Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ"

Transkript

1 Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ IRAK TA KURULAN YENİ YÖNETİMİN VE AB SÜRECİNİN TÜRKİYE NİN HİDROELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİ ÜZERİNDEKİ MUHTEMEL ETKİLERİ Seyfi KILIÇ Onur KOSKA ÖZET 1965 yılında Keban Barajı nın inşaatının başlamasıyla beraber, Fırat-Dicle havzasında aşağı kıyıdaş konumunda bulunan Suriye ve Irak tan tepkiler yükselmeye başlamış ve bu tepkiler, GAP ın devreye girmeye başlamasıyla, 1990 larda doruk noktasına ulaşmıştır. Sorunun çözümü için Türkiye nin bazı girişimleri olmuşsa da bu girişimler Irak ve Suriye tarafından kabul edilebilir bulunmamıştır. Türkiye, soruna bir çözüm getirilememesine ve Irak ve Suriye nin itirazlarına rağmen projelerinin büyük bir kısmını gerçekleştirebilmiştir. Ancak, artık Türkiye nin önünde iki önemli kısıt belirmiştir. Bunlardan biri Irak ta ABD ye dost bir hükümetin işbaşına gelmesi, diğeri de Türkiye nin, AB ile tam üyelik müzakerelerine başlamasıdır. Geçmiş yıllarda, Baas rejiminin egemen olduğu Irak tan yükselen tepkileri gözardı edebilen Türkiye nin, 2003 yılında ABD nin Irak İşgali sonrasında işbaşına gelen ABD destekli hükümeti daha fazla dikkate almak durumunda kalabilir. Ayrıca AB ile tam üyelik müzakerelerine başlayan Türkiye, iç hukukunu AB müktesebatı ile uyumlu hale getirmek durumunda kalacacaktır. AB Su Çerçeve Direktifinin öngördüğü kuralar nedeniyle, aşağı kıyıdaşın kabulünü aramak durumunda durumunda kalacak olan Türkiye nin, yenilenebilir enerji kaynakları içinde önemli bir yere sahip olan hidroelektrik potansiyelini gerçekleştirmesi güçleşecek ve bunu sadece Fırat-Dicle havzasında değil, tüm sınıraşan sularda yaşayacaktır. Bu çalışmada, ilk olarak Türkiye nin gerçekleştirilebilir hidroelektrik potansiyeli ve bunun havzalara göre dağılımı ve sınıraşan ve sınır oluşturan suyolları üzerindeki mevcudu ve potansiyeli ortaya konulacak, daha sonra da yukarıda belirtilen kısıtların gerçekleşmesi durumunda, bunun Türkiye nin su politikasında yaratacağı muhtemel değişiklikler ele alınacaktır. Çalışmanın son kısmında ise politika önerilerine yer verilecektir. 219

2 GİRİŞ Bir ülkenin kalkınmasında ucuz ve güvenilir enerjinin önemi yadsınamaz. Enerjinin, güvenilir ve ucuz olmasının yanısıra, temiz bir kaynaktan elde edilmesi de, özellikle çevresel bozulmanın küresel düzeye ulaştığı günümüzde dikkate alınması gereken bir husustur. Türkiye gibi yeterli fosil kaynağına sahip olmayan ülkelerin, hidroelektrik potansiyelini harekete geçirmesi ucuz, güvenilir ve temiz enerjiye ulaşmak açısından özellikle önemlidir. Yıllık enerji ihtiyacının giderek arttığı Türkiye de, hidroelektrik santralleri 45,325 GWh elektrik enerjisi üretmektedirler. Ekonomik olarak değerlendirilebilir hidroelektrik potansiyelinin Türkiye de yıllık 123,040 GWh olduğu hesaplanmaktadır. Bu potansiyelin %55 e yakını sınıraşan sular üzerinde bulunmakta olup, %45 i de Fırat-Dicle havzasında bulunmaktadır. Türkiye nin Avrupa Birliği ile yürüttüğü tam üyelik müzakereleri çerçevesinde su politikasının da AB politikaları ile uyumlu hale getirilmesi gerekmektedir. AB nin en son ve en kapsamlı su direktifi ise 2000 yılında kabul ettiği Su Çerçeve Direktifi dir (2000/60/EC). Bu direktifin, Türkiye nin sınıraşan suları üzerindeki faaliyetlerini etkileyeceği sıkça dile getirilmektedir. Bunun yanısıra, 2003 yılında Amerika Birleşik Devletleri nin Irak ı işgali sonrasında, Irak ta kurulmakta olan yeni yönetimin, ABD nin desteğini alarak, özellikle Dicle nehri konusunda Türkiye ye karşı daha sert bir tavır takınması muhetemel senaryolar içerisinde yer almaktadır. Bu çalışmada, yukarıda bahsi geçen iki kısıtın, Türkiye nin hidroelektrik enerjisi üretimine muhtemel etkileri, Fırat-Dicle havzası özelinde incelenecektir. Fırat-Dicle Havzasının Özellikleri Fırat Nehri Türkiye nin doğusundan kaynaklanan Murat ve Karasu nehirlerinin birleşmesi neticesinde oluşur. Nehir, Türkiye de 455 km. aktıktan sonra Suriye topraklarına girer ve bu ülkede kaynaklarını yine Türkiye den alan Balık, Sacir ve Habur kollarını alır. Fırat, Suriye toprakları içinde 655 km. yol aldıktan sonra Irak topraklarına girer, ve herhangi bir kol almadan 1200 km. boyunca aktıktan sonra Dicle Nehri ile birleşir ve Şatt-ül Arab ı oluşturarak Basra Körfezi ne dökülür (Pamukçu, 2000: 133). Fırat Nehri nin toplam uzunluğu 2330 km dir. Fırat, yıllık ortalama akımı olan 35 milyar m 3 suyun % 88 ini Türkiye den, % 12 sini de Suriye topraklarından alır. Ancak Suriye de Fırat a katılan Sacir, Balık ve Habur sularının da kaynagını Türkiye den aldığı hesaba katılırsa, Türkiye nin Fırat Nehri ne olan katkısının % 98 seviyesine ulaştığı görülür (Pamukçu, 2000: 134). Dicle Nehri de sularını tıpkı Fırat gibi Türkiye nin doğusundaki yükseltilerden almaktadır. Kaynağı Hazar Gölü olan Dicle, Türkiye yi terketmeden önce, Türkiye- Suriye sınırını 30 km. boyunca çizdikten sonra Irak a girer ve toplam 1840 km. aktıktan sonra Irak topraklarında Fırat ile birleşerek Şatt-ül Arab ı oluşturur. Dicle Nehri nin yıllık ortalama akımı, Irak taki Kurna ölçüm istasyonunda 52,7 milyar m 3 olarak ölçülmektedir. Dicle ana kolunun Türkiye yi terk etmeden hemen 220

3 önce Cizre ölçüm istasyonundaki yıllık ortalama akımı ise 16,2 milyar m 3 tür. Dicle Nehri Irak a girdikten sonra Büyük ve Küçük Zap, Diyala gibi birçok kolla birleşerek akmaya devam eder. Bu kolların Dicle Nehri nin akımına katkısı yıllık ortalama 31,4 m 3 civarındadır. Büyük Zap suyunun kaynağının da Türkiye de olduğu dikkate alındığında ise Dicle Nehri ne Türkiye nin katkısı 21,3 milyar m 3 e ulaşmaktadır. Fırat-Dicle Havzası ndaki Hidroelektrik Potansiyeli GAP kapsamında Fırat-Dicle Havzası nda toplam 7490 MW kurulu güçle yer alan, hidroelektrik santral projelerinden 5468 MW kurulu güç işletme halindedir. Başka bir deyişle GAP bölgesinde, enerji projelerinde % 76 lık bir gerçekleşme oranı yakalanmıştır. Fırat üzerinde toplam kurulu güçleri 6634 MW a ulaşan Keban, Karakaya, Atatürk, Birecik ve Karkamış hidroelektrik santralleri bulunmaktadır. Dicle üzerinde ise, Batman, Kralkızı ve Dicle barajlarının inşaası bitmiş durumdadır ve kurulu güçleri 402 MW a ulaşmaktadır (DSİ, 1999). Dicle üzerinde projesi hazır olan Ilısu ve Cizre barajları başta olmak üzere diğer hidroelektrik santrallerin bitirilmesi ile de bu güç 2172 MW a ulaşacaktır. Türkiye nin toplam hidroelektrik enerjisi üretiminin yaklaşık % 45 nin GAP barajlardan elde ediliyor olması, Fırat-Dicle havzasının önemini vurgulaması açısından özellikle önemlidir. Fırat-Dicle Üzerindeki Barajların Irak ve Suriye ye Etkileri Türkiye, Fırat Nehri üzerinde 1965 yılında Keban Barajı inşaatına başladığı zaman, Irak ve Suriye den ilk itirazlar yükselmeye başlamıştır. Daha sonra, 1987 yılında Karakaya, 1992 yılında da Atatürk Barajı nın da devreye girmesi ile beraber bu itirazlar çoğalmış ve özellikle dış kaynaklar tarafından su savaşları senaryoları gündeme getirilmiştir. Esasen, Türkiye deki barajların, gerek Suriye ye gerekse de Irak a, Fırat ve Dicle nehirlerinin akımının yıl içindeki düzensizliği giderme ve suya en çok ihtiyaç duyulan yaz aylarında güvenilir su sağlanması açısından, büyük faydası bulunmaktadır. Fırat üzerinde bulunan, Keban, Karakaya, Atatürk, Birecik ve Karkamış barajlarının aktif depolama hacimleri, nehrin yıllık akımının yaklaşık iki katına denk gelen km 3 civarındadır. Bu miktarda bir depolamanın, mansap ülkelerde oluşturulması coğrafi olarak mümkün olmadığı gibi, buharlaşma kayıplarının Türkiye den çok yüksek olması da dikkate alınmak durumundadır. Fırat üzerinde, Suriye de bulunan Teşrin, Tabka ve El Baas barajlarının toplam aktif depolamaa hacimleri 15 km 3 civarındadır (Özdemir ve diğerleri, 2006:510). Bu miktar da ancak, Fırat ın yıllık ortalama akımının % 50 sine denk gelmekte ve güvenilir bir hacim yaratamamaktadır. Fırat Nehri nin sularının gerek iklimsel özellikler gerekse de coğrafi nedenlerle Türkiye de depolanması en akılcı çözüm olarak karşımıza çıkmaktadır. Fırat ve Dicle nehirlerinden Türkiye de sulanması 221

