22. Ulusal Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Kongresi Nisan 2012 ÖNSÖZ 3 DÜZENLEME KURULU 4 KONGRE BİLİMSEL PROGRAMI 5

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "22. Ulusal Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Kongresi 24 27 Nisan 2012 ÖNSÖZ 3 DÜZENLEME KURULU 4 KONGRE BİLİMSEL PROGRAMI 5"

Transkript

1

2 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 3 DÜZENLEME KURULU 4 KONGRE BİLİMSEL PROGRAMI 5 KONUŞMA ÖZETLERİ 9 SÖZEL BİLDİRİLER 27 POSTER BİLDİRİLER 35 YAZAR DİZİNİ 118 1

3 2

4 ÖNSÖZ Değerli Meslektaşlarımız, 22. Ulusal Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Kongresi ni düzenlemek için yola çıktığımızda, çocuk ve ergen psikiyatrisinin hem üniversitemizde, hem ülkemizde, hem de dünyadaki büyüme ve olgunlaşmasını izlemenin verdiği mutlulukla ana temamızı BÜYÜMEK olarak belirledik. Zordur büyümek! Girdiği her yaş yeni deneyimler ve bilgiler katar bireye. Sahip olduğu her bilgi ise yeni sorumluluklar yükler üstüne. Bir bebeğin annesinden ayrılmak üzere attığı ilk adımlardaki mutlulukta, okuma-yazmaya geçen bir çocuğun heyecanında, arkadaşları arasında ben de varım diyen bir ergenin gururunda daha fazla katkımız olabilsin diye zorluklarıyla-güzellikleriyle BÜYÜMEYİ ele alalım istedik kongremizde. Sağlıklı bebeğin büyümesinden, otistik çocuğun büyümesine kadar büyümeyi her yönden incelemek ve tartışmak için eşsiz güzelliğinin değişmesini hiç istemediğimiz Abant ta buluşmayı planladık. Doyurucu, keyifli ve huzurlu bir kongre geçirmek için çocuklarla ve ergenlerle çalışan herkesi Nisan 2012 tarihleri arasında Büyük Abant Otel'e bekliyoruz. Abant ta birlikte olmak dileği ile. Prof. Dr. Belma Ağaoğlu Kongre Eş Başkanı Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Füsun Çuhadaroğlu Çetin Kongre Eş Başkanı Türkiye Çocuk ve Genç Psikiyatrisi Derneği Başkanı 3

5 DÜZENLEME KURULU Onursal Başkan Prof. Dr. Sezer Ş. KOMSUOĞLU Kocaeli Üniversitesi Rektörü Eş Başkanlar Prof. Dr. Belma AĞAOĞLU Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Füsun ÇUHADAROĞLU ÇETİN Türkiye Çocuk ve Genç Psikiyatrisi Derneği Başkanı Üyeler Prof. Dr. Ayşen COŞKUN Prof. Dr. Müge TAMAR Doç. Dr. Işık KARAKAYA Doç. Dr. Nursu ÇAKIN MEMİK Doç. Dr. Özlem YILDIZ Yrd. Doç. Dr. Şahika ŞİŞMANLAR Dr. Hasan ARDIÇ Dr. Emine DEMİRBAŞ ÇAKIR Dr. Cem TARAKÇIOĞLU Dr. Kenan DUYMAZ Dr. Fatih KINIK Dr. Mehriban KELEŞ Dr. Damla MANGA Psk. Mahire KUTLU 4

6 BİLİMSEL PROGRAM 1.Gün 24 Nisan SALI 11:00-12:00 AÇILIŞ TÖRENİ 12:00 13:00 ÖĞLE YEMEĞİ 13:00-14:30 İkili Konferans: Büyümek Deyince Oturum Başkanı: Prof.Dr. Ayşen Coşkun Konuşmacılar: Prof.Dr. Ayşen Baykara - Prof.Dr. Bahar Gökler 14:30 15:00 KAHVE ARASI 15:00-16:30 A Salonu PANEL Yıkıcı Davranış Bozuklukları İle Büyümek Oturum Başkanı: Prof. Dr. Yankı Yazgan Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ile Büyümek Prof.Dr. Yankı Yazgan Davranım Bozukluğu ile Büyümek Prof. Dr. Eyüp Sabri Ercan Karşıt Olma Karşı Gelme Bozukluğu ile Büyümek Yrd. Doç. Dr. Beril Taşkın B Salonu PANEL Değişik Ruhsal Sorunlarla Büyümek I Oturum Başkanı: Prof. Dr. Elvan İşeri Konuşma Bozuklukları ile Büyümek Prof.Dr. Elvan İşeri Tik Bozuklukları ile Büyümek Yrd. Doç.Dr. Sabri Hergüner Uyku ve Büyüme Doç. Dr. Özgür Yorbik 16:30-17:00 Poster Bildiri Tartışmaları 17:00-18:30 Kurslar 19:30 AÇILIŞ KOKTEYLİ 2.Gün 25 Nisan ÇARŞAMBA 09:00-10:15 Konferans: Mesleki Kimlik Gelişimi Oturum Başkanı: Doç.Dr. Işık Karakaya Konuşmacı: Prof.Dr. Füsun Çuhadaroğlu Çetin 10:15 10:30 KAHVE ARASI 10:30-12:00 A Salonu PANEL Riskli Çocuklar Büyürken Oturum Başkanı: Prof.Dr. Fatih Ünal Mizaç Özelliği İle Büyümek Prof.Dr. Fatih Ünal Suç Gelişimi ve Suça Karışmış Çocuk Büyürken Prof.Dr. Bengi Semerci Koruma Altındaki Çocuk Büyürken Doç.Dr. Taner Güvenir B Salonu PANEL Farmakoterapötik Ajanlarla Büyümek Oturum Başkanı: Doç.Dr. Özlem Yıldız Atomoksetin, Metilfenidat İle Büyümek Doç.Dr. Özlem Yıldız Antipsikotiklerle Büyümek Dr. Özden Üneri Antidepresanlarla Büyümek Dr. Senem Başgül 12:00-13:00 ÖĞLE YEMEĞİ 13:00-14:30 A Salonu PANEL Değişik Ruhsal Sorunlarla Büyümek II Oturum Başkanı: Prof.Dr. Cahide Aydın Cinsel İstismara Uğramış Çocuk Büyürken Prof.Dr. Cahide Aydın Cinsel Farklılaşma Bozukluğu ile Büyümek Doç. Dr. Burcu Özbaran Zihinsel Özür ile Büyümek Yrd. Doç.Dr. Evrim Aktepe B Salonu PANEL Değişik Ruhsal Sorunlarla Büyümek III Oturum Başkanı: Prof. Dr. Ümran Tüzün Kronik Fiziksel Hastalık ile Büyümek Prof.Dr. Ümran Tüzün Somatoform Bozukluklar ile Büyümek Prof. Dr. Berna Özsungur Yapay Bozukluk ile Büyümek Doç. Dr. Burak Doğangün 5

7 14:30 15:00 KAHVE ARASI 15:00-16:30 A Salonu PANEL Yaygın Gelişimsel Bozukluk ile Büyümek Oturum Başkanı: Prof.Dr. Ayşen Baykara Okul Öncesi ve Okul Döneminde Yaygın Gelişimsel Bozukluk Prof.Dr. Süha Miral Ergenlik ve Erişkinlikte Yaygın Gelişimsel Bozukluk Prof. Dr. Nahit Motavallı Mukaddes Olgu Sunumları Prof. Dr. Ayşen Baykara B Salonu PANEL Duygudurum Bozuklukları ile Psikoz ile Büyümek Oturum Başkanı: Doç. Dr. Neslihan İnal-Emiroğlu Depresyon ile Büyümek Doç. Dr. Yasemen Taner Bipolar Bozukluk ile Büyümek Doç. Dr. Neslihan İnal - Emiroğlu Psikoz ile Büyümek Yrd. Doç. Dr. Burak Baykara 16:30-17:00 Poster Bildiri Tartışmaları 17:00-18:30 Kurslar 3.Gün 26 Nisan PERŞEMBE 09:00 10:15 A Salonu / Sözel Bildiriler Oturum Başkanı: Yrd. Doç. Dr. Didem Öztop 9:00 Çocuk Gelinler; Sosyodemografik Özellikler ve Ruhsal Değerlendirme Nusret SOYLU, Muhammed AYAZ 9:15 Sorun Davranışı Olan Çocuklar Disipline mi Hastaneye mi? İbrahim Selçuk ESİN, Onur Burak DURSUN 9:30 Bipolar Bozukluklu Ergenlerde Serum Bdnf Düzeyleri ile Hipokampal Volumler Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi F.Neslihan INAL-EMİROGLU, Burak BAYKARA, Halil RESMİ, Nuri KARABAY, Handan ÇAKMAKÇI, Nagihan CEVHER, Birsen ŞENTÜRK, Sevay ALSEN, Aynur AKAY 09:45 Kurumdan Gelmiş Bir Ergenin Tedavisi için Kurumdaki Arkadaşlarıyla Video Aracılığıyla Bağlantı Kurulması Bülent COŞKUN B Salonu / Sözel Bildiriler Oturum Başkanı: Doç. Dr. Ebru Çengel Kültür 9:00 Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Olan Çocuklarda Uykunun Yaşam Kalitesi İle İlişkisinin İncelenmesi Esra YÜRÜMEZ, Birim GÜNAY KILIÇ, Ayla AYSEV 9:15 Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Tanısı Konan Çocuklarda Uyku ve Uyku Bozuklukları: Polisomnografik Çalışma Hayati SINIR, Selma FIRAT GÜVEN, Bülent ÇİFTÇİ, Zeynep TÜZÜN, Berna ÖZSUNGUR 9:30 Bipolar Affektif Bozukluk Tanısı Olan ve Bipolar Bozukluk İçin Yüksek Riskli Gruptaki Ergenlerin Nöropsikolojik Özellikleri Melih Nuri KARAKURT, Koray KARABEKİROĞLU, Murat YÜCE, Tülay ÇALIK 9:45 Cinsel İstismara Uğrayan Çocuk ve Ergenlerde Depresyon, Dissosiyatif Bozukluk ve Posttravmatik Stres Bozukluklarının Ölçeklerle Değerlendirilmesi Rabia DURMUŞ, Merve ÇIKILI, Hatice DOĞAN, Didem Behice ÖZTOP, Sema EKMEKÇİ, Fatih YAĞMUR, Meda KONDOLOT 10:00 Major Depresyonlu Ergenlerde Anksiyete Duyarlılığının İntihar Düşüncesi Üzerine Etkileri Ayhan BİLGİÇ, Savaş YILMAZ, Sabri HERGÜNER 10:15 10:30 KAHVE ARASI 10:30 12:00 DERNEK GENEL KURUL TOPLANTISI 12:00 13:00 ÖĞLE YEMEĞİ 6

8 13:00-14:30 A Salonu PANEL Büyüme ve Ruh Sağlığı Oturum Başkanı: Prof.Dr. Ferhunde Öktem Bebek Büyürken Prof.Dr. Runa İdil Uslu Oyun Çağı Çocuğu Büyürken Prof. Dr. Ferhunde Öktem Okul Çağı Çocuğu Büyürken Yrd. Doç. Dr. Goncagül Çelik 14:30 15:00 KAHVE ARASI A Salonu PANEL Ergenlik ve Büyüme Oturum Başkanı: Prof.Dr. Füsun Çuhadaroğlu Çetin Ergenlik Döneminde Büyüme Prof.Dr. Ayla Aysev Narsisistik Kişilik Özellikleri ile Büyüme Prof. Dr. Füsun Çuhadaroğlu Çetin Borderline Kişilik Özellikleri ile Büyüme Prof. Dr. Müge Tamar B Salonu PANEL Engel ile Büyümek Oturum Başkanı: Dr. Senem Başgül Engelli Kardeşi Olmak Ezgi Yılmaz Engelli Ebeveyni Olmak Avk. Sedef Erken Engelleri Aşarken Duyu Bütünleme Terapisi Uzm. Fizyoterapist Sedef Tezer Engelli Bireyin ve Ailesinin Hakları ve Hekimin Sorumluluklarına Hukuki Yaklaşım Avk. Jülide Işıl Bağatur B Salonu PANEL Anksiyete Bozuklukları ile Büyümek I Oturum Başkanı: Doç. Dr. Işık Karakaya Travma Sonrası Stres Bozukluğu ile Büyümek Doç. Dr. Işık Karakaya Sosyal Fobi ile Büyümek Doç. Dr. Ayşe Yolga Tahiroğlu Özgül Fobi ile Büyümek Doç. Dr. Saniye Korkmaz Çetin 16:30-17:00 Poster Bildiri Tartışmaları 17:00-18:30 Kurslar 20: 00 GALA YEMEĞİ VE PLAKET TÖRENİ 4.Gün 27 Nisan 2012 CUMA 09:00 10:15 KOMİSYON TOPLANTILARI 10:15 10:30 KAHVE ARASI 10:30 12:00 A Salonu PANEL Anksiyete Bozukluğu ile Büyümek II Oturum Başkanı: Doç.Dr. Tezan Bildik Obsesif Kompulsif Bozukluk ile Büyümek Doç. Dr. Burcu Çakaloz Yaygın Anksiyete Bozukluğu ile Büyümek Doç.Dr. Tezan Bildik Ayrılık Anksiyetesi Bozukluğu ile Büyümek Doç. Dr. Nursu Çakın Memik B Salonu PANEL Sorunlu Ebeveyn ile Büyümek Oturum Başkanı: Prof. Dr. Ayşen Coşkun Suçlu Ebeveyn ile Büyümek Prof. Dr. Ayşen Coşkun Ruhsal Bozukluğu Olan Ebeveyn ile Büyümek Doç. Dr. Ayten Erdoğan Tek Ebeveyn ile Büyümek Yrd. Doç. Dr. Gökşin Karaman 12:00 13:00 ÖĞLE YEMEĞİ 13:00 14:30 KAPANIŞ VE ÖDÜLLER KURSLAR 1. Çocuk ve Ergenlerde Bir Grup Psikoterapisi Yaklaşımı Olarak Psikodrama Prof.Dr. Bahar Gökler 2. Çocuk ve Ergenlerde Adli Psikiyatri Uygulamaları Prof.Dr. Ayşen Coşkun, Yrd. Doç. Dr. Şahika Gülen Şişmanlar 3. Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi (K-SADS) Prof. Dr. Fatih Ünal 7

