TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ"

Transkript

1 Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.2011, C.16, S.1 s Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.2011, Vol.16, No.1 pp TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP AMONG ELECTRICITY CONSUMPTION, EMPLOYMENT AND REAL INCOME IN TURKEY Yrd.Doç.Dr.Özgür POLAT 1 Enes E. USLU 2 Arş.Gör.Sayın SAN 3 ÖZET Bu çalışmada; Türkiye de elekrik ükeimi, isihdam ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki dönemine ai yıllık veriler kullanılarak araşırılmışır. Değişkenler arasındaki eşbüünleşme ilişkisi ARDL sınır esi ve çok değişkenli vekör haa düzelme modeline dayanan Granger nedensellik esi kullanılarak analiz edilmişir. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre, söz konusu değişkenler arasında uzun dönemde bir eşbüünleşme olduğu görülmüşür. Çok değişkenli Granger nedensellik analizinin sonuçları, isihdam ve elekrik ükeiminden reel GSMH ye yönelik bir nedenselliğin uzun dönemde mevcu olduğunu, kısa dönemde ise sadece isihdam düzeyinden elekrik ükeimine doğru ek yönlü bir nedensellik olduğuna işare emekedir. ABSTRACT The relaionship among elecriciy consumpion, employmen and real income in Turkey using annual daa for he period of is analyzed in his sudy. Coinegraion relaionship among he variables is deermined using ARDL framework and causaliy of he variables is inroduced wih he Granger Causaliy based on vecor error correcion model. The resuls of his sudy show ha elecriciy consumpion, employmen and real income are coinegraed in he long-run and ha a unidirecional causaliy runs from employmen and elecriciy consumpion o real income in he long-run, while here exis only a unidirecional causaliy from employmen o elecriciy consumpion in he shor-run Dicle Üniversiesi, İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi, İkisa Bölümü. TÜİK Uzmanı, Türkiye İsaisik Kurumu, Ankara. Çalışmadaki yorum ve görüşler yazarın kendisine ai olup, Türkiye İsaisik Kurumunu bağlamaz. Bu çalışma esas alınarak yapılan üm çalışmalar için aynı kural geçerlidir. Araşırma Görevlisi, Yıldız Teknik Üniversiesi.

2 POLAT USLU SAN 2011 Elekrik Tükeimi, Eşbüünleşme, Nedensellik Elecriciy consumpion, Coinegraion, Causaliy 1. GİRİŞ Makroekonomik değişkenlerin enerji sekörü arzındaki ani değişimlere olan epkisini öngörebilmek amacıylasöz konusu değişkenlerin enerji arzındaki beklenmeyen kesinilere, enerji fiyalarındaki arışlara, enerji asarrufu ve çevre koruma poliikalarındaki değişikliklere ve yeni enerji kaynaklarının keşfine karşı hassasiyeinin oraya konulması oldukça önemlidir (Akarca ve Long, 1979: 151).Büyüme ve isihdamın elekrik ükeimine neden olması veya böyle bir nedenselliğin bulunmaması durumlarında, elekrik sekörü ile ilgili poliikaların ikisadi büyüme ve isihdam düzeyi üzerinde bir ekisi bulunmayacakır. Ancak, elekrik ükeiminden isihdama ve büyümeye yönelik bir nedenselliğin mevcu olması durumunda ise, elekrik ükeimini düşürecek önlemler içeren poliikalar ikisadi büyüme ve isihdamı olumsuz bir şekilde ekileyecekir (Narayan ve Smyh, 2005: 1109). Bu çalışmanın amacı; elekrik ükeimi, isihdam ve büyüme arasındaki uzun dönemli ilişkiyi ve bu değişkenler arasındaki ilişkinin nedensellik yönünü araşırmakır. Değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkiyi analiz emek için Pesaran vd. (1996) ve Pesaran ve Shin (1999) arafından gelişirilen ve çok değişkenli bir yaklaşım olan gecikmesi dağıılmış ooregresif (auoregressive disribued lag-ardl) model kullanılmışır. Diğer alernaif eşbüünleşme eslerine göre sahip olduğu avanajlarından dolayı ARDL sınır esi ekonominin bir çok disiplininde popüler hale gelerek, Narayan (2005), Narayan ve Smyh(2006), Fosu ve Magnus (2006), Başar vd.. (2009), Pola ve Uslu (2010) ve Pola (2011) gibi bir çok çalışmada farklı ikisadi konuların analizinde kullanılmışır. İki değişkenli analiz ilgili diğer değişkenleri göz ardı ederek spesifikasyon sapmasına yol açabildiğinden, lieraürde yer alan benzer çalışmalarda (Sern, 1993, 2000; Chang vd., 2001; MasihveMasih, 1996; Narayan ve Smyh, 2005, Ghosh, 2009) olduğu gibi, bu çalışmada da iki değişkenli yaklaşımdan daha üsün olan çok değişkenli yaklaşım benimsenmişir. Çalışmanın ikinci bölümünde, konu ile alakalı lieraürde yer alan çalışmalar kısa özelenmişir. Üçüncü bölümde, analizlerde kullanılan veriler ve ekonomerik yönemler kısaca açıklanmışır. Dördüncü bölümde, ekonomerik analizler sonucunda elde edilen çıkılar yer almakadır. Beşinci bölümde ise, çalışmada elde edilen sonuçlar değerlendirilmişir. 2. LİTERATÜR ÖZETİ 1970 lerde oraya çıkan dünya perol krizi ile birlike başlayan enerji ükeiminin diğer makroekonomik değişkenler üzerindeki ekilerini araşıran çalışmalar, yeni ekonomerik yönemlerin gelişirilmesi ile birlike büyük arış gösermişir. Kraf ve Kraf (1978), Amerika Birleşik Devleleri nde 350

3 C.16, S.1 Türkiye de Elekrik Tükeimi, İsihdam Ve Ekonomik (ABD) enerji ükeimi ve gayri safi milli hasıla (GSMH) arasındaki ilişkiyi inceledikleri çalışmalarında, Granger nedenselliğin GMSH dan enerji ükeimine yönelik olduğu sonucunu elde ederken, Akarca ve Long (1979, 1980), Yu ve Hwang (1984) ve Erol ve Yu (1987) çalışmalarında ABD için GMSH ve enerji ükeimi arasında bir nedensellik ilişkisinin bulunmadığı sonucuna ulaşmışlardır. Sern (1993), ABD için enerji ükeimi ve ikisadi büyüme arasındaki ilişkiyi araşırdığı çalışmasında; enerji ükeimi, gayri safi yuriçi hasıla, işgücü ve sermayeye ai veriler ile çok değişkenli bir yaklaşım kullanmışve enerji ükeiminin ikisadi büyümeye neden olmadığı, nedenselliğin ikisadi büyümeden enerji ükeimine doğru olduğu sonucunu elde emişir. Masih ve Masih in (1996) Güney Kore ve Tayvan için vekör haa düzelme yaklaşımı ile çok değişkenli bir eşbüünleşme yaklaşımı çerçevesinde yapıkları çalışmanın sonuçları, her iki ülke için enerji ükeimi, reel gelir ve fiyaların uzun dönemde eşbüünleşik olduğunu ve enerji ükeimi ve reel gelir arasında iki yönlü bir nedenselliğin olduğunu gösermişir. Granger nedenselliğin Hsiao(1981)arafından önerilen biçimini kullanarak ABD inde enerji ükeimi ve isihdam arasındaki nedenselliği araşıran Cheng vd. (1998), isihdam düzeyinin enerji ükeimine neden olduğuna dair bulgular elde emişlerdir. Chang vd. (2001), Tayvan da enerji ükeimi, isihdam ve üreim arasındaki ilişkiyi aylık veriler ve Johansen (1988) ilejohansen ve Juselius (1990) arafından gelişirilen eşbüünleşme esi ve vekör haa düzelme modeline dayanan Granger nedensellik esi kullanarak analiz emişlerdir. Çalışmanın sonuçları, isihdam ve üreim ile isihdam ve enerji ükeimi arasında iki yönlü bir nedenselliğin olduğuna ve enerji ükeiminden çıkı düzeyine doğru ek yönlü bir nedenselliğin olduğuna işare emekedir. Narayan ve Smyh(2005), ARDL eşbüünleşme ve Granger nedensellik eslerini kullanarak Avusralya da elekrik ükeimi, isihdam ve reel GSYİH arasındaki ilişkiyi araşırmışlardır. Bu çalışmanın sonuçlarına göre, elekrik ükeiminin bağımlı değişken olması durumunda değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişki olduğu, uzun dönemde nedenselliğin isihdam ve reel gelirden elekrik ükeimine yönelik olduğu ve kısa dönemde ise Granger nedenselliğin reel gelirden elekrik ükeimine ve isihdama doğru olduğu görülmüşür. Lieraürde enerji ükeimi ve isihdam arasındaki ilişkiyi araşıran çalışmaların farklı sonuçlar oraya koyduğu görülmekedir. Bu çalışmalardan bazıları enerji ükeimi ve isihdam arasında her hangi bir ilişkinin varlığını espi edemezken (Erol ve Yu, 1987, 1989; Yu vd. 1988; Yu ve Jin, 1992; Narayan ve Smyh, 2005), bazıları ise nedenselliğin isihdamdan enerji ükeimine doğru olduğunu (Murray ve Nan,1992; Cheng vd., 1998) veya enerji ükeiminden isihdama yönelik olduğunu (Akarca ve Long, 1979; Cheng ve Lai, 1997; Aqeel vebu, 2001) bulmuşlardır. 3. VERİ VE METODOLOJİ 3.1. Veriler Bu çalışmada, TÜİK en (2010) emin edilen dönemi yıllık oplam elekrik ükeimi (milyon GWh), reel GSMH (1948=100) ve 351

