RENAL TÜBÜLER ASİDOZ TANISAL YAKLAŞIM

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "RENAL TÜBÜLER ASİDOZ TANISAL YAKLAŞIM"

Transkript

1 RENAL TÜBÜLER ASİDOZ TANISAL YAKLAŞIM Dr. Özlem Aydoğ Dr. Sami Ulus Kadın Doğum, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları E.A.H. Çocuk Nefroloji ve Romatoloji Kliniği

2 RENAL TÜBÜLER ASİDOZ Renal tübüler asidoz (RTA), hidrojen iyonunun sekresyonunda veya bikarbonat reabsorbsiyonunda veya her ikisinde birden defektin bulunduğu, ancak glomeruler filtrasyon hızında (GFH) bozukluğun olmadığı veya GFH deki bozukluğa orantısız gelişen bir durumdur RTA tanı ve tiplendirmesi; klinik bulgular, kan ve idrarın biyokimyasal incelemeleri ve kalıtsal tiplerinde moleküler genetik yaklaşımla yapılabilir.

3 BÖBREKLER, UZUN SÜRELİ ASİT-BAZ REGÜLASYONUNDA PRİMER ORGANDIR. Filtre edilen HCO 3 reabsorbsiyonu Proksimal tübül %80 Henle lupu çıkan kalın kolu %10 Distal tübül %5-10 Toplayıcı kanallar %3-5 Nonvolatil asit ekskresyonu Büyümekte olan çocuklarda, diyet ve metabolizma sonucu oluşan nonvolatil asitler (2-3 mmol/kg H+) böbreklerle ekskrete edilir. Net asit ekskresyonu (NAE): U N H4 + U TEA HCO 3 regenerasyonu 1 mmol/kg/gün

4 PROKSİMAL TÜBÜL

5 NH3 MEDÜLLER RESİRKÜLASYONU

6 H + SEKRESYONU

7 ALFA İNTERCALATED HÜCRELERDE ASİT SEKRESYONU

8 H + SEKRESYONU

9 MAJOR RTA TİPLERİ Tip 1 Klasik Distal RTA Tip 2 Proksimal RTA Tip 4 Hiperkalemik RTA Primer defekt Bozuk distal asidifikasyon (sekretuar defekt) Proksimal HCO3 reabsorbsiyon kapasitesinde azalma (genellikle eşik meq/l) Azalmış aldosteron sekresyonu veya aldosteron direnci Distal tübülde azalmış Na reabsorbsiyonu (voltaj defekti) Plazma K Genellikle düşük Düşük Hiperkalemi

10 PROKSİMAL (TİP 2) RTA NEDENLERİ 1. Primer 1. İdiyopatik (sporadik) 2. Familyal NHE1 defekti NBC defekti Sistinozis Lowe s sendromu Galaktozemi Wilson s hastalığı Tirozinemi Herediter früktoz intoleransı Glikojen depo hastalığı tip 1 2. Akkiz 1. İlaçlar- aminoglikozidler, ifosfamid, antiviral tenofovir, valproik asit, salisilat 2. Ağır metaller- kurşun, kadmiyum, civa, bakır 3. Paraproteinemi hastalıkları- multipl myeloma, monoklonal gamopatiler, amiloidozis 4. Vitamin D eksikliği

11 KLASİK DİSTAL (TİP 1) RTA NEDENLERİ 1. Primer 1. İdiyopatik (sporadik) 2. Familyal 2. Sekonder AE1 defekti H-ATPaz defekti 1. Otoimmün hastalıklar- Sjögren sendromu, SLE, RA, otoimmün hepatit/primer bilier siroz 2. İlaçlar- ifosfamid, amfoterin B, lityum 3. Hiperkalsiürik durumlar- hiperparatiroidzm, hipofosfatemik rikets tedavisi ve vitamin D intoksikasyonunda gelişen nefrokalsinozis, sarkoidoz, idiyopatik hiperkalsiüri 4. Diğer- obstrüktif üropati, meduller sünger böbrek

12 HİPERKALEMİK (Tip 4 RTA) NEDENLERİ Aldosteron eksikliği Kalıtsal defekt- KAH Akkiz- Addison hastalığı (enfeksiyon, infarkt, otoimmün) Diabetes Mellitus (hiporeninemik hipoaldosteronizm) Aldosteron direnci* Kalıtsal PHA tip 1 su/tuz kaybı, plazma renin ve aldosteron düzeyi yüksek Etyoloji: Mineralokortikoid reseptörü veya ENaC kodlayan gende defekt PHA tip 2 (Gordon sendromu) Erken distal tübülde artmış NaCl absorbsiyonu (klor şant sendromu) principal hücrelere azalmış NaCl gelişi azalmış negatif intraluminal potansiyel K ve H sekresyonunda azalma Hipertansiyon, plazma renin ve aldosteron düzeyi düşük Akkiz Tübüler hasar- obstrüktif üropati*, pyelonefrit, otoimmün İlaçlar- kalsinörin inhibitörleri, ACE inhibitörleri, NSAID, K tutan diüretikler

13 METABOLİK ASİDOZ Böbrek tübülleri bu görevleri yapamıyorsa; vücuttaki tamponlar kullanılır; ekstrasellüler HCO 3 azalır ve metabolik asidoz oluşur. RTA'da elektriksel nötraliteyi dengelemek için, HCO3 konsantrasyonundaki azalmaya orantısal olarak, fazla Cl reabsorbe edilir. Serum AG normal hiperkloremik metabolik asidoz AG: (Na + K) (Cl + HCO3) Normal AG: 8-16 mmol/l

14 MEKANİZMASINA VE SERUM ANYON GAP E GÖRE METABOLİK ASİDOZUN MAJOR NEDENLERİ Metabolik Asidoz Mekanizması Artmış asit üretimi Bikarbonat veya prekürsörlerinin (asetat, bütirat) kaybı Azalmış renal asit ekskresyonu Artmış Anyon Gap Laktik asidoz şok, metabolik hastalık zehirlenmeler, üremi Ketoasidoz DM, açlık Asit alımı metanol, etanol, salisilat KBH (GFH <15-20 ml/dk) Normal Anyon Gap Toluen- glue inhalasyonu Proksimal RTA Karbonik anhidraz inhibitörleri Diare Diğer intestinal (safra, pankreatik) kayıplar Üreteral diversiyon (ileal loop) Klasik Tip 1 Distal RTA Hiperkalemik Tip 4 RTA KBH ve tübüler disfonksiyon (GFH korunmuş)

15 ANYON GAP NORMAL METABOLİK ASİDOZ AYIRICI TANI Hikaye- diare, abdominal operasyon, glue inhalasyonu Renal fonksiyonları ve renal asidifikasyon mekanizmaları normal olan bir kişide metabolik asidoz gelişince; idrar ph 5.3 Normal NH4 ekskresyonu mmol/kg/gün (30-40 meq/l) iken metabolik asidozda 5-6 kat artar ve 3-5 mmol/kg/gün ( meq/l) olur.

16 1. ADIM: İDRAR PH ÖLÇÜMÜ İdrar ph Tip 1 Klasik Distal RTA Düşük H+ sekresyonu nedeniyle İdrar ph daima >5.3 Tip 2 Proksimal RTA Sistemik asidoz durumunda filtre edilen tüm HCO3 reabsorbe edileceğinden idrar ph <5.3 Alkali verildiğinde, filtre edilen HCO3 düzeyi proksimal reabsorbtif kapasiteyi aşacağından idrar ph >5.3 Sistemik asidoz yoksa idrar ph ölçümü için; oral NH4Cl yüklemesi (0.1 g/kg, tek doz) 2-8 saatte idrar ph <5.5; plazma HCO3 <15 meq/l oral NH4Cl yüklemesi (0.1 g/kg, 3 gün) 3-5 günde üriner NH4 ekskresyonunda 3-5 kat artma Tip 4 Hiperkalemik RTA Voltaj defekti Hiperkalemi dışında klasik distal RTA ya benzer. İdrar ph >5.3 Aldosteron defekti İdrar ph <5.3

17 İDRAR PH ÖLÇÜMÜ İdrar ph ölçümü, sabah ilk taze idrarda ph metre ile yapılmalıdır. Dipstik kullanımı önerilmez. İdrar ph ölçümü yeterli mi? RTA olmayıp idrar ph sının alkali olduğu durumlar: 1. İdrar üreaz içeren bakteri ile kontamine ise 1. Üre NH3 + HCO3 2. NH4 ekskresyonu artar. 2. Kronik diareye bağlı kronik metabolik asidoz ve hipokalemi varlığı, 1. Volüm kontraksiyonu yeterli TEPD oluşamaz 2. İdrar ph sı yorumlanırken idrar Na miktarı >25 meq/l olmalı 3. Hipokalemi NH3 sentezi ve NH4 ekskresyonu artar. 3. Toluen inhalasyonu 1. NH4 ekskresyonu artar.

18 2. ADIM: ÜRİNER NH4 EKSKRESYONU Üriner NH4 ekskresyonu sadece distal RTA da değil tüm RTA tiplerinde azalmıştır. Proksimal RTA da, özellikle 3 gün NH4Cl yüklemesi yapıldığında, normal bireylere göre daha az NH4 ekskrete ettikleri gösterilmiş. Ancak üriner NH4 ekskresyonu, birçok laboratuarda ölçülemez. Üriner NH4 ekskresyonu, Üriner Anyon Gap (UAG) ve/veya Üriner Osmolal Gap (UOG) hesaplanması ile indirekt olarak tahmin edilebilir.

