PROGRAMLANABİLİR ZAMANLAYICI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "PROGRAMLANABİLİR ZAMANLAYICI"

Transkript

1 T.C. KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ PROGRAMLANABİLİR ZAMANLAYICI BİTİRME ÇALIŞMASI SULTAN ÜÇOK HAZİRAN,2011 TRABZON

2 T.C. KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ PROGRAMLANABİLİR ZAMANLAYICI BİTİRME ÇALIŞMASI SULTAN ÜÇOK Öğr. Gör. Cahit ALTAN HAZİRAN, 2011 TRABZON

3

4 II ÖNSÖZ Büyük sabır ve fedakârlıklar göstererek bugünlere gelmemde büyük emeği olan değerli aileme, çalışmalarım boyunca yardımını esirgemeyen sayın Oğuzhan Çakır a ve sayın Tez Hocam Cahit ALTAN a teşekkürlerimi sunarım.

5 III İÇİNDEKİLER Sayfa No ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER ÖZET SEMBOLLER VE KISALTMALAR II III V VI 1. GİRİŞ MİKRODENETLEYİCİLER PIC16F84A Mikrodenetleyicisi PIC16F84 Ü PROGRAMLAMAK İÇİN GEREKENLER Metin Editörü Assembler Programı PIC Programlama Devre Kartı Program Yükleme Yazılımı PIC DONANIM ÖZELLİKLERİ PIC Bellek Çeşitleri PIC lerin Dış Görünüşü PIC16F84A NIN ÖZELLİKLERİ PIC16F84A nın Yapısı PIC16F84A nın Pin Görünüşü Besleme Gerilimi 8

6 IV CLOCK Uçları ve CLOCK Osilatörü Çeşitleri Program Belleği RAM Bellek Yığın Hafıza W Register PIC PROGRAMLAMA Pic Assembly Dilini Kullanarak Pic Programlama Girintiler ve Program Bölümleri Kesmeler PROGRAMLANABİLİR TİMER PIC16F84A İle Programlanabilir Timer Butonlar Display Programlanabilir Zamanlayıcı Devre Şeması P. Zamanlayıcı Devresinin Delikli Pertinanks Üzerinde Gerçeklemesi Devrenin Karta Baskı Devresi Devrenin Gerçeklenmesi SONUÇLAR 5. KAYNAKLAR

7 V ÖZET Programlanabilir Zamanlayıcıyı 74C92 buton sürücüsü, 7447 display sürücüsü ve 16F84A ile oluşturarak gerçekledim. Programda assembly dilini kullandım. Sırasıyla programın editörde yazımı, Proteus da simülasyonu, board üzerinde denemesi ve son olarak plaket üzerine yerleştirilerek hazır hale getirilmesi gerçekleştirme aşamalarını oluşturdu. Zaman insan hayatın da önemli yer teşkil eden bir kavramdır. Bundan dolayıdır ki günümüzdeki çoğu cihazda artık bir zamanlayıcı mevcuttur. Programlanabilir zamanlayıcı devresi günümüzde çoğu teknolojide kullanılır hale gelmiştir. Örneğin tıbbi cihazlardan Buharlı Otoklav, okul saat sistemlerinde, skorbordlarda ve günlük hayatımızda mikrodalga fırınlarda çalar saatlerde kullanımı oldukça yaygın olan cihazlardan birkaçıdır.

8 VI SEMBOLLER VE KISALTMALAR

9 VII

10 VIII

11 IX

12 X

13 1. GİRİŞ Çalışmamın konusu programlanabilen bir zamanlayıcı amaçlamaktadır. Zamanlayıcılar FF lerin arka arkaya sırayla bağlanması ile oluşturulmuş devrelerdir. Girişlerine uygulanan saat darbelerini ikili tabana göre sayma işlemi yapar. Sayıcılar, dijital ölçü, kumanda ve kontrol tesislerinin önemli elemanlarındandır MİKRODENETLEYİCİLER Bir bilgisayar içerisinde bulunması gereken temel bileşenlerden RAM, I/O ünitesinin tek bir chip içerisinde üretilmiş biçimine mikrodenetleyici (Microcontroller) denir. Günümüz mikro denetleyicileri otomobillerde, kameralarda, cep telefonlarında, faxmodem cihazlarında, fotokopi, radyo, TV, bazı oyuncaklar gibi sayılamayacak kadar pek çok alanda kullanılmaktadır. Günümüz mikro denetleyicileri birçok chip üreticisi tarafından üretilmektedir. Her firma ürettiği chip'e farklı isimler vermektedir [1]. Örneğin Microchip firması ürettiklerine PIC adını verir. Şekil 1. de bir mikrodenetleyici sistemin temel bileşenlerinin blok diyagramı gösterilmiştir. Şekil1. Bir mikro denetleyici sistemin temel bileşenlerinin blok diyagramı

14 PIC16F84A Mikrodenetleyisici PIC açılım olarak Peripheral Interface Controller anlamına gelir [1]. Bu, lamba, motor, role, ısı ve ışık sensörü gibi elemanların kontrolünü yapabilmesi anlamına gelmektedir. PIC'ler, piyasada çok kolaylıkla ve ucuz olarak elde edilebilebilir. PIC16F84A microdenetleyicisi toplam 35 komut kullanılarak programlanabilmektedir. PIC16F84A mikrodenetleyicisinin program belleği flash teknolojisi ile üretilmiştir. Flash memory teknolojisi ile üretilen bir belleğe yüklenen program, PIC'e uygulanan enerji kesilse bile silinmez. PIC16F84'i programlayıp tekrar silinebilir ve yeniden program yazılabilir PIC16F84 Ü PROGRAMLAMAK İÇİN GEREKENLER PIC 16F84A mikrodenetleyicisinin programlamasıda ve uygulamalarda gereksinim duyulanlar: 1. Bir metin editörünü 2. Bir assembler programı 3. PIC programlayıcı donanımı 4. PIC programlayıcı yazılımı. 5. PIC 6. Programlanmış PIC'i denemek için breadboard, güç kaynağı ve elektronik elemanlar. 7. Programlanmış bir PIC'i deneme kartı Metin Editörü Assembly dili komutlarını yazıp bir metin dosyası oluşturmak için NotPad editörünü kullandım. Programı yazarken programa uygun olarak komut ve adresler arasında bir tablık boşluk bırakarak yazdım.

15 Assembler Programı PIC Assembly dili adı verilen ve toplam 35 komuttan oluşan bir programlama dilidir. Bu komutları basit bir editörde yazabiliyoruz. Ancak, ingilizce'deki bazı kelimelerin kısaltmasından oluşan bu dilin komutlarını PIC'in anlayabileceği makine diline çeviren bir programa ihtiyacımız vardır. Bu programa assembler adını veriyoruz PIC Programlama Devre Kartı Programlanan PIC'i breadboard üzerinde kurulabileceği gibi devre de denenebilir. Özel bir deneme kartı üzerinde de deneyemeye çalıştım fakat bu deneme kartları eski bilgisayarlarda çalıştığı için PIC i programlayamadı. Bunun yerine USB li başka bir programlama kartı kullandım yardım alarak Program Yükleme Yazılımı MPASM tarafından derlenerek makine diline dönüştürülmüş assembly programı kodlarının PIC'e yazdırılmasında kullanılan bir programa gereksinim vardır. Programlayıcı yazılımları, PIC'i programlamak için kullanılan elektronik karta bağımlıdır. Her programlayıcı yazılımı ile elimizde bulunan karta kod gönderemeyebiliriz. Genellikle programlama kartı üreticileri, ürettikleri karta uygun yazılımı da birlikte sunarlar PIC Donanım Özellikleri PIC Bellek Çeşitleri Farklı özellikte program belleği bulunan PIC'ler microchip firması tarafından piyasaya sürülmektedir. Bunlar: 1. Silinebilir ve programlanabilir bellek (Erasable PROgrammable Memory- EPROM).

16 4 2. Elektriksel olarak silinebilir ve programlanabilir bellek (Electrically Erasable PROgrammable Memory-EEPROM). FLASH bellek olarak da adlandırılır. 3. Sadece okunabilir bellek (Read-Only Memory-ROM). Her bir bellek tipinin kullanılacağı uygulamaya göre avantajları ve dezavantajları vardır. Bu avantajlar; fiyat, hız, defalarca kullanmaya yatkınlık gibi faktörlerdir. EPROM bellek hücrelerine elektrik sinyali uygulayarak kayıt yapılır. EPROM üzerindeki enerji kesilse bile bu program bellekte kalır. Ancak silip yeniden başka bir program yazmak için ultra-viole ışını altında belirli bir süre tutmak gerekir. Bu işlemler EPROM silici denilen özel aygıtlarla yapılır. EPROM bellekli PIC'ler iki farklı ambalajlı olarak bulunmaktadır: Seramik ambalajlı ve cam pencereli olan tip, silinebilir olan tiptir. Plastik ambalajlı ve penceresiz olan tipler ise silinemez (OTP) tiptir. EEPROM, belleği bulunan bir PIC içerisine program yazmak için PIC programlayıcı vasıtasıyla elektriksel sinyal gönderilir. EEPROM üzerindeki enerji kesilse bile bu program bellekte kalır. Programı silmek veya farklı yeni bir program yazmak istendiğinde PIC programlayıcıdan elektriksel sinyal gönderilir. Bu tip belleğe sahip olan PIC'ler genellikle uygulama geliştirme amacıyla kullanılırlar. Microchip bu tip belleğe çoğu zaman FLASH bellek olarak da adlandırmaktadır. Fiyatları silinemeyen tiplere göre biraz pahalıdır. Bellek erişim hızları ise EPROM ve ROM'lara göre daha yavaştır. PIC 16F84'ler bu tip program belleğine sahiptir. ROM, program belleğine sahip PIC'lerin programları fabrikasyon olarak yazılırlar. EPROM ve EEPROM eşdeğerlerine nazaran fiyatları oldukça düşüktür. Ancak fiyatının düşüklüğünden dolayı gelen avantaj bazen çok pahalıya da mal olabilir. ROM bellekli PIC programlarının fabrikasyon olarak yazılması nedeniyle PIC'in elde edilme süresi uzundur. Bu tip PIC'ler çok miktarda üretilecek bir ürünün maliyetini düşürmek amacıyla seçilir. Program hataları giderilemediği için uygulama geliştirmek için uygun değildir.