4 POLAT USLU SAN 2011 oplam isihdam verileri kullanılmışır.varyansın sabi hale geirilmesini ve serilerin durağanlığa yaklaşmasına kakıda bulunabildiğinden dolayı (Tarı, 2010: 376; Lükepohl ve Krazig, 2004: 17), lieraürde yer alan diğer çalışmalarda (bkz. Narayan ve Smyh, 2005: 1111; Chang vd., 2001: 1050; Faai vd., 2004: 433;Gosh, 2009: 2927) olduğu gibi üm değişkenlere ai seriler bu çalışmada da doğal logarimik hale dönüşürülerek kullanılmışır. 3.2 Birim Kök Tesleri Nelson ve Plosser (1992), sokasik rende sahip birçok makroekonomik zaman serisinin birim kök içerdiği sonuçlarını elde emişlerdir. Birim kök içeren değişkenler bir çok sandar ampirik sonuçları sapırabildiğinden ve sahe sonuçlara yol açabildiğinden, zaman serilerinde birim kök esi uygulaması oldukça önemlidir (Chang vd., 2001: 1047). Her ne kadar, ARDL sınır esi değişkenlerin I(0) ve I(1) olmasına bakılmaksızın uygulansa dahi, değişkenlerin I(2) olması durumunda ARDL sınır esi sonuçları yanılıcı olabilir (Fosu ve Magnus, 2006: 2081) Bu çalışmada kullanılan değişkenlerin birim kök analizi; Dickey ve Fuller (1979; 1981) arafından önerilen Gelişirilmiş Dickey Fuller (ADF) birim kök esi ve Phillips ve Perron (1989) arafından gelişirilen Phillips- Perron (PP) birim kök esi ile Zivo ve Andrews (1992) arafından gelişirilen ve serilerdeki kırılmaları da analize dahil eden Zivo-Andrews (ZA) kırılmalı birim kök esi ile yapılmışır. Perron (1989), bir zaman serisinde yapısal kırılmanın göz önüne alınmaması durumunda birim kökü reddeme gücünün azalacağını ve yapısal kırılma içeren zaman serilerinin geleneksel birim kök esi ile analiz edilmesinin yanlı sonuçlar verebileceğini oraya koymuşur. Geleneksel birim kök eslerinin bu eksikliğini gidermek amacıyla, Zivo ve Andrews (1992), serideki kırılma nokasının bilinmediği varsayımı alında Perron un (1989) orijinal esini gelişirerek, yapısal kırılmaya sahip bir zaman serisinde birim kök esi yapmak için aşağıda yer alan üç modeli önermişlerdir: Model A : + k å j = 1 b Dy j - j Dy + e A = m A 1 + g A 1 + m A 2 DU ( l ) + a A y -1 (1) Model B : + k å j = 1 b Dy j - j Dy + e = m B B B A 1 + g 1 + g 2 DT ( l ) + a B y -1 (2) Model C : + a C y k -1 + å j = 1 Dy b Dy j = m C C C c 1 + g 1 + m 2 DU ( l ) + g 2 DT ( l ) - j + e C (3) 352

5 C.16, S.1 Türkiye de Elekrik Tükeimi, İsihdam Ve Ekonomik Burada Δ birinci fark operaörü, DU her bir muhemel kırılma arihinde meydana gelen düzeydeki kaymayı ve DT ise rend de meydana gelen kaymayı ifade emekedirler. Model A düzeyde meydana gelen değişmeyi, model B rendde meydana gelen değişimi ve model C ise hem düzeyde hem de rend de meydana gelen değişimi analiz emekedir (Zivo ve Andrews, 1992). Bu çalışmada yapısal kırılmalı birim kök esi analizlerinde model A ve C dikkae alınmışır. 3.2 ARDL sınır esi Bu çalışmada değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişki Pesaran vd. (1996) ve Pesaran ve Shin (1999) arafından gelişirilen ARDL sınır esi yaklaşımı kullanılarak analiz edilmişir. ARDL sınır esi yaklaşımının en önemli üsünlüğü, değişkenlerin I(0) ve I(1) olmaların bakılmaksızın uygulanabilir olmasıdır (Pesaran ve Pesaran, 2009: 317). Engle ve Granger (1987), Johansen (1988), Johansen ve Juselius (1990) gibi diğer geleneksel eşbüünleşme analizleri ile karşılaşırıldığında, bu prosedürün az sayıda gözlem içeren serilerin analizinde ekin bir şekilde kullanılabilmesi, bu prosedürün bir diğer avanajı olarak görülmekedir (Fosu ve Magnus, 2006: 2080). ARDL prosedürü üç aşamadan oluşmakadır. Birinci aşamada, değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkiyi oraya koymak amacıyla, ARDL haa düzelme modelindeki değişkenlerin gecikmeli düzeylerindeki anlamlılığı F-isaisikleri hesaplanarak es edilir. F-isaisikleri sandar olmayan bir dağılıma sahip olduğundan, Pesaran vd. (2001: ) rend ve/veya sabi içeren ve içermeyen ARDL modelleri için farklı regresörler için uygun kriik değerler hesaplayarak ablo halinde çalışmalarında vermişlerdir. Eğer hesaplanan F-isaisikleri bu değerler dışında ise, değişkenler arasındaki eşbüünleşme hakkında bir yorum yapılabilir. Eğer hesaplanan F- isaisikleri bu kriik değerler arasında yer alırsa, değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişki hakkında bir yorum yapılamaz (Pesaran ve Pesaran, 2009: 317). Değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkiyi araşırmak için aşağıda yer alan kısısız haa düzelme modelleri kullanılmışır: = (4) = (5) = (6) 353

6 POLAT USLU SAN 2011 Burada lnet, lnl ve lny sırasıyla doğal logarimik hale dönüşürülmüş elekrik ükeimi, isihdam ve reel GSMH değerlerini ifade emekedir. Denklem (5), (6) ve (7) de yer alan değişkenler arasındaki eşbüünleşmenin bulunmadığı sıfır hipoezi ile alernaif hipoez aşağıdaki gibi yazılabilir: H 0 =α 1ET =α 2ET =α 3ET =0 H 0 =β 1Y =β 2Y =β 3Y =0 H 0 =δ 1L =δ 2L =δ 3L =0 H 1 α 1ET α 2ET α 3ET 0 H 1 β 1Y β 2Y β 3Y 0 H 0 δ 1L δ 2L δ 3L =0 Değişkenler arasında eşbüünleşme espi edildiken sonra, ikinci aşamada, değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişkinin kasayıları ahmin edilir ve kasayılar hakkında değerlendirmeler yapılır (Pesaran ve Pesaran, 2009: 319). Reel GSMH nın bağımlı değişken olması durumunda, koşullu ARDL uzun dönem modeli aşağıdaki gibi ahmin edilir: = (7) Üçüncü aşamada, değişkenler arasındaki kısa dönemli ilişkiyi beliren kısa dönem dinamik paramereler, haa düzelme modeli kullanılarak hesaplanır.elekrik ükeiminin bağımlı değişken olması durumunda söz konusu haa düzelme modeli aşağıdaki gibi yazılabilir: = (8) Buradaecm -1 haa erimlerinin gecikmeli değerlerini ifade emekedir ve uzun dönemde giderilen kısa dönem dengesizliğini gösermekedir (FosuveMagnus, 2006: 2081). 3.4 GrangerNedensellik Tesi Değişkenler arsında eşbüünleşme olması durumunda, bu değişkenler arasında en azından bir yönde nedensellik bulunur (Granger, 1988: 199). Bu çalışmada, değişkenler arasındaki ilişkinin yönünü analiz emek için Granger (1986) ve Engle ve Granger (1987) arafından gelişirilen Granger nedensellik esi kullanılmışır. Nedenselliğin yönü, aşağıda göserilen çok değişkenli haa düzelme modeli kullanılarak es edilmişir: = + + [ ] + (9) Buradaecm -1 uzun dönemli ilişkiden elde edilen gecikmeli haa düzelme erimini ifade emekedir ve bu erim değişkenler arasında ilişkinin 354