4 planlanan alan sırasıyla; ha. ve ha. Kadardır (DSİ, 1999). Görüldüğü üzere, suyun tüketilmesini içeren kullanımı Fırat ta daha fazladır. Dicle üzerinde bulunan ve inşaası tamamlanmış Kralkızı ve Dicle barajlarından sulanması planlanan toplam alan ha. civarında olup, yapımı üzerinde oldukça spekülasyon oluşmuş durumda bulunan Ilısu barajından ise sadece elektrik üretimi amaçlanmakta ve herhangi bir su tüketici faaliyet planlanmamaktadır. Cizre barajında ise toplam ha. lık bir alanın sulanması amaçlanmıştır (DSİ, 1999). Dicle Nehri ana kolunun Türkiye deki yıllık akımının ortalama 16,2 milyar m 3 olduğu ve Dicle nin sularının çoğunu Irak tan topladığı ayrıca, elektrik üretimi faaliyetlerinin de akım üzerinde bir etkisinin olmayacağı hesaba katılırsa, Dicle Nehri üzerinde yapılan su kaynaklarını geliştirme faaliyetlerinin, akımı oldukça az etkileyeceği ortaya çıkmaktadır. Avrupa Birliği Uyum Sürecinin ve Irak da Kurulan Yeni Yönetimin Muhtemel Etkileri Türkiye nin, AB ye uyum sürecinde en çok zorlanacağı konulardan biri olarak, sınıraşan sular konusunun üst sıralarda yer alacağı değerlendirilmektedir. Su kaynaklarının yönetimi konusunda AB nin en son kabul ettiği düzenleme 2000/60/EC sayılı Su Çerçeve Direktifi dir 1. Esasen su kaynaklarının kalitesinin korunması amacını güden Avrupa Birliği Su Çerçeve Direktifi, Türkiye de özellikle nehir havza bölgesi konusunda tartışılmaktadır. Su Çerçeve Direktifi, yüzey sularının, geçiş sularının, kıyı sularının ve yeraltı sularının korunması amacıyla bazı prensipler getirmektedir. Direktifin; 9. maddesinde suyun adil ücretlendirilmesi; giriş bölümü ve ayrıca 18. ve 24. maddelerinde, sürdürülebilir su kullanımı; 3. maddesinde de uluslararası işbirliği düzenlenmektedir. Ayrıca, 4., 8., 10., 11., 16., ve 17. maddelerinde de su kaynaklarının tümü (yeraltı, yerüstü, kıyı suları) için kesin kalite hedefleri koymakta ve 2015 yılına kadar bu amaca ulaşılmasını hedeflemektedir. Su Çerçeve Direktifi, su kaynakları yönetimine entegre bir yaklaşım getirmektedir. Direktifin hedeflerine ulaşılması için tüm sektörlerin yakın işbirliği ve eşgüdüm içerisinde hareket etmesi gerekmektedir. Direktifin, entegre yönetiminin yanısıra getirdiği bir diğer yenilik de nehir havza yönetimi olarak karşımıza çıkmaktadır. Nehir havza yönetimi kavramı ile nehir havzaları, idari veya politik sınırlara göre değil, coğrafi ve hidrolojik esaslara göre belirlenecek olan havza bütünlüğü içinde yönetilecektir. 1 ( ) 222

5 Direktifin 13. maddesine göre her havza için bir yönetim planı hazırlanacaktır. Sınıraşan bir havza söz konusu ise ve diğer ülke ya da ülkeler AB üyesi iseler, havza yönetim planı birlikte hazırlanacaktır. Eğer diğer kıyıdaş ülke ya da ülkeler birlik üyesi değillerse, öncelikle planın birlikte hazırlanması için çaba gösterilecek, bu başarılamazsa üye ülke kendi sınırları içerisinde kalan kısım için plan hazırlayacaktır Helsinki zirvesi ile AB üyeliği adaylık sürecine başlayan Türkiye de, AB müktesebatına uyum çalışmaları sürmektedir. Diğer konularda olduğu gibi su yönetimi konusunda da bazı çalışmalar yapılmaktadır. Bu amaçla, Hollanda hükümeti MATRA Programı nın desteği ile 2002 yılında Su Çerçeve Direktifi nin Türkiye de Uygulanması Projesi başlatılmış ve projenin teknik çalışmaları tamamlanmıştır. Pilot havza olarak seçilen Büyük Menderes Havzası Entegre Yönetim Planı hazırlanması için çalışmalar yapılmış ve bu çalışmalar sırasında Türkiye nin mevzuatının gözden geçirilmesi gerekliliği ortaya çıkarılmıştır (Akkaya ve diğerleri, 2006: 202). Direktifin Türkiye yi ilgilendiren bir diğer önemli bölümü ise, Direktifin atıfta bulunduğu 1997 tarihli Uluslararası Suyollarının Ulaşım Dışı Amaçlarla Kullanımına İlişkin Sözleşme dir. Türkiye, bu sözleşmeye su kaynaklarının geliştirilmesinde aşağı kıyıdaşın olurunu alma şeklinde yorumlanabilecek olan düzenleme nedeniyle, taraf olmamıştır. Ancak AB ye uyum sürecinde bu sözleşmeye de taraf olma durumuyla karşılaşacak olan Türkiye nin, Irak ve Suriye nin bilinen itirazlarıyla karşılaşmamak için bir an önce GAP projesini bitirmesi gerekmektedir. Irak ın 2003 yılında ABD öncülüğündeki koalisyon güçlerince işgalinden sonra sıkça, Irak ın artık ABD nin bölgedeki yeni ortağı olacağı şeklinde yorumlar yapılmıştır. Ancak, Baas rejiminin işgal yoluyla yıkılmasının ardından, kurulmaya çalışılan yeni Irak yönetiminin, birçok iç sorunla karşı karşıya olduğu gözönüne alındığında, geçmişte olduğu gibi, Irak ın gerçekçi olmayan su talepleriyle, Türkiye yi sıkıştırmaya dönük bir politikayı izleyemeyeceği değerlendirilmektedir. Sonuç ve Değerlendirme AB Su Çerçeve Direktifi nin ortaya çıkardığı nehir havza yönetimi kavramı esasen Türkiye için yeni bir kavram değildir. Türkiye Fırat-Dicle havzasında Suriye ve Irak ile yaşadığı sorunu gidermek amacıyla 1986 yılında 3 aşamalı plan olarak adlandırdığı bir çözüm ortaya koymuştur. Bu plana göre; ilk aşamada, Fırat-Dicle havzasının su kaynakları tam olarak belirlenecek; ikinci aşamada, havzanın toprak envanteri çıkarılacak; üçüncü ve son aşamada da toprak ve su kaynaklarına göre Fırat ve Dicle nehirlerinin sularının daha fazla fayda sağlayacağı yere göre tahsisi sağlanacaktı. Ancak, gerek Suriye gerekse de Irak bu planı kabul etmemiş ve Fırat-Dicle sularının üç ülke arasında yıllık akımın üçe bölünmesi ile paylaştırılması görüşünde ısrar etmişlerdir. Türkiye nin ortaya attığı bu planın ruhu aslında AB Su Çerçeve Direktifi nden ve Direktif in atıfta bulunduğu 1997 tarihli Birleşmiş Milletler Sınıraşan Suların Ulaşım Dışı Amaçlarla 223