19 ÜRİNER ANYON GAP UAG UNa + UK UCl Na ve K dan başka Cl ile ekskrete edilen tek katyon NH4'dür. Ekstrarenal nedenli (diare vb.) metabolik asidozda NH4 ekskresyonu artar (>80 meq/l) ve UAG (-) bulunurken; RTA da NH4 ekskresyonu artmaz ve UAG (+) bulunur.

20 ÜRİNER ANYON GAP Bu yaklaşımın doğru olabilmesi için idrarda NH4 ün Cl yerine bağlanabileceği fazla miktarda HCO3 olmamalı (idrar ph <7 ise üriner HCO3 <10 meq/l) idrarda normalde bulunmayan bir anyon bulunmamalıdır. penisilin ketoasit hippurat (toluen intoksikasyonu) D-laktat (laktik asidoz) 5-oxoproline (kronik asetaminofen alımı) Ancak bazı çalışmalarda, üriner NH4 direkt ölçümü ile üriner NH4 tahmini değeri korele bulunmamış. Yenidoğanlar ölçülemeyen anyonları ekskrete ettiklerinden UAG güvenilir değildir.

21 ÜRİNER OSMOLAL GAP Ölçülemeyen anyonların ekskresyonu mevcutsa, NH4 ekskresyon tahmini için Üriner Osmolal Gap (UOG) kullanılabilir. UOG = ölçülen idrar osmolalitesi hesaplanan idrar osmolalitesi Sabah ilk idrar osmolalitesi, osmometre ile ölçülür. İdrardaki osmotik aktif solütler; idrarda ekskrete edilen başlıca katyonlar (Na, K ve NH4) veanyonları, üre ve glikozdur. Hesaplanan idrar osmolalitesi = üre/2.8 + glikoz/18 + 2(Na + K + NH4) NH4Cl yanısıra, ölçülemeyen anyonlarla ekskrete edilen NH4 de hesaba katılır. Na, K ve NH4 bir değerli olduğundan osmolalite için konsantrasyonları 2 ile çarpılır. Eğer üre ve glikoz mg/dl değerinde ise mmol/l ye çevirmek için üre 2.8; glikoz 18 ile bölünür.

22 ÜRİNER OSMOLAL GAP UOG = ölçülen idrar osmolalitesi hesaplanan idrar osmolalitesi UOG = ölçülen idrar osmolalitesi üre + glikoz + 2 (Na + K + NH4) NH4 = Ölçülen idrar osmolalitesi (üre + glikoz + 2 (Na + K)) 2 NH4 = UOG 2 RTA da; NH4 ekskresyonu bozuk ve UOG <150 mosm/kg Diareye sekonder metabolik asidozda; NH4 ekskresyonu (>200 meq/l)veuog (>400 mosm/kg) artmış bulunur. İdrarda eksojen kaynaklı osmotik aktif solütlerin- etanol, metanol, etilen glikol, mannitol varlığında- UOG yanlış artmış bulunur.

23 3. ADIM: PLAZMA HCO3 KONSANTRASYONU Tip 1 Distal RTA Tip 2 Proksimal RTA Tip 4 Hiperkalemik RTA Plazma HCO3 Günlük asit yük ekskrete edilemediğinden, vücuttaki tamponlar kullanılır. sıklıkla <10 meq/l Proksimal tübülde HCO3 reabsorbsiyon eşiği azalmış (15 5 meq/l) genellikle meq/l Hafif metabolik asidoz >17 meq/l

24 4. ADIM: FRAKSİYONEL HCO3 EKSKRESYONU Tip 1 Distal RTA FEHCO3 %3-5 Alkalizasyondan sonra, proksimal reabsorbtif kapasitede defekt olmadığından <%5 Tip 2 Proksimal RTA %10-15 Alkalizasyondan sonra, proksimal tübül HCO3 reabsorbsiyon eşiği geçilince >%15-20 Tip 4 Hiperkalemik RTA %5-10 FEHCO3, özellikle Proksimal RTA tanısı için önemli FEHCO3 (%) UHCO3 / PHCO3 x 100 Ukrea / Pkrea Alkalizasyon NaHCO3 iv infüzyon (0.5-1 meq/kg/saat) NaHCO3 po (2-4 meq/kg/gün, 2-3 gün) İdrar dk arayla mineral yağ altına toplanır.

25 5. ADIM: İDRAR VE PLAZMA PCO2 ÖLÇÜMÜ Hasta HCO3 ile yüklendiğinde proksimal tübüle gelen HCO3 maksimum transportu aştığından, önemli miktarda HCO3 distal nefrona gelir. Distal nefronda H+ sekresyon hızı ve CA II aktivitesi normalse HCO3 + H H2CO3 H2O + CO2 idrar pco 2 >70 mmhg idrar plazma pco 2 >30 mmhg H+ sekresyon defektine sahip klasik distal RTA veya CA II defekti mevcutsa idrar pco 2 <50-70 mmhg idrar plazma pco 2 <10-20 mmhg. Voltaj veya aldosteron defektine bağlı Tip 4 RTA da değerler normal bulunur.

26 6. ADIM: EK İNCELEMELER DİĞER TÜBÜLER DEFEKTLER Proksimal RTA, izole HCO3 reabsorbsiyon defekti şeklinde olabildiği gibi, daha sıklıkla Na bağımlı tüm transport sistemlerinde defekt ile beraberdir. Generalize proksimal tübül disfonksiyonu, Fanconi sendromu olarak adlandırılır. generalize aminoasidüri glikozüri (normal serum glikoz konsantrasyonu) hipoürisemi hipofosfatemi FEP (%) Ufosfat / Pfosfat x 100 = %5-12 Ukrea / Pkrea Tübüler fosfat reabsorbsiyonu = FEP = %88-95 Bu özellikler distal RTA da bulunmaz.

27 6. ADIM: EK İNCELEMELER TRANSTÜBÜLER POTASYUM GRADİENTİ (TTKG) TTKG = UK x Posm = 6-12 PK x Uosm Hipokalemi Ekstrarenal nedenli ise TTKG <2 Renal nedenli ise TTKG >2 Hiperkalemide TTKG <8 ise hipoaldosteronizm veya aldosterona renal tübüler direnç Minerelokortikoid uygulaması (fludrokortizon 0.05 mg) TTKG >7 ise hipoaldosteronizm TTKG <7 ise aldosterona renal tübüler direnç

28 7. ADIM: ORTAK KLİNİK ÖZELLİKLER Hasta görünümlü Kusma, dehidratasyon atakları Poliüri-polidipsi Büyüme geriliği Tuzlu baharatlı yiyeceklerin tercihi Hipokalemi veya hiperkalemi bulguları

29 KEMİK REZORBSİYONU Böbrekler asit yükünü ekskrete edemeyince vücuttaki tamponlar kullanılır. Ekstrasellüler HCO3 azalınca, kemikteki hidroksiapatit tampon olarak kullanılır. Kemik rezorbsiyonu, negatif Ca dengesi büyüyen kemiklerde dirençli rikets, büyümeyi tamamlayanlarda osteomalasi görülür. Distal RTA da sık görülürken Fanconi sendromu olmadıkça Proksimal RTA da görülmez.

30 NEFROKALSİNOZİS VE NEFROLİTHİAZİS Distal RTA da, 1. Asidotik proksimal tübül hücresinde artmış sitrat absorbsiyonu hipositratüri 2. Hiperkalsiüri 1. Kemik rezorbsiyonu 2. Asidoz nedeniyle renal Ca transportunda azalma 3. Alkali idrar Nefrokalsinozis ve nefrolithiasis medulla destrüksiyonu renal yetmezlik Proksimal RTA da, İdrar sitratı normal Fanconi sendromu olmadıkça hiperfosfatüri, nefrokalsinozis ve nefrolithiasis görülmez.