7 C.16, S.1 Türkiye de Elekrik Tükeimi, İsihdam Ve Ekonomik olmaması durumunda denkleme dahil edilmez (Narayan ve Smyh, 2005: 1112). Kısa dönem nedensellik yönünü belirlemek için haa düzelme modelinin gecikmeli açıklayıcı değişkenlerinin kasayılarının anlamlılığıfisaisikleri hesaplanarak es edilir. Uzun dönemli nedenselliğin anlamlılığını belirlemek için ise haa düzelme eriminin kasayısına ai isaisiğinin anlamlılığına bakılır (Chang vd., 2001: 1049; Gosh, 2009: 2928). Gecikme uzunluğu k Schwarz Bayesian Krieri (SBC) esas alınarak belirlenmişir. 4. AMPİRİK SONUÇLAR Geleneksel birim kök esi sonuçları Tablo 1 de sunulmakadır. Sonuçlar uarlılık için hem ADF hem de PP esi için sunulmuşur. Ookorelasyon sorunundan kaçınmak için gecikme uzunluğunun belirlenmesinde ADF esinde SBC krierinden PP esinde ise Newey-Wes arafından önerilen kernel emelli ahminciden faydalanılmışır. Bu kapsamda ADF esi sonuçlarına göre elekrik ükeimi ve isihdam serisi sabi erim ile düzeyde durağan, reel GSMH serisi ise 1. düzey fark durağan bulunmuşur. PP esi için de benzer sonuçlar bulunmuşur. Burada sonuçların yorumlanmasında kullanılacak model seçiminde elekrik ükeimi ve isihdam serisi için sabi erimli model, reel GSMH serisi için ise sabi ve rend içermeyen model kullanılmışır. Çünkü birim kök esi uygulama sürecinde dikka edilen ve burada raporlanmayan duruma göre elekrik ükeimi ve isihdam serisinde sabi erim modelde %1 önem seviyesinde anlamlıve rend anlamsız bulunmuşur. Reel GSMH serisinde ise sabi erim ve rend anlamsız bulunmuşur. Tablo 1: Geleneksel birim kök esi sonuçları Seriler Model Gecikme ADF PP Seriler ADF PP LnET c a a ΔLnET - - c, a a a a LnL c b a ΔLnL - - c, a a LnY a a c ΔLnY a a c, a a No: c ve modelin sırasıyla sabi erim ve rend içerdiğini ifade emekedir. a,b sırasıyla ilgili isaisiğin %1 ve %5 anlamlılık düzeyinde re edildiğini gösermekedir. Zivo ve Andrews (1992) arafından önerilen yapısal kırılmalı birim kök esi sonuçları Tablo 2 de sunulmuşur. Bu sonuçlara göre elekrik ükeimi ve isihdam serisinin 1. düzey farkı durağan, reel GSMH serisi ise düzey kırılma ile birlike düzeyde durağan bulunmuşur. Nihai 355

8 POLAT USLU SAN 2011 değerlendirmede elekrik ükeimi ve isihdam serisi için geleneksel birim kök esi sonuçları, reel GSMH serisi için ise ZA esi sonuçları dikkae alınmışır. Bunun sebebi elekrik ükeimi ve isihdam serisinde ZA esi modelinde rend değişkenine ai kasayının anlamsız olmasının esin sonuçlarını yanlılığa göürmesidir. Elekrik ükeimi serisinde 1975 yılında espi edilen rend kırılması, dünya perol krizinin ekisini açıkça gösermekedir. Devle Planlama Teşkilaı nın hazırladığı plan ve programlar ile planlı kalkınma modeline geçildiği 1960 lı yıllarda, elekrik ükeiminde düzey kırılması ve reel GSMH serisinde ise hem düzeyde hem de rendde kırılma olduğu görülmekedir. İşgücü isaisiklerinin Türkiye İsaisik Kurumu arafından Hane Halkı İşgücü ankeleri ile düzenli bir şekilde derlenmeye başladığı 1988 yılında (TÜİK, 2007: 1) isihdam serisinde rend kırılması olduğu görülmüşür. Tablo 2: Yapısal kırılmalı birim kök esi sonuçları Değişkenler Model Kırılma ZA Değişkenler ZA LnET A ΔLnET b C a LnL LnY A a ΔLnL C a A (+)1968 a b - ΔLnY C (+)/(-)1968 a/ c - No: A ve C modelde sırasıyla sabi erim ve eğimdeki kırılmayı ifade emekedir.a,b ve c sırasıyla ilgili isaisiğin %1, %5 ve %10 anlamlılık düzeyinde re edildiğini gösermekedir. Δ birinci düzey farkı alınmış seriyi ifade emekedir. Tablo 3 e değişkenler arasında uzun dönemli ilişkiyi araşırmak için ahmin edilen (4), (5) ve (6) numaralı denklemler kullanılarak hesaplanan F- isaisikleri ve kriik değerler yer almakadır. Narayan (2005), Pesaran vd. nin (2001) hesaplamış olduğu kriik değerlerin 500 ve 1000 arasındaki gözlem sayısına sahip örneklemler için üreildiğini ve daha düşük gözlem sayıları için bu kriik değerlerin kullanılmasının yanılıcı sonuçlara yola açabileceğini oraya koymuşur. Bu çalışmada Narayan ın (2005: 1988) çalışmasında hesaplamış olduğu kriik değerler kullanılmışır. Yıllık veriler kullanıldığından üm denklemlerde en fazla iki gecikme değeri kullanılmışır. Sonuçlardan görüleceği üzere, sadece reel GSMH nın bağımlı değişken olduğu denklemde hesaplanan F-isaisiği %10 düzeyinde kriik değerden yüksek olarak bulunurken, diğer değişkenlerin bağımlı değişken olduğu denklemlerde elde edilen F-isaisikleri üm düzeylerde kriik değerlerden düşük bulunmuşur. Bu sonuçlara göre değişkenler arasındaki eşbüünleşme sadece reel GSMH sersinin bağımlı değişken olduğu denklemde mevcuur. 356

9 C.16, S.1 Türkiye de Elekrik Tükeimi, İsihdam Ve Ekonomik Table 3: Uzun dönemli ilişki sonuçları Bağımlı Değişken F-isaisiği Kriik Değerler I(0)-I(1) F ET (ET L, Y) [.149] a F L (L ET, Y) [.013] F Y (Y ET, L) [.006] b c No: a, b ve c sırasıyla%1, %5 ve %10 düzeylerinde anlamlılığı ifade emekedir. Kriik değerler iki regresör ve 55 gözlem için sunulan değerlerdir. (7) numaralı denklem ARDL (1,0,0) spesifikasyonu ile ahmin edilmişir ve sonuçlar Tablo 4 e verilmişir. Maksimum gecikme sayısı SBC ye göre belirlenmişir. Elde edilen sonuçlara göre elekrik ükeimi uzun dönemde reel GSMH yı %1 anlamlılık düzeyinde poziif olarak ekilerken, isihdamın reel GSMH üzerinde ekisi negaif ancak isaisiksel olarak anlamsız bulunmuşur. Bu sonuçlar, elekrik ükeiminde meydana gelen %1 düzeyinde bir arışın, uzun dönemde reel GSMH yı yaklaşık % 0,82 düzeyinde arırdığını gösermekedir. Tablo 4: ARDL(1,0,1) modelinin uzun dönem kasayıları Regresör Kasayı Sandar Haa T-Değeri[Olasılık] C [.183] lnet [.000] lnl [.392] No:Köşeli paranez içerisindeki değerler p isaisiğini ifade emekedir. Değişkenler arasındaki kısa dönemli ilişkiyi oraya koymak amacıyla ARDL (1,0,1) modeli (8) numaralı denklem yardımıyla ahmin edilmiş ve sonuçlar Tablo 5 e verilmişir. Elde edilen sonuçlara göre elekrik ükeimi değişkeninin kasayısı % 1 düzeyinde anlamlı ve poziif bulunurken, isihdam değişkeninin kasayısı isaisiksel olarak anlamsız bulunmuşur. Bu sonuçlara göre, elekrik ükeimini eşvik edici poliikalar, kısa dönemde ekonomik büyümeyi olumlu bir şekilde ekileyecekir. Haa düzelme kasayı (ecm -1 ) beklendiği gibi negaif ve % 1 düzeyinde anlamlıdır. ecm -1 1 mulak değer olarakne kadar büyük olursa, beklenmedik bir daralma karşısında ekonominin ekrar eski dengesine dönmesi o kadar çabuk olur (Pesaran ve Pesaran, 2009: 320). ecm -1, yaklaşık -0,27 olarak ahmin edilmişir. Bu sonuç, ekonomide meydana gelecek olan % 27 düzeyinde bir dengesizliğin, bir sonraki yıl uzun dönem dengesine ulaşabileceğine geleceğine işare emekedir. 357

10 POLAT USLU SAN 2011 Tablo 5: ARDL(1,0,1) haa düzelme modelinin sonuçları Değişkenler Kasayılar Sandar Haa T-Değerleri [Olasılık] C [.147] lnl [.353] lnet [.003] ecm [.006] ecm = LY *LL *LE *C Her ne kadar değişkenler arasında eşbüünleşmenin olduğunu gösersen ARDL sınır esi sonuçları en azından bir yönde Granger nedenselliğin olduğuna işare ese dahi, bu nedenselliğin yönünü belirmez. Değişkenler arasındaki ilişkinin yönünü belirlemek amacıyla yapılan çok değişkenli Granger nedensellik esi sonuçları Tablo 6 da verilmişir. Kısa dönem nedensellik sonuçlarına bakıldığında reel GSMH nın bağımlı değişken olduğu denklemde, elekrik ükeimi ve isihdamdan reel GSMH ya doğru bir nedenselliğin bulunmadığı görülmekedir. Aynı şekilde, isihdamın bağımlı değişken olduğu denklemde reel GSMH ve elekrik ükeiminden isihdama doğru bir nedensellik bulunamamışır. Elekrik ükeiminin bağımlı değişken olduğu denklemde ise, reel GSMH dan elekrik ükeimine yönelik bir nedensellik olmadığı görülürken, isihdamdan elekrik ükeimine doğru % 5 anlamlılık düzeyinde bir Granger nedenselliğin olduğu görülmüşür. Tablo 6: Granger nedensellik esi sonuçları Bağımlı Değişken ΔlnY ΔlnET ΔlnL ecm -1 ΔlnY [0.345] [0.249] (-2.253) b ΔlnET [0.349] [0.047] b ΔlnL [0.594] [0.179] No: a, b ve c sırasıyla 1%, 5% ve 10% düzeylerinde anlamlılığı ifade emekedir. Paranez içerisindeki değer -isaisiği ve köşeli paranez içerisindeki değerler ise olasılık değerlerini gösermekedir. Uzun dönem nedensellik sonuçlarına göre, reel GSMH nin bağımlı değişken olduğu denklemde, gecikmeli haa düzelme eriminin (ecm -1 ) kasayına ai -isaisiği %5 düzeyinde isaisiksel olarak anlamlı bulunmuşur. ARDL sınır esi sonuçları ile uarlı bir şekilde ecm nin kasayısının negaif olması, serilerin uzun dönem dengesine ulaşabileceklerini gösermekedir. Bu sonuçlara göre, uzun dönemde elekrik ükeimi ve isihdam değişkenlerinden reel GSMH değişkenine yönelik bir Granger nedenselliğin olduğu anlaşılmakadır. Elekrik ükeimi ve isihdamın bağımlı değişken olması durumunda, değişkenler arasında uzun dönemli bir eşbüünleşme olmadığından, söz konusu değişkenlerin (9) numaralı denklemde bağımlı değişken olduğu hesaplamalarda ecm dahil - 358