9 8

10 KONUŞMA ÖZETLERİ 9

11 1. GÜN 24 Nisan 2012 SALI İkili Konferans: BÜYÜMEK DEYİNCE Oturum Başkanı: Prof.Dr. Ayşen Coşkun Büyümek Deyince Prof. Dr. Ayşen Baykara 9 Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, İzmir Bir bireyin büyümesi bile karmaşık ve çok etkenlidir. Kurumların ve kurumlardaki bireylerin büyüme süreçlerinde doğal olarak daha karmaşık, yoğun iç ve dış dinamikler rol oynuyor. Çeşitli olumlu olumsuz duygular, ilişkiler, umutlar ve hayal kırıklıkları kliniklerin büyüme sürecinde kaçınılmaz yaşanıyor. Tıpkı insanların büyüme sürecinde olduğu gibi. Yetişkin yaşamımızda gerçekleştirmeye çalıştığımız çocukluk ideallerimiz, yeni zorlu durumlarla karşılaştığımızda çocuklukta ki motiflerin yetişkinlikte nasıl bir görüntüyle kendisini gösterdiği ve bitmeyen büyüme mücadelesi Kaynağını yalnız çocukluktaki duygulardan ve gelişimsel dinamiklerden mi alıyor yoksa algılama, bellek, düşünce ve yargılama süreçleri de etkili mi? Cevabınızı duyar gibiyim, evet diyorsunuz. Ama neden böyle bir soru sorduğumu merak mı ediyorsunuz? Büyümek konu başlığı benim belleğimi yoklamama, düşünmeme, duygularımı yeniden hatırlamama vesile oldu. Bugün, daha yakın geçmişte çalıştığım kurumlarda çocuk psikiyatrisi için yapmaya çalıştıklarımla, daha uzak geçmişten, çocukluğumla, ilgili nasıl çağrışımlarım olduğunu yakaladım onları paylaşmak istiyorum. Anahtar sözcükler: Gelişimsel Dinamikler, Bireysel Büyüme, Kurumsal Büyüme Büyümek Deyince Prof. Dr. Bahar Gökler Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Ankara Panel : Yıkıcı Davranış Bozuklukları İle Büyümek Oturum Başkanı: Prof. Dr.Yankı Yazgan Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ile Büyümek Prof.Dr. Yankı Yazgan Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, İstanbul Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), ortaya çıkışında genetik özelliklerin kuvvetli rol oynadığı, belirtileri çocukluk döneminde başlayan, hayatın farklı dönemlerinde tanısı konabilen bir nörogelişim bozukluğudur. Okul çağı çocukları arasında yaygınlığı %2.5 ile %12.5 arasında değişmektedir. Dikkat ve hareket sisteminin ayarının yapılamaması ve bu ayarın içinde bulunulan zaman ve bağlama uydurulamaması temel problem alanını teşkil etmektedir. DEHB olanların tipik gelişim özellikleri sergileyen akranları gibi bir gelişim yolu izledikleri, ancak dikkat ve davranışı ilgilendiren alanlarda beyin gelişiminin gecikmeli olduğu bilinmektedir. DEHB olan çocukları kısa ve uzun dönemde bir takım riskler, zorluklar beklemektedir. Zamanında, uygun yardımı almayan çocuklar okul başarısızlığı, akran ilişkilerinde problemler, başarısızlıklara ve olumsuz geri bildirim örüntüsüne bağlı düşük benlik saygısı, depresyon ve anksiyete gibi duygu idaresi ile ilgili zorluklar, kazalar, yaralanmalar, madde kötüye kullanımı, işe başlama ve sürdürme ile ilgili problemler (işe başlayamama, sık iş değiştirme), uzun süreli ve kaliteli ilişkiler kuramama, evlilik problemleri (çatışmalar, sık eş değiştirme) ile karşılaşabilmektedir. DEHB olan kişilerin psikiyatri hizmeti alma sebepleri, bazen bu ikincil zorluklar olabilmekte, DEHB nin varlığı takip sırasında anlaşılabilmektedir. Anahtar kelimeler: Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, Yaşam Boyu, Zorluklar Kaynaklar 1. Mannuzza S., & Klein R.G. (2000). Long-term prognosis in attention deficit hyperactivity disorder. Child & Adolescent Psychiatric Clinics of North America, 9(3), Polanczyk G., de Lima M.S., Horta B.L., Biederman J., & Rohde L.A. (2007). The worldwide prevalence of ADHD: a systematic review and metaregression analysis. American Journal of Psychiatry, 164, Shaw P, Eckstrand K, Sharp W, Blumenthal J, Lerch JP, Greenstein D, Clasen L, Evans A, Giedd J, and Rapoport JL (2007). Attention-deficit/hyperactivity disorder is characterized by a delay in cortical maturation. PNAS 104 (49):

12 Davranım Bozukluğu ile Büyümek Prof. Dr. Eyüp Sabri Ercan Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, İzmir Davranım Bozukluğu (DB) çocuk veya ergenin kurallara uymak istememesi, başkalarının haklarını hiçe sayması, insanlara veya hayvanlara zarar vermesi, cinsel saldırganlık ve başkalarının eşyalarına zarar verme gibi özellikleri taşıyan çocukluk çağının en önemli psikiyatrik bozukluklarındandır (APA 1994). DB % 2-16 arasında görüldüğü belirtilmekle birlikte (Hendren ve Mullen 2006) ülkemizde yürütülmekte olan geniş kapsamlı bir epidemiyolojik çalışmada % 1.9 sıklığında görüldüğü belirlenmiştir (Uysal, Akyol, Aydın ve Ercan 2012). Diğer Yıkıcı Davranış Bozuklukları gibi DB da oldukça iyi araştırılmış bir bozukluk olmasına karşın DB nun yaşam boyu doğal gidişi de bütün yönleriyle bilinmemektedir. DB olan olguların % inin erişkinlikte Antisosyal Kişilik Bozukluğu tanısı aldıkları öne sürülmektedir. Bu konuşmada DB nun Türkiye de görülme sıklığı ve hangi semptomların en fazla görüldüğü, yaşam boyu seyri ve yaşam boyu gidişini etkileyen faktörler tartışılacaktır. Kaynaklar 1. American Psychiatric Association: Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 4 th ed. (DSM-IV) (1994) Washington DC, American Psychiatric Association. 2. Hendren RL, Mullen DJ (2006). Conduct Disorder and Oppositional Defiant Disorder. Essentials of Child and Adolescent Psychiatry içinde (Dulcan ve Wiener eds.). Karşıt Olma Karşı Gelme Bozukluğu ile Büyümek Yrd. Doç. Dr. Beril Taşkın Maltepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, İstanbul Yıkıcı Davranış Bozuklukları (YDB) tanı grubu içinde yer alan Karşıt Olma Karşı Gelme Bozukluğu (KOKGB) otoriteye karşı gelen, kurallara uymayan, olumsuz ve düşmanca davranışların 6 aydan uzun süre varlığı ile karakterize bir durumdur. KOKGB nun biyolojik, psikolojik, gelişimsel, sosyal ve çevresel etkenlerin rol oynadığı karmaşık bir etiyolojiye sahip olduğu düşünülmektedir. Belirtilerin başlangıç yaşı genellikle ergenlik öncesi olup; erkek cinsiyette daha sıktır(1). Başta Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) olmak üzere diğer YDB ile birlikteliği sık olan KOKGB, ayrıca Anksiyete Bozuklukları, Duygudurum Bozuklukları ve Madde Kötüye Kullanımı-Bağımlılığı ile komorbid olabilmektedir. Bozukluğun prognozu ile ilgili çalışmalar komorbid durumların yanısıra, belirtilerin şiddet ve süresinin önemine işaret etmektedir. DEHB, KOKGB ve Davranım Bozukluğu (DB) arasındaki ilişkilerin tanımlandığı bir modelde, davranış bozukluklarının hafiften ağıra doğru gelişimsel bir ilerleme gösterdiği varsayılmakta ve KOKGB komorbiditesi olan DEHB li çocukların sadece bir grubunda DB nin geliştiği bildirilmektedir. DB gelişen çocukların bir alt grubunda da daha sonra antisosyal kişilik bozukluğunun gelişebileceği ileri sürülmektedir(2). KOKGB nun tedavisinde aile işlevselliğinin değerlendirilmesi, problem davranışların yönetimine ilişkin eğitim, çocuğun sosyal becerilerini geliştirme ve kendilik değerini arttırmaya yönelik bireysel terapiler gibi çeşitli psikososyal mudahaleler ve psikofarmakolojik yaklaşımların birlikte ya da ayrı ayrı etkili olduğu gösterilmiştir(3). Panelin bu bölümünde KOKGB tanısının tarihsel gelişimi, bozukluğun etiyolojisi, sıklık ve yaygınlığı, klinik görünümü, prognozu, eşlik eden durumlar, ayırıcı tanı ve tedavi yaklaşımları gelişimsel bakış açısı ile tartışılacaktır. Anahtar Sözcükler: Karşıt Olma Karşı Gelme Bozukluğu, Komorbidite, Prognoz. Kaynaklar 1. Loeber R, Burke JD, Lahey BB, et al(2000) Oppositional defiant and conduct disorder: a review of the past 10 years, part I. JAmAcadChildAdolescPsychiatry; 39: Nock MK, Kazdin AE, Hiripi E, Kessler RC(2007) Lifetime prevalence, correlates, and persistence of oppositional defiant disorder: results from the National Comorbidity Survey Replication; JChildPsychol Psychiatry, 48: Burke JD et al(2002) Oppositional defiant disorder and conduct disorder: a review of the past 10 years, part II. JAmAcadChildAdolescPsychiatry, 41: Panel : DEĞİŞİK RUHSAL SORUNLARLA BÜYÜMEK I Oturum Başkanı: Prof. Dr. Elvan İşeri Konuşma Bozuklukları ile Büyümek Prof. Dr. Elvan İşeri Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Ankara 11

13 Tik Bozuklukları ile Büyümek Büyüyünce Geçer mi? Yrd. Doç. Dr. Sabri Hergüner Meram Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Anabilim Dalı, Konya Tik, birden ortaya çıkan, hızlı, ritmik olmayan, istem dışı, yineleyici ve tekrarlayıcı hareket (motor tik) ya da ses çıkarma (vokal tik) olarak tanımlanmaktadır. Genelde kısa süreli, nöbetler halinde ve aralıklı olarak ortaya çıkar. DSM-IV de; 1- Geçici Tik Bozukluğu, 2- Kronik Motor ya da Vokal Tik Bozukluğu, 3- Tourette Sendromu ve 4- Başka Türlü Adlandırılamayan Tik Bozukluğu olarak sınıflanmıştır. İlköğretim çağındaki çocukların % inde olduğu toplum tabanlı çalışmalarda gösterilmiştir. Kronik tik bozukluğu ise daha az sıklıkta (% 3 4) görülmektedir. Erkeklerde kızlara göre 4 5 kat daha sıktır. Tikleri olan kızlarda trikotilomani ve obsesif kompulsif bozukluk daha fazla iken erkeklerde dışa vurum sorunları (Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu) ön plandadır (1, 2). Tikler yaşla genellikle azalma eğilimindedir, % oranında kendiliğinden kaybolur. Tourette Sendromu nda ise olguların üçte birinde tamamen kaybolur, üçte birinde hafif belirtilerle devam eder, diğer üçte birinde ise erişkinlik döneminde de sürer (3). Tedavide en sık kullanılan seçenek psikofarmakoloij tedavi olup risperidon, aripiprazol, haloperidol ve pimozid ilk basamakta olarak kabul edilmektedir. Bunun yanında alışkanlık değiştirme eğitimini içine alan davranışçı tedaviler de etkinliği gösterilen yöntemler arasındadır (4). Bu sunumda çocuk ve ergenlerin bunun yanında ailelerinin yaşamlarını olumsuz olarak etkileyen tik bozukluğu ile ilgili son yazın bilgileri ışığında güncel bir gözden geçirme yapılacaktır. Kaynaklar 1. Kraft JT, Dalsgaard S, Obel C, Thomsen PH, Henriksen TB, Scahill L. Prevalence and clinical correlates of tic disorders in a community sample of school-age children. Eur Child Adolesc Psychiatry Jan;21(1): Scharf JM, Miller LL, Mathews CA, Ben-Shlomo Y. Prevalence of tourette syndrome and chronic tics in the populationbased avon longitudinal study of parents and children cohort. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry Feb;51(2): e5. 3. Rizzo R, Gulisano M, Calì PV, Curatolo P. Long term clinical course of Tourette syndrome. Brain Dev Pringsheim T, Doja A, Gorman D, McKinlay D, Day L, Billinghurst L, Carroll A, Dion Y, Luscombe S, Steeves T, Sandor P. Canadian guidelines for the evidence-based treatment of tic disorders: pharmacotherapy. Can J Psychiatry. 2012; 57(3): Çocuklarda Uyku ve Gelişim Doç. Dr. Özgür Yorbik GATA Haydarpaşa Asker Hastanesi, Çocuk Psikiyatrisi Uzmanı, Ankara Uyku insan yaşantısında elzemdir. Basit bir dinlenme durumundan çok, yoğun beyin aktivitesinin görüldüğü aktif bir süreçtir. Yaşamın ilk aylarının büyük kısmı uykuda geçer. Uykunun ve beynin gelişimi karmaşıktır. Uykunun beyin gelişimi üzerine, beyin gelişiminin uyku üzerine etkisi olduğu düşünülmektedir. Çocuklarda uyku ve çeşitli alanlarda gelişimi inceleyen sınırlı sayıda araştırma vardır. Bu amaçla, yaş aralığı 3.1 ile 6.9 yıl arasında olan olan 212 (112 erkek, 100 kız) çocuğun çeşitli uyku parametreleri Çocuklar İçin Uyku Alışkanlıkları Ölçeği (ÇUAÖ) ile araştırıldı. Çeşitli uyku parametreleri ile Ankara gelişim testi envanteri (AGTE), Peabody testi (PBT) ve Bender görsel motor algı testi (BGMAT) arasındaki ilişki incelendi. Bu çalışmanın, sonuçları şunları düşündürmektedir: 1. Okul öncesi sağlıklı çocuklarda uyku süreleri ile gelişim arasında bir ilişki yoktur. Ancak buradaki grubun normal toplum örneklemi olduğu ve çocukların ihtiyaçları kadar uyudukları göz önünde tutulmalıdır. Uyku bozukluğu olan çocuklarda tamamen farklı sonuçlar elde edilebilinir. 2. Okul öncesi çocuklarda horlama, uyku sırasında nefesin kesilmesi ve uyku bölünmesi gelişimi olumsuz etkilemektedir. Bu alanlar özelikle dil, bilişsel, sosyal beceri öz bakım, genel gelişim ve (uyku bölünmesi ve uykuda nefesin kesilmesi için) ince motor alanlardır. Kaba motor gelişim etkilenmemektedir. 3. Horlama oranı okul öncesi çocuklarda %17.5 tur. Erkek çocuklar daha fazla horlamaktadır (%70). Bu çalışmada, horlamanın, uyku sırasında nefesin kesilmesinin ve uykunun bölünmesinin gelişim üzerine olan etkileri sınırlı sayıda yapılmış çalışmanın sonuçlarıyla paralellik göstermektedir. Gelişimi kötü olan çocuklarda, horlama, uyku sırasında nefesin kesilmesi ve uykunun bölünmesi daha fazla olabilir. Tersine, horlamanın ve/veya uykuda nefesin kesilmesinin gelişim üzerine olan olumsuz etkileri aralıklı oluşan hipoksi ve uykunun bölünmesi yollarıyla olabilir. Aralıklı hipoksi, okidatif stresi ve inflamatuar yolakları tetikleyebilir. Çocuklarda horlamanın, nefesin kesilmesinin ve uykunun bölünmesinin gelişim üzerine etkileri daha iyi araştırılmalıdır. Kanıta dayalı veriler oluştuğunda, bu durumların tedavisine yönelik girişimler düşünülmelidir. Anahtar kelimeler: Uyku, Çocuk, Gelişim, Horlama 12

