ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ PET ATIKLARI KULLANILARAK KOMPOZİT MALZEME ÜRETİMİNİN ARAŞTIRILMASI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ PET ATIKLARI KULLANILARAK KOMPOZİT MALZEME ÜRETİMİNİN ARAŞTIRILMASI"

Transkript

1 ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ PET ATIKLARI KULLANILARAK KOMPOZİT MALZEME ÜRETİMİNİN ARAŞTIRILMASI Ardalan ZARRABİ AHRABİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI ANKARA 2009 Her hakkı saklıdır

2 ÖZET Yüksek Lisans Tezi PET ATIKLARI KULLANILARAK KOMPOZİT MALZEME ÜRETİMİNİN ARAŞTIRILMASI Ardalan ZARRABİ AHRABİ Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Mühendisliği Anabilim Dalı Danışman: Prof. Dr. Ali Y. BİLGESÜ Bu çalışmada, mermer tozu ve PET atıkların doğaya salınması yerine değerlendirilmesinden ortaya çıkan çevresel faydalar yanında atıkların ekonomik olarak değerlendirilmesi ve ulusal ekonomi için katkı sağlanması amaçlanmıştır. Bunun yanısıra mermer tozunun düşük maliyeti, yanmazlık ve yüksek mekanik özellikleri, PET in özellikleri ile birleştirilerek daha yüksek özelliklere sahip ancak daha düşük maliyetli yeni bir malzeme üretilmiştir. Bu çalışmada, PET atıklardan elde edilen kırpıntı parçacıklar (flake) mermer tozu ile vidalı karıştırıcıda (ekstruder) homojen bir şekilde karıştırılarak üretilen kompozit malzemenin levha veya dolu malzemelerde kullanım olanakları araştırılmıştır. Bu amaç doğrultusunda, mermer tozu oranının ve mermer partikül boyutunun kompozit malzemenin mekanik, termal ve morfolojik özelliklerine etkisi incelenmiştir. Mermer oranının artması ile malzemenin yanmazlık özelliklerinde önemli bir gelişme olduğu gözlenmiştir. LOİ (limit oksijen ihtiyacı) değeri, saf PET içeren numune için (% hacimce) iken ağırlıkça % 30 mermer tozu içeren numunede e yükselmiştir. Mermer tozu oranının ve partikül boyutunun artmasıyla üç nokta eğme mukavemeti azalırken, çekme mukavemeti etkilenmemiştir. Mermer oranının artmasıyla, kompozit malzemenin shore A cinsinden sertlik değerleri artmıştır. En düşük sertlik değeri saf PET örneği için 17.2 iken mermer oranı ağırlıkça % 30 olduğu örnekte 29.6 a yükselmiştir. Kompozit malzemenin termal analizinde, malzemelerin erime ve bozunma sıcaklıklarının mermer oranı ve tanecik boyutunun değişiminde etkilenmediği gözlenmiştir. Buda mermer tozunun, PET üzerinde negatif bir etkisinin olmadığı anlamına gelmektedir. Morfolojik analizinde, mermer parçalarının PET içerisinde iyi bir düzeyde dağılmış olduğu ve mermer parçacıkları ile PET arasındaki adhesyon kuvvetinin iyi olduğu tespit edilmiştir. Aralık 2009, 91 sayfa Anahtar Kelimeler: Geri Dönüşüm, Atık PET, PET in Geri Dönüşümü, Kompozit Malzeme, Mermer Tozu i

3 ABSTRACT Master Tesis INVESTIGATION OF COMPOSITE MATERIAL PRODUCTION USING WASTE PET s Ardalan ZARRABİ AHRABİ Ankara University Graduate School of Natural and Applied Sciences Department of Chemical Engineering Supervisor: Prof. Dr. Ali Y. BİLGESÜ In this study, it is aimed to be released into the nature of marble dust and waste instead of PET evaluation in addition to environmental benefits arising as a waste of economic evaluation and is intended to contribute to the national economy. Besides the low cost of marble dust, flame retardancy properties, high mechanical properties, combined with PET in features lower cost but higher mechanical properties a new material is produced. Clippings obtained from waste PET particles (flake) mixed with marble dust homogeneously in the screw mixer (extruder) resulting in the production of composite material in this study. The possible area of use of these composite materials as sheet and filling material were investigated. To achieve these objectives, the effects of the ratio of marble dust and size of marble particles on the mechanical, thermal and morphological properties of composite material were investigated. The increase in the marble ratio resulted in a change in fire resistance property of the material. While LOI (limited oxygen index) value is 23,56 (% by volume) for sample containing pure PET, it was increased to 33,23 for the sample containing 30% (w/w) marble dust. As the ratio of marble dust and size of the particles increased, three-point bending strength decreased, nevertheless tensile strength was not affected. With the increase of the marble dust ratio the hardness values, of the composite materials from the shore a hardness values increase. The lowest hardness value of pure PET sample were 17,2 and, while marble 30% (w/w) it was increased 29,6. Thermal analysis of composite materials, it is observed melting and decomposition temperature is not affected by the changes and particle size of the marble at the end of thermal analysis of composite materials. As a result it means marble dust has not got a negative effect on the PET. Morphological analysis shows that, the marble in the PET is fine scattered and adhesion force between marble particles and the PET was found to be good. December 2009, 91 pages Key Words: Recycling, Waste PET, Recycling of PET, Composite Material, Marble Dust ii