17 PIC lerin Dış Görünüşü PIC'ler çok farklı ambalajlarla piyasaya sunulmaktadırlar.bunlardan bir tanesi şekil 2. de gösterilmiştir. Şekil 2. PIC16F84A dış görünüşü 1.4. PIC16F84A nın Özellikleri PIC16F84A nın Yapısı PIC RISC ( Reduced Intruction Set Computer ) denilen azaltılmış komut sistemini kullanmaktadır [2]. Bu sistem sayesinde komutlar daha sade ve daha azdır. Bir PIC i programlamak için 35 komut kullanılır. PIC de bir komutun işletimi, genellikle dışarıdan uygulanan clocklar ile gerçekleştirilmektedir. Program belleği ( memory ) ( ROM ) ve data belleği ( memory ) birbirinden bağımsızdır. PIC16F84A nın yapısı şekil 3. de gösterildiği gibidir. Bu hafıza yapısı ile her iki hafızada aynı anda çalıştırılabilmekte ve böylece işletim çok daha hızlı olmaktadır. Data belleğinin genişliği yapıya göre değişiklik gösterir. ( Program belleği 14

18 6 bit, data belleği 8 bit genişliğe sahiptir.) Çünkü 1 kelimenin makineye tanıtımı 14 bit ile gerçekleştirilir. Şekil 3. PIC16F84A nın yapısı PIC16F84A nın Pin Görünüşü Şekil 4. PIC16F84A nın pin görünüşü

19 7 Şekil 4. de PIC in pin numaraları verilmiştir.bu sayede bağlantıları kolaylıkla yapabilmekteyiz. CMOS teknolojisi ile üretilmiş olan PIC16F84 çok az enerji harcar [1]. Flash belleğe sahip olması nedeniyle clock girişine uygulanan sinyal kesildiğinde registerleri içerisindeki veri aynen kalır. Clock sinyali tekrar verildiğinde PIC içerisindeki program kaldığı yerden itibaren çalışmaya başlar. RA0-RA3 pinleri ve RB0-RB7 pinleri I/O portlandır. Bu portlardan girilen dijital sinyaller vasıtasıyla PIC içerisinde çalışan programa veri girilmiş olur. Program verileri değerlendirerek portları kullanmak suretiyle dış ortama dijital sinyaller gönderir. Dış ortama gönderilen bu sinyallerin akımı yeterli olmadığı durumda yükselteç devreleri (röle, transistör v.s) ile yükseltilerek kumanda edilecek cihaza uygulanır. Portların maksimum sink ve source akımları tablo 1. deki gibi aşağıda verilmiştir. Bu akımlar genellikle bir LED sürmek için yeterlidir. Tablo 1. Sink ve Source akımı değerleri I/O pini Sink akımı Source akımı 25 ma 20 ma Sink akımı, gerilim kaynağından çıkış potuna doğru akan akıma, source akımı ise 1/0 pininden GND ucuna doğru akan akıma denir.

20 8 Şekil 5. PIC16F84A için besleme ve toprak bağlantısı PIC16F84 ün çektiği akım, şekil 5. de görüldüğü gibi besleme gerilimine, clock girişine uygulanan sinyalin frekansına ve l/o pinlerindeki yüke bağlı olarak değişir. Tipik olarak 4 MHz lik clock frekansında çektiği akım 2 ma kadardır. Bu akım uyuma modunda (Sleep mode) yaklaşık olarak 40 mikroa e düşer. Bilindiği gibi CMOS entegrelerdeki giriş uçları muhakkak bir yere bağlanır. Bu nedenle kullanılmayan tüm girişler besleme geriliminin +5V luk ucuna bağlanmalıdır Besleme Gerilimi PIC'in besleme gerilimi şekil 6. de gösterildiği gibi 5 ve 14 numaralı pinlerden uygulanır. 5 numaralı Vdd ucu +5 V'a, 14 numaralı Vss ucu da toprağa bağlanır. PIC'e ilk defa enerji verildiği anda meydana gelebilecek gerilim dalgalanmaları nedeniyle istenmeyen arızaları önlemek amacıyla Vdd ile Vss arasına 0.1 F lık bir dekuplaj kondansatörü bağlamak gerekir.

21 9 Şekil 6. PIC16F84A ya besleme geriliminin bağlanması CLOCK Uçları ve CLOCK Osilatörü Çeşitleri PIC belleğinde bulunan program komutlarının çalıştırılması için bir kare dalga sinyale ihtiyaç vardır [1]. Bu sinyale clock sinyali denilir. PlC16F84'ün clock sinyal girişi için kullanılan iki ucu vardır. Bunlar 15. Ve 16. bacaklardır. Bu uçlara farklı tipte osilatörlerden elde edilen clock sinyalleri uygulanabilir. Clock osilatör tipleri tablo 2. deki gibi şöyledir: Tablo 2. Clock osilatör tipleri 1. RC - Direnç/kondansatör (Resistor/Capacitor). 2. XT - Kristal veya seramik resonatör (Xtal). 3. HS - Yüksek hızlı kristal veya seramik resonatör (High Speed ). 4. LP - Düşük frekanslı kristal (Low Power).

22 10 Seçilecek olan osilatör tipi PIC'in kontrol ettiği devrenin hız gereksinimine bağlı olarak seçilir. Aşağıdaki tablo 3. de hangi osilatör tipinin hangi frekans sınırları içerisinde kullanılabileceğini gösterir. Tablo 3. Osilatör tiplerinin frekans aralıkları Osilatör tipi RC LP XT HS (-04) HS (-10) HS (-20) Frekans sınırı 0 4 MHz KHz 100 KHz 4 MHz 4 MHz 4 10 MHz 4 20 MHz PIC'e bağlanan clock osilatörünün tipi CONFIG _CP_OFF & _WDT_OFF & _PWRTE_ON & _XT_OSC şeklinde programlama esnasında PIC içerisinde bulunan konfigürasyon bitlerine yazılır. RC clock osilatörü, PIC'in kontrol ettiği elektronik devredeki zamanlamanın çok hassas olması gerekmediği durumda kullanılır. Belirlenen değerden yaklaşık %20 sapma gösterebilirler. Bir direnç ve kondansatörden oluşan bu osilatörün maliyeti oldukça düşüktür. OSC1 ucundan uygulanan clock frekansı R ve C değerlerine bağlıdır. Şekil 7. de RC osilatörün clock girişine bağlanışı ve tablo 4. de de çeşitli R, C değerlerinde elde edilen osilatör frekansları örnek olarak verilmiştir.

23 11 Tablo 4. Çeşitli R, C değerlerinde elde edilen osilatör frekansları Şekil 7. RC osilatörünün PIC e bağlantısı OSC1 ucundan uygulanan harici clock frekansının 1/4'ü OSC2 ucunda görülür. Bu clock frekansı istenirse devrede kullanılan diğer bir elemanı sürmek için kullanılabilir. Kristal ve kondansatör kullanılarak yapılan osilatörler de zamanlamanın önemli olduğu yerlerde kullanılır. Kristal osilatörlerin kullanıldığı devrelerde kristale bağlanacak kondansatörün seçimine özen göstermek gerekır. Aşağıdaki tablo 5. de hangi

24 12 frekansta kaç ( F lık kondansatör kullanılacağını gösteren tablo görülmektedir. Bu proje de 4MHZ için 22pF kullandım. Tablo 5. Kondansatör değerlerinin osilatör tiplerine bağlı olarak belirlenmesi Seçilen kondansatör değerlerinin tablo 5. deki değerlerden yüksek olması, elde edilen kare dalgaların bozuk olmasına ve PIC'in çalışmamasına neden olur. C1 ve C2 kondansatörlerin değerleri birbirine eşit olmalıdır. Şekil 8. Kristal ve kondansatörlerin PIC e bağlantısı

25 Program Belleği Assembly de kullanılan komutlarla yazılmış programın yüklendiği alandır [2]. Bu alan PIC16F84 de EEPROM şeklindedir. Program yazıcısı kullanarak ROM a programımızı yazabiliriz. Çünkü elektrik sinyali ile yazılıp silinebilme özelliği vardır. Mikrodenetleyici uygulayacağı komutları ve işlem sırasını bunun ilgili adreslerine bakarak uygular. İlgili adresler ise PC ( Program Counter ) program sayıcında saklanır. Bir PIC te ROM belleğe yaklaşık 1 milyon defa program yazılabilir. Şekil 9. da verilen program belleğinin genişliği 14 bittir. PIC16F84 program belleğinin 1024 ( 1K ) alanı, 000 dan 3FF kadar olan adrestedir. Şekil 9. Pic16F84A nın program belleği RAM Bellek (Veri Belleği)

26 14 Veri belleği iki tip alandan oluşur. Birincisi özel fonksiyon ( Special Function Register ) ( SFR ) yazmaç alanı(ki programda kullandığım özel bir registerdır ), ikincisi ise genel amaçlı ( General Purpose Register) ( GPR ) yazmaçtır. SFR yazmacı işletim kontrolü yapar. Veri belleği banklar halinde bölümlenmiştir. Şekil 10. da da görüldüğü gibi Bank 0 ve Bank 1 olarak iki bank vardır. Her iki bankta da SFR ve GPR alanları bulunur. SFR çevresel fonksiyonları kontrol eden registerlar için kullanılır. Bank bölümlemesinden dolayı, bank seçimi için kontrol bitlerinin kullanımını gerektirir. Bu kontrol bitleri STATUS registerinde bulunur. Bank0 ı seçmek için RP0 bitini ( ki bu STATUS un 5. biti oluyor ) temizlemek gerekir. Aynı bitin kurulması ( set ) ile de BANK1 seçilmiş olur. Her iki bankın ilk on ikisinin yerleşimi özel fonksiyon kaydı için ayrılmıştır. Kalanı ise statik RAM olarak genel amaçlı kayıtları yürütmektedir Şekil 10. RAM belleği yapısı(file Register haritası)

27 Yığın Hafıza PIC16F84, 8 derinliğinde ve 13 bit genişliğinde yığına (stack) sahiptir [2]. Bu yığın alanı, program veya bilgi (data) yeri değildir ve direkt olarak okunamaz veya yazılamazlar. Temel amacı program içerisinde bir alt programa geçiş olduğunda program sayacının değerini saklamaktır. CALL komutu işletildiğinde veya kesme uygulandığı zaman, 13 bitlik ( PC ) program sayıcının tamamı, stack üzerine kopyalanır, bu işleme pushed denir. Yığındaki bu adres alt programlar çalışıp bittikten sonra en sonunda bulunan RETLW, RETFIE veya RETURN komutları ile stack dan program sayasına aktarılır, bu işlemede popped denir. Dolayısıyla program kaldığı yerden devam eder. Burada dikkat edilmesi gereken bir programda iç içe en fazla 8 altprogram veya kesme kullanabiliriz. Fazla kullandığımız takdirde yığın taşması dediğimiz ( stack overflow ) hatası belirir W Register W ( working ) yazmacı bilgilerin geçici olarak depolandığı ve bilgilerin aktarılmasında kullanılan bir kısımdır [2]. PIC te yapılan tüm işlemler ve atamalar bunun üzerinden yapılmak zorundadır. Direk olarak aktarılamayan yerlerde geçici bir register olarak kullanılır. Aşağıdaki şekil 11. de bir örneği verilmiştir.