14 Kaynaklar 1. Ng DK, Chow PY, Chan CH, Kwok KL, Cheung JM, Kong FY. An update on childhood snoring. Acta Paediatr. 2006; 95(9): Piteo AM, Kennedy JD, Roberts RM, Martin AJ, Nettelbeck T, Kohler MJ,Lushington K. Snoring and cognitive development in infancy. Sleep Med. 2011; 12(10): Kheirandish L, Gozal D. Neurocognitive dysfunction in children with sleep disorders. Dev Sci. 2006; 9(4): Gün 25 Nisan 2012-ÇARŞAMBA Konferans: MESLEKİ KİMLİK GELİŞİMİ Oturum Başkanı: Doç.Dr. Işık Karakaya Prof. Dr. Füsun Çuhadaroğlu Çetin Hacettepe Tıp Fakültesi, İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi, Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Anabilim Dalı, Ankara Panel: RİSKLİ ÇOCUKLAR BÜYÜRKEN Oturum Başkanı: Prof. Dr. Fatih Ünal Mizaç Özelliği ile Büyümek Prof. Dr. Fatih Ünal Hacettepe Üniversitesi Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Ankara Mizaç ilk olarak bebeklik ya da erken çocukluk döneminde gözlenen, biyolojik temelli özgün bir duygu, biliş ve davranış örüntüsü olarak tanımlanmaktadır. Bütün mizaç kuramlarında genellikle zor ya da olumsuz mizaç özellikleri olan çocuğa ya da çocukta ele alınması zor olan olumsuz duygulanım üzerine odaklanılır. Örneğin Thomas ve Chess biyolojik ritmi düzensiz, yeni durumlara yaklaşmama eğilimi olan, değişime uyum becerisi düşük ve sürekli olumsuz duygulanım özellikleri gösteren çocukları zor mizaçlı çocuklar olarak tanımlamıştır. Daha yeni kuramlarda ise mizaç daha çok bebeklerin duyusal uyaranlara tepkileri ve bu tepkileri düzenleme becerilerine göre sınıflandırılmaktadır. Mizacın tüm boyutları ile değerlendirilmesi güçtür. Yine de mizacın psikopatoloji üzerindeki etkisinin gücünü çok sayıda yapısal ve çevresel değişken belirlemekle birlikte bazı mizaç özelliklerinin ileride çocuğun anksiyete bozukluklarına yatkınlığını arttırdığına ilişkin güvenilir veriler bulunmaktadır. Bu bozuklukları yaygınlığı ve komorbiditesi yüksek, işlevsellik kaybı ve sosyal ilişkilerde bozulma ile seyreden klinik durumlardır. Önleme ve erken müdahele çalışmaları mizacın önemli bir risk faktörü olduğunu ve üzerinde çalışıldığında gidişatın değiştirilebildiğini göstermiştir. Bu konuşmada önce mizaç ve anksiyete ilişkisi ele alınacak, daha sonra çocukluk çağı anksiyete bozukluklarını önleme ve tedavi çabalarında mizaç özellikleri ile çalışmanın yeri tartışılacaktır. Anahtar Sözcükler: Mizaç, Anksiyete Bozuklukları, Önleme Suç Gelişimi ve Suça Karışmış Çocuk Büyürken Prof. Dr. Bengi Semerci Bengi Semerci Enstitüsü, İstanbul Çocuğun suç işlemiş olması, onabakmakla yükümlü erişkinlerin nelerin yanlış olduğunu öğretmemiş olmasından ya da aynı erişkinler tarafından yanlış yapmak üzere yönlendirilmiş olmasından kaynaklanır. Bu nedenle suçlu çocuk yoktur, suça yönlendirilmiş, sürüklenmiş çocuklar vardır. Buna rağmen tüm dünyada yargılanan, tutuklanan ve cezalandırılan çocuk sayısı çok fazladır. Türkiye de 2008 yılında çocuk ve adolesan (18 yaşından küçük) soruşturmaya uğramıştır (T.C Adalet Bakanlığı istatistikleri) Herhangi bir şekilde suça karışmış olan çocuk ve adolesanların nasıl yargılanmaları gerektiği, hangi kurallarla değerlendirilmelerini doğru olacağı ve nasıl topluma kazandırılabilecekleri önemlidir. Bunlardan daha önemlisi ise çocuk ve gençlerin suça sürüklenmesine neden olan etkenlerin saptanması ve koruyucu tedbirlerin alınmasıdır. Suç ve şiddet sıklıkla birlikte kullanılan kelimelerdir. Her ikisinin kökeninde kalıtsal, biyolojik ve fizyolojik nedenler kadar, duygusal, toplumsal ve yakın çevre etkenleri de sorumlu tutulmaktadır (Aisenberg &Herrenkohl,2008). Araştırmalar sonucunda önemli sorumlu etmenler saptanmıştır. Bunlar; İşsizlik, yoksulluk, siyasal durum,eğitim sistem,yaşanılan çevre,aile,ruhsal sorunlar ve suçun ele alınış biçimi olarak sıralanabilir. Bu etkenlerden işsizlik, yoksulluk, siyasal durum, suçun ele alınma biçimi büyük toplumsal ve yasal değişimler gerektirir. Aile ve eğitim sistemine ilişkin sorunlar ise öncelikle ele alınabilecek olanlardır. 13

15 Yasalarla Soruna Neden Olan Psikiyatrik Durumlar: Amerika Birleşik Devletleri nde çocuk ve adolesan suçluların %65-75 in de bir ya da daha fazla Psikiyatrik bozukluk olduğu saptanmıştır (Wesseman ve ark., 2003). Bu durum mahkum olan çocuk ve adolesanlarda intihar, fiziksel saldırı ve kaza ile yaralanma risklerini de arttırmaktadır. Türkiye de benzer bir çalışma yoktur. Suça sürüklenen çocuk ve gençlerde en sık görülen psikiyatrik bozukluklar şunlardır (Teplin ve ark., 2002):Davranım Bozukluğu,Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB),Madde Kullanımı,Post Travmatik Stres Bozukluğu, Depresyon, Anksiyete ve Mental Retardasyon.Bu sorunlar zamanında saptanır ve tedavi edilebilirse suça sürüklenen, karışan çocukların suçlu erişkinler olmalarını engellemek mümkün olabilir. Anahtar Kelimeler: Çocuk, Ergen, Suç Kaynaklar 1. Aisenberg E. &Herrenkohl T. (2008). Community violence in context: Risk and resilience in children and families. School of Social Work, University of Washington, USA. 23: Teplin L.A., Abram, McClealland G.M., Dulcan M.K. &Mericle A. (2002).Psychiatric disorders in yought in juvenile detention.arch Gen Psychiatry. 59: Wasserman R.G., Jensen P.S., Ko S.J. ve ark. (2003). Mental health assessments in juvenile justice: Report on the Consensus Conference. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry 42: Koruma Altındaki Çocuk Büyürken Doç. Dr. Taner Güvenir Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, İzmir Panel: FARMAKOTERAPÖTİK AJANLARLA BÜYÜMEK Oturum Başkanı: Doç. Dr. Özlem Yıldız Atomoksetin, Metilfenidat ile Büyümek Doç. Dr. Özlem Yıldız Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu nöropsikolojik, nörogörüntüleme ve genetik çalışmalarla biyolojik yönü desteklenen (1), okul öncesi dönemden yetişkinliğe kadar uzanan bir populasyonda %3-7 oranında görülen ruhsal bir bozukluktur (2). Tedavi algoritmalarında ilk seçenek ilaçlar olarak belirtilen psikostimülanların kullanımı 1930 lu yıllara dayanmaktadır (3). Halen tedavi etkinliği en yüksek ilaçlardan biri olma özelliğini koruyan psikostimülanların yanında stimülan olmayan ilaç seçenekleri de günümüzde kullanım onayı almıştır. Bu panelde psikostimülan ilaçlardan metilfenidat ile stimülan olmayan ilaçlardan atomoksetinin DEHB tedavisindeki yeri, tarihçe, etki düzeyleri ve yan etkiler tartışılacaktır. Anahtar kelimeler: Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, Metilfenidat, Atomoksetin Kaynaklar 1. Farone SV, Biederman J, Weiffenbach B. Ve ark. (1999) Dopamine D4 gene 7-repeat allele and attentiondeficit/hyperactivity disorder. American J Psychiatry, 156: Farone SV, Sergeant J, Biederman J. (2003) The worldwide prevalence of ADHD: is it an American condition? World Psychiatry; 2: Pliszka SR, Crismon ML, Hughes CW ve ark. (2006) The Texas Childrens Medication Algorithm Project: revision of the algorithm for pharmacotherapy of attention deficit/hyperactivity disorder. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry; 45: Antipsikotiklerle Büyümek Uzm. Dr. Özden Üneri Bakırköy Mazhar Osman Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk-Ergen Psikiyatrisi Kliniği, İstanbul Çocuk ve ergenlerde psikotik bozukluklar, bipolar bozukluk, yaygın gelişimsel bozukluklar, davranım bozukluğu, mental retardasyon, anksiyete bozuklukları, tik bozuklukları, yeme bozuklukları gibi pek çok hastalıkta antipsikotik ajanlar kullanılmaktadır. Son yıllarda yan etki profili tipik antipsikotiklere göre daha tolore edilebilir olan atipik antipsikotiklerin sayısının artmıştır. Bu durumun çocuk ve ergenlerde antipsikotiklerin kullanımında da artışa yol açtığı belirtilmektedir 1. Gelişmekte olan yapıları nedeniyle çocuk ve ergenlerde kullanılan farmakoterapötik ajanların yan etkileri özellikle önemlidir. Antipsikotikler çocuk ve ergenlerde büyüme hızı, kan şekeri, tiroid, cinsiyet hormonları düzeyi ve kemik metabolizması sorunlarını da içeren pek çok yan etkiye neden olabilmektedir. Atipik antipsikotiklerin kilo aldırıcı yan etkilerine duyarlılık yaşla ters orantılıdır. Bu nedenle çocukların erişkinlere oranla, antipsikotiklerin obezite ile ilişkilendirilen kronik metabolik ve kardiyak yan etkilerine daha duyarlı oldukları düşünülebilir 2. 14

