Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download ""

Transkript

1 41 KLÝNÝK ÇALIÞMA Okul Yaþ Grubu Çocuklarýn Hastane Ve Hastalýðý Ýle Ýlgili Bilgilendirme Durumlarýnýn Endiþe Kaynaklarý Ýle Etkileþimi The Interaction Between The Informing Situation Of The School Age Group Children About The Hospital And Their Illness, And Their Anxiety Reasons Yrd.Doç.Dr. Demet GÖNENER Prof.Dr. Gülay GÖRAK 1 Sinop Üniversitesi Saðlýk Yüksekokulu 2 Ýstanbul Ünv. Florence Nightingale Hemþirelik Yüksekokulu Çocuk Saðlýðý ve Hast. Hemþireliði AD Emekli Öðretim Üyesi Gaziantep Týp Dergisi 2009;15(1): Özet Araþtýrma, okul yaþ grubu çocuklarýn hastane ve hastalýðýyla ilgili bilgilendirme durumlarýnýn ve hastalýðýyla ilgili bilgilendirme durumlarýnýn endiþe oluþturan düþünce kaynaklarýyla etkileþimini ortaya çýkarmak amacýyla deneysel olarak planlandý. Araþtýrma evrenini Ondokuz Mayýs Üniversitesi Uygulama ve Araþtýrma Hastanesi, Çocuk Hastalýklarý Anabilim Dalý nda Þubat Eylül 1996 tarihleri arasýnda akut hastalýðý nedeniyle hastaneye yatan çocuklar oluþturdu. Rastlantýsal yöntemle seçilen 30 kontrol, 30 vaka olmak üzere toplam 60 çocuk örneklemi oluþturdu. Veriler, araþtýrýcý tarafýndan geliþtirilen, çocuklarýn tanýtýcý özelliklerini, hastane ve hastalýkla ilgili bilgilendirme durumlarýný belirlemeye yarayan Anket Formu ve kapsam geçerliliði ve güvenirlik çalýþmasý yapýlan Endiþe Oluþturan Düþünce Kaynaklarý Formu nun uygulanmasý ile elde edildi. Veriler, istatistiksel olarak yüzdelerine, yates correction, fisher exact, chi square(x 2 ), eþler arasý farkýn anlamlýlýk testi (Paired Sample T) kullanýlarak deðerlendirildi. Vaka ve kontrol grubundaki çocuklar arasýnda yaþ, cinsiyet, hastalýk tanýsý, aile yapýsý, yaþanýlan bölge ve sosyal güvenceleriyle ilgili özelliklerinde anlamlý bir fark olmadýðý görüldü. Vaka grubunun eðitim öncesi endiþe oluþturan düþünce kaynaklarýndan aldýklarý puan ortalamalarýnýn eðitim sonrasý düþtüðü ve aralarýndaki farkýn ileri derecede anlamlý olduðu saptandý (t = 85.96; p<0.001). Vaka grubundaki çocuklarýn eðitim öncesi hastalýk tanýsýný, ilaçlarýný bilme durumlarý ve hastane ile ilgili olumsuz düþüncelerinin eðitim sonrasýnda olumlu yönde geliþme gösterdiði belirlendi. Anahtar Kelimeler: Endiþe, Okul Yaþ Dönemi Çocuklarý, Hastaneye Yatýþ Abstract This study was planned to assess the association between the sources causing anxiety and whether not the school-age children one informed about the hospital and their illnesses. The study group included the children that were hospitalized because of acute illness, from February 96 to September 96, at Ondokuz Mayýs University Practice and Research Hospital, Department of Pediatr, Sampling group consisted of 60 randomly chosen children:30 of them were control group and 30 were case group. Data were taken by applying the questionnaire that assesses the children is personal data and whether or not they have been informed about the hospital and their illnesses and the form of which the validity and reliability have previously been tested of sources of thought that cause anxiety. Data were evaluated using percentage, yates correction, fisher exact, chi square(x 2 ) and paired Sample t test statistics. It was seen there is no difference between the case and control groups according to age, sex, diagnosis, family structure, living area and social securities. It was shown that grade averages and standart deviations of the case group before and after education. The difference was found to be very significant. It was observed that there was a positive progress, upon giving the education, on the diseases, whether they had knowledge of their drugs and the misgivings about the hospital as compared to the state before giving education. Key Words: Anxiety, School-Age Period Children, Hospitalization GÝRÝÞ Hastalýk ve hastaneye yatma hangi yaþta olursa olsun çocuklarýn yaþamýnda olumsuz etki gösteren, tepkilere neden olan bir durumdur. Çocuklukta hastalýk ve hastaneye karþý oluþan tepkiler yaþýna, geliþimsel özelliklerine göre deðiþiklikler gösterir (1,5-23) yaþ döneminde fiziksel geliþimine uygun olarak enerjik olan bir çocuðun hastaneye yatmasý, kendisini yalnýz ve farklý, arkadaþ gruplarýndan ayrýlmasý engellenmiþ hissetmesine yol açar (9,14,17-26). Anne babasýndan çok arkadaþlarýný ve sosyal aktivitelerini özler. Hastanede yapýlan giriþimlerin vücuduna zarar vereceði endiþesi duyar. Hastalýðýný, yaptýðý bir yanlýþa cevap olarak algýlar.yapýlan araþtýrmalarda hastaneye yatan 6 12 yaþ grubundaki çocuklarýn endiþeli olduðunu ve bu çocuklarýn fiziksel ve duygusal tepkiler gösterdiði bildirilmiþtir (2,11,20).Çeþitli literatürlerde de çocuklarýn hastaneyi kötü bir yer olarak algýladýklarý ve endiþelerini azaltmak için çocuklara yatýþtan önce eðitim yapýlmasýnýn gereði belirtilmektedir (2,9). Hemþirelerin anne, baba ve çocuklarýn eðitiminde yapabilecekleri giriþimler; annebabaya ve çocuða hastaneye yatmadan önce bilgi verme, servis ve personeli ile tanýþtýrma, yatacaðý yeri gösterme, kullanýlan aletler hakkýnda bilgi verme, çocuðu hastalýðý hakkýnda soru sormaya cesaretlendirme ve anlaþýlýr þekilde açýklamada bulunma, dürüst ve tatmin edici yanýtlar verme, çocuða övgüde bulunma, çocuðun ve anne babanýn bakýma katýlmasýný saðlama, uygun zamanlarda oyun odalarýna gitmesini ve uygun televizyon programlarýný izlemesini saðlama, sosyalleþmelerini saðlamak için ayný yaþtaki çocuklarla iliþkisini destekleme, eðer birimde hastane okulu var ise çocuðun saðlýk durumuna uygun olduðunda anne-babalarýndan okul ödevlerini getirmesini isteme olarak özetlenebilir (14,16,19,25,27). Yrd.Doç.Dr. Demet GÖNENER,Sinop Üniversitesi Saðlýk Yüksek Okulu Adres: Sinop Üniversitesi Saðlýk Yüksekokulu SÝNOP Tel: Fax: Çalýþma; GATA Uluslararasý Katýlýmlý VI. Ulusal Hemþirelik Kongresinde Bildiri Olarak Sunulmuþtur.

2 42 Bu bilgiler ýþýðýnda saðlýklý iken çocuklara hemþirelerce eðitim yapýlmasý önemlidir. Eðitimle çocuða hastalýk ve hastane ile ilgili bilgi verilerek endiþe oluþturan düþünceleri azaltýlýr. Çocuklarýn endiþelerini somut olarak ölçmek de oldukça önemlidir. Ölçme, bir tanýmlama olayýdýr. Belirlenmiþ obje veya objelerin belirli bir özelliðe sahip olup olmadýðý gözlenerek gözlem sonuçlarýnýn semboller ile özellikle sayýlar ile ifade edilmesidir. Ölçme olgusal ölçme ve yargýsal ölçme olmak üzere iki çeþittir. Soyut kavramlarýn ölçümünde ölçekler kullanýlmaktadýr. Tutum ölçmek için de en fazla günümüzde likert tipi ölçekler kullanýlmaktadýr. Likert tipi ölçekler, bireyin kendisi hakkýnda bilgi vermesi temeline dayanýr. Belirli bir durum karþýsýnda bireyin nasýl davranýþ göstereceðinin yazýlý veya sözlü olarak sunulmasýdýr. Genellikle bireye bir soru listesi verilir ve listedeki ölçek maddelerini cevaplamasý istenir. Ölçülmek istenen tutum ile ilgili çok sayýda olumlu ve olumsuz ifade katýlýmcýlara sorulur. Likert tipi ölçmelerde ölçek maddelerini yanýtlamak için olumludan olumsuza veya olumsuzdan olumluya doðru seçenekler sunulur. Daha sonra katýlýmcýlarýn bu seçeneklere verdiði yanýtlarýn puanlarý toplanarak hesaplama ve analizler yapýlýr (12). Araþtýrma, okul yaþ döneminde olan, akut hastalýk tanýsýyla hastaneye yatan çocuklarýn hem hastane ve hastalýðýyla ilgili bilgi durumlarýný belirlemek hem kaygýya neden olacak endiþe kaynaklarýný belirleyerek, endiþe düzeyini somut olarak saptamak hem de hemþire tarafýndan yapýlacak eðitimin etkinliðini ortaya koymak amacýyla deneysel olarak planlandý. GEREÇ VE YÖNTEMLER Araþtýrma, Ondokuz Mayýs Üniversitesi Uygulama ve Araþtýrma Hastanesi, Çocuk Saðlýðý ve Hastalýklarý Anabilim Dalý nda Þubat 1996 Eylül 1996 tarihlerinde gerçekleþtirildi. Araþtýrma evrenini, Ondokuz Mayýs Üniversitesi Uygulama ve Araþtýrma Hastanesi, Çocuk Saðlýðý ve Hastalýklarý Anabilim Dalý nda yatan çocuklar oluþturdu. Araþtýrmanýn örneklemini, ayný hastaneye akut hastalýk tanýsý ile yatan, okul yaþ grubu, kolay iletiþim kurulabilen, mental problemi olmayan, rastlantýsal yöntemle seçilen, 30 u vaka, 30 u kontrol olmak üzere toplam 60 denek oluþturdu.araþtýrma verilerinin toplanmasýnda, araþtýrmacý tarafýndan literatür doðrultusunda geliþtirilen çocuðu tanýtýcý bilgiler ile hastane ve hastalýkla ilgili bilgi ve bilgilendirme durumlarýnýn yer aldýðý 27 soruluk Anket Formu ile çocuklarda hastane ve hastalýkla ilgili endiþe oluþturabilecek düþünce kaynaklarýnýn yer aldýðý Endiþe Oluþturan Düþünce Kaynaklarý Formu (Tablo 10) kullanýldý.formun kapsam geçerliliðinde, araþtýrýcý tarafýndan literatür doðrultusunda hazýrlanan ölçek maddelerinin içeriði için uzman görüþleri alýndý ve öneriler doðrultusunda düzeltmeler yapýlarak son þekli verildi. Testin güvenirliðinde, test tekrar test güvenirliði kullanýlarak, 15 gün ara ile test saðlýklý 10 ilkokul çocuðuna uygulanýp spearman korelasyon katsayýsý r = 0.99 bulundu. Formun iç tutarlýlýðýnda, hem ön hem son ölçümlerdeki iç tutarlýlýk (Cronbach ) her bir düþünce için ayrý yarý hesaplanarak (Wilcoxon ile de denetlenerek) 0.75 elde edildi. Endiþe oluþturabilecek her bir düþünce kaynaðýnda her yanýt türüne (Çok düþünürüm: 3 puan, Biraz düþünürüm: 2 puan, Çok az düþünürüm: 1 puan, Hiç düþünmem: 0 puan þeklinde) puan verildi. Toplam puan 60 olarak belirlendi. Hazýrlanan formlar, vaka ve kontrol gruplarý ile sakin bir ortamda, hasta odasýnda yüz yüze tek tek görüþülerek dolduruldu. Vaka grubuna üç kez toplam 1,5 saat kadar sürede hastane ve hastalýðý hakkýnda bilgi içeren eðitim yapýldý, eðitimde görsel materyaller kullanýldý, kontrol grubu etik yönden deðerlendirme bitiminde bilgilendirildi. Araþtýrma verileri istatistiksel olarak yüzdeleme, yates correction, fisher exact, x 2 (Chi-Sguare), paired sample t (eþler arasý farkýn anlamlýlýk testi) testleri kullanýlarak deðerlendirildi. BULGULAR Araþtýrma bulgularý dört bölümde ele alýnarak literatür doðrultusunda tartýþýldý. Araþtýrmanýn birinci bölümünde; vaka ve kontrol gruplarý yaþ, cinsiyet, taný, aile yapýsý, yerleþim yeri, sosyal güvence, anne ve babalarýn eðitim düzeyleri gibi özellikleri açýsýndan karþýlaþtýrýldý. Grubun %63.4 ü erkek olup, çocuklarýn %51.71 i 9 10 yaþ grubunda, %80 i üst solunum yolu enfeksiyonu tanýsý ile yatmakta idi (Tablo 1). % 66.6 sý çekirdek aileye sahip, %76.7 si kýrsal alanda yaþamakta, %63.4 ü sosyal güvenceye sahip idi (Tablo 1). Çocuklarýn %70 inin anne babalarý ilk ve ortaokul mezunu olup, gruplar arasýnda istatistiksel olarak anlamlý bir fark bulunmadý (Tablo 2). Araþtýrmanýn ikinci bölümünde; vaka-kontrol gruplarýnýn hem hastane hem de hastalýklarý hakkýnda bilgi ve bilgilendirme durumlarý incelendi. Gruplardaki çocuklarýn %95 inin hastane hakkýnda bilgisi olmadýðý, bilgisi olanlarýn da %6.7 sinin okuldaki öðretmen tarafýndan, %3.3 ünün arkadaþlarý tarafýndan bilgilendirildiði hemen hemen tamamýna yakýnýnýn da saðlýklý iken hastane tanýtýmý yapýlmadýðý belirlendi. Çocuklara, hastane hakkýndaki düþünceleri sorulduðunda her grupta da hastanenin kötü bir yer olduðunu düþünenlerin oraný %50 civarýnda bulundu (Tablo 3). Vaka ve kontrol grubunda eðitim öncesi çocuklarýn tanýlarýný bilmeme durumu % 81.7, kullandýðý ilaçlarý bilmeme durumu %93 idi. Gruplar arasý istatistiksel olarak karþýlaþtýrmada bir fark görülmedi. Her gruptaki çocuklarýn %75 inin hastaneye yatacaðýný o gün öðrendiði ve yatacaðýný kendisine %41 oranýnda ailesinin, %45 oranýnda hekimin bildirdiði belirlendi. Bildirilenler arasýnda hemþirenin %8.4 olmasý düþündürücü bulundu (Tablo 4). Üçüncü bölümde; vaka ve kontrol gruplarýnýn hastaneye yatýþta hastane ve hastalýk ile ilgili endiþelenme durumlarýný ifadeleri ile endiþe oluþturan düþünce kaynaklarýna yönelik aldýklarý puanlar karþýlaþtýrýldý. Vaka ve kontrol grubundaki çocuklarýn ortalama %86.7 si endiþeli olduðunu ifade etti (Tablo 5).

