AİLE İLETİŞİMİ-REKLAM MESAJLARI ETKİLEŞİMİ: TELEVİZYON REKLAMLARINA AİLE İÇİ İLİŞKİ KALIPLARI VE ROL DAĞILIMLARININ YANSIMALARI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "AİLE İLETİŞİMİ-REKLAM MESAJLARI ETKİLEŞİMİ: TELEVİZYON REKLAMLARINA AİLE İÇİ İLİŞKİ KALIPLARI VE ROL DAĞILIMLARININ YANSIMALARI"

Transkript

1 AİLE İLETİŞİMİ-REKLAM MESAJLARI ETKİLEŞİMİ: TELEVİZYON REKLAMLARINA AİLE İÇİ İLİŞKİ KALIPLARI VE ROL DAĞILIMLARININ YANSIMALARI MÜGE ELDEN, Ph.D. Ege University (Turkey) Abstract Today, consumption has become one of focal point for social sciences and marketing communication as a social, psychological and cultural event. From this point of view, advertising, as being form of mass communication and element of marketing communication, has relationship with the reflections of culture directly. So, it is possible to say that advertising reflects cultural patterns and various forms of daily life related to products and brands. Advertisers, adapt social and cultural values into the advertisement messages that aim to sell products and services, to make target market aware of products and services by means of its functions such as informing, persuading and reminding. Role models, communication and behaviour patterns within family and family structures that are characterized in advertisements are taken by audience as a model. Characters, family role models, traditional or modern family structures that are represented in advertisements suggest audience ideal lifestyles and models. Characters that are portrayed in advertisements such as modern and working mother, wife, woman characters or husband, father characters who cook meal or bathe his baby, transfer social life in the course of time. Thus advertisements represent new lifestyles to the audience whether it is done purposefully or not. Advertisements, as being form of mass communication that has to transmit cultural motifs, benefit from family communication informations, one of the sub-disciplines of the interpersonal communication studies, while transferring messages to the target audience. From this point of view, in this study, various usage forms of these family communication informations in advertising messages, reflections of the changing role models, communication and behaviour patterns within family on television advertisements and impact of television advertisements on this changing will discussed with samples.

2 Özet Günümüzde tüketim ekonomik olduğu kadar aynı zamanda toplumsal, psikolojik ve kültürel bir olgu olarak tüm toplum bilimlerinin ve aynı zamanda pazarlama iletişiminin odak konularından biri haline gelmiştir. Bu anlamda kitlesel bir iletişim biçimi ve pazarlama iletişiminin bir elemanı olarak reklamcılık da kültürün yansımaları ile doğrudan ilişkilidir. Buradan hareketle, reklamcılığın bir takım kültürel motifleri ve gündelik hayatın çeşitli biçimlerini tüketim ürünleri ve markalarla ilişkilendirerek yansıttığını söylemek mümkündür. Bu bağlamda, reklamcılar, bilgilendirme, ikna etme, hatırlatma ve değer katma fonksiyonlarıyla reklamı yapılan mal ya da hizmetin satışını yapmak, bilinirliğini arttırmak, hedef tüketiciyi ürünlerden haberdar etmek gibi amaçların yanı sıra reklam içeriğinde toplumsal ve kültürel değerleri de yansıtmaktadırlar. Reklamlarda karakterize edilen aile tipleri, aile içindeki rol dağılımları, aile bireylerinin birbirleriyle kurdukları iletişim ve davranış tarzları birer model olarak reklam izleyicisi tarafından algılanmaktadır. Reklamcılar reklamlar vasıtasıyla sundukları karakter özellikleri, ailedeki rol modelleri ve geleneksel ya da modern aile tiplemeleriyle izleyicilere özenilen yaşam tarzları ve modeller önerirler. Yemek yapan eş, çocuğuna banyo yaptıran baba ya da çalışan modern ve bakımlı anne, eş, kadın tiplemeleri, zamanla reklamlardan çıkıp gerçek hayatın içinde uygulanan yaşam tarzları haline gelmektedirler. Böylece reklam, bilinçli olarak amaçlansın ya da amaçlanmasın, insanlara yeni yaşam biçimleri sunmuş olmaktadır. Kültürel motiflerin iletilmesinde aracı görevi gören bir kitle iletişim biçimi olan reklamlarda, hedeflenen kitlelere iletilmek istenen mesajları aktarırken, belirli noktalarda kişilerarası iletişimin alt disiplinlerinden biri olan aile iletişimi bilgilerinden de yararlanılmaktadır. Bu genel tema çerçevesinde hazırlanan bu çalışmada, söz konusu bu bilgilerin reklam mesajlarının aktarımında kullanılması ve zaman içinde değişen aile içindeki ilişki biçimleri, rol dağılımları ve değerlerinin televizyon reklamlarındaki yansımaları ve televizyon reklamlarının bu değişimlere etkisi örneklerle ele alınacaktır. 540

3 AİLE İLETİŞİMİ-REKLAM MESAJLARI ETKİLEŞİMİ: TELEVİZYON REKLAMLARINA AİLE İÇİ İLİŞKİ KALIPLARI VE ROL DAĞILIMLARININ YANSIMALARI Giriş Topluluk halinde diğer bireylerle etkileşim içinde yaşama ihtiyacı ve zorunluluğu içinde olan insanın olduğu her yerde iletişim kavramının da varolduğunu görmekteyiz. İnsanın toplumun bir üyesi olarak diğer bireylerle etkileşime geçme yani toplumsallaşma noktasında, iletişim içinde bulunma ihtiyacı daha da artmaktadır. Bu bağlamda iletişimin meydana gelmesinde kişisel ve sosyo-kültürel anlamda çevresel faktörlerin büyük rolü bulunmaktadır. İletişim kavramının tanımlarına baktığımızda kavramın bir çok farklı tanımının yapıldığını görmekteyiz. En genel ifadeyle iletişim; kişiler, gruplar, örgütler ya da toplumlar arasında bilgi, duygu ya da düşüncelerin ortak anlaşmayı sağlayacak semboller bütünüyle taraflar arasında karşılıklı iletimi sürecidir. Bir diğer tanımda ise iletişim; bir gönderici (sender) ile bir alıcı (reciever) arasında düşünce birliği ya da ortaklığı kurma süreci olarak değerlendirilmiş ve yapılan tanımla bazı noktalara dikkat çekilmiştir: 1) İletişimden söz edebilmek için en az iki taraf olmalıdır: Gönderen ya da kaynak ve alıcı. 2) Bu iki taraf arasında düşünce birliği ya da ortaklığı kurulması amaçlanmalıdır. 3) İletişim, bir süreç olma özelliğine sahiptir (Odabaşı, Oyman, 2003:15). Erol Mutlu İletişim Sözlüğü nde, iletişim kavramıyla ilgili bir dizi tanım vermiştir. Mutlu nun verdiği tanımlardan çalışmamızın konusuna uygun olan birkaçını şu şekilde belirtmek mümkündür: İletişim anlam arama çabasıdır; insanın başlattığı kendisini çevresinde yönlendirecek ve değişen gereksinimlerini karşılayacak şekilde uyarıları ayırt etme ve örgütlemeye çalıştığı yaratıcı bir edimdir. İletişim esas olarak simgeler aracılığıyla bir kişiden ya da gruptan diğerine (veya diğerlerine) bilginin, fikirlerin tutumların veya duyguların iletimidir.. İletişim mesajlar aracılığıyla gerçekleştirilen toplumsal etkileşimdir. İletişim, sayesinde dünyayı anlamlı kıldığımız ve bu anlamı başkalarıyla paylaştığımız insani bir süreçtir. İletişim insanların kolektif olarak toplumsal gerçekliği yaratıp düzenledikleri süreçtir (Mutlu, 1998:168). İletişim insanın toplumsal bir varlık olarak kendisini gerçekleştirmesinde, başka bir deyişle biyolojik bir varlık olmaktan çıkarak, toplumun bir üyesi olmasında etkin bir unsur olmaktadır. Belli bir toplumda insanın kendisinden önce var olan kuralları öğrenmesi, değer ve inançları benimsemesi ve bunlara uygun olarak kendisine verilen rolleri oynaması yani toplumsallaşması, ancak iletişimle gerçekleşir. İnsanlar başkalarıyla bir arada olabilmek, onları anlayabilmek, kendilerini anlatabilmek ve etkileyebilmek kısaca toplumsallaşabilmek için iletişim kurar. Bu bağlamda iletişim, kişilerarası ilişkinin her türünü, örgütleri ve giderek toplumları yaratan ve bir arada tutan adeta bir harç işlevi görür (Gürgen, 1997:9). 541

4 Görüldüğü gibi iletişim, sosyal değerlerin iletilmesi, deneyimlerin paylaşılması gibi insanın toplumsal hayatı için son derece önem taşıyan bir kavramdır. Bu bakış açısıyla iletişimi, anlam transferiyle sosyal değerlerin iletilmesi ve deneyimlerin paylaşılmasını sağlayan bir süreç olarak değerlendirmek de mümkündür (Peltekoğlu, 1998:140). Yukarıda aktarılan iletişimin toplumsallaşmaya etkisine birkaç örnek vermek gerekirse; diğer bireylerle kurduğumuz kişisel bazda ilişkilerimiz ya da gazete, televizyon ya da radyo yoluyla kurduğumuz kitle iletişiminde; konuşur, dinler, okur, yazar ve izleriz. Bu eylemlerin dışında gülümseme, el kol hareketlerimiz, jest ve mimiklerimiz, duruşumuz, yüz yüze iletişimde bireyler arasındaki mesafe, kişinin giyim tarzı, taktığı spesifik bir aksesuar (rozet gibi) yani beden dilimiz sözlü ve yazılı iletişim dışında kalan iletişim kodlarıdır. Muslukların üzerindeki kırmızı-mavi renklerden, trafik lambalarının ışıklarına, reklam afişlerinden, günlük yaşantımız içinde çevremizden duyduğumuz konuşmalar, tartışmalara kadar her şey iletişimi oluşturan birer sembol ya da işaret olarak her zaman ve her yerde karşımıza çıkmaktadır. İletişim insan yaşamının ve toplumsal yapı içinde yer alan kültürel örgünün önemli ve olmazsa olmaz parçasıdır. Bundan dolayı iletişim kavramının özünde iletilerin taraflar arasında basit olarak iletilmesinden öte toplumsal nitelikli bir etkileşim ve paylaşım söz konusudur (Kocabaş, Elden, Yurdakul, 1999:11-12). İletişim toplumların kendi yaşam biçimlerinin gelenek ve göreneklerinin toplamından oluşan maddi ve manevi değerler bütünü olan kültürün oluşturulması, kuşaktan kuşağa aktarılması ve bu kültürel değerlerin kemikleşerek güçlü bir toplumsal kimlik haline getirilmesinde önemli bir görev üstlenir. Bunun yanı sıra iletişim bir toplum içinde bireylerin birbirleriyle etkileşime geçmesi, belli noktalarda ortak bir payda yakalanarak, toplumsal uzlaşmaya varılmasında da etkin olmaktadır. Düşünce, fikir, yaşam tarzı ve değerlerin bireyler arasında değiş-tokuşunun sağlandığı iletişim, bir süre sonra belli ortak amaçlar etrafında birleşen gruplar, sosyal sınıflar gibi kavramların oluşmasında ve bunların toplumsal yaşam içinde bireylerin tutum ve davranışları yönünden belirleyici roller üstlenmesinde de etkili bir kavram olarak kendini göstermektedir. 1. İletişim Türleri ve Reklam İletişim yaygın olarak, kişi içi iletişim, kişilerarası iletişim, örgüt içi iletişim ve kitle iletişimi olmak üzere dört ana başlıkta gruplandırılabilir. Ancak burada tüm bu iletişim türlerinin her birine değil sadece çalışmanın konusu kapsamında olan kişilerarası iletişim ve kitle iletişimi tanımlarına yer verilmektedir. Kişilerarası iletişim; kaynağını ve hedefini insanların oluşturduğu ve arada kanal olarak kitle iletişim araçlarının bulunmadığı iletişim türüdür yani kaynak ve alıcının belli bir fiziki yakınlık ve yüz yüze iletişim halinde olduğu iletişim biçimidir. Kişilerarası iletişimde sözlü ya da sözsüz iletişim yer almaktadır. Sözlü iletişimde dil önemli bir yere sahipken, sözsüz iletişimde yüz ifadeleri, mekanın özellikleri, kişiler arasındaki mesafe, giysiler, duruş, jest ve mimikler temeli oluşturur. Kişilerarası yüz yüze iletişimde sadece sözel mesajlar değil bunların yanı sıra sözlü mesajların nasıl iletildikleri, yani söyleyiş biçimi, ses tonu, vurgulamalar, duraklamalar gibi unsurlar da iletilerin anlamlandırılmasında etkili olmaktadır. Kitle iletişimi ise, bir takım bilgilerin/sembollerin, bir takım hedefler gözeterek üretilmesi ve kaynak tarafından kodlanan bu mesajların geniş insan topluluklarına çeşitli kitle iletişim 542