16 Yapılan çeşitli çalışmalarda çocuk ve ergenlerde çoklu antipsikotik kullanımı, psikiyatrik eş tanı olması, hastaneye yatış, acile sık başvuru ve duygudurum düzenleyici ile birlikte kullanım gibi özelliklerin antipsikotiklere bağlı metabolik sendrom riskini arttırdığı saptanmıştır 3. Bu sunumda çocuk-ergen psikiyatrisi uygulamalarında yaygın olarak kullanılan atipik antipsikotik ajanlar başta olmak üzere antipsikotiklerin özellikle metabolik ve endokrin yan etkileri ve bu etkilerin büyüme gelişme sürecindeki yeri literatür eşliğinde tartışılacaktır. Kaynaklar 1. McIntyre RS, Jerrell JM. Metabolic and cardiovascular adverse events associated with antipsychotic treatment in children and adolescents. Arch Pediatr Adolesc Med, 162: (2008). 2. Alberti KG, Zimmet P, Shaw J. IDF Epidemiology Task Force Consensus Group. The metabolic syndrome-a new world wide definition. Lancet, 366(9491): (2005). 3. Çelik GG, Tahiroğlu A, Avcı A. Çocuk ve Ergenlerde Atipik Antipsikotik İlaçların Metabolik ve Endokrin Yan Etkileri Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 3(2): (2011). Antidepresanlarla Büyümek Uzm. Dr. Senem Başgül Göztepe Eğitim ve Araştırma Hastanesi, İstanbul Çocuklarda anti-deprasanlar özellikle depresyon, anksiyete bozuklukları, enürezis nokturna ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tedavisinde kullanılırlar. Duygudurum bozukluklarında sempatoadrenal aktivasyon ile hipotalamik-pitiüter-adrenal aks (HPA) aktivitesinde artış ve hipotalamik growth hormon aksisinde değişiklikleri olur. Antidepresanlar, HPA aksının bu bozulan döngüsünü düzeltirler. Duygudurum bozukluğu olan hastalarda İnflamatuar sitokin üretimi olduğu bildirilmektedir. İmmün sitokin hiperaktivasyonu tip II diabete neden olmaktadır. Antidepresan tedavi ile farklı inflamatuar sitokin ve reseptörleri değiştir. Serotonin, dopamin, ve noradrenalin iştahı çeşitli derecelerde düzenleyen nörotransmiterlerdir. Selektif serotonin geri alım inhibitörleriyle serotoninin sinaptik kullanılabilirliğinin artar. Trisiklik antidepresanların karbonhidrat isteğini arttırıp glukoz toleransını azaltabildikleri bildirilmektedir. Birçok antidepresanla 6-12 aylık tedaviden sonra 3-4 kg luk artış görülmektedir. Mirtazapinle tedavinin erken dönemlerinde de kilo artışı saptanabilir. SSRI ların yaygın yan etkilerinden ikisi de iştahta azalma ve kilo kaybıdır. Bununla birlikte kilo artışı uzun süreli SSRI tedavisinin yaygın bir yan etkisidir. Çocuklara uygulanacak her türlü tıbbi yaklaşımda olduğu gibi farmakoterapide de bütüncül bir yaklaşımla kar zarar dengesi gözetilmeli ve onların gelişimleri birçok yönüyle takip edilmelidir. Bu sunumda anti-depresan ilaçların metabolik etkileri üzerinde durulacaktır. Kilo ve lipid metabolizması üzerine etkileri, kemik metabolizması, tiroid bezi, hormanal sitem ve üreme sistemi üzerine etkileri tartışılacaktır. Kaynaklar 1. Correll C, Carlson HE. Endocrine and metabolic adverse effects of psychotropic medications in children and adolescents. J Am Acad Adolesc Psychiatry. 2006; 45(7): McIntyre RS, Soczynska JK, Konarski JZ, Kennedy SH. The effect of antidepressants on glucose homeostasis and insülin sensitivity: synthesis and mechanism. Expert Opin Drug Saf. 2006; 5(1): Dantzer C, Swendsen J, Maurice-Tison S, Salamon R. Anxiety and depression in juvenile diabetes: a critical review. Clin Psychol Rev. 2003; 23(6): Derijks HJ, Meyboom RH, Heerdink ER, et al. The association between antidepressant use and disturbances in glucose homeostasis evidence from spontaneous reports. Eur J Clin Pharmacol. 2008; 64(5): Panel: DEĞİŞİK RUHSAL SORUNLARLA BÜYÜMEK II Oturum Başkanı: Prof. Dr. Cahide Aydın Cinsel İstismara Uğramış Çocuk Büyürken Prof. Dr. Cahide Aydın Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi; Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, İzmir Cinsel Farklılaşma Bozukluğu ile Büyümek Doç. Dr. Burcu Özbaran Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi; Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, İzmir Cinsel farklılaşma bozuklukları (CFB) dünyada yaklaşık 4000 doğumda bir görülmektedir. Akraba evliliklerinin ve geç dönem tanıların azımsanmayacak oranda olduğu ülkemizde her ay ortalama 2 yeni hasta poliklinik izlemimize girmekte ve CFB konseyinde değerlendirilmektedir. Bu sunumda cinsel kimliğin nörobiyolojisine değinilecek, CFB multidisipliner ekibinin üyesi olan bir çocuk psikiyatrisi hekiminin, bu hastaları ele alış biçimi anlatılacak ve 3 olgu eşliğinde cinsel kimlik özelliklerinin değerlendirmesi ve eşlik eden psikiyatrik tanı ve belirtiler tartışılarak, izlemdeki psikoterapötik ve psikofarmakolojik tedavilerden bahsedilecektir. 15

17 Zihinsel Özür ile Büyümek Yrd. Doç. Dr. Evrim Aktepe Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Isparta DSM-IV de zeka geriliği; 18 yaşından önce var olan ve bireysel olarak uygulanan zeka testinde zeka bölümünün 70 ya da altında olması yanında, kişinin bağlı olduğu kültürel grupta yaşı için beklenen uyumsal davranış ölçütlerinden en az ikisinde yetersizlik olmasıyla tanımlanmaktadır. Zihinsel özürlü çocuklarda aile etkileşimine bakıldığında, çocuğun davranış problemlerinin ailenin stres düzeyini arttırabildiği, ailenin stres düzeyinin de çocuğun davranış problemlerini arttırabildiği bildirilmektedir. Yapılan çalışmalarda zeka geriliği olan çocukların kardeşlerinin bakım işlemlerinde fazlasıyla rol aldıkları, bu durumun kardeşler arası çatışmayı arttırdığı ve kardeşler arası iletişim fırsatlarını sınırladığı saptanmıştır. Zihinsel özürü olan çocuk ve erişkinlerde istismarın tüm tipleri daha yüksek oranlarda rapor edilmektedir Zihinsel özürlü ergenler sağlığı direkt etkileyen HIV enfeksiyonu, cinsel yolla bulaşan hastalıklar ve gebelik gibi istenmeyen durumlara maruz kalabilmektedirler. Yargılama ve değerlendirme eksikliği nedeniyle cinsel istismara maruz kalacaklarını anlamamaları, cinsel bilgiye sahip olmamaları, yardım arama ve bildirme yeteneğinin yetersiz olması, günlük kişisel bakımları için başkalarına bağımlı olmaları ve kurum yaşamında farklı bakım verenlerle karşılaşmaları zihinsel özürlü bireylerde cinsel istismar riskini arttıran nedenlerdir. Zihinsel özürlü bireylerin düşük benlik saygısı açısından risk altında oldukları bildirilmektedir Zihinsel özrü olan bireyler; sosyal olarak dışlanabilmekte, damgalanma, önyargı ve kişisel haklarını sınırlandıran büyük engellerle karşılaşabilmektedirler. Yapılan çalışmalarda zeka geriliği olan bireylerin yaşadıkları damgalanmayı ve sosyal sonuçlarını algılayabildikleri gösterilmiştir. Zihinsel özürlü çocuklarda normal yaşıtlarına göre davranışsal sorunların 3-4 kat daha fazla olduğu ve bu sorunların ergenlik ve yetişkinlik dönemlerine kadar devam edebildiği bildirilmektedir. Santral sinir sistemindeki bozukluklar, genetik faktörler, ailesel problemler, eğitim ve sosyal alandaki rollerde yetersizlik duyguları ve baş etme becerilerindeki yetersizlik nedeniyle zihinsel özürlü çocuk ve yetişkinlerde ruh sağlığı hastalıklarının yüksek sıklıkta görüldüğü bildirilmektedir. Zeka geriliği olan yetişkinlerin büyük çoğunluğunun işsiz olduğu, evlilik ve çocuk sahibi olma oranlarının daha düşük olduğu saptanmıştır. Anahtar Sözcükler: Zihinsel Özür, Büyümek, Ruhsal Problemler Kaynaklar 1. Hall I, Strydom A, Richards M, Hardy R, Bernal J, Wadsworth M. Social outcomes in adulthood of children with intellectual impairment: evidence from a birth cohort. Journal of Intellectual Disability Research 2005: 49; While AE, Clark LL. Overcoming ignorance and stigma relating to intellectual disability in healthcare: a potential solution. Journal of Nursing Management 2010:18: Panel: DEĞİŞİK RUHSAL SORUNLARLA BÜYÜMEK III Oturum Başkanı: Prof. Dr. Ümran Tüzün Kronik Fiziksel Hastalık ile Büyümek Prof. Dr. Ümran Tüzün Serbest Hekim, İstanbul Somatoform Bozukluklar ile Büyümek Prof. Dr. Berna Özsungur Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Ankara Psikiyatri tarihinde önemli yer tutmasına karşın somatoform bozuklukların çocuk ve ergenlerde prognozuna ilişkin yeterli sayıda uzunlamasına çalışma bulunmamaktadır. Genel olarak çocuk ve gençlerde KB prognozunun erişkinlere göre daha iyi olduğu belirtilmektedir. %100 klinik düzelme oranları veren çalışmalar bulunmaktadır. Ülkemizde yapılan 4 yıllık bir izlem çalışmasında KB tanısı konan çocuk ve gençlerin %85 inde tam düzelme, %5 inde kısmi düzelme olduğu saptanmıştır. Bu çocuk ve gençlerin %37.5 inin 1 ay içinde, %55 inin 6 ay içinde, %77.5 inin 1 yıl içinde konversiyon belirtileri düzelmiştir. Erken tanı (belirtiler başladıktan sonra 3 ay içinde tanı) ve hastalık öncesi uysal uyum özelliğinin hastalığın gidişini olumlu etkilediği bulunmuştur. Ancak KB belirtileri düzelmesine karşın depresif bozukluk ve anksiyete bozukluğu görülme oranlarında belirgin bir azalma olmamıştır. Bu nedenle konversiyon belirtileri düzelse bile bu çocuk ve gençlerin psikiyatrik hastalık riski açısından uzun dönem izlenmeleri önerilmektedir. Son dönem yapılan 12 yıllık bir izlem çalışması da erişkinlik döneminde psikiyatrik hastalık görülme riskinin çok yüksek olduğunu göstermiştir. KB belirtilerinin süregenleşmesinde hangi değişkenlerin yordayıcı olduğu kesin bilinmemektedir. KB nin başarılı bir şekilde tedavi edilmesinde ve prognozunun olumlu olmasında doğru tanı koyabilmenin ve çocuk psikiyatrisi-çocuk nörolojisi paralel çalışmasının önemi büyüktür. Erken tanı, iyi premorbid uyum, başlatan nedenin açıkca belirlenebilmesi, çocuk ve ailenin tedavide işbirliği yapmasının klinik gidişi olumlu etkilediği; birden çok belirti olması, eşlik eden başka bir psikiyatrik hastalığın 16

18 bulunması, hastanın içgörü kazanma kapasitesinin azlığı, aile içinde yoğun çatışmaların bulunmasının ise prognozu olumsuz etkileyen değişkenler olduğu ileri sürülmektedir. Somatik belirtilerin sürekliliğini araştıran toplum temelli çalışmalarda, somatik belirtilerin erişkinlik döneminde devam ettiği ve her dönemde kız cinsiyetinde daha sık görüldüğü belirtilmektedir. Yineleyici karın ağrısı olan çocukların %30-60 ının erişkinlik döneminde de ağrı yakınmalarının sürdüğü çalışmalarda gösterilmiştir. Çocuk ve ergenlerde çok sayıda somatik belirtilerin erişkinlikte somatizasyon bozukluğuna dönüştüğü düşünülmektedir. Beden dismorfik bozukluğunda ise psikososyal işlevsellik açısından prognozun kötü olduğu bildirilmektedir. Anahtar sözcükler: Somatoform Bozukluklar, Prognoz, İzlem Kaynaklar 1. Jans ve ark. (2008) Long-term outcome and prognosis of dissociative disorder with onset in childhood or adolescence. Child Adolesc Psychiatry Ment Health 2: Pehlivantürk B, Ünal F (2002) Conversion disorder in children and adolescents: a four-year follow-up study, J Psychosom Res 52: Turgay A (1990) Treatment outcome for children and adolescents with conversion disorder. Can J Psychiatry 35: Yapay Bozukluk ile Büyümek Doç. Dr. Burak Doğangün Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, İstanbul Yapay bozukluk, kişinin gösterilebilir neden olmaksızın, tasarlayarak bir fizik ve/veya ruhsal hastalık ortaya çıkarttığı durumdur. Hastalığın oluşturulması istemli ancak buna neden olan gereksinim bilinçdışıdır. Yılda bu bozukluğa harcanan rakam yaklaşık 40 milyon dolar civarındadır. Bozukluk, istemli bir şekilde fizik ve/veya psikolojik belirti/hastalık üretme; hasta rolü oynama ve bunlar aracılığıyla emosyonel doyum sağlama olarak tanımlanabilir. Kişi, hasta olarak kabul edilme gereksinimi içerisinde (bilinçdışı motivasyon) bilerek, isteyerek fizik ve/veya psikolojik bir hastalık ortaya çıkarır hastalığını kontrol edilebilir ve kişinin bu davranışını açıklayacak gösterilebilir dış neden genellikle bulunamaz. Munchausen Sendromu ilk kez 1951'de hastane hastane dolaşarak hastalık öyküleri uyduran ve kendilerine gereksiz yere cerrahi girişimler uygulanmasına razı bir grup hastayı belirtmek için Asher tarafından kullanılmıştır. Munchausen Sendromu yapay bozuklukların en uç tipidir. Hastalık taklidi, patolojik yalan ve çok fazla gezme üçlemi bu sendromun tipik öğeleridir de Meadow tarafından tanımlanan Munchausen by Proxy sendromu (Vekaleten Hastalık) ise özel bir çocuk istismarı formudur. Aileler ya da çocuğa bakmakla yükümlü kimseler çocukta hastalık yaratmakta ya da uydurmaktadır. Hasta çocuk doktora götürülmekte ve doktorlar bu senaryoya gereksiz girişimsel muayeneleri ve incelemeleri yaparak ya da çeşitli ilaçları reçete ederek istemeden katılmaktadırlar. Bu konuşmada, yapay bozukluklar, neden olan faktörler ve bu şartlarda büyüyen çocuğun ruhsal gelişimi güncel bilgiler ışığında tartışılmaya çalışılacaktır. Panel: YAYGIN GELİŞİMSEL BOZUKLUK İLE BÜYÜMEK Oturum Başkanı: Prof. Dr. Ayşen Baykara Okul Öncesi ve Okul Döneminde Yaygın Gelişimsel Bozukluk Prof. Dr. Süha Miral Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, İzmir Ergenlik ve Erişkinlikte Yaygın Gelişimsel Bozukluk Prof. Dr. Nahit Motavallı Mukaddes İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, İstanbul Olgu Sunumları Prof. Dr. Ayşen Baykara İstanbul Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, İstanbul İkisi okul öncesi dönemden dört tanesi ilkokul döneminin ilk yıllarından başlamak üzere son ergenlik dönemine ulaşmış, ailelerinin kontrollarını belirli aralarla sürdürdüğü 6 yaygın gelişimsel bozukluk tanılı olgunun klinik gidişi, ailelerinin yaşadıkları, tedavide izlenenler, eğitim durumları, sosyal yaşamlarının seyri sunulacaktır. Yaygın gelişimsel bozukluk tanı grubundan 6 olgunun 3 tanesi asperger sendromu, 3 tanesi otistik bozukluktur. Olguların, klinik ve gidiş olarak ortak yönleri ve farklılıkları ele alınacaktır. 17