31 8. ADIM: MOLEKÜLER GENETİK ÇALIŞMALAR KALITSAL PROKSİMAL RTA Kalıtım Başlangıç yaşı Özel Klinik bulgular Kromozom Lokus Gen ürünü protein Sporadik İnfant İzole proksimal RTA Transient, yaşla düzelir NHE3 immaturitesi OD infant İzole proksimal RTA Yaşla hafifler Transport sisteminde maturasyon defekti OR çocukluk Oküler (band keratopati, glokom, katarakt) SSS anormallikleri 4q13.3 SLC4A4 (Solüt Carrier) NBC1

32 KALITSAL FANKONİ SENDROMU Hastalık Sistinozis Tirozinemi Fankoni Bickel sendromu Herediter früktoz intoleransı Dent s hastalığı Lowe s sendromu Galaktozemi Wilson hastalığı MODY3 Gen defekti Sistinozin (CTNS) (lizozomal membran transporter) Fumarilasetoasetaz Glut 2 (glikoz transporter) Früktoz-1-fosfat aldolaz CICN5 Fosfatidilinositol 4,5-bifosfat 5-fosfataz eksikliği (OCRL1) Galaktoz-1-fosfat üridil transferaz ATPaz, Cu-transporting, beta polipeptid HNF1 alfa transkripsiyon faktörü

33 KALITSAL DİSTAL RTA Subtip ve kalıtım Başlangıç yaşı Özel Klinik bulgular Kromozom Lokus Gen ürünü protein OD drta (Tip 1a) Erişkin/adult Eritrosit membran defekti ile birliktelik 17q21-22 SLC4A1 AE1 OR drta (Tip 1b) İnfant/ çocukluk Erken başlayan bilateral sensörinöral işitme kaybı 2p13 ATP6V1B1 H+-ATPaz B1 subünit OR drta (Tip 1c) İnfant/ çocukluk Geç başlayan sağırlık Bazı vakalarda işitme normal 7q33-34 ATP6V0A4 H+-ATPaz a4 subünit

34 KALITSAL HİPERKALEMİK TİP 4 RTA Subtip ve kalıtım Özel klinik bulgular Kromozom Lokus Gen ürünü protein PHA Tip1 (OR) Hipotansiyon, Renin ve aldosteron yüksek 16p12 12p13 SNCC1B/SCNNIG SNCCIA PHA Tip1 (OD) 4q31.1 MLR ve ENAC Minerolokortikoid reseptörü (MR) PHA Tip2 Gordon sendromu Hipertansiyon, Renin ve aldosteron düşük 12p p11-q21 WNK1 WNK4 WNK1 kinaz WNK4 kinaz (With No Lysine Kinases- serin/treonin kinaz ailesinin üyeleri)

35 MİKS (TİP 3) RTA Başlangıç yaşı Klinik özellikler Kalıtım Kromozom Lokus Gen ürünü protein Çocukluk CA II, proksimal ve distal tübüllerde ve osteoklastlarda bulunur. Proksimal ve distal miks RTA Osteopetrozis Erken nefrokalsinozis Artmış kemik dansitesi Kalınlaşmış kemikler Kırıklar Kısa boy Dental maloklüzyon Serebral (bazal ganglion) kalsifikasyonu Mental retardasyon Optik sinir kompresyonu ile görme bozukluğu İletim tipi sağırlık Anemi OR 8q22 CA II CA2

36 SERUM ANYON GAP NORMAL, HİPERKLOREMİK METABOLİK ASİDOZLU HASTAYA YAKLAŞIM Üriner Anyon Gap UNa + UK - UCl Negatif Pozitif Gastrointestinal kayıplar Toluen inhalasyonu RTA Hipokalemi Hiperkalemi Proksimal Tip 1 RTA Klasik Distal Tip 2 RTA Tip 4 RTA Voltaj defekti Aldosteron defekti

37 HİPOKALEMİK RTA LI HASTAYA YAKLAŞIM Asidoz sırasında idrar ph <5.5 >5.5 Plazma HCO3 düzeyi meq/l <10 meq/l Alkali yükleme sırasında FEHCO 3 >%15-20 <%5 idrar-plazma PCO 2 >30mmHg <30mmHg Proksimal Tip 1 RTA Klasik Distal Tip 2 RTA Fankoni sendromu için diğer proksimal defektler araştır. Kemik rezorbsiyon bulgularını ve Hiperkalsiüri, nefrokalsinozis araştır.

38 HİPERKALEMİK TİP 4 RTA LI HASTAYA YAKLAŞIM Asidoz sırasında idrar ph İdrar ph <5.5 İdrar ph >5.5 Plazma Aldosteron düzeyi Voltaj defekti Düşük Kan basıncı ölçümü Yüksek PHA Tip1 Volüm kontraksiyonu Amilorid Renal parankimal hastalık Düşükse Aldosteron eksikliği Yüksekse PHA Tip2 (Gordon sendromu)

39 TEDAVİ Amaç Asit-baz ve sıvı-elektrolit dengesinin sağlanması Optimal büyümenin ve kemik mineralizasyonunun sağlanması Nefrokalsinozis, nefrolithiasis gelişiminin ve sonuçta renal yetmezliğe gidişin önlenmesi Tedavi RTA tipine ve nedenine göre yapılır. Primer neden tedavisi Sistinozis- sisteamin

40 DESTEKLEYİCİ TEDAVİ Alkali tedavi Proksimal tübül HCO3 emiliminin en fazla olduğu segment olduğundan, defektinde büyük miktarda alkali tedavisine (10-15 meq/kg/gün) ihtiyaç vardır. Hastalar verilen HCO3 ü kaybetmeye devam edeceklerinden; doz bölünerek, mümkünse gece ve gündüz boyunca, sık intervallerle verilmelidir. Alkali tedavi K atılımını artırır. Yaşla birlikte alkali ihtiyacı azalır. Proksimal RTA da asidozu tamamen düzeltmek zordur. Asit-baz durumundaki hafif iyileşmeler normal büyümeye izin verir. Distal RTA da asidozu düzeltmek için gerekli alkali miktarı daha düşüktür. İdrar sitrat ekskresyonunu düzeltmek için 3-4 meq/kg/gün K sitrat gereklidir. Yaşla (>6 yaş) alkali ihtiyacı (2-3 meq/kg/gün) azalır. Ek potasyuma sıklıkla ihtiyaç yok.

41 DESTEKLEYİCİ TEDAVİ Fanconi sendromu varsa Azalmış vitamin D aktivasyonu- Aktif Vitamin D- Rocaltrol, Osteo-D (0,25 0,5 mcg kapsül) oral doz: 0,01-0,05 mcg/kg/gün, 1-2 dozda verilir. Hipofosfatemi- Fosfor solüsyonu- Joulie's solüsyonu, nötral fosfat solüsyonu başlangıç dozu: 40 mg elementer fosfor/kg/gün, 4-5 dozda verilir. oral fosfor diareye neden olabilir. Doz azaltılarak dereceli olarak artırılır. Magnezyum, karnitin desteği

42 DESTEKLEYİCİ TEDAVİ Poliürüyi azaltmak için tiazid diüretik, indometazin gerekebilir. Alkali tedavi ile nefrokalsinozis ve nefrolithiasis stabilize olur veya kısmen düzelebilir. Distal RTA da işitme bozukluğu, alkali tedaviye rağmen irreversibl ve progresifdir. İç kulak kompartmanının anatomik izolasyonu İşitme kaybının moleküler mekanizmasının daha iyi anlaşılması, yeni önleyici ve terapötik tedavilere yol açacaktır.

43 HİPERKALEMİK (TİP 4 RTA) TEDAVİSİ K kısıtlaması Minerelokortikoid replasmanı PHA Tip 2- tiazid grubu diüretik

44 MİKS (TİP 3) RTA TEDAVİSİ Alkali desteği Kemik iliği transplantasyonu Kemik hastalığını düzeltebilir. RTA'da etkili değil.

TUBULOPATİLER. Dr Salim Çalışkan

TUBULOPATİLER. Dr Salim Çalışkan TUBULOPATİLER Dr Salim Çalışkan Emrullah 2 aylık 3 günlük karın şişliği, ishal, kusma Dehidratasyon Konvülziyon Hipokalsemi Emrullah, 2 aylık Kilo alamama Huzursuz Prematüre Polihidramnios İdrarda Na Cl

Detaylı

RENAL TÜBÜLER. Doç. Dr. Önder YAVAŞCAN İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Nefroloji Bölümü ASİDOZLAR

RENAL TÜBÜLER. Doç. Dr. Önder YAVAŞCAN İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Nefroloji Bölümü ASİDOZLAR RENAL TÜBÜLER Doç. Dr. Önder YAVAŞCAN İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Nefroloji Bölümü ASİDOZLAR Renal Tübüler Asidoz (RTA) Tarihçe 1932: Otopsi serisi 8/850 Ca infarkt olan bebekler

Detaylı

RENAL TÜBÜLER ASİDOZLAR NE ZAMAN DÜŞÜNELİM? NASIL TEDAVİ EDELİM?

RENAL TÜBÜLER ASİDOZLAR NE ZAMAN DÜŞÜNELİM? NASIL TEDAVİ EDELİM? Doç. Dr. Önder YAVAŞCAN İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Nefroloji Bölümü RENAL TÜBÜLER ASİDOZLAR NE ZAMAN DÜŞÜNELİM? NASIL TEDAVİ EDELİM? ph 6.8 H + 160 Asidoz Normal ph= -log (H + )

Detaylı

44 yaşında kadın hasta flask paralizi ile başvurduğu dış merkezden sevk edildi. Şiddetli hipokalemisi(2 meq/lt) olduğu için KCl içeren infüzyon

44 yaşında kadın hasta flask paralizi ile başvurduğu dış merkezden sevk edildi. Şiddetli hipokalemisi(2 meq/lt) olduğu için KCl içeren infüzyon Case 6 44 yaşında kadın hasta flask paralizi ile başvurduğu dış merkezden sevk edildi. Şiddetli hipokalemisi(2 meq/lt) olduğu için KCl içeren infüzyon başlandı. Ek labaratuvar verileri.. RF+ Anti-Ro/SS-A+,

Detaylı

Metabolik Asidoz; Klinik Tanıdan Tedaviye

Metabolik Asidoz; Klinik Tanıdan Tedaviye Metabolik Asidoz; Klinik Tanıdan Tedaviye Dr İpek Özunan Akil Manisa Celal Bayar Üniversitesi Çocuk Nefroloji Kongresi, 25 Kasım 2016 Antalya Sunum planı Metabolik asidoz tanımı, önemi Böbreğin asit-baz