28 Şekil 11. W Register ini kullanarak bilgi aktarılmasına bir örnek 16

29 2. PIC PROGRAMLAMA 2.1. Pic Assembly Dilini Kullanarak Pic Programlama Assembly dili, bir PIC'e yaptırılması istenen işlerin belirli kurallara göre yazılmış komutlar dizisidir [1]. Assembly dili komutları ingilizce dilindeki bazı kısaltmalardan meydana gelir. Bu kısaltmalar genellikle bir komutun çalışmasını ifade eden cümlenin baş harflerinden oluşur Girintiler ve Program Bölümleri Bir assembly programı temel olarak dört bölüme ayrılır. Bunlar şekil 12. deki görüldüğü gibi başlık, atama, program ve sonuç bölümleridir. Şekil 12. Assembly dilinde programın yazılış şekli

30 Kesmeler PIC16F84A için 4 değişik kaynaktan kesme sinyali elde edilebilir. Bunlar: 1-RB0/INT harici interrupt pini 2-Port B high level change.rb4,rb5,rb6,rb7 pinlerinin herhangibirinde meydana gelen değişillikler 3-TMR0, 0xFF'den 0x00'a geçerkenoluşturduğu kesme 4-EEPROM yazma işlemi tamamlandığında oluşan kesme Kesme sinyalinin aktif olabilmesi için GIE bitinin lojik-1 yapılması ve kesme şeklinin seçilmesi gerekir. Kesmeleri anlatabilmek için önce PIC16F84A da bulunan register ları tanıtmak gerekiyor. Öncelikle STATUS Register ı, banklar arası geçiş yapmakta kullanmaktayız. Şekil 13.de de görüldüğü gibi bu register içeriğinde aritmetik lojik ünitesi(alu) durumu, reset durumu ve bank seçme bilgileri bulunur. 6.bit ve 5.bitler bank seçme bitleridir. Sıklıkla Bank0 ve Bank1 kullanılır ve bunun içinde bu bitler; Bank0 için 00, Bank1 için ise 01 olur. Şekil 13. Status Register yapısı

31 19 Option Register, 8 bitlik bir registerdir [2]. Şekil 14. de de görüldüğü gibi bu register ile TMR0/WDT ye ait frekans bölme sayısı, B portu bitlerinin pull-up yapılma kontrolleri ve harici kesmelerin ayarlanması gibi işlemler yapılır. Şekil 14. Option Register yapısı Bit7: RBPU 0: PortB Pull-Up disable 1: PortB Pull-Up enable Bit6: INTEDG 0:PB0 düşen kenarda interrupt kabul eder. 1:PB0 yükselen kenarda interrupt kabul eder. Bit5: T0CS 0:T0CKI den gelen darbeler Clock kabul edilir 1:Clock kaynagı XTAL in ürettigi dahili darbeler olur. Bit4: T0SE (T0CS=1 ise) 0:T0CKI den gelen darbeler yükselen kenarda clock u arttırır. 1: T0CKI den gelen darbeler düşen kenarda clock u arttırır.

32 20 Bit3: PSA 0:Prescaler TMR0 için ayarlı 1:Prescaler WDT için ayarlı Bit2,1,0: Prescaler set etme INTCON Register, intcon registeri yazılabilir ve okunabilir özel bir registerdir, ismini INTerrupt CONtrol kelimelerinin kısaltılmış halinden alır. Bu register ile INTERRUPT(Kesme) ayarlarını yaparız. Bu register ile her bir kesme ile ilgili bir bayrak (flag) bulunur ve kesme ile ilgili ayarları bu bayraklar sayesinde yaparız. Şekil 15. de INTCON Register görülmektedir Şekil 15. INTCON Register yapısı GIE Tüm kesme işlemlerini etkin/iptal etme bayrağı 0: Tüm kesmeler iptal 1: Aktif yapılmış olan tüm kesmeler etkin EEIE EEPROM belleğe yazma işlemi tamamlama kesmes 0: Geçersiz 1: Geçerli TOIE TMR0 sayıcı kesmesini aktif yapma bayrağı 0: Geçersiz 1: Geçerli

33 21 INTE Harici kesmeyi aktif yapma bayrağı 0: Geçersiz 1: Geçerli RBIE PORTB (4, 5, 6, 7) deki değişiklik kesmesini aktif yapma bayrağı 0: Geçersiz 1: Geçerli TOIF TMR0 sayıcısı zaman aşımı bayrağı 0: Zaman aşımı yok 1: Zaman aşımı var INTF Harici kesme bayrağı 0: Harici kesme oluşmadı 0: Harici kesme oluştu RBIF PORTB değişiklik bayrağı 0: RB4-RB7 uçlarının hiç birinde değişiklik yok 1: RB4-RB7 uçlarından en az birisinde değişiklik var.

34 3. PROGRAMLANABİLİR ZAMANLAYICI 3.1. PIC16F84A İle Programlanabilir Zamanlayıcı Programlanabilir Zamanlayıcı 3 kısımdan oluşur. Bunlar: Butonlar (Sayı Girişleri), İşleme ve Display de gösterme Butonlar Kullandığım tuş sayısı 16 olduğu için bir buton entegresi olan 74C922 kullanarak daha çok tuş kullanarak daha az portu işgal etmiş oldum. 74C922 Entegresi, 4 satır ve 4 sütun taramalı,16 tuşu kontrol eden CMOS yapılı buton entegresidir [3]. 3V yada 15V gerilim altında çalışır. Çıkış bilgilerini tutan registeri vardır. Yx hatları satırlar, Xx hatları sütunlardır. OE chip Enable ucudur ve Low aktiftir. OE low olduğunda çıkış uçları, çıkış registerindaki bilgiyi gösterir. Herhangi bir tuş basılı ise DA(Data Avaible) ucu lojik-1 olur. OE aktif olana kadar tuşun değeri veri çıkış uçlarında görünmez. Herhangi bir tuşa basıldığında 74C922'nin DA ucu lojik-0'dan lojik-1'e konum değiştirir. RB0'a bağlı bu uç sayesinde PIC16F84A kesme sinyalini alır ve PC(Program Counter) 0x04 adres değerini alır. Buradan goto klavye komutuna geçer ve böylece program 'klavye' adlı kesme alt programından itibaren devam eder. Klavye alt programında önce PortB'nin değeri okunur. Örneğin 3 tuşuna basılmış ise PortB'nin değeri ' ' olarak okunur. Üst dört bitte tuş bilgisi, alt dört bitte ise RB0 aktif vardır. Önemli olan tuş bilgisidir. Üst dört bitin önemi yoktur. Bu yüzden SWAPF komutu ile üst dört bit ile alt dört bit yer değiştirilir. Ve ' ' halini alır. Son olarak üst dört bit, (0F)h ile AND işlemi yapılır ve sıfırlanır. Sonuçta ' ' yani 3 desimal değeri elde edilir ve bu değer PortA'ya gönderilir. RETFIE komutu ile kesme alt programından çıkılır.

35 23 Kesme alt programında iken PIC16F84A, otomatik olarak GIE bitini RETFIE komutuna gelene kadar lojik-0 yapar. Böylece kesme alt programı işlenirken meydana gelecek ikinci bir kesmeye izin verilmez Display Burada kullanılan display ler ortak anotludur.display leri sürmek için biir 7447 entegresi kullanılır. Bu entegrenin kullanılmasının sebebi, rakamlardan sonraki veriler (9 dan sonraki semboller) için de çıkış verebilmesidir. Böylece 4x4 klavyedeki her tuşa (F hariç) ait bir sembol display lerde görülebilir. 4x4 klavye devresindeki gibi tarama yöntemi kullanan program ile 4 display i tek sürücü ile kontrol edilebilir. Bunun için display lerin ortak anod uçları hariç diğer segment uçları kısa devre edilerek 100 ohm luk direnç üzerinden 7447 ye bağlanır [3]. Bu durumda 7447 den gelen bilgi hangi display in ortak anodunda gerilim varsa o display de görülecektir. 1 rakamını 7447 den gönderirken sadece MSB (en yüksek değerlikli, en soldaki) display in ortak anodunda gerilim olacak, diğerlerinde gerilim olmayacaktır. 2 rakamı ise onun sağındaki display de gözükmesi gerektiğinden bu display akif olurken diğerleri aktif olmayacaktır. Bu şekilde Display de rakamlar belirir. PIC16F84A nın tanıtımı ve komutlarının açıklanmasının ardından assembly dili kullanarak Programlanabilir Zamanlayıcı programı aşağıdaki gibidir [3]. list p=16f84 #include <p16f84.inc> CONFIG _CP_OFF & _WDT_OFF & _PWRTE_ON & _XT_OSC ; konfigurasyon satırı i equ 0x0C ; Dizi boyutu _status equ 0x0D ; Status Register in kopyası _w equ 0x0E ; W Register in kopyası sayi equ 0x10 ; Display içeriği

36 24 sn equ 0x1C ; 1 sn lik sayaç count equ 0x1D ; Display ler için döngü int2 equ 0x1E ; 2. Defa kesme tus equ 0x1F ; Tuş değeri RA4 equ 0x1B org goto org goto 0x00 basla ; Ana program 0x04 interrupt ; Kesme programı (1 sn) basla; clrwdt call call tekrar call goto initial ; Portları kur clear ; Register içeriklerini sıfırla display ; Display lere yaz tekrar initial; bsf movlw movwf movlw movwf movlw movwf movlw movwf bcf clrf STATUS,RP0 ; Bank1 e geç 0xF0 TRISB ; PortB nin ilk 4 biti giriş,son 4 biti çıkış 0x00 TRISA ; PortA çıkış b' ' ; GIE ve RBIE aktif INTCON ; INTCON Register i kur b' ' ; Prescaler değeri 32,dahili komut saykılı seçili OPTION_REG STATUS,RP0 ; Bank0 a dön PORTA return

37 25 clear; movlw movwf movlw movwf sayi FSR ; İlk register adresini tut 0x0F ; 15 adet değişken i sifir clrf INDF ; Sıfırla incf decfsz goto FSR i sifir display; return movlw 4 ; Sayı dizisinin boyutu movwf i ; i < 4 movlw movwf movlw movwf sayi ; Sayı dizisinin başlangıç adresini FSR ; FSR ye yaz b' ' ; 1.Dijiti seç PORTB tara movf INDF,W ; Dizinin elemanını W ye yaz iorwf movwf call incf bsf RA4,W ; W ve F register içeriklerini OR yap PORTA ; PortA dan gönder. timer_low ; Bir süre bekle FSR ; Dizinin bir sonraki elemanının adresine ulaş STATUS,C ; Caryy set rlf decfsz goto PORTB,F ; Aktif olan dijiti bir sola kaydır i ; Dizinin son elemanına ulaşıldı mı? tara ; Hayır. Taramaya devam et. timer_low; Return, Evet. Alt programdan çık. movlw 0xFF

38 26 movwf count ; 0xFF i, count a yükle next decfsz count,f ; Sonuç sıfır mı? goto next ; Hayır. Next e git İnterrupt; return ; Evet. Alt programdan çık. movwf movf movwf btfss goto call goto btfsc call _w ; _w < w STATUS,W _status ; _status < STATUS INTCON,RBIF ; Buton kesmesi var mı? $+3 ; Hayır. Timer interrupt satırına git. klavye_interrupt ; Klavye interrupt alt programını çağır. int_son ; İnterrup son işlemlerini yap. INTCON,T0IF ; Timer interrupt ı var mı? timer_interrupt ; Evet. Timer interrupt alt programına git int_son movf _status,w ; STATUS değerini geri yükle movwf movf STATUS _w,w ; W değerini geri yükle retfie ; İnterrupt programından çık timer_interrupt; bcf incf INTCON,T0IF ; T0IF bayrağını temizle sn ; sn bir arttır. movlw.125 subwf btfss goto clrf decf call call sn,w ; 1 sn ayarı STATUS,Z int_son ; Hayır. sn ; Evet. Sn=0 sayi ; Sayi yı bir eksilt test_ff ; Sonuç FF mi? test_0000 ; Displaydeki sayılar 0000 oldu mu?