19 Panel: DUYGUDURUM BOZUKLUKLARI VE PSİKOZ İLE BÜYÜMEK Oturum Başkanı: Doç.Dr. Neslihan İnal Emiroğlu Depresyon ile Büyümek Doç. Dr. Yasemen Taner Gazi Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Ankara Bipolar Bozukluk ile Büyümek Doç. Dr. Neslihan İnal - Emiroğlu Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, İzmir Son yıllarda çocuk ve ergenlerde iki uçlu duygudurum bozukluğu ile ilgili bilimsel ilgi ve çalışmalar artmıştır. Bu ilgideki artış son yıllarda artan oranda çocuk ve gencin bu bozukluk tanısı ile tedavi altına alınması sonucunda oluşmuştur. Ancak erken dönemde bozukluğun tanınması ve tanılandırılması halen tartışmalıdır. Erken başlangıçlı bipolar bozukluk erişkin dönemiyle karşılaştırıldığında belirti görünümü, gidiş ve eştanılılık açısından atipik bir fenomenolojiye sahiptir. Çocukluk döneminde tipik bipolar I bozukluğundan daha sık şiddetde şiddetli duygudurum ve davranışsal düzenleme bozukluğu yada başka türlü adlandırılamayan bipolar bozukluk olarak adlandırılan alt tip, anormal duygudurum ve kronik şiddetli irritabilite tablosu ile ortaya çıkmaktadır ve prognozu ile ilgili yeterli bilgi yoktur. Çocuklardaki bipolar bozukluğun daha sık subsendromal döngüler içerdiği, mikst özelliklerin daha sık olduğu ve daha semptomatik olduğu saptanmıştır. İki uçlu duygudurum bozukluğunda başlangıç yaşının çocukluk yada ergenlikte olması ile eş tanılar ve işlevsellikte değişiklik göstermektedir. Bu sunumda iki uçlu duygudurum bozukluğunun erken dönemde görülen değişik klinik görünümleri ve bunların tanınması, iki uçlu duygudurum bozukluğu tanısı almış çocuk ve gençlerin ileriye dönük izlem çalışmalarına dayanarak büyüme süreçlerinde bozukluğa bağlı olarak uğradıkları klinik ve nörobiyolojik değişimler, nolası tedavi girişimleri ele alınmaya çalışılacaktır. Psikoz ile Büyümek Yrd. Doç. Dr. Burak Baykara Dokuz Eylül Üniversitesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları, İzmir Psikoz ile büyümek, bozulmuş beyin bağlantılanması ile büyümek demektir. Nörogelişimsel olarak çok çeşitli nöral sistemler anormal gelişim gösterir. Bu anormal nöral gelişimin kanıtları birçok beyin bölgesinde gösterilmiştir. Kortikal gri cevher kalınlığında azalma, serebellar işlev bozuklukları bunlara örnek olarak gösterilebilir. İşlevsel bağlantılanmanın bozulması biyopsikososyal gelişimi de sorunlara açık hale getirir. Psikotik bozukluklar ve şizofreni yönünden klinik olarak yüksek riskli gruplar belirlenmiştir. Bu grup ultra yüksek riskli grup olarak da adlandırılır.dsm-v'de atenüe psikotik bozukluk tanısı adı altında yeni bir eksen I bozukluğu tanımlanmaktadır. Bu bozukluk gelişmekte ve ilerlemekte olan psikotik süreci açıklama yönünde önemli bir tanımlamadır. Kronik seyirli psikotik bozukluklar hemen her zaman prodrom süreciyle başlar. Adolesan dönem, psikotik bozuklukların prodrom dönemini de içine alan nörogelişimsel yönden özel bir dönemdir. Beyin erişkin yaşamda sürdüreceği nöronal yapılanmayı bu dönemde tamamlar. Genetik ve nörogelişimsel yönden şizofreni gibi kronik seyirli psikotik bozukluklara duyarlı bireylerde özellikle adolesan dönemde uygun olmayan bağlantılanma psikoza zemin hazırlamaktadır. Travma varlığı çocukluk çağı psikotik bozuklukların gidişini de olumsuz etkilemektedir. Kız cinsiyet travmadan daha kötü etkileniyor olarak görünmektedir. Travma ve kannabis bir araya gelince psikoz olasılığı belirgin olarak artmaktadır. Bu sunumda büyümekte ve gelişmekte olan beyinde psikotik bozukluklara yol açan nörogelişimsel etmenlerin tartışılması ve sunulması amaçlanmaktadır. 3. Gün 26 Nisan 2012-PERŞEMBE Panel: BÜYÜME VE RUH SAĞLIĞI Oturum Başkanı: Prof. Dr. Ferhunde Öktem Bebek Büyürken Prof. Dr Runa İdil Uslu Serbest Hekim, Ankara Oyun Çağı Çocuğu Büyürken Prof. Dr. Ferhunde Öktem Hacettepe Tıp Fakültesi, İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi, Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Anabilim Dalı, Ankara 18

20 Okul Çağı Çocuğu Büyürken Yrd. Doç. Dr. Goncagül Çelik Mersin Devlet Hastanesi, Mersin Büyümek anne karnından başlayarak yaşam boyu devam eder. Okul ile birlikte güvenli ve tanıdık olarak bilinenden kalabalık, sorumluluk ve görevlerle dolu bir dış dünyaya açılımın yanı sıra öğretmen, akranlar ve eğitim sistemi-politikaları çevresinde şekillenen yeni bir yaşam döngüsü başlayacaktır. Ailenin çocuk hakkındaki farkındalığı, duyarlılığının okul personeli işbirliği ile paylaşılması ve birlikte hareket edilmesi de gerekecektir. 8-9 yaş civarında erişkin beyin büyüklüğüne yaklaşması ve prefrontal korteksden corpus callosuma kadar pek çok beyin alanının gelişiminin benmerkezci ve somut düşünce döneminden soyut düşünme sürecine geçişin biyolojik kanıtlarıdır. Okul çağında çocuğun öğrenme süreci ile birlikte akademik becerileri ile yakından ilişkili dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve öğrenme güçlükleri, mental retardasyon gibi ruhsal bozuklukların tanı alması ve tedavi sürecinin başlaması da tüm bu karşılıklı sistemlerin etkileşimi ile mümkün olacaktır. Bronfenbrennerin ekolojik sistem kuramı çerçevesinde tüm bu süreçlerin akışı tartışılacaktır. (Broefenbrenner 1994). Akran istismarını da içeren her türlü istismar, internetin kötüye kullanımı, medyada şiddet okul çağı çocuğu olarak tanımlanan orta çocukluk çağının biyopsikososyal sorunlarından güncel olanlarıdır.(sharif 2010, Cain 2010) Anahtar Sözcükler: Okul Çağı Çocuğu, Ekolojik Sistem, Medya, İstismar Kaynaklar 1. Broefenbrenner U, Ceci SJ 1994 Nature-nurture reconceptualized in developmental perspective: A bioecological model. Psychological Review 101; Sharif I, Wills T, Sargent JD Effect of Visual media use on school performance. A prospective study J Adolesc Health (1); Cain N, Gradisar M Electronic media use and sleep in school-aged children and adolescents: A review Sleeep Medicine 2010; Panel: ENGEL İLE BÜYÜMEK Oturum Başkanı: Dr. Şaziye Senem Başgül Engelli Kardeşi Olmak Ezgi Yılmaz Engelli bir kardeşle büyümek ne demek? Otistik bir kardeşi olan, 20 yıldır otizmler iç içe bir abla olarak yaşadığım sorunları, sorumlulukları, mücadeleleri, üzüntüleri ve sevinçleri hayatımdan örnekler vererek anlatacağım Engelli bir kardeşiniz varsa hayatınız hiçbir zaman sıradan ve diğer insanlarınki kadar kolay olmayacaktır. Arkadaşlarınızın, komşularınızın, diğer aile bireylerinin yaşadığı hayattan çok farklı şeylerle uğraşmak zorunda kalacaksınızdır. O nun takıntılarıyla mücadele etmek için ekstra çaba sarf etmek yorulmak bazen pes etmek ama sonra devam etmek zorundasınızdır. Eğer engelli bir kardeşiniz varsa, çocukken bile o kardeşin sorumluluğunu alabilen olgun bir abla olmak zorundasınız. Engelli ablası olarak, her zaman güçlü, sorunlarla başa çıkmasını bilen, her şeye rağmen ayakta durabilen sorunsuz çocuk olmak zorundasınızdır. Çünkü ailenin bir sorunlu çocuğu vardır ve ikincisi sorunlu kardeşi talere etmek için daha akıllı/çalışkan/sorunsuz olmak zorundadır. Engelli bir kardeşle büyürken, abla/ağabey birçok zorlukla mücadele etmek zorundadır aslında. Mesela küçükken parka gittiğimizde Erkan ın kaydırak önünde oturma takıntısından dolayı çok kavga etmişliğim vardır. Diğer çocukların oynamasına izin vermediği için çocuklar kısa süre sonra isyan etmeye başlar bende tek tek hepsine durumu izah edip bize biraz müsaade etmelerini isterim; Erkan ın gönlü olsun, sosyalleşsin, diğer çocukların arasına katılabilsin diye Ama insanlara derdimizi anlatmamız çoğu zaman olduğu gibi parkta da başarısız sonuç verir mahallenin bütün çocuklarının saatlerce oyun oynama özgürlüğü olan parkta Erkan ı zorla dakika oynatabilirim ancak. Ve ben o günlerden beri insanların düşüncesizliğine, anlayışsızlığına isyan ederim. Hiç mi düşünmezler ya benim başıma gelseydi, ya benim kardeşim bu durumda olsaydı ne yapardım diye. Büyük çoğunluğu düşünmez maalesef, eğer insanların empati yapabilme yeteneği olsaydı bugün daha az zorluk yaşıyor olabilirdik 19

9 NİSAN 2014 ÇARŞAMBA

9 NİSAN 2014 ÇARŞAMBA 9 NİSAN 2014 ÇARŞAMBA 13:00 PANEL 1 - PRODROMAL PSİKOZ ÇALIŞMA GRUBU 1 ÇALIŞMA GRUBU 2 Oturum Başkanı: Doç. Dr. Burak Baykara Prodromal Psikoz Nedir? Ne Değildir? Doç. Dr. Burak Baykara Prodromal Psikoz

Detaylı

25. Ulusal Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Kongresi Bilimsel Programı 1 NİSAN 2015 ÇARŞAMBA (1. GÜN)

25. Ulusal Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Kongresi Bilimsel Programı 1 NİSAN 2015 ÇARŞAMBA (1. GÜN) 08:00-17:00 09:00-10:30 10:30-11:00 11:00-12:30 Çalışma Grubu (1) Çalışma Grubu (2) Kurs (1) Psikofarmakolojinin Temel İlkeleri Çocuk ve Ergen Psikiyatrisinde Aile ile Çalışmak Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi

Detaylı

OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU. Prof. Dr. Berna Özsungur Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD

OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU. Prof. Dr. Berna Özsungur Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU Prof. Dr. Berna Özsungur Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD 58. Türkiye Milli Pediatri Kongresi 25 Ekim 2014 TANIM Otizm Spektrum

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Psikiyatri Staj Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER Yrd. Doç. Dr. Oğuz GÜÇLÜ Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

HAREKETLİ ÇOCUK DOÇ. DR.AYLİN ÖZBEK DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ AD. ÖĞRETİM ÜYESİ

HAREKETLİ ÇOCUK DOÇ. DR.AYLİN ÖZBEK DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ AD. ÖĞRETİM ÜYESİ HAREKETLİ ÇOCUK DOÇ. DR.AYLİN ÖZBEK DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ AD. ÖĞRETİM ÜYESİ SUNUM PLANI: Hareketli çocuk kime denir? Klinik ilgi odağı olması gereken çocuklar hangileridir?