4 TEŞEKKÜR Çalışmalarımı yönlendiren, araştırmalarımın her aşamasında bilgi, öneri ve yardımlarını esirgemeyerek akademik ortamda olduğu kadar insani ilişkilerde de engin fikirleriyle yetişme ve gelişmeme katkıda bulunan danışman hocam Prof. Dr. Ali Y. BİLGESÜ (Ankara Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü) ya, bilimsel çalışmaların yanında her aşamada pratik çözümleriyle bir hoca bir arkadaş olarak destek olan Araştırma Görevlisi İbrahim BİLİCİ ye, sondaj makine sanayi (SMS) ve firma sahibi Cahit GÜLER e bu çalışmada sağladıkları olanaklardan dolayı teşekkürlerimi bir borç bilirim. Başta Prof. Dr. Metin GÜRÜ olmak üzere, Gazi Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümü nde kurulmuş olan Gazi Üniversitesi İleri Malzeme ve Boya Araştırma Merkezi Laboratuvarları nda (GİMBAM) çalışma imkânı sağladığı için, Gazi Üniversitesi Öğretim Üyeleri ve Araştırma Görevlilerine teşekkürlerimi sunarım. Bu çalışma, Ankara Üniversitesi Kimya Mühendisliği Bölümüne ait Anorganik Teknoloji Araştırma Laboratuarında (ATEK Lab) yapılmış olup, başta Doç. Dr. Ali KARADUMAN olmak üzere laboratuardaki tüm Öğretim Üyeleri ve çalışanlarına ayrıca teşekkürlerimi sunarım. Son olarak yardımlarını esirgemeyen ve bu güne kadar maddi manevi olarak her zaman yanımda olan AİLEME teşekkür ederim. Ardalan ZARRABİ AHRABİ Ankara, Aralık 2009 iii

5 İÇİNDEKİLER ÖZET...i ABSTRACT...ii TEŞEKKÜR...iii SİMGELER DİZİNİ...v ŞEKİLLER DİZİNİ...vi ÇİZELGELER DİZİNİ...vii 1. GİRİŞ KURAMSAL TEMELLER PET (Polietilen Terafitalat) PET in sentezi PET in fiziksel ve kimyasal özellikleri PET in ısıl davranışı ve kristal yapısı PET in uygulamaları ve kullanım alanları Plastiklerin Geri Kazanım Yöntemleri PET in Geri Dönüşüm Prosesleri PET'in kimyasal geri dönüşümü PET'in mekanik geri dönüşümü PET in mekanik geri dönüşümünde kirleticilerin etkisi Mermer Mermer atıklarının değerlendirilmesi Kompozit Malzeme Matrise göre kompozit malzemelerin sınıflandırılması Metal matrisli kompozitler Seramik matrisli kompozitler Polimer matrisli kompozitler Polimer matrisli kompozit malzemelerin kullanım alanları Takviye elemanına göre kompozit malzemelerin sınıflandırılması Kompozit malzemelerin özellikleri Kompozit Malzemelerin Karakterizasyonu Malzemenin çekme özellikleri iv