Detaylı

Asit Baz Dengesi Hedefler

Asit Baz Dengesi Hedefler KAN GAZI Hedefler asit-baz dengesini tanımlamakta kullanılan bazı temel terimler hangi bozukluğun mevcut olduğunu hızlıca belirleme uygun kompanzasyon var mı ayırıcı tanıyı yapmak Asit Baz Dengesi Tanımlar

Detaylı

Renal Tubuler Asidoz. GüncelPediatri

Renal Tubuler Asidoz. GüncelPediatri Dönmez ve ark. Renal Tubuler Asidoz Güncel Pediatri 2004 ; 2 : 58-63 Renal Tubuler Asidoz Osman Dönmez*, Filiz Kart** * Uluda Üniversitesi T p Fakültesi Çocuk Sa l ve Hastal klar Anabilim Dal, Çocuk Nefroloji

Detaylı

GİRİŞ ASİT BAZ BOZUKLUKLARI. ph ve [H + ] İlişkisi 01.02.2012 ASİT DENGESİ PLAZMA ASİDİTESİNİN ÖLÇÜLMESİ

GİRİŞ ASİT BAZ BOZUKLUKLARI. ph ve [H + ] İlişkisi 01.02.2012 ASİT DENGESİ PLAZMA ASİDİTESİNİN ÖLÇÜLMESİ GİRİŞ ASİT BAZ BOZUKLUKLARI Dr. Şükrü GÜRBÜZ FIRAT ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ ACİL TIP A.D. Yaşamsal denge spesifik asit baz aralığında iş gören protein fonksiyonlarına bağlıdır. Hayatı tehdit eden bir çok

Detaylı

ASİD BAZ DENGESİ. Prof Dr Salim Çalışkan

ASİD BAZ DENGESİ. Prof Dr Salim Çalışkan ASİD BAZ DENGESİ Prof Dr Salim Çalışkan H + ve ph Normal kan [H + ] 40 nmol/l Tampon mekanizmalar ile dar limitlerde tutulur (±5) ph = - log [H + ] = - log [40±5] = 7.40 ± 0.05 ph için kritik limitler

Detaylı

CHAPTER e15 Fluid and Electrolyte Imbalances and Acid-Base Disturbances: Case Examples

CHAPTER e15 Fluid and Electrolyte Imbalances and Acid-Base Disturbances: Case Examples CHAPTER e15 Fluid and Electrolyte Imbalances and Acid-Base Disturbances: Case Examples David B. Mount Thomas D. DuBose, Jr. İnt.Dr. Hulusi Kardaş Case 2 6 yıldır HIV/AİDS hikayesi olan 25 yaşındaki erkek

Detaylı

Üriner Sistem Taş Hastalığında Metabolik Değerlendirmede Kullandığım Algoritmler

Üriner Sistem Taş Hastalığında Metabolik Değerlendirmede Kullandığım Algoritmler Üriner Sistem Taş Hastalığında Metabolik Değerlendirmede Kullandığım Algoritmler Hikaye: aşağıdaki özellikler sorulmalıdır. Diyet ve sıvı alımı ( et, süt, sodyum, potasyum, askorbik asit ) İlaç alımı :

Detaylı

İLERİ KARDİYAK YAŞAM DESTEĞİ KURSU ASİT-BAZ DENGESİ VE KAN GAZI ANALİZİ

İLERİ KARDİYAK YAŞAM DESTEĞİ KURSU ASİT-BAZ DENGESİ VE KAN GAZI ANALİZİ İLERİ KARDİYAK YAŞAM DESTEĞİ KURSU ASİT-BAZ DENGESİ VE KAN GAZI ANALİZİ AMAÇ: Katılımcıların bu sunumun sonunda kan gazı ve asit baz dengesi ile ilgili bilgilerini artırmaları amaçlanmıştır. HEDEFLER:

Detaylı

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU Alanin Transaminaz ( ALT = SGPT) : Artmış alanin transaminaz karaciğer hastalıkları ( hepatosit hasarı), hepatit, safra yolu hastalıklarında ve ilaçlara bağlı olarak

Detaylı

Başlıca organizma sıvılarının ve salgılarının ortalama ph değerleri.

Başlıca organizma sıvılarının ve salgılarının ortalama ph değerleri. Asid-baz dengesi ph Başlıca organizma sıvılarının ve salgılarının ortalama ph değerleri. Organizma sıvıları, salgıları Ortalama ph Kan 7.4 Süt 6.7 Safra 7.8 İdrar 6.0 Pankreas özsuyu 8.0 Bağırsak özsuyu

Detaylı

[embeddoc url= /10/VÜCUT-SIVILARI.docx download= all viewer= microsoft ]

[embeddoc url=  /10/VÜCUT-SIVILARI.docx download= all viewer= microsoft ] VÜCUT SIVILARI [embeddoc url= http://enfeksiyonhastaliklari.com/wp-content/uploads/2015 /10/VÜCUT-SIVILARI.docx download= all viewer= microsoft ] SODYUM ( Na+) Na+; Sodyum klor ile birlikte serumun en

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Erdal Balcan 1

Yrd.Doç.Dr. Erdal Balcan 1 VÜCUTTA ASİT-BAZ DENGESİ BOZUKLUKLARI ASİDOZ Kan ph ının ALKALOZ Kan ph ının ASİDOZLAR: Vücut ekstrasellüler sıvılarında H + artmasından ya da bazların azalmasından ileri gelir. Vücut normal ph ının (7.35-7.45)

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Murat Sarıtemur Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp AD 2014

Yrd. Doç. Dr. Murat Sarıtemur Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp AD 2014 Yrd. Doç. Dr. Murat Sarıtemur Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp AD 2014 Neden kan gazı analizi? Oksijenizasyon ve ventilasyonun değerlendirilmesi Asit-baz dengesini değerlendirmek ph / P a CO

Detaylı

SİSTİNOZİS KAYIT SİSTEMİ VERİ ALANLARI (*) ile belirtilen alanların doldurulması zorunludur. Hasta Demografik Bilgileri

SİSTİNOZİS KAYIT SİSTEMİ VERİ ALANLARI (*) ile belirtilen alanların doldurulması zorunludur. Hasta Demografik Bilgileri SİSTİNOZİS KAYIT SİSTEMİ VERİ ALANLARI (*) ile belirtilen alanların doldurulması zorunludur. Hasta Demografik Bilgileri Adı Soyadı*... Hastanızın ad, ikinci ad (varsa) ve soyadının baş harflerini giriniz

Detaylı

İÇ HASTALIKLARINDA YOĞUN BAKIM Prof. Dr. Sabriye DEMİRCİ

İÇ HASTALIKLARINDA YOĞUN BAKIM Prof. Dr. Sabriye DEMİRCİ İÇ HASTALIKLARINDA YOĞUN BAKIM Prof. Dr. Sabriye DEMİRCİ YOĞUN BAKIM UYGULAMALARININ ÖZGÜN SORUNLARI I- Solunum yetersizliği ve sepsis gibi medikal yoğun bakım ünitelerinde sık görülen olayların prognozunun

Detaylı

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır.

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır. POTASYUM K+; Potasyum yaşam için gerekli önemli bir mineraldir. Hücre içinde bol miktarda bulunur. Hücre içindeki kimyasal ortamın ana elementidrir. Hergün besinlerle alınır ve idrarla atılır. Potasyum

Detaylı

BÖBREK FONKSİYON TESTLERİ I. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2006

BÖBREK FONKSİYON TESTLERİ I. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2006 BÖBREK FONKSİYON TESTLERİ I Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2006 1 Böbreklerin işlevleri (fonksiyonları) Düzenleyici işlevler Endokrin işlevler Metabolik işlevler Ekskretuvar işlevler 2 Böbreklerin

Detaylı

ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON. Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği

ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON. Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği ADRENAL YETMEZLİK VE ADDİSON Doç. Dr. Mehtap BULUT Bursa Şevket Yılmaz EAH Acil Tıp Kliniği SUNU PLANI Tanım ve Epidemiyoloji Adrenal bez anatomi Etiyoloji Tanı Klinik Tedavi TANIM-EPİDEMİYOLOJİ Adrenal

Detaylı

DİÜRETİKLER ve BÖBREK. Dr Savaş Öztürk Haseki EAH Nefroloji Kliniği

DİÜRETİKLER ve BÖBREK. Dr Savaş Öztürk Haseki EAH Nefroloji Kliniği DİÜRETİKLER ve BÖBREK Dr Savaş Öztürk Haseki EAH Nefroloji Kliniği Tuz & Su Dengesi Ödeme ne neden olur? 1) İnterstisyel sıvının artımı ödeme sebep olur ¼ Plazma ¾ İnterstisyum 2/3 ISS 1/3 ESS Tuz & Su

Detaylı

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır.