Detaylı

ÇOCUK İHMAL VE İSTİSMARI RUHSAL DEĞERLENDİRME FORMU. Temel Yakınmalar. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi

ÇOCUK İHMAL VE İSTİSMARI RUHSAL DEĞERLENDİRME FORMU. Temel Yakınmalar. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi ÇOCUK İHMAL VE İSTİSMARI RUHSAL DEĞERLENDİRME FORMU Çocuğun Adı- Soyadı: Cinsiyeti: TC Kimlik No: Görüşmecinin Adı- Soyadı:

Detaylı

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri Zeka Geriliği nedir? Zeka geriliğinin kişinin yaşına ve konumuna uygun işlevselliği gösterememesiyle belirlidir. Bunun yanı sıra motor gelişimi, dili kullanma yeteneği bozuk, anlama ve kavrama yaşıtlarından

Detaylı

Cinsiyet Hormonları ve Nörogelişimsel Bozukluklar

Cinsiyet Hormonları ve Nörogelişimsel Bozukluklar Cinsiyet Hormonları ve Nörogelişimsel Bozukluklar Geç-dönem Bozukluklar Depresyon Kaygı Bozuklukları Yeme Bozuklukları Travma Sonrası Stres Bozukluğu Nörogelişimsel Bozukluklar Otizm Dikkat Eksikliği Hiperaktivite

Detaylı

Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır.

Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır. Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır. Lohusalık döneminde ruhsal hastalıklar: risk etkenleri ve klinik gidiş Doç.Dr. Leyla Gülseren 25 Eylül 2013 49. Ulusal

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU Dahili Servisler Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHP) Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), her 10 çocuktan birinde görülmesi, ruhsal, sosyal

Detaylı

Füsun KURDOĞLU-ERÜRETEN Uzman Psikolog

Füsun KURDOĞLU-ERÜRETEN Uzman Psikolog Füsun KURDOĞLU-ERÜRETEN Uzman Psikolog EĞİTİMİ Lisans : İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi,Psikoloji Bölümü Tezi : Nörotiklik,zaman tahmini ve seçici dikkat 1982 Yüksek Lisans (M.A) : Marmara Üniversitesi

Detaylı

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI KLİNİĞİ YATAN HASTA DEĞERLENDİRME FORMU

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI KLİNİĞİ YATAN HASTA DEĞERLENDİRME FORMU Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI KLİNİĞİ YATAN HASTA DEĞERLENDİRME

Detaylı

( iki uçlu duygulanım bozukluğu, psikoz manik depresif, manik depresif psikoz)

( iki uçlu duygulanım bozukluğu, psikoz manik depresif, manik depresif psikoz) ÇOCUKLARDA BİPOLAR DUYGULANIM BOZUKLUĞ ( iki uçlu duygulanım bozukluğu, psikoz manik depresif, manik depresif psikoz) Bipolar duygulanım bozukluğu ; iki uçlu duygulanım bozukluğu, manik depresif psikoz

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem VI Ön Hekimlik Psikiyatri (Seçmeli) Uygulama Dilimi Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Doç.

Detaylı

ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI

ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI Bilgisayar ve internet kullanımı teknoloji çağı olarak adlandırabileceğimiz bu dönemde, artık hayatın önemli gereçleri haline gelmiştir. Bilgiye kolay, hızlı, ucuz ve güvenli

Detaylı

70. Yılında Otizm Spektrum Bozuklukları. Dr. Sabri Hergüner Meram Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD

70. Yılında Otizm Spektrum Bozuklukları. Dr. Sabri Hergüner Meram Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD 1943 2013 70. Yılında Otizm Spektrum Bozuklukları Dr. Sabri Hergüner Meram Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD Açıklama 2012-2013 Araştırmacı: Yok Danışman: Yok Konuşmacı: 2012 Janssen Cilag

Detaylı

İÇİNDEKİLER. GİRİŞ GELİŞİM PSİKOLOJİSİNE DAİR Prof. Dr. İrfan ERDOĞAN. I. Gelişim Psikolojisine Kuramsal Bakış...1

İÇİNDEKİLER. GİRİŞ GELİŞİM PSİKOLOJİSİNE DAİR Prof. Dr. İrfan ERDOĞAN. I. Gelişim Psikolojisine Kuramsal Bakış...1 İÇİNDEKİLER GİRİŞ GELİŞİM PSİKOLOJİSİNE DAİR Prof. Dr. İrfan ERDOĞAN I. Gelişim Psikolojisine Kuramsal Bakış...1 BÖLÜM 1 GELİŞİM PSİKOLOJİSİNDE KURAMLAR VE ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ Çare SERTELİN MERCAN I.

Detaylı

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLAR. PSİ154 - PSİ162 Doç.Dr. Hacer HARLAK

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLAR. PSİ154 - PSİ162 Doç.Dr. Hacer HARLAK PSİKOLOJİK BOZUKLUKLAR BU DERSTE ŞUNLARı KONUŞACAĞıZ: Anormal davranışı normalden nasıl ayırırız? Ruh sağlığı uzmanları tarafından kullanılan belli başlı anormal davranış modelleri nelerdir? Anormal davranışı

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

Açıklama 2008 2010. Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur.

Açıklama 2008 2010. Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur. Açıklama 2008 2010 Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur. Gençlerde DEHB nin Öğrenim Hayatı Üzerine Etkileri Dr Aytül Karabekiroğlu Samsun Mehmet Aydın Eğitim ve Araştırma

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUĞU ANLAMAK

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUĞU ANLAMAK DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU OLAN ÇOCUĞU ANLAMAK Prof. Dr. Sirel Karakaş Neurometrika Medikal Tıp Teknololojileri Ltd. Şti Nöropsikoloji ve Psikofizyoloji Derneği Başkanı Uslarası Kıbrıs Üniversitesi

Detaylı

EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ

EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ Kriz Dergisi 2(1): 235-240 EĞİTİM VEREN BİR DEVLET HASTANESİ PSİKİYATRİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN HASTALARIN TANI GRUPLARINA GÖRE SOSYODEMOGRAFİK ÖZELLİKLERİ Erol ÖZMEN, M.Murat DEMET, İlkin İÇELLİ, Gürsel

Detaylı

Bu bozukluk madde kullanımına veya genel tıbbi durumdaki bir bozukluğa bağlı değildir.

Bu bozukluk madde kullanımına veya genel tıbbi durumdaki bir bozukluğa bağlı değildir. Psikiyatrinin en önemli hastalıklarından biridir. Bu hastalıkta gerçeği değerlendirme yetisinde bozulma, acayip tuhaf davranışlar, hezeyanlar ( mantıksız, saçma, olması mümkün olmayan veya olması mümkün

Detaylı

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ İnsomni Dr. Selda KORKMAZ Uykuya başlama zorluğu Uykuyu sürdürme zorluğu Çok erken uyanma Kronik şekilde dinlendirici olmayan uyku yakınması Kötü kalitede uyku yakınması Genel populasyonda en sık görülen

Detaylı

Ruhsal Travma Değerlendirme Formu. APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır

Ruhsal Travma Değerlendirme Formu. APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır Ruhsal Travma Değerlendirme Formu APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır A. SOSYODEMOGRAFİK BİLGİLER 1. Adı Soyadı:... 2. Protokol No:... 3. Başvuru Tarihi:...

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzman Dr. M. Yelda TAN

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzman Dr. M. Yelda TAN DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzman Dr. M. Yelda TAN DEHB başlıca 3 alanda bozulmayı içerir: 1) Dikkat eksikliği 2) Hiperaktivite 3) Dürtüsellik Dikkat eksikliği

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD Çalışmalarda birinci basamak sağlık kurumlarına başvuran hastalardaki psikiyatrik hastalık sıklığı, gerek değerlendirme ölçekleri kullanılarak

Detaylı

Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri

Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri Lityum psikiyatri 1950 1980lerde lityum bazı antikonvülzanlara benzer etki Ayrı ayrı ve yineleyen nöbetler şeklinde ortaya çıkan manik depresyon ve epilepsi Böylece

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Doktora Tezi/S.Yeterlik Çalışması/Tıpta Uzmanlık Tezi Başlığı ve Danışman(lar)ı :

ÖZGEÇMİŞ. Doktora Tezi/S.Yeterlik Çalışması/Tıpta Uzmanlık Tezi Başlığı ve Danışman(lar)ı : 1. Adı Soyadı : Ayşegül Selcen GÜLER ÖZGEÇMİŞ 2. Unvanı : Uzman doktor 3. Öğrenim Durumu : Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Tıp Marmara Üniversitesi 1997-2003 Y. Lisans Tıp Marmara Üniversitesi

Detaylı

TARİH KONU DOKTOR DANIŞMAN. 26.09.2014 Çocuk ve Ergenlerde rtms Çağrı Öğüt BERNA ÖZSUNGUR. 24.10.2014 Zihin Kuramı Kevser Nalbant FATİH ÜNAL

TARİH KONU DOKTOR DANIŞMAN. 26.09.2014 Çocuk ve Ergenlerde rtms Çağrı Öğüt BERNA ÖZSUNGUR. 24.10.2014 Zihin Kuramı Kevser Nalbant FATİH ÜNAL HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK VE ERGEN RUH SAĞLIĞI HASTALIKLARI ANABİLİM DALI 2014-2015 AKADEMİK YILI SEMİNER KONULARI TARİH KONU DOKTOR DANIŞMAN 26.09.2014 Çocuk ve Ergenlerde rtms Çağrı

Detaylı

Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD.

Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD. Obezitede Anksiyete Bozuklukları ve Depresyon Şebnem Pırıldar Ege Psikiyatri AD. Açıklama 2008 2010 Araştırmacı: Sanofi Danışman: Teva, BMS Konuşmacı: Lundbeck Obezite giderek artan bir toplum sağlığı

Detaylı

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ ANABİLİM DALI 2012-2012 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DÖNEM V PSİKİYATRİ STAJ DERS PROGRAMI

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ ANABİLİM DALI 2012-2012 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DÖNEM V PSİKİYATRİ STAJ DERS PROGRAMI T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ ANABİLİM DALI 2012-2012 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DÖNEM V PSİKİYATRİ STAJ DERS PROGRAMI STAJ DÖNEMİNDE EĞİTİM VE ÖĞRETİMDEN SORUMLU ÖĞRETİM ÜYELERİ:

Detaylı

Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım

Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım Risk Altındaki Çocuklara Yaklaşım Prof. Dr. Betül Ulukol Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Sosyal Pediatri Bilim Dalı Risk Yüksek riskli gebeliklerin sonucu dünyaya gelenler Özel sağlık gereksinimi olan

Detaylı

Son iki yılda ilaç endüstrisi ve başka kuruluşlarla gelir getirici ilişkim olmamıştır.

Son iki yılda ilaç endüstrisi ve başka kuruluşlarla gelir getirici ilişkim olmamıştır. Son iki yılda ilaç endüstrisi ve başka kuruluşlarla gelir getirici ilişkim olmamıştır. TIP EĞİTİMİNDE SOSYAL PSİKİYATRİ Prof.Dr. Orhan DOĞAN Üsküdar Üniversitesi, İstanbul Tıp eğitiminde psikiyatri Tıp

Detaylı

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Dr. SiğnemÖZTEKİN, Psikolog Duygu KUZU, Dr. Güneş CAN, Prof. Dr. AyşenESEN DANACI Giriş: Ayrılma anksiyetesi bozukluğu,

Detaylı

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER PSH 501 - Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Temelleri

Detaylı

2015-2016 DÖNEM I MED 115: Temel Bilimler I Ders kurulu 14.09.2015-09.10.2015 4 Hafta/ 73 saat

2015-2016 DÖNEM I MED 115: Temel Bilimler I Ders kurulu 14.09.2015-09.10.2015 4 Hafta/ 73 saat 2015-2016 DÖNEM I MED 115: Temel Bilimler I Ders kurulu 14.09.2015-09.10.2015 4 Hafta/ 73 saat Dersler Teorik Pratik Toplam Davranış Bilimleri 25-25 Sağlıklı Yaşam ve Halk Sağlığı 25-25 Sosyal Bilimler

Detaylı

İSTANBUL AREL ÜNİVERSİTESİ/SAĞLIK BİLİMLERİ YÜKSEKOKULU/ÇOCUK GELİŞİMİ BÖLÜMÜ)

İSTANBUL AREL ÜNİVERSİTESİ/SAĞLIK BİLİMLERİ YÜKSEKOKULU/ÇOCUK GELİŞİMİ BÖLÜMÜ) MUHAMMED AYAZ YARDIMCI DOÇENT E-Posta Adresi : ayazmuhammed@yahoo.com Telefon (İş) : 2128672500- Faks : Adres : Öğrenim Durumu Tıpta Uzmanlık 2005-2009 Lisans 1996-2003 KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ/DAHİLİ

Detaylı

hükümet tabibi olarak görev yaptıktan sonra, 1988 yılında Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi nde başladığım

hükümet tabibi olarak görev yaptıktan sonra, 1988 yılında Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi nde başladığım 1961 yılında Malatya da doğdum. İlk-orta ve lise öğrenimimi Malatya da tamamladım.1978 yılında girdiğim Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi'ni 1984 yılında bitirdim. 1984-1987 yılları arasında Çanakkale ve

Detaylı

DEHB Erişkinliğe Yansımalar ve Eş Tanı

DEHB Erişkinliğe Yansımalar ve Eş Tanı DEHB Erişkinliğe Yansımalar ve Eş Tanı Doç. Dr. Cengiz TUĞLU 46. Ulusal Psikiyatri Kongresi 08 Ekim 2010, İzmir Açıklama Konuşmacı Araştırma Danışma Kurulu Janssen Cilag X X Eli Lilly X X X BMS X AstraZeneca

Detaylı

PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ

PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ Ahmet Zihni SOYATA Selin AKIŞIK Damla İNHANLI Alp ÜÇOK İ.T.F. Psikiyatri

Detaylı

PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ*

PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ* İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri 25 TÜRKİYE DE SIK KARŞILAŞILAN PSİKİYATRİK HASTALIKLAR Sempozyum Dizisi No:62 Mart 2008 S:25-30 PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ*