39 27 return klavye_interrupt; bcf bcf INTCON,RBIF ; RBIF sıfırla INTCON,T0IF ; T0IF sıfırla bcf RA4,4 ; incf btfsc goto swapf andlw sublw btfsc goto bcf swapf andlw movwf sublw btfss goto clrf bsf int2,f ; int2 bir arttır int2,1 ; Tuş serbest bırakıldı mı? kly_cik ; Evet. Klavye alt programından çık. PORTB,W ; PortB nin üst 4 biti ile alt 4 bitini yer değiştir. 0x0F ; Üst 4 biti sıfırla 0x0F ; Sonuç F mi? STATUS,Z ; Evet kly_son ; Tuş serbest.alt programdan çık INTCON,T0IE ; Rakamlar girilirken sayıcıyı durdur.t0ie pasif. PORTB,w ; PortB nin üst 4 biti ile alt 4 bitini yer değiştir. 0x0F ; Üst 4 biti sıfırla tus ; sonucu PortA ya gönder 0x0A ; Basılan tuş Enter mı? STATUS,Z rakam sn INTCON,T0IE ; Rakam girildiğinde sayıcıyı yeniden başlat goto kly_son ; rakam movf sayi+2,w ; Dijitleri sola kaydır movwf movf movwf movf movwf sayi+3 ; Yeni tuş değerini sayi+1,w ; En sağdaki sayi+2 ; Dijite yaz sayi,w sayi+1

40 28 movf movwf goto tus,w sayi $+2 ; kly_son a git kly_cik clrf int2 kly_son return ; Klavye interrupt alt programından çık test_ff; movlw subwf btfss goto 0xFF sayi,w STATUS,Z ; Sayi[0]=255 mi? a_son ; Hayır. Alt programdan çık. movlw 9 movwf sayi ; Evet. Sayı[0]=9 decf sayi+1 ; Sayı[1] = Sayı[1] - 1 movlw subwf btfss goto 0xFF sayi+1,w STATUS,Z ; Sayi[1]=255 mi? a_son ; Hayır. Alt programdan çık. movlw 9 movwf sayi+1 ; Evet. Sayı[1]=9 decf sayi+2 ; Sayı[2] = Sayı[2] - 1 movlw subwf btfss goto 0xFF sayi+2,w STATUS,Z ; Sayi[2]=255 mi? a_son ; Hayır. Alt programdan çık. movlw 9 movwf sayi+2 ; Evet. Sayı[2]=9 decf sayi+3 ; Sayı[3] = Sayı[3] - 1 movlw 0xFF subwf sayi+3,w ;

41 29 btfss goto STATUS,Z ; Sayi[3]=255 mi? a_son ; Hayır. Alt programdan çık. movlw 9 movwf sayi+3 ; Evet. Sayı[3]=9 a_son return test_0000; Tüm Displayler 0 mı? movf btfss goto movf btfss goto movf btfss goto movf btfss goto bsf bcf sayi,w STATUS,Z t_end sayi+1,w STATUS,Z t_end sayi+2,w STATUS,Z t_end sayi+3,w STATUS,Z t_end RA4,4 INTCON,T0IE ; Saymayı durdur. t_end return end Programda değinilmesi gereken bir kısım vardır ki o da INDF ve FSR komutlarıdır. İndirekt Adresleme: Dolaylı adresleme diğer adresleme türlerine göre biraz daha karışık ve hata oranı daha fazladır. Bu adresleme türünde veri yazmak istediğimiz adresi başka bir registerın içine yazıyoruz, bu exra registera yazdığımız adrese de başka bir register yardımıyla veri yazabiliyoruz. İşte bu eksra registerlar; FSR ve INDF register leridir. FSR register: Veri aktarmak istediğimiz adresin taşındığı registerdır. INDF register: FSR nin adreslediği yere karşılık geliyor, RAM bellekte adresi bulunan

42 30 fiziksel bir register değildir. INDF registerını kullanan bir komut geldiğinde FSR nin gösterdiği registerın içindeki veriye ulaşmak için kullanılır.

43 Programlanabilir Zamanlayıcı Devre Şeması Aşağıda şekil 16. da da görüldüğü gibi devrenin simülasyonunu Proteus un ISIS programı ile yaptım. Şekil 16. Programlanabilir Zamanlayıcı nın simülasyonu

44 Programlanabilir Zamanlatıcı Devresinin Delikli Pertinanks Üzerinde Gerçeklemesi Şekil 17. de de görüldüğü gibi devreyi öncelikle delikli perdinaksta gerçekleştirdim. Şekil 17. Programlanabilir zamanlayıcı devresinin delikli pertinanks üzerinde gerçeklemesi

45 Devrenin Karta Baskı Devresi Devrenin şekil 18. de olduğu gibi baskı devresini gerçekleştirdim. Şekil 18. Programlanabilir Zamanlayıcı nın devre baskısı

46 Devrenin Gerçeklenmesi Bütün aşamaları bitirdikten sonra şekil 19. daki gibi devrenin baskı devresini plakete ütü yöndemi ile geçirdim ve elemanları yerrleştirerek devreyi çalıştırdım. Şekil 19. Devrenin son hali

47 4. SONUÇLAR Programlama aşamasında bir takım sonuçlarla karşılaştım. Devreyi gerçekleştirme sürecinde 74C922 entegresini bulmak için çok zaman harcadım ve sonuç olarak projeyi delikli pertinaks üzerinde gerçekledim. Daha sonra ISIS de çizilmiş devreyi Ares de çizerek karta baskı devresini yaptım. 74C922 entegresi zor bulunan bir entegre olduğundan onu devreye daha sonra ekleyeceğim. Devre bu şekilde de gerçek hayatta çalışır vaziyette fakat buton sürücüsü olmadığından değişik simgelerle karşılaştım. Devrenin son halini gerçekleştirdim. Devre istenildiği gibi çalışmaktadır.

48 5. KAYNAKLAR [1] ALTINBAŞAK Orhan, Mikrodenetleyiciler ve PIC Programlama, Altaş Yayıncılık ve Elektronik,2006. [2] BEREKET Metin,TEKİN Engin, Mikroişlemciler PIC16F84 Uygulamaları, MEB Yayınları, [3] KARAKAŞ, Hakan, İleri PIC16F84 Uygulamaları, Altaş Yayıncılık ve Elektronik, 2002.

PIC MİKROKONTROLÖR TABANLI MİNİ-KLAVYE TASARIMI

PIC MİKROKONTROLÖR TABANLI MİNİ-KLAVYE TASARIMI PIC MİKROKONTROLÖR TABANLI MİNİ-KLAVYE TASARIMI Prof. Dr. Doğan İbrahim Yakın Doğu Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Lefkoşa, KKTC E-mail: dogan@neu.edu.tr, Tel: (90) 392 2236464 ÖZET Bilgisayarlara

Detaylı

PIC TABANLI, 4 BASAMAKLI VE SER

PIC TABANLI, 4 BASAMAKLI VE SER PIC TABANLI, 4 BASAMAKLI VE SERİ BAĞLANTILI 7 SEGMENT LED PROJESİ Prof. Dr. Doğan İbrahim Yakın Doğu Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Lefkoşa E-mail: dogan@neu.edu.tr,

Detaylı

Mikroişlemciler Ara Sınav---Sınav Süresi 90 Dk.

Mikroişlemciler Ara Sınav---Sınav Süresi 90 Dk. HARRAN ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Mikroişlemciler Ara Sınav---Sınav Süresi 90 Dk. 15 Nisan 2014 1) (10p) Mikroişlemcilerle Mikrodenetleyiceleri yapısal olarak ve işlevsel olarak karşılaştırarak

Detaylı

LCD (Liquid Crystal Display )

LCD (Liquid Crystal Display ) LCD (Liquid Crystal Display ) Hafif olmaları,az yer kaplamaları gibi avantajları yüzünden günlük hayatta birçok cihazda tercih edilen Standart LCD paneller +5 V ile çalışır ve genellikle 14 konnektor lü

Detaylı

B.Ç. / E.B. MİKROİŞLEMCİLER

B.Ç. / E.B. MİKROİŞLEMCİLER 1 MİKROİŞLEMCİLER RESET Girişi ve DEVRESİ Program herhangi bir nedenle kilitlenirse ya da program yeniden (baştan) çalıştırılmak istenirse dışarıdan PIC i reset yapmak gerekir. Aslında PIC in içinde besleme

Detaylı

Assembler program yazımında direkt olarak çizgi ile gösterilmemesine rağmen ekranınız ya da kağıdınız 4 ayrı sütunmuş gibi düşünülür.

Assembler program yazımında direkt olarak çizgi ile gösterilmemesine rağmen ekranınız ya da kağıdınız 4 ayrı sütunmuş gibi düşünülür. BÖLÜM 4 4. PIC PROGRAMLAMA Herhangi bir dilde program yazarken, öncelikle kullanılacak dil ve bu dilin editörünü kullanabilmek önemlidir. Biz bu işlem için Mplab programını kullanacağız. Bu sebeple aslında

Detaylı

PIC Mikrodenetleyicileri

PIC Mikrodenetleyicileri PIC Mikrodenetleyicileri Intel 1976 da 8031/51 ailesini piyasaya sürdüğünde dünyanın en popüler mikroişlemcisi olmuştu. Bu işlemci dünya üzerinde 12 den fazla firma tarafından (İntel, Phillips, Dallas,

Detaylı

16F84 ü tanıt, PORTB çıkış MOVLW h FF MOWF PORTB

16F84 ü tanıt, PORTB çıkış MOVLW h FF MOWF PORTB MİKROİŞLEMCİLER VE MİKRODENETLEYİCİLER 1 - DERS NOTLARI (Kısım 3) Doç. Dr. Hakan Ündil Program Örneği 9 : Gecikme altprogramı kullanarak Port B ye bağlı tüm LED leri yakıp söndüren bir program için akış

Detaylı

İstanbul Teknik Üniversitesi IEEE Öğrenci Kolu

İstanbul Teknik Üniversitesi IEEE Öğrenci Kolu Step Motor Step motor fırçasız elektrik motorlarıdır. Step motorlar ile tam bir tur dönmeyi yüksek sayıda adımlara bölebilmek mümkündür (200 adım). Step motorları sürmek için, sürekli gerilim uygulamak

Detaylı

1. PORTB ye bağlı 8 adet LED i ikili sayı sisteminde yukarı saydıracak programı

1. PORTB ye bağlı 8 adet LED i ikili sayı sisteminde yukarı saydıracak programı 1. PORTB ye bağlı 8 adet LED i ikili sayı sisteminde yukarı saydıracak programı yazınız. SAYAC1 EQU 0X20 devam movlw B'00000000' call DELAY incf PORTB,f ;Akü ye 0' sabit değerini yaz. ;Aküdeki değer PORTB

Detaylı

DERS 12 PIC 16F84 ile KESME (INTERRUPT) KULLANIMI İÇERİK

DERS 12 PIC 16F84 ile KESME (INTERRUPT) KULLANIMI İÇERİK DERS 12 PIC 16F84 ile KESME (INTERRUPT) KULLANIMI İÇERİK KESME NEDİR KESME ÇEŞİTLERİ INTCON SAKLAYICISI RBO/INT KESMESİ PORTB (RB4-RB7) LOJİK SEVİYE DEĞİŞİKLİK KESMESİ Ders 12, Slayt 2 1 KESME PIC in bazı