3 43

4 44 Çocuklarda en çok endiþe oluþturan düþünce kaynaklarý incelendiðinde; arkadaþlarýndan ayrý kalacaðýný, derslerinden geri kalacaðýný, öleceðini, yalnýz kalacaðýný, aileleri yanýnda olmadýðý için kendilerini yalnýz hissedeceðini, oksijen maskesi takýldýðýnda boðulacaðýný, oyun oynayamayacaðýný, hastanenin yabancý bir ortam olacaðýný, ailenin hastaneye çok para ödeyeceðini düþünmelerinin olduðu en az da; hemþirelerin sürekli olarak iðne yapacaðýný, tuvaletini rahat yapamayacaðýný, doktorlarýn zarar vereceðini düþünmelerinin olduðunu ortaya çýktý (Tablo 6). Dördüncü bölümde; vaka grubunda hastane ve hastalýkla ilgili yapýlan eðitimin endiþe oluþturan düþünce kaynaklarý ile etkileþimi incelendi. Eðitim öncesinde endiþe oluþturan düþünce kaynaklarý puan ortalamasý Sh sý , eðitim sonrasýnda ise idi. Puan ortalamasý karþýlaþtýrýldýðýnda istatistiksel olarak ileri derecede anlamlý bir fark bulundu (t=85.96; p<0.001) (Tablo 8). Vaka grubundaki çocuklarýn eðitim öncesi ve sonrasý hastalýk, tedavi ve endiþesi ile ilgili bilgileri karþýlaþtýrýldýðýnda eðitim sonrasýnda hastalýk tanýlarýný bilme durumlarýnýn %20 den %100 e artýþ gösterdiði görüldü. Ýlaçlarýný bilme durumunun %10 dan %96.7 ye ulaþtýðý, vaka grubu çocuklarýnýn %96.7 sinin endiþeli olmadýðýný ifade ettiði ve istatistiksel olarak ileri derecede anlamlý bir fark bulun du (Tablo 9). TARTIÞMA Hastalýk ve hastaneye yatma tüm bireylerde endiþe yaratan bir durumdur. Yapýlan araþtýrmalar özellikle çocuklarýn hastaneye yatmasýnýn onlarýn ileriki yaþamýný olumsuz yönde etkilediðine iþaret etmektedir (1,8,10,18). Hastaneye yatýþýn çocuktaki olumsuz etkilerini azaltmak için çocuða hem saðlýklý iken hem de yatýþ süresi boyunca eðitim yapýlmasýnýn gerekli olduðu bilinmektedir (3,11,27). Hemþireler, çocuk ve çocuðun anne babasýna, hastalýðý ve bakýmý ile ilgili bilgileri içeren eðitim verdiklerinde çocuk ve anne-baba hastanede olduðu sürece daha bilinçli, rahat ve problemsiz bir dönem geçirecektir (1,14). Araþtýrmadaki hastaneye yatan çocuklar cinsiyetleri yönünden incelendiðinde, erkek çocuk sayýsýnýn kýzlardan fazla olduðu görüldü (Tablo 1). Cinsiyet yönünden elde edilen sonuç, geliþmekte olan ülkelerde erkek çocuða, kýz çocuðundan daha fazla özen gösterilmesi ve saðlýk sorununda hastaneye getirilmesi þeklinde açýklanabilir. Vaka ve kontrol gruplarýnýn tanýlarý karþýlaþtýrýldýðýnda, aralarýnda anlamlý bir fark bulunmadý (x 2 =0.44; p>0.05). Hastalýk tanýlarý içinde %80 olarak üst solunum yolu enfeksiyonlarý ilk sýrada yer almaktaydý. Bu sonuç, üst solunum yolu enfeksiyonlarýnýn çocukluk yaþ dönemlerinde çok sýk görülmesi olarak açýklanabilir (Tablo 1).