Detaylı

Dersin adı: Elektif (Çocuk Psikiyatrisi) Görüşme Saatleri: Salı:14:00-15:00

Dersin adı: Elektif (Çocuk Psikiyatrisi) Görüşme Saatleri: Salı:14:00-15:00 Dersin adı: Elektif (Çocuk Psikiyatrisi) Dersin Kodu: TIP 517 AKTS Kredisi: 3 Dönem V Lisans Seçmeli 60 saat / 2 hafta Teorik: 20 saat / 2 hafta, lı: 40 saat / 2 hafta Dersin dili: Türkçe Dersin Koordinatörü,

Detaylı

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ A.D. Madde deyince ne anlıyoruz? Alkol Amfetamin gibi uyarıcılar Kafein Esrar ve sentetik kannabinoidler

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) SAĞLIK TANILAMASI (HEM 601 TEORİK 2, 2

Detaylı

5. SINIF 4.KURUL 3.Döngü

5. SINIF 4.KURUL 3.Döngü 5. SINIF 4.KURUL 3.Döngü DERS PROGRAMI R U H S A Ğ L I Ğ I, T I P E T İ Ğ İ, A D L İ T I P, K L İ N İ K F A R M A K O L O J İ 1 5. S I N I F - 4. D E R S K U R U L U - 1. D Ö N G Ü R U H S A Ğ L I Ğ I,

Detaylı

DEHB VE SUÇ. Bana bulaşmak istemezsin.ben de otoriteye karşı saygı eksikliği varmış! Prof. Dr. Bengi SEMERCİ

DEHB VE SUÇ. Bana bulaşmak istemezsin.ben de otoriteye karşı saygı eksikliği varmış! Prof. Dr. Bengi SEMERCİ Bana bulaşmak istemezsin.ben de otoriteye karşı saygı eksikliği varmış! Prof. Dr. Bengi SEMERCİ AÇIKLAMA 2011-2012 Araştırmacı: YOK Danışman: Lily, Johnson Konuşmacı: Lily, Johnson En çok tartışılmaya

Detaylı

5. SINIF 4.KURUL 2.Döngü

5. SINIF 4.KURUL 2.Döngü 5. SINIF 4.KURUL 2.Döngü DERS PROGRAMI R U H S A Ğ L I Ğ I, T I P E T İ Ğ İ, A D L İ T I P, K L İ N İ K F A R M A K O L O J İ 1 5. S I N I F - 4. D E R S K U R U L U - 2. D Ö N G Ü R U H S A Ğ L I Ğ I,

Detaylı

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Doç. Dr. Özen Önen Sertöz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Bilim Dalı Ankara,

Detaylı

ULUSLARARASI TRAVMA ÇALIŞMALARI PROGRAMI - İSTANBUL - NEW YORK İSTANBUL BİLGİ ÜNİVERSİTESİ

ULUSLARARASI TRAVMA ÇALIŞMALARI PROGRAMI - İSTANBUL - NEW YORK İSTANBUL BİLGİ ÜNİVERSİTESİ BİRİNCİ AY EĞİTİMLERİ ULUSLARARASI TRAVMA ÇALIŞMALARI PROGRAMI - İSTANBUL - NEW YORK İSTANBUL BİLGİ ÜNİVERSİTESİ Düzey Tarih Gün Zaman Seminerin Konusu Eğitimciler 25/10/13 26/10/13 27/12/13 Cuma 18:00-20:00

Detaylı

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu Sağlık Hizmetlerinin Özellikleri Ergenin yaşına, gelişim düzeyine uygun Bireysel, kültürel ve sosyoekonomik farklılıklara

Detaylı

Suç işlemiş bipolar bozukluklu olgularda klinik ve suç özellikleri: BRSHH den bir örnek. Dr. Tuba Hale CAMCIOĞLU

Suç işlemiş bipolar bozukluklu olgularda klinik ve suç özellikleri: BRSHH den bir örnek. Dr. Tuba Hale CAMCIOĞLU Suç işlemiş bipolar bozukluklu olgularda klinik ve suç özellikleri: BRSHH den bir örnek Dr. Tuba Hale CAMCIOĞLU Kurum ve kuruluşla ilişki bildirimi Bulunmamaktadır. Şiddet ve Suç Saldırganlık Şiddet Bireyin

Detaylı

POSTPARTUM BAŞLANGIÇLI DEPRESYONDA GİDİŞ VE SONLANIM

POSTPARTUM BAŞLANGIÇLI DEPRESYONDA GİDİŞ VE SONLANIM POSTPARTUM BAŞLANGIÇLI DEPRESYONDA GİDİŞ VE SONLANIM DR FARUK UĞUZ KONYA N.E.Ü MERAM TIP FAKÜLTESI PSIKIYATRI A.D. ÖĞR. ÜYESI Açıklama Son iki yıl içinde ilaç endüstrisi vd sivil toplum kuruluşları ile

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 2008. Y. Lisans KLİNİK PSİKOLOJİ ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİV.

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 2008. Y. Lisans KLİNİK PSİKOLOJİ ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİV. ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: İREM YOLA 2. Doğum Tarihi: 23.11.1986 3. Unvanı: UZMAN 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans PSİKOLOJİ BÖLÜMÜ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ 2008 Y. Lisans KLİNİK PSİKOLOJİ

Detaylı

1 ÖZEL EĞİTİM VE ÖZEL EĞİTİME MUHTAÇ ÇOCUKLAR

1 ÖZEL EĞİTİM VE ÖZEL EĞİTİME MUHTAÇ ÇOCUKLAR İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 ÖZEL EĞİTİM VE ÖZEL EĞİTİME MUHTAÇ ÇOCUKLAR 13 1.1. Özel Gereksinimli Bireyler 16 1.2. Özel Eğitimin Amacı ve İlkeleri 18 1.3. Özel Eğitimin Önemi 19 1.4. Engelliliğin Genel

Detaylı

Prof.Dr. Hatice ÖZYILDIZ GÜZ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Psikiyatri ABD

Prof.Dr. Hatice ÖZYILDIZ GÜZ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Psikiyatri ABD Prof.Dr. Hatice ÖZYILDIZ GÜZ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Psikiyatri ABD İÇERİK ALT TİPLENDİRMEDEKİ SORUNLAR KLİNİĞE YANSIMASI ÇEKİNGEN KİŞİLİK BOZUKLUĞUNUN ETKİSİ Tanısal bakı Sosyal fobi DSM-I de "Fobik

Detaylı

Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler

Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler Zihinsel yetersizlik üç ölçütte ele alınmaktadır 1. Zihinsel işlevlerde önemli derecede normalin altında olma 2. Uyumsal davranışlarda yetersizlik gösterme 3. Gelişim

Detaylı

5. SINIF 4.GRUP 4. KURUL RUH SAĞLIĞI, TIP ETİĞİ, TIP HUKUKU, ADLİ TIP, KLİNİK FARMAKOLOJİ

5. SINIF 4.GRUP 4. KURUL RUH SAĞLIĞI, TIP ETİĞİ, TIP HUKUKU, ADLİ TIP, KLİNİK FARMAKOLOJİ 5. SINIF 4.GRUP 4. KURUL RUH SAĞLIĞI, TIP ETİĞİ, TIP HUKUKU, ADLİ TIP, - 4.GRUP 4.DERS KURULU RUH SAĞLIĞI, TIP ETİĞİ, TIP HUKUKU, ADLİ TIP, (13 EKİM 2014 05 ARALIK 2014) Dekan : Prof. Dr. Bekir YAŞAR Dekan

Detaylı

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ ANABİLİM DALI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DÖNEM V PSİKİYATRİ STAJ DERS PROGRAMI

T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ ANABİLİM DALI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DÖNEM V PSİKİYATRİ STAJ DERS PROGRAMI T.C. SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ ANABİLİM DALI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DÖNEM V PSİKİYATRİ STAJ DERS PROGRAMI STAJ DÖNEMİNDE EĞİTİM VE ÖĞRETİMDEN SORUMLU ÖĞRETİM ÜYELERİ:

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ A u ok na lu ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - MART 2014 ANAOKULLARI BÜLTENİ ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ Okul öncesi dönem, gelişimin hızlı olması ve

Detaylı

Doğuş Üniversitesi, KLİNİK PSİKOLOJİ İstanbul 2011 2015 ( % 100 Burslu)

Doğuş Üniversitesi, KLİNİK PSİKOLOJİ İstanbul 2011 2015 ( % 100 Burslu) 1 UZMAN KLİNİK PSİKOLOG ŞEBNEM YÜKSEL 2007 yılında çalışma hayatıma başladım ve yetişkin, aile, çift, çocuk ve ergenlerle klinik psikolog olarak çalışmaktayım. Bilişsel-Davranışçı Terapi ve Virginia Satir

Detaylı

Okul Sağlığına Genel Bir Bakış ve Okul Sağlığında Ruh Sağlığının Yeri. Dr Hilal Tıpırdamaz Sipahi 22 Ekim 2003

Okul Sağlığına Genel Bir Bakış ve Okul Sağlığında Ruh Sağlığının Yeri. Dr Hilal Tıpırdamaz Sipahi 22 Ekim 2003 Okul Sağlığına Genel Bir Bakış ve Okul Sağlığında Ruh Sağlığının Yeri Dr Hilal Tıpırdamaz Sipahi 22 Ekim 2003 Okul dönemi 6-19 yaşlar arasını kapsar, iki dönemdir erken okul yaşı ve prepubesans kızlarda

Detaylı

Ayşe Devrim Başterzi. Son iki senedir ilaç endüstrisi ve STO ile araştırmacı, danışman ya da konuşmacı olarak herhangi bir çıkar çatışmam yoktur.

Ayşe Devrim Başterzi. Son iki senedir ilaç endüstrisi ve STO ile araştırmacı, danışman ya da konuşmacı olarak herhangi bir çıkar çatışmam yoktur. Ayşe Devrim Başterzi Son iki senedir ilaç endüstrisi ve STO ile araştırmacı, danışman ya da konuşmacı olarak herhangi bir çıkar çatışmam yoktur. Epidemiyoloji ve eğitim mi? Eğitim ve epidemiyoloji mi?

Detaylı

5. SINIF 4.GRUP 4. KURUL RUH SAĞLIĞI, TIP ETİĞİ, TIP HUKUKU, ADLİ TIP, KLİNİK FARMAKOLOJİ

5. SINIF 4.GRUP 4. KURUL RUH SAĞLIĞI, TIP ETİĞİ, TIP HUKUKU, ADLİ TIP, KLİNİK FARMAKOLOJİ 5. SINIF 4.GRUP 4. KURUL RUH SAĞLIĞI, TIP ETİĞİ, TIP HUKUKU, ADLİ TIP, 5. S I N I F - 1. G R U P 4. D E R S K U R U L U R U H S A Ğ L I Ğ I, T I P E T İ Ğ İ, T I P H U K U K U, A D L İ T I P, K L İ N İ

Detaylı

5. SINIF 4.KURUL 1.Döngü

5. SINIF 4.KURUL 1.Döngü 5. SNF 1.Döngü DERS PROGRAM R U H S A Ğ L Ğ, T P E T İ Ğ İ, A D L İ T P, K L İ N İ K F A R M A K O L O J İ 1 5. S N F - 4. D E R S K U R U L U - 1. D Ö N G Ü R U H S A Ğ L Ğ, T P E T İ Ğ İ, A D L İ T P,

Detaylı

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri 1 Öğrenim Hedefleri Toplumsal cinsiyet ayrımcılığının, yaşam dönemlerine göre kadın sağlığına olan etkilerini açıklar, Toplumsal cinsiyet ayrımcılığı ile kadına

Detaylı

2002-2003 Bilişsel ve Davranışçı Terapiler Eğitimi (teorik temel) Eğitmen: Prof. Dr. M. Z. Sungur/ İstanbul

2002-2003 Bilişsel ve Davranışçı Terapiler Eğitimi (teorik temel) Eğitmen: Prof. Dr. M. Z. Sungur/ İstanbul H. GAYE TOLUN Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Kişisel Bilgi: Doğum tarihi: 19.10.1971 Doğum yeri: Ankara Medeni durum: Evli, 1 çocuklu Eğitim ve Görev: 2008 Serbest Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı

Detaylı

Çekirdek belirtileri açýsýndan duygulaným alanýnda. Birinci Basamakta Depresyon: Tanýma, Ele Alma, Yönlendirme. Özet

Çekirdek belirtileri açýsýndan duygulaným alanýnda. Birinci Basamakta Depresyon: Tanýma, Ele Alma, Yönlendirme. Özet Birinci Basamakta Depresyon: Tanýma, Ele Alma, Yönlendirme Doç. Dr. Levent KÜEY* Özet Depresyon psikiyatrik bozukluklar arasýnda en sýk karþýlaþýlan hastalýklardan biridir. Depresif hastalarýn önemli bir

Detaylı

DEPRESYON SAĞALTIM KILAVUZU KAYNAK KİTABI. Editörler. Olcay Yazıcı E. Timuçin Oral Simavi Vahip. Türkiye Psikiyatri Derneği Yayınları

DEPRESYON SAĞALTIM KILAVUZU KAYNAK KİTABI. Editörler. Olcay Yazıcı E. Timuçin Oral Simavi Vahip. Türkiye Psikiyatri Derneği Yayınları DEPRESYON SAĞALTIM KILAVUZU KAYNAK KİTABI Editörler Olcay Yazıcı E. Timuçin Oral Simavi Vahip Türkiye Psikiyatri Derneği Yayınları Olcay Yazıcı E. Timuçin Oral Simavi Vahip Türkiye Psikiyatri Derneği Yayınları

Detaylı

2014

2014 2014 DİKKAT EKSİKLİĞİ BOZUKLUĞU (DEB) ve MentalUP İçerik DEB e Klinik İlgi DEB Nedir? DEB in Belirtileri DEB in Zihinsel Sürece Etkileri DEB in Psikososyal Tedavisi MentalUP tan Faydalanma MentalUP İçeriği