11 C.16, S.1 Türkiye de Elekrik Tükeimi, İsihdam Ve Ekonomik edilmemişir CUSUM 5% Significance Şekil 1:Ardışık haaların kümülaif oplamı esi (9) numaralı denklemde reel GSMH nin bağımlı değişken olduğu hesaplamalarda ahmin edilen kasayılar için Brown vd. (1975) arafından önerilen ardışık haaların kümülaif oplamı esi (cumulaive sum of recursive residuals-cusum) yapılmışır ve es sonuçlarına ai grafik Şekil 1 de yer almakadır. CUSUM isaisiğinin grafiği %5 kriik değerler arasında olduğu görülmekedir. Bu sonuçlar, ahmin edilen modeldeki üm kasayıların analize konu olan dönem içerisinde isikrarlı olduğunu gösermekedir. 5. SONUÇ Bu çalışmada yıllarına ai elekrik ükeimi, isihdam ve reel GSMH serileri ile yapılan ARDL sınır esi analizinin sonuçlarına göre, söz konusu değişkenler arasında uzun dönemde bir eşbüünleşme olduğu görülmüşür. Elde edilen eşbüünleşme sonucundan sonra, değişkenler arasında espi edilen ilişkinin yönünü araşırmak için yapılan çok değişkenli Granger nedensellik analizinin sonuçlarına göre, isihdam ve elekrik ükeiminden reel GSMH ye yönelik bir nedenselliğin kısa dönemde söz konusu olmazken, uzun dönemde mevcu olduğu espi edilmişir. Bu sonuçlara göre, elekrik israfını önlemek ve elekrik alebini kısmak amacıyla yapılacak olan enerji koruma poliikaları kısa dönemde ekili olmazken, uzun dönemde ikisadi büyümeyi olumsuz ekileyecekir. Diğer yandan, enerji girdisi olarak elekrik ükeimini eşvik edici poliikalar ise uzun dönemde ikisadi büyümeyi olumlu ekileyecekir. Kısa dönemde ise sadece isihdamdan elekrik ükeimine yönelik ek yönlü bir nedensellik espi edilmişir. Bu sonuç, elekrik ükeimi ve isihdam girdilerinin kısa dönemde birbirlerinin amamlayıcısı olduğuna işare emekedir. KAYNAKÇA 1. Akarca, Ali T. and Thomas V. Long (1979), Energy and Employmen: A Time-Series Analysis of he Causal Relaionship, Resources and Energy, Sayı 2, s Akarca, Ali T. And Thomas V. Long (1980), On he Relaionship Beween Energy and GNP: A Reexaminaion, Journal of Energy and 359

12 POLAT USLU SAN 2011 Developmen, Sayı 5, s Aqeel, Anjum and Mohammad Sabihuddin Bu (2001),The Relaionship Beween Energy Consumpion and Economic Growh in Pakisan, Asia Pacific Developmen Journal, Sayı 8, s Başar, Selim, Aksu, Hayai, Temurlenk, Sinan ve Pola, Özgür (2009), Türkiye de Kamu Harcamaları ve Büyüme İlişkisi: Sınır Tesi Yaklaşımı, Aaürk Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi, Sayı 13 Cil 1, s Chang, Tsangyao, Wenshwo Fang and Li-Fang Wen (2001), Energy Consumpion, Employmen, Oupu and Temporal Causaliy: Evidence From Taiwan Based on Coinegraion and Error-Correcion Modelling Techniques, Applied Economics, Sayı 33, s Cheng, Benjamin S, Donald R. Andrews and Brenda S. Birke (1998), Invesigaion of Coinegraion and Causaliy Beween Energy Consumpion and Employmen wih Implicaions for he Environmen,Energy Sources Par A: Recovery, Uilizaion, and Environmenal Effecs, Sayı 20 Cil 7, s Cheng, Benjamin S. And Tin Wei Lai (1997), An Invesigaion of Co- Inegraion and Causaliy Beween Energy Consumpion and Economic Aciviy in Taiwan, Energy Economics, Sayı 19 Cil 4, s Dickey, David A. And Wayne A. Fuller (1979), Disribuion of he Esimaors for Auoregressive Time Series wih a Uni Roo, Journal of American Saisical Associaion,Sayı 74, s Engle, Rober F. And Clive W.J. Granger (1987), Co-inegraion and Error-Correcion: Represenaion, Esimaion and Tesing, Economerica, Sayı 55, s Erol, Umi and Eden S. H. Yu (1987), Time Series Analysis of he Causal Relaionships Beween US Energy and Employmen, Resources and Energy Sayı 9,s Erol, Umi and Eden S. H. Yu, (1989), Specral Analysis of he Relaionship Beween Energy Consumpion, Employmen and Business Cycles, Resources and Energy Sayı 11, s Faai, K., Les Oxley and Scrimgeour, F., (2004), Modelling he Causal Relaionship Beween Energy Consumpion and GDP in New Zealand, Ausralia, India, Indonesia, The Philippines and Thailand, Mahemaics and Compuers in Simulaion, Sayı 64, s Fosu, Oeng-Abayie Eric and Frimpong Joseph Magnus (2006),Bounds Tesing Approach o Coinegraion: An Examinaion of Foreign Direc Invesmen Trade and Growh Relaionships, American Journal of Applied Sciences,Sayı 3 Cil 11, s Ghosh, Sajal (2009), Elecriciy Supply, Employmen and Real GDP in India: Evidence From Coinegraion and Granger-Causaliy Tess,Energy Policy, Sayı 37 Cil 8, s Granger, Clive W.J. (1986), Developmens in he Sudy of Co-Inegraed 360

13 C.16, S.1 Türkiye de Elekrik Tükeimi, İsihdam Ve Ekonomik EconomicVariables, Oxford Bullein of Economics and Saisics, Sayı 48, s Granger, Clive W.J. (1988), Some Recen Developmens in a Concep of Causaliy, Journal of Economerics, Sayı 39, s Hsiao, Cheng (1981), Auoregressive Modeling and Money Income Causaliy Deecion, Journal of Moneary Economics, Sayı 7, s Johansen, Soren (1988), Saisical Analysis of CoinegraingVecors,Journal of Economic Dynamics and Conrol, Sayı 12, s Johansen, Soren and Kaarina Juselius (1990), Maximum Likelihood Esimaion and Inference on Coinegraion wih Applicaions o he Demand for Money, Oxford Bullein of Economics&Saisics, Sayı 52 Cil 2, s Kraf, John and Arhur Kraf (1978), On he Relaionship Beween Energy and GNP, Journal of Energy and Developmen, Sayı 3, s Lükepohl, Helmu and Markus Krazig (2004), Applied Time Series Economerics, Cambridge Universiy Pres, Cambridge 22. Masih, Abdul M. M. And Rumi Masih (1996), Energy Consumpion, Real Income and Temporal Causaliy: Resuls From a Muli-Counry Sudy Based on Coinegraion and Error-Correcion Modeling Techniques. Energy Economics,Sayı 18, s Murray, Donald A. And Gehuan D. Nan (1992), The Energy Consumpion and Employmen Relaionship: A Clarificaion, Journal of Energy Developmen Sayı 16, s Narayan, Paresh K. (2005), The Saving And Invesmen Nexus for China: Evidence From Coinegraion Tess. Applied Economics,Sayı 37 Cil 17, s Narayan, Paresh. K. And Russel Smyh (2005), Elecriciy Consumpion, Employmen and Real Income in Ausralia Evidence From Mulivariae Granger Causaliy Tess, Energy Policy Sayı 33 Cil 9, s Narayan, Paresh K. And Russel Smyh, (2006), Higher Educaion, Real Income and Real Invesmen in China: Evidence From Granger Causaliy Tess. Educaion Economics, Sayı 14 Cil 1, s Nelson, Charles R. and Charles I. Plosser (1982), Trends and Random Walks in Macro-economic Time Series: Some Evidence and Implicaions, Journal of Moneary Economics, Sayı10, s Perron, Phillips (1989), The Grea Crash, he Oil Price Shock and he Uni Roo Hypohesis, Economerica, Sayı 57, s Pesaran, Hasheem M., Yongcheol Shinand Richard J. Smih (2001), Bounds Tesing Approaches o he Analysis Of Level Relaionships, Journal of Applied Economerics,Sayı 16 Cil 3, s Pesaran, Hasheem M., Yongcheol Shin, and Richard J. Smih (1996), 361