5 45

6 46 Araþtýrmaya katýlan çocuklarýn aile yapýlarý birbirine benzerlik göstermekteydi (Tablo 1). (x 2 =0.07; p>0.05). Çekirdek aile yapýsý %65 lerdeydi te Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü nün yaptýðý Nüfus ve Saðlýk Araþtýrmasý nýn raporlarýnda toplumda çekirdek aile yapýsýnýn geniþ aile yapýsýndan fazla olduðu belirtilmiþtir (29) Sonuçlar, çekirdek aile yapýsýnda çocuðun saðlýk sorunlarýný çözümlemede geleneksel uygulamalar dýþýnda saðlýk kurumlarýndan daha fazla yararlanýldýðýný düþündürmektedir. Araþtýrmada yer alan vaka ve kontrol gruplarýnýn yaþadýklarý kýrsal ve kentsel alanlar birbirine benzer olmakla birlikte çocuklarýn çoðunluðu kýrsal alanda yaþamakta idi. Sosyal güvenceye sahip olma durumlarý da gruplar arasýnda anlamlý bir farklýlýk göstermemesine raðmen güvencesi olanlar, olmayanlarýn iki katý idi (Tablo 1). Grubun çoðunluðunun kýrsal alanda yaþayanlar olduðu göz önüne alýndýðýnda, sonucun çeliþkili olabileceði düþünülebilir. Araþtýrýcý tarafýndan gözlemlendiðine göre kýrsal alanda yeþil kart kullanýmýnýn yaygýn olmasý sonucu etkilemektedir. (x 2 =0.03; p>0.05). Araþtýrmada, vaka ve kontrol gruplarýnda anne ve babalarýn eðitim düzeyleri birbirine çok yakýn bulundu. Okuma yazma bilmeyen anne oraný %18.5, baba oraný %1.7 idi. Ýlk- ortaokul mezunu anne-baba oraný %70 lerde idi (Tablo 2). Bu oran Türkiye de ilköðretim eðitiminin zorunlu olmasý nedeniyle yüksektir. Ancak istendik düzeyde deðildir. Araþtýrmada yüksek öðrenim mezunu anneye rastlanmaz iken, babalarýn 3 ü yüksek öðrenim mezunuydu. Sonuçlar, özellikle son yýllarda nüfus yapýlarý, annebaba eðitim düzeylerini belirten çeþitli çalýþma ve araþtýrma raporlarý ile uyumluluk göstermekteydi (15,28,29). Araþtýrmada, vaka ve kontrol gruplarýndaki çocuklarýn hastane hakkýndaki bilgileri ve bilgilendirme durumlarý birbirine çok benzerdi (Tablo 3). Gruplardaki çocuklarýn %95 inin hastane hakkýnda bilgisi olmadýðý, bilgisi olanlarýn da öðretmen ve arkadaþlarý tarafýndan bilgilendirildikleri gruplarýn hemen hemen tamamýna yakýnýna da saðlýklý iken hastane tanýtýmý yapýlmadýðý belirlendi (Tablo 3). Araþtýrmada elde edilen sonuç, Eiser ve Patterson (21), Baþer ve Çavuþoðlu nun (4) çocuklarýn hastane hakkýnda bilgileri deneyimleyerek edindiklerini bildiren araþtýrmalarýyla uyumluluk göstermektedir. Çocuklara, hastane hakkýndaki düþünceleri sorulduðunda, her iki grupta da hastanenin kötü bir yer olduðunu düþünenlerin oraný %50 lerdeydi (Tablo 3). Bilir ve arkadaþlarý (7) da 7 12 yaþ arasýndaki çocuklarda hastaneyi kötü bir yer olarak düþünenleri %29.2 olarak bildirmiþtir. Araþtýrmada ise bu oranýn önceki araþtýrmalardan daha yüksek bulunmasý, grubun çoðunluðunun kýrsal alanda yaþamalarý, daha fazla geleneksel yöntemle saðlýk sorunlarýna çözüm aramalarý, hastane hakkýnda yeterli bilgiye sahip olmayan aile üyeleri ile birlikteliklerinden kaynaklanabildiðini düþündürmektedir. Ayrýca hemþirelerin çalýþma alanlarýndan biri olan okul saðlýðý programlarýnda etkili þekilde rol almamasý da sonucu etkileyebilen nedenlerden biridir. Araþtýrmada vaka ve kontrol gruplarýndaki çocuklarýn hastalýk tanýlarýný, kullandýðý ilaçlarý bilmeme durumlarý oldukça yüksekti. Gruplar arasýnda istatistikî yönden karþýlaþtýrmada bir fark bulunmadý (Tablo 4). Azornoff ve Woody nin (3) araþtýrmalarýnda da çocuklarýn hastane ve hastalýklarý hakkýnda düzenli ve yeterli bilgilendirilmedikleri belirtilmektedir. Gruplardaki çocuklarýn büyük çoðunluðunun hastaneye yatacaðýný o gün öðrendiði ve yatacaðýný kendisine hekim ve ailesinin bildirdiði belirlendi. Vaka ve kontrol gruplarýndaki çocuklarýn bilgilendirilme zamaný ve bilgilendirenin kimliði birbirine benzer bulundu (Tablo 4) yaþ grubu çocuklarda hastalýk ve hastaneye yatmaya karþý bedenine zarar verilme korkusu, ailesinden ve arkadaþlarýndan ayrýlma endiþesinin geliþtiðini bildiren kaynaklar gözönüne alýndýðýnda çocuklarýn hastalýðý hakkýnda bilgilendirilmesinin hastaneye yatmadan kýsa bir süre önce yapýlmasý olumlu bir davranýþ olarak deðerlendirilebilir. Bilgilendirenler arasýnda hemþirenin bulunmamasý ise oldukça düþündürücüdür. Araþtýrmada, vaka ve kontrol gruplarýnýn hastaneye yatýþta hastane ve hastalýkla ilgili endiþelenme durumlarý ile ilgili ifadeleri karþýlaþtýrýldýðýnda anlamlý bir fark bulunmadý (x 2 =0.16; p>0.05). Vaka ve kontrol grubundaki çocuklarýn ortalama %88.3 ü endiþeli olduðunu ifade etti (Tablo 5). Çocuklarda en çok endiþe oluþturan düþünce kaynaklarý incelendiðinde; arkadaþlarýndan ayrý kalacaðýný, derslerinden geri kalacaðýný, öleceðini, yalnýz kalacaðýný, aileleri yanýnda olmadýðý için kendilerini yalnýz hissedeceðini, oksijen maskesi takýldýðýnda boðulacaðýný, oyun oynayamayacaðýný, hastanenin yabancý bir ortam olacaðýný, ailenin hastaneye çok para ödeyeceðini düþünmelerinin olduðu ortaya çýktý (Tablo 6). Sonuçlar; Atalay ve Farýmaz ýn (13); enjeksiyonla ilgili iþlemlerin, Baþer ve Çavuþoðlu nun (4); sosyal kýsýtlamalarýn (okuldan, arkadaþlarýndan ayrý kalma, ailesinden ayrý kalma, evinden uzak olma, arkadaþlarýyla oynayamama) endiþeye yol açtýðýný bildiren araþtýrmalarýyla paralellik göstermektedir. Araþtýrmada elde edilen yukarýdaki veriler, ailelerin, okullarýn ve saðlýk personelinin yeterince bilinçli olmadýðýný, hastanelerin çocuk hastalarýna yeteri kadar program hazýrlamadýðýný, bundan dolayý da çocuklarýn hastaneye yatmadan önce ve yattýklarý sürece yeterince eðitilmediðini, hatta çocuklarýn saðlýklý olduðu dönemlerde de hastaneden, hemþireden, hekimden ve iðneden korkutulduðunu gösterdi. Vaka ve kontrol gruplarýnýn hastane ve hastalýkla ilgili endiþe oluþturan düþünce kaynaklarýndan aldýklarý puan ortalamalarý standart hatalarý birbirine çok yakýndý (Tablo 7). En çok endiþeye yol açan düþüncelerden alýnacak toplam puanýn 60 olduðu düþünüldüðünde; gruplarýn ortalama puan almasý çocuklarýn yoðun endiþe oluþturacak düþüncelere sahip olduðunu göstermesi açýsýndan önemlidir. Araþtýrmada vaka grubunun eðitim öncesinde ve sonrasýnda endiþe oluþturan düþünce kaynaklarýndan aldýklarý puan ortalamalarý incelendiðinde, aralarýnda oldukça anlamlý bir fark bulundu (t =85.96; p<0.001)(tablo 8).

7 47 Tablo 10. Endiþe oluþturan düþünce kaynaklarý formu. DÜÞÜNCELER Çok düþünürüm Biraz düþünürüm Çok az düþünürüm Hiç düþünmem 1.Doktorlarýn bana zarar vereceðini düþünürüm. 2. Hemþirelerin sürekli bana iðne yapacaðýný düþünürüm. 3.Aðzýmý burnumu kapatan, hava vermede kullanýlan maskeden bana zarar verecek bir þeyin çýkacaðýný düþünürüm. 4. Aðzýmý burnumu kapatan, hava vermede kullanýlan maske takýldýðýnda boðulacaðýmý düþünürüm. 5.Ýðne gördüðümde vücuduma iðnelerin battýðýný hissederim. 6.Oyun oynayamayacaðýmý düþünürüm. 7.Arkadaþlarýmla ayrý kalacaðýmý düþünürüm. 8.Yalnýz kalacaðýmý düþünürüm. 9.Derslerimden geri kalacaðýmý düþünürüm. 10.Hastanenin yabancý bir ortam olacaðýný düþünürüm. 11.Ailemin hastaneye çok para ödeyeceðini düþünürüm. 12.Hastaneye yatýþýmýn beni cezalandýrmak olduðunu düþünürüm. 13.Beslenmemin kýsýtlanacaðýný düþünürüm. 14.Gürültü yüzünden uyuyamayacaðýmý düþünürüm. 15.Tuvaletimi rahat yapamayacaðýmý düþünürüm. 16.Ailem yanýmda olmayacaðý için kendimi yalnýz hissedeceðimi düþünürüm. 17.Ziyaret saatlerinde ailem gelmediði için terk edildiðimi düþünürüm. 18.Uzun süre hastanede kalacaðýmý düþünürüm. 19.Uzun süre yatakta kalmakla canýmýn sýkýlacaðýný düþünürüm. 20.Ölebileceðimi düþünürüm. Eðitim öncesi çocuklarýn aldýklarý puan ortalamalarý iken, eðitim sonrasý olmasý çocuða yatýþ süresince yapýlan eðitimin oldukça olumlu bir geliþmeye yol açtýðýný gösterdi. Ekici nin (10) de araþtýrmasýnda, okul yaþ grubu çocuklara iþlem öncesi verilen eðitimin endiþeyi azalttýðýný vurgulamasý, Azornoff ve Woody nin (3) de hastalýk ve hastane ile ilgili bilgi verildiðinde çocuklarda oluþacak endiþenin azalacaðýný belirtmesi sonucu desteklemektedir. Vaka grubundaki çocuklarýn eðitim öncesi ve sonrasý hastane, hastalýk, tedavi ve endiþesiyle ilgili bilgileri karþýlaþtýrýlarak incelendiðinde (Tablo 9); Vaka grubundaki çocuklarýn hastalýk tanýlarýný bilme durumu %20 lerden %100 e bu gruptaki çocuklarýn ilaçlarýný bilme durumu da %86.7 lik bir artýþ göstererek, %10 dan %96.7 ye ulaþtý. Endiþeli olma durumu da %90 dan %3.3 e düþtü (Tablo 9).Yurtiçi ve yurtdýþý yapýlan birçok çalýþmada da, hastane ve hastalýða iliþkin eðitimin aile, yuva ve okullarda hastaneye yatýþta yapýlmasý ve eðitim yöntemi olarak da çocuklar saðlýklý iken hastaneye turlar düzenlenmesi, grup tartýþmalarý yapýlmasý, evlere ziyaret yapýlmasý, kitapçýklar verilmesi, hastaneye yatýþta olasý sonuçlar hakkýnda ve iþlemler hakkýnda bilgi verilmesi, iletiþime geçilmesi, filmler gösterilip kukla gösterileri yapýlmasý, hikâye kitapçýklarý ve diðer benzeri açýklayýcý materyallerin verilmesinin önerilmesi araþtýrma sonucuyla paralellik göstermektedir. (1-3,9,14,22,24,25,27). Sonuç olarak; akut hastalýk tanýsý ile hastaneye gelen çocuklarýn endiþe düzeylerini somut olarak belirleme amacýyla kullanýlabilecek, geçerlilik ve güvenirlik çalýþmasý yapýlan, orijinal, Endiþe Oluþturan Düþünce Kaynaklarý Formu geliþtirildi. Araþtýrmaya katýlan çocuklarýn genel olarak hastalýk ve hastaneye yatýþa karþý yanlýþ düþüncelerinde de eðitim sonrasý düzelme olduðu, çocuklara hastaneye yatýþta hemþirelerce verilen hastane ve hastalýkla ilgili 1.5 saat kadar süren eðitimin endiþelerini azaltacaðý saptandý. KAYNAKLAR 1.Arýkan D. Çocuðun Hastaneye Hazýrlanmasý. Türk Hemþireler Dergisi. 1992;42(1): Azornoff P. Preparing Well Children For Possible Hospitalization. Pediatr Nurs. 1985;11(53). 3.Azornoff P, Woody P. Preparation of Children For Hospitalization in Acute Care Hospitals in the United States Pediatrics. American Academy of Pediatrics. Los Angeles. 1981;68(3):