6 2.6.2 Üç noktadan eğme testi Sertlik ölçme (Shore yöntemi) testi Limit Oksijen İhtiyacı (LOİ) ile yanma özelliklerinin tayini Diferansiyel Taramalı Kalorimetri (DSC) Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) Kaynak Özetleri MATERYAL VE YÖNTEM Materyal Atık PET Mermer tozu Yöntem Ekstruzyon sistemi Sıcak pres ile kalıplama Kompozit örneklerinin hazırlanması SET І: Levha üretiminde kullanılacak atık PET örneklerinin hazırlanması SET II: Atık PET ve farklı tanecik boyutunda mermer tozu içeren kompozit örneklerin hazırlanması SET III: Atık PET ve farklı oranlardaki mermer tozu içeren kompozit örneklerin hazırlanması Karakterizasyon Deneyleri Mekanik testler Çekme mukavemeti testleri Üç noktadan eğme testleri Shore sertlik deneyi Yanma testleri Diferansiyel Taramalı Kalorimetri analizi Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) ile muayene BULGULAR VE TARTIŞMA Mermer Partikül Boyutunun Kompozit Malzemenin Mekanik özelliklerine tkisi v

7 4.2 Mermer Tozu Oranının Kompozit Malzemenin Mekanik Özelliklerine tkisi Mermer Tozu İçeren Kompozit Malzemenin Yanma Özelliklerinin İncelenmesi Üretilen Kompozit Malzemenin Maliyet Analizi PET/Mermer Tozu Kompozit Malzemelerin Termal Analizi PET/Mermer Tozu Kompozit Malzemelerin Yapı Analizi SONUÇ...73 KAYNAKLAR...75 EK 1 Oksijen İndisi Konsantrasyonu hesaplamak için k değerleri EK 2 Numunelerin Çekme Mukavemeti Test Sonuçları EK 3 Numunelerin Üç Nokta Eğme Test Sonuçları ÖZGEÇMİŞ...91 vi

8 SİMGELER DİZİNİ σ ε TFA EG DMT BHET PD SSP LOİ DSC SEM Gerilim Gerinim Terafitalik Asit Etilen Glikol Dimetil Terafitalat Bis(hidroksietil) terafitalat Polimerizasyon Derecesi Kararlı Hal Polimerizasyonu Limit Oksijen İhtiyacı Diferansiyel Taramalı Kalorimetri Taramalı Elektron Mikroskobu vii

9 ŞEKİLLER DİZİNİ Şekil 2.1 PET'in tekrarlanan birimi...3 Şekil 2.2 PET sentezindeki tepkimeler; (a) trans-estrifikasyon tepkimesi (b) kondensasyon tepkimesi...5 Şekil 2.3 PET depolimerizasyon prosesinde oluşan bileşiklerin arasında yapısal karşılaştırma Şekil 2.4 Kompozitlerin matrislerine göre gruplandırılması.17 Şekil 2.5 takviye elemana göre kompozit malzemelerin sınıflandırılması Şekil 2.6 Tipik bir polimer malzemenin gerilim-gerinim davranışı Şekil 2.7 Üç Noktadan Eğme Testinin Çalışma Prensibi...25 Şekil 2.8 Shore Sertlik Ölçme Deney Düzeneği Şekil 2.9 Polimerler için tipik bir DSC eğrisi Şekil 3.1 Atık PET/mermer tozu kompozit malzeme üretimi için uygulanan işlemler Şekil 3.2 Ekstruzyon sisteminin şematik gösterimi Şekil 3.3 ekstruzyon sisteminde kullanılan sonsuz vidanın şematik görünümü.38 Şekil 3.4 hidrolik pres cihazının şematik gösterimi Şekil 3.5 hidrolik pres cihaz ile kalıplama işleminin şematik görünümü.. 41 Şekil 3.6 çekme mukavemeti test numunesi şekil 3.7 Shimadzu marka AG-I model çekme cihazının görüntüsü Şekil 3.8 üç nokta eğme test numunesi Şekil 3.9 Durotech marka M202 model shore sertlik cihazı Şekil 3.10 Yanma test numunesi Şekil 3.11 EDS donanımlı Jeol marka 6360 model taramalı elektron mikroskobu Şekil 4.1 Üç noktadan eğme mukavemetinin PET/mermer tanecik boyutuna göre değişim grafiği Şekil 4.2 Üç noktadan eğme testinde % esneme PET/mermer tanecik boyutuna göre değişim grafiği Şekil 4.3 Sertliğin Shore A cinsinden PET/mermer tanecik boyutuna göre değişimi viii