5 araçları vasıtasıyla iletilmesi, insanlar tarafından alınan bu mesajların yorumlanması ve bir şekilde feedback (geribildirim) yani tepkilerini göstermeleri süreci olarak tanımlanabilir. Kitle iletişiminde kaynaktan çıkarak geniş alıcı gruplara yönelen mesajların taşıyıcısı olan kanallar radyo, televizyon, gazete, dergi ve benzeri kitle iletişim araçlarıdır. Bu bağlamda bir kitle iletişim biçimi olarak reklam, şirketlerin hedef kitleleriyle buluşmaları ve hedef tüketicilerine kurumlarını ya da ürün/hizmetlerini tanıtmaları noktasında önemli bir unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. Reklamın birebir satışları arttırma amacı olmasının yanında, tüketici ile arasına büyük mesafeler giren üreticiyi buluşturup, yakınlaştırarak aralarında duygusal bir bağ kurulmasını sağlamak açısından iletişim boyutu ve amacı da dikkati çekmektedir. Bir yönüyle bir mala ya da hizmete ilişkin bir iletiyi (mesajı) sözlü ya da görüntülü olarak pazar birimlerine sunmak için yapılan eylemler olarak da değerlendirilebilecek olan reklam, klasik iletişim sürecindeki kaynak, mesaj, kanal ve alıcı (hedef) kavramlarını bünyesinde barındırmaktadır. Kaynak reklamveren kişi ya da kuruluşlar, mesaj reklamverenin iletmek anlatmak veya göstermek istediği tüm unsurlardan oluşan reklam mesajı, kanal reklamın yayınlandığı kitle iletişim araçları, alıcı ya da hedef ise reklamveren kurumun hedeflediği tüketici grubudur. Çift yönlü ve sağlıklı işleyen bir iletişim yapısının göstergesi olan hedeften kaynağa geribildirim (feedback) ise, reklam iletişiminde reklamın seslendiği hedef tüketici kitlesinin reklama gösterdiği tepkileri ifade etmektedir. Reklamın iletişim boyutuna işaret eden bir başka tanımda, reklam tüketicileri bir mal veya markanın varlığı konusunda uyarmak ve mala veya markaya, hizmet veya kuruluşa doğru eğilim yaratmak amacıyla göze veya kulağa hitap eden mesajların hazırlanması, bu mesajların yayılmasıdır (Kurtuluş, 1981:27) şeklinde değerlendirilmiştir. Bu tanımda reklamın ürün ya da hizmetler hakkında hedef tüketici kitleyi bilgilendirici, haberdar edici işlevinin yanında o ürün ya da hizmeti satın almak yönünde motive edici işlevi de vurgulanmaktadır. Tüm bunların yanı sıra reklamlar yaratıcı içeriklerinde kullanılan görsel ve sözel düzenlemelerle izleyenlere hoş vakit geçirten ve günlük dile yerleşerek espriler haline gelerek kulaktan kulağa yayılan eğlendirme işlevini de karşılamaktadır. Kitle iletişim araçları sosyal yaşantıyı önemli ölçüde etkilemektedir. Çünkü kitle iletişim araçları, izleyenlere bilgi iletmenin yanı sıra, bir takım davranış modelleri de sunar. Televizyon ve radyo programlarındaki, reklamlardaki, çizgi romanlardaki ya da masallardaki kahramanlar, davranışlarıyla izleyenlere model oluşturulabilirler; bu kahramanları kendilerine örnek alan izleyiciler (hedef kitle), onların davranışlarını taklit etmeye, onlar gibi davranmaya yönelebilirler. Bu durumda izleyicilerin modelden öğrenmeleri söz konusudur. İnsanlar başka insanları kendilerine model aldıklarına göre, kitle iletişim araçlarında sunulan modellerin niteliği de hem kaynak hem de alıcı kitle için önem kazanmaktadır (Dökmen, 2000:41-43). Görüldüğü gibi, insan içinde yaşadığı çeşitli (büyüklü-küçüklü) toplumsal grupların etkisi ve yardımıyla toplumsallaşma sürecini tamamlarken, diğer taraftan da sözünü ettiğimiz kitle iletişimi yoluyla iletilen mesajlardan ve kendisine sunulan toplumsal rol ve modellerden etkilenir. Bilindiği gibi toplum; insanların yaşamlarını sürdürmek, temel gereksinimlerini karşılamak amacıyla bir araya gelmeleri ve yaşama biçimlerinden kaynaklanan ortak kültürü paylaşmaları sonucu oluşur. Toplumun içine giren, toplumda yaşamını sürdüren insan, toplumsal bellekte bulunan davranış kalıplarını kullanarak iletişim kurmak ve sürdürmek 543

6 zorundadır. Davranış kalıbı (behaviour pattern) bir toplumda alışkanlık ya da saymaca durumuna gelmiş tek eylem biçimidir. Birey bu davranış kalıplarına ek olarak, insanlar arası iletişim ve etkileşim sonucu yaşadığı çevrede, toplumda ortak olan kültürün getirdiği davranış kalıplarını benimser, öğrenir özümser. Toplumsallaşma sonucu insan ailesinin, yakınlarının, komşularının evrenin bir parçası olduğunu öğrenir. Birey kendi kültürü içinde yaşayan diğer insanlar gibi davranmaya başlar. Bu süreç içinde bireyin benliği gelişir. Ne olduğu, ne olmak istediği, çevresinde nasıl tanınıp değerlendirildiği konusunda bilinçlenir (Köknel, 1997: ). Reklam bu noktada davranış kalıplarını ve toplumsal değerleri aktarmada hem öğretici, hem de bazı değerleri modernize etmede etkili olmaktadır. İletişimin en önemli özelliklerinden birisi de, iletişim sürecinde olan kaynak ve alıcının birbirini etkileme ve değiştirmek amacıyla iletişim içinde olmasıdır. Bireyin, örgütlerin ya da toplumların içinde bulundukları ya da karşı karşıya oldukları çevreleri etkilemek ve belli bir şekilde yönlendirmek yani denetim kurmak arzusuyla iletişimi gerçekleştirdiklerini söylemek mümkündür. Toplum içindeki bireylerin değerler, inançlar, yaşam tarzları yönünde ortak bir paydada buluşmaları ya da yeni toplumsal rol ve statü değerlerini benimsemelerinde iletişimin katkısı büyüktür. Bu noktada reklamlar da, şirketlerin hedef kitleleri ile iletişim içinde oldukları bir ortam olarak, ürün/hizmetlerinin tanıtımı yanında, reklam izleyicilerine varolan, yenilenen ya da değişen toplumsal değerleri ve yaşam biçimlerini aktarır. Görüldüğü gibi reklamcılık ürünlere kişilik veren, tüketicilerin benlik imajlarını, yaşam biçimlerini idealize eden, öneriler sunan bir kültürel iletişim biçimi olarak da tanımlanabilir (Uztuğ, 2003:179). Bu noktada reklam çoğu zaman kişilerarası iletişim bilgilerinden ve kişilerarası ilişki modellerinden yararlanır. Reklamlarda kullanılan çeşitli görsel ve sözel simgeler, kullanılan mekan, karakterler vb. unsurları algılayan reklam izleyicisi söz konusu reklamı beyninde anlamlandırmaya başlar. Reklamda sunulan hayat tarzını kendi yaşam biçimiyle karşılaştırır. Reklamdaki karakterlerle kendini özdeşleştirip, reklamda sunulan yeni bir değer, yeni bir yaşam biçimi, yeni bir anne, baba, eş modeli varsa bunu değerlendirip anlamlandırmaya çalışır. Örneğin, Nivea Şampuan reklamını izleyen bir annenin, çocuğuyla yakından ilgilenen, ona banyo yaptıran baba karakterini kendi eşiyle karşılaştırması eşinden baba olarak beklentilerini değiştirebilir. Reklamlar, sundukları karakter özellikleri, ailedeki rol modelleri ve geleneksel ya da modern aile tiplemeleriyle izleyicilere özenilen yaşam tarzları ve modeller önerirler. Yemek yapan eş, çocuğuna banyo yaptıran baba ya da çalışan modern ve bakımlı anne, eş, kadın tiplemeleri, zamanla reklamlardan çıkıp gerçek hayatın içinde uygulanan yaşam tarzları haline gelmektedirler. Böylece reklam, bilinçli olarak amaçlansın ya da amaçlanmasın insanlara yeni yaşam biçimleri sunmuş olmaktadır. Günümüzde, televizyon reklamları, moda dergileri, ideolojik akımların sloganları, bireyin yaşamında annesinin, babasının, aile ve okul çevresinin etkisinden daha büyük bir güce kavuşma eğilimindedir (Cüceloğlu, 1996:233). Günümüzde tüketim ekonomik olduğu kadar aynı zamanda toplumsal, psikolojik ve kültürel bir olgu olarak tüm toplum bilimlerinin ve aynı zamanda pazarlama iletişiminin odak konularından biri haline gelmiştir. Bu anlamda kitlesel bir iletişim biçimi ve pazarlama iletişiminin bir elemanı olarak reklamcılık da kültürün yansımaları ile doğrudan ilişkilidir. Bu noktadan bakıldığında reklamcılık bir takım kültürel motifleri ve gündelik hayatın çeşitli biçimlerini tüketim ürünleri ve markalarla ilişkilendirerek yansıtır (Uztuğ, 2003:182). 544

7 Reklamcılar, bilgilendirme, ikna etme, hatırlatma ve değer katma fonksiyonlarıyla reklamı yapılan mal ya da hizmetin satışını yapmak, bilinirliğini arttırmak, hedef tüketiciyi ürünlerden haberdar etmek gibi amaçların yanı sıra, reklam içeriğinde toplumsal ve kültürel değerleri de yansıtmaktadırlar. Reklamlarda karakterize edilen aile tipleri, aile içindeki rol dağılımları, aile bireylerinin birbirleriyle kurdukları iletişim ve davranış tarzları birer model olarak reklam izleyicisi tarafından algılanmaktadır. Kültürel motiflerin iletilmesinde aracı görevi gören bir kitle iletişim biçimi olan reklamlarda hedeflenen kitlelere iletilmek istenen mesajları aktarırken, belirli noktalarda kişilerarası iletişimin alt disiplinlerinden biri olan aile iletişimi bilgilerinden de yararlanılır. 2. Aile İletişimi Bilgilerinin Reklamlarda Kullanılması Aile, evlilik ve kan bağına, karı-koca, ana-baba, çocuk ve kardeşler gibi ilişkilere dayalı olan, en küçük toplum birimidir. Toplumdaki en küçük birim olan aile üyeleri arasında yaşanan sözlü ve sözsüz ilişkiler bütünü aile iletişimi olarak değerlendirilmektedir. Aile üyeleri arasındaki statü farkları, toplumsal yapı ve değerlerdeki değişimlere paralel olarak aile içi iletişim yapıları da zaman içinde değişim göstermektedir. Erol Mutlu İletişim Sözlüğü nde aile iletişimini tarafları aile üyeleri olan iletişim türü olarak tanımlamaktadır. Aile iletişiminde başlıca dört iletişim örüntüsü ayırt edilebilir. Bunların ilki eşitlik örüntüsüdür. Burada iletişimin taraflarının her biri iletişimde eşit konumları paylaşır ve eşit rol oynarlar. Dengeli bölünme örüntüsünde ilişkinin eşitliği sürmekle birlikte, her bir kişi farklı alanlarda yetki ve denetim sahibidir. Örneğin herkes farklı alanlarda uzman olarak görülür ve bu alanlardaki görüşlerine itibar edilir. Dengesiz bölünme örüntüsünde bir kişi hakim konumdadır ve karşılıklı iletişim alanlarının yarısından fazlasında bir uzman olarak görülür. Tekelci örüntü ise tek bir kişinin yetkili görüldüğü bir iletişim ağını tanımlamaktadır (Mutlu, 1998:28). Aile içinde yer alan bireyler, tek tek birer alt sistemdir. Kendi özerklik sınırlarına, aile içindeki durumlarına, rollerine göre aile içinde bulunan başka alt sistemlerle sürekli iletişim içinde bulunurlar. Böyle olmadığında yerler ve roller birbirine karışır, çocuk anne-baba rolü oynamaya çalışır. Baba büyükbabanın yerine geçer (Köknel, 1997:232). İşte reklamlar da zaman zaman işledikleri temalar, izleyiciye çizdikleri sahneler yoluyla ürün, hizmet ya da markaları tanıtma, satışını arttırma, prestij sağlama, değer katma vs. amaçları gerçekleştirmek için aile iletişimi içinde yer alan bu alt sistemleri ve birbiriyle ilişkilerini değişik boyutlarda ele alırlar. Reklamcılar zaman zaman amaçlarına uygun olarak doğrudan reklamın yayınlandığı toplumdaki aile yapısını, özelliklerini ve değerlerini yansıtırken, zaman zaman da reklamın yayınlandığı toplumun kültürüne birebir ait olmayan ancak o topluma yeni aile ilişki ve örüntülerini yansıtacak belki de aile içindeki rol dağılımlarını yeniden tanımlayacak modeller sunarlar. Doğan Cüceloğlu İçimizdeki Biz isimli kitabında reklamlarda da sıklıkla işlenen ve aile içi ilişkileri etkileyen üç temel unsurdan bahseder. Bunlar: Yedi temel aile gereksinimi, Doğal ilkeler, Vizyondur. 545