8 48 4. Baþer G, Çavuþoðlu H Yaþ Grubundaki Çocuklarýn Hastaneyi ve Hemþireyi Algýlayýþlarý. III. Uluslar arasý Hemþirelik Kongresi Kitabý. Cumhuriyet Üniversitesi Hemþirelik Yüksek Okulu, Sivas, Haziran. Esnaf Bilim Ofset. 1992; Bilgin N. Çocukta Özgüveni Geliþtirmek, Türk Hemþireler Dergisi. 1981;(1): Bilir Þ. Baykoç N. Giresun, Rize, Nevþehir, Malatya ve Ankara Ýllerinde 4 12 Yaþ Çocuklarýnda Nokturnal Enürezisin Görülme Sýklýðýnýn Ýncelenmesi. Saðlýk Dergisi 1988;60(2): Bilir Þ, Baykoç N, San P, Artan Ý. Hastanede Yatan Çocuklarýn Hastalýk ve Hastaneyi Algýlamalarýnýn Ýncelenmesi. Çocuk Saðlýðý ve Eðitim Dergisi. Hacettepe Üniversitesi Çocuk Saðlýðý ve Eðitimi Bölümü. 1988;(3): Bilir Þ, Dönmez B. Hastaneye yatan çocuklarýn ruhsal durumlarý, Ýlkokul çaðý çocuklarý, Çocuklarýn hastane yaþantýsýna hazýrlanmasý. Çocuk ve Hastane. Ayyýldýz matbaasý A.Þ. Ankara, 1987;(14):27 48, 9.Brennon A. Caring for Children During Procedures: A Review of the literature Pediatric Nursing. St. John s Nf. Canada. October, 1994;20(5): Ekici B. Hastanede Yatan 6 12 Yaþ Grubu Çocuklarda Uygulamalarýn Yaratabileceði Korku ve Endiþenin Azaltýlmasýnda Hemþirenin Yapacaðý Eðitimin Etkinliðinin Araþtýrýlmasý. III. Ulusal Hemþirelik Kongresi Kitabý. Cumhuriyet Üniversitesi Hemþirelik Yüksek Okulu. Esnaf Ofset Matbaacýlýk, Sivas, Ekim, 1992; Erdal E. Çocuklarda Aðrýnýn Deðerlendirilmesi. Ege Üniversitesi Hemþirelik Yüksekokulu Dergisi. 1988;7(2): Erefe Ý, Aksayan S, Bahar Z, ve ark., Sevið Ü. Hemþirelikte Araþtýrma Ýlke Süreç ve Yöntemleri. 2004; Farýmaz F, Atalay M. Cumhuriyet Üniversitesi Hastanesi, Numune, SSK ve DDY Hastaneleri Pediatri Servisinde Yatan 6 12 Yaþ Grubu Çocuklarýn I.M. ve I.V. Enjeksiyona Tepkilerinin Saptanmasý. II. Ulusal Hemþirelik Kongresi Bildirileri. AKM, Ýzmir,1990; Masjorrie S, Goodman A, Ramsusp N, Posternock S. Child and Family Concepts of Nursing Practice. McGraw Hill Book Company. Boston, 1982; McKinney ES, Ashwill JW, Murray SS, James SR, Garrie TM, Droske SC. Maternal Child Nursing. 2000; Mýsýr E. Çocuðun Yaþamýnda Oyun. Türk Hemþireler Dergisi. 1983;33(3): Mott RS, Rayekes FN, James RS. Nursing Care of Children and Families Wesley Publishing Company, California, 1985; Neyzi O, Ertuðrul T. Pediatri. 2005; Patterson D, Eiser C. Children s Perceptions of Hospital: A Preliminary Study, Int J Nurs Stud. 1984;(21): Pillitteri A. Growth and Development of the Schoolage Child, Prepare the School Age Child and Adolescent. Maternal and Child Nursing. J.B. Lippincott Company. Philadelphia. New York. London. 1991;(937): Savaþer S. Hastaneye Yatan Deðiþik Yaþ Gruplarýndaki Çocuklarýn Hastalýða, Hastaneye ve Çevreye Reaksiyonlarý. Hemþirelik Bülteni. 1986;(11): Terakye G. Çocukla Ýletiþim, Hasta Hemþire Ýliþkileri. Aydoðdu Ofset. 1995; Wong and Whaley. Reaction of Child and Family to Illness and Hospitalization. Nursing Care of Infants and Children. The C.V. Mosby Company. Toronto, Washington. St. Louis. 1987; Yavuzer H. Çocuk Psikolojisi. 1999; Yiðit R. Hastaneye Yatmanýn Çocuk ve Aile Üzerine Etkileri. Türk Hemþireler Dergisi. 1997;17(1): Dünya Çocuklarýnýn Durumu, UNICEF, Türkiye Nüfus ve Saðlýk Araþtýrmasý. Saðlýk Bakanlýðý Ana Çocuk Saðlýðý Genel Müdürlüðü. Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü. Ankara, Ekim Ingalls J, Salerno C. The Child, the family and the hospital setting. Maternal and Child Health Nursing. The C.V. Mosby Company, Saint Louis, 1971; Kavaklý P, Pek H. Toplumumuzda Ailenin ve Öðrencilerin Cinsiyete Göre Eðitim ile ilgili Düþüncelerinin Deðerlendirilmesi. Florence Nightingale Hemþirelik Yüksek Okulu, III. Hemþirelik Eðitimi Sempozyumu, Ýstanbul, 1997;66 74.

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi

Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi 1 Özet Týp Fakültesi öðrencilerinin Anatomi dersi sýnavlarýndaki sistemlere göre baþarý düzeylerinin deðerlendirilmesi Mehmet Ali MALAS, Osman SULAK, Bahadýr ÜNGÖR, Esra ÇETÝN, Soner ALBAY Süleyman Demirel

Detaylı

Dr. Emel Ege**, Msc. Sermin Timur***, Msc. Handan Zincir**** yeterince hizmet götürülemeyen kesimdir

Dr. Emel Ege**, Msc. Sermin Timur***, Msc. Handan Zincir**** yeterince hizmet götürülemeyen kesimdir Ebelik Son Sýnýf Öðrencilerinin Aile Planlamasý Eðitimi Etkinliðinin Deðerlendirilmesi* The Evaluation of the Educational Activitres of Pregraduate Midwifery Students on Family Planning Methods Dr. Emel

Detaylı

2006 cilt 15 sayý 10 179

2006 cilt 15 sayý 10 179 Ankara'da Bir Lisenin 9 ve 10. Sýnýf Öðrencilerinin Kiþisel Hijyen Konusunda Davranýþlarýnýn Belirlenmesi Determination of the Behaviours of Ninth and Tenth Grade High School Students About Personal Hygiene

Detaylı

Mardin ili ilköðretim okullarýnda 6-15 yaþ grubu öðrencilerde kilo fazlalýðý ve obezite prevalansý

Mardin ili ilköðretim okullarýnda 6-15 yaþ grubu öðrencilerde kilo fazlalýðý ve obezite prevalansý Týp Araþtýrmalarý Dergisi 2007: 5 (1): 31-35 ARAÞTIRMA Mardin ili ilköðretim okullarýnda 6-15 yaþ grubu öðrencilerde kilo fazlalýðý ve obezite prevalansý Uz. Dr. Ayfer Gözü Dicle Üniversitesi Týp Fakültesi,

Detaylı

Hemþirelerin Genel Ruhsal Durumlarýnýn Ýncelenmesi

Hemþirelerin Genel Ruhsal Durumlarýnýn Ýncelenmesi Hemþirelerin Genel Ruhsal Durumlarýnýn Ýncelenmesi The Analysis of the General Psychological Conditions of Nurses Dr. Serpil Yýlmaz*, Rabia Hacýhasanoðlu**, Zeynep Çiçek** Öz Hemþirelik, insanlarla iliþkiye

Detaylı

Dr. Sevim Buzlu*, Nihal Bostancý**, Derya Özbaþ***, Sevil Yýlmaz****

Dr. Sevim Buzlu*, Nihal Bostancý**, Derya Özbaþ***, Sevil Yýlmaz**** Ýstanbul'da Bir Saðlýk Ocaðýna Baþvuran Kadýnlarýn Genel Saðlýk Anketine Göre Ruhsal Durumlarýnýn Deðerlendirilmesi Assessment of the Psychological Status of Women Who Applied to a Primary Care Unit in

Detaylı

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý

Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði Ýletiþim Aðý Spor Bilimleri Derneði, üyeler arasýndaki haberleþme aðýný daha etkin hale getirmek için, akademik çalýþmalar yürüten bilim insaný, antrenör, öðretmen, öðrenci ve ilgili

Detaylı

Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon

Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon ARAÞTIRMA Manyetik Rezonans ve Bilgisayarlý Tomografi Öncesi Hastalarda Anksiyete ve Depresyon Gülten Karadeniz 1, Serdar Tarhan 2, Emre Yanýkkerem 3, Özden Dedeli 3, Erkan Kahraman 4 1 Yrd.Doç.Dr., 3

Detaylı

0 KLÝNÝK ARAÞTIRMA Romatolojik Sorunu Olan Hastalarda Yaþam Kalitesi ve Bazý Semptomlarla Ýliþkisi Quality Of Life Patients With Rheumatologic Problems And Its Correlates With Some Symptoms Arþ.Gör. Seda

Detaylı

T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI HANGÝ OKULDA OKUMAK ÝSTEDÝÐÝNE KARAR VERDÝN MÝ? Genel Liseler Fen Liseleri Sosyal Bilimler Anadolu Spor Güzel Sanatlar Askeri

Detaylı

29 Fizik Tedavi Alan Hastalarýn Yaþam Kalitesinin Deðerlendirilmesi Assessment For Quality Of Life Of Patients Receiving Physical Therapy 1 Yrd.Doç. Dr.Birsen ALTAY 2 Yrd.Doç. Dr. H.Demet GÖNENER 1 Hemþ.

Detaylı

Erciyes Üniversitesi Hastanesi nde Yatan Hastalarýn Hasta Haklarý Konusundaki Bilgi Düzeyi

Erciyes Üniversitesi Hastanesi nde Yatan Hastalarýn Hasta Haklarý Konusundaki Bilgi Düzeyi ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Erciyes Üniversitesi Hastanesi nde Yatan Hastalarýn Hasta Haklarý Konusundaki Bilgi Düzeyi The level of knowledge of inpatiens at Erciyes University hospital on the patient

Detaylı

Hemþirelerin atýlganlýk düzeyleri

Hemþirelerin atýlganlýk düzeyleri ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Hemþirelerin atýlganlýk düzeyleri Assertiveness levels of nurses Birgül Özkan, Msc, Department of Nursing, Kayseri Atatürk Health Vocational School, Erciyes University,

Detaylı

Hemþirelik Hizmetlerinden Memnuniyetin Deðerlendirilmesi; Jinekoloji Servisi Örneði

Hemþirelik Hizmetlerinden Memnuniyetin Deðerlendirilmesi; Jinekoloji Servisi Örneði ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Hemþirelik Hizmetlerinden Memnuniyetin Deðerlendirilmesi; Jinekoloji Servisi Örneði The Evaluation of Satisfaction With Nursing Care; an Example of Gynaecology Service Tuðba

Detaylı

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta

Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta Mikro Dozaj Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip mikro dozaj sistemleri ile Kimya,Maden,Gýda... gibi sektörlerde kullanýlan hafif, orta ve aðýr hizmet tipi modellerimizle Türk

Detaylı

Yaygýn Anksiyete Bozukluðu Tanýlý Bireylere Verilen Psikoeðitimin Tedavideki Etkinliðinin Ýncelenmesi

Yaygýn Anksiyete Bozukluðu Tanýlý Bireylere Verilen Psikoeðitimin Tedavideki Etkinliðinin Ýncelenmesi ARAÞTIRMA Yaygýn Anksiyete Bozukluðu Tanýlý Bireylere Verilen Psikoeðitimin Tedavideki Etkinliðinin Ýncelenmesi The Efficacy of Psychoeducation as an Adjuvant Therapy in Generalized Anxiety Disorder Havva

Detaylı

SINIF ÖÐRETMENLÝÐÝ ÖÐRETMEN ADAYLARININ BÝLGÝ OKUR-YAZARLIÐI BECERÝLERÝ ÜZERÝNE BÝR DURUM ÇALIÞMASI

SINIF ÖÐRETMENLÝÐÝ ÖÐRETMEN ADAYLARININ BÝLGÝ OKUR-YAZARLIÐI BECERÝLERÝ ÜZERÝNE BÝR DURUM ÇALIÞMASI Abant Ýzzet Baysal Üniversitesi Eðitim Fakültesi Dergisi Cilt: 8, Sayý: 2, Yýl: 8, Aralýk 2008 SINIF ÖÐRETMENLÝÐÝ ÖÐRETMEN ADAYLARININ BÝLGÝ OKUR-YAZARLIÐI BECERÝLERÝ ÜZERÝNE BÝR DURUM ÇALIÞMASI Türkan

Detaylı

Simge Özer Pýnarbaþý

Simge Özer Pýnarbaþý Simge Özer Pýnarbaþý 1963 yýlýnda Ýstanbul da doðdu. Ortaöðrenimini Kadýköy Kýz Lisesi nde tamamladý. 1984 yýlýnda Ýstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü nü bitirdi.