Detaylı

Yrd.Doç. Dr. Bülent ÇOBANOĞLU. Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi

Yrd.Doç. Dr. Bülent ÇOBANOĞLU. Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi B Yrd.Doç. Dr. Bülent ÇOBANOĞLU Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi Kesmeler Kesme (Interrupt), mikro denetleyicinin gerçekleştirdiği işleme bakmaksızın belirli durumların/olayların olması durumunda

Detaylı

LCD (Liquid Crystal Display)

LCD (Liquid Crystal Display) LCD (Liquid Crystal Display) LCD ekranlar bize birçok harfi, sayıları, sembolleri hatta Güney Asya ülkelerin kullandıkları Kana alfabesindeki karakterleri de görüntüleme imkanını verirler. LCD lerde hane

Detaylı

Mikroişlemci: Merkezi işlem biriminin fonksiyonlarını tek bir yarı iletken tümleşik devrede birleştiren programlanabilir sayısal elektronik devre

Mikroişlemci: Merkezi işlem biriminin fonksiyonlarını tek bir yarı iletken tümleşik devrede birleştiren programlanabilir sayısal elektronik devre MİKRODENETLEYİCİLER Mikroişlemci: Merkezi işlem biriminin fonksiyonlarını tek bir yarı iletken tümleşik devrede birleştiren programlanabilir sayısal elektronik devre Mikrodenetleyici: Bir mikroişlemcinin

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 2. KLAVYE RB0... 19 3. KLAVYE RBHIGH... 27 4. 4 DİSPLAY... 31

İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 2. KLAVYE RB0... 19 3. KLAVYE RBHIGH... 27 4. 4 DİSPLAY... 31 İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 Satır ve Sütunlar...11 Devre Şeması...14 Program...15 PIC 16F84 ile 4x4 klavye tasarımını gösterir. PORTA ya bağlı 4 adet LED ile tuş bilgisi gözlenir. Kendiniz Uygulayınız...18

Detaylı

DERS 7 PIC 16F84 PROGRAMLAMA İÇERİK. PIC 16F84 örnek programlar Dallanma komutları Sonsuz döngü

DERS 7 PIC 16F84 PROGRAMLAMA İÇERİK. PIC 16F84 örnek programlar Dallanma komutları Sonsuz döngü DERS 7 PIC 16F84 PROGRAMLAMA İÇERİK PIC 16F84 örnek programlar Dallanma komutları Sonsuz döngü Ders 7, Slayt 2 1 PROGRAM 1 RAM bellekte 0x0C ve 0x0D hücrelerinde tutulan iki 8-bit sayının toplamını hesaplayıp

Detaylı

PIC 16F84 VE TEK BUTONLA BĐR LED KONTROLÜ

PIC 16F84 VE TEK BUTONLA BĐR LED KONTROLÜ DERSĐN ADI : MĐKROĐŞLEMCĐLER II DENEY ADI : PIC 16F84 VE ĐKĐ BUTONLA BĐR LED KONTROLÜ PIC 16F84 VE TEK BUTONLA BĐR LED KONTROLÜ PIC 16F84 VE VAVĐYEN ANAHTAR ĐLE BĐR LED KONTROLÜ ÖĞRENCĐ ĐSMĐ : ALĐ METĐN

Detaylı

KONFİGÜRASYON BİTLERİ

KONFİGÜRASYON BİTLERİ MİKROİŞLEMCİLER VE MİKRODENETLEYİCİLER 1 - DERS NOTLARI (Kısım 2) Doç. Dr. Hakan Ündil INCLUDE Dosyalar Assembly programlarını yazarken kullanılacak register adreslerini (EQU) komutu ile tanımlamak hem

Detaylı

IŞIĞA YÖNELEN PANEL. Muhammet Emre Irmak. Mustafa Kemal Üniversitesi Mühendislik Fakültesi. Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü

IŞIĞA YÖNELEN PANEL. Muhammet Emre Irmak. Mustafa Kemal Üniversitesi Mühendislik Fakültesi. Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü IŞIĞA YÖNELEN PANEL Muhammet Emre Irmak Mustafa Kemal Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü e-posta: memreirmak@gmail.com ÖZET Işığa yönelen panel projesinin amacı,

Detaylı

W SAYAC SAYAC SAYAC. SAYAC=10110110 ise, d=0 W 01001001

W SAYAC SAYAC SAYAC. SAYAC=10110110 ise, d=0 W 01001001 MOVLW k Move Literal to W k sabit değerini W saklayıcısına yükler. MOVLW h'1a' W 1A. Hexadecimal 1A sayısı W registerine yüklenir. MOVF f,d Move f f saklayıcısının içeriğini W veya f'e yükler. MOVF SAYAC,0

Detaylı

Hacettepe Robot Topluluğu

Hacettepe Robot Topluluğu Hacettepe Robot Topluluğu PIC Assembly Dersleri 4. Ders: Kesme Đşlemleri ve Timer Bileşeninin Kullanımı HUNRobotX - PIC Assembly Dersleri 4. Ders: Kesme Đşlemleri ve Timer Bileşeninin Kullanımı Yazan:

Detaylı

# PIC enerjilendiğinde PORTB nin 0. biti 1 olacak #PIC enerjilendiğinde PORTA içeriğinin tersini PORTB de karşılık gelen biti 0 olacak

# PIC enerjilendiğinde PORTB nin 0. biti 1 olacak #PIC enerjilendiğinde PORTA içeriğinin tersini PORTB de karşılık gelen biti 0 olacak # PIC enerjilendiğinde PORTB nin 0. biti 1 olacak - başla - LIST=16F84 - PORTB yi temizle - BANK1 e geç - PORTB nin uçlarını çıkış olarak yönlendir - BANK 0 a geç - PORT B nin 0. bitini 1 yap - SON ;pic

Detaylı

ROBOT KOL BİTİRME PROJESİ DÖNEM İÇİ RAPORU

ROBOT KOL BİTİRME PROJESİ DÖNEM İÇİ RAPORU ROBOT KOL BİTİRME PROJESİ DÖNEM İÇİ RAPORU İSMAİL KAHRAMAN-ŞEYMA ÖZTÜRK 200713151027 200513152008 Robot Kol Mekanizması: Şekildeki robot-insan benzetmesinden yola çıkarak, bel kısmı tekerlekli ve sağa-sola-ileri-geri

Detaylı

Program Kodları. void main() { trisb=0; portb=0; while(1) { portb.b5=1; delay_ms(1000); portb.b5=0; delay_ms(1000); } }

Program Kodları. void main() { trisb=0; portb=0; while(1) { portb.b5=1; delay_ms(1000); portb.b5=0; delay_ms(1000); } } Temrin1: PIC in PORTB çıkışlarından RB5 e bağlı LED i devamlı olarak 2 sn. aralıklarla yakıp söndüren programı yapınız. En başta PORTB yi temizlemeyi unutmayınız. Devre Şeması: İşlem Basamakları 1. Devreyi

Detaylı

PIC Mikrodenetleyiciler. Hazırlayan:Öğr.Gör.Bülent ÇOBANOĞLU 1

PIC Mikrodenetleyiciler. Hazırlayan:Öğr.Gör.Bülent ÇOBANOĞLU 1 PIC Mikrodenetleyiciler PIC MCU= CPU + I/O pinleri+ Bellek(RAM/ROM) Hazırlayan:Öğr.Gör.Bülent ÇOBANOĞLU 1 PIC Mikro denetleyici Programlama Assembly programlama dili, çoğu zaman özel alanlarda geliştirilen

Detaylı

KESME (INTERRUPT) NEDİR?

KESME (INTERRUPT) NEDİR? KESME (INTERRUPT) NEDİR? Mikro işlemcilerle yeni çalışmaya başlayan çoğu kimseler, interrupt kelimesini duymalarına rağmen, kullanımlarının zor olduğu düşüncesiyle programları içerisinde kullanmaktan çekinirler.

Detaylı

MIKROBILGISAYARLAR ve PIC PROGRAMLAMA TEST ÇALIŞMA SORULARI

MIKROBILGISAYARLAR ve PIC PROGRAMLAMA TEST ÇALIŞMA SORULARI MIKROBILGISAYARLAR ve PIC PROGRAMLAMA TEST ÇALIŞMA SORULARI S1. Aşağıdaki eleman ya da birimlerden hangisi genel bir bilgisayar sisteminin donanımsal yapısında yer almaz? a) Mikroişlemci (CPU) b) Bellek

Detaylı

Bank değiştirme Bir banktan diğerine geçmek için STATUS register denilen özel registerin 5. ve 6. bitinin durumunu değiştirmek gerekir.

Bank değiştirme Bir banktan diğerine geçmek için STATUS register denilen özel registerin 5. ve 6. bitinin durumunu değiştirmek gerekir. File register haritası Bank 0 Bank 1 0 00 INDF 0 80 INDF 0 01 TNF0 0 81 OPTION 0 02 PCL 0 82 PCL 0 03 STATUS 0 83 STATUS 0 04 FSR 0 84 FSR 0 05 PORT A 0 85 TRISA 0 06 PORT B 0 86 TRISB 0 07 0 87 EEPROM

Detaylı

Mikro denetleyicili Uygulama devresi bileşenleri

Mikro denetleyicili Uygulama devresi bileşenleri Mikro denetleyicili Uygulama devresi bileşenleri Bir PIC mikro denetleyici ile uygulama gerçekleştirebilmek için ; Besleme devresi, Reset sinyali, Osilatör devresi, Uygulama devresi elemanlarına İhtiyaç

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI DENİZCİLİK MİKRODENETLEYİCİ 2

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI DENİZCİLİK MİKRODENETLEYİCİ 2 T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI DENİZCİLİK MİKRODENETLEYİCİ 2 ANKARA 2013 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri kazandırmaya yönelik

Detaylı

8 Ledli Havada Kayan Yazı

8 Ledli Havada Kayan Yazı 8 Ledli Havada Kayan Yazı Hazırlayan Eyüp Özkan Devre Şemasının ISIS Çizimi Devre şemasından görüldüğü gibi PIC16F84A mikro denetleyicisinin Port B çıkışlarına 8 adet LED ve dirençler bağlı. 4MHz lik kristal

Detaylı

Hyper Terminal programı çalıştırıp Uygun COM portu ve iletişim parametrelerinin ayarları yapılıp bekletilmelidir.

Hyper Terminal programı çalıştırıp Uygun COM portu ve iletişim parametrelerinin ayarları yapılıp bekletilmelidir. DENEY 1: PIC 16F84 DEN BİLGİSAYARA VERİ GÖNDERME Bu uygulamada verici kısım PIC16F84, alıcı kısım ise bilgisayardır. Asenkron iletişim kurallarına göre her iki tarafta aynı parametreler kullanılacaktır.