6 Kullanımına İlişkin Sözleşme den ileridedir. Ancak, Suriye ve Irak kendi sulama projelerinin gerçekçi olmadığının farkında olduklarından bu tür bir entegre çözümü reddetmişlerdir. Direktif in ortaya koyduğu, birlik üyesi olmayan ülkelerle, havza yönetim planlarının eşgüdüm içinde yapılması için çaba gösterilmesi gerektiği yönündeki hedef, Fırat-Dicle havzası için bu nedenle mümkün görülmemektedir. Direktif in atifta bulunduğu 1997 tarihli Birleşmiş Milletler Uluslararası Suyollarının Ulaşım Dışı Amaçlarla Kullanımına İlişkin Sözleşme de Türkiye nin AB üyelik sürecinde kabul etmek durumunda kalacağı bir düzenlemedir. Ancak, bu sözleşmede yer alan, yukarı kıyıdaşın su kaynaklarını geliştirirken, aşağı kıyıdaşın bir tür onayını alma durumunda olması Türkiye nin esas kaygılarından biri olmuş ve bu nedenle sözleşmeye taraf olmamıştır. Ancak, günümüzde Fırat üzerinde baraj inşaatları tamamlanmış olup sadece sulama işlerinin tamamlanması durumu söz konusudur. Bu nedenle de, aşağı kıyıdaş olan Suriye ve Irak ın onayına ihtiyaç kalmamıştır. Dicle Nehri ne ilişkin sorun ise aslında daha kolay çözümlenebilecek durumdadır. Dicle Nehri nin yıllık ortalama akımı olan 52,7 milyar m 3 ün sadece 16,2 milyar m 3 ü Türkiye den kaynaklanmaktadır. Kalan kısmını Irak topraklarından alan Dicle Nehri üzerinde Türkiye nin planladığı sulama faaliyetlerinin alanı da Fırat havzasının yarısı kadardır. Yani, Irak ın Dicle Nehri nin sularının azalmasına ilişkin bir itirazının haklı gerekçeleri bulunmamaktadır. Yapımı üzerinde oldukça tartışma bulunan Ilısu barajı ise sulama amacı bulunmayan ve sadece elektrik üretmeyi amaçlayan bir proje olarak, esasen akımı düzenlemesi açısından Irak için daha faydalı olarak değerlendirilmelidir. Tüm bu teknik sebeplerin yanısıra, ABD öncülüğündeki koalisyon güçleri tarafından işgal edilen ve istikrarlı bir yönetimin kurulmasının yıllar alacağı tahmin edilen Irak ın bu aşamada Türkiye ye yönelik etkin bir politika oluşturması beklenmemektedir tarihli Adana mutabakatıyla Türkiye ile iyi ilişkiler kurma yoluna giden Suriye ise bugünlerde, ABD nin yeni hedefi olmaktan çekinmektedir. Bu aşamada Türkiye ile bir sürtüşmeden kaçınma politikası izleyen Suriye nin de en azından kısa ve orta vadede Fırat Nehri sularının paylaşımı konusunda Türkiye ye yönelik etkin bir politika izleyemeyeceği açıktır. Mevcut durum çerçevesinde Türkiye nin Fırat ve Dicle üzerindeki su kaynaklarını geliştirme faaliyetlerini hızla bitirmesi ve eğer müzakere masasına oturacaksa bu sayede güçlü olarak oturması gerekmektedir. 224

7 Kaynakça Akkaya, Cansen, Ayla Efeoğlu, Nedim Yeşil, (2006), Avrupa Birliği Çerçeve Direktifi ve Türkiye de Uygulanabilirliği, TMMOB Su Politikaları Kongresi, Ankara, Mart 2006: Bilen, Özden, Turkey and Water Issues in the Middle East, GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı, Ankara: Devlet Su İşleri (DSİ), Türkiye deki Barajlar ve Hidroelektrik Santrallar, Ankara: GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı, GAP Su Kaynakları Projeleri, Harita (Ölçek: 1/ ) ve İstatistiksel Veri. Özdemir, Yalçın, Ünal Öziş, Türkay Baran, Okan Fıstıkoğlu, Nurhan Demirci, (2006), Sınır-Aşan Fırat-Dicle Havzasının Su Potansiyeli ve Yararlanılması, TMMOB Su Politikaları Kongresi, Ankara, Mart 2006: Pamukçu, Konuralp, Su Politikası, Bağlam Yayıncılık: Ankara, The EU Water Framework Directive - integrated river basin management for Europe, ( ). 225

AVRUPA BİRLİĞİ SU ÇERÇEVE DİREKTİFİ VE BU ALANDA TÜRKİYE DE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR

AVRUPA BİRLİĞİ SU ÇERÇEVE DİREKTİFİ VE BU ALANDA TÜRKİYE DE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR AVRUPA BİRLİĞİ SU ÇERÇEVE DİREKTİFİ VE BU ALANDA TÜRKİYE DE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR Ayla EFEOGLU Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü AB İle İlişkiler Şube Müdürü İÇERİK AB Su Çerçeve Direktifi hakkında genel

Detaylı

Hidroelektrik Enerji. Enerji Kaynakları

Hidroelektrik Enerji. Enerji Kaynakları Hidroelektrik Enerji Enerji Kaynakları Türkiye de kişi başına yıllık elektrik tüketimi 3.060 kwh düzeylerinde olup, bu miktar kalkınmış ve kalkınmakta olan ülkeler ortalamasının çok altındadır. Ülkemizin

Detaylı

TÜRKİYE NİN HİDROLİK ENERJİ KAYNAKLARI VE EÜAŞ IN BÖLGEMİZE KATKISI

TÜRKİYE NİN HİDROLİK ENERJİ KAYNAKLARI VE EÜAŞ IN BÖLGEMİZE KATKISI TÜRKİYE NİN HİDROLİK ENERJİ KAYNAKLARI VE EÜAŞ IN BÖLGEMİZE KATKISI Nevzat N. DOĞAN* Aydoğan ÜNVER** *EÜAŞ Karakaya HES İşletme Müdürü **EÜAŞ Atatürk HES İşletme Müdürü 1. GİRİŞ İnsanlık tarihinde geliştirilmiş

Detaylı

T.C. DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI

T.C. DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI T.C. DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI TÜRKİYE NİN SINIRAŞAN SULAR POLİTİKASI Enerji, Su ve Çevre İşleri Genel Müdür Yardımcılığı Bazı ülkelerde yıllık kişi başına düşen su miktarı TÜRKİYE NİN SINIRAŞAN SULARI Fırat

Detaylı

Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi

Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi Su Yapıları I Su Kaynaklarının Geliştirilmesi Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yozgat Su, tüm canlılar için bir ihtiyaçtır. Su Kaynaklarının

Detaylı

Su Yapıları II. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi n aat Mühendisli i Bölümü

Su Yapıları II. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL. Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi n aat Mühendisli i Bölümü Su Yapıları II Yrd. Doç. Dr. Burhan ÜNAL Bozok Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Yozgat Su, tüm canlılar için bir ihtiyaçtır. 1 Dünya Su Kaynakları Tuzlu Sular; 97,20%

Detaylı

ENERJİSA ENERJİ ÜRETİM A.Ş. ALPASLAN II BARAJI VE HES PROJESİ Sayfa i / 14

ENERJİSA ENERJİ ÜRETİM A.Ş. ALPASLAN II BARAJI VE HES PROJESİ Sayfa i / 14 Sayfa i / 14 İÇİNDEKİLER 1.0 GİRİŞ... 1 2.0 PROJENİN TANIMI VE İÇERİĞİ... 2 2.1 Enerjisa'nın hidroelektrik projesi... 2 2.2 DSİ mevzuatı... 2 3.0 FIRAT VE DİCLE NEHİR HAVZALARI... 3 3.1 Akarsular... 3

Detaylı

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3 Dünyadaki toplam su miktarı 1,4 milyar km3 tür. Bu suyun % 97'si denizlerde ve okyanuslardaki tuzlu sulardan oluşmaktadır. Geriye kalan yalnızca % 2'si tatlı su kaynağı olup çeşitli amaçlar için kullanılabilir

Detaylı

ÇORUH NEHRİ GENEL GELİŞME PLANI BOYKESİTİ

ÇORUH NEHRİ GENEL GELİŞME PLANI BOYKESİTİ TMMOB 2. Su Politikaları Kongresi 33 ÇORUH HAVZASI PROJELERİ Sezai SUCU Bölge Müdürü DSİ 26. Bölge Müdürlüğü, Artvin Talha DİNÇ İnşaat Mühendisi ÖZET Ülkemiz sınırları içerisinde Bayburt ilinde doğan ve

Detaylı

Dicle Havzası Ardışık Hidroelektrik Santralleri için İşletim Modeli

Dicle Havzası Ardışık Hidroelektrik Santralleri için İşletim Modeli Dicle Havzası Ardışık Hidroelektrik Santralleri için İşletim Modeli Emrah Yalçın İnşaat Mühendisliği Bölümü, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 06800 Ankara Tel: 0505 863 2816 E-posta: emrah.yalcin@metu.edu.tr

Detaylı

Dünyadaki toplam su potansiyeli. Dünyadaki toplam su miktarı : 1,4 milyar km 3 3/31

Dünyadaki toplam su potansiyeli. Dünyadaki toplam su miktarı : 1,4 milyar km 3 3/31 İçerik Dünyadaki su potansiyeline bakış Türkiye deki su potansiyeline bakış Su Yönetimi Genel Müdürlüğü Görevleri Mevzuat Çalışmaları Yapılan Faaliyetler Su Tasarrufu Eylem Planı Su Ayakizi Çalışmaları