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

Mart 2010 Otel Piyasasý Antalya Ýstanbul Gayrimenkul Deðerleme ve Danýþmanlýk A.Þ. Büyükdere Cad. Kervan Geçmez Sok. No:5 K:2 Mecidiyeköy Ýstanbul - Türkiye Tel: +90.212.273.15.16 Faks: +90.212.355.07.28

Detaylı

ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI

ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI Kýzýlcaþar Geleceðe Hazýrlanýyor Gelin Birlikte Çalýþalým ALPER YILMAZ KIZILCAÞAR MAHALLESÝ MUHTAR ADAYI Mart 2014 ALPER YILMAZ Halkla Bütünleþen MUHTARLIK Ankara Gölbaþý Kýzýlcaþar Köyünde 4 Mart 1979

Detaylı

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results:

ÖZET Amaç: Yöntem: Bulgular: Sonuçlar: Anahtar Kelimeler: ABSTRACT Rational Drug Usage Behavior of University Students Objective: Method: Results: ÖZET Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin akılcı ilaç kullanma davranışlarını belirlemek amacı ile yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı-kesitsel türde planlanan araştırmanın evrenini;; bir kız ve

Detaylı

Sýtký Orak*, Hikmet Orhan**, Özlem Aðýrman***, Burcu Özgürce***

Sýtký Orak*, Hikmet Orhan**, Özlem Aðýrman***, Burcu Özgürce*** ARAÞTIRMA 11 Hemþirelik - ebelik eðitiminde Süleyman Demirel Üniversitesi örneði: Isparta Saðlýk Yüksekokulu intörn öðrencilerinin klinik sahada entegre uygulamasý ile ilgili bilgi ve tutumlarý Sýtký Orak*,

Detaylı

Türkiye: Gelecek Nesiller için Fýrsatlarýn Çoðaltýlmasý 11. Çocuk Geliþimi ve Çocuklarýn Karþýlaþtýðý Riskler Eþitsizliðin nesiller arasý geçiþinin bugün Türkiye nin en genç neslini ciddi ölçüde etkilediði

Detaylı

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum

ÇEVRE VE TOPLUM. Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum ÇEVRE VE TOPLUM 11. Bölüm DOÐAL AFETLER VE TOPLUM Konular DOÐAL AFETLER Dünya mýzda Neler Oluyor? Sel Erozyon Kuraklýk Kütle Hareketleri Çýð Olaðanüstü Hava Olaylarý: Fýrtýna, Kasýrga, Hortum Volkanlar

Detaylı

Annelerin Bebek Beslenmesi ve Emzirmeye Ýliþkin Bilgi ve Uygulamalarý The Knowledge and Practices Mothers to Related of Baby Feeding and Breastfeeding

Annelerin Bebek Beslenmesi ve Emzirmeye Ýliþkin Bilgi ve Uygulamalarý The Knowledge and Practices Mothers to Related of Baby Feeding and Breastfeeding Annelerin Bebek Beslenmesi ve Emzirmeye Ýliþkin Bilgi ve Uygulamalarý The Knowledge and Practices Mothers to Related of Baby Feeding and Breastfeeding Aslý Eker*, Mine Yurdakul* Öz Bu çalýþma hastanede

Detaylı

Duchenne Muskuler Distrofili Çocuklarýn Aile Ýþlevlerinin ve Annelerinde Depresyon ve Kaygý Düzeylerinin Araþtýrýlmasý

Duchenne Muskuler Distrofili Çocuklarýn Aile Ýþlevlerinin ve Annelerinde Depresyon ve Kaygý Düzeylerinin Araþtýrýlmasý ARAÞTIRMA Duchenne Muskuler Distrofili Çocuklarýn Aile Ýþlevlerinin ve Annelerinde Depresyon ve Kaygý Düzeylerinin Araþtýrýlmasý Burcu Çakaloz 1, Semra Kurul 2 1 Uz. Dr., Pamukkale Üniversitesi Týp Fakültesi

Detaylı

Türkiye de Mezuniyet Öncesi ve/veya Sonrasý Psikiyatri Eðitimi ve Hizmeti Veren Kurumlarýn Özellikleri

Türkiye de Mezuniyet Öncesi ve/veya Sonrasý Psikiyatri Eðitimi ve Hizmeti Veren Kurumlarýn Özellikleri Türkiye de Mezuniyet Öncesi ve/veya Sonrasý Psikiyatri Eðitimi ve Hizmeti Veren Kurumlarýn Özellikleri Orhan DOÐAN* ÖZET Bu çalýþmada mezuniyet öncesi ve/veya sonrasý psikiyatri eðitimi ve hizmeti veren

Detaylı

Yatan hastalarýn anksiyete ve depresyon düzeyleri ve iliþkili faktörlerin incelenmesi

Yatan hastalarýn anksiyete ve depresyon düzeyleri ve iliþkili faktörlerin incelenmesi ARAÞTIRMA 1 Yatan hastalarýn anksiyete ve depresyon düzeyleri ve iliþkili faktörlerin incelenmesi Fahriye Oflaz, Huriye Varol GATA Hemþirelik Yüksek Okulu 06010 Etlik-Ankara Özet Amaç: Bu çalýþmanýn amacý

Detaylı

Isparta il merkezinde görevli öðretmenlerin ilkyardým bilgi düzeyleri ve tutumlarý

Isparta il merkezinde görevli öðretmenlerin ilkyardým bilgi düzeyleri ve tutumlarý 123 ARAÞTIRMA Özet Isparta il merkezinde görevli öðretmenlerin ilkyardým bilgi düzeyleri ve tutumlarý Tufan Nayir*, Ersin Uskun**, Hakan Türkoðlu**, Ertan Uzun***, Mustafa Öztürk**, A. Nesimi Kiþioðlu**.

Detaylı

Kafkas Üniversitesi öðrencilerinde tüberküloz bilinç ve bilgi düzeyi

Kafkas Üniversitesi öðrencilerinde tüberküloz bilinç ve bilgi düzeyi Týp Araþtýrmalarý Dergisi 2007: 5 (1): 21-26 ARAÞTIRMA Kafkas Üniversitesi öðrencilerinde tüberküloz bilinç ve bilgi düzeyi A. Çetin Tanrýkulu 1, Yýlmaz Palanci 2 1 Kafkas Üniversitesi Týp Fakültesi Göðüs

Detaylı

Dr. Meral Aksoy*, Dr. Makbule Gezmen**, Dyt. Çiðdem Çetinkaya***, Dyt. Hatice Nur Tuluk***, Dyt. Burcu Ýncekara ***

Dr. Meral Aksoy*, Dr. Makbule Gezmen**, Dyt. Çiðdem Çetinkaya***, Dyt. Hatice Nur Tuluk***, Dyt. Burcu Ýncekara *** 7-12 Yaþ Arasý Sokak Çocuklarýnýn Farklý Yerlerdeki Yaþýtlarýyla Karþýlaþtýrmalý Beslenme Durumlarý Nutritional Status of Homeless Children at the Age of 7-12, in Comparison with Children at the Same Age

Detaylı

Madde Kullanma Eðilimi Ölçeðinin Geçerlik ve Güvenilirliði

Madde Kullanma Eðilimi Ölçeðinin Geçerlik ve Güvenilirliði Madde Kullanma Eðilimi Ölçeðinin Geçerlik ve Güvenilirliði Birsen CEYHUN*, Ömer OÐUZTÜRK**, Ayþe Gülsen CEYHUN*** ÖZET Alkol ve diðer maddelerin kötü kullanýmý ülkemizde yaygýn bir sosyal sorun haline

Detaylı

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN

TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN Spor Bilimleri Dergisi Hacettepe]. ofsport Sciences 2004 1 15 (3J 125-136 TÜRKiYE'DEKi ÖZEL SAGLIK VE SPOR MERKEZLERiNDE ÇALIŞAN PERSONELiN ış TATMiN SEViYELERi Ünal KARlı, Settar KOÇAK Ortadoğu Teknik

Detaylı

Obsesif kompulsif bozuklukta sosyodemografik verilerin tedaviye direnç açýsýndan karþýlaþtýrýlmasý

Obsesif kompulsif bozuklukta sosyodemografik verilerin tedaviye direnç açýsýndan karþýlaþtýrýlmasý Týp Araþtýrmalarý Dergisi 23: 1 (3): 15-2 ARAÞTIRMA Obsesif kompulsif bozuklukta sosyodemografik verilerin tedaviye direnç açýsýndan karþýlaþtýrýlmasý Remzi Kutaniþ, Ömer A. Özer, Buket T. Eryonucu Yüzüncü

Detaylı

Dr. Meltem Çiçeklioðlu*, Dr. Esin Ceber Ege**, Dr. Meral Türk Soyer*, Hem. Sündüz Çýmat***

Dr. Meltem Çiçeklioðlu*, Dr. Esin Ceber Ege**, Dr. Meral Türk Soyer*, Hem. Sündüz Çýmat*** Birinci Basamaktaki Hemþire/Ebelerin Eðitiminde Akran Eðiticilerin Kullanýlmasý; Meme Kanseri Erken Tanýsý Eðitim Programý Geliþtirme Deneyimi Use of Peer-Educators in the Education of Nurses/Midwifes

Detaylı

Araþtýrma Hazýrlayan: Ebru Kocamanlar Araþtýrma Uzman Yardýmcýsý Gýda Ürünlerinde Ambalajýn Satýn Alma Davranýþýna Etkisi Dünya Ambalaj Örgütü nün açýklamalarýna göre dünyada ambalaj kullanýmýnýn %30 unu

Detaylı

Genelevde Çalýþan Kadýnlarýn ve Ev Kadýnlarýnýn Cinsel Yolla Bulaþan Hastalýklar Konusundaki Bilgi Düzeylerinin Anksiyete ile Ýliþkisi

Genelevde Çalýþan Kadýnlarýn ve Ev Kadýnlarýnýn Cinsel Yolla Bulaþan Hastalýklar Konusundaki Bilgi Düzeylerinin Anksiyete ile Ýliþkisi ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Reports) Genelevde Çalýþan Kadýnlarýn ve Ev Kadýnlarýnýn Cinsel Yolla Bulaþan Hastalýklar Konusundaki Bilgi Düzeylerinin Anksiyete ile Ýliþkisi The Relation Between Anxiety

Detaylı

ÖÐRETMENLERÝN YENÝ ÝLKÖÐRETÝM MATEMATÝK PROGRAMINA ÝLÝÞKÝN GÖRÜÞLERÝ

ÖÐRETMENLERÝN YENÝ ÝLKÖÐRETÝM MATEMATÝK PROGRAMINA ÝLÝÞKÝN GÖRÜÞLERÝ Abant Ýzzet Baysal Üniversitesi Eðitim Fakültesi Dergisi Cilt: 8, Sayý: 1, Yýl: 8, Haziran 2008 ÖÐRETMENLERÝN YENÝ ÝLKÖÐRETÝM MATEMATÝK PROGRAMINA ÝLÝÞKÝN GÖRÜÞLERÝ Hasan Hüseyin AKSU * ÖZET Bu araþtýrma,

Detaylı

Dr. Selma Çetinkaya*, Dr. Seher Arslan**, Dr. Naim Nur ***, Dr. Ömer Faruk Demir**, Dr. Levent Özdemir****, Dr. Haldun Sümer*****

Dr. Selma Çetinkaya*, Dr. Seher Arslan**, Dr. Naim Nur ***, Dr. Ömer Faruk Demir**, Dr. Levent Özdemir****, Dr. Haldun Sümer***** Sývas Ýl Merkezi nde Sosyoekonomik Düzeyi Farklý Üç ÝlköðretimOkulu Öðrencilerinde Kiþisel Hijyen Alýþkanlýklarý Personal Hygiene Behaviors of The Students Attending in Primary Schools, in Sývas Dr. Selma