8 Ailenin yedi temel gereksinimi içinde; özellikle anne-babanın çocuğa sunduğu değerler bütünü bulunmaktadır. Bunlar; değerli olma duygusu, güven ortamı, yakınlık ve dayanışma duygusu, sorumluluk duygusu, zorluklarla mücadele etme ve üstesinden gelmeyi öğrenme, mutluluk ve kendini gerçekleştirme ve sağlıklı manevi yaşamın temellerini oluşturma ortamı olarak sıralanabilir (Cüceloğlu, 1998: ). Doğal ilkeler içinde, bir evlilik ya da aile düzenin devamlılığında etkin olan kişinin duyguları, tutumları ve düşünceleri ile kurduğu bütünlük, denge, dayanışma, ilişki içindeki tüm bireylere verilen bire bir değer gibi unsurlar yer alır.vizyon dendiğinde ise, kişinin yaşamının anlamını ortaya koyduğu ve yaşam felsefesini dile getirdiği tanımlamadan söz edilmektedir. Yukarıda dile getirilen aile içi iletişimde etkili olan üç temel unsur değişik tema ve boyutlarda idealize edilerek ve ürün, hizmet ya da markalarla ilişkilendirilerek reklamlarda hedef kitleye sunulmaktadır. Örneğin; Sana margarin için yapılan son reklam çalışmasında ailece birlikte kahvaltı etme, yemek yeme zevkinin vurgulanması yoluyla aile içi sıcak birliktelik duygusuna özendirici modeller sunulmaktadır. Yine aile iletişimi açsından bakıldığında doğumdan önce ve doğumdan sonra çocuğun etkileşime geçtiği ilk kişi olan anne ile çocuk arasındaki iletişim çok özel ve önemlidir (Öcel, 2002:112). Bu bağlamda değerlendirildiğinde, güven, sevecenlik, özen, şefkat vb. unsurların ön plana çıkarılarak işlenen temalarda örneğin; bebek bakım ürünleri, sağlıklı büyümenin şartı olan bazı gıda ürünleri, hijyenik ürünler vb.nin reklamlarında, bu özel ve önemli yakınlık sıklıkla kullanılmakta, anne bebeği için en iyisini isteyen özenli, şefkatli, koruyucu ve bilinçli anne tiplemesi ile hedef kitleler üzerinde inandırıcı ve samimi bir etki elde edilmektedir. Çizilen bu anne tiplemesi ile hedef kitle içinde yer alan annelerin bu tiplemeyle benzeşebilmek için söz konusu ürünleri kullanması özendirilmektedir. Bunu desteklemek için de reklamlarda yoğun olarak anne ile bebeğin sıcak ve yakın diyoloğunu gösteren, bebeği için endişelenen ve onun sorunlarına en iyi çözümleri arayan annelerin yer aldığı sahneleri, çocuğunun değişik gelişim aşamalarında ona yardımcı olabilmek, rehberlik edebilmek ve onu bir takım tehlikelerden koruyabilmek adına bilinçlenmiş olan annelerin sergilendiği epizodları sıklıkla görmek mümkündür. Bunun yanı sıra günümüzde sadece anne değil, baba ile çocuk arasındaki ilişki ve iletişimin önemi de büyük oranda ortaya çıkmıştır. Bebeğin bakımında artık babanın da anne kadar sorumluluk alması gerekmektedir. Özellikle çocuğun kişiliğinin oluşmasında önem taşıyan kişilerle kurduğu ilişkinin düzeyi ve niteliği çocuğun kişilik gelişiminde etkili olmaktadır (Öcel, 2002:122). Bu noktadan baktığımızda, reklamların günümüz babalarına da yeni roller vermekte olduğunu ve reklamlarda anne kadar babanın da bebeğinin temel bakım ihtiyaçlarını karşılama görevini üstlenebilen bir role büründüğünü görmek mümkündür. Yanı sıra reklamlarda sunulan baba rolünde erkek, annenin yani eşinin yükünü hafifleten, onun kedine zaman ayırmasına imkan tanıyan bir kişilik ortaya koyarak, günümüz modern paylaşımcı evli çifti modelini de çizmektedir. Örneğin; bilinen büyük markaların küçük ev aletleri için hazırladıkları kampanyalarda, yine mutfağa yönelik temizlik ürünleri, mutfak dekorasyon markaları ve gıda ürünlerine yönelik reklamlarda erkeğin kadına atfedilen bazı iş ve görevleri yerine getirdiği ve eşine yardımcı bir rol üstlendiği görülmektedir. Aile içindeki dikey hiyerarşi, yetki ve sorumluluk bölgelerini kesin çizgilerle ayıran bir yapılanmadır. Bu yapılanmada, BABA, konumu, işlevi ve sosyal rolleriyle en üstte yer almaktadır. Onun altında ANNE yer almaktadır, onun altında da çocuklar yer almakta, erkek çocuklar, kız çocuklarından daha üstte bulunmaktadır. Geleneksel ailenin hiyerarşik yapısı 546

9 budur. Şimdi bu eksen değişmekte, dikey hiyerarşi, yerini yatay ilişkilere bırakmaktadır. BABA, ANNE, ÇOCUKLARʹdan oluşan aile bireylerinin her biri kendi konumu, kendi işlevi, kendi sosyal rolleriyle ilgili yetki ve sorumluluklarını öğrenerekʹ, aile içi yaşama katarak, üstlenerek yeni bir aile modelini yapılandırmaktadır. Bu yeni çağdaş aile içinde anne ve baba, çocukları için gözetmen değil, eğitmendir. Onlara öğreterek, aile içindeki yaşama katarak, yetki ve sorumluluklarını kullanmalarını sağlayacaklardır. Onlar yerine, onlar için karar vererek değil, onların karar vermelerim isteyerek, onlara sağlam bir karakter, doğruyu yanlıştan ayıran bir kişilik kazandıracaklardır (Atabek, 2002:77-78). Bu açıdan baktığımızda da reklamlar bir taraftan aile içinde dikey hiyerarşi yapısına uygun yapıları sunarken, diğer taraftan da yatay hiyerarşik yapıya uygun aile biçimlerini de sunar. Bu bağlamda reklam, aile içi rol sistemleri ve aile üyeleri arasındaki ilişkiler bütününe yönelik varolan aile yapıları ve rol modellerini ileten anlamlar yanında, klasikleşmiş yapıların tersi yönde işleyen yeni rol modelleri ve değerler bütününü de sunmaktadır. Bir reklamda dikey hiyerarşide en üstte olan baba figürünü temsil eden kişi vurgulanarak babanın ağzından Ailemin ihtiyaçlarını en iyi ben bilirim, benim ihtiyaçlarımı en iyi Asya Finans bilir. sözleriyle reklam mesajı iletilirken, bir başka reklamda da baba mutfağa girmekte Dr. Ouétker Krem Şantiyle çocuklarıyla zamanını mutfakta kek yaparak geçirebilmekte ya da patates kızartması üzerine gülen surat çizen Tat ketçap ve mayonez reklamındaki baba gibi yemek yapabilmektedir. Yine bu noktadan baktığımızda (klasik ve modern aile yapılanması) kadın bazı reklamlarda tamamıyla ev içinde, ailesinin bakım, temizlik ve yemek sorumluluğunu üstlenmiş klasik bir anne ve eş görüntüsü ile yer alırken bazı reklamlarda da, sosyal hayatın ve çalışma yaşamının önemli bir parçası olarak karşımıza çıkmaktadır. 3. Aileyi Oluşturan Kadın, Erkek ve Çocuk Figürlerinin Televizyon Reklamlarında Sunumu a. Reklamlarda Erkek Sunumu Sosyologlar sosyal yaşamın, sahneleri, maskeleri ve oyuncularıyla tiyatro sahnesinde rol yapmaya benzediğini ifade etmektedirler. Genel olarak rol kavramı, insanların belli toplumsal durumlarda nasıl davranmaları gerektiğini belirleyen normlar dizisidir. Toplumsal cinsiyet rolü (gender role) ise, kadın ve erkeklerden beklenen davranış normlarıdır. Yani kişinin kendi cinsiyetine uygun eylemleri gerçekleştirmesidir (Özdin, 2003:51). Kadın ve erkekten beklenen roller de bir oranda kitle iletişim araçları tarafından belirlenmekte, sergilenmekte ve kişilere benimsetilmektedir. Bu bağlamda televizyon reklamları kadın ve erkeklere toplumsal yapı içinde nasıl davranmaları gerektiği konusunda varolan ya da toplum için yeni olan rol kalıplarını yansıtarak sunmaktadırlar. Toplumda varolan ve kültürel yapı içinde genel kabul görmüş erkeğin toplumsal cinsiyet rolünün sunulduğu reklamlardan biri Yapı Kredi Bankası nın Akıllı Adım adlı özel emeklilik sigortası reklamındır. Bu reklamda eskimeyen, emekli olunamayan, dünyanın en zor işi babalık mesleği anlatılmaktadır. Bir babanın oğlunu yetiştirişi, onu unutamayacağı dersler verişi, oğluna kendi değerlerini aktarışı geleneksel değerlerin izleyiciye incelikle anlatılmasını sağlamaktadır. Her şeyden önce baba rolündeki erkek, çocuk tarafından bir rol model olarak kabul edilmektedir ki, izleyicide yaratılan baba rolünü toplumun kültürüne yakın olması nedeniyle yerleşik değerler çerçevesinde kabul etmektedir. Toplumsal cinsiyet rollerinin çocuk yaşta oluştuğunu dikkate alacak olursak, bu reklamda erkek çocuğun güçlü 547

10 bir baba modeliyle ilişkilendirildiği ve toplumsal cinsiyet rolünü bu baba modelinden öğrendiğini söylemek mümkündür. Söz konusu yapıyı yansıtan bir diğer reklamda Fiat Albea reklamıdır. Reklam, erkeklerin satın alma güdü ve davranışları doğrultusunda hazırlanmış bir reklamdır. Reklam boyunca Fiat Albea yı seyrederken ona dokunurken güven, konfor gibi kavramların farkına varan ve yaşadığı bazı anlarla bu kavramları birleştirerek hazza ulaşan bir erkek sunumu görünmektedir. Fiat Albea yı satın alması beklenen hedef kitle de erkeğin fiziksel görünümü ile desteklenmektedir. Otuzlu yaşlarında enerjik, dinamik, genç çizgileri olan bu kişinin takım elbise giymesinden iş adamı olduğu anlaşılmaktadır. Çoğu erkek arabasını bir kadın yerine koyduğu ya da bu anlamda bir değer verdiği için, arabanın deri koltuklarının gösterildiği sahneden erkeğin sevgilisi ve/veya eşi ile kumsalda yürüdüğü bir başka sahneye geçiş yapılmaktadır. Sonuç olarak otomobil satın almada son karar verenin ve bu kararı yönlendirenin erkek olduğundan hareket eden reklamcılar, bu reklamda da erkek ve otomobil arasında doğrudan bir ilişki kurma yoluna gitmişlerdir. Yukarıda örneklerle açıklanmaya çalışılan ve özellikle Türk toplumunda kabul görmüş ve yerleşmiş bir erkek modeli olan güçlü, karizmatik, karar verici, girişimci, son sözü söyleyen, hami vb. özellikleri üzerinde bulunduran ve bu özelliklerle toplumsal kimliğini oluşturan erkeklerin yanı sıra, son dönemlerde reklam çalışmalarında gerek düz anlatımlı gerekse mizahi anlatımlı örneklerde görebildiğimiz değişik erkek sunumlarına rastlanmaktadır. Örneğin; bir kredi kartı reklamı olan MasterCard reklamında sunulan baba, daha birkaç aylık olduğu belli olan bebeğini giydirip bebek arabasıyla gezmeye çıkaran, onun sadece maddi yönden giderilmesi gereken ihtiyaçlarıyla değil aynı zamanda bizim toplumuzda daha çok anneyle özdeşleştirilen bebeğinin bakımıyla da ilgilenen bir baba portresinde sunulmaktadır. Ancak burada da dikkat çeken nokta, reklamda bebeğin kıyafet, bebek arabası gibi ihtiyaçlarının maddi değerleri dile getirilirken baba figürünün reklamda kullanılmasıyla, bizim toplumumuz açısından ailesinin maddi ihtiyaçlarını gideren kişi olarak sunumunu görmek de mümkündür. Yine bir başka baba-kız ilişkisinin sunulduğu Can Leydi Ped reklamında annesi ölmüş olan kızına hijyenik ped öneren ve ona bu döneminde yardımcı olan bir baba figürü sunulmaktadır. Toplumumuzda sadece anne-kız arasında paylaşılan ve konuşulabilen bir olgunun baba-kız arasında paylaşımı toplumuz açısından yeni olan bir aile içi iletişim ve rol kalıbı modeli olarak karşımıza çıkmaktadır. Yine yukarıda da belirttiğimiz gibi mizahi anlatım kullanılarak sunulan değişik erkek sunumlarına yakın zamanda en güzel örnek Bingo deterjan reklamı olmuştur. Bu reklamda kadınların yerine erkeklerin geçtiğini söylemek mümkündür. Gün yapan, çamaşır yıkayan, bebeğine bakan, yumuşak ve bembeyaz çamaşırlarıyla övünen erkek sunumu, mizahla birleştirilerek biraz da reklamın eğlendirme işlevinin ön plana çıkartıldığı bir örnek olarak da değerlendirilebilir. b. Reklamlarda Kadın Sunumu Reklamda kadın kullanımı reklamcılar tarafından en çok kullanılan klişe olarak da nitelendirilebilecek bir sunumdur. Evli ve anne kadın klişeleri farklı ve çeşitli şekillerde sunuluyor olsa da reklamcılıkta vazgeçilmez bir öğedir. Kadın figürü reklamda genel olarak, her zaman iyi bir anne ve iyi bir eş olmaya çalışan fakat yeniliklere açık, ailesine ve eşine ilgi gösteren, sorumlulukları olan, tüm bunları yaparken kendini ve ailesini ihmal etmeyen bir yapıda sunulmaktadır. Örneğin Bizim Gelin Bizim Mutfak yazısı ile başlayan Ülker Bizim Yağ 548