Detaylı

BÖLÜM 2 8051 Mikrodenetleyicisine Giriş

BÖLÜM 2 8051 Mikrodenetleyicisine Giriş C ile 8051 Mikrodenetleyici Uygulamaları BÖLÜM 2 8051 Mikrodenetleyicisine Giriş Amaçlar 8051 mikrodenetleyicisinin tarihi gelişimini açıklamak 8051 mikrodenetleyicisinin mimari yapısını kavramak 8051

Detaylı

3.2 PIC16F84 Yazılımı PIC Assembly Assembler Nedir?

3.2 PIC16F84 Yazılımı PIC Assembly Assembler Nedir? 3.2 PIC16F84 Yazılımı 3.2.1 PIC Assembly 3.2.1.1 Assembler Nedir? Assembler,bir text editöründe assembly dili kurallarına göre yazılmış olan komutları pıc in anlayabileceği heksadesimal kodlara çeviren

Detaylı

PIC'LERIN DIŞ GÖRÜNÜŞÜ...Hata! Yer işareti tanımlanmamış.

PIC'LERIN DIŞ GÖRÜNÜŞÜ...Hata! Yer işareti tanımlanmamış. INDEX Sayfa GĐRĐŞ...HATA! YER ĐŞARETĐ TANIMLANMAMIŞ. MĐKROĐŞLEMCĐ NEDĐR?...Hata! Yer işareti tanımlanmamış. MĐKRODENETLEYĐCĐ NEDĐR?...Hata! Yer işareti tanımlanmamış. Neden Mikroişlemci Değil de Mikrodenetleyici

Detaylı

BSF STATUS,5 ;bank1 e geçiş CLRF TRISB ;TRISB=00000000 BCF STATUS,5 ;bank0 a geçiş

BSF STATUS,5 ;bank1 e geçiş CLRF TRISB ;TRISB=00000000 BCF STATUS,5 ;bank0 a geçiş +5V ĠġĠN ADI: PORTB DEKĠ LEDLERĠN ĠSTENĠLENĠ YAKMAK/SÖNDÜRMEK GND C F C F X R 5 U OSC/CLKIN RA0 OSC/CLKOUT RA RA RA RA/T0CKI PICFA RB RB RB RB RB RB 0 R R R R5 R R R R D D D D D5 D D D INCLUDE CONFIG P=FA

Detaylı

UYGULAMA 05_01 MİKRODENETLEYİCİLER 5.HAFTA UYGULAMA_05_01 UYGULAMA_05_01. Doç.Dr. SERDAR KÜÇÜK

UYGULAMA 05_01 MİKRODENETLEYİCİLER 5.HAFTA UYGULAMA_05_01 UYGULAMA_05_01. Doç.Dr. SERDAR KÜÇÜK UYGULAMA 05_01 MİKRODENETLEYİCİLER 5.HAFTA Doç.Dr. SERDAR KÜÇÜK PORTB den aldığı 8 bitlik giriş bilgisini PORTD ye bağlı LED lere aktaran MPASM (Microchip Pic Assembly) Doç. Dr. Serdar Küçük SK-2011 2

Detaylı

PIC MİKRODENETLEYİCİLERİN HAFIZA YAPISI. Temel olarak bir PIC içerisinde de iki tür hafıza bulunur:

PIC MİKRODENETLEYİCİLERİN HAFIZA YAPISI. Temel olarak bir PIC içerisinde de iki tür hafıza bulunur: PIC MİKRODENETLEYİCİLERİN HAFIZA YAPISI Temel olarak bir PIC içerisinde de iki tür hafıza bulunur: 1. Program Hafızası (ROM,PROM,EPROM,FLASH) Programı saklar, kalıcıdır. 2. Veri Hafızası (RAM, EEPROM)

Detaylı

MİKRO DENETLEYİCİLER II DERS NOTLARI (VİZE KONULARI) Prof. Dr. Hakan Ündil Bahar-Vize

MİKRO DENETLEYİCİLER II DERS NOTLARI (VİZE KONULARI) Prof. Dr. Hakan Ündil Bahar-Vize MİKRO DENETLEYİCİLER II DERS NOTLARI (VİZE KONULARI) Prof. Dr. Hakan Ündil 2014-2015 Bahar-Vize BÖLÜM 7 - LOJİK İŞLEM KOMUTLARI 7.1. RLF Komutu (Bir bit Sola Kaydırma) Bir file register içinde bulunan

Detaylı

Bu yürütme, Prof. Dr. Hakan ÜNDİL (Bir haftalık derse ait ders notudur)

Bu yürütme, Prof. Dr. Hakan ÜNDİL (Bir haftalık derse ait ders notudur) MİKROİŞLEMCİ (MİKROPROSESÖR - CPU) NEDİR? Mikroişlemci bir programının yapmak istediği işlemleri, (hafızada bulunan komutları) sırasıyla ile işleyerek icra eder (yürütür). Bu yürütme, 1. Komutun Program

Detaylı

MİKROİŞLEMCİLER VE MİKRO DENETLEYİCİLER 2 DERS NOTLARI Prof. Dr. Hakan Ündil 2013-2014 Bahar-Final

MİKROİŞLEMCİLER VE MİKRO DENETLEYİCİLER 2 DERS NOTLARI Prof. Dr. Hakan Ündil 2013-2014 Bahar-Final MİKROİŞLEMCİLER VE MİKRO DENETLEYİCİLER 2 DERS NOTLARI Prof. Dr. Hakan Ündil 2013-2014 Bahar-Final BÖLÜM 7 - LOJİK İŞLEM KOMUTLARI 7.1. RLF Komutu (Bir bit Sola Kaydırma) Bir file register içinde bulunan

Detaylı

Hacettepe Robot Topluluğu

Hacettepe Robot Topluluğu Hacettepe Robot Topluluğu Makaleler PIC ile LED Yakıp Söndüren Devre PIC ile LED Yakıp Söndüren Devre Canol Gökel - 13 Ekim 2006 Giriş Merhaba arkadaşlar, bu makalemizde PIC'e yeni başlayanlar için basit

Detaylı

BÖLÜM 1 ALT PROGRAMLAR 1.1.ALTPROGRAM NEDİR?

BÖLÜM 1 ALT PROGRAMLAR 1.1.ALTPROGRAM NEDİR? 0 BÖLÜM 1 ALT PROGRAMLAR 1.1.ALTPROGRAM NEDİR? Programlamada döngü kadar etkili bir diğer kullanım şekli de alt programlardır. Bu sistemde işlemin birkaç yerinde lazım olan bir program parçasını tekrar

Detaylı

B.Ç. / E.B. MİKROİŞLEMCİLER

B.Ç. / E.B. MİKROİŞLEMCİLER 1 MİKROİŞLEMCİLER Mikroişlemci (Mikroprocessor) Nedir? Merkezi İşlem Birimi, (CPU Central Processing Unit) olarak adlandırılır. Bilgisayar programının yapmak istediği işlemleri yürütür. CPU belleğinde

Detaylı

http://nptel.ac.in/courses/webcourse-contents/iit KANPUR/microcontrollers/micro/ui/Course_home3_16.htm Yrd.Doç. Dr.

http://nptel.ac.in/courses/webcourse-contents/iit KANPUR/microcontrollers/micro/ui/Course_home3_16.htm Yrd.Doç. Dr. http://nptel.ac.in/courses/webcourse-contents/iit KANPUR/microcontrollers/micro/ui/Course_home3_16.htm B Yrd.Doç. Dr. Bülent ÇOBANOĞLU PIC MİKRODENETLEYİCİ VE AİLESİ PIC, Microchip firması tarafından üretilen,

Detaylı

İçİndekİler. 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? 2. Bölüm - MİkroDenetleyİcİlerİ Anlamak

İçİndekİler. 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? 2. Bölüm - MİkroDenetleyİcİlerİ Anlamak XIII İçİndekİler 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? Mikrodenetleyici Tanımı Mikrodenetleyicilerin Tarihçesi Mikroişlemci- Mikrodenetleyici 1. İki Kavram Arasındaki Farklar 2. Tasarım Felsefesi ve Mimari

Detaylı

MİKROİŞLEMCİ (Microprocessor) NEDİR?

MİKROİŞLEMCİ (Microprocessor) NEDİR? MİKROİŞLEMCİ (Microprocessor) NEDİR? Merkezi İşlem Birimi, (CPU Central Processing Unit) olarak adlandırılır. Bilgisayar programının yapmak istediği işlemleri yürütür.(yerine getirir) CPU belleğinde bulunan

Detaylı

MİKRO DENETLEYİCİLER II DERS NOTLARI (Vize) Prof. Dr. Hakan Ündil Bahar

MİKRO DENETLEYİCİLER II DERS NOTLARI (Vize) Prof. Dr. Hakan Ündil Bahar MİKRO DENETLEYİCİLER II DERS NOTLARI (Vize) Prof. Dr. Hakan Ündil 2016-2017 Bahar (MİKRODENETLEYİCİLER I DERS NOTLARI nın devamıdır. Sadece VİZE için olan kısımdır) 6. BÖLÜM - ALT PROGRAMLAR Program içerisinde

Detaylı

PIC UYGULAMALARI. Öğr.Gör.Bülent Çobanoğlu

PIC UYGULAMALARI. Öğr.Gör.Bülent Çobanoğlu PIC UYGULAMALARI STEP MOTOR UYGULAMLARI Step motor Adım motorları (Step Motors), girişlerine uygulanan lojik sinyallere karşılık analog dönme hareketi yapan fırçasız, sabit mıknatıs kutuplu DC motorlardır.

Detaylı

DERS 5 PIC 16F84 PROGRAMLAMA İÇERİK. PIC 16F84 bacak bağlantıları PIC 16F84 bellek yapısı Program belleği RAM bellek Değişken kullanımı Komutlar

DERS 5 PIC 16F84 PROGRAMLAMA İÇERİK. PIC 16F84 bacak bağlantıları PIC 16F84 bellek yapısı Program belleği RAM bellek Değişken kullanımı Komutlar DERS 5 PIC 16F84 PROGRAMLAMA İÇERİK PIC 16F84 bacak bağlantıları PIC 16F84 bellek yapısı Program belleği RAM bellek Değişken kullanımı Komutlar Ders 5, Slayt 2 1 BACAK BAĞLANTILARI Ders 5, Slayt 3 PIC

Detaylı

TUŞ TAKIMI (KEYPAD) UYGULAMALARI

TUŞ TAKIMI (KEYPAD) UYGULAMALARI 12. Bölüm TUŞ TAKIMI (KEYPAD) UYGULAMALARI Tuş Takımı (Keypad) Hakkında Bilgi Tuş Takımı Uygulaması-1 74C922 Tuş Takımı Enkoder Entegresi Tuş Takımı Uygulaması-2 (74C922 İle) Bu bölümde tuş takımı diğer

Detaylı

PIC 16F877 nin kullanılması

PIC 16F877 nin kullanılması PIC 16F877 nin kullanılması, dünyada kullanıma sunulmasıyla eş zamanlı olarak Türkiye de de uygulama geliştirenlerin kullanımına sunuldu., belki de en popüler PIC işlemcisi olan 16F84 ten sonra kullanıcılara

Detaylı

Sistem Gereksinimleri: Uygulama Gelistirme: PIC Mikroislemcisinin Programlanmasi: PIC Programlama Örnekleri -1

Sistem Gereksinimleri: Uygulama Gelistirme: PIC Mikroislemcisinin Programlanmasi: PIC Programlama Örnekleri -1 PIC Programlama Örnekleri -1 Sistem Gereksinimleri: PIC programlayicinin kullanilabilmesi için; Win98 ve üstü bir isletim sistemi Paralel port 60 MB veya daha üstü disk alani gerekmektedir. Ancak programlama