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır. POTASYUM K+; Potasyum yaşam için gerekli önemli bir mineraldir. Hücre içinde bol miktarda bulunur. Hücre içindeki kimyasal ortamın ana elementidrir. Hergün besinlerle alınır ve idrarla atılır. Potasyum

Detaylı

TÜBÜLER FONKSİYON TESTLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Dr. Belde KASAP DEMİR

TÜBÜLER FONKSİYON TESTLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. Dr. Belde KASAP DEMİR TÜBÜLER FONKSİYON TESTLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Dr. Belde KASAP DEMİR SUNUM PLANI: Tübüler Yapılar Tübüler Fonksiyonlar Tübüler Fonksiyon Testleri ve Değerlendirilmesi Tübüler Konsantrasyon Gücünün Değerlendirilmesi

Detaylı

ph = 6,1 + log [CO 2 ]

ph = 6,1 + log [CO 2 ] ASİT-BAZ DENGESİ Asit-baz dengesi tanımı Biyolojik reaksiyonların hepsi optimum bir ph ortamında normal olarak cereyan ederler; ortamın ph değerinin değişmesi, önemli bozukluklara neden olur. Organizmada

Detaylı

Hipokalsemi. Prof.Dr.Enver ŞİMŞEK Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilimdalı

Hipokalsemi. Prof.Dr.Enver ŞİMŞEK Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilimdalı Hipokalsemi Prof.Dr.Enver ŞİMŞEK Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilimdalı Kalsiyum 03.01.2014 57.Milli Pediatri Kongresi 2 Kalsiyum Fetal dönem Çocukluk çağı Erişkin

Detaylı

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU Alanin Transaminaz ( ALT = SGPT) : Artmış alanin transaminaz karaciğer hastalıkları ( hepatosit hasarı), hepatit, safra yolu hastalıklarında ve ilaçlara bağlı olarak

Detaylı

FOSFOR DENGESİ ve HİPERFOSFATEMİNİN KLİNİK SONUÇLARI

FOSFOR DENGESİ ve HİPERFOSFATEMİNİN KLİNİK SONUÇLARI FOSFOR DENGESİ ve HİPERFOSFATEMİNİN KLİNİK SONUÇLARI Dr. Dilek TORUN Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı 13-17 Kasım 2013 30. Ulusal Nefroloji Hipertansiyon Diyaliz ve Transplantasyon

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Nefroloji BD Olgu Sunumu 19 Eylül 2017 Salı Araş. Gör. Dr.

Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı. Nefroloji BD Olgu Sunumu 19 Eylül 2017 Salı Araş. Gör. Dr. Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji BD Olgu Sunumu 19 Eylül 2017 Salı Araş. Gör. Dr. Duygu Köse KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK SAĞLIĞI VE

Detaylı

Böbreklerin İşlevi. D Si C Dr. Sinan Canan Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji A.D.

Böbreklerin İşlevi. D Si C Dr. Sinan Canan Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji A.D. Boşaltım Fizyolojisi Böbreklerin İşlevi D Si C Dr. Sinan Canan Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji A.D. scanan@baskent.edu.tr Böbrek İşlevi: Genel Bakış ş İdrar oluşumunun merkezi Homeostatik

Detaylı

ASİT-BAZ DENGESİ VE KAN GAZI ANALİZİ

ASİT-BAZ DENGESİ VE KAN GAZI ANALİZİ İLERİ KARDİYAK YAŞAM DESTEĞİ KURSU ASİT-BAZ DENGESİ VE KAN GAZI ANALİZİ Doç.Dr. Tarık Ocak İstanbul Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Eğitim Kliniği 45.İKYD Eğitimi 12-13 Aralık

Detaylı

DEHİDRE KÖPEKLERDE BİKARBONATLI SODYUM KLORÜR SOLÜSYONUNUN HEMATOLOJİK VE BİYOKİMYASAL PARAMETRELERE ETKİSİ

DEHİDRE KÖPEKLERDE BİKARBONATLI SODYUM KLORÜR SOLÜSYONUNUN HEMATOLOJİK VE BİYOKİMYASAL PARAMETRELERE ETKİSİ T.C. ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ İÇ HASTALIKLARI ANABİLİM DALI VİH-YL 2007 0002 DEHİDRE KÖPEKLERDE BİKARBONATLI SODYUM KLORÜR SOLÜSYONUNUN HEMATOLOJİK VE BİYOKİMYASAL PARAMETRELERE

Detaylı

Kan Gazı. Dr.Kenan Ahmet TÜRKDOĞAN Isparta Devlet Hastanesi. II. Isparta Acil Günleri Solunum Acilleri, 19 Ocak 2013 Isparta

Kan Gazı. Dr.Kenan Ahmet TÜRKDOĞAN Isparta Devlet Hastanesi. II. Isparta Acil Günleri Solunum Acilleri, 19 Ocak 2013 Isparta Kan Gazı Dr.Kenan Ahmet TÜRKDOĞAN Isparta Devlet Hastanesi II. Isparta Acil Günleri Solunum Acilleri, 19 Ocak 2013 Isparta Normal Değerler ph 7.35-7.45 (ort. 7.40) ph 7.35 ise Asidoz 7.45 ise Alkaloz ph

Detaylı

RENAL TÜBÜLER TRANSPORT, DIURETİKLER, BARTTER VE GITELMAN SENDROMLARININ GENETİK TEMELİ

RENAL TÜBÜLER TRANSPORT, DIURETİKLER, BARTTER VE GITELMAN SENDROMLARININ GENETİK TEMELİ Türk Nefroloji Diyaliz ve Transplantasyon Dergisi/Office Journal of the Turkish Nephrology, Association 1998; 4:173-178 RENAL TÜBÜLER TRANSPORT, DIURETİKLER, BARTTER VE GITELMAN SENDROMLARININ GENETİK

Detaylı

ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ

ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ İdrar oluşturmak... Üriner sistemin ana görevi vücutta oluşan metabolik artıkları idrar yoluyla vücuttan uzaklaştırmak ve sıvı elektrolit dengesini korumaktır. Üriner

Detaylı

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI Kronik böbrek hastalığı-tanım Glomerül filtrasyon hızında (GFH=GFR) azalma olsun veya olmasın, böbrekte

Detaylı

Renal Tübüler Hastalıklar. Doç. Dr. Aydın ECE Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi

Renal Tübüler Hastalıklar. Doç. Dr. Aydın ECE Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Renal Tübüler Hastalıklar Doç. Dr. Aydın ECE Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Tübüler fonksiyon Ultrafiltrat elektrolit içeriği plazma ile aynı İdrarın son sıvı ve elektrolit içeriğini tübüler geri-emilim

Detaylı

Prof. Dr. Şahin ASLAN Atatürk Üniversitesi Acil Tıp AD

Prof. Dr. Şahin ASLAN Atatürk Üniversitesi Acil Tıp AD Prof. Dr. Şahin ASLAN Atatürk Üniversitesi Acil Tıp AD ph / P a CO 2 / P a O 2 / HCO 3 - / O 2 satürasyonu ph / P a CO 2 / P a O 2 / HCO 3 - / O 2 satürasyonu Oksijenizasyon ph / P a CO 2 / P a O 2 /

Detaylı

Dr. Rüya Özelsancak Başkent Üniversitesi Adana Uygulama ve Araştırma Hastanesi

Dr. Rüya Özelsancak Başkent Üniversitesi Adana Uygulama ve Araştırma Hastanesi Dr. Rüya Özelsancak Başkent Üniversitesi Adana Uygulama ve Araştırma Hastanesi Asit? Baz? Asit = ortama H + iyonu verebilen Baz = H + iyonu alabilen madde demektir Asit-baz dengesi vücut sıvılarında hidrojen

Detaylı

Arter Kan Gazı. Asit-baz tanımı. Tampon sistemleri. Respiratuar asidoz. Metabolik asidoz. Respiratuar alkaloz. Metabolik alkaloz

Arter Kan Gazı. Asit-baz tanımı. Tampon sistemleri. Respiratuar asidoz. Metabolik asidoz. Respiratuar alkaloz. Metabolik alkaloz ASİT BAZ DENGESİ BOZUKLUKLARI Dr.Fikret Bildik Sunu Planı Arter Kan Gazı Asit-baz tanımı Tampon sistemleri Respiratuar asidoz Metabolik asidoz Respiratuar alkaloz Metabolik alkaloz Arter Kan Gazı *Tüm

Detaylı

NEFRİTİK SENDROMLAR. Dr.LATİFE ERDOĞAN Ekim 2013

NEFRİTİK SENDROMLAR. Dr.LATİFE ERDOĞAN Ekim 2013 NEFRİTİK SENDROMLAR Dr.LATİFE ERDOĞAN Ekim 2013 NEFRİTİK SENDROM NEDİR? Akut böbrek yetmezliği bulguları ile gelen bir hastada gross hematüri, varsa tanı nefritik sendromdur. Proteinürü

Detaylı

8 Boşaltım Sistemi Fizyolojisi

8 Boşaltım Sistemi Fizyolojisi ÜNİTE 8 Boşaltım Sistemi Fizyolojisi Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Amaçlar Nefronların yapısını ve idrar oluşumunu, Glomerul filtrasyon hızı ve klirens kavramını, Jukstaglomeruler aparatus ve renin-anjiotensin

Detaylı

HEMODİYALİZDE DİYALİZ YETERLİLİĞİNİN BELİRLEYİCİLERİ. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Hemşire Ayşe SOLAK

HEMODİYALİZDE DİYALİZ YETERLİLİĞİNİN BELİRLEYİCİLERİ. Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Hemşire Ayşe SOLAK HEMODİYALİZDE DİYALİZ YETERLİLİĞİNİN BELİRLEYİCİLERİ Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Hemşire Ayşe SOLAK Hasta için diyalizin anlamı? Yaşamdan çalınan zamanlar Bağımlılık (kişiye, merkeze, ilaca ) Yiyecek-içecekte