11 reklamında eşinin babasının da yiyebileceği sağlıklı yemeği yapan bir gelin olarak gösterilmekte ve reklamda sağlıklı ve leziz yemek yapması beklenilen kişi kadın olarak gösterilmektedir. Yine Dr Oétker Puding reklamında bahçede oynayan çocuğu için sağlıklı ve lezzetli bir tatlı pişiren kişi olarak anne sunulmaktadır. Klasik anlamda koruyucu, sevecen, her zaman çocuğunun yanında olan annenin reklamlarda sunumuna güzel bir başka örnek de Yapı Kredi Akıllı Adım Emeklilik Sigortası reklamında karşımıza çıkmaktadır. Reklamda okul yıllarından, evlilik çağına, anne oluşuna kadar kızının hayatının her anında, kızına destek olan, onu koruyan, yardım eden anne figürü çünkü anneler hep ayakta kalır sloganı ile gösterilmektedir. Petit Danone reklamında karşımıza çıkan anne ise, çocuğunun sağlıklı gelişimi ve iyi beslenmesi için çabalayan bilinçli anne modelini çizmektedir. Reklamdaki anne, diğer yaşıtlarına göre kısa boylu olduğu için eve üzgün dönen oğluna, ürünün çocukların gelişimi açısından faydasını bilen bilinçli bir anne olarak yardımcı olup hem oğlunun sağlıklı bir gelişim göstermesini sağlayan hem de onun mutlu olmasına yardımcı olan bir anne olarak sunulmaktadır. Özellikle kadın, ekonomik yönden bağımsızlığını kazandığı ve çalışma hayatında erkeklerle aynı platformlarda yer almaya başlamasıyla birlikte sadece evinde oturan ve işleriyle uğraşan eş ya da anne tipinden çıkmış ve farklı bir role bürünmüştür. Bu anlamda reklamcılar hedef kitlelerini oluşturan kadınlara ulaşırken farklı içerikler yaratma gayreti içine girmişlerdir. Televizyon reklamlarında meslek sahibi, dış dünyada da var olan kadın görüntüsü artık doğal bir hal almıştır. Günümüzün kent yaşantısı, çalışma sahaları ve koşulları git gide şekillenmekte bu döngü içinde çok hızlı bir ilerleme ile olmasa da kadınlar yerlerini almaktadırlar. All Days reklamındaki Ceren Hanım karakteri yoğun iş temposunda bile bakımlı olmayı başaran ve işinin gereklerini en iyi şekilde yerine getiren bir iş kadını olarak sunulmaktadır. Orkid in 25. yıl kurumsal reklamında hayatın bir çok alanında çalışan kadın tiplerine yer verilmekte ve kadın olmanın zorluklarına rağmen çocuk da yaparım kariyer de sloganı ile yaşamın içinde kadının sadece anne, ev işleri yapan kadın olmadığı, bu rollerinin yanı sıra bir çok farklı rolü de başarıyla gerçekleştirebildiği vurgulanmaktadır. Kadının tüm bu sunumları dışında bir de erkeklere yönelik bir takım ürünlerde kadınların onay mercii ve son karar verici olarak yer aldığı temalara da rastlamak mümkündür. Örneğin; Gilette in tıraş bıçağı reklamında ürün faydasını sınayan ve onaylayan kadın olarak gösterilmektedir. Bu ve benzeri pek çok örnekte ürüne yönelik son onayı verenin kadın olması dikkati çeken bir unsur olarak görülmektedir. c. Reklamlarda Çocuk Sunumu Konuya çocuklar açısından baktığımızda, tüm kitle iletişim araçları içerisinde televizyon, çocuklar tarafından en çok kullanılan araç olarak göze çarpmaktadır. Dolayısıyla çocuklar, televizyon reklamlarıyla daha fazla karşılaşmakta ve daha çok ilgilenmektedirler. Televizyonun ve dolayısıyla televizyon reklamlarının çocuk üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu ortaya koyan araştırmalar arasında Millward Brown Araştırma şirketinin Avrupa, Asya ve Güney Amerika kıtalarıyla ABD de 15 ülkede 8-14 yaş grubu çocuk-gençler üzerine yaptığı araştırma bulguları çarpıcı sonuçlar ortaya koymaktadır. Örneğin, bulgular çocukgençlerin hemen hepsinin evinde izleyebildiği en az bir televizyon olduğunu ve %36 sının kendi televizyonunun bulunduğunu göstermektedir. Ortalama bir çocuk, hemen hemen her gün ve günde birkaç saat olmak üzere televizyon izlemektedir. Böylelikle televizyon, haber, 549

12 eğlence ve özel ilgi alanı programlarının yanı sıra reklamı da ön plana çıkarmada güçlü bir işleve sahip olmaktadır. Çocuk-gençlerin televizyonda gördükleri bir reklamı anımsama oranları, aynı oranda televizyon izleyen yetişkinlerin üç katı kadardır. Televizyon reklamlarının gücü, bazıları çocuklara özgü, bazıları da bir mecra olarak televizyona özgü, birçok nedenle açıklanabilmektedir. Çocuklar televizyonla şu şekilde iletişim kurmaktadırlar (Lindstrom, Seybold, 2003:6364): 550 Diğer mecralarla kıyaslama yapıldığında televizyon çocuk-gençlerin yaşamlarının merkezi konumundadır. Kentli çocuk-gençlerin %85 i televizyon izlemeye bayıldıklarını söylemektedir. Çocuklar televizyonda izlediklerine dikkatle bakmakta ve yetişkinlerden daha fazla ayrıntıyı anımsamaktadır. (kendilerine yönelik olmayan reklamlarda bile) Çocuklar reklamları gerçekten sevmektedirler. Yetişkinlere göre yedi kat daha fazla sevdiklerini belirtmektedirler. Hayat onlar için yetişkinlere göre daha az karmaşıktır. Alışveriş ve marka seçimi zevkli bir deneyim, yaşamın anlamı değildir. Televizyon reklamları çocuklara içinde bulundukları ve yaşadıkları kültürel değerleri ve bu değerlerde yaşanan değişimleri, tüketim kalıplarını ve aile içi ilişkiler ve rol dağılımları gibi unsurlarla ilgili aktarımları yapmakta ve çocuğun içinde bulunduğu toplum ve kültür yapısına bağlı olarak toplumsallaşmasında ona küçük ip uçları sunmaktadır. Bu bağlamda televizyon reklamlarıyla çocuklara aktarılan bazı temel unsurları ana hatlarıyla şu şekilde özetlemek mümkündür: Kültürel Değerler: Televizyon reklamları, varolan kültürel değerleri çocuklara aktarmada bir araç olarak kullanılabildiği gibi aynı zamanda o toplum için yabancı olan veya hedef kitlenin küçük bir bölümü tarafından kabul edilen değerleri de aktarır. Örneğin; Ülker Bizim Yağ reklamında annesinin yaptığı lezzetli yemek için eline sağlık anneciğim demeyi öğrenen Ali, Türk toplumu için genel kabul görmüş bir kültürel değeri öğrenirken, yine aile içi rol kalıplarında mutfakta yemek yapan kişi olarak anne figürü gösterilmektedir. Bununla birlikte Molped Çocuk Bezi reklamında kullanılan Sindrella karakteri ve Ülker Çokokrem reklamındaki Robin Hood ile özdeşleştirilen Çokokerem karakteri Türk kültürü dahilinde olmayan masal karakterleri olarak karşımıza çıkmakta ve bu noktada ait oldukları kültürün değerleri ve özelliklerini yansıtmaktadırlar. Tüketim Kalıpları: Televizyon reklamlarıyla çocuğa değişik tüketim şekilleri, tüketim yoğunluğu ve farklı tüketim alışkanlıkları sunulur. Bu şekilde geleceğin tüketicisi olacak çocuklarda marka tercihi ve marka sadakati yaratılmaya çalışılmaktadır. Bu duruma en güzel örnek Garanti Bonuscard ın gençler için çıkardığı kontörlü kredi kartı 16 YSK reklamıdır. Burada henüz büyük çoğunluğu para kazanmayan, ailesi ile yaşayan ve maddi ihtiyaçlarını ailesi yoluyla karşılayan yaş arası çocuk-gençlere seslenilmektedir. Reklamda beğenilmek, ilgi görmek, kendi yaşıtları arasında farklı olabilmenin anahtarı olarak sunulan ürün, genel olarak toplumda kabul gören kültürel değerlerle çatışan bir olgu olarak harcama yapmanın yükselen bir değer olarak sunumunu yapmaktadır. Cinsiyet Rolleri: Televizyon reklamlarında çocuklara aktarılan bir diğer unsur da cinsiyet rolleridir. Çocuk, küçük yaşlardan itibaren toplumun gelecekte kendisinden beklediği cinsiyet rollerini bir anlamıyla televizyon reklamlarından da öğrenir. Bu doğrultuda erkek çocuk, evine para getiren, iş kuran, dışarıda mücadele eden baba motifi ile özdeşleştirilirken; kız çocuk ise, ev işleriyle uğraşan, çocuk bakan, güzelliği ve bakımıyla ilgilenen anne motifi ile sunularak bu role doğru yönlendirilir.

13 Garanti nin bir dönem yayınlanan kurumsal reklamındaki Sucu Çocuk, girişimci, iş kuran bir rolde erkek dünyasının içinde sunulurken, toplumun erkekten beklediği rol reklamı izleyen erkek çocuğa sunulmuş olmaktadır. Ülker Bizim Çorba reklamındaki ailede baba ailesinin geçimini sağlamak için bir meslek olarak aşçılık yaparken sunulmakta, evde yemeyi yapan kadındır temasından hareketle kız çocuk çorbayı yapan olarak reklamda aktarılırken ve toplumdaki genel beklenti bu şekilde reklamda sunulmaktadır. Alternatif Yaşam Biçimleri: Televizyon reklamlarında bir taraftan toplum tarafından geçerli olan, kabul edilmiş yaşam biçimleri gösterilirken diğer taraftan da toplum için yeni veya aykırı olan yaşam biçimleri de sunulmaktadır. Bir dönem yayımlanan Trendy and Frendy mobilya reklamında, ailesinden ayrı eve çıkmış bir genç kıza misafir olarak gelen annesi gösterilmekteydi. Bu tür bir yaşam biçiminin toplumumuz açısından alternatif bir yaşam biçimi olarak görülmesi, özellikle Türk aile geleneğinde çocukların evlenene kadar aile ile yaşaması anlayışından ötürü, söz konusudur. Ama bunun yanı sıra Bosch un son dönemlerde yayınlanan kurumsal reklamında, üniversiteye gitmek için evinden ayrılan bir genç kız ve onu uğurlarken öğütler veren anne, baba ve büyükanneden oluşan geleneksel çekirdek aile, toplumumuzda bir çok ailede görülen ve yaşanan bir yapıda sunulmaktadır. Aile İçi İlişkiler ve Rol Dağılımları: Televizyon reklamları çocuklara aile içi ilişkiler ve rol kalıpları hakkında da bilgi aktarmaktadır. Burada, toplumda geleneksel olarak var olan ilişkilerin yansıtılmasının yanı sıra reklamın seslendiği hedef kitle için yeni olan ilişkilerin sunumu da söz konusu olabilir. Bir taraftan reklamlarda babasına araba tamirinde yardımcı olan erkek çocuk ve bunların temizliğinden sorumlu anne gösterilirken; bir başka tarafta babasının yaptığı pasta için babam bu işin sırrını biliyor diyen kız çocuğu imgesi yer almaktadır. Akbank Ailem reklamında anne, baba, çocuklar, büyükanne ve deden oluşan birbirine bağlı bir geniş aile sunumuna karşın, yine Akbank ın Çatı Hesabı reklamında her aile üyesinin bireysel olarak isteklerini dile getirdiği, hatta kendi isteklerini birinci planda tutan ve bu özelliğiyle Türk toplumunda alışılmış olan dede ve geniş aile anlayışının dışında kalan yeni bir aile içi ilişki ve rol kalıbı sunulmaktadır. Reklamlar, getiri olarak çocuğun sosyal kültürel ya da eğitimsel açıdan ilerlemesini hedeflemenin yanı sıra, çoğu kez çocuğun ekonomik açıdan katıldığı bir toplum yapısı ile ilgilenmektedir. Bu tür iletişim metinlerinde çocuğun belli bir davranış ve tüketim biçimine yönlendirilmesi söz konusu olmaktadır. Bu noktada reklamcılar açısından çocuk 3 farklı anlam bağlamında reklamlarda kullanılmaktadır (Öcel, 2002:331): Yetişkinlere ulaşmak için bir köprü konumundadır: Çocuk, yetişkinlere yönelik tüketimleri daha sevimli kılabilen bir varlıktır ve yetişkinlere ulaşmak için bir köprü olarak görülmektedir. Arko Nem Krem reklamında genelde yetişkinlerin kullandığı bu ürünün sağladığı yumuşaklık bir ufak çocuğun teninin yumuşaklığı ile özdeşleştirilirken aynı zamanda reklamın sonunda gösterilen küçük kız ürünü sevimli kılacak bir öğe olarak da kullanılmaktadır. Danone Yoğurt reklamında katıksız, doğal yoğurt ana fikri annelerin en değer verdikleri ve sağlıklarını en önce düşündükleri çocuklarla verilerek ürünün yetişkinlerce tercihi sağlanmaya çalışılmaktadır. Yetişkinlerin çocuklara yönelik harcamalarında belirleyici yapıdadır: Çocuk, yetişkinlerin çocuklara yönelik tüketimlerini de yönlendirebilen bir varlıktır ve sonuçta yetişkin harcamalarının çocuk merkezli olmasına neden olmaktadır. Dalin reklamındaki küçük civcivler ya da J&J Bebek Şampuanı reklamındaki sevimli bebekler bu banyoda kim yıkanmaz diyerek ilk önce çocukları etkilemekte ve anne- 551