Detaylı

MİKROİŞLEMCİ (MİKROPROSESÖR - CPU) NEDİR? Prof. Dr. Hakan ÜNDİL (Bir haftalık derse ait ders notudur)

MİKROİŞLEMCİ (MİKROPROSESÖR - CPU) NEDİR? Prof. Dr. Hakan ÜNDİL (Bir haftalık derse ait ders notudur) MİKROİŞLEMCİ (MİKROPROSESÖR - CPU) NEDİR? Prof. Dr. Hakan ÜNDİL (Bir haftalık derse ait ders notudur) Mikroişlemci bir programının yapmak istediği işlemleri, (hafızada bulunan komutları) sırasıyla ile

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ MİKRODENETLEYİCİ Ankara, 2014 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri kazandırmaya

Detaylı

T.C. NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

T.C. NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ T.C. NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ GENEL AMAÇLI UZAKTAN KUMANDA MODÜLÜNÜN TASARIMI VE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ Danışman Yrd. Doç. Dr. Murat UZAM Hazırlayan

Detaylı

DERS 13 PIC 16F84 ile DONANIM SAYICI KULLANIMI İÇERİK KESME

DERS 13 PIC 16F84 ile DONANIM SAYICI KULLANIMI İÇERİK KESME DERS 13 PIC 16F84 ile DONANIM SAYICI KULLANIMI İÇERİK KESME Ders 13, Slayt 2 1 TMR0 SAYICISI Ram belleğin h 01 adresi TMR0 adlı özel amaçlı bir saklayıcı olarak düzenlenmiştir. Bu saklayıcı bir sayıcıdır.

Detaylı

T.C. NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİTİRME ÖDEVİ

T.C. NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİTİRME ÖDEVİ T.C. NİĞDE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİTİRME ÖDEVİ ÜÇ ODA BİR SALON BİR EV İÇİN HIRSIZ ALARMININ GERÇEKLEŞTİRİLMESİ HAZIRLAYAN Cevdet Selçuk KAHYALAR

Detaylı

Haftalık Ders Saati Okul Eğitimi Süresi

Haftalık Ders Saati Okul Eğitimi Süresi DERSİN ADI BÖLÜM PROGRAM DÖNEMİ DERSİN DİLİ DERS KATEGORİSİ ÖN ŞARTLAR SÜRE VE DAĞILIMI KREDİ DERSİN AMACI ÖĞRENME ÇIKTILARI VE YETERLİKLER DERSİN İÇERİĞİ VE DAĞILIMI (MODÜLLER VE HAFTALARA GÖRE DAĞILIMI)

Detaylı

Mikroislemci Kontrollu Prototip Trafik Lambalari ve Geri Sayici

Mikroislemci Kontrollu Prototip Trafik Lambalari ve Geri Sayici Mikroislemci Kontrollu Prototip Trafik Lambalari ve Geri Sayici Mahmut KISACIK ve Doç.Dr. Hasan KÖMÜRCÜGIL Bilgisayar Mühendisligi Bölümü, Dogu Akdeniz Üniversitesi Gazimagusa-Kuzey Kibris Türk Cumhuriyeti

Detaylı

www.muhendisiz.net BÖLÜM 1

www.muhendisiz.net BÖLÜM 1 www.muhendisiz.net BÖLÜM 1 IR HABERLEŞME 1.1.IR Haberleşme Sisteminin Gerçekleştirilmesi Tüm haberleşme sistemlerinde olduğu gibi IR haberleşme sistemlerinde de modülasyon tekniğinden yararlanılır. IR

Detaylı

MİKRODENETLEYİCİLER 2 DERS NOTLARI Prof. Dr. Hakan ÜNDİL Bahar-Final Kısmı

MİKRODENETLEYİCİLER 2 DERS NOTLARI Prof. Dr. Hakan ÜNDİL Bahar-Final Kısmı MİKRODENETLEYİCİLER 2 DERS NOTLARI Prof. Dr. Hakan ÜNDİL 2014-2015 Bahar-Final Kısmı (NOT: Derslerde işlenen diğer örnekler de Final sınavına dahildir) BÖLÜM 7 - LOJİK İŞLEM KOMUTLARI 7.1. RLF Komutu (Bir

Detaylı

CUMHURİYET MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN TEMELLERİ DERSİ DERS NOTLARI BELLEKLER

CUMHURİYET MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN TEMELLERİ DERSİ DERS NOTLARI BELLEKLER BELLEKLER Genel olarak bellekler, elektronik bilgi depolama üniteleridir. Bilgisayarlarda kullanılan bellekler, işlemcinin istediği bilgi ve komutları maksimum hızda işlemciye ulaştıran ve üzerindeki bilgileri

Detaylı

5. BÖLÜM - DÖNGÜ (ÇEVRİM) ve Z BAYRAĞI

5. BÖLÜM - DÖNGÜ (ÇEVRİM) ve Z BAYRAĞI MİKRO DENETLEYİCİLER II DERS NOTLARI Prof. Dr. Hakan Ündil 2015-2016 Bahar-Vize (MİKRODENETLEYİCİLER I DERS NOTLARI nın devamıdır. Sadece VİZE için olan kısımdır) 5. BÖLÜM - DÖNGÜ (ÇEVRİM) ve Z BAYRAĞI

Detaylı

PİC HAKKINDA KISA KISA BİLGİLER GİRİŞ/ÇIKIŞ PORTLARI

PİC HAKKINDA KISA KISA BİLGİLER GİRİŞ/ÇIKIŞ PORTLARI PİC HAKKINDA KISA KISA BİLGİLER GİRİŞ/ÇIKIŞ PORTLARI Bazı pinler çevre birimleri ile çoklanmıştır. Peki bu ne demek? Mesela C portundaki RC6 ve RC7 pinleri seri iletişim için kullanılır. Eğer seri iletişimi

Detaylı

PIC MCU ile UYGULAMALAR

PIC MCU ile UYGULAMALAR PIC MCU ile UYGULAMALAR Gecikme Programları TMRO Gecikmesi 7 Segment Göstergeler Sayaç Örnekleri Trafik Sinyalizasyonu ADC-DAC Uygulamaları Kesmeler ve Uygulamaları Tuş Takımı (Keypad) Uygulamaları Paralel

Detaylı

Adres Yolu (Address Bus) Bellek Birimi. Veri Yolu (Databus) Kontrol Yolu (Control bus) Şekil xxx. Mikrodenetleyici genel blok şeması

Adres Yolu (Address Bus) Bellek Birimi. Veri Yolu (Databus) Kontrol Yolu (Control bus) Şekil xxx. Mikrodenetleyici genel blok şeması MİKRODENETLEYİCİLER MCU Micro Controller Unit Mikrodenetleyici Birimi İşlemci ile birlikte I/O ve bellek birimlerinin tek bir entegre olarak paketlendiği elektronik birime mikrodenetleyici (microcontroller)

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ

ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ MİKRODENETLEYİCİ PROGRAMLAMA 523EO0020 Ankara, 2012 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ENDÜSTRİYEL OTOMASYON TEKNOLOJİLERİ

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ENDÜSTRİYEL OTOMASYON TEKNOLOJİLERİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ENDÜSTRİYEL OTOMASYON TEKNOLOJİLERİ MİKRODENETLEYİCİ-4 Ankara 2007 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen

Detaylı

PD103 BUTON LED UYGULAMA DEVRESİ UYGULAMA ÖRNEKLERİ MALZEME LİSTESİ

PD103 BUTON LED UYGULAMA DEVRESİ UYGULAMA ÖRNEKLERİ MALZEME LİSTESİ PD103 BUTON LED UYGULAMA DEVRESİ UYGULAMA ÖRNEKLERİ MALZEME LİSTESİ AÇIK DEVRE ŞEMASI BASKI DEVRESİ PIC16F84 UYGULAMA-1 İŞLEM BASAMAKLARI 1. PIC16F84 te A portunun ilk bitine (RA0) bağlı butona basıldığında,

Detaylı

HUNRobotX - Makaleler - Hız Ayarlı Çoklu DC Motor Kontrolü. Makaleler Hız Ayarlı Çoklu DC Motor Kontrolü

HUNRobotX - Makaleler - Hız Ayarlı Çoklu DC Motor Kontrolü. Makaleler Hız Ayarlı Çoklu DC Motor Kontrolü Makaleler Hız Ayarlı Çoklu DC Motor Kontrolü Hız Ayarlı Çoklu DC Motor Kontrolü Yazan: Mustafa Tufaner, Düzenleyen: Canol Gökel - 18 Kasım 2006 Giriş Robotikte sıkça kullanılabilecek bir uygulama ile karşınızdayız.

Detaylı

PIC Mikro denetleyiciler ve Programlama. Öğr.Gör.Bülent ÇOBANOĞLU

PIC Mikro denetleyiciler ve Programlama. Öğr.Gör.Bülent ÇOBANOĞLU PIC Mikro denetleyiciler ve Programlama Değerlendirme BaĢarı Puanı: Yıl içi %60+ Final %40 Yıl içi ise; Vize*60+Q1*10+Q2*10+Ödev*15+Devam*5 BaĢarı Ortalaması 40 altı olan FF dir. Diğer notlar, çana göre

Detaylı

BÖLÜM 1: MİKRODENETLEYİCİLER

BÖLÜM 1: MİKRODENETLEYİCİLER V İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1: MİKRODENETLEYİCİLER ve PIC16F877A... 13 1.1 Giriş... 13 1.2 Mikrochip Mikrodenetleyici Ailesi... 14 1.2.1 PIC12CXXX/PIC12FXXX Ailesi... 15 1.2.2 PIC16C5X Ailesi... 15 1.2.3 PIC16CXXX/PIC16FXXX

Detaylı

Fatih Üniversitesi. İstanbul. Haziran 2010. Bu eğitim dokümanlarının hazırlanmasında SIEMENS ve TEKO eğitim dokümanlarından faydalanılmıştır.

Fatih Üniversitesi. İstanbul. Haziran 2010. Bu eğitim dokümanlarının hazırlanmasında SIEMENS ve TEKO eğitim dokümanlarından faydalanılmıştır. Fatih Üniversitesi SIMATIC S7-200 TEMEL KUMANDA UYGULAMALARI 1 İstanbul Haziran 2010 Bu eğitim dokümanlarının hazırlanmasında SIEMENS ve TEKO eğitim dokümanlarından faydalanılmıştır. İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ...

Detaylı

DONANIM KURULUMU. Öğr. Gör. Murat YAZICI. 1. Hafta.