14 POLAT USLU SAN 2011 Tesing for he Exisence of a Long Run relaionship, DAE Working Paper No. 9622, Universiy of Cambridge. 31. Pesaran, Hasheem M. and Yongcheol Shin (1999), An Auoregressive Disribued LagModelling Approach o Coinegraion Analysis. Ed: S. Srom, Economerics and Economic Theory in 20h Cenury: The Ragnar Frisch Cenennial Symposium,Chaper 11, Cambridge: Cambridge Universiy Press. 32. Pesaran, Baharam and M. Hashem Pesaran (2009), Time Series Economerics Using Microfi5.0, New York: Oxford Universiy Press Inc. 33. Phillips, Peer C.B. and Pierre Perron (1988), Tesing for a Uni Roo in Time Series Regression, Biomerika Sayı 75, s Pola, Özgür (2011), Susainabiliy of he Curren Accoun Defici in Turkey. African Journal of Business and Managemen,Sayı 5 Cil 2, s Pola, Özgür ve Uslu Enes Erad (2010), Türkiye İmala Sanayinde Dış Ticarein İsihdam Üzerindeki Ekisi, Gazianep Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi, Sayı 9 Cil 3, s Sern, David I. (1993), Energy Growh in he USA: A Mulivariae Approach, Energy Economics, Sayı 15, s Sern, David I. (2000), A Mulivariae Coinegraion Analysis of he Role of Energy in he US Macroeconomy, Energy Economics, Sayı 22, s Tarı, Recep(2010). Ekonomeri, Umuepe Yayınları, İsanbul 39. TÜİK (2007), İşgücü, İsihdam ve İşsizlik İsaisikleri Sorularla Resmi İsaisikler Dizisi-1, Türkiye İsaisik Kurumu Mabaası, Ankara. 40. hp://www.uik.gov.r/icerikgeir.do?isab_id=134 (23/02/2011) 41. TÜİK(2010),İsaisiksel Gösergeler , Türkiye İsaisik Kurumu Mabaası, Ankara. 42. hp://www.uik.gov.r/icerikgeir.do?isab_id=158(23/02/2011) 43. Yu, Eden S.H. and Been-Kwai Hwang (1984), The Relaionship Beween Energy and GNP: Furher Resuls, Energy Economics, Sayı 6, s Yu, Eden S.H. and Jang C. Jin (1992), Coinegraion Tess of Energy Consumpion, Income,and Employmen, Resources and Energy, Sayı 14, s Yu, Eden.S.H.,Chow, P.C.Y. and Choi, J.Y., (1988), The Relaionship Beween Energy and Employmen: A Reexaminaion, Energy Sysem and Policy Sayı 11, s Zivo, Eric and Donald W.K. Andrews (1992), Furher Evidence of he Grea Crash, h eoil-price Shock and he Uni-Roo Hypohesis, Journal of Business and Economic Saisics, Sayı 10, s

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey 1 Öze: Ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişmelerinin sürükleyici unsuru ve en emel gereksinimlerinden biri enerjidir. Đş yapma kapasiesi olarak anımlanan enerjiye gelişmiş ülkelerle birlike, gelişmek iseyen

Detaylı

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cil 3, Sayı 6, 2007, ss. 8 88. TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ Arş.Gör. Erman ERBAYKAL Balıkesir Üniversiesi

Detaylı

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI Arş. Gör. Furkan EMİRMAHMUTOĞLU Yrd. Doç. Dr. Nezir KÖSE Arş. Gör. Yeliz YALÇIN

Detaylı

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Doğuş Üniversiesi Dergisi, (), 57-65 İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Serve CEYLAN Giresun Üniversiesi İİBF, İkisa

Detaylı

Türkiye de Petrol Tüketimi İle Reel GSYİH Arasındaki Uzun Dönem İlişkinin Johansen Eş-Bütünleşme Yöntemi İle Analiz Edilmesi

Türkiye de Petrol Tüketimi İle Reel GSYİH Arasındaki Uzun Dönem İlişkinin Johansen Eş-Bütünleşme Yöntemi İle Analiz Edilmesi Volume 5 Number 2 2014 pp. 47-60 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Türkiye de Perol Tükeimi İle Reel GSYİH Arasındaki Uzun Dönem İlişkinin Johansen Eş-Büünleşme Yönemi İle Analiz Edilmesi Reşa Ceylana

Detaylı

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Yrd.Doç.Dr. Cüney KILIÇ Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Biga İ.İ.B.F., İkisa Bölümü Yrd.Doç.Dr. Yılmaz BAYAR Karabük Üniversiesi

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Türkiye Ekonomisinde Enerji Tükeimi ve Ekonomik Büyüme Mehme MUCUK * Doğan UYSAL ** Öze Genel olarak enerji, ekonomik ve endüsriyel kalkınma için önemli bir girdi kabul edilmekedir. Ancak enerjinin bazı

Detaylı

MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİYE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİYLE BİR UYGULAMA

MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİYE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİYLE BİR UYGULAMA Aaürk Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 5, Sayı:, 3 MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİLE BİR UGULAMA Özlem AVAZ KIZILGÖL (*) Öze: Bu çalışmada, GSİH, ihraca,

Detaylı

NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüneyt AKAR (*)

NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüneyt AKAR (*) NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüney AKAR (*) Öze: Bu çalışmada ne yabancı işlem hacmiyle hisse senedi geirileri arasında uzun dönemli bir ilişkinin

Detaylı

Cari İşlemler Açığı ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği

Cari İşlemler Açığı ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği Aaürk Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi 05 9 (): 35-36 Cari İşlemler Açığı ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği Munise ILIKKAN ÖZGÜR (*) Öze: Makroekonomik isikrarının sağlanmasında cari işlemler

Detaylı

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Birim Kök Testleri 3/24/2016. Bir stokastik sürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde

Birim Kök Testleri 3/24/2016. Bir stokastik sürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2007, CİLT XXII, SAYI 1 TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Araş. Gör. Burcu KIRAN * Öze Bu çalışmada, reel döviz kuru

Detaylı

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, InroducoryEconomericsA Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (7) 2004 / 1 : 23-35 Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Ekisi Osman Karamusafa * Ayku Karakaya ** Öze: Bu çalışmanın amacı, enflasyon oranının

Detaylı

Mevsimsel Kointegrasyon Analizi: Güney Afrika Örneği. Seasonal Cointegration Analysis: Example of South Africa

Mevsimsel Kointegrasyon Analizi: Güney Afrika Örneği. Seasonal Cointegration Analysis: Example of South Africa Gazi Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Vol/Cil 3, No/Sayı 6, 216 Mevsimsel Koinegrasyon Analizi Güney Afrika Örneği Jeanine NDIHOKUBWAYO Yılmaz AKDİ Öze Bu çalışmada 1991-2134 dönemi Güney Afrika ekonomik

Detaylı

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Mura ÇETİN Doç. Dr., Bozok Üniversiesi, İİBF İkisa Bölümü mura.cein@bozok.edu.r Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Detaylı

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2011, Volume: 6, Number: 4, Aricle Number: 3C0085 SOCIAL SCIENCES Received: May 2011 Acceped: Ocober 2011 Şeyma Çalışkan Çavdar Series : 3C Yildiz

Detaylı

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ 45 ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ Zehra ABDİOĞLU * ÖZET Bu çalışma Türkiye için 2005-2012 dönemi iibariyle ara malı, dayanıklı ükeim malı, dayanıksız ükeim malı, enerji ve sermaye malı

Detaylı

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi 259-284 Saın Alma Gücü Pariesinin Azerbaycan, Kazakisan ve Kırgızisan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbüünleşme Analizi Turhan Korkmaz Emrah İsmail Çevik ** Nüke Kırcı Çevik *** Öz Bu çalışmada Azerbaycan,

Detaylı

İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI

İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI Onur GÖZBAŞI * ÖZ Bu çalışmanın amacı, İMKB ile gelişmeke olan yedi ülkenin (Arjanin, Brezilya,

Detaylı

FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * THE EFFECT OF CONFIDENCE FACTOR ON USED OF BANK CREDIT BY FIRMS

FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * THE EFFECT OF CONFIDENCE FACTOR ON USED OF BANK CREDIT BY FIRMS ANADOLU ÜNİVERS İTES İ S OS YAL BİLİMLER DERGİS İ ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SOCIAL SCIENCES Cil/Vol. : - S ayı/no: 2 : 33 42 (20) FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * Yrd.

Detaylı

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Çukurova Üniversiesi İİBF Dergisi Cil:17 Sayı:1 Haziran 2013 ss.17-35 Rasyonel Bekleniler Hipoezinin Tesi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Tes of he Raional Expecaions Hypohesis: Inflaion, Ineres Rae and Exchange

Detaylı

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ *

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ * İşsizlik ve İnihar İlişkisi: 1975 2005 Var Analizi 161 İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferha TOPBAŞ * ÖZET İşsizlik, birey üzerinde olumsuz birçok soruna neden olan karmaşık bir olgudur.