14 babaların çocukların istekleri yönünde satın alımlar gerçekleştirmelerine neden olmaktadırlar. Kendilerine yönelik tüketimlerde; tüketim biçimlerini ve marka tercihlerini belirleyebilen ekonomik bir varlıktır: Çocuk, kendisine yönelik tüketimleri yönlendiren ve marka tercihinde bulunabilen bir konumdadır. Çocukların kendi başlarına satın alabilecekleri ürünlerin reklamlarında (örneğin; Pınar Kido Meyveli Süt reklamı, Sütaş Yoğurt Reklamları, Garanti MiniBank Reklamı vb.) kullanılan ve çocukların ilgilerini çeken çizgi karakterler, animasyonlar onların kendilerine yönelik tüketimlere yön veren ve marka tercihlerini etkileyen sunumlar olarak değerlendirilebilir. Tüm bu aktarılanlar bağlamında reklamcılar açısından çocuk, çocuklara ve yetişkinlere yönelik tüketimleri yönlendirebilen, kısmi olarak bireysel harcama yetkisi olan, gelecekteki üretim ve tüketim biçimlerini yönlendirecek bir varlık olarak görülmektedir. Kaynakça ATABEK Erdal (Ekim 2002), Erken Büyüyen Çocuklar Günümüzün Ergenleri, Altın Kitaplar Yayınevi, İstanbul CÜCELOĞLU Doğan (Mayıs 1998), İçimizdeki Biz, Sistem Yayıncılık, İstanbul CÜCELOĞLU Doğan (Mayıs 1996), Yeniden İnsan İnsana, Remzi Kitabevi, İstanbul DÖKMEN Üstün (Haziran 2000), Sanatta ve Günlük Yaşamda İletişim Çatışmaları ve Empati, Sistem Yayıncılık, İstanbul GÜRGEN Haluk (1997), Örgütlerde İletişim Kalitesi, Der Yayınları, İstanbul KOCABAŞ Füsun, ELDEN Müge, YURDAKUL Nilay (1999), Reklam ve Halkla İlişkilerde Hedef Kitle, İletişim Yayınları, Birinci Baskı, İstanbul KÖKNEL Özcan (1997), İnsanı Anlamak, Altın Kitaplar Yayıncılık, İstanbul KURTULUŞ Kemal (1981), Pazarlama Araştırmaları, Sermet Matbaası Yayınları, İstanbul MUTLU Erol (1998), İletişim Sözlüğü, Bilim ve Sanat Yayınları/ARK, Ankara ODABAŞI Yavuz, OYMAN Mine (Mart 2003), Pazarlama İletişimi Yönetimi, MediaCat Kitapları, İstanbul ÖCEL Nilüfer (2002), İletişim ve Çocuk iletişim Ortamlarında Çocuk ve Reklam Etkileşimi, İstanbul Üniversitesi Yayınları, İstanbul PELTEKOĞLU B. Filiz (Mart 1998), Halkla İlişkiler Nedir?, Beta Basım Yayın Dağıtım A.Ş., İstanbul UZTUĞ Ferruh (2003), Markan Kadar Konuş, MediaCat Kitapları, İstanbul 552

İnsanlar, tarihin her döneminde olduğu gibi bundan sonra da varlıklarını sürdürmek, haberleşmek, paylaşmak, etkilemek, yönlendirmek, mutlu olmak gibi

İnsanlar, tarihin her döneminde olduğu gibi bundan sonra da varlıklarını sürdürmek, haberleşmek, paylaşmak, etkilemek, yönlendirmek, mutlu olmak gibi İLETİŞİMLETİŞİİŞİM İnsanlar, tarihin her döneminde olduğu gibi bundan sonra da varlıklarını sürdürmek, haberleşmek, paylaşmak, etkilemek, yönlendirmek, mutlu olmak gibi amaçlarla iletişim kurmaya devam

Detaylı

Bir başka benzer model ise DAGMAR dır. Tüketicinin benzer aşamalardan geçtiğini varsayar.

Bir başka benzer model ise DAGMAR dır. Tüketicinin benzer aşamalardan geçtiğini varsayar. İletişim mesajlarına gösterilen tepkiler açısından; amaçlar değişik modellerle açıklanmaya çalışılmıştır. A.I.D.A modeli olarak da adlandırılan bu model dört aşamalıdır.[8] 1. 2. 3. 4. Dikkat İlgi Arzu

Detaylı

TURİZM PAZARLAMASI REKLAM

TURİZM PAZARLAMASI REKLAM TURİZM PAZARLAMASI Turizm Pazarlamasında Tutundurma REKLAM Reklâm; belirli bir ücret karşılığında ve ücretin kimin tarafından ödendiği bilinecek biçimde; bir turizm işletmesinin ve turizm bölgesinin ürünlerinin

Detaylı

ÜNİTE:1. Reklam Nedir? ÜNİTE:2. Bütünleşik Pazarlama İletişimi ve Reklam ÜNİTE:3. Reklamın İletişim Etkileri ÜNİTE:4. Reklamcılık Sektörü ve Kurumlar

ÜNİTE:1. Reklam Nedir? ÜNİTE:2. Bütünleşik Pazarlama İletişimi ve Reklam ÜNİTE:3. Reklamın İletişim Etkileri ÜNİTE:4. Reklamcılık Sektörü ve Kurumlar ÜNİTE:1 Reklam Nedir? ÜNİTE:2 Bütünleşik Pazarlama İletişimi ve Reklam ÜNİTE:3 Reklamın İletişim Etkileri ÜNİTE:4 1 Reklamcılık Sektörü ve Kurumlar ÜNİTE:5 Reklam ve Tüketiciler ÜNİTE:6 Reklam Planlama

Detaylı

DEĞİŞEN ANNE BABA ROLLERİ

DEĞİŞEN ANNE BABA ROLLERİ DEĞİŞEN ANNE BABA ROLLERİ Çağdaş kuramlar kişiliğin kalıtımla getirilen bir takım özellikler ve çevreyle kurulan etkileşimler sonucu oluştuğunu ileri sürmektedir. Aile, hem kalıtımla aktarılan özellikler

Detaylı

İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir.

İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir. PAZARLAMA İLETİŞİMİ İLETİŞİM NEDİR? İletişim: Bir düşüncenin, bilginin, haberin veya mesajın kişiler, gruplar ve örgütler arasında karşılıklı değiş tokuş sürecidir. -SÖZLÜ -SÖZSÜZ *İletişimden Söz Edebilmek

Detaylı

I. Bölüm REKLAM(CILIK) Advertising. Doç. Dr. Olgun Kitapcı

I. Bölüm REKLAM(CILIK) Advertising. Doç. Dr. Olgun Kitapcı I. Bölüm REKLAM(CILIK) Advertising Doç. Dr. Olgun Kitapcı Akdeniz Üniversitesi, Pazarlama Bölümü 1 Reklama maruz kaldığınız mecralar (TV, Radyo, Gazete, Dergi, Sosyal Medya v.s.) En son ne zaman bir reklamdan

Detaylı

PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U)

PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. PAZARLAMA İLETİŞİMİ (PZL304U) 1 KISA

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI. BABA ve ÇOCUK

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI. BABA ve ÇOCUK k İl u ok l ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI BABA ve ÇOCUK PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - OCAK 2013 Tarihsel Süreç İçinde Baba Olma Kavramı Sosyo-ekonomik ve bilimsel gelişmeler, geleneksel aile

Detaylı

ÇOCUKLARIMIZ VE TEKNOLOJİ

ÇOCUKLARIMIZ VE TEKNOLOJİ TERAKKİ VAKFI ÖZEL ŞİŞLİ TERAKKİ ANAOKULU 2013-2014 EĞİTİM YILI Bilgi Bülten Sayı:2 ÇOCUKLARIMIZ VE TEKNOLOJİ Hızla gelişen dünyada teknolojik ürünler hayatımızın büyük bir kısmını kapsamakta. İş ortamında

Detaylı

elif bengü Bölüm 4 İLETİŞİM VE EĞİTİM

elif bengü Bölüm 4 İLETİŞİM VE EĞİTİM Bölüm 4 İLETİŞİM VE EĞİTİM İletişim Nedir? Birey veya bireylerin karşılıklı bilgi, duygu ve düşüncelerini paylaşma süreci iki birim arasındaki mesaj alış-verişi Öğretim Teknolojisinde İletişim Çağdaş eğitim

Detaylı

Dünyanın İşleyişi. Ana Fikir. Oyun aracılığıyla duygu ve düşüncelerimizi ifade eder, yeni anlayışlar ediniriz.

Dünyanın İşleyişi. Ana Fikir. Oyun aracılığıyla duygu ve düşüncelerimizi ifade eder, yeni anlayışlar ediniriz. fırsatlara erişmek, barış ve Aile ilişkileri kimliğimizin oluşmasına katkıda bulunur. Binaların içindeki ve çevresindeki alanlar ve tesisler, insanlarin bu binaları nasıl kullanacağını belirler. Oyun aracılığıyla

Detaylı

GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ

GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ GİRİŞİMCİNİN GÜNDEMİ Girişimcinin Gündemi GİRİŞİMCİLER VE KOBİ LER AÇISINDAN MARKA VE ÖNEMİ Günal ÖNCE Günümüzde markalara, Amerikan Pazarlama Birliği nin tanımladığının yanı sıra sadece sahip oldukları

Detaylı

YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM FAKÜLTESİ

YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM FAKÜLTESİ YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM FAKÜLTESİ DOÇ.DR. ZEHRA ALTINAY SINIF YONETIMI Bu derste, Sınıf ortamı ve grup etkileşimi Grup türleri Grup ve lider Liderlik türleri Grup içi etkileşimin hedefleri

Detaylı

Eğiticilerin Sınıf Yönetimi Yeterliklerinin Geliştirilmesi. Doç.Dr. Ali E. Şahin Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi

Eğiticilerin Sınıf Yönetimi Yeterliklerinin Geliştirilmesi. Doç.Dr. Ali E. Şahin Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğiticilerin Sınıf Yönetimi Yeterliklerinin Geliştirilmesi Doç.Dr. Ali E. Şahin Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi İçerik Sınıf ve sınıf yönetimi kavramları Sınıf yönetiminin boyutları Düzeni oluşturma

Detaylı

Ögretimde Kullanılan Teknikler (3)

Ögretimde Kullanılan Teknikler (3) Ögretimde Kullanılan Teknikler (3) İşbirliğine Dayalı Öğrenme (İDÖ) -2- İşbirliğine Dayalı Öğrenme (İDÖ) İşbirliğine dayalı öğrenme, öğrencilerin küçük gruplar oluşturarak bir problemi çözmek ya da bir

Detaylı

Pazarlama Taktikleri Kut 470, 16 Mart 2005. Pazarlama Taktikleri. Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.

Pazarlama Taktikleri Kut 470, 16 Mart 2005. Pazarlama Taktikleri. Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu. Pazarlama Taktikleri Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.tr Pazarlama Taktikleri Halkla ilişkiler Doğrudan posta Telepazarlama Reklam (Walters 1992) Internet Halkla İlişkiler

Detaylı

Pazarlamanın Önemi. Toplumsal açıdan önemi. İşletmeler açısından önemi. Para Uzmanlık Pazar - 1. BBY 465, 6 Ekim 2015

Pazarlamanın Önemi. Toplumsal açıdan önemi. İşletmeler açısından önemi. Para Uzmanlık Pazar - 1. BBY 465, 6 Ekim 2015 Pazarlamanın Önemi Toplumsal açıdan önemi Para Uzmanlık Pazar İşletmeler açısından önemi - 1 Pazarlamanın Topluma Sağladığı Katkılar Toplumun gereksinim ve isteklerini karşılama hizmeti görür Ekonomik

Detaylı

Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme İLETİŞİM

Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme İLETİŞİM Öğretim Teknolojileri ve Materyal Geliştirme İLETİŞİM Yrd.Doç.Dr. Gülçin Tan Şişman Eğitim Programları ve Öğretim İletişim "Ne kadar çok bilirsen bil, söylediklerin karsındakinin anlayacagı kadardır."