Detaylı

Aile Hekimliðinde Genogram

Aile Hekimliðinde Genogram Aile Hekimliðinde Genogram Prof. Dr. Ýsmail Hamdi KARA, Düzce Üniversitesi Týp Fakültesi Aile Hekimliði AD, Düzce Aile Hekimliði Dersleri - 02.06.2010 15:30 1 I. Tanýmlar Hastalarý yalnýz bir birey olarak

Detaylı

GÜÇLER VE GÜÇLÜKLER ANKETÝ'NÝN (GGA) TÜRKÇE UYARLAMASININ PSÝKOMETRÝK ÖZELLÝKLERÝ

GÜÇLER VE GÜÇLÜKLER ANKETÝ'NÝN (GGA) TÜRKÇE UYARLAMASININ PSÝKOMETRÝK ÖZELLÝKLERÝ GÜÇLER VE GÜÇLÜKLER ANKETÝ'NÝN (GGA) TÜRKÇE UYARLAMASININ PSÝKOMETRÝK ÖZELLÝKLERÝ Taner GÜVENÝR*, Aylin ÖZBEK*, Burak BAYKARA*, Haluk ARKAR**, Birsen ÞENTÜRK***,Seçil ÝNCEKAÞ*** ÖZET Amaç: Güçler ve Güçlükler

Detaylı

Þubat 2009 Bilkent Otel ve Konferans Merkezi, Ankara FEBRÝL NÖTROPENÝ MEZUNÝYET SONRASI EÐÝTÝM KURSU www.febrilnotropeni.net www.febrilnotropeni.net FEBRÝL NÖTROPENÝ MEZUNÝYET SONRASI EÐÝTÝM KURSU Deðerli

Detaylı

Ankara da Bir Ýlköðretim Okulunda El Yýkama Konusunda Bir Müdahele Çalýþmasý

Ankara da Bir Ýlköðretim Okulunda El Yýkama Konusunda Bir Müdahele Çalýþmasý ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Ankara da Bir Ýlköðretim Okulunda El Yýkama Konusunda Bir Müdahele Çalýþmasý An Intervention Study on Handwashing Among Secondary School Students in Ankara Mehmet Kaya M.D.

Detaylı

Adölesan Çaðý Öðrencilerde Beslenme Alýþkanlýklarýnýn Deðerlendirilmesi Evaluating Dietary Pattern in Adolescence

Adölesan Çaðý Öðrencilerde Beslenme Alýþkanlýklarýnýn Deðerlendirilmesi Evaluating Dietary Pattern in Adolescence Adölesan Çaðý Öðrencilerde Beslenme Alýþkanlýklarýnýn Deðerlendirilmesi Evaluating Dietary Pattern in Adolescence Dr. Esma Demirezen*, Dr. Gülhan Coþansu* Öz Günümüzde gençler biyolojik ve psikososyal

Detaylı

Özay Çelen (*), Turgut Karaalp (*), Sýdýka Kaya (**), Cesim Demir (*), Abdulkadir Teke (*), Ali Akdeniz (*)

Özay Çelen (*), Turgut Karaalp (*), Sýdýka Kaya (**), Cesim Demir (*), Abdulkadir Teke (*), Ali Akdeniz (*) Gülhane Týp Dergisi 2007; 49: 25-31 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2007 ARAÞTIRMA Gülhane Askeri Týp Fakültesi Eðitim Hastanesi Yoðun Bakým Ünitelerinde görev yapan hemþirelerin uygulanan hizmet içi eðitim

Detaylı

ADIYAMAN ÜNÝVERSÝTESÝ KURUMSAL KÝMLÝK KILAVUZU ADIYAMAN ÜNÝVERSÝTESÝ 2006

ADIYAMAN ÜNÝVERSÝTESÝ KURUMSAL KÝMLÝK KILAVUZU ADIYAMAN ÜNÝVERSÝTESÝ 2006 KURUMSAL KÝMLÝK KILAVUZU GÝRÝÞ KURUMSAL KÝMLÝK HAKKINDA Adýyaman Üniversitesinin misyon ve vizyonuna uygun kurumsal kimlik çalýþmasý bu dökümanda detaylandýrýlarak sunulmuþtur. Kurumsal kimlik oluþturulurken,

Detaylı

ARAÞTIRMA 19 Ýlköðretim Öðrencilerinde Obezite Geliþimini Etkileyen Risk Faktörleri Ersin Uskun *, Mustafa Öztürk *, Ahmet Nesimi Kiþioðlu *, Sema Kýrbýyýk **, Reha Demirel*** Özet Obesite eriþkinlerde

Detaylı

Üniversite Öðrencileri Güvenli Cinselliði Nasýl Algýlýyor? How Do The University Students Perceive Safer Sex?

Üniversite Öðrencileri Güvenli Cinselliði Nasýl Algýlýyor? How Do The University Students Perceive Safer Sex? Üniversite Öðrencileri Güvenli Cinselliði Nasýl Algýlýyor? How Do The University Students Perceive Safer Sex? Dr. Didem Ateþ*, Dr. Aktan Karahan**, Dr. Tuðrul Erbaydar*** Özet Bu çalýþma gençlerin güvenli

Detaylı

Eðitim Baþvurularý Hakkýnda; -Eðitim katýlýmcý sayýsý ve eðitim tarih deðiþiklikleri Odamýz tarafýndan belirlenmektedir. -Eðitimlerimizle ilgili tüm güncel bilgiler www.corlutso.org.tr internet adresindeki

Detaylı

MedYa KÝt / 26 Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetimi konusunda Türkiye nin ilk dergisi HR DergÝ Human Resources Ýnsan Kaynaklarý ve Yönetim Dergisi olarak amacýmýz, kurulduðumuz günden bu yana deðiþmedi: Türkiye'de

Detaylı

ÝSTANBUL'DA ÝLKÖÐRETÝM ÇAÐI ÇOCUKLARINDAN ALINAN BÝR KESÝT ÝLE BU YAÞ GRUPLARINDA OBEZÝTEYE ÝLÝÞKÝN DURUM TESPÝTÝ

ÝSTANBUL'DA ÝLKÖÐRETÝM ÇAÐI ÇOCUKLARINDAN ALINAN BÝR KESÝT ÝLE BU YAÞ GRUPLARINDA OBEZÝTEYE ÝLÝÞKÝN DURUM TESPÝTÝ IBB_DERGI_Layout 1 30.11.2011 16:26 Page 181 ÝSTANBUL'DA ÝLKÖÐRETÝM ÇAÐI ÇOCUKLARINDAN ALINAN BÝR KESÝT ÝLE BU YAÞ GRUPLARINDA OBEZÝTEYE ÝLÝÞKÝN DURUM TESPÝTÝ Evren Ebru ALTINCI 1 Ýlker YÜCESÝR 2 1Ýstanbul

Detaylı

Whiteley Ýndeksi Türkçe Versiyonunun (Türkçe WI-7) Geçerlik, Güvenirliði ve Faktör Yapýsý

Whiteley Ýndeksi Türkçe Versiyonunun (Türkçe WI-7) Geçerlik, Güvenirliði ve Faktör Yapýsý ARAÞTIRMA Whiteley Ýndeksi Türkçe Versiyonunun (Türkçe WI-7) Geçerlik, Güvenirliði ve Faktör Yapýsý Turkish Version of the Whiteley Index (Turkish WI-7): Reliability, Validity, and Factorial Structure

Detaylı

Ýzmir Ýlinde Çeþitli Kurumlarda Görev Yapan Öðretmenler ile Öðretmen Adaylarýnýn Demokratik Tutumlarý Üzerine Karþýlaþtýrmalý Bir Araþtýrma

Ýzmir Ýlinde Çeþitli Kurumlarda Görev Yapan Öðretmenler ile Öðretmen Adaylarýnýn Demokratik Tutumlarý Üzerine Karþýlaþtýrmalý Bir Araþtýrma Ýzmir Ýlinde Çeþitli Kurumlarda Görev Yapan Öðretmenler ile Öðretmen Adaylarýnýn Demokratik Tutumlarý Üzerine Karþýlaþtýrmalý Bir Araþtýrma A. Seda SARACALOÐLU *, Ýlke EVÝN **, S. Rana VAROL *** Özet Bu

Detaylı

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý

Örgütsel Davranýþýn Tanýmý, Tarihsel Geliþimi ve Kapsamý NOT : Bu bölüm önümüzdeki günlerde Prof.Dr. Hüner Þencan ýn incelemesinden sonra daha da geliþtirilerek son halini alacaktýr. Zaman kaybý olmamasý için büyük ölçüde- tamamlanmýþ olan bu bölüm web e konmuþtur.

Detaylı

T.C. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI EÐÝTÝMÝ ARAÞTIRMA VE GELÝÞTÝRME DAÝRESÝ BAÞKANLIÐI KENDÝNÝ TANIYOR MUSUN? ANKARA, 2011 MESLEK SEÇÝMÝNÝN NE KADAR ÖNEMLÝ BÝR KARAR OLDUÐUNUN FARKINDA MISINIZ? Meslek seçerken

Detaylı

Birinci Basamakta Çalýþan Saðlýk Personelinin Aile Hekimliði Mevzuatýnda Yer Alan Bazý Konularý Benimseme Durumu

Birinci Basamakta Çalýþan Saðlýk Personelinin Aile Hekimliði Mevzuatýnda Yer Alan Bazý Konularý Benimseme Durumu ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Birinci Basamakta Çalýþan Saðlýk Personelinin Aile Hekimliði Mevzuatýnda Yer Alan Bazý Konularý Benimseme Durumu Opinions of Primary Care Health Workers on Family Medicine

Detaylı

KPSS PUANLARI. Avrupa Birliði Genel Sekreterliði. Atama Yapýlacak Kadro Unvaný: Avrupa Birliði Uzman Yardýmcýsý ( Uluslararasý Ýliþkiler )

KPSS PUANLARI. Avrupa Birliði Genel Sekreterliði. Atama Yapýlacak Kadro Unvaný: Avrupa Birliði Uzman Yardýmcýsý ( Uluslararasý Ýliþkiler ) KPSS PUANLARI AÇIKLAMALAR: Bu tabloda daha az yerde daha fazla bilgi verebilmek için bazý kýsaltmalar yapýlmýþtýr. Testlere verilecek aðýrlýklar gösterilirken testler harflerle ifade edilmiþtir. Harflerin

Detaylı

2008 Yönlendirme Sýnavý Sonuçlarý Raporu. Report of 2008 Placement Test Results. Salih SARPTEN

2008 Yönlendirme Sýnavý Sonuçlarý Raporu. Report of 2008 Placement Test Results. Salih SARPTEN TEKNÝK NOT KKTC - Milli Eðitim Dergisi 2008 Yönlendirme Sýnavý Sonuçlarý Raporu Report of 2008 Placement Test Results Salih SARPTEN M.A.; Talim Terbiye Kurulu Üyesi, Program Geliþtirme Uzmaný, Lefkoþa,

Detaylı

DENÝZ LÝSESÝ KOMUTANLIÐI Denizcilik tarihin en eski ve en köklü mesleðidir. Bu köklü ve þerefli mesleðin insanlarýnýn eðitimi için ilk adým atacaklarý Deniz Lisesi, bu güne kadar Türk ve dünya denizcilik

Detaylı

makale (7). Kiþinin saðlýðý ile yaptýðý iþ arasýnda birbirini etkileyen dinamik

makale (7). Kiþinin saðlýðý ile yaptýðý iþ arasýnda birbirini etkileyen dinamik BÝR TEKSTÝL FABRÝKASI ÇALIÞANLARINDA RUHSAL BELÝRTÝLERÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ Ayþe Berrin YÜCEL*, Zeynel SÜTOLUK **, Ferdi TANIR ***, Muhsin AKBABA **** Çalýþma hayatýnda stres ve sebep olduðu saðlýk problemleri

Detaylı

Kayseri de Pratisyen Hekimlere Verilen Groningen Modeli Akýlcý Ýlaç Kullanýmý Eðitiminin Deðerlendirilmesi

Kayseri de Pratisyen Hekimlere Verilen Groningen Modeli Akýlcý Ýlaç Kullanýmý Eðitiminin Deðerlendirilmesi ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Kayseri de Pratisyen Hekimlere Verilen Groningen Modeli Akýlcý Ýlaç Kullanýmý Eðitiminin Deðerlendirilmesi The Evaluation of a Groningen Model of Pharmacotherapy Training

Detaylı

SAMSUN ÇIRAKLIK EÐÝTÝM MERKEZÝ NE DEVAM EDEN ÇIRAKLARIN DURUMLUK-SÜREKLÝ KAYGI DÜZEYLERÝNÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ*

SAMSUN ÇIRAKLIK EÐÝTÝM MERKEZÝ NE DEVAM EDEN ÇIRAKLARIN DURUMLUK-SÜREKLÝ KAYGI DÜZEYLERÝNÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ* Dr. Sevgi CANBAZ Yrd. Doç., Ondokuz Mayýs Üniv. Týp Fak. Halk Saðlýðý AD. Dr. Tevfik SÜNTER Yrd. Doç., Ondokuz Mayýs Üniv. Týp Fak. Halk Saðlýðý AD. Dr. Yýldýz PEKÞEN Prof., Ondokuz Mayýs Üniv. Týp Fak.