Detaylı

GÜNEYDOĞU ANADOLU PROJESİ (GAP) EYLEM PLANI İLE SAĞLANAN GELİŞMELER

GÜNEYDOĞU ANADOLU PROJESİ (GAP) EYLEM PLANI İLE SAĞLANAN GELİŞMELER GÜNEYDOĞU ANADOLU PROJESİ (GAP) EYLEM PLANI İLE SAĞLANAN GELİŞMELER 1. GİRİŞ Dr. Hayreddin ERŞAN DSİ Genel Müdürlüğü, Proje ve İnşaat Dairesi Başkanlığı, GAP Şube Müdürlüğü, ANKARA hayrettin@dsi.gov.tr

Detaylı

Türkiye nin Su Potansiyelinin Belirlenmesi Çalışmaları

Türkiye nin Su Potansiyelinin Belirlenmesi Çalışmaları T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Türkiye nin Su Potansiyelinin Belirlenmesi Çalışmaları Türkiye Su Bütçesinin Belirlenmesi Çalıştayı 16 20 Mart 2015 / İstanbul A.Deniz

Detaylı

Resmî Gazete Sayı : 29361

Resmî Gazete Sayı : 29361 20 Mayıs 2015 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 29361 TEBLİĞ Orman ve Su İşleri Bakanlığından: HAVZA YÖNETİM HEYETLERİNİN TEŞEKKÜLÜ, GÖREVLERİ, ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI:

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ KONUMU, SINIRLARI VE KOMŞULARI: Ülkemizin güney doğusunda yer alan bölge nüfus ve yüzölçümü en küçük bölgemizdir. Akdeniz, Doğu Anadolu Bölgeleriyle, Suriye ve Irak Devletleriyle

Detaylı

BGT MAVİ ENERJİ ELEKTRİK ÜRETİM TİC. A.Ş. 8,566 MW SUKENARI HİDROELEKTRİK SANTRALI PROJE BİLGİ NOTU

BGT MAVİ ENERJİ ELEKTRİK ÜRETİM TİC. A.Ş. 8,566 MW SUKENARI HİDROELEKTRİK SANTRALI PROJE BİLGİ NOTU BGT Mavi Enerji Elektrik Üretim Dağıtım Pazarlama Sanayi ve Ticaret SU KENARI HİDROELEKTRİK SANTRALİ BGT MAVİ ENERJİ ELEKTRİK ÜRETİM TİC. A.Ş. 8,566 MW SUKENARI HİDROELEKTRİK SANTRALI PROJE BİLGİ NOTU

Detaylı

16-22 Mart 2009 tarihleri arsında İstanbul da düzenlenecek olan 5. Dünya Su Forumunda Sınıraşan ve Sınıroluşturan Suların durumu da ele alınacak!

16-22 Mart 2009 tarihleri arsında İstanbul da düzenlenecek olan 5. Dünya Su Forumunda Sınıraşan ve Sınıroluşturan Suların durumu da ele alınacak! Sınır oluşturan ve sınır aşan sular Dünyanın Tanımsız Alanları (*) Dursun YILDIZ Su Politikaları Uzmanı USİAD Genel Bşk. Danışmanı Giriş 16-22 Mart 2009 tarihleri arsında İstanbul da düzenlenecek olan

Detaylı

TÜRKİYE ÇEVRE POLİTİKASINA ÖNEMLİ BİR DESTEK: AVRUPA BİRLİĞİ DESTEKLİ PROJELER

TÜRKİYE ÇEVRE POLİTİKASINA ÖNEMLİ BİR DESTEK: AVRUPA BİRLİĞİ DESTEKLİ PROJELER Technical Assistance for Implementation Capacity for the Environmental Noise Directive () Çevresel Gürültü Direktifi nin Uygulama Kapasitesi için Teknik Yardım Projesi Technical Assistance for Implementation

Detaylı

ILISU (HASANKEYF) BARAJINA ALTERNATİF OLARAK GÜNEŞ ENERJİSİ

ILISU (HASANKEYF) BARAJINA ALTERNATİF OLARAK GÜNEŞ ENERJİSİ ILISU (HASANKEYF) BARAJINA ALTERNATİF OLARAK GÜNEŞ ENERJİSİ Ülkemiz, coğrafi konumu nedeniyle sahip olduğu güneş enerjisi potansiyeli açısından birçok ülkeye göre şanslı durumdadır. Devlet Meteoroloji

Detaylı

BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve Kyoto Protokolü. ENOFİS 05 Şubat 2009

BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve Kyoto Protokolü. ENOFİS 05 Şubat 2009 BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve Kyoto Protokolü ENOFİS 05 Şubat 2009 BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (1994) Ulusal sera gazı envanterini hazırlamak ve bildirimini yapmak İklim değişikliğinin

Detaylı

Hasankeyf ve Dicle Vadisi Sempozyumu Sonuç Bildirgesi

Hasankeyf ve Dicle Vadisi Sempozyumu Sonuç Bildirgesi Hasankeyf ve Dicle Vadisi Sempozyumu Sonuç Bildirgesi 07-08 Mayıs 2016, Batman ve Hasankeyf En az 12 bin yıllık sürekliliği olan, doğa, kültür ve insanın bütünleştiği, dünyada eşi benzeri olmayan bir kültürel

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ SU ÇERÇEVE DİREKTİFİ VE TÜRKİYE DE UYGULANABİLİRLİĞİ

AVRUPA BİRLİĞİ SU ÇERÇEVE DİREKTİFİ VE TÜRKİYE DE UYGULANABİLİRLİĞİ AVRUPA BİRLİĞİ SU ÇERÇEVE DİREKTİFİ VE TÜRKİYE DE UYGULANABİLİRLİĞİ Cansen Akkaya Daire Başkan Yardımcısı DSİ Genel Müdürlüğü Ankara, Türkiye Ayla Efeoğlu Şube Müdürü DSİ Genel Müdürlüğü Ankara, Türkiye

Detaylı

ORTADOĞU SU MESELESİNDE TÜRKİYE VE GERÇEKLER

ORTADOĞU SU MESELESİNDE TÜRKİYE VE GERÇEKLER ORTADOĞU SU MESELESİNDE TÜRKİYE VE GERÇEKLER Prof. Dr. Ali İhsan Bağış Hacettepe Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Su tarih boyunca hayati önemde olduğu gibi günümüzde de giderek daha da önemli

Detaylı

Kalehan Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş.

Kalehan Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş. Kalehan Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş. Firma Tanıtım Notu Cengiz İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve Özaltın İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş., ortaklığında kurulmuş olan Kalehan Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş.,

Detaylı

GAP EYLEM PLANI. (14 Mart 2008)

GAP EYLEM PLANI. (14 Mart 2008) GAP EYLEM PLANI (14 Mart 2008) GAP ın Gelişme Aşamaları 1960 Fırat ve Dicle Nehirleri üzerinde yürütülen çalışmalar 1977 Çalışmaların GAP adı altında birleştirilmesi (GAP Su Kaynakları Geliştirme Proje

Detaylı

Avrupa Birliği Taşkın Direktifi ve Ülkemizde Taşkın Direktifi Hususunda Yapılan Çalışmalar

Avrupa Birliği Taşkın Direktifi ve Ülkemizde Taşkın Direktifi Hususunda Yapılan Çalışmalar ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Su Yönetimi Genel Müdürlüğü Taşkın ve Kuraklık Yönetim Planlaması Dairesi Başkanlığı Avrupa Birliği Taşkın Direktifi ve Ülkemizde Taşkın Direktifi Hususunda Yapılan Çalışmalar

Detaylı

TÜRKİYE'DE HİDROELEKTRİK POTANSİYELİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

TÜRKİYE'DE HİDROELEKTRİK POTANSİYELİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME TMMOB 1. ENERJI SEMPOZYUMU1214 KASIM 1996 ANKARA TÜRKİYE'DE HİDROELEKTRİK POTANSİYELİ ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME İSMAİL KÜÇÜK* Ülkelerin ekonomilerindeki en önemli girdilerden birini enerji oluşturmaktadır.

Detaylı

GAP ta 'BAŞARI DESTEĞE BAĞLI'

GAP ta 'BAŞARI DESTEĞE BAĞLI' Su PolitikalYıldız: GAP ta 'BAŞARI DESTEĞE BAĞLI' 'GAP ülkemiz için çok önemli bir bölgede gerçekleştirilmeye çalıştığımız yapısal dönüşüm projesidir. Ülkemiz için ekonomik olduğu kadar stratejik bir önem

Detaylı

Dünya Bankası ve AB önerileri tartışılıyor... Ulusal su stratejisi oluşturulmalı (*) Dursun YILDIZ. İnş. Müh. Su Politikası Uzmanı

Dünya Bankası ve AB önerileri tartışılıyor... Ulusal su stratejisi oluşturulmalı (*) Dursun YILDIZ. İnş. Müh. Su Politikası Uzmanı Dünya Bankası ve AB önerileri tartışılıyor... Ulusal su stratejisi oluşturulmalı (*) Dursun YILDIZ İnş. Müh. Su Politikası Uzmanı USİAD Genel Başkan Danışmanı Su kaynaklarındaki yetersizlik son iki yıldır

Detaylı

Irak ta Su Kaynakları Sorunu ve Yönetimi

Irak ta Su Kaynakları Sorunu ve Yönetimi ABD nin Mart 2003 de Irak ı işgal etme sürecinde barajlar, pompalama istasyonları, kanallar, deniz suyu arıtım tesisleri ve atıksı arıtım tesisleri tahrip edilmiştir. Irak ta Su Kaynakları Sorunu ve Yönetimi

Detaylı

Enerji için su,su için enerji kavramları enerji ve su gündeminde artık daha fazla ve daha birlikte bir şekilde yer almaya başlamıştır.