Detaylı

Asit-Baz Dengesi. Yrd.Doç.Dr.Filiz Bakar

Asit-Baz Dengesi. Yrd.Doç.Dr.Filiz Bakar Asit-Baz Dengesi Yrd.Doç.Dr.Filiz Bakar ph Kavramı Asit-Baz Ê İlk modern tanım, İsveç'li bilim adamı Svonte ARHENİUS (1884) tarafından yapıldı Ê Sudaki çözeltilerine H+ iyonu veren maddeler "asit" Ê Sudaki

Detaylı

Böbrek ve İdrar Yollarını Etkileyen Maddeler

Böbrek ve İdrar Yollarını Etkileyen Maddeler Böbrek ve İdrar Yollarını Etkileyen Maddeler Prof.Dr. Ender YARSAN A.Ü.Veteriner Fakültesi Farmakoloji ve Toksikoloji Anabilim Dalı İdrar söktürücüler İdrarı asitleştiren veya alkalileştiren Vücutta su

Detaylı

24 Ekim 2014/Antalya 1

24 Ekim 2014/Antalya 1 Kronik Böbrek Hastalığının Kontrolü ve Yönetimi Doç. Dr. Öznur USTA YEŞİLBALKAN Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi İç Hastalıkları Hemşireliği o.u.yesilbalkan@ege.edu.tr 24 Ekim 2014/Antalya 1 SUNUM

Detaylı

Topaloğlu R, ÖzaltınF, Gülhan B, Bodur İ, İnözü M, Beşbaş N

Topaloğlu R, ÖzaltınF, Gülhan B, Bodur İ, İnözü M, Beşbaş N Topaloğlu R, ÖzaltınF, Gülhan B, Bodur İ, İnözü M, Beşbaş N Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Nefrolojisi Bilim Dalı Ankara Giriş Sistinozis (OMIM 219800),

Detaylı

27.09.2012. Plazma H konsantrasyonu Endojen üretim Atılım hızı Vücudun tamponlama kapasitesi. Tamponlama sistemi Hemoglobin Fosfat Proteinler HCO3

27.09.2012. Plazma H konsantrasyonu Endojen üretim Atılım hızı Vücudun tamponlama kapasitesi. Tamponlama sistemi Hemoglobin Fosfat Proteinler HCO3 Plan Asit Baz Bozuklukları Asidite ölçümü Asit üretim-atılım fizyolojisi Asit-baz bozukluklarına yaklaşım 18.09.12 Dr. Günay Yıldız A.Ü. Tıp Fakültesi Acil Tıp A.D. * klinik özellikler * anyon gap Asit

Detaylı

Adrenal Yetmezlik. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Adrenal Yetmezlik. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Adrenal Yetmezlik Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Adrenal bez Etiyoloji Adrenal yetmezlik Primer adrenal yetmezlik Sekonder adrenal yetmezlik Fizyo-patoloji

Detaylı

Sistinozis ve Herediter Multiple Ekzositoz Birlikteliği

Sistinozis ve Herediter Multiple Ekzositoz Birlikteliği Sistinozis ve Herediter Multiple Ekzositoz Birlikteliği Aysun Karabay Bayazıt, Bahriye Atmış, Deniz Kör, Neslihan Önenli Mungan, Ali Anarat Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Nefroloji ve Çocuk

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS Adım BOŞALTIM SİSTEMİ 3

ADIM ADIM YGS LYS Adım BOŞALTIM SİSTEMİ 3 ADIM ADIM YGS LYS 184. Adım BOŞALTIM SİSTEMİ 3 2) Geri Emilim (Reabsorpsiyon) Bowman kapsülüne gelen süzüntü geri emilim olmadan dışarı atılsaydı zararlı maddelerle birlikte yararlı maddelerde kaybedilirdi.

Detaylı

1. HAFTA PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA. Kuramsal Ders Diabetes mellitus: Tanı, sınıflama ve klinik bulgular Nilgün Başkal.

1. HAFTA PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA. Kuramsal Ders Diabetes mellitus: Tanı, sınıflama ve klinik bulgular Nilgün Başkal. 1. HAFTA Volüm dengesi bozuklukları Böbrek hastalıklarında tanısal yöntemler Diabetes mellitus: Tanı, sınıflama ve klinik bulgular Nilgün Başkal Diabetes mellitus komplikasyonları Sevim Güllü Artritlere

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk

Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk 62 y., kadın, emekli bankacı İzmir de oturuyor. Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk Öykü: 12 yıldır hipertansif. İlaçlarını düzenli aldığını ve diyete

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Ali DUMAN Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp A. D.

Yrd. Doç. Dr. Ali DUMAN Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp A. D. Yrd. Doç. Dr. Ali DUMAN Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp A. D. Sunu Planı Tanım ve Epidemiyoloji Adrenal bez anatomi ve fizyolojisi Etiyoloji Klinik Tanı Tedavi Tanım ve Epidemiyoloji

Detaylı

1. HAFTA PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA. Kuramsal Ders Diabetes mellitus: Tanı, sınıflama ve klinik bulgular Nilgün Başkal

1. HAFTA PAZARTESİ SALI ÇARŞAMBA PERŞEMBE CUMA. Kuramsal Ders Diabetes mellitus: Tanı, sınıflama ve klinik bulgular Nilgün Başkal 1. HAFTA Volüm dengesi bozuklukları Böbrek hastalıklarında tanısal yöntemler Diabetes mellitus: Tanı, sınıflama ve klinik bulgular Nilgün Başkal Diabetes mellitus komplikasyonları Sevim Güllü Artritlere

Detaylı

İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri

İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer.com Son güncelleme: 10.03.2009

Detaylı

Birinci Basamakta Böbrek Hasarının Değerlendirilmesi Proteinüri; Kimde, Nasıl Bakılmalı, Nasıl Değerlendirilmeli?

Birinci Basamakta Böbrek Hasarının Değerlendirilmesi Proteinüri; Kimde, Nasıl Bakılmalı, Nasıl Değerlendirilmeli? Birinci Basamakta Böbrek Hasarının Değerlendirilmesi Proteinüri; Kimde, Nasıl Bakılmalı, Nasıl Değerlendirilmeli? Dr. İhsan ERGÜN Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Gerçek bir pozitiflik söz konusu mudur?

Detaylı

Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde İzlenen Olgularda Akut Böbrek Hasarı ve prifle Kriterlerinin Tanı ve Prognozdaki Önemi. Dr.

Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde İzlenen Olgularda Akut Böbrek Hasarı ve prifle Kriterlerinin Tanı ve Prognozdaki Önemi. Dr. Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde İzlenen Olgularda Akut Böbrek Hasarı ve prifle Kriterlerinin Tanı ve Prognozdaki Önemi Dr. Aslı KANTAR GİRİŞ GENEL BİLGİLER Akut böbrek hasarı (ABH) yenidoğan yoğun bakım

Detaylı

Ca; Ca+2; Serum calcium; Ca++; Calcium blood test:

Ca; Ca+2; Serum calcium; Ca++; Calcium blood test: KALSİYUM Ca; Ca+2; Serum calcium; Ca++; Calcium blood test: Kalsiyum vücudumuzun önemli yapı taşlarından birisidir. Tüm hücreler kalsiyuma ihtiyaç duyar. Kemik ve dişlerimiz kalsiyumdan oluşur. Kalbimizin

Detaylı

HİPERGLİSEMİK HİPEROSMOLAR DURUM. Yrd. Doç. Dr. Volkan ÜLKER Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı

HİPERGLİSEMİK HİPEROSMOLAR DURUM. Yrd. Doç. Dr. Volkan ÜLKER Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı HİPERGLİSEMİK HİPEROSMOLAR DURUM Yrd. Doç. Dr. Volkan ÜLKER Bülent Ecevit Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı SUNUM PLANI Tanım Epidemiyoloji Patofizyoloji Klinik Özellikler (Öykü, Komorbidite,

Detaylı

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU Alanin Transaminaz ( ALT = SGPT) : Artmış alanin transaminaz karaciğer hastalıkları ( hepatosit hasarı), hepatit, safra yolu hastalıklarında ve ilaçlara bağlı olarak

Detaylı

KAN GAZI VE ELEKTROLİTLER

KAN GAZI VE ELEKTROLİTLER KAN GAZI VE ELEKTROLİTLER KAN GAZI DEĞERLENDİRMEDE PRATİK YAKLAŞIMLAR Durumlar Ph PaCO 2 HCO 3 PaO 2 Nedenler Normal 7.35-7,45 35-45 24-28 80-100 Solunumsal patalojik durumların olmadığı normal ventilasyon

Detaylı

Boşaltım Sistemi Fizyolojisi

Boşaltım Sistemi Fizyolojisi Boşaltım Sistemi Fizyolojisi 1 Boşaltım sistemi (üriner sistem) Homeostasise katılan en önemli organ sistemlerinden biridir. Vücut sıvılarının hacim ve içeriğinin kontrolü Kan basıncının düzenlemmesi ph

Detaylı

SĠSTĠNOZĠS TEDAVĠSĠ. Prof.Dr.Aytül NOYAN

SĠSTĠNOZĠS TEDAVĠSĠ. Prof.Dr.Aytül NOYAN SĠSTĠNOZĠS TEDAVĠSĠ Prof.Dr.Aytül NOYAN SĠSTĠNOZĠSTE TEDAVİNİN PRENSİPLERİ KOLAY, ANCAK PRATİKTE UYGULAMASI ZORDUR! TEDAVĠ BĠR EKĠP ĠġĠDĠR! Pediatrik Nefrolog Metabolik hastalıklar uzmanı Genetik danışman

Detaylı

Taş Hastalığında Medikal Tedavi (ne kadar etkili?)