Detaylı

İ.Ü. AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ Tanıtım Faaliyetleri Standartları Standardı

İ.Ü. AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ Tanıtım Faaliyetleri Standartları Standardı Dök. No: AUZEF-SS-2.1-10 Yayın Tarihi:30.06.2014 Rev.No:00 Rev Tarihi: Sayfa 1 / 8 1. AMAÇ... 3 2. KAPSAM... 3 3. SORUMLULAR... 3 4. TANIMLAR... 3 5. AUZEF Tanıtım Faaliyetlerin Standartları... 3 5.1.

Detaylı

T.C. PLATO MESLEK YÜKSEKOKULU. MEDYA VE İLETİŞİM PROGRAMI YENİ MEDYA IV. HAFTA Öğr. Gör. TİMUR OSMAN GEZER timurosmangezer@plato.edu.

T.C. PLATO MESLEK YÜKSEKOKULU. MEDYA VE İLETİŞİM PROGRAMI YENİ MEDYA IV. HAFTA Öğr. Gör. TİMUR OSMAN GEZER timurosmangezer@plato.edu. T.C. PLATO MESLEK YÜKSEKOKULU MEDYA VE İLETİŞİM PROGRAMI YENİ MEDYA IV. HAFTA Öğr. Gör. TİMUR OSMAN GEZER timurosmangezer@plato.edu.tr İÇERİK Yeni Medyanın Özellikleri YENİ MEDYANIN ÖZELLİKLERİ Etkileşim

Detaylı

KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI. Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL

KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI. Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL I KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL II Yay n No : 1668 flletme Ekonomi : 186 1. Bask - A ustos 2006 - STANBUL ISBN 975-295 - 561-4 Copyright Bu kitab n bu bas

Detaylı

SUNUMUN ÖNEMİ VE SUNUM TÜRLERİ

SUNUMUN ÖNEMİ VE SUNUM TÜRLERİ Ünite 1 SUNUMUN ÖNEMİ VE Öğr. Gör. Şadiye Nur GÜLEÇ SUNUŞ VE ÖNEMİ Eğitim ve/veya meslek yaşamımız boyunca başarımızın önemli bir kısmı, yazılı, sözlü ve görsel iletişimi ne derece iyi yapabildiğimiz ile

Detaylı

TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ 09.05.2013

TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ 09.05.2013 TUTUNDURMA PAZARLAMA İLETİŞİM MODELİ Tutundurma, mal ya da hizmetleri satışını arttırabilmek için, alıcıları satın almaya ikna edebilmeye yönelik satıcı tarafından başlatılan tüm çabaların koordinasyonu

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ A u ok na lu ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - MART 2014 ANAOKULLARI BÜLTENİ ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ Okul öncesi dönem, gelişimin hızlı olması ve

Detaylı

MediaCat Felis 2013 Ödülleri ne Başvurular Başlıyor!

MediaCat Felis 2013 Ödülleri ne Başvurular Başlıyor! BASIN BÜLTENİ MediaCat Felis 2013 Ödülleri ne Başvurular Başlıyor! MediaCat dergisi tarafından bu yıl 8. düzenlenen Felis Ödülleri medya planlama stratejilerini ödüllendirmesinin yanı sıra bu yıl genişleyen

Detaylı

BÜTÜNLEŞİK PAZARLAMA İLETİŞİMİ. Yrd.Doç.Dr. Tolga DURSUN

BÜTÜNLEŞİK PAZARLAMA İLETİŞİMİ. Yrd.Doç.Dr. Tolga DURSUN BÜTÜNLEŞİK PAZARLAMA İLETİŞİMİ Yrd.Doç.Dr. Tolga DURSUN Pazarlama İletişimi Yönetimi Yavuz Odabaşı, Mine Oyman MediaCat Kitapları Coca Cola'nın efsanevi pazarlama müdürü Sergio Zyman der ki; "Pazarlamanın

Detaylı

TOPLUMSAL KURUMLAR VE AİLE ÇIKMIŞ SINAV SORULARI MURAT YILMAZ EGE ANADOLU LİSESİ

TOPLUMSAL KURUMLAR VE AİLE ÇIKMIŞ SINAV SORULARI MURAT YILMAZ EGE ANADOLU LİSESİ TOPLUMSAL KURUMLAR VE AİLE ÇIKMIŞ SINAV SORULARI MURAT YILMAZ EGE ANADOLU LİSESİ 1-) Türkiye de cumhuriyetin ilanından hemen sonra eğitimde, dinde, yönetimde, hukukta, ekonomide, sanatta, aile yapısında

Detaylı

Rekabet üstünlüğü, bıçaklarla yapılan bir kavgada, bir tabancaya sahip olmak gibidir.

Rekabet üstünlüğü, bıçaklarla yapılan bir kavgada, bir tabancaya sahip olmak gibidir. PAZARLAMA İLETİŞİMİ Rekabet üstünlüğü, bıçaklarla yapılan bir kavgada, bir tabancaya sahip olmak gibidir. Hızla artan iletişim olanakları karşısında hedef kitleye en etkin şekilde ve doğru kanaldan ulaşmanın

Detaylı

Hamileliğe başlangıç koşulları

Hamileliğe başlangıç koşulları Zeka aslında tek bir kavram değildir. Zekayı oluşturan alt yeteneklere bakıldığında bu yeteneklerin doğuştan getirilen yeteneklerin yanı sıra sonradan kazanılmış, gerek çocuğun kendi çabasıyla edindiği,

Detaylı

Uzaktan Eğitim. Öğr. Gör. Fırat YÜCEL Akdeniz Üniversitesi Enformatik Bölümü

Uzaktan Eğitim. Öğr. Gör. Fırat YÜCEL Akdeniz Üniversitesi Enformatik Bölümü Uzaktan Eğitim Öğr. Gör. Fırat YÜCEL Akdeniz Üniversitesi Enformatik Bölümü İçerik Eğitim Türleri Uzaktan Eğitim Uzaktan Eğitim Etkili midir? Uzaktan Eğitimin Bireylere Sağladığı Olanaklar Dünyada ve Türkiye

Detaylı

MediaCat Felis 2013 Ödülleri ne Başvurular Başlıyor!

MediaCat Felis 2013 Ödülleri ne Başvurular Başlıyor! BASIN BÜLTENİ MediaCat Felis 2013 Ödülleri ne Başvurular Başlıyor! MediaCat dergisi tarafından bu yıl sekizincisi düzenlenen Felis Ödülleri ne başvurular 8 Temmuz Pazartesi günü başlıyor. Başvuruda bulunmak

Detaylı

ÖRGÜTSEL DAVRANIŞTA GRUP SÜRECİ: ÖRGÜTSEL İLETİŞİM Doç. Dr. Cevat ELMA. İLETİŞİM Bilgi, fikir ve duyguların bir kimseden diğerine geçme sürecidir.

ÖRGÜTSEL DAVRANIŞTA GRUP SÜRECİ: ÖRGÜTSEL İLETİŞİM Doç. Dr. Cevat ELMA. İLETİŞİM Bilgi, fikir ve duyguların bir kimseden diğerine geçme sürecidir. Ünite 10 ÖRGÜTSEL DAVRANIŞTA GRUP SÜRECİ: ÖRGÜTSEL İLETİŞİM Doç. Dr. Cevat ELMA ÖRGÜTSEL İLETİŞİM İnsan hayatında önemli bir yer tutan iletişim, örgütler açısından da son derece önemlidir. Bir işi amaçlanan

Detaylı

Yaşam Boyu Sosyalleşme

Yaşam Boyu Sosyalleşme Yaşam Boyu Sosyalleşme Lütfi Sunar Sosyolojiye Giriş / 5. Ders Kültür, Toplum ve Çocuk Sosyalleşmesi Sosyalleşme Nedir? Çocuklar başkalarıyla temasla giderek kendilerinin farkına varırlar ve insanlar hakkında

Detaylı

EĞİTİM TEKNOLOJİSİ VE İLETİŞİM

EĞİTİM TEKNOLOJİSİ VE İLETİŞİM 1 EĞİTİM TEKNOLOJİSİ VE İLETİŞİM 2 ÖĞRETİM TEKNOLOJİSİ ve İLETİŞİM Öğretim teknolojisi, öğrenmenin amaçlı ve kontrollü olduğu durumlarda öğrenmeyle ilgili sorunların analizi ve çözümünde insanları, yöntemleri,

Detaylı

İnteraktif Pazarlama Stratejimiz. www.grafiketinteractive.com

İnteraktif Pazarlama Stratejimiz. www.grafiketinteractive.com İnteraktif Pazarlama Stratejimiz amaç Neden İnteraktif Pazarlama? Günümüz Dünyasında internet, hızlı bilgi paylaşımı ve iletişimin yanısıra, pazarlama ve satış alanında çok ciddi avantajlar geliştirmiştir.

Detaylı

YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM FAKÜLTESİ DERS: SINIF YÖNETİMİ DERSİN ÖĞRETİM ELEMANI: DOÇ. DR. ZEHRA ALTINAY

YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM FAKÜLTESİ DERS: SINIF YÖNETİMİ DERSİN ÖĞRETİM ELEMANI: DOÇ. DR. ZEHRA ALTINAY YAKIN DOĞU ÜNİVERSİTESİ ATATÜRK EĞİTİM FAKÜLTESİ DERS: SINIF YÖNETİMİ DERSİN ÖĞRETİM ELEMANI: DOÇ. DR. ZEHRA ALTINAY Etkili Sınıf Yönetiminde Öğretmen Rol ve Görevleri Öğretmen, okullarda istendik öğrenmelerin

Detaylı

Çağdaş Yönetim Yaklaşımları

Çağdaş Yönetim Yaklaşımları Çağdaş Yönetim Yaklaşımları Umut Al umutal@hacettepe.edu.tr - 1 Plan Yönetim kavramı Farklı yönetim tür ve yaklaşımları Amaçlara göre yönetim Zaman yönetimi Süreç yönetimi Toplam kalite yönetimi Performans

Detaylı

ÖZEL EGEBERK ANAOKULU Sorgulama Programı. Kendimizi ifade etme yollarımız

ÖZEL EGEBERK ANAOKULU Sorgulama Programı. Kendimizi ifade etme yollarımız Disiplinlerüstü Temalar Kim Olduğumuz Bulunduğumuz mekan ve zaman Kendimizi ifade etme Kendimizi Gezegeni paylaşmak Bireyin kendi doğasını sorgulaması, inançlar ve değerler, kişisel, fiziksel, zihinsel,

Detaylı

SOSYOLOJİ DERSİ 2.ÜNİTE TOPLUMSAL YAPI

SOSYOLOJİ DERSİ 2.ÜNİTE TOPLUMSAL YAPI SOSYOLOJİ DERSİ 2.ÜNİTE TOPLUMSAL YAPI YAPI TOPLUM KURUMLAR TOPLUMSAL GRUPLAR BİREYLER İLİŞKİLER TOPLUMSAL YAPI VE UNSURLARI T E M E L KÖY K A METROPOL TOPLUMSAL YAPI KENTLEŞME V R A KENT M L A MİLLET

Detaylı

DEĞERLERİN ÇOCUKLARA AKTARIMI

DEĞERLERİN ÇOCUKLARA AKTARIMI TERAKKİ VAKFI ÖZEL ŞİŞLİ TERAKKİ ANAOKULU 2013-2014 EĞİTİM YILI Bilgi Bülteni Sayı:5 DEĞERLERİN ÇOCUKLARA AKTARIMI Değerler bizim hayatımıza yön veren davranışlarımızı şekillendiren anlam kalıplarıdır.

Detaylı

Lion Leo İletişiminde Yetişkin Boyutu

Lion Leo İletişiminde Yetişkin Boyutu Lion Leo İletişiminde Yetişkin Boyutu Cahit Kişioğlu, İzmir 9 Eylül Lions Kulübü ÖZET: Lion ve Leo iletişiminde kullanılan eleştirel veya koruyucu yetişkin tarzını yetişkin boyutuna taşıyarak, Lion - Leo

Detaylı

MEDYA ÇOCUK - TÜKETİM

MEDYA ÇOCUK - TÜKETİM ÇOCUK VE TÜKETİM Yapılan araştırmalar dünyadaki nüfus artışına bağlı olarak marka sayısında da artış olduğunu söylemektedir. Nüfusun farklı gruplara sahip olması ve çocukların da bu gruplar içerisinde

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER

AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER Özgül ÜNLÜ HBÖ- HAREKETE GEÇME ZAMANI BU KONU NİÇİN ÇOK ACİLDİR? Bilgi tabanlı toplumlar ve ekonomiler bireylerin hızla yeni beceriler edinmelerini

Detaylı

Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş

Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş Canlılar hayatta kalmak için güdülenmişlerdir İnsan hayatta kalabilmek

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U)

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) KISA ÖZET

Detaylı

Editör Yrd.Doç.Dr. Nilüfer Fatma Göksu HALKLA İLİŞKİLER

Editör Yrd.Doç.Dr. Nilüfer Fatma Göksu HALKLA İLİŞKİLER Editör Yrd.Doç.Dr. Nilüfer Fatma Göksu HALKLA İLİŞKİLER Yazarlar Yrd.Doç.Dr. A. Naci Karabulut Yrd.Doç.Dr.M. Canan Can Murat Ertilav Nedim Yakut Neslihan İnanöz S. Eyyup Çiçek Senem Altay Sevilay Kılınçarslan

Detaylı

10/14/14. Tüketici Davranışı Modeli Tüketici davranışını etkileyen faktörler Tüketici satınalma karar süreci

10/14/14. Tüketici Davranışı Modeli Tüketici davranışını etkileyen faktörler Tüketici satınalma karar süreci Tüketici Davranışı Modeli Tüketici davranışını etkileyen faktörler Tüketici satınalma karar süreci Kullanılan Kaynaklar: - Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri. Türkmen Kitabevi - Kotler, Philip & Armstrong,

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER VE ORGANİZASYON HİZMETLERİ

HALKLA İLİŞKİLER VE ORGANİZASYON HİZMETLERİ HALKLA İLİŞKİLER VE ORGANİZASYON HİZMETLERİ A. ALANIN MEVCUT DURUMU VE GELECEĞİ Halkla İlişkiler ve Organizasyon Hizmetleri alanı, küreselleşen dünya içinde kurum ve kuruluşlar için bir ihtiyaç olarak

Detaylı

İletişim, hem güçlerimizin farkında olmak, hem de zayıflıklarımızın üstesinden gelmek demektir.