Enerji için su,su için enerji kavramları enerji ve su gündeminde artık daha fazla ve daha birlikte bir şekilde yer almaya başlamıştır. Su ve Enerji Dursun YILDIZ 22 Mart 2014 Enerji için su,su için enerji kavramları enerji ve su gündeminde artık daha fazla ve daha birlikte bir şekilde yer almaya başlamıştır. 5. Dünya Su Forumunda açıklanan

Detaylı

EÜAŞ ADANA VE YÖRESİ HES İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ

EÜAŞ ADANA VE YÖRESİ HES İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ EÜAŞ ADANA VE YÖRESİ İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Çukurova Elektrik A.Ş. arasında imzalanan imtiyaz sözleşmesinin şirket kusuru nedeniyle 12.06.2003 tarihinde feshedilmesi

Detaylı

Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı

Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı Dr. Rüstem KELEŞ SASKİ Genel Müdürü ADASU Enerji AŞ. YK Başkanı Konunun önemi Belediyelerin enerji kaynakları; Hidrolik Bio kütle Bu kaynaklardan belediyeler nasıl yararlanabilir, Yenilenebilir enerji

Detaylı

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ TÜRKİYE NİN ENERJİ PAZARINA KUZEYDOĞU ANADOLUNUN KATKISI

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ TÜRKİYE NİN ENERJİ PAZARINA KUZEYDOĞU ANADOLUNUN KATKISI Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ TÜRKİYE NİN ENERJİ PAZARINA KUZEYDOĞU ANADOLUNUN KATKISI Dr. Ahmet H. ALPASLAN DSİ XVI. Bölge Müdürlüğü, ARTVİN ahalpaslan@dsi.gov.tr

Detaylı

YUSUFELİ BARAJI ve HES

YUSUFELİ BARAJI ve HES YUSUFELİ BARAJI ve HES Projenin Tanımı Yusufeli Barajı ve Hidroelektrik Santrali Projesi; Doğu Karadeniz Bölgesi nde, Çoruh Nehri üzerinde yer almaktadır. Çoruh Türkiye sınırları içinde 390 km lik bir

Detaylı

TELKO ENERJİ ÜRETİM TURİZM SAN. ve TİC. A.Ş. EDİNCİK BİYOGAZ PROJESİ PROJE BİLGİ NOTU

TELKO ENERJİ ÜRETİM TURİZM SAN. ve TİC. A.Ş. EDİNCİK BİYOGAZ PROJESİ PROJE BİLGİ NOTU TELKO ENERJİ ÜRETİM TURİZM SAN. ve TİC. A.Ş. EDİNCİK BİYOGAZ PROJESİ PROJE BİLGİ NOTU Ülkemizde, gıda ve elektrik enerjisine olan ihtiyaç, sanayileşme, ekonomik gelişme ve nüfus artışı gibi nedenlerden

Detaylı

(Change of Water Masses-Dust Storms Interaction in Syria and Iraq) Suriye ve Irak taki Su Kütlelerindeki Değişimin Toz Fırtınaları ile İlişkisi

(Change of Water Masses-Dust Storms Interaction in Syria and Iraq) Suriye ve Irak taki Su Kütlelerindeki Değişimin Toz Fırtınaları ile İlişkisi V. ULUSLARARASI KUM VE TOZ FIRTINASI ÇALIŞTAYI ORTA DOĞU TOZ KAYNAKLARI VE ETKİLERİ 23-25 EKİM 2017, İSTANBUL (Change of Water Masses-Dust Storms Interaction in Syria and Iraq) Suriye ve Irak taki Su Kütlelerindeki

Detaylı

TÜRKİYE'NİN HİDROLİK ENERJİ POTANSİYELİ VE GELİŞME DURUMU

TÜRKİYE'NİN HİDROLİK ENERJİ POTANSİYELİ VE GELİŞME DURUMU TÜRKİYE'NİN HİDROLİK ENERJİ POTANSİYELİ VE GELİŞME DURUMU İSMAİL HAKKİ ALTUN ELEKTRİK MÜHENDİSİ-YILDIZ Dünya enerji kaynaklan fosil ve fosil olmayan kaynaklar olarak iki grupta toplanmaktadır. Fosil kaynak

Detaylı

Enerji Verimliliği Forum ve Fuarına Enervis Çıkartma Yaptı

Enerji Verimliliği Forum ve Fuarına Enervis Çıkartma Yaptı ENERJİ GÜNDEMİ SAYI 12 OCAK 2015 02 Yeşil Sanayi Zirvesi ne Enervis in Enerji Verimliliği Projesi Damga Vurdu 03 Enerji Verimliliği Forum ve Fuarına Enervis Çıkartma Yaptı 04 Almanya da Güneş Elektriği

Detaylı

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri Okyanuslar ve denizler dışında kalan ve karaların üzerinde hem yüzeyde hem de yüzey altında bulunan su kaynaklarıdır. Doğal Su Ekosistemleri Akarsular Göller Yer altı su kaynakları Bataklıklar Buzullar

Detaylı

Irak ta Su Yönetimine İlişkin Anayasal Sorunlar

Irak ta Su Yönetimine İlişkin Anayasal Sorunlar Irak ın su yönetimindeki belirsizlikler, kaynakların israfına ve halkın sıkıntısının artmasına neden oluyor. Anayasadan kaynaklanan sorunlar en önemli nedenlerden biri. Irak ta Su Yönetimine İlişkin Anayasal

Detaylı

SINIR AŞAN ASİ HAVZASI SU POTANSİYELİ VE YARARLANILMASI

SINIR AŞAN ASİ HAVZASI SU POTANSİYELİ VE YARARLANILMASI SINIR AŞAN ASİ HAVZASI SU POTANSİYELİ VE YARARLANILMASI Türkay Baran Doç. Dr. Ünal Öziş Em. Prof. Dr. Dokuz Eylül Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Buca, İzmir, Türkiye Yalçın

Detaylı

GAP'ta stratejik açılımlar (*) Proje yeni ve gerçekçi yaklaşımlar bekliyor...

GAP'ta stratejik açılımlar (*) Proje yeni ve gerçekçi yaklaşımlar bekliyor... Proje yeni ve gerçekçi yaklaşımlar bekliyor... GAP'ta stratejik açılımlar (*) Dursun YILDIZ İnş. Müh. - Su Politikaları Uzmanı USİAD Genel Başkan Danışmanı Kökeni 1930'lu yıllara dayanan GAP'ın gerçekleşmesi

Detaylı

HES PROJELERİNDE ÇEVRE, EKONOMİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK MART, 2010 ANKARA

HES PROJELERİNDE ÇEVRE, EKONOMİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK MART, 2010 ANKARA HES PROJELERİNDE ÇEVRE, EKONOMİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK MART, 2010 ANKARA SUNU KAPSAMI TÜRKİYE DE HES PROJELERİNİN GEÇMİŞİ FİNANSMAN İHTİYACI FİNANSMAN İLE İLGİLİ AKTÖRLER KARŞILAŞILAN GÜÇLÜKLER ILISU ÖRNEĞİ

Detaylı

IRAK TA SU KAYNAKLARI YÖNETİMİ

IRAK TA SU KAYNAKLARI YÖNETİMİ ORSAM Rapor No: 122 ORSAM SU ARAŞTIRMALARI PROGRAMI Rapor No: 15, Mayıs 2012 IRAK TA SU KAYNAKLARI YÖNETİMİ WATER RESOURCES MANAGEMENT IN IRAQ ORTADOĞU STRATEJİK ARAŞTIRMALAR MERKEZİ CENTER FOR MIDDLE

Detaylı

GAP. Ve Türkiye ye katkısı

GAP. Ve Türkiye ye katkısı GAP Ve Türkiye ye katkısı GAP nedir? Temel hedefi, Güneydoğu Anadolu Bölgesi halkının gelir düzeyi ve hayat standardını yükselterek, bu bölge ile diğer bölgeler arasındaki gelişmişlik farkını ortadan

Detaylı

GAP BÖLGESİNDE YER ALAN İLLERİN YATIRIM FAALİYETLERİ BÖLGESEL TOPLANTISI

GAP BÖLGESİNDE YER ALAN İLLERİN YATIRIM FAALİYETLERİ BÖLGESEL TOPLANTISI T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI GAP BÖLGESİNDE YER ALAN İLLERİN YATIRIM FAALİYETLERİ BÖLGESEL TOPLANTISI Prof. Dr. Veysel EROĞLU Çevre ve Orman Bakanı 18 Ağustos 2009 - Şanlıurfa GÜNEYDOĞU ANADOLU PROJESİ

Detaylı

VI.2.6.1.1. Mansaptaki Baraj İnşaatları Bağlamında Aşağı Akışların İlgisi

VI.2.6.1.1. Mansaptaki Baraj İnşaatları Bağlamında Aşağı Akışların İlgisi Not: Aralık 2006 tarihli bu kısım Ağustos 2006 da yayımlanmış olan Kısım VI.2.6.1 in yerine geçmiştir. Bu bağlamda, Aralık 2006 da Ek P eklenmiştir. VI.2.6.1. İnşaat ve Su Tutulması Aşamasında Aşağı Akış