Detaylı

EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Ünal ARSLAN Musafa Kemal Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi, İkisa Bölümü. E-posa: uarslan@yahoo.com Yıldız SAĞLAM Musafa Kemal Üniversiesi

Detaylı

Türkiye de Elektrik Tüketimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz

Türkiye de Elektrik Tüketimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz Enerji, Piyasa ve Düzenleme (Cil:2, 2011, Sayfa 49-73) Türkiye de Elekrik Tükeimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz H. Mura Eruğrul * Öze Çalışmada Türkiye de elekrik ükeimi büyüme ilişkisi 1998Ç1-2011Ç3

Detaylı

TÜRKİYE DE KAMU HARCAMALARI DIŞ TİCARET AÇIKLARI ÜZERİNDE ETKİLİ Mİ? ARE GOVERNMENT EXPENDITURES EFFECTIVE ON TRADE DEFICITS IN TURKEY?

TÜRKİYE DE KAMU HARCAMALARI DIŞ TİCARET AÇIKLARI ÜZERİNDE ETKİLİ Mİ? ARE GOVERNMENT EXPENDITURES EFFECTIVE ON TRADE DEFICITS IN TURKEY? Akademik Araşırmalar ve Çalışmalar Dergisi / Journal of Academic Researches and Sudies Alınış arihi: 0.0.04 Kabul Ediliş arihi: 0.04.04 ÜRKİYE DE KAMU HARCAMALARI DIŞ İCARE AÇIKLARI ÜZERİNDE EKİLİ Mİ?

Detaylı

Büyüme ve İstihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği. The Relationship between Growth and Employment: The Case of Turkey

Büyüme ve İstihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği. The Relationship between Growth and Employment: The Case of Turkey SESSION C: Çalışma Ekonomisi 67 Büyüme ve İsihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği Yusuf Muraoğlu (Hii Universiy, Turkey) The Relaionship beween Growh and Employmen: The Case of Turkey Absrac One of he

Detaylı

PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Güz 2013, Cil:9, Yıl:9, Sayı:2, 9:7997 PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Sevinç GÜLER * Halime TEMEL NALIN * * IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

Detaylı

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:3 Cil: Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Para Talebinin Belirleyenleri ve İsikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği Yrd. Doç. Dr. Burcu ÖZCAN Fıra Üniversiesi, İ.İ.B.F.,

Detaylı

TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY

TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY Journal of Yasar Universiy 22 26(7) 4392-444 TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY M. Ali Bilginoğlu

Detaylı

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'de İktisadi Özgürlük ve İstihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'de İktisadi Özgürlük ve İstihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi SESSION 3B: Ora Asya Ekonomileri 07 Azerbaycan, Kazakisan, Kırgızisan ve Türkiyede İkisadi Özgürlük ve İsihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi Prof. Dr. Ekrem Erdem (Erciyes Universiy, Turkey) Ass. Prof.

Detaylı

Yükseköğretimin Büyümeye Etkisi: Eşbütünleşme Analizi The Effect of Higher Education on Growth: A Cointegration Analysis

Yükseköğretimin Büyümeye Etkisi: Eşbütünleşme Analizi The Effect of Higher Education on Growth: A Cointegration Analysis SESSION 2B: Kalkına 323 Yükseköğreiin Büyüeye Ekisi: Eşbüünleşe Analizi The Effec of Higher Educaion on Growh: A Coinegraion Analysis Ass. Prof. Dr. Mura Musafa Kuluürk (Çankırı Karaekin Universiy, Turkey)

Detaylı

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ İsmail KINACI 1, Aşır GENÇ 1, Galip OTURANÇ, Aydın KURNAZ, Şefik BİLİR 3 1 Selçuk Üniversiesi, Fen-Edebiya Fakülesi İsaisik

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141 C.Ü. İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil 11, Sayı 1, 2010 141 BİR MALİYE POLİTİKASI ARACI OLARAK BORÇLANMA VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990 2009) Hali ÇİÇEK *, Süleyman GÖZEGİR ** ve

Detaylı

YAPISAL KIRILMA DURUMUNDA SAĞLIK HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR UYGULAMA

YAPISAL KIRILMA DURUMUNDA SAĞLIK HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR UYGULAMA Elecronic Journal of Vocaional Colleges December/Aralık 2012 YAPISAL KIRILMA DURUMUNDA SAĞLIK HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR UYGULAMA Muhammed TIRAŞOĞLU 1 Burcu YILDIRIM 2

Detaylı

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA Mura ASLAN Eskişehir Osmangazi Üniversiesi H. Kürşad ASLAN Ken Sae Üniversiesi Öze İskandinav ücre modelinden hareke

Detaylı

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu Hayvansal Üreim 53(): 3-39, 01 Araşırma Türkiye de Kırmızı E Üreiminin Box-Jenkins Yönemiyle Modellenmesi ve Üreim Projeksiyonu Şenol Çelik Ankara Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Zooekni Anabilim Dalı

Detaylı

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği Volume 4 Number 3 03 pp. -40 ISSN: 309-448 www.berjournal.com Borsa Geiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yönemlerle Analizi: Türkiye Örneği Yusuf Ekrem Akbaşa Öze: Bu çalışmada,

Detaylı

Metal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipotezinin Türkiye Ekonomisi için Sınanması Intensity of Metal (Steel) Use Hypothesis: A Test for Turkish Economy

Metal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipotezinin Türkiye Ekonomisi için Sınanması Intensity of Metal (Steel) Use Hypothesis: A Test for Turkish Economy SESSION Meal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipoezinin ürkiye Ekonomisi için Sınanması Inensiy of Meal (Seel) Use Hypohesis: A es for urkish Economy Assoc. Prof. Dr. Fikre Dülger (Çukurova Universiy, urkey)

Detaylı

Cari İşlemler Açığının Sürdürülebilirliğinin Çoklu Yapısal Kırılmalı Eşbütünleşme Yöntemi ile Sınanması

Cari İşlemler Açığının Sürdürülebilirliğinin Çoklu Yapısal Kırılmalı Eşbütünleşme Yöntemi ile Sınanması Çukurova Üniversiesi İİBF Dergisi Cil:19. Sayı:2. Aralık 2015 ss.135-149 Cari İşlemler Açığının Sürdürülebilirliğinin Çoklu Yapısal Kırılmalı Eşbüünleşme Yönemi ile Tesing he Susainabiliy of Curren Accoun

Detaylı

TÜRKİYE DE ENERJİ TÜKETİMİ GSYH İLİŞKİSİ: DİNAMİK BİR ANALİZ

TÜRKİYE DE ENERJİ TÜKETİMİ GSYH İLİŞKİSİ: DİNAMİK BİR ANALİZ Selçuk Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Sosyal ve Ekonomik Araşırmalar Dergisi (The Journal of Social and Economic Research) ISSN: 1303 8370 / Nisan 2013 / Yıl: 13 / Sayı: 25 TÜRKİYE DE ENERJİ

Detaylı

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ The Journal of Academic Social Science Sudies Inernaional Journal of Social Science Doi number:hp://dx.doi.org/10.9761/jasss2963 Number: 37, p. 399-408, Auumn I 2015 Yayın Süreci Yayın Geliş Tarihi Yayınlanma

Detaylı

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıılmış Gecikme ve Ooregresiv Modeller 1 Zaman serisi modellerinde, bağımlı değişken Y nin zamanındaki değerleri, bağımsız X değişkenlerinin zamanındaki cari

Detaylı

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case FİNANSAL FAKTÖRLERİN REEL PARA TALEBİ ÜZERİNDEKİ ROLÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ The Roles of Financial Facors on he Real Money Demand: Turkey Case Musafa SEVÜKTEKİN * Mehme NARGELEÇEKENLER * BAÜ 8() 45 ÖZ Araşırmanın

Detaylı

TÜRKİYE DE ENERJİ TÜKETİMİ EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNİN SEKTÖREL ANALİZİ *

TÜRKİYE DE ENERJİ TÜKETİMİ EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNİN SEKTÖREL ANALİZİ * Ekonomik ve osyal Araşırmalar Dergisi, Cil, Yıl, ayı, 07 he nernaional Journal of Economic and ocial esearch, ol., Year, No., 07 ÜKİYE DE ENEJİ ÜKEİMİ EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİİNİN EKÖEL ANALİZİ * ECOAL ANALY

Detaylı

VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ

VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ Leven ERDOĞAN ÖZET. Bu çalışmada verimliliğin devrevi harekei, ekonomik faaliyelerle ilişkisi ve verimliliği nelerin belirlediği açıklanmaya

Detaylı

Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracata Etkisi: Türkiye İçin Bir Uygulama

Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracata Etkisi: Türkiye İçin Bir Uygulama YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2009 Cil:16 Sayı:2 Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracaa Ekisi: Türkiye İçin Bir Uygulama Prof. Dr. Recep TARI Kocaeli Üniversiesi, İ.İ.B.F.,

Detaylı

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012 Türkiye de Fındık Üreim Alanlarının Armasında Deseklemelerin Ekisi Selma KAYALAK 1 Ahme ÖZÇELİK 2 1 Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Çanakkale 2 Ankara Üniversiesi

Detaylı

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 3 Sayı: 2 Nisan 203 ss. 9-208 Türkiye nin İhala ve İhraca Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama Dependency of Impor and Expor of

Detaylı

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Ekileri: Türkiye Örneği Öze Ahme Mura ALPER Bu çalışma Türkiye deki reel döviz kuru dalgalanmalarının kaynaklarını açıklamayı amaçlamakadır.