Detaylı

Ýlköðretim Okulu Kýz Öðrencilerinde Menstrüasyon Dönemi Hijyeni* Menstruation Hygiene in Female Primary School Students

Ýlköðretim Okulu Kýz Öðrencilerinde Menstrüasyon Dönemi Hijyeni* Menstruation Hygiene in Female Primary School Students Ýlköðretim Okulu Kýz Öðrencilerinde Menstrüasyon Dönemi Hijyeni* Menstruation Hygiene in Female Primary School Students Dr. Güngör Güler**, Dr. Mine Bekar**, Dr. Nuran Güler**, Dr. Semra Kocataþ*** Özet

Detaylı

Fiskomar. Baþarý Hikayesi

Fiskomar. Baþarý Hikayesi Fiskomar Baþarý Hikayesi Fiskomar Gýda Temizlik Ve Marketcilik Ticaret Anonim Þirketi Cumhuriyetin ilanýndan sonra büyük önder Atatürk'ün Fýndýk baþta olmak üzere diðer belli baþlý ürünlerimizi ilgilendiren

Detaylı

Matematik ve Türkçe Örnek Soru Çözümleri Matematik Testi Örnek Soru Çözümleri 1 Aþaðýdaki saatlerden hangisinin akrep ve yelkovaný bir dar açý oluþturur? ) ) ) ) 11 12 1 11 12 1 11 12 1 10 2 10 2 10 2

Detaylı

2014-2015 Eðitim Öðretim Yýlý ÝSTANBUL ÝLÝ ORTAOKULLAR ARASI "4. AKIL OYUNLARI TURNUVASI" Ýstanbul Ýli Ortaokullar Arasý 4. Akýl Oyunlarý Turnuvasý, 21 Þubat 2015 tarihinde Özel Sancaktepe Okyanus Koleji

Detaylı

Organizatör Firma Cebeci Cad. No:54 Akatlar 34335 Ýstanbul Tel:0212 351 68 48 (pbx) Faks:0212 351 59 33 E-Posta: tculha@grem.com.tr BAHÇEÞEHÝR ÜNÝVERSÝTESÝ BEÞÝKTAÞ KAMPÜSÜ 11-12 Haziran 2008 SUNUM DOSYASI

Detaylı

ANNELERİN FlTIGI OLAN 0-8 YAŞ GRUBU ÇOCUCA YAKLAŞıMı

ANNELERİN FlTIGI OLAN 0-8 YAŞ GRUBU ÇOCUCA YAKLAŞıMı Atatürk Üniv. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. Cilt: 2. Sayı: 2, 1999 ANNELERİN FlTIGI OLAN 0-8 YAŞ GRUBU ÇOCUCA YAKLAŞıMı ÖZET Sevinç YAMAN'... ** Nurgül BOLUKBAŞ Çalışma annelerin fitığı olan çocuklarına

Detaylı

AYDIN DA ZAMANINDA VE PREMATÜRE DOÐAN BEBEKLERÝN AÐIRLIK, BOY,

AYDIN DA ZAMANINDA VE PREMATÜRE DOÐAN BEBEKLERÝN AÐIRLIK, BOY, ADÜ Týp Fakültesi Dergisi 2000; 1(2):17-22 Klinik Araþtýrma AYDIN DA ZAMANINDA VE PREMATÜRE DOÐAN BEBEKLERÝN AÐIRLIK, BOY, BAÞ ÇEVRESÝ ÖLÇÜMLERÝ VE PONDERAL ÝNDEKSLERÝ Münevver TÜRKMEN 1, Ferrin AYDOÐAN

Detaylı

BASIN DUYURUSU (25.08.2002) 2002 Öðrenci Seçme Sýnavý (ÖSS) Yerleþtirme Sonuçlarý

BASIN DUYURUSU (25.08.2002) 2002 Öðrenci Seçme Sýnavý (ÖSS) Yerleþtirme Sonuçlarý BASIN DUYURUSU (25.08.2002) 2002 Öðrenci Seçme Sýnavý (ÖSS) Yerleþtirme Sonuçlarý 16 Haziran ve 23 Haziran 2002 tarihlerinde yapýlan Öðrenci Seçme Sýnavý (ÖSS) ve Yabancý Dil Sýnavý (YDS) sonuçlarýna aðýrlýklý

Detaylı

ÝLKÖÐRETÝM OKULU ÖÐRETMENLERÝNÝN ÖRGÜTSEL DEÐERLERE ÝLÝÞKÝN GÖRÜÞLERÝ

ÝLKÖÐRETÝM OKULU ÖÐRETMENLERÝNÝN ÖRGÜTSEL DEÐERLERE ÝLÝÞKÝN GÖRÜÞLERÝ Abant Ýzzet Baysal Üniversitesi Eðitim Fakültesi Dergisi Cilt: 8, Sayý: 1, Yýl: 8, Haziran 2008 ÝLKÖÐRETÝM OKULU ÖÐRETMENLERÝNÝN ÖRGÜTSEL DEÐERLERE ÝLÝÞKÝN GÖRÜÞLERÝ Raþit ÖZEN * ÖZET Bu çalýþmanýn amacý

Detaylı

Kayseri Ýl Merkezinde Görev Yapan Öðretmenlerin Aldýklarý Saðlýk Hizmetlerinden Memnuniyetlerinin Deðerlendirilmesi

Kayseri Ýl Merkezinde Görev Yapan Öðretmenlerin Aldýklarý Saðlýk Hizmetlerinden Memnuniyetlerinin Deðerlendirilmesi ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Kayseri Ýl Merkezinde Görev Yapan Öðretmenlerin Aldýklarý Saðlýk Hizmetlerinden Memnuniyetlerinin Deðerlendirilmesi Evaluation of Teacher Satisfaction on Delivery of Health

Detaylı

konularýnda servis hizmeti sunan Sosyal Hizmetler Dairesi bir devlet kuruluºu olup, bu kuruluº ülkede yaºayan herkese ücretsiz hizmet vermektedir.

konularýnda servis hizmeti sunan Sosyal Hizmetler Dairesi bir devlet kuruluºu olup, bu kuruluº ülkede yaºayan herkese ücretsiz hizmet vermektedir. 1/7 AMT FÜR SOZIALE DIENSTE FÜRSTENTUM LIECHTENSTEIN Sosyal Hizmetler Dairesi Çocuk ve gençlik hizmetleri Sosyal hizmetler Terapi hizmetleri Ýç hizmetler konularýnda servis hizmeti sunan Sosyal Hizmetler

Detaylı

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr.

Yükseköðretimin Finansmaný ve Finansman Yöntemlerinin Algýlanan Adalet Düzeyi: Sakarya Üniversitesi Paydaþ Görüþleri..64 Doç.Dr. MALÝYE DERGÝSÝ Temmuz - Aralýk 2011 Sayý 161 Sahibi Maliye Bakanlýðý Strateji Geliþtirme Baþkanlýðý Adýna Sorumlu Yazý Ýþleri Müdürü Yayýn Kurulu Baþkan Füsun SAVAÞER Üye Ali Mercan AYDIN Üye Nural KARACA

Detaylı

Erciyes Üniversitesi Öðrencilerinde Sigara Ýçme Durumunun 1985 2005 Yýllarý Arasýndaki Deðiþimi

Erciyes Üniversitesi Öðrencilerinde Sigara Ýçme Durumunun 1985 2005 Yýllarý Arasýndaki Deðiþimi ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Erciyes Üniversitesi Öðrencilerinde Sigara Ýçme Durumunun 1985 2005 Yýllarý Arasýndaki Deðiþimi Change of Smoking Prevalence among Erciyes University Students between 1985

Detaylı

Gençlerdeki Somatorform Bozukluklarda Kaygý Düzeyi, Annenin Baðlanma Biçimi ve Aile Ýþlevselliði

Gençlerdeki Somatorform Bozukluklarda Kaygý Düzeyi, Annenin Baðlanma Biçimi ve Aile Ýþlevselliði ARAÞTIRMA Gençlerdeki Somatorform Bozukluklarda Kaygý Düzeyi, Annenin Baðlanma Biçimi ve Aile Ýþlevselliði Anxiety Level, Maternal Attachment Style and Family Functioning in Adolescents' Somatoform Disorders

Detaylı

Dr. Ünal Ayrancý*, Dr. Nedime Köþgeroðlu**, Dr. Çýnar Yenilmez***, Fatma Aksoy****

Dr. Ünal Ayrancý*, Dr. Nedime Köþgeroðlu**, Dr. Çýnar Yenilmez***, Fatma Aksoy**** Eskiþehir'de Yaþlýlarýn Sosyoekonomik Özellikleri ve Saðlýk Durumlarý Socio-economical Characteristics and Health Status of Elderly People in Eski ehir Dr. Ünal Ayrancý*, Dr. Nedime Köþgeroðlu**, Dr. Çýnar

Detaylı

3. KENT VE SAÐLIK SEMPOZYUMU EÞÝTSÝZLÝKLER KAÇINILMAZ MIDIR?

3. KENT VE SAÐLIK SEMPOZYUMU EÞÝTSÝZLÝKLER KAÇINILMAZ MIDIR? 3. KENT VE SAÐLIK SEMPOZYUMU EÞÝTSÝZLÝKLER KAÇINILMAZ MIDIR? DAVET MEKTUBU Deðerli Katýlýmcýlar, Kentlerimizi daha saðlýklý bir geleceðe taþýmanýn yollarýný aradýðýmýz Kent ve Saðlýk Sempozyumlarýnýn ilkinde

Detaylı

Zihin Özürlü Çocuklarýn Okuma Yazma Öðrenmeleri ve Özel Eðitim Öðretmenleri: Yarý Yapýlandýrýlmýþ Görüþme Araþtýrmasý