Detaylı

22.03.2012. Tuzlu Sular (% 97,2) Tatlı Sular (% 2,7) Buzullar (% 77) Yer altı Suları (% 22) Nehirler, Göller (% 1)

22.03.2012. Tuzlu Sular (% 97,2) Tatlı Sular (% 2,7) Buzullar (% 77) Yer altı Suları (% 22) Nehirler, Göller (% 1) Yer altı Suyu Yeraltı Suyu Hidrolojisi Giriş Hidrolojik Çevrim Enerji Denklemleri Darcy Kanunu Akifer Karakteristikleri Akım Denklemleri Akım Ağları Kuyular Yeraltısuyu Modellemesi 1 Su, tüm canlılar için

Detaylı

SU KAYNAKLARIMIZ ve SINIR AŞAN AKARSULARIN YERİ VE ÖNEMİ

SU KAYNAKLARIMIZ ve SINIR AŞAN AKARSULARIN YERİ VE ÖNEMİ SU KAYNAKLARIMIZ ve SINIR AŞAN AKARSULARIN YERİ VE ÖNEMİ 1- Su Kaynaklarının Geliştirilmesi Stratejisi ve Tarihçesi Dr.Müh. M.Neşet AKMANDOR Türkiye Cumhuriyetinin 1923 yılında kuruluşu ile birlikte, ülke

Detaylı

AR& GE BÜLTEN Yılına Girerken Enerji Sektörü Öngörüleri

AR& GE BÜLTEN Yılına Girerken Enerji Sektörü Öngörüleri 2006 Yılına Girerken Enerji Sektörü Öngörüleri Nurel KILIÇ Dünya da ve Türkiye de ulusal ve bölgesel enerji piyasaları, tarihin hiçbir döneminde görülmediği kadar ticaret, rekabet ve yabancı yatırımlara

Detaylı

AKARSULAR

AKARSULAR AKARSULAR Dünya yüzeyinin şekillenmesi açısından en önemli pay hiç şüphesiz akarsulara aittir. Yüzeydeki sularının bir yatak içinde toplanıp akmasıyla oluşurlar. Akarsuyun doğduğu yere akarsu kaynağı,

Detaylı

Diyarbakır Ticaret Borsası Laboratuar Rapor No:002-08

Diyarbakır Ticaret Borsası Laboratuar Rapor No:002-08 2008 Diyarbakır Ticaret Borsası Laboratuar Rapor No:002-08 Diyarbakır Ticaret Borsası Laboratuar Rapor No:002-08 GÜNEYDOĞU ANADOLU PROJESİ SON DURUMU( GAP): Dünyadaki toplam su tüketiminin %70 i sulama

Detaylı

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler 1. HAVZA KORUMA PLANI KURUM VE KURULUŞLARIN KOORDİNASYONUNUN 2. SAĞLANMASI 3. ATIK SU ve ALTYAPI YÖNETİMİ 3.1. Göl Yeşil Kuşaklama Alanındaki Yerleşimler Koruma Planı'nda önerilen koşullarda önlemlerin

Detaylı

HİDROELTRİK SANTARALLERİ

HİDROELTRİK SANTARALLERİ HİDROELTRİK SANTARALLERİ Bir miktar yükseklik kazandırılmış akışkanın(suyun) potansiyel enerjisine hidrolik enerji denir. Bu enerjiyi önce çeşitli düzeneklerle mekanik enerjiye, ordanda elektrik enerjisine

Detaylı

ULUSAL SU VE SAĞLIK KONGRESİ

ULUSAL SU VE SAĞLIK KONGRESİ T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ULUSAL SU VE SAĞLIK KONGRESİ NEHĠR HAVZA YÖNETĠM PLANLARI, SU ÇERÇEVE DĠREKTĠFĠ VE BU KAPSAMDA DSĠ TARAFINDAN YAPILAN YERÜSTÜ SU KALĠTESĠ

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM)

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) 8. İLETİM TESİS VE İŞLETME GRUP MÜDÜRLÜĞÜ (İŞLETME VE BAKIM MÜDÜRLÜĞÜ) HAZIRLAYAN TEMMUZ 2008 Ankara 1 Gönderen: Recep BAKIR recepbakir38@mynet.com ENTERKONNEKTE

Detaylı

Hidrolojik Erken Uyarı Sistemleri ve DSİ Genel Müdürlüğü Uygulamaları

Hidrolojik Erken Uyarı Sistemleri ve DSİ Genel Müdürlüğü Uygulamaları T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Hidrolojik Erken Uyarı Sistemleri ve DSİ Genel Müdürlüğü Uygulamaları Akif ÖZKALDI DSİ Genel Müdür Yardımcısı II. Ulusal Taşkın Sempozyumu/Afyonkarahisar

Detaylı

FIRAT-DİCLE HAVZASININ TÜRKİYE, SURİYE, IRAK, İRAN DAKİ SU POTANSİYELİ

FIRAT-DİCLE HAVZASININ TÜRKİYE, SURİYE, IRAK, İRAN DAKİ SU POTANSİYELİ Su Kaynaklarının Geliştirilmesi ve Yönetimi TMH FIRAT-DİCLE HAVZASININ TÜRKİYE, SURİYE, IRAK, İRAN DAKİ SU Yalçın ÖZDEMİR ( 1 ), Ünal ÖZİŞ ( 2 ), Türkay BARAN ( 3 ), Nurhan DEMİRCİ ( 1 ) Okan FISTIKOĞLU

Detaylı

MERİÇ NEHRİ TAŞKIN ERKEN UYARI SİSTEMİ

MERİÇ NEHRİ TAŞKIN ERKEN UYARI SİSTEMİ T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü MERİÇ NEHRİ TAŞKIN ERKEN UYARI SİSTEMİ Dr. Bülent SELEK, Daire Başkanı - DSİ Etüt, Planlama ve Tahsisler Dairesi Başkanlığı, ANKARA Yunus

Detaylı

ELEKTRİKTE DOĞAL GAZIN ARTAN STRATEJİK ÖNEMİ ve SU KAYNAKLARIMIZ. Dursun YILDIZ USİAD Genel Başkan Danışmanı

ELEKTRİKTE DOĞAL GAZIN ARTAN STRATEJİK ÖNEMİ ve SU KAYNAKLARIMIZ. Dursun YILDIZ USİAD Genel Başkan Danışmanı ELEKTRİKTE DOĞAL GAZIN ARTAN STRATEJİK ÖNEMİ ve SU KAYNAKLARIMIZ Dursun YILDIZ USİAD Genel Başkan Danışmanı Giriş Elektrik enerjisi üretiminde yerli ve yenilenebilir kaynakların öncelikli olarak geliştirilmesinin

Detaylı

1923-1940 Dönemi Demiryolları

1923-1940 Dönemi Demiryolları 1923-1940 Dönemi Demiryolları Ülkeyi demirağlarla örmeyi amaçlayan demiryolu politikası, ulusal pazar yaratma sürecinin önemli sacayaklarından biri olmuştur. Savaş sırasında tahrip edilen hatların onarılması,

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve ÇEVRE Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB ve Çevre- Temel ilkeler AB ve İklim Değişikliği AB ve Su Kalitesi AB ve Atık Geri Dönüşümü Müzakere sürecinde

Detaylı

Yeşilırmak Havzası Taşkın Yönetim Planının Hazırlanması Projesi

Yeşilırmak Havzası Taşkın Yönetim Planının Hazırlanması Projesi T. C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI Su Yönetimi Genel Müdürlüğü Yeşilırmak Havzası Taşkın Yönetim Planının Hazırlanması Projesi Taşkın ve Kuraklık Yönetimi Daire Başkanlığı 03 Aralık 2013 / Afyonkarahisar

Detaylı

ENERJİ. Sürekli, Güvenilir ve Ekonomik olarak karşılanmalıdır.

ENERJİ. Sürekli, Güvenilir ve Ekonomik olarak karşılanmalıdır. ENERJİ Sürekli, Güvenilir ve Ekonomik olarak karşılanmalıdır. TÜRKİYE HİDROELEKTRİK ENERJİ POTANSİYELİ VE GELİŞME DURUMU Hidroelektrik Santral Projelerinin Durumu HES Adedi Toplam Kurulu Gücü (MW) Ortalam

Detaylı

MADRID DE STRATEJİK ÇEVRESEL DEĞERLENDİRME. Mariano Oliveros mariano.oliveros@madrid.org Şube Müdürü Çevresel Değerlendirme Genel Müdürlüğü.