Detaylı

İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE

İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE Doğuş Üniversiesi Dergisi, 12 (2) 2011, 256-264 İMKB DE YABANCI İŞLEMLERİ VE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ İLİŞKİSİ THE RELATIONSHIP BETWEEN FOREIGN INVESTMENTS AND STOCK RETURNS ON ISE H. Aydın OKUYAN (1),

Detaylı

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI TC. Pamukkale Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Yüksek Lisans Tezi Ekonomeri Anabilim Dalı Abdullah Emre ÇAĞLAR

Detaylı

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.urkjans.com Türkiye nin Kabuklu Fındık Üreiminde Üreim-Fiya İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi Şenol ÇELİK*

Detaylı

RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 1950-1995 1

RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 1950-1995 1 RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 950-995 Rahmi YAMAK * Yakup KÜÇÜKKALE ** ÖZET Bu çalımada, Rasyonel Bekleniler Doal Oran Hipoezinin, Çıkı (ya da isizliin) alep (ya

Detaylı

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik:

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Hisse Senedi Fiyalarıyla abancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Toda-amamoo aklaşımı Dr. Cüney AKAR Balıkesir Üniversiesi, Bandırma İİBF. Öze Bu çalışmada İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında (İMKB) IMKB100

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ:

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Ekonomeri ve İsaisik Sayı: 005 9 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Prof.Dr. Rahmi YAMAK; Abdurrahman KORKMAZ * Absrac

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Yıl: 24 Sayı:88 Temmuz 2010 97 İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Ebru Yüksel* - Güldal Güleryüz** 32 Öze Bu makale, İsanbul Menkul Kıymeler Borsası na (İMKB) ai

Detaylı

TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ

TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ Eem Hakan ERGEÇ Eskişehir Osmangazi Üniversiesi Mura TAŞDEMİR Eskişehir OsmangaziÜniversiesi Öze İnşaa sekörü çıkısının

Detaylı

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU?

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? Doç. Dr. Harun TERZİ Karadeniz Teknik Üniversiesi İİBF İkisa Bölümü Öğreim Üyesi 618 Trabzon Tel : (462) 3773311 Fax : (462) 3257281 e-mail : herzi@ku.edu.r

Detaylı

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (6) 2003 / 2 : 49-62 Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Hüdaverdi Bircan * Yalçın Karagöz ** Öze: Bu çalışmada geleceği

Detaylı

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Bahar 20, Cil:7, Yıl:7, Sayı:, 7:53-65 TÜKETİCİ GÜVENİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ * Yusuf Volkan TOPUZ ** THE CAUSALITY

Detaylı

Zeitschrift für die Welt der Türken Journal of World of Turks

Zeitschrift für die Welt der Türken Journal of World of Turks Zeischrif für die Wel der Türken CO 2 EMİSYONU, YENİLENEBİLİR ENERJİ TÜKETİMİ VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN MS-VAR YAKLAŞIMI İLE MODELLENMESİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ RELATIONSHIP AMONG CO 2 EMISSIONS,

Detaylı

TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI

TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI Tayfur BAYAT ÖZ Bu çalışmada 2002M-20M5 dönemine ai aylık verilerle alernaif nominal vadeli mevdua faiz oranları ile ükeici

Detaylı

Türkiye de Enerji Üretiminde Fosil Yakıt Kullanımı ve CO2 Emisyonu İlişkisi: Bir Senaryo Analizi

Türkiye de Enerji Üretiminde Fosil Yakıt Kullanımı ve CO2 Emisyonu İlişkisi: Bir Senaryo Analizi EconWorld Working Paper Series No: 2017-002 doi: 10.22440/EconWorld.WP.2017.002 Research Aricle Türkiye de Enerji Üreiminde Fosil Yakı Kullanımı ve CO2 Emisyonu İlişkisi: Bir Senaryo Analizi Hakan Çeinaş

Detaylı

PETROL FİYATLARININ DIŞ TİCARET AÇIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

PETROL FİYATLARININ DIŞ TİCARET AÇIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ PETROL FİYATLARININ DIŞ TİCARET AÇIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Tayfur BAYAT * Ahme ŞAHBAZ ** Taner AKÇACI *** ÖZ Bu çalışmada Türkiye nin 1992:1-212:4 dönemine ai aylık veriler kullanılarak reel

Detaylı

Türkiye de Büyükbaş Hayvan Sayıları ve Nüfus Arasındaki Nedensellik İlişkisi. Şenol Çelik

Türkiye de Büyükbaş Hayvan Sayıları ve Nüfus Arasındaki Nedensellik İlişkisi. Şenol Çelik Adıyaman Üniversiesi Fen Bilimleri Dergisi 5 (1) (2015) 80-93 Türkiye de Büyükbaş Hayvan Sayıları ve Nüfus Arasındaki Nedensellik İlişkisi Şenol Çelik Bingöl Üniversiesi Ziraa Fakülesi Zooekni Bölümü,

Detaylı

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Volume 2. Number 1. 2011 pp. 121-142 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Burcu Ozcan a Ayse Ari b Öze: Finansal

Detaylı

sbd.anadolu.edu.tr 73 Anadolu University Journal of Social Sciences Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi

sbd.anadolu.edu.tr 73 Anadolu University Journal of Social Sciences Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu Universiy Journal of Social Sciences Türkiye de Kamu Yaırımlarının Özel Sekör Yaırımları Üzerindeki Ekisi: 1970-2009 The Effec of Public Invesmens on

Detaylı

MALİ POLİTİKALARIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN YAPISAL KIRILMALI PERİYODİK BİRİM KÖK TESTİ İLE ANALİZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

MALİ POLİTİKALARIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN YAPISAL KIRILMALI PERİYODİK BİRİM KÖK TESTİ İLE ANALİZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Doğuş Üniversiesi Dergisi, 12 (1) 2011, 32-45 MALİ POLİTİKALARIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN YAPISAL KIRILMALI PERİYODİK BİRİM KÖK TESTİ İLE ANALİZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ THE ANALYSIS OF SUSTAINABILITY OF FISCAL POLICIES

Detaylı

Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sektörü İçin Ekonometrik Bir Analiz

Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sektörü İçin Ekonometrik Bir Analiz Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sekörü İçin Ekonomerik Bir Analiz Kuruluş BOZKURT Yrd. Doç. Dr., Adnan Menderes Üniversiesi Söke İşleme Fakülesi, Bankacılık ve Finans Bölümü kuriboz_48@homail.com

Detaylı

Tüketici Güveni ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004: :01)

Tüketici Güveni ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004: :01) June 7-9, 2009, Eskişehir, Turkey. Tükeici Güveni ve Hisse Senedi Fiyaları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004:0-2009:0) Yusuf Volkan Topuz * İkisadi İdari Bilimler Fakülesi, İşleme Bölümü,

Detaylı

Discussion Paper, Turkish Economic Association, No. 2008/10

Discussion Paper, Turkish Economic Association, No. 2008/10 econsor www.econsor.eu Der Open-Access-Publikaionsserver der ZBW Leibniz-Informaionszenrum Wirschaf he Open Access Publicaion Server of he ZBW Leibniz Informaion Cenre for Economics Alp, Elcin Aykac Working

Detaylı

Türkiye de Araştırma Geliştirme Harcamaları ile Doğrudan Yabancı Yatırım İlişkisi: Sınır Testi Yaklaşımı

Türkiye de Araştırma Geliştirme Harcamaları ile Doğrudan Yabancı Yatırım İlişkisi: Sınır Testi Yaklaşımı Çukurova Üniversitesi İİBF Dergisi Cilt:18. Sayı:1. Haziran 2014 ss.77-87 Türkiye de Araştırma Geliştirme Harcamaları ile Doğrudan Yabancı Yatırım İlişkisi: Sınır Research and Development and Foreign Direct

Detaylı

OECD ÜLKELERİNDE SATINALMA GÜCÜ PARİTESİ: PANEL EŞBÜTÜNLEME YAKLAŞIMI

OECD ÜLKELERİNDE SATINALMA GÜCÜ PARİTESİ: PANEL EŞBÜTÜNLEME YAKLAŞIMI Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2009, CİLT XXVI, SAYI 1 OECD ÜLKELERİNDE SATINALMA GÜCÜ PARİTESİ: PANEL EŞBÜTÜNLEME YAKLAŞIMI Doç. Dr. Ebru ÇAĞLAYAN 1 Nazan ŞAK 2 Öze Bu çalışma OECD ülkeleri

Detaylı

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 Bülen DOĞRU* Musafa UYSAL** ÖZET Bu çalışmanın amacı 2000:1-2012:09 döneminde Türkiye

Detaylı

İTHALATA DAYALI BÜYÜME: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

İTHALATA DAYALI BÜYÜME: TÜRKİYE ÖRNEĞİ aürk Ü. İİF Dergisi,. Ekonomeri ve İsaisik Sempozyumu Özel Sayısı 65 İTHLT DYLI ÜYÜME: 989 27 TÜRKİYE ÖRNEĞİ Ezgi DY YILDIZ Mein ERER 2 Öze: Türkiye gibi gelişmeke olan ülkelerde ihala yoluyla oraya çıkan

Detaylı

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:38, Sayı/No:1, 009, 4-37 ISSN: 1303-173 - www.ifdergisi.org 009 Reel Kesim Güven Endeksi

Detaylı

TÜKETİMİN TESADÜFİ YÜRÜYÜŞÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1987 2006