Taş Hastalığında Medikal Tedavi (ne kadar etkili?) Taş Hastalığında Medikal Tedavi (ne kadar etkili?) Dr. Ayşe Balat Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefroloji Bilim Dalı Ulusal Bilinçle Güncel Üroloji 19-20 Aralık - Gaziantep Taş sıklığı çocuklar

Detaylı

ARTERYEL KAN GAZI YORUMLANMASI. Doç. Dr. İsa KILIÇASLAN Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı

ARTERYEL KAN GAZI YORUMLANMASI. Doç. Dr. İsa KILIÇASLAN Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı ARTERYEL KAN GAZI YORUMLANMASI Doç. Dr. İsa KILIÇASLAN Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı ARTERYEL KAN GAZI ANALİZİ Neden Önemlidir? Tüm laboratuvar analizleri içinde en hızlı yanıt

Detaylı

SIVI GEREKSİNİMİ ÇOCUKLARDA SIVI ELEKTROLİT TEDAVİSİ. Dr. Dilek DURMAZ AÜTF Acil Tıp ABD 25/05/2010. Vücut Sıvılarının Dağılımı

SIVI GEREKSİNİMİ ÇOCUKLARDA SIVI ELEKTROLİT TEDAVİSİ. Dr. Dilek DURMAZ AÜTF Acil Tıp ABD 25/05/2010. Vücut Sıvılarının Dağılımı ÇOCUKLARDA SIVI ELEKTROLİT TEDAVİSİ Dr. Dilek DURMAZ AÜTF Acil Tıp ABD 25/05/2010 Doğumda vücut ağırlığının %75 i su iken, büyük çocuklarda bu oran %60 dır Yaşla birlikte HDS azalırken HİS artar Akut dehidratasyon

Detaylı

İntern Dr. Özkan ERARSLAN ADRENAL YETERSİZLİK. ADDİSON HASTALIĞI, BÖBREKÜSTÜ BEZ YETERSİZLİĞİ, SÜRRENAL YETMEZLİK Ekim 2013

İntern Dr. Özkan ERARSLAN ADRENAL YETERSİZLİK. ADDİSON HASTALIĞI, BÖBREKÜSTÜ BEZ YETERSİZLİĞİ, SÜRRENAL YETMEZLİK Ekim 2013 İntern Dr. Özkan ERARSLAN ADRENAL YETERSİZLİK ADDİSON HASTALIĞI, BÖBREKÜSTÜ BEZ YETERSİZLİĞİ, SÜRRENAL YETMEZLİK Ekim 2013 İlk kez 1855 te Thomas Addison tarafından tanımlanmıştır Sıklığı milyonda 60-120

Detaylı

Potasyum Metabolizması Bozuklukları. Int. Dr Burcin DİKMEN Ekim 2012

Potasyum Metabolizması Bozuklukları. Int. Dr Burcin DİKMEN Ekim 2012 Potasyum Metabolizması Bozuklukları Int. Dr Burcin DİKMEN Ekim 2012 Potasyum insan vücudunda en fazla bulunan intraselluler katyon olup intraselluler enzim fonksiyonunu, nöromuskuler ve kardiyovasküler

Detaylı

Asit-Baz Dengesi ve Bozuklukları

Asit-Baz Dengesi ve Bozuklukları Asit-Baz Dengesi ve Bozuklukları Prof. Dr. Aydın ECE Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi ph ın sıkı düzenlenmesi normal ph da optimal çalışan enzim ve metabolik olaylar için önemlidir. Asit-baz dengesindeki

Detaylı

SIVI ELEKTROLİT DENGESİZLİKLERİ. Çocuklarda sıvı elektrolit dengesizliklerini anlamak ve gerekli tedaviyi uygulayabilmek için

SIVI ELEKTROLİT DENGESİZLİKLERİ. Çocuklarda sıvı elektrolit dengesizliklerini anlamak ve gerekli tedaviyi uygulayabilmek için SIVI ELEKTROLİT DENGESİZLİKLERİ 1- SIVI ELEKTROLİT FİZYOLOJİSİ 2- DEHİDRATASYON -TANIM -DEĞERLENDİRME - PARENTERAL TEDAVİ 3- PROTOKOL - ÖRNEK Çocuklarda sıvı elektrolit dengesizliklerini anlamak ve gerekli

Detaylı

FOKAL SEGMENTAL GLOMERÜLOSKLEROZ (FSGS) VAKA SUNUMU ÖZGE ÖZEROĞLU

FOKAL SEGMENTAL GLOMERÜLOSKLEROZ (FSGS) VAKA SUNUMU ÖZGE ÖZEROĞLU FOKAL SEGMENTAL GLOMERÜLOSKLEROZ (FSGS) VAKA SUNUMU ÖZGE ÖZEROĞLU NEFROTİK SENDROM VE FOKAL SEGMENTAL GLOMERÜLOSKLEROZ (FSGS) Nefrotik sendrom yoğun proteinüri sonucu gelişen hipoalbüminemi ve yaygın ödem

Detaylı

Öğr. Gör. Ahmet Emre AZAKLI İKBÜ Sağlık Hizmetleri M.Y.O.

Öğr. Gör. Ahmet Emre AZAKLI İKBÜ Sağlık Hizmetleri M.Y.O. Öğr. Gör. Ahmet Emre AZAKLI İKBÜ Sağlık Hizmetleri M.Y.O. Kan Gazı Nedir? Kanın a s i t ve b a z d u r u m u n u b e l i r l e m e a m a c ı y l a kan gazı değerlerinin belirlenmesi gerekir. Ortaya çıkan

Detaylı

TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ

TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ TALASEMİDE OSTEOPOROZ EGZERSİZLERİ DR. FZT. AYSEL YILDIZ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ, İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ FİZİKSEL TIP VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI Talasemi; Kalıtsal bir hemoglobin hastalığıdır. Hemoglobin

Detaylı

Asit Baz Dengesi ve. Asidoz Alkaloz. Prof. Dr. Arif ALTINTAŞ

Asit Baz Dengesi ve. Asidoz Alkaloz. Prof. Dr. Arif ALTINTAŞ Asit Baz Dengesi ve Asidoz Alkaloz Prof. Dr. Arif ALTINTAŞ ph nedir? Bir çözeltinin ph sı, o çözeltide bulunan hidrojen iyonları (H + ) derişiminin negatif logaritmasıdır. ph = log [ H + ] Bir çözeltinin

Detaylı

ÜRİNER SİSTEM 1-BÖBREK(2) 2-ÜRETER(2) 3-İDRAR KESESİ 4-ÜRETHRA

ÜRİNER SİSTEM 1-BÖBREK(2) 2-ÜRETER(2) 3-İDRAR KESESİ 4-ÜRETHRA ÜRİNER SİSTEM 1-BÖBREK(2) 2-ÜRETER(2) 3-İDRAR KESESİ 4-ÜRETHRA ÜRİN Üre Ürik asit Kreatinin Belirli yabancı maddeler ve onların parçalanma ürünleri Elektrolitler Su(Değişik miktarda) BÖBREĞİN ÖNEMLİ Ürin

Detaylı

Prof. Dr. Işınsu Kuzu Patoloji Anabilim Dalı Dönem III 23 MART 2017 ENDOKRİN PANKREAS TÜMÖR DIŞI PATOLOJİLERİ: DİABETES MELLİTUS

Prof. Dr. Işınsu Kuzu Patoloji Anabilim Dalı Dönem III 23 MART 2017 ENDOKRİN PANKREAS TÜMÖR DIŞI PATOLOJİLERİ: DİABETES MELLİTUS Prof. Dr. Işınsu Kuzu Patoloji Anabilim Dalı Dönem III 23 MART 2017 ENDOKRİN PANKREAS TÜMÖR DIŞI PATOLOJİLERİ: DİABETES MELLİTUS DİYABETES MELLİTUS Ortak bulgusu hiperglisemi ile karakterli bir grup metabolik

Detaylı

İshallerin En Yaygın 6 Nedeni

İshallerin En Yaygın 6 Nedeni 21 Günden Küçük ük Buzağılarda ğ Meydana Gelen İshallerin En Yaygın 6 Nedeni Enterotoksijenik E. coli (< 4 gün), Rotavirus (4-21 gün), Coronavirus (4-21 gün), Cryptosporidium parvum (5-28 gün) Salmonella

Detaylı

Çocuklarda sıvı ve elektrolit tedavisi. Prof. Dr. Aydın Ece Dicle Üniv. Tıp Fak. Çocuk Sağ ve Hast AD

Çocuklarda sıvı ve elektrolit tedavisi. Prof. Dr. Aydın Ece Dicle Üniv. Tıp Fak. Çocuk Sağ ve Hast AD Çocuklarda sıvı ve elektrolit tedavisi Prof. Dr. Aydın Ece Dicle Üniv. Tıp Fak. Çocuk Sağ ve Hast AD Dehidratasyonda sıvı tedavisi Tedavinin amaçları Şoku önlemek için dolaşan sıvı hacmini düzelt (%10-%15