DONANIM KURULUMU. Öğr. Gör. Murat YAZICI. 1. Hafta. 1. Hafta DONANIM KURULUMU Öğr. Gör. Murat YAZICI www.muratyazici.com Artvin Çoruh Üniversitesi, Artvin Meslek Yüksekokulu Bilgisayar Teknolojisi Programı Dersin İçeriği BELLEKLER Belleğin Görevi Bellek

Detaylı

1. Ders Giriş. Mikroişlemcili Sistem Uygulamaları

1. Ders Giriş. Mikroişlemcili Sistem Uygulamaları 1. Ders Giriş Hazırlayan: Arş. Gör. Hakan ÜÇGÜN Mikroişlemcili Sistem Uygulamaları Dikkat ettiniz mi: Etrafımızdaki akıllı cihazların sayısı ne kadar da arttı. Cep telefonlarımız artık sadece iletişim

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ENDÜSTRİYEL OTOMASYON TEKNOLOJİLERİ

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ENDÜSTRİYEL OTOMASYON TEKNOLOJİLERİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ENDÜSTRİYEL OTOMASYON TEKNOLOJİLERİ MİKRODENETLEYİCİ-3 ANKARA 2007 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen

Detaylı

EasyPic 6 Deney Seti Tanıtımı

EasyPic 6 Deney Seti Tanıtımı EasyPic 6 Deney Seti Tanıtımı Power supply voltage regulator J6 ile power supply seçimi yapılır. USB seçilirse USB kablosu üzerinden +5V gönderilir, EXT seçilirse DC connector üzerinden harici bir power

Detaylı

Mikroişlemciler. Microchip PIC

Mikroişlemciler. Microchip PIC Mikroişlemciler Microchip PIC Öğr. Gör. M. Ozan AKI r1.1 Microchip PIC Mikrodenetleyiciler www.microchip.com Microchip PIC Mikrodenetleyiciler Microchip PIC Mikrodenetleyiciler Microchip PIC Mikrodenetleyiciler

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK - ELEKTRONİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. EasyPic6 Deney Seti Kullanım Kılavuzu

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK - ELEKTRONİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. EasyPic6 Deney Seti Kullanım Kılavuzu YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ ELEKTRİK - ELEKTRONİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EasyPic6 Deney Seti Kullanım Kılavuzu İstanbul 2009 İçindekiler EasyPic6 Deney Setinin Tanıtımı... 1 PIC16F887

Detaylı

Mikroişlemci Nedir? Mikrodenetleyici Nedir? Mikroişlemci iç yapısı Ders Giriş. Mikroişlemcili Sistem Uygulamaları

Mikroişlemci Nedir? Mikrodenetleyici Nedir? Mikroişlemci iç yapısı Ders Giriş. Mikroişlemcili Sistem Uygulamaları Mikroişlemcili Sistem Uygulamaları 1. Ders Giriş Dikkat ettiniz mi: Etrafımızdaki akıllı cihazların sayısı ne kadar da arttı. Cep telefonlarımız artık sadece iletişim sağlamakla kalmıyor, müzik çalıyor,

Detaylı

4-Deney seti modüler yapıya sahiptir ve kabin içerisine tek bir board halinde monte edilmiştir.

4-Deney seti modüler yapıya sahiptir ve kabin içerisine tek bir board halinde monte edilmiştir. MDS 8051 8051 AİLESİ DENEY SETİ 8051 Ailesi Deney Seti ile piyasada yaygın olarak bulunan 8051 ailesi mikro denetleyicileri çok kolay ve hızlı bir şekilde PC nizin USB veya Seri portundan gönderdiğiniz

Detaylı

Hacettepe Robot Topluluğu

Hacettepe Robot Topluluğu Hacettepe Robot Topluluğu PIC Assembly Dersleri 1. Ders: PIC Programlamaya Giriş HUNRobotX - PIC Assembly Dersleri 1. Ders: PIC Programlamaya Giriş Yazan: Kutluhan Akman, Düzenleyen: Canol Gökel - 4 Haziran

Detaylı

PIC MİKRODENETLEYİCİ KULLANARAK BİR SİSTEMİN TELEFONLA UZAKTAN KONTROLÜ

PIC MİKRODENETLEYİCİ KULLANARAK BİR SİSTEMİN TELEFONLA UZAKTAN KONTROLÜ T.C. FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ PIC MİKRODENETLEYİCİ KULLANARAK BİR SİSTEMİN TELEFONLA UZAKTAN KONTROLÜ BİTİRME ÖDEVİ HAZIRLAYANLAR Serkan İNAL ve

Detaylı

SAYISAL MANTIK LAB. PROJELERİ

SAYISAL MANTIK LAB. PROJELERİ 1. 8 bitlik Okunur Yazılır Bellek (RAM) Her biri ayrı adreslenmiş 8 adet D tipi flip-flop kullanılabilir. RAM'lerde okuma ve yazma işlemleri CS (Chip Select), RD (Read), WR (Write) kontrol sinyalleri ile

Detaylı

Prof. Dr. Doğan İbrahim Yakın Doğu Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Biyomedikal Mühendisliği, Bölümü E-mail: dogan @neu.edu.tr Tel: 90 3922236464

Prof. Dr. Doğan İbrahim Yakın Doğu Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Biyomedikal Mühendisliği, Bölümü E-mail: dogan @neu.edu.tr Tel: 90 3922236464 GERÇEK ZAMAN ENTEGRE DESTEKLİ PIC MİKROKONTROLÖR PROJESİ Prof. Dr. Doğan İbrahim Yakın Doğu Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Biyomedikal Mühendisliği, Bölümü E-mail: dogan @neu.edu.tr Tel: 90 3922236464

Detaylı

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ MİKRODENETLEYİCİLER 1

T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ MİKRODENETLEYİCİLER 1 T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ MİKRODENETLEYİCİLER 1 ANKARA 2007 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen modüller;

Detaylı

MEB YÖK MESLEK YÜKSEKOKULLARI PROGRAM GELİŞTİRME PROJESİ. 1. Tipik bir mikrobilgisayar sistemin yapısı ve çalışması hakkında bilgi sahibi olabilme

MEB YÖK MESLEK YÜKSEKOKULLARI PROGRAM GELİŞTİRME PROJESİ. 1. Tipik bir mikrobilgisayar sistemin yapısı ve çalışması hakkında bilgi sahibi olabilme PROGRAMIN ADI DERSIN KODU VE ADI DERSIN ISLENECEGI DÖNEM HAFTALIK DERS SAATİ DERSİN SÜRESİ ENDÜSTRİYEL ELEKTRONİK MİK.İŞLEMCİLER/MİK.DENETLEYİCİLER-1 2. Yıl, III. Yarıyıl (Güz) 4 (Teori: 3, Uygulama: 1,

Detaylı

DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri

DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri Armatür (endüvi) gerilimini değiştirerek devri ayarlamak mümkündür. Endüvi akımını değiştirerek torku (döndürme momentini) ayarlamak mümkündür. Endüviye uygulanan

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ MİKRODENETLEYİCİYLE ANALOG İŞLEMLER 523EO0022

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ MİKRODENETLEYİCİYLE ANALOG İŞLEMLER 523EO0022 T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ MİKRODENETLEYİCİYLE ANALOG İŞLEMLER 523EO0022 Ankara, 2012 I Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında

Detaylı

Configuration bitleri ve reset durumları hakkında kavramlar

Configuration bitleri ve reset durumları hakkında kavramlar PİC HAKKINDA KISA KISA BİLGİLER-1 Pic mikrodenetleyicilerinin 8 bit, 16 bit ve 32 bit işlemci çeşitleri vardır. Çoğu uygulamalarımız için 8 bit yeterli olmaktadır. Bu kursta kullanacağımız pic işlemcisi,

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ

ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ELEKTRİK-ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ MİKRODENETLEYİCİ İLE DİJİTAL İŞLEMLER 523EO0021 Ankara, 2012 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ-1 1. MİKRODENETLEYİCİ PROGRAMI YAZMA

ÖĞRENME FAALİYETİ-1 1. MİKRODENETLEYİCİ PROGRAMI YAZMA ÖĞRENME FAALİYETİ-1 AMAÇ ÖĞRENME FAALİYETİ-1 Uygun ortam sağlandığında kurulacak devre için eksiksiz olarak yapabileceksiniz. mikrodenetleyici programını ARAŞTIRMA Mikrodenetleyici çeşitlerini aaştırınız.

Detaylı

BÖLÜM 7 XTAL2 XTAL1. Vss. Şekil Mikrodenetleyicisi osilatör bağlantı şekli. Bir Makine Çevrimi = 12 Osilatör Periyodu

BÖLÜM 7 XTAL2 XTAL1. Vss. Şekil Mikrodenetleyicisi osilatör bağlantı şekli. Bir Makine Çevrimi = 12 Osilatör Periyodu BÖLÜM 7 7. ZAMANLAYICI/SAYICI YAPISI: 7.1. Sistem Saat üreteci ve Makine Çevrimi Bilgi: Saat üreteci bir mikrodenetleyicinin fonksiyonlarını yerine getirebilmesi için gerekli olan saat darbelerini üreten

Detaylı

Mikroişlemci Programlama Aşamaları

Mikroişlemci Programlama Aşamaları Mikroişlemci Programlama Aşamaları 1. Önce yapılacak işe uygun devre şeması çizilmelidir. Çünkü program bu devreye göre yapılacaktır. Biz ISIS programında devreyi kurabiliriz. Bu devrederb4 çıkışına bağlı

Detaylı

MİKRODENETLEYİCİ GELİŞTİRME SETİ TASARIM VE UYGULAMALARI. öğrencilerine eğitimleri esnasında iş hayatında karşılaşabilecekleri kontrol işlemleri ve

MİKRODENETLEYİCİ GELİŞTİRME SETİ TASARIM VE UYGULAMALARI. öğrencilerine eğitimleri esnasında iş hayatında karşılaşabilecekleri kontrol işlemleri ve MİKRODENETLEYİCİ GELİŞTİRME SETİ TASARIM VE UYGULAMALARI Muciz ÖZCAN 1 Hidayet GÜNAY 2 1 Selçuk Üniversitesi KONYA 2 MPG Makine Prodüksiyon Grubu Arge- Müh. KONYA Özet Haberleşme, Elektronik, Kontrol ve

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ-1 ÖĞRENME FAALİYETİ 1

ÖĞRENME FAALİYETİ-1 ÖĞRENME FAALİYETİ 1 2 ÖĞRENME FAALİYETİ-1 AMAÇ ÖĞRENME FAALİYETİ 1 Mikrodenetleyiciyi ve çevre elemanlarını seçebilecek, dijital işlem için gerekli programı hatasız olarak yazabilecek, programı mikrodenetleyiciye yükleyebilecek

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ELEKTRİK ELEKTRONİK TEKNOLOJİSİ MİKRODENETLEYİCİ İLE ANALOG İŞLEMLER ANKARA 2007 Milli Eğitim Bakanlığı

Detaylı

DEVRELENDİRİLMİŞ LOJİK

DEVRELENDİRİLMİŞ LOJİK MİKROİŞLEMCİLER VE MİKRODENETLEYİCİLER 1 - DERS NOTLARI (Kısım1) Doç. Dr. Hakan Ündil DEVRELENDİRİLMİŞ LOJİK Lojik (sayısal) Devreleri genel olarak 3 ana grupta inceleyebiliriz ; 1-) Kombinezonsal Lojik

Detaylı

Çizgi İzleyen Robot Yapımı

Çizgi İzleyen Robot Yapımı Çizgi İzleyen Robot Yapımı Elektronik Elektronik tasarım için yapılması gerek en önemli şey kullanılacak malzemelerin doğru seçilmesidir. Robotun elektronik aksamı 4 maddeden oluşur. Bunlar; 1. Sensörler

Detaylı