TÜKETİMİN TESADÜFİ YÜRÜYÜŞÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1987 2006 69 TÜKETİMİN TESADÜFİ YÜRÜYÜŞÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1987 2006 ÖZET Prof. Dr. Rahmi YAMAK Arş. Gör. Zehra ABDİOĞLU Hall un esadüfi yürüyüş modeli, cari ükeim harcamalarının yalnızca geçmiş dönemin ükeim harcamaları

Detaylı

Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi (31) 2015, 109-134

Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi (31) 2015, 109-134 Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi (31) 2015, 109-134 ADA ÜLKELERİNDE TURİZM TALEBİ: KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ ÖRNEĞİ TOURISM DEMAND IN THE ISLAND COUNTRIES: THE CASE OF NORTHERN CYPRUS TURKISH REPUBLIC ÖZET

Detaylı

AMPİRİK BAĞLAMDA TOPLAM VE ALT KALEMLER BAZINDA KAMU HARCAMALARI VE KAMU GELİRLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

AMPİRİK BAĞLAMDA TOPLAM VE ALT KALEMLER BAZINDA KAMU HARCAMALARI VE KAMU GELİRLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ H.Ü. İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi, Cil 30, Sayı, 202, s. 73-92 AMPİRİK BAĞLAMDA TOPLAM VE ALT KALEMLER BAZINDA KAMU HARCAMALARI VE KAMU GELİRLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE Öz ÖRNEĞİ Rahmi

Detaylı

EKONOMİK BÜYÜME VE ÇEVRE KİRLİLİĞİNİN SAĞLIK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE İLE İLGİLİ AMPİRİK KANIT

EKONOMİK BÜYÜME VE ÇEVRE KİRLİLİĞİNİN SAĞLIK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE İLE İLGİLİ AMPİRİK KANIT EKONOMİK BÜYÜME VE ÇEVRE KİRLİLİĞİNİN SAĞLIK ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE İLE İLGİLİ AMPİRİK KANIT Eyyup ECEVİT * Mura ÇETİN ** ÖZ Gelişen ekonomilerde hızlı ekonomik büyüme ve endüsrileşmenin sonuçlarından

Detaylı

EĞİTİM, SAĞLIK VE İKTİSADİ BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİLER: TÜRKİYE İÇİN BİR ANALİZ

EĞİTİM, SAĞLIK VE İKTİSADİ BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİLER: TÜRKİYE İÇİN BİR ANALİZ The Journal of Knowledge Economy & Knowledge Managemen / Volume: V SPRING EĞİTİM, SAĞLIK VE İKTİSADİ BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİLER: TÜRKİYE İÇİN BİR ANALİZ Hilal BOZKURT Öze: Çok sayıda ampirik araşırma

Detaylı

BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Entegrasyonunun Parametrik ve Parametrik Olmayan Eşbütünleşme Testleri ile Analizi

BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Entegrasyonunun Parametrik ve Parametrik Olmayan Eşbütünleşme Testleri ile Analizi BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Enegrasyonunun Paramerik ve Paramerik Olmayan Eşbüünleşme Tesleri ile Analizi BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Enegrasyonunun

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI TCMB Faiz Kararlarının Piyasa Faizleri Ve Hisse Senedi Piyasaları Üzerine Ekisi Mura Duran Refe Gürkaynak Pınar Özlü Deren

Detaylı

Türkiye de Faiz Kanalı İle Parasal Aktarım Mekanizması

Türkiye de Faiz Kanalı İle Parasal Aktarım Mekanizması Türkiye de Faiz Kanalı İle Parasal Akarım Mekanizması Seyfein ERDOĞAN Doç Dr., Kocaeli Üniversiesi, İİBF İkisa Bölümü serdogan@kou.edu.r Durmuş Çağrı YILDIRIM Arş. Gör., Kocaeli Üniversiesi, SBE cagri.yildirim@kocaeli.edu.r

Detaylı

DÖVİZ KURU VE HİSSE SENETLERİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ

DÖVİZ KURU VE HİSSE SENETLERİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ Gazi Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi 8 / 2 (2006). 1-14 DÖVİZ KURU VE HİSSE SEETLERİ FİYATLARI ARASIDAKİ EDESELLİK İLİŞKİSİ Özlem AYVAZ * Öze : Bu çalışmada Türkiye de hisse seneleri

Detaylı

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ,, 15(),71-79 AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ Selim Adem HATIRLI Vecdi DEMİRCAN Ali Rıza AKTAŞ Süleyman Demirel Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım

Detaylı

Bankaların Hisse Senedi Getirilerinde Faiz Oranı Riski: Dalgacıklar Analizi ile Türk Bankacılık Sektörü Üzerine Bir Uygulama

Bankaların Hisse Senedi Getirilerinde Faiz Oranı Riski: Dalgacıklar Analizi ile Türk Bankacılık Sektörü Üzerine Bir Uygulama Bankacılar Dergisi, Sayı 59, 26 Bankaların Hisse Senedi Geirilerinde Faiz Oranı Riski: Dalgacıklar Analizi ile Türk Bankacılık Sekörü Üzerine Bir Uygulama Dr. Alper Özün * - Ailla Çifer ** Bu makale göserge

Detaylı

Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2014, Cilt: 7, Sayı: 2, s

Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2014, Cilt: 7, Sayı: 2, s Niğde Üniversiesi İİBF Dergisi, 2014, Cil: 7, Sayı: 2, s.61-74 61 TÜRKİYE DE CARİ AÇIĞIN ASİMETRİK DAVRANIŞININ ANALİZİ 1 ÖZET Uğur ADIGÜZEL 2 Bu çalışmanın amacı, Türkiye ekonomisinde cari açığın 01:2002,

Detaylı

FİSHER HİPOTEZİNİN TÜRKİYE İÇİN SINANMASI: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ

FİSHER HİPOTEZİNİN TÜRKİYE İÇİN SINANMASI: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ Aaürk Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 3, Sayı: 4, 009 05 FİSHER HİPOTEZİNİN TÜRKİYE İÇİN SINANMASI: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ Veli YILANCI (*) Öze: Bu çalışmada, nominal

Detaylı

ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ

ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ Dr. Burcu GÜVENEK Selçuk Üniversiesi Đ.Đ.B.F. Đkisa Bölümü Dr. Volkan ALPTEKĐN Selçuk Üniversiesi Đ.Đ.B.F.

Detaylı

ENERJİ TÜKETİMİNİN EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİSİ:TÜRKİYE ÖRNEĞİ

ENERJİ TÜKETİMİNİN EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİSİ:TÜRKİYE ÖRNEĞİ Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Uludağ Journal of Economy and Sociey Cil/Vol. XXXI, Sayı/No., 0, pp. 85-06 ENERJİ TÜKETİMİNİN EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİSİ:TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Detaylı

Türkiye de Yapısal Kırılmalar Altında Yolsuzluk - Ekonomik Büyüme İlişkisi

Türkiye de Yapısal Kırılmalar Altında Yolsuzluk - Ekonomik Büyüme İlişkisi Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2014, 27: 73-86 Furkan BEŞEL Faih SAVAŞAN Türkiye de Yapısal Kırılmalar Alında Yolsuzluk - Ekonomik Büyüme İlişkisi Relaionship Beween Corrupion and Economic

Detaylı

Araştırma Makalesi. Selçuk Üniversitesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 26 (2): (2012) ISSN:

Araştırma Makalesi.  Selçuk Üniversitesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 26 (2): (2012) ISSN: Araşırma Makalesi www.ziraa.selcuk.edu.r/ojs Selçuk Üniversiesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 26 (2): (2012) 63-69 ISSN:1309-0550 Türkiye nin Tarım Ürünleri İhraca Fonksiyonu ve Döviz Kuru Belirsizliğinin

Detaylı

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey MPRA Munich Personal RePEc Archive Crude Oil Impor and Economic Growh: Turkey Erginbay Ugurlu and Aydın Ünsal Isanbul Aydın Universiy, Gazi Universiy 28 May 2009 Online a hps://mpra.ub.uni-muenchen.de/69923/

Detaylı

Türkiye de Dış Borçlanma-Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1990-2013 Dönemi

Türkiye de Dış Borçlanma-Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1990-2013 Dönemi Türkiye de Dış Borçlanma-Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1990-2013 Dönemi Türkiye de Dış Borçlanma-Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1990-2013 Dönemi Temel GÜRDAL Hakan YAVUZ Öz Bu çalışmada Türkiye de dış borçlanma

Detaylı

TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU KANALININ İŞLEYİŞİ: VAR MODELİ İLE BİR ANALİZ. Seyfettin ERDOĞAN * Durmuş Çağrı YILDIRIM **

TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU KANALININ İŞLEYİŞİ: VAR MODELİ İLE BİR ANALİZ. Seyfettin ERDOĞAN * Durmuş Çağrı YILDIRIM ** 95 İ.Ü. Siyasal Bilgiler Fakülesi Dergisi No:39 (Ekim 2008) TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU KANALININ İŞLEYİŞİ: VAR MODELİ İLE BİR ANALİZ Seyfein ERDOĞAN * Durmuş Çağrı YILDIRIM ** Öze Para poliikası kararlarındaki

Detaylı

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Öze Bu çalışmada Türkiye de devle iç borçlanma seneleri,

Detaylı

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region MPRA Munich Personal RePEc Archive A Sudy on he Esimaion of Suly Resonse of Coon in Cukurova Region Erkan Akas Faculy of Economics & Admin.Sciences a BIGA 2006 Online a h://mra.ub.uni-muenchen.de/8648/

Detaylı