İletişim, hem güçlerimizin farkında olmak, hem de zayıflıklarımızın üstesinden gelmek demektir. Abraham Lincoln, senin yaşındayken dedi babası çocuğuna, Okula gidebilmek için her gün 10 mil yürüyordu. Gerçekten mi? dedi çocuk ve ekledi: Tamam, fakat o senin yaşındayken de başkan oldu baba! İletişim,

Detaylı

YouTube Türkiye Verileri

YouTube Türkiye Verileri YouTube REKLAMLARI YouTube Türkiye Verileri Aralık 2013 verilerine göre; Türkiye de YouTube tekil kullanıcı sayısı 24.9 milyon kişi İzlenen video sayısı 3,5 milyar video İzleyici başına video 142,4 adet

Detaylı

1 )Herhangi bir iletişim kanalı yardımıyla farklı ortamlarda bulunan kaynak ve alıcının gerçekleştirdiği iletişime ne ad verilir?

1 )Herhangi bir iletişim kanalı yardımıyla farklı ortamlarda bulunan kaynak ve alıcının gerçekleştirdiği iletişime ne ad verilir? 1 )Herhangi bir iletişim kanalı yardımıyla farklı ortamlarda bulunan kaynak ve alıcının gerçekleştirdiği iletişime ne ad verilir? Görsel iletişim Yüz yüze iletişim Sözsüz iletişim Sözlü iletişim Araçlı

Detaylı

AVRASYA UNIVERSITY. Ders Tanıtım Formu

AVRASYA UNIVERSITY. Ders Tanıtım Formu Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Medya ve Toplum Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans (X) Lisans ( ) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X) Uzaktan Öğretim( )

Detaylı

TUTUNDURMA STRATEJİLERİ

TUTUNDURMA STRATEJİLERİ TUTUNDURMA STRATEJİLERİ Tüm işletmeler ürün ya da hizmetleri hakkında mevcut ve muhtemel tüketicilerini bilgilendirmek, belirli ürün ya da hizmet markalarını tercih etmeleri için ikna etmek ya da işletmenin

Detaylı

Dikkat!... burada ilk ünite gösterilmektedir.tamamı için sipariş veriniz SATIŞ TEKNİKLERİ KISA ÖZET KOLAYAOF

Dikkat!... burada ilk ünite gösterilmektedir.tamamı için sipariş veriniz SATIŞ TEKNİKLERİ KISA ÖZET KOLAYAOF Dikkat!... burada ilk ünite gösterilmektedir.tamamı için sipariş veriniz SATIŞ TEKNİKLERİ KISA ÖZET KOLAYAOF 2 Kolayaof.com 0 362 2338723 Sayfa 2 İÇİNDEKİLER 1. ÜNİTE- PAZARLAMADA SATIŞIN YERİ VE ÖNEMİ.

Detaylı

ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE. Sağlıklı örgüt için gerekenler: Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan. Örgüt Sağlığı. Örgüt Sağlığı.

ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE. Sağlıklı örgüt için gerekenler: Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan. Örgüt Sağlığı. Örgüt Sağlığı. ÖRGÜT SAĞLIĞI OKULDA SAĞLIK, İKLİM VE KÜLTÜR Yrd. Doç. Dr. Çetin Erdoğan Örgütün amaçlarına uygun olarak görevlerini yerine getirebilmesi, yaşamını sürdürmesi, karşılaştığı sorunları çözmesi ve gelişimini

Detaylı

BACIM - Ağırlıklı olarak Türkiye kökenli göçmen kadınlar için buluşma ve danışmanlık merkezi

BACIM - Ağırlıklı olarak Türkiye kökenli göçmen kadınlar için buluşma ve danışmanlık merkezi Deutsches Rotes Kreuz Kreisverband Berlin-City e. V. BACIM - Ağırlıklı olarak Türkiye kökenli göçmen kadınlar için buluşma ve danışmanlık merkezi BACIM projesinin tanıtımı BACIM Berlin-City ev Alman Kızıl

Detaylı

AKTIF (ETKİN) ÖĞRENME

AKTIF (ETKİN) ÖĞRENME AKTIF (ETKİN) ÖĞRENME 2 AKTIF (ETKİN) ÖĞRENME Aktif öğrenme, bireyin öğrenme sürecine aktif olarak katılımını sağlama yaklaşımıdır. Bu yöntemle öğrenciler pasif alıcı konumundan çıkıp yaparak yaşayarak

Detaylı

PROBLEME DAYALI ÖĞRENME VE SOSYO- KÜLTÜREL DEĞİŞİM: Demokratik Bireyin Biçimlendirilmesi Sorunu

PROBLEME DAYALI ÖĞRENME VE SOSYO- KÜLTÜREL DEĞİŞİM: Demokratik Bireyin Biçimlendirilmesi Sorunu PROBLEME DAYALI ÖĞRENME VE SOSYO- KÜLTÜREL DEĞİŞİM: Demokratik Bireyin Biçimlendirilmesi Sorunu Dokuz Eylül Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Dilbilim Bölümü Prof. Dr. Semiramis Yağcıoğlu MODERNLEŞME

Detaylı

TERAKKİ VAKFI ÖZEL ŞİŞLİ TERAKKİ ANAOKULU 2031-2014 EĞİTİM YILI Bilgi Bülteni Sayı:7 4 5 YAŞ ÇOCUKLARININ GELİŞİM BASAMAKLARI

TERAKKİ VAKFI ÖZEL ŞİŞLİ TERAKKİ ANAOKULU 2031-2014 EĞİTİM YILI Bilgi Bülteni Sayı:7 4 5 YAŞ ÇOCUKLARININ GELİŞİM BASAMAKLARI TERAKKİ VAKFI ÖZEL ŞİŞLİ TERAKKİ ANAOKULU 2031-2014 EĞİTİM YILI Bilgi Bülteni Sayı:7 4 5 YAŞ ÇOCUKLARININ GELİŞİM BASAMAKLARI Okul öncesi dönem genel anlamda tüm gelişim alanları açısından temellerin atıldığı

Detaylı

YARATICI ÖĞRENCİ GÜNLERİ Her Öğrenci Yaratıcıdır

YARATICI ÖĞRENCİ GÜNLERİ Her Öğrenci Yaratıcıdır YARATICI ÖĞRENCİ GÜNLERİ Her Öğrenci Yaratıcıdır Öğrencinin ilgi alanları, becerileri ve yetenekleri düşünüldüğü zaman kendi öğrenme yöntemlerine göre akademik ve/veya kültürel alanda başarılı olabilir.

Detaylı

GELENEKSEL GIDA VE DİĞER TEMEL KAVRAMLAR

GELENEKSEL GIDA VE DİĞER TEMEL KAVRAMLAR GELENEKSEL GIDA VE DİĞER TEMEL KAVRAMLAR 2016 Geleneksel gıdalar, her kültürde olduğu gibi Türkiye de de coğrafya, iklim, tarımsal üretim imkanları ve hepsinin üzerinde de «geleneksel yaşam tarzının» etkisi

Detaylı

Çocukların Medya Tüketimleri ve Yaşam Tarzları. Nobody s Unpredictable

Çocukların Medya Tüketimleri ve Yaşam Tarzları. Nobody s Unpredictable Çocukların Medya Tüketimleri ve Yaşam Tarzları 1 Nobody s Unpredictable Çocukluk Affan Dede ye para saydım,. Havuzda su şırıl şırıldır Zıpzıplarım pırıl pırıldır. Ne güzel güzel dönüyor çemberim; Hiç bitmese

Detaylı

SANAT EĞİTİMİ ÜZERİNE. Doç. Dr. Mutlu ERBAY

SANAT EĞİTİMİ ÜZERİNE. Doç. Dr. Mutlu ERBAY SANAT EĞİTİMİ ÜZERİNE Doç. Dr. Mutlu ERBAY İstanbul 2013 Yay n No : 2834 İletişim Dizisi : 97 1. Baskı - Şubat 2013 İSTANBUL ISBN 978-605 - 377-858 - 5 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye deki yay

Detaylı

DUYGUSAL ZEKA. Birbirinden tamamen farklı bu iki kavrama tarzı, zihinsel yaşantımızı oluşturmak için etkileşim halindedirler.

DUYGUSAL ZEKA. Birbirinden tamamen farklı bu iki kavrama tarzı, zihinsel yaşantımızı oluşturmak için etkileşim halindedirler. 0212 542 80 29 Uz. Psk. SEMRA EVRİM 0533 552 94 82 DUYGUSAL ZEKA Son yıllarda yapılan pek çok çalışma zeka tanımının genişletilmesi ve klasik olarak kabul edilen IQ yani entelektüel zekanın yanı sıra EQ

Detaylı

Tutundurma Karması. Reklam. Satış Geliştirme Halkla ilişkiler Doğrudan Pazarlama

Tutundurma Karması. Reklam. Satış Geliştirme Halkla ilişkiler Doğrudan Pazarlama Tutundurma Karması Reklam Kişisel satış Satış Geliştirme Halkla ilişkiler Doğrudan Pazarlama İşletmelere tarihsel olarak, tutundurma metotları içinde önce kişisel satıştan; sonra reklâmlardan; daha sonra,

Detaylı

İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır.

İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır. DR.HASAN ERİŞ İnsanların tek başına yeteneği, gücü, zamanı ve çabası kendi istek ve ihtiyaçlarını karşılama konusunda yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle yönetimin temel görevlerinden birisi, örgütü oluşturan

Detaylı

SWOT Analizi. Umut Al BBY 401, 31 Aralık 2013

SWOT Analizi. Umut Al BBY 401, 31 Aralık 2013 SWOT Analizi Umut Al umutal@hacettepe.edu.tr - 1 SWOT Strengths Weaknesses Opportunities Threats İşletmenin güçlü ve zayıf yanları ile fırsat ve tehditlerin tespit edilmesi, stratejinin bu unsurlar arasında

Detaylı

KADINLAR ve Demografik Büyüklükler Hedef Kitle Tanımlamaları Yaşam Trendleri

KADINLAR ve Demografik Büyüklükler Hedef Kitle Tanımlamaları Yaşam Trendleri KADINLAR ve Demografik Büyüklükler Hedef Kitle Tanımlamaları Yaşam Trendleri 14 Haziran 2005, Salı A company of Pazarlama yönetimini geliştirmek için ilerleyebileceğimiz alanlar Hedef kitleyi geleneksel

Detaylı

ÇOCUKLARIMIZ VE KİTAP OKUMA ALIŞKANLIĞI

ÇOCUKLARIMIZ VE KİTAP OKUMA ALIŞKANLIĞI ÇOCUKLARIMIZ VE KİTAP OKUMA ALIŞKANLIĞI Kitap okuma kişinin ihtiyaç hissetmesiyle başlar, arzu ve istekle birlikte gerçekleşir. Devam edebilmesi için de sabır ve okuma zevkinin oluşması gerekir. Hepsi

Detaylı

Hipotez Kurma. Prof. Dr. Cemal YÜKSELEN Ġstanbul Arel Üniversitesi. 4. Pazarlama Araştırmaları Eğitim Semineri 26-29 Ekim 2010

Hipotez Kurma. Prof. Dr. Cemal YÜKSELEN Ġstanbul Arel Üniversitesi. 4. Pazarlama Araştırmaları Eğitim Semineri 26-29 Ekim 2010 Hipotez Kurma Prof. Dr. Cemal YÜKSELEN Ġstanbul Arel Üniversitesi 4. Pazarlama Araştırmaları Eğitim Semineri 26-29 Ekim 2010 Hipotez Nedir? Araştırmacının ilgilendiği bir konuda ispatlanmamış bir önerme

Detaylı

MART NİSAN MAYIS EĞİTİM PROGRAMI. Tel: 0282 726 8888 Fax: 0282 726 8889 Web: www.cerkezkoytso.com.tr Mail: info@cerkezkoytso.org.