MADRID DE STRATEJİK ÇEVRESEL DEĞERLENDİRME. Mariano Oliveros mariano.oliveros@madrid.org Şube Müdürü Çevresel Değerlendirme Genel Müdürlüğü. MADRID DE STRATEJİK ÇEVRESEL DEĞERLENDİRME Mariano Oliveros mariano.oliveros@madrid.org Şube Müdürü Çevresel Değerlendirme Genel Müdürlüğü. Madrid 1 STRATEJİK ÇEVRESEL DEĞERLENDİRME (SÇD) SÇD, sürdürülebilirliğe

Detaylı

Hidroenerji- 2050. topraksuenerji -Hidroelektrik enerji santrallerinin geçmişi geçen yüzyıldan da geriye

Hidroenerji- 2050. topraksuenerji -Hidroelektrik enerji santrallerinin geçmişi geçen yüzyıldan da geriye Hidroenerji- 2050 25 07 2013 topraksuenerji -Hidroelektrik enerji santrallerinin geçmişi geçen yüzyıldan da geriye gider. 130 yaşında bir teknoloji olan Hidroelektrik Enerji teknolojisine bugün bakıldığında

Detaylı

BİRECİK İLÇEMİZ Fırat ta Gün Batımı

BİRECİK İLÇEMİZ Fırat ta Gün Batımı BİRECİK İLÇEMİZ Fırat ta Gün Batımı Birecik ilçesi Şanlıurfa Merkez ilçesine 80 km uzaklıkta olup, yüzölçümü 852 km2 dir. İlçe merkez belediye ile birlikte 3 belediye ve bunlara bağlı 70 köy ve 75 mezradan

Detaylı

Kuraklıkta Son Durum. Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr

Kuraklıkta Son Durum. Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr Ağustos 2014 2013-2014 kış döneminde ülke genelinde etkisi hissedilen meteorolojik kuraklık, 2014 ün ilk yarısında bölgesel olarak devam etti. Türkiye

Detaylı

Sunum İçeriği. Avrupa Birliği Projeleri Devam Eden. Avrupa Birliği Projeleri Planlanan. Ulusal Projeler Tamamlanan ve Devam Eden

Sunum İçeriği. Avrupa Birliği Projeleri Devam Eden. Avrupa Birliği Projeleri Planlanan. Ulusal Projeler Tamamlanan ve Devam Eden 1 Sunum İçeriği Avrupa Birliği Projeleri Devam Eden Avrupa Birliği Projeleri Ulusal Projeler Tamamlanan ve Devam Eden Ulusal Projeler 2 Su Yönetimi Genel Müdürlüğü Projeler Adı Adet Maliyeti Avrupa Birliği

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ. Prof. Dr. Zafer DEMİR --

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ. Prof. Dr. Zafer DEMİR -- YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARIMIZ VE ELEKTRİK ÜRETİMİ Prof. Dr. Zafer DEMİR -- zaferdemir@anadolu.edu.tr Konu Başlıkları 2 Yenilenebilir Enerji Türkiye de Politikası Türkiye de Yenilenebilir Enerji Teşvikleri

Detaylı

Dünya Bankası Türkiye ye SU KAYNAKLARI YÖNETİM MODELİ Öneriyor!

Dünya Bankası Türkiye ye SU KAYNAKLARI YÖNETİM MODELİ Öneriyor! Dursun YILDIZ İnş.Müh.Su Politikası Uzmanı USİAD Genel Başkan Danışmanı dy02-k@tr.net Dünya Bankası Türkiye ye SU KAYNAKLARI YÖNETİM MODELİ Öneriyor! Yaklaşık bir yıl önce Dünya Bankası uzmanları tarafından

Detaylı

Su Kaynakları Yönetimi ve Planlama Dursun YILDIZ DSİ Eski Yöneticisi İnş Müh. Su Politikaları Uzmanı. Kaynaklarımız ve Planlama 31 Mayıs 2013

Su Kaynakları Yönetimi ve Planlama Dursun YILDIZ DSİ Eski Yöneticisi İnş Müh. Su Politikaları Uzmanı. Kaynaklarımız ve Planlama 31 Mayıs 2013 Su Kaynakları Yönetimi ve Planlama Dursun YILDIZ DSİ Eski Yöneticisi İnş Müh. Su Politikaları Uzmanı Kaynaklarımız ve Planlama 31 Mayıs 2013 21. Yüzyılda Planlama- Kaynaklarımız Su KaynaklarıYönetimi ve

Detaylı

KENDİ ENERJİNĐ ÜRET! HİDRODİNAMİK BURGU & YENİLENEBİLİR ENERJİ

KENDİ ENERJİNĐ ÜRET! HİDRODİNAMİK BURGU & YENİLENEBİLİR ENERJİ KENDİ ENERJİNĐ ÜRET! HİDRODİNAMİK BURGU & YENİLENEBİLİR ENERJİ ARŞİMET & HİDRODİNAMİK BURGU ARŞİMET BURGU Antik çağlardan bu yana, "Arşimet Burgusu" suyu aşağı seviyelerden yukarıya taşımak sureti ile

Detaylı

ADANA İLİ TARIM TOPRAKLARININ AMAÇ DIŞI KULLANIM DURUMU

ADANA İLİ TARIM TOPRAKLARININ AMAÇ DIŞI KULLANIM DURUMU ADANA KENT SORUNLARI SEMPOZYUMU / 14 2008 BU BİR TMMOB YAYINIDIR TMMOB, bu makaledeki ifadelerden, fikirlerden, toplantıda çıkan sonuçlardan ve basım hatalarından sorumlu değildir. ADANA İLİ TARIM TOPRAKLARININ

Detaylı

Eşref Atabey Türkiye de illere göre su kaynakları-potansiyeli ve su kalitesi eserinden alınmıştır.

Eşref Atabey Türkiye de illere göre su kaynakları-potansiyeli ve su kalitesi eserinden alınmıştır. Eşref Atabey. 2015. Türkiye de illere göre su kaynakları-potansiyeli ve su kalitesi eserinden alınmıştır. MARDİN İLİ SU KAYNAKLARI-POTANSİYELİ VE KALİTESİ DR. EŞREF ATABEY Jeoloji Yüksek Mühendisi Tıbbi

Detaylı

ULUSLARARASI SU DAYANIŞMA YILI

ULUSLARARASI SU DAYANIŞMA YILI İZMİR KENTİNİN MEVCUT VE İLERİYE DÖNÜK İÇMESUYU PROJELERİ ULUSLARARASI SU DAYANIŞMA YILI ASLI ERDENİR SİLAY İnşaat Yüksek Mühendisi Bölge Müdür Yardımcısı ULUSLARARASI SU DAYANIŞMA YILI DÜNYADAKİ SU

Detaylı

RAPOR NO: 7. Etiyopya Barajı ve Nil'in Dokunulmazlığı

RAPOR NO: 7. Etiyopya Barajı ve Nil'in Dokunulmazlığı RAPOR NO: 7 Etiyopya Barajı ve Nil'in Dokunulmazlığı 10 Haziran 2013 1 RAPOR NO: 7 Raporun Adı: Etiyopya Barajı ve Nil'in Dokunulmazlığı Raporu Hazırlayan : Dursun YILDIZ İnşaat Mühendisi,Su Politikaları

Detaylı

ILISU PROJESİ. GAP ın can damarı Dicle - Fırat Nehirleri Türkiye su potansiyelinin yaklaşık % 28,5 ini oluşturmaktadır. FIRAT 17 % 458 m DİCLE 12 %

ILISU PROJESİ. GAP ın can damarı Dicle - Fırat Nehirleri Türkiye su potansiyelinin yaklaşık % 28,5 ini oluşturmaktadır. FIRAT 17 % 458 m DİCLE 12 % ILISU PROJESİ TANIMI ve TARİHÇESİ GAP ın can damarı Dicle - Fırat Nehirleri Türkiye su potansiyelinin yaklaşık % 28,5 ini oluşturmaktadır. GAP IN CAN DAMARI DİCLE-FIRAT NEHİRLERİ Türkiye su potansiyelinin

Detaylı

SOMA DAN SONRA: TÜRKİYE DE ENERJİ KAYNAKLARI, ÜRETİM VE TÜKETİMİ, ALTERNATİF ENERJİLER, ENERJİ POLİTİKALARI 18 HAZİRAN 2014

SOMA DAN SONRA: TÜRKİYE DE ENERJİ KAYNAKLARI, ÜRETİM VE TÜKETİMİ, ALTERNATİF ENERJİLER, ENERJİ POLİTİKALARI 18 HAZİRAN 2014 SOMA DAN SONRA: TÜRKİYE DE ENERJİ KAYNAKLARI, ÜRETİM VE TÜKETİMİ, ALTERNATİF ENERJİLER, ENERJİ POLİTİKALARI 18 HAZİRAN 2014 İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 1 TÜRKİYE DE HİDROELEKTRİK ENERJİ Prof. Dr. Bihrat

Detaylı

Ortadoğu'da su ve petrol (*) İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Dursun YILDIZ. İnş Müh Su Politikaları Uzmanı

Ortadoğu'da su ve petrol (*) İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Dursun YILDIZ. İnş Müh Su Politikaları Uzmanı İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Ortadoğu'da su ve petrol (*) Dursun YILDIZ İnş Müh Su Politikaları Uzmanı Petrol zengini Ortadoğu'nun su gereksinmesini gidermek amacıyla üretilen projelerden

Detaylı

FASIL 10 BİLGİ TOPLUMU VE MEDYA

FASIL 10 BİLGİ TOPLUMU VE MEDYA FASIL 10 BİLGİ TOPLUMU VE MEDYA Öncelik 10.1. 2002 AB düzenleyici çerçevesi için anahtar başlangıç koşullarının kabul edilmesinin ve uygulanmasının tamamlanması 1 Mevzuat uyum takvimi Tablo 10.1.1 1 2002/20/AT