10 Şekil 4.4 Çekem mukavemetinin PET/mermer tanecik boyutuna göre değişim grafiği 54 Şekil 4.5 Çekme mukavemeti testinde % kopma uzamanın PET/mermer tanecik boyutuna göre değişim grafiği Şekil 4.6 Üç noktadan eğme mukavemetinin PET/mermer oranına göre değişim grafiği Şekil 4.7 Üç noktadan eğme testinde % esneme PET/mermer oranına göre değişim grafiği Şekil 4.8 Sertliğin Shore A cinsinden PET/mermer tozu oranına gore değişimi Şekil 4.9 Çekem mukavemetinin PET/mermer oranına göre değişim grafiği...59 Şekil 4.10 Çekme mukavemeti testinde % kopma uzamanın PET/mermer oranına göre değişim grafiği...59 Şekil 4.11 malzemenin yanma özelliklerinin mermer oranına göre değişim grafiği Şekil 4.12 malzemenin yanma özelliklerinin mermer tanecik boyutuna göre değişim grafiği Şekil 4.13 mermer oranına göre termal özelliklerin değişim grafiği...65 Şekil 4.14 mermer tanecik boyutuna göre termal özelliklerin değişim grafiği.65 Şekil 4.15 saf PET içeren malzemenin SEM görüntüleri Şekil 4.16 saf PET içeren malzemenin SEM görüntüleri Şekil 4.17 saf PET içeren malzemenin SEM görüntüleri. 67 Şekil /106 (mikron) mermer fraksiyonu ile % 5 mermer tozu içeren malzemenin SEM görüntüleri...68 Şekil /106 (mikron) mermer fraksiyonu ile % 5 mermer tozu içeren malzemenin SEM görüntüleri...68 Şekil /106 (mikron) mermer fraksiyonu ile %10 mermer tozu içeren malzemenin SEM görüntüler Şekil /106 (mikron) mermer fraksiyonu ile %10 mermer tozu içeren malzemenin SEM görüntüleri Şekil /106 (mikron) mermer fraksiyonu ile %20 mermer tozu içeren malzemenin SEM görüntüleri ix

11 Şekil /106 (mikron) mermer fraksiyonu ile %20 mermer tozu içeren malzemenin SEM görüntüleri..70 Şekil /106 (mikron) mermer fraksiyonu ile %30 mermer tozu içeren malzemenin SEM görüntüleri..71 Şekil /106 (mikron) mermer fraksiyonu ile %30 mermer tozu içeren malzemenin SEM görüntüleri...71 x

12 ÇİZELGELER DİZİNİ Çizelge 2.1 PET 'in fiziksel ve kimyasal özellikleri Çizelge 3.1 Afyon beyazı mermer tozunun kimyasal bileşimi...34 Çizelge 3.2 Ekstruzyon sisteminde kullanılan sonsuz vidanın boyut ölçüleri...39 Çizelge 3.3 Ekstruzyon prosesinin parametreleri Çizelge 3.4 Çekme mukavemeti test numunesinin ölçüleri Çizelge 3.5 Üç nokta eğme test numunesinin ölçüleri Çizelge 3.6 Yanma test numunesinin ölçüleri Çizelge 4.1. Mermer tozu oranı ile kompozit örneklerinin mali değerlerinin Değişimi Çizelge 4.2 Mermer oranı ve tanecik boyutuna göre termal analiz için hazırlanan Numuneler Çizelge 4.3 Mermer oranı ve mermer tanecik boyutuna göre termal özelliklerinin Değişimi xi