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ I.KİŞİSEL BİLGİLER

ÖZGEÇMİŞ I.KİŞİSEL BİLGİLER ÖZGEÇMİŞ I.KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı : Ayşe Kuzu Doğum Tarihi: 22.04.1976 Ünvanı: Öğretim Görevlisi İş Adresi: Bülent Ecevit Üniversitesi Ahmet Erdoğan Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Kozlu/ZONGULDAK

Detaylı

BİPOLAR YAŞAM DERNEĞİ http://www.bipolaryasam.org/ Bipolar II Bozukluk

BİPOLAR YAŞAM DERNEĞİ http://www.bipolaryasam.org/ Bipolar II Bozukluk BİPOLAR YAŞAM DERNEĞİ http://www.bipolaryasam.org/ Bipolar II Bozukluk Doç. Dr. Sibel Çakır İstanbul Tıp Fakültesi, Psikiyatri A.D Duygudurum Bozuklukları Birimi Açıklama 2012-2013 Araştırmacı: ELAN Danışman:

Detaylı

Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD

Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD 1 Psikiyatride İlaç Etkisinin Hastalık merkezli Modeli 2 Alternatif İlaç merkezli İlaç Modeli 3 Fiziksel Tedaviler Ve Hastalık merkezli Model 1 Psikiyatride

Detaylı

Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu

Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu OLGU SUNUMU Çocuk Ýstismarýna Birimler Arasý Yaklaþým: Bir Olgu Sunumu Multidisciplinary Approach to Child Abuse: A Case Report Muhammed Ayaz 1, Ayþe Burcu Ayaz 1 1 Uz.Dr., Sakarya Üniversitesi Týp Fakültesi

Detaylı

ÇOCUK VE ERGENLERDE ANTİDEPRESAN İLAÇ KULLANIMI: ARTILAR VE EKSİLER Uzm Dr Betül Mazlum Erişkin psikiyatri hastalarında uzun zamandır yaygın olarak kullanılan antidepresan ilaçların çocuk ve ergen hastalarda

Detaylı

Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımın belirtileri ve etkileri Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımı önlemek için yapmamız gerekenler

Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımın belirtileri ve etkileri Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımı önlemek için yapmamız gerekenler Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımın belirtileri ve etkileri Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımı önlemek için yapmamız gerekenler Çocuk ve ergenin kötüye kullanımını üç ana başlıkta ele

Detaylı

NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ

NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ Doç. Dr. Okan Çalıyurt Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD, Edirne Temel Kavramlar Madde kötüye kullanımı Madde bağımlılığı Yoksunluk Tolerans

Detaylı

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I HEDEFLER İÇİNDEKİLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I Gelişim Psikolojisinin Alanı Gelişim Psikolojisinin Temel Kavramları Gelişimi Etkileyen Faktörler Gelişimin Temel İlkeleri Fiziksel Gelişim Alanı PSİKOLOJİ Bu

Detaylı

OBEZİTE VE DEPRESYON. Prof. Dr. Aylin Ertekin Yazıcı Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD.

OBEZİTE VE DEPRESYON. Prof. Dr. Aylin Ertekin Yazıcı Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD. OBEZİTE VE DEPRESYON Prof. Dr. Aylin Ertekin Yazıcı Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD. Obezite nedir? Obezite BKİ>30 kg/m² Çoğul etyolojili Kronik Tekrarlayıcı Yaşam kalitesini bozan Çeşitli

Detaylı

Çocuk Psikiyatrisi Uygulamalarında İstismar Olgularının Tanınması. Prof. Dr. Elvan İŞERİ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Psikiyatri A.D.

Çocuk Psikiyatrisi Uygulamalarında İstismar Olgularının Tanınması. Prof. Dr. Elvan İŞERİ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Psikiyatri A.D. Çocuk Psikiyatrisi Uygulamalarında İstismar Olgularının Tanınması Prof. Dr. Elvan İŞERİ Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Psikiyatri A.D. Çocuk Psikiyatrisi Uygulamalarında İstismar Olgularının Tanınması

Detaylı

Koç Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu 2015-2016 Güz Dönemi

Koç Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu 2015-2016 Güz Dönemi Koç Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu 2015-2016 Güz Dönemi Dersin Adı ve Kodu: Psik 302 Psikopatoloji Dersin ön koşulları: Yok Ders yeri(sınıf): 312 nolu sınıf Ders Günü ve Saati: Salı: 08:30-11:20 Kredisi:

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ENGELLİLER ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ PROJESİ

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ENGELLİLER ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ PROJESİ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ ENGELLİLER ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ PROJESİ Projenin Adı: İskenderun ve Çevresinde Yaşayan İşitme Engelli Bireylere, Ailelerine ve Öğretmenlere Yönelik Değerlendirme ve Eğitim

Detaylı

ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse

ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse ACOG Diyor ki! HER GEBE TAKİP SÜRECİNDE EN AZ BİR KEZ PERİNATAL DEPRESYON AÇISINDAN TARANMALIDIR. Özeti Yapan: Dr. Semir Köse Perinatal Depresyon gebelik süresince veya gebeliği takip eden ilk 12 ay boyunca

Detaylı

TRSM de Rehabilitasyonun

TRSM de Rehabilitasyonun TRSM de Rehabilitasyonun Yeri Dr. Ayla Yazıcı BRSHH Gündüz Hastanesi ve Rehabilitasyon Merkezi Koordinatörü 7.10.2010 Şizofreni tedavisinde çok boyutlu yaklaşım Şizofreni tedavisinde çok boyutlu yaklaşım

Detaylı

Bir Üniversite Hastanesinde Hastalardan İstenen Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Konsültasyonlarının Değerlendirilmesi

Bir Üniversite Hastanesinde Hastalardan İstenen Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Konsültasyonlarının Değerlendirilmesi Bir Üniversite Hastanesinde Hastalardan İstenen Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Konsültasyonlarının Değerlendirilmesi Ahmet Hamdi ALPASLAN 1, Uğur KOÇAK 2, Cansu ÇOBANOĞLU 3, Yasemin GÖRÜCÜ 3 1 Yrd. Doç. Dr.,

Detaylı

Dersin Grubu. Dersin Kodu. Yarıyıl. Dersin Adı. Bölüm Zorunlu. 1 1 PSY101 Psikolojiye Giriş-I. Bölüm Zorunlu. 2 2 PSY102 Psikolojiye Giriş-II

Dersin Grubu. Dersin Kodu. Yarıyıl. Dersin Adı. Bölüm Zorunlu. 1 1 PSY101 Psikolojiye Giriş-I. Bölüm Zorunlu. 2 2 PSY102 Psikolojiye Giriş-II Adı 1 1 PSY101 ye Giriş-I Açıklaması 6 3 ki temel konulara giriş niteliğinde bir derstir. İşlenecek konulara araştırma teknikleri, davranışın biyolojik kökenleri, algı, hafıza, dil, insan gelişimi, vb.

Detaylı

ÜNİTE II: PSİKİYATRİ HEMŞİRELİĞİNDE TEMEL KAVRAMLAR VE UYGULAMA STANDARTLARI

ÜNİTE II: PSİKİYATRİ HEMŞİRELİĞİNDE TEMEL KAVRAMLAR VE UYGULAMA STANDARTLARI Koruyucu Ruh Sağlığı Hizmetleri Tedavi Edici Ruh Sağlığı Hizmetleri Rehabilite Edici Ruh Sağlığı Hizmetleri ÜNİTE II: PSİKİYATRİ HEMŞİRELİĞİNDE TEMEL KAVRAMLAR VE UYGULAMA STANDARTLARI Psikiyatri Hemşireliğinin

Detaylı

YAYIN ATIF/ATIFLAR YAZAR/YAZARLAR. Sayf alar 99-104 7(1) 12(2 ) 281-286 131-135 7(2) 54-55 3(3) 277-282

YAYIN ATIF/ATIFLAR YAZAR/YAZARLAR. Sayf alar 99-104 7(1) 12(2 ) 281-286 131-135 7(2) 54-55 3(3) 277-282 YAYIN ATIF/ATIFLAR YAZAR/YAZARLAR Sıra No YAYIN ADI DERGİ DERGİ KATEGORİS İ (SI/SI- E/SSI/ SSI- E/DİĞER ULUSALAR ARASI/ ULUSAL HAKEMLİ/ DİĞER ULUSAL ULAK BİM GRUB U Yıl Sayı Sayf alar 00 00 00 00 006 00

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindekipayı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 Akılcı İlaç Kullanımı;

Detaylı

İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü

İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü İnfertil çiftlerde bağlanma ve mizaç özellikleri tedavi başarısını etkiler mi? Stresin aracı rolü Dr. Fatma Fariha Cengiz, Dr. Gülhan Cengiz, Dr. Sermin Kesebir Erenköy RSHEAH, İstanbul 29 Mayıs Hastanesi,

Detaylı

Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M.

Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M. DEPRESYON-ANKSİYETE BOZUKLUKLARI İLE ALKOL BAĞIMLILIĞI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ARAŞTIRILMASI Kalyoncu A., Pektaş Ö., Mırsal H., Yılmaz S., Serez M., Beyazyürek M. ÖZET Alkol bağımlılığı ve diğer psikiyatrik

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Alper Aksoy 2. Doğum tarihi : 10/05/1971 3. Unvanı : Uzman Psikolog 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Psikoloji Hacettepe Üniversitesi 1990-1995 Lisansüstü Uygulamalı

Detaylı

Bir Eğitim Hastanesi nde Yatan Hastalar İçin İstenen Çocuk ve Ergen Psikiyatri Konsültasyonlarının Değerlendirilmesi

Bir Eğitim Hastanesi nde Yatan Hastalar İçin İstenen Çocuk ve Ergen Psikiyatri Konsültasyonlarının Değerlendirilmesi Makale Article Sakarya Medical Journal 140 doi: 10.5505/sakaryamj.2011.25744 Bir Eğitim Hastanesi nde Yatan Hastalar İçin İstenen Çocuk ve Ergen Psikiyatri Konsültasyonlarının Değerlendirilmesi The Evaluation

Detaylı

1. BÖLÜM ÇOCUK PSİKOLOJİSİNE GİRİŞ

1. BÖLÜM ÇOCUK PSİKOLOJİSİNE GİRİŞ İÇİNDEKİLER 1. BÖLÜM ÇOCUK PSİKOLOJİSİNE GİRİŞ ÇOCUK PSİKOLOJİSİNDE GELİŞİM MODELLERİ... 3 ÖĞRENME TEORİSİ MODELİ... 4 BİLİŞSEL GELİŞİM MODELİ... 5 İNSAN GELİŞİMİNİ VE PSİKOLOJİSİNİ AÇIKLAYAN TEMEL KURAMLAR...

Detaylı

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER A) BİYOLOJİK ETMENLER KALITIM İÇ SALGI BEZLERİ B) ÇEVRE A) BİYOLOJİK ETMENLER 1. KALITIM Anne ve babadan genler yoluyla bebeğe geçen özelliklerdir.

Detaylı

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM 1 EĞİTİM PSİKOLOJİSİ: ÖĞRETİM İÇİN YAPILANMA Prof. Dr. Ayşen Bakioğlu - Dilek Pekince EĞİTİM ve PSİKOLOJİ... 3 İYİ ÖĞRETMEN...

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM 1 EĞİTİM PSİKOLOJİSİ: ÖĞRETİM İÇİN YAPILANMA Prof. Dr. Ayşen Bakioğlu - Dilek Pekince EĞİTİM ve PSİKOLOJİ... 3 İYİ ÖĞRETMEN... İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 EĞİTİM PSİKOLOJİSİ: ÖĞRETİM İÇİN YAPILANMA Prof. Dr. Ayşen Bakioğlu - Dilek Pekince EĞİTİM ve PSİKOLOJİ... 3 İYİ ÖĞRETMEN... 6 Yansıtıcı Öğretmen... 8 İyi Öğretmenden Sahip Olması Beklenen

Detaylı

RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER

RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER Sağlık Dünya Sağlık Örgütü tanımlaması Biyolojik, ruhsal ve sosyal iyilik hali. Tıp Özgül bir kurama ve bu kuramdan biçimlenen yöntemle belirlenen uygulamalarla biyolojik,

Detaylı

HABERLER PROF. DR. MUALLA ÖZTÜRK ANISI- NA XXI. SEMPOZYUM 12. YILLIK TOPLANTI - BAHAR SEMPOZYUMU GAZÝ GÜNLERÝ ÝNTERAKTÝF PSÝKÝYATRÝ KONGRESÝ

HABERLER PROF. DR. MUALLA ÖZTÜRK ANISI- NA XXI. SEMPOZYUM 12. YILLIK TOPLANTI - BAHAR SEMPOZYUMU GAZÝ GÜNLERÝ ÝNTERAKTÝF PSÝKÝYATRÝ KONGRESÝ HABERLER PROF. DR. MUALLA ÖZTÜRK ANISI- NA XXI. SEMPOZYUM Türkiye'de çocuk psikiyatrisinin öncülerinden Prof. Dr. Mualla Öztürk anýsýna Ankara Üniversitesi Çocuk ve Ergen Ruh Saðlýðý ve Hastalýklarý Anabilim

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III Ünite:I Eğitim Psikolojisinde Bilimsel Araştırma Yöntem ve Teknikleri 13 Psikoloji ve Eğitim Psikolojisi 15 Eğitim Psikolojisi ve Bilim 17 Eğitim Psikolojisi ve Bilimsel Araştırma

Detaylı

GEDİZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

GEDİZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI GEDİZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI I. YARIYIL PSI 501 İleri İstatistik Zorunlu 3 0 3 8 Seçmeli Seçmeli 3 0 3 8 II. YARIYIL Seçmeli Seçmeli 3 0 3 8 Seçmeli Seçmeli 3 0 3 8 III. YARIYIL

Detaylı