Detaylı

TEKİRDAĞ İLİ SÜRDÜRÜLEBİLİR SU YÖNETİMİ KAPSAMINDA YÜZEYSEL SU KAYNAKLARINA GEÇİŞ

TEKİRDAĞ İLİ SÜRDÜRÜLEBİLİR SU YÖNETİMİ KAPSAMINDA YÜZEYSEL SU KAYNAKLARINA GEÇİŞ TEKİRDAĞ İLİ SÜRDÜRÜLEBİLİR SU YÖNETİMİ KAPSAMINDA YÜZEYSEL SU KAYNAKLARINA GEÇİŞ Dr. Şafak BAŞA 1, Sema KURT 2, Emine YASAVUL 2, Ayşen UÇAR 2 1 Tekirdağ Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü, TESKİ

Detaylı

(3 il, 52 ilçe, 24 belde ve 263 köy olmak üzere toplam

(3 il, 52 ilçe, 24 belde ve 263 köy olmak üzere toplam İZMİR MANİSA UŞAK DİĞER TOPLAM NÜFUS 4 061 074 1 359 463 346 508-5 767 045 YÜZÖLÇÜMÜ (km 2 ) 12 012 13 096 5 341 133 30 582 Ülkemizin Nüfus olarak % 7,5 unu, Yüzölçümünün % 4 ünü kapsamaktadır (3 il, 52

Detaylı

GÜNEYDOĞU ANADOLU PROJESİ NEDEN VE NASIL ACİLEN GERÇEKLEŞTİRİLMELİ

GÜNEYDOĞU ANADOLU PROJESİ NEDEN VE NASIL ACİLEN GERÇEKLEŞTİRİLMELİ GÜNEYDOĞU ANADOLU PROJESİ NEDEN VE NASIL ACİLEN GERÇEKLEŞTİRİLMELİ Bahadır Boz İnşaat Yüksek Mühendisi DSİ Genel Müdürlüğü Proje ve İnşaat Dairesi Başkanlığı, Ankara Faruk Volkan İnşaat ve Sulama Yüksek

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİ PROJE DANIŞMANLIĞI ÇALIŞTAYI PROJE ÖNERİSİ BAŞVURU FORMU 8-15 Temmuz 2012

FEN ve TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİ PROJE DANIŞMANLIĞI ÇALIŞTAYI PROJE ÖNERİSİ BAŞVURU FORMU 8-15 Temmuz 2012 FEN ve TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİ PROJE DANIŞMANLIĞI ÇALIŞTAYI PROJE ÖNERİSİ BAŞVURU FORMU 8-15 Temmuz 2012 Grup Adı: Kılıç Balığı Proje No : 1.Proje Başlığı: Kuraklık sorunumuz olmayacak! Öneren Kişi/Kuruluşun

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2010 2019) Özet

TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2010 2019) Özet TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ 10 YILLIK ÜRETİM KAPASİTE PROJEKSİYONU (2010 2019) Özet Bu özet, TÜRKİYE ELEKTRİK İLETİM A.Ş GENEL MÜDÜRLÜĞÜ, APK DAİRESİ BAŞKANLIĞI tarafından hazırlanan Ekim 2010 tarihli projeksiyonu,

Detaylı

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı,

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı, Türkiye nin İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı nın Geliştirilmesi Projesi nin Açılış Toplantısında Ulrika Richardson-Golinski a.i. Tarafından Yapılan Açılış Konuşması 3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

Toprak Su Enerji Politikaları ve Hedefleri Açısından. 10. Kalkınma Planı. (Özet)

Toprak Su Enerji Politikaları ve Hedefleri Açısından. 10. Kalkınma Planı. (Özet) Toprak Su Enerji Politikaları ve Hedefleri Açısından 10. Kalkınma Planı (Özet) 21 Haziran 2013 1 Genel Değerlendirme 10. Kalkınma Planı Toprak Su,Enerji,Gıda Politikaları açısından genel olarak değerlendirildiğinde

Detaylı

İçerik. Türkiye de Su Yönetimi. İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Çalışmaları

İçerik. Türkiye de Su Yönetimi. İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Çalışmaları İçerik Türkiye de Su Yönetimi İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Çalışmaları 2 Türkiye nin Su Potansiyeli Yıllık Yağış : 501 milyar m 3 Yıllık Kullanılabilir Yerüstü Suyu : 98 milyar m 3 Yıllık

Detaylı

Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü. Enerjinin Önemi? Enerji Sistemleri Mühendisi Kimdir?

Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü. Enerjinin Önemi? Enerji Sistemleri Mühendisi Kimdir? Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü Enerjinin Önemi? Enerji, ekonomik ve sosyal kalkınmanın temel unsurlarından biri olması yanısıra, yaşamın sürdürülebilmesi

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynakları

Yenilenebilir Enerji Kaynakları Yenilenebilir Enerji Kaynakları Nurel KILIÇ Türkiye de tüketilen birincil enerjinin % 39 u petrol, % 27 si kömür, % 21 i doğal gaz ve % 13 ü büyük oranda hidroelektrik ve diğer yenilenebilir kaynaklardan

Detaylı

TÜRKİYE DE SU KAYNAKLARI GELİŞTİRME POLİTİKALARINA YÖNELİK TESPİTLER VE ÖNERİLER

TÜRKİYE DE SU KAYNAKLARI GELİŞTİRME POLİTİKALARINA YÖNELİK TESPİTLER VE ÖNERİLER TÜRKİYE DE SU KAYNAKLARI GELİŞTİRME POLİTİKALARINA YÖNELİK TESPİTLER VE ÖNERİLER Faruk Volkan İnşaat ve SulamaYüksek Mühendisi DSİ Genel Müdürlüğü Etüd ve Plan Dairesi Başkanlığı Ankara Bahadır Boz İnşaat

Detaylı

topraksuenerji-kuzey Çin'de kuraklık çok büyük bir tehdit oluşturuken hükümetin aldığı önlemler de bu tehlikenin daha da artmasına neden oluyor.

topraksuenerji-kuzey Çin'de kuraklık çok büyük bir tehdit oluşturuken hükümetin aldığı önlemler de bu tehlikenin daha da artmasına neden oluyor. Kuzey Çin Kuruyor! 12 Ekim 2013 topraksuenerji-kuzey Çin'de kuraklık çok büyük bir tehdit oluşturuken hükümetin aldığı önlemler de bu tehlikenin daha da artmasına neden oluyor. Perkin'deki Carnegie-Tsinghua

Detaylı

Ortadoğu da Su Sorunu Kapsamında Türkiye nin SınıraĢan Sularının Jeopolitik Önemi

Ortadoğu da Su Sorunu Kapsamında Türkiye nin SınıraĢan Sularının Jeopolitik Önemi Ortadoğu da Su Sorunu Kapsamında Türkiye nin SınıraĢan Sularının Jeopolitik Önemi Geopolitical Importance of Trans-boundary Waters of Turkey within the Framework of Water Issue in the Middle East Mutlu

Detaylı

DAVA KONUSU: Munzur Vadisindeki Konaktepe Barajı ve Konaktepe I ve II Hidroelektrik Santralleri

DAVA KONUSU: Munzur Vadisindeki Konaktepe Barajı ve Konaktepe I ve II Hidroelektrik Santralleri Istanbul Water Tribunal Tütün Deposu, Istanbul, March 14, 2009 DAVA KONUSU: Munzur Vadisindeki Konaktepe Barajı ve Konaktepe I ve II Hidroelektrik Santralleri Davacılar: Tunceli Birlikleri Federasyonu

Detaylı

TEMİZ & YENİLENEBİLİR ENERJİ

TEMİZ & YENİLENEBİLİR ENERJİ TEMİZ & YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYEL & STRATEJİLERİ ENERJİ de YATIRIMLAR 2010 30. Aralık. 2009, ANKARA - GAZİ ÜNNİVERSİTESİ Dr. Atillâ AKALIN Tablo.20 - Dünyada Planlanan RÜZGAR ENERJİSİ Gelişmesi Wind

Detaylı

GAP BÖLGESİ NDE TARIM VE TARIMA DAYALI SANAYİDE ENTEGRE KAYNAK VERİMLİLİĞİ PROJESİ

GAP BÖLGESİ NDE TARIM VE TARIMA DAYALI SANAYİDE ENTEGRE KAYNAK VERİMLİLİĞİ PROJESİ GAP BÖLGESİ NDE TARIM VE TARIMA DAYALI SANAYİDE ENTEGRE KAYNAK VERİMLİLİĞİ PROJESİ PROJENİN GEREKÇESİ VE AMACI Tarım sektörü Türkiye nin Gayri Safi Katma Değerinin yaklaşık %9 unu oluştururken, bu oran

Detaylı

Hidroloji: u Üretim/Koruma Fonksiyonu

Hidroloji: u Üretim/Koruma Fonksiyonu Hidroloji: u Üretim/Koruma Fonksiyonu Ormanların yağışlardan yararlanmayı artırma, su ekonomisini düzenleme ve sürekliliğini sağlama, su taşkınlarını önleme, dere, nehir, bent, baraj, su kanalı ve benzeri

Detaylı