Zihin Özürlü Çocuklarýn Okuma Yazma Öðrenmeleri ve Özel Eðitim Öðretmenleri: Yarý Yapýlandýrýlmýþ Görüþme Araþtýrmasý Zihin Özürlü Çocuklarýn Okuma Yazma Öðrenmeleri ve Özel Eðitim Öðretmenleri: Yarý Yapýlandýrýlmýþ Görüþme Araþtýrmasý Aysun ÇOLAK *, Yýldýz UZUNER ** Özet Bu araþtýrmanýn amacý, Eskiþehir ilindeki eðitilebilir

Detaylı

DÝYABETLÝ HASTALARIN ÖZ-BAKIM GÜCÜ VE ALGILADIKLARI SOSYAL DESTEÐÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ. Papatya KARAKURT, Rabia HACIHASANOÐLU AÞILAR, Arzu YILDIRIM

DÝYABETLÝ HASTALARIN ÖZ-BAKIM GÜCÜ VE ALGILADIKLARI SOSYAL DESTEÐÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ. Papatya KARAKURT, Rabia HACIHASANOÐLU AÞILAR, Arzu YILDIRIM ADÜ Týp Fakültesi Dergisi 2013; 14(1) : 1-9 Araþtýrma DÝYABETLÝ HASTALARIN ÖZ-BAKIM GÜCÜ VE ALGILADIKLARI SOSYAL DESTEÐÝN DEÐERLENDÝRÝLMESÝ 1 1 1 Papatya KARAKURT, Rabia HACIHASANOÐLU AÞILAR, Arzu YILDIRIM

Detaylı

Ýnternet teknoloji ve iletiþim

Ýnternet teknoloji ve iletiþim citation Vardi, Recep. Authenticity of the information at the Internet regarding to religion Journal of Faculty of Theology of Bozok University. 3,3 (2013/3), pp. 79-87. İnternette yer alan dini içerikli

Detaylı

Konya da gebe kadýnlarýn sigara içme konusundaki tutum ve davranýþlarý

Konya da gebe kadýnlarýn sigara içme konusundaki tutum ve davranýþlarý ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Konya da gebe kadýnlarýn sigara içme konusundaki tutum ve davranýþlarý Attitudes and behaviors of pregnant women about smoking in Konya Kamile Marakoðlu, Asst. Prof. Dr.,

Detaylı

Annelerin Çocukluk Çaðý Aþý Takvimi ve Aþýlama Komplikasyonlarý Ýle Ýlgili Bilgi Durumlarý

Annelerin Çocukluk Çaðý Aþý Takvimi ve Aþýlama Komplikasyonlarý Ýle Ýlgili Bilgi Durumlarý ARAÞTIRMALAR / Researches Annelerin Çocukluk Çaðý Aþý Takvimi ve Aþýlama Komplikasyonlarý Ýle Ýlgili Bilgi Durumlarý Mothers' Information Status about Complications of Immunization and Childhood Vaccine

Detaylı

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department

The Study of Relationship Between the Variables Influencing The Success of the Students of Music Educational Department 71 Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Yıl 9, Sayı 17, Haziran 2009, 71-76 Müzik Eğitimi Anabilim Dalı Öğrencilerinin Başarılarına Etki Eden Değişkenler Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Detaylı

ARAÞTIRMA RESEARCH ARTICLE Ýki Ýlköðretim Okulunda Öðrencilerin Kendi Saðlýklarýný Algýlama Düzeyi ve Bildikleri Doç. Dr. A. Emel Önal 1, Dr. Suna Erbil 1, Dr. Baþak Gürtekin, Dr. Özkan Ayvaz 1, Dr. Sevda

Detaylı

Huzurevinde Yaþayan Bireylerde Depresyon Düzeyi, Ölüm Kaygýsý ve Günlük Yaþam Ýþlevlerinin Belirlenmesi

Huzurevinde Yaþayan Bireylerde Depresyon Düzeyi, Ölüm Kaygýsý ve Günlük Yaþam Ýþlevlerinin Belirlenmesi ARAÞTIRMA Huzurevinde Yaþayan Bireylerde Depresyon Düzeyi, Ölüm Kaygýsý ve Günlük Yaþam Ýþlevlerinin Belirlenmesi Depression, Death Anxiety and Daily Life Functioning in the Elderly Living in Nursing Home

Detaylı

Ankara Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi Saðlam Çocuk Ünitesinde Ýzlenen Olgularýn Deðerlendirilmesi

Ankara Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi Saðlam Çocuk Ünitesinde Ýzlenen Olgularýn Deðerlendirilmesi ARAÞTIRMALAR (Research Reports) Reports) Ankara Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi Saðlam Çocuk Ünitesinde Ýzlenen Olgularýn Deðerlendirilmesi Evaluation of Children Followed-Up at the Well-Child Unit of Ankara

Detaylı

Türkiye'de evli erkeklerin aile planlamasý yöntemlerini kullanmalarýný etkileyen faktörler

Türkiye'de evli erkeklerin aile planlamasý yöntemlerini kullanmalarýný etkileyen faktörler Gülhane Týp Dergisi 2006; 48: 63-69 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2006 ARAÞTIRMA Türkiye'de evli erkeklerin aile planlamasý yöntemlerini kullanmalarýný etkileyen faktörler Levent Akýn (*), Nilüfer Özaydýn

Detaylı

TABLO-2'nin devamý. Sanayi ve Ticaret Bakanlýðý

TABLO-2'nin devamý. Sanayi ve Ticaret Bakanlýðý Sanayi ve Ticaret Bakanlýðý Atama Yapýlacak Kadro Unvaný: Stajyer Kontrolör (Ýdari) Atama Yapýlmasý Planlanan Kadro Sayýsý: Ýdari+Mühendis Kadrolarý Toplamý : 5 Test Aðýrlýklarý: GY:0,1, GK:0,1, HU:0,2,

Detaylı

Çocuk Davranýþ Listesi Kýsa Formunun Türkçe Güvenilirlik Çalýþmasý ve Geçerliliðine Ýliþkin Ön Çalýþma

Çocuk Davranýþ Listesi Kýsa Formunun Türkçe Güvenilirlik Çalýþmasý ve Geçerliliðine Ýliþkin Ön Çalýþma ARAÞTIRMA Çocuk Davranýþ Listesi Kýsa Formunun Türkçe Güvenilirlik Çalýþmasý ve Geçerliliðine Ýliþkin Ön Çalýþma Reliability Study of Turkish Version of Children s Behavior Questionnaire Short Form and

Detaylı

Dr. Hakan Altýntaþ*, Dr. Funda Sevencan**, Dr. Tuðba Aslan***, Dr. Murat Cinel***, Dr. Engin Çelik***, Dr. Fatih Onurdað***

Dr. Hakan Altýntaþ*, Dr. Funda Sevencan**, Dr. Tuðba Aslan***, Dr. Murat Cinel***, Dr. Engin Çelik***, Dr. Fatih Onurdað*** HÜTF Dönem Dört Öðrencilerinin Uyku Bozukluklarýnýn ve Uykululuk Hallerinin Epworth Uykululuk Ölçeði ile Deðerlendirilmesi The Evaluation of Sleep Disorders and Sleepiness State with Epworth Sleepiness

Detaylı

Edirne Merkezinde 15-49 Yaþ Evli Kadýnlarýn Aile Planlamasý Yöntemleri Konusundaki Bilgi Düzeyleri ve Yöntem Kullaným Oranlarý*

Edirne Merkezinde 15-49 Yaþ Evli Kadýnlarýn Aile Planlamasý Yöntemleri Konusundaki Bilgi Düzeyleri ve Yöntem Kullaným Oranlarý* Edirne Merkezinde 15-49 Yaþ Evli Kadýnlarýn Aile Planlamasý Yöntemleri Konusundaki Bilgi Düzeyleri ve Yöntem Kullaným Oranlarý* Dr. Burcu Tokuç**, Dr. Muzaffer Eskiocak***, Dr. Galip Ekuklu***,Dr. Ahmet

Detaylı

Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU

Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU Güvenliðe Açýlan Sosyal Pencere Projesi ODAK TOPLANTISI SONUÇ RAPORU 13 OCAK 2011 Bu program, Avrupa Birliði ve Türkiye Cumhuriyeti tarafýndan finanse edilmektedir. YENÝLÝKÇÝ YÖNTEMLERLE KAYITLI ÝSTÝHDAMIN

Detaylı

Depresyon, Pratisyen Hekimler ve Depresyon Eðitimi

Depresyon, Pratisyen Hekimler ve Depresyon Eðitimi Depresyon, Pratisyen Hekimler ve Depresyon Eðitimi Dr. Sema Ýlhan Akalýn* Dr. Can Cimili**, Dr. Esma Kuzhan*** Giriþ: Depresyon birinci basamakta en yaygýn görülen ruh saðlýðý sorunudur, çok azýnýn ikinci

Detaylı

Depresyon Tanýsý Almýþ Hastalarda Ölüm Kaygýsýnýn Araþtýrýlmasý

Depresyon Tanýsý Almýþ Hastalarda Ölüm Kaygýsýnýn Araþtýrýlmasý ARAÞTIRMA Depresyon Tanýsý Almýþ Hastalarda Ölüm Kaygýsýnýn Araþtýrýlmasý Investigation of Death Anxiety Among Depressive Patients Nilgün Öngider 1, Suna Özýþýk Eyüpoðlu 2 1 Psk.Dr., P.S. Yaþam Özel Aile

Detaylı

GATA Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi'ne 2002-2004 yýllarý arasýnda viral hepatit nedenli yatýþlarýn sýklýðý ve daðýlýmý

GATA Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi'ne 2002-2004 yýllarý arasýnda viral hepatit nedenli yatýþlarýn sýklýðý ve daðýlýmý Gülhane Týp Dergisi 2006; 48: 125-131 Gülhane Askeri Týp Akademisi 2006 ARAÞTIRMA GATA Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi'ne 2002-2004 yýllarý arasýnda viral hepatit nedenli yatýþlarýn sýklýðý ve Türker Türker

Detaylı

Çocuk Saðlýðý ve Hastalýklarý Dergisi 2003; 46: 103-113 Orijinal Makale Eskiþehir bölgesinde çocukluk çaðý zehirlenmelerinin retrospektif deðerlendirilmesi Yýldýz Akbay-Öntürk 1, Birsen Uçar 2 Osmangazi

Detaylı

0.2-200m3/saat AISI 304-316

0.2-200m3/saat AISI 304-316 RD Firmamýz mühendisliðinde imalatýný yaptýðýmýz endüstriyel tip hava kilidleri her türlü proseste çalýþacak rotor ve gövde seçeneklerine sahiptir.aisi304-aisi316baþtaolmaküzerekimya,maden,gýda...gibi

Detaylı

3. FASÝKÜL 1. FASÝKÜL 4. FASÝKÜL 2. FASÝKÜL 5. FASÝKÜL. 3. ÜNÝTE: ÇIKARMA ÝÞLEMÝ, AÇILAR VE ÞEKÝLLER Çýkarma Ýþlemi Zihinden Çýkarma

3. FASÝKÜL 1. FASÝKÜL 4. FASÝKÜL 2. FASÝKÜL 5. FASÝKÜL. 3. ÜNÝTE: ÇIKARMA ÝÞLEMÝ, AÇILAR VE ÞEKÝLLER Çýkarma Ýþlemi Zihinden Çýkarma Ýçindekiler 1. FASÝKÜL 1. ÜNÝTE: ÞEKÝLLER VE SAYILAR Nokta Düzlem ve Düzlemsel Þekiller Geometrik Cisimlerin Yüzleri ve Yüzeyleri Tablo ve Þekil Grafiði Üç Basamaklý Doðal Sayýlar Sayýlarý Karþýlaþtýrma

Detaylı