MART NİSAN MAYIS EĞİTİM PROGRAMI. Tel: 0282 726 8888 Fax: 0282 726 8889 Web: www.cerkezkoytso.com.tr Mail: info@cerkezkoytso.org. MART NİSAN MAYIS EĞİTİM PROGRAMI Tel: 0282 726 8888 Fax: 0282 726 8889 Web: www.cerkezkoytso.com.tr Mail: info@cerkezkoytso.org.tr Eğitim katılımcı sayısı ve eğitim tarih değişiklikleri Odamız tarafından

Detaylı

Tematik Yaklaşımla Çocuklarda Sosyal Becerilerin Kazandırılması

Tematik Yaklaşımla Çocuklarda Sosyal Becerilerin Kazandırılması Tematik Yaklaşımla Çocuklarda Sosyal Becerilerin Kazandırılması Prof. Dr. Esra ÖMEROĞLU Arş. Gör. Osman BASĠT Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Okul Öncesi Eğitimi A.B.D Tematik Yaklaşım Tematik

Detaylı

ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ VE MATERYAL TASARIMI

ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ VE MATERYAL TASARIMI ÖĞRETİM TEKNOLOJİLERİ VE MATERYAL TASARIMI Öğretim Teknolojisinin Kavramsal Çerçevesi Dr. Erinç Erçağ Kaynak: Editör: Prof. Dr. Hüseyin Uzunboylu - Öğretim Teknolojileri ve Materyal Tasarımı Eğitim Doğumdan

Detaylı

Çocuk Gündüz Bakımevi Evangelisch-lutherische Petrigemeinde

Çocuk Gündüz Bakımevi Evangelisch-lutherische Petrigemeinde - PDF Flyer - Çocuk Gündüz Bakımevi Evangelisch-lutherische Petrigemeinde Çocuk Gündüz Bakımevimiz, Hannover-Kleefeld Evangelisch-lutherische Petrigemeinde ye aittir ve Aşağı Saksonya nın en eski kuruluşlarından

Detaylı

PAZARLAMA KARMASINDA TUTUNDURMA VE YENİ TUTUNDURMA STRATEJİLERİ PAZARLAMA İLKELERİ

PAZARLAMA KARMASINDA TUTUNDURMA VE YENİ TUTUNDURMA STRATEJİLERİ PAZARLAMA İLKELERİ PAZARLAMA KARMASINDA TUTUNDURMA VE YENİ TUTUNDURMA STRATEJİLERİ PAZARLAMA İLKELERİ TUTUNDURMA Tutundurma, pazarlama stratejilerinin belirlenmesinde önemli rol oynayan kontrol edilebilir pazarlama değişkenlerinden

Detaylı

AİLE EĞİTİM PROGRAMLARI (AÇEV)

AİLE EĞİTİM PROGRAMLARI (AÇEV) AİLE EĞİTİM PROGRAMLARI (AÇEV) Eylül, 2009 Çocuk İstismarını ve İhmalini Önleme Kongresi, Ankara Uzm. Seda YILMAZ İNAL AÇEV Ankara Temsilcisi Ailenin Önemi Anne-babalar, ilk eğiticiler olarak çocukların

Detaylı

İstanbul Tıp Fakültesi Sosyal Sorumluluk Projeleri

İstanbul Tıp Fakültesi Sosyal Sorumluluk Projeleri İstanbul Tıp Fakültesi Sosyal Sorumluluk Projeleri Sosyal Sorumluluk Projelerinin Amacı Yaşamın sürdürülebilirliği, Toplumsal yaşamın iyileştirilmesi için ortak evrensel değerlerin toplumlar tarafından

Detaylı

Maslow (İhtiyaçlar Hiyerarşisi)

Maslow (İhtiyaçlar Hiyerarşisi) Kariyer q Kişinin yaşamı boyunca edindiği ilgili deneyimleridir. q Bir kişinin bütün yaşamı boyunca üstlendiği işlerin tümüdür. q Kişinin yaşamı boyunca sahip olduğu bir dizi iş ve bu işlere katılımı konusundaki

Detaylı

İletişimin Bileşenleri

İletişimin Bileşenleri Düşünce, bilgi ve duyguların; sözcük, yazı ve resim gibi semboller kullanarak anlaşılır hale getirilmesi, paylaşılması ve etkileşim sağlanmasıdır. İletişim Sürecinde; Dönüt (feedback) sağlanamıyorsa iletişim

Detaylı

3. SINIFLAR BU AY NELER ÖĞRENECEĞİZ? OCAK

3. SINIFLAR BU AY NELER ÖĞRENECEĞİZ? OCAK 3. SINIFLAR BU AY NELER ÖĞRENECEĞİZ? 04 22 OCAK TÜRKÇE ÖĞRENME ALANI: DİNLEME 1. Dinleme Kurallarını Uygulama 1. Dinlemeye hazırlık yapar. 2. Dinleme amacını belirler. 3. Dinleme amacına uygun yöntem belirler.

Detaylı

Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır?

Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır? Sağlık Hizmetlerinde Pazarlamaya Neden İhtiyaç Duyulmaktadır? Alvin Toffler in endüstrinin gelişmesi yaklaşımı Pazarlama nedir? Kullanımı neden önemlidir? Pazarlama olanaklarının kullanımı, eğitim ve geliştirme

Detaylı

29.06.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi

29.06.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi 29.06.2015 Pazartesi İzmir Basın Gündemi Rektör Prof.Dr. Galip Akhan, 29-Haziran-14 Temmuz 2015 tarihleri arasında Hafta içi Her gün Saat: 09.30-17.00 saatleri arasında aday öğrenci ve ebeveynlerine açık

Detaylı

Havariler Çıkarcılar Sadıklar Eğitimliler Rehineler

Havariler Çıkarcılar Sadıklar Eğitimliler Rehineler İLETİŞİMDE HEDEF KİTLE VİZE 1 ) İletişimin sözlü, sözsüz ve yazılı olarak sınıflandırılmasında esas alınan ölçüt aşağıdakilerden hangisidir? Alıcı üzerindeki etki Grup içi konum Kullanılan kod sistemi

Detaylı

MATEMATİĞİ SEVİYORUM OKUL ÖNCESİNDE MATEMATİK

MATEMATİĞİ SEVİYORUM OKUL ÖNCESİNDE MATEMATİK MATEMATİĞİ SEVİYORUM OKUL ÖNCESİNDE MATEMATİK Matematik,adını duymamış olsalar bile, herkesin yaşamlarına sızmıştır. Yaşamın herhangi bir kesitini alın, matematiğe mutlaka rastlarsınız.ben matematikten

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER I-II

HALKLA İLİŞKİLER I-II Editörler Yrd.Doç.Dr. Gonca Yıldırım & Seçil Utma HALKLA İLİŞKİLER I-II Yazarlar Yrd.Doç.Dr.Gonca Yıldırım Yrd.Doç.Dr.İlker Özdemir Hasan Çiftçi Hatice Aydoğmuş Özcan Kahraman Koktürk Melis Yalçın Seçil

Detaylı

Kariyer ve Profesyonel Ağlar

Kariyer ve Profesyonel Ağlar Kariyer ve Profesyonel Ağlar Kariyer Fransızca carrière kelimesinden gelmektedir. Bir yere çıkan, bir yere gelen anlamına gelmektedir. Bir meslekte çalışma ve zamanla elde edilen aşama, başarı ve uzmanlıktır.

Detaylı

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU Yaş Dönem Özellikleri BÜYÜME VE GELİŞME Gelişme kavramı düzenli, sürekli ve uyumlu bir ilerlemeyi dile

Detaylı

KÜÇÜK İŞLETMELERDE PAZARLAMA İŞLEVİ VE YENİ PAZARLAMA YÖNTEMLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK

KÜÇÜK İŞLETMELERDE PAZARLAMA İŞLEVİ VE YENİ PAZARLAMA YÖNTEMLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK KÜÇÜK İŞLETMELERDE PAZARLAMA İŞLEVİ VE YENİ PAZARLAMA YÖNTEMLERİ Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK Küçük İşletmelerde Pazarlama İşlevi Pazarlama sadece bir satış eylemi değildir. Üretimden önce yapılan Pazar

Detaylı

KARİYER YÖNETİMİ. Kariyer teorisi iki nokta üzerinde odaklanmaktadır. Öğr. Grv.. M. Volkan TÜRKER

KARİYER YÖNETİMİ. Kariyer teorisi iki nokta üzerinde odaklanmaktadır. Öğr. Grv.. M. Volkan TÜRKER KARİYER YÖNETİMİ Öğr. Grv.. M. Volkan TÜRKER 7 KARİYER YÖNETİMİ Kariyer, bireyin mesleği ile ilgili pozisyonları, çalışma hayatı boyunca peş peşe kullanması ve organizasyonun üst kademelerine doğru ilerlemesidir.

Detaylı

Günümüzün karmaşık iş dünyasında yönününüzü kaybetmeyin!

Günümüzün karmaşık iş dünyasında yönününüzü kaybetmeyin! YAKLAŞIMIMIZ Kuter, yıllardır dünyanın her tarafında şirketlere, özellikle yeni iş kurulumu, iş geliştirme, kurumsallaşma ve aile anayasaları alanlarında güç veren ve her aşamalarında onlara gerekli tüm

Detaylı

Mal ve hizmet müşterileri, işletmeler ve daha. sunumlarının yaratılması, benimsetilmesi, örgütler ve bireyler tarafından örgütsel

Mal ve hizmet müşterileri, işletmeler ve daha. sunumlarının yaratılması, benimsetilmesi, örgütler ve bireyler tarafından örgütsel Pazarlama Mal ve hizmet müşterileri, işletmeler ve daha geniş ş olarak toplum için, değeri ğ olan Pazar sunumlarının yaratılması, benimsetilmesi, ulaştırılması ve değişimine yönelik olarak, örgütler ve

Detaylı

YÖNETİM Sistem Yaklaşımı

YÖNETİM Sistem Yaklaşımı YÖNETİM Sistem Yaklaşımı Prof.Dr.A.Barış BARAZ 1 Modern Yönetim Yaklaşımı Yönetim biliminin geçirdiği aşamalar: v İlk dönem (bilimsel yönetim öncesi dönem). v Klasik Yönetim dönemi (bilimsel yönetim, yönetim

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ 1 M.İ.Y. ORTAYA ÇIKIŞ NEDENLERİ Kitlesel pazarlamanın gittikçe pahalı bir müşteri kazanma yolu olması Pazar payının değil müşteri payının önemli hale gelmesi Müşteri memnuniyeti

Detaylı

İçindekiler. Teşekkür, xiii Giriş, xv. Öykü 1 Öykünün Öyküsü, xxi. Bölüm 1 Metaforun Büyüsü, 3

İçindekiler. Teşekkür, xiii Giriş, xv. Öykü 1 Öykünün Öyküsü, xxi. Bölüm 1 Metaforun Büyüsü, 3 İçindekiler Teşekkür, xiii Giriş, xv Kitabın Sundukları, xv Kelimeler Hakkında Bir İki Kelime, xvii Sözlü ve Yazılı Öyküler, xvii Kitabın Yapısı, xviii Öykü 1 Öykünün Öyküsü, xxi kısım BİR Çocuk ve ergenlere

Detaylı

ERKEKLER ve Demografik Büyüklükler Hedef Kitle Tanımlamaları Yaşam Trendleri

ERKEKLER ve Demografik Büyüklükler Hedef Kitle Tanımlamaları Yaşam Trendleri ERKEKLER ve Demografik Büyüklükler Hedef Kitle Tanımlamaları Yaşam Trendleri 21 Ekim 2005 A company of ( Kadınlar dan hatırlatma) Pazarlama yönetimini geliştirmek için ilerleyebileceğimiz alanlar Hedef

Detaylı

17 Haziran 2014 DenizBank Güncel Haber Bülteni

17 Haziran 2014 DenizBank Güncel Haber Bülteni 17 Haziran 2014 DenizBank Güncel Haber Bülteni Mobil RTB Harcamaları %459 Artış Gösterdi emarketer tahminlerine göre RTB harcamaları (tüm reklam çeşitleri dahil) 2018 yılında toplamda $12 milyar a ulaşacak.

Detaylı

Farklı Kütüphane Türlerine Yönelik Pazarlama Stratejileri

Farklı Kütüphane Türlerine Yönelik Pazarlama Stratejileri Farklı Kütüphane Türlerine Yönelik Pazarlama Stratejileri Kütüphaneler kullanıcılarının gereksinimlerini anlamak ve bu gereksinimleri karşılamada etkin bir rol üstlenebilmek amacıyla pazarlama stratejilerinden

Detaylı

ÜRÜN KATEGORİSİYLE İLGİLİ:

ÜRÜN KATEGORİSİYLE İLGİLİ: ÜRÜN KATEGORİSİYLE İLGİLİ: 1. Gün içinde ürünü ne zaman satın aldı/tüketti/kullandı? (Hangi saatlerde) 2. Ürünü kendisi mi satın aldı, başkası mı? Kim? 3. Ürünü tüketmesini/satın almasını/kullanmasını

Detaylı

İletişimin Öğeleri SINIFTA İLETİŞİM SÜRECİ 31.05.2014. İletişim Kavramı Kişilerarası duygu, düşünce ve bilgi alışverişidir.

İletişimin Öğeleri SINIFTA İLETİŞİM SÜRECİ 31.05.2014. İletişim Kavramı Kişilerarası duygu, düşünce ve bilgi alışverişidir. İletişim Kavramı Kişilerarası duygu, düşünce ve bilgi alışverişidir. SINIFTA İLETİŞİM SÜRECİ Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN cerdogan@yildiz.edu.tr Bilgi ve duygu üretme, aktarma ve anlamlandırma sürecidir.

Detaylı