Detaylı

GEBELİK ve BÖBREK HASTALIKLARI

GEBELİK ve BÖBREK HASTALIKLARI GEBELİK ve BÖBREK HASTALIKLARI Gebelikte ortaya çıkan fizyolojik değişiklikler Sodyum ve su retansiyonu Sistemik kan basıncında azalma Böbrek boyutunda artma ve toplayıcı sistemde dilatasyon Böbrek kan

Detaylı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı

Diyabetes Mellitus. Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes Mellitus Komplikasyonları Dr. İhsan ESEN Fırat Üniversitesi Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bilim Dalı Diyabetes mellitus komplikasyonlar Mikrovasküler Makrovasküler Diyabetik retinopati Diyabetik

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA BİYOKİMYASAL ÖLÇÜMLER:PATOLOJİK DEĞERLER İÇİN NE YAPILMALI? BİKARBONAT

HEMODİYALİZ HASTALARINDA BİYOKİMYASAL ÖLÇÜMLER:PATOLOJİK DEĞERLER İÇİN NE YAPILMALI? BİKARBONAT HEMODİYALİZ HASTALARINDA BİYOKİMYASAL ÖLÇÜMLER:PATOLOJİK DEĞERLER İÇİN NE YAPILMALI? BİKARBONAT Dr. Seyhun Kürşat Celal Bayar Üniversitesi Nefroloji BD Manisa TEMEL KAVRAMLAR ph, hidrojen iyon konsantrasyonunun

Detaylı

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D.

MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ. Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. MULTİPL MYELOM VE BÖBREK YETMEZLİĞİ Dr. Mehmet Gündüz Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji B.D. Multipl Myeloma Nedir? Vücuda bakteri veya virusler girdiğinde bazı B-lenfositler plazma hücrelerine

Detaylı

Tip 1 diyabete giriş. Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü

Tip 1 diyabete giriş. Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü Tip 1 diyabete giriş Prof. Dr.Mücahit Özyazar Endokrinoloji,Diyabet,Metabolizma Hastalıkları ve Beslenme Bölümü ENTERNASYONAL EKSPER KOMİTE TARAFINDAN HAZIRLANAN DİABETİN YENİ SINIFLAMASI 1 - Tip 1 Diabetes

Detaylı

HEREDİTER SFEROSİTOZ. Mayıs 14

HEREDİTER SFEROSİTOZ. Mayıs 14 HEREDİTER SFEROSİTOZ İNT.DR.DİDAR ŞENOCAK Giriş Herediter sferositoz (HS), hücre zarı proteinlerinin kalıtsal hasarı nedeniyle, eritrositlerin morfolojik olarak bikonkav ve santral solukluğu olan disk

Detaylı

POTASYUM KLORÜR %7.5 AMPUL

POTASYUM KLORÜR %7.5 AMPUL I.C.2. PROSPEKTÜS ÖRNEĞİ Potasyum klorür % 7,5 Ampul 10 ml Ampul STERİL APİROJEN FORMÜLÜ Bir Ampul: Potasyum klorür... 0,750 g Enjeksiyonluk su...y.m. 10.00 ml içerir. 10 ml lik 1 ampul de 10 meq potasyum

Detaylı

Sıvı-Elektrolit ve Asit Baz Denge Farmakolojisi

Sıvı-Elektrolit ve Asit Baz Denge Farmakolojisi Sıvı-Elektrolit ve Asit Baz Denge Farmakolojisi Prof.Dr. Ender Yarsan A.Ü.Veteriner Fakültesi Farmakoloji ve Toksikoloji Anabilim Dalı Normal hidratasyon dengesi İçecek ve yiyecekler; oksidasyon sonucu

Detaylı

BEÜ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ HEMŞİRELİK HİZMETLERİ MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM HEMŞİRELİĞİ ASİT-BAZ DENGESİ / DENGESİZLİKLERİ

BEÜ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ HEMŞİRELİK HİZMETLERİ MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM HEMŞİRELİĞİ ASİT-BAZ DENGESİ / DENGESİZLİKLERİ BEÜ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ HEMŞİRELİK HİZMETLERİ MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM HEMŞİRELİĞİ ASİT-BAZ DENGESİ / DENGESİZLİKLERİ Asit-baz dengesi denilince hidrojen yoğunluğu akla gelir. Hidrojen:

Detaylı

ÇOK İDRAR YAPAN ÇOCUĞA YAKLAŞIM

ÇOK İDRAR YAPAN ÇOCUĞA YAKLAŞIM ÇOK İDRAR YAPAN ÇOCUĞA YAKLAŞIM Doç.Dr. Şükran POYRAZOĞLU İÜ İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AD Pediatrik Endokrinoloji BD POLİÜRİ Su Diürezi Dİ Solid Diürezi Glukoz Ca NaCl BUN Mannitol

Detaylı

AMİNO ASİT, KANTİTATİF (PLAZMA, İDRAR)

AMİNO ASİT, KANTİTATİF (PLAZMA, İDRAR) Klinik Laboratuvar Testleri AMNO AST, KANTTATF (PLAZMA, DRAR) Kullanım amacı: Plazma ve idrarda kantitatif amino asit ölçümüne, amino asit metabolizma bozukluklarının araştırılması sırasında ihtiyaç duyulur.

Detaylı

KULLANMA TALİMATI. Etken madde: 10ml lik ampul de 0,75g Potasyum Klorür içerir.

KULLANMA TALİMATI. Etken madde: 10ml lik ampul de 0,75g Potasyum Klorür içerir. KULLANMA TALİMATI İE Potasyum Klorür ampul %7,5 Damar içine uygulanır. Etken madde: 10ml lik ampul de 0,75g Potasyum Klorür içerir. Yardımcı madde: Enjeksiyonluk su Bu ilacı kullanmaya başlamadan önce

Detaylı

Çeşitli nedenlerle oluşabilen karaciğer fibrozisi hemen daima geri dönüşümsüzdür.

Çeşitli nedenlerle oluşabilen karaciğer fibrozisi hemen daima geri dönüşümsüzdür. SİROZ Çeşitli nedenlerle oluşabilen karaciğer fibrozisi hemen daima geri dönüşümsüzdür. İlerleyici ilerleyici karaciğer hastalıkları sonuçta siroz ile sonuçlanan progresif fibrozise neden olur. Safra kanalikülü

Detaylı

ADDİSON HASTALIĞI ve AKUT ADRENAL YETMEZLİK. İnt. Dr. Utku TURAN Mart 2014

ADDİSON HASTALIĞI ve AKUT ADRENAL YETMEZLİK. İnt. Dr. Utku TURAN Mart 2014 ADDİSON HASTALIĞI ve AKUT ADRENAL YETMEZLİK İnt. Dr. Utku TURAN Mart 2014 Thomas Addison 1855 yılında yorgunluk, hiperpigmentasyon ve ölümle sonuçlanan bir durum tespit etmiş ve bu durumun adrenal bezin

Detaylı

ARTER KAN GAZI ANALİZİNİN ORGANİZMAYA AİT YANSITTIKLARI; Klinikte AKG ne işe yarar?

ARTER KAN GAZI ANALİZİNİN ORGANİZMAYA AİT YANSITTIKLARI; Klinikte AKG ne işe yarar? ARTER KAN GAZI ANALİZİNİN ORGANİZMAYA AİT YANSITTIKLARI; Klinikte AKG ne işe yarar? AKCİĞERLERİN PRİMER GÖREVİ GAZ ALIŞVERİŞİNİ SAĞLAMAKTIR. AKG analizi ile Asit Baz dengesi Oksijenizasyon Gaz alışverişi

Detaylı

Diüretikler. Loop diüretikleri. Prof. Dr. Öner Süzer. www.onersuzer.com osuzer@istanbul.edu.tr

Diüretikler. Loop diüretikleri. Prof. Dr. Öner Süzer. www.onersuzer.com osuzer@istanbul.edu.tr Diüretikler Prof. Dr. Öner Süzer www.onersuzer.com osuzer@istanbul.edu.tr Son güncelleme: 02.10.2006 1 Loop diüretikleri 1. Bumetanid (Bumid) 2. Etakrinik asit (Edecrin) 3. Furosemid (Lasix) 4. Torsemid

Detaylı

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ 20.05.2010 Giriş I Renovasküler hipertansiyon (RVH), renal arter(ler) darlığının neden

Detaylı

ARTERİYEL KAN GAZI. Doç. Dr. Umut Yücel Çavuş. Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği Eğitim Görevlisi

ARTERİYEL KAN GAZI. Doç. Dr. Umut Yücel Çavuş. Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği Eğitim Görevlisi ARTERİYEL KAN GAZI Doç. Dr. Umut Yücel Çavuş Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği Eğitim Görevlisi Sunum Planı Tanım Parametreler AKG endikasyonları Değerlendirme basamakları

Detaylı

HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi

HİPERKALSEMİ. Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi HİPERKALSEMİ Meral BAKAR Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbi Onkoloji Gündüz Tedavi Ünitesi Tanım: Hiperkalsemi serum kalsiyum düzeyinin normalden (9-11 mg/dl) yüksek olduğunda meydana gelen

Detaylı