13 1. GİRİŞ Tabii kaynakların sınırsız olmadığı, dikkatlice kullanılmadığı takdirde bir gün bu kaynakların tükeneceği şüphesizdir. Kaynak israfını önlemenin yanında, hayat standartlarını yükseltme çabaları neticesinde bütün toplumlarda enerjiye olan talebin artması sonucunda, enerji fiyatları çok hızlı bir şekilde artmaktadır. Dolayısıyla kaynakların etkin kullanımı ve çevrenin korunması bakımından atıkların geri kazanılması ve bir kaynak olarak tekrar kullanılması için yöntemler geliştirilmesi büyük önem arz etmektedir. Plastik atıkların çevresel etkileri giderek daha büyük oranda dikkati çekmektedir. Plastikler, çevreye atık olarak atıldıkları zaman çok büyük çevre sorunlarının kaynağı olmaktadır, en basit şekliyle suyun ve toprağın kirlenmesine neden olmakla birlikte uzun vade de başka ne gibi zararlar verecekleri tam olarak ortaya çıkmamıştır. Ayrıca gelişmiş ülkelerde toplam petrol tüketiminin yaklaşık %10 u petrokimya sanayilerinde tüketilmektedir, bu bakımdan da atık plastikler; değerlendirilmesi zorunlu olan kaynaklardandır. Son yıllarda çevresel etkilerden dolayı ve işlenmemiş plastik tüketimini azaltmak için ticari polimerlerin (PE, PS, PVC, PP, PET vs.) geri dönüştürme çalışmaları hız kazanmıştırr. Ülkemizde PET hafif içecek (meşrubat) su, sıvı gıda ambalajlanmasında çok yaygın bir şekilde ve her geçen yıl artarak kullanılmaktadır. PET in Kabul edilmiş geri kazanım ve değerlendirme yöntemleri değişik şekillerde uygulanmaktadır. Örneğin, metanoliz-hidroliz ile PET i oluşturan ham maddelerin geri kazanılması, kullanılmış PET lerin elyaf haline getirilmesi, PVC kalıplanmasında dopt yağı olarak kullanılması vb. İnşaat, otomotiv, ambalaj ve ziraat gibi endüstriyel alanlarda kompozit malzemelerin hafif ve dayanıklı olması sebebiyle sayısız kullanma olanakları vardır. Saydığımız sektörlerdeki talebin daha ucuz ve etkin bir şekilde karşılanabilmesi ve ham madde olarak petrol yerine atıkların kullanılması önemli bir araştırma konusudur. Burada kullanılacak her bir dolgu maddesinin, sonuç ürüne verdiği özellikler ve maliyet etkisi, diğer prosesler ile rekabet edebilmesi bakımından açıkça ortaya konmalıdır. 1

14 Dünyanın en zengin doğal taş rezervlerinin bulunduğu Alp kuşağında yer alan ülkemiz, renk ve mineral çeşitliliğine sahip mermerler açısından çok büyük bir potansiyele sahiptir. Marmara ve Ege bölgesi başta olmak üzere, Trakya dan Doğu Anadolu ya kadar tüm coğrafi bölgelerde 5,161 milyar m 3 (görünür, muhtemel, mümkün) mermer rezervi olmakla birlikte, henüz mevcut potansiyelin çok küçük bir dilimi değerlendirilebilmektedir. Ülkemizde 80 in üzerinde değişik yapıda 120 nin üzerinde değişik renk ve desende mermer rezervi belirlenmiştir (Anonim 2008). Mermer sektöründe, mermerlerin çıkarılışı ve işlenişinde zorunlu olarak önemli ölçüde kayıplar meydana gelmektedir. Bunun yanında kayıpların olmasında, işletmecilerin konuda yeterli bilgiye sahip olmaması, kalifiye eleman yetersizliği, gelişen teknolojiyi yakından takip edememe ve bunların sonucunda ocaklarda patlayıcı madde ve kompresör gibi ilkel metotların kullanılması önemli rol oynamaktadır. Söz konusu mermer kaybı çoğu kez %50 ye kadar çıkmaktadır. Kayıp mermer tozları sadece ekonomiye zarar vermekle kalmayıp, çevre güzelliğini de bozucu yönde etki yapmaktadır. Bu çalışmanın amacı gerek plastik atıklarından kaynaklanan kirliliğin önlenmesi gerekse plastik üretiminde atık haline dönüşen kısmın efektif bir şekilde değerlendirilebilmesidir. Bu amaç doğrultusunda, PET atıklardan elde edilecek kırpıntı parçacıklar (flake) yumuşama sıcaklığı civarında, mermer tozu ile vidalı karıştırıcıda (ekstruder) homojen bir şekilde karıştırılarak hazırlanan kompozit malzemenin levha veya dolu malzemelerde kullanım olanaklarını ve bu malzemelerin mekanik ve kimyasal özelliklerini ortaya koymaktır. 2

15 2. KURAMSAL TEMELLER 2.1 PET (Polietilen Terafitalat) Son 20 yıl içerisinde kullanım alanının hızla gelişmesi ile PET (Polietilen terafitalat), en önemli mühendislik polimerlerin arasına girmeyi başarmıştır. Kimyasal maddelere karşı olan kararlılık, işlenebilirlik, renklendirilebilirlik ve termal özelliklerinden dolayı birçok uygulama için tercih edilen bir maddedir. Özellikle alkolsüz içecekler, gıda ve sıvı gıda ambalajlanmasında mükemmel bir malzemedir. Sıradan bir termoplastik olan PET poliester ailesine ait olup yinelenen birimi (-CH2CH2-OOC-C6H4-COO-) n şeklindedir. PET 'in tekrarlanan biriminin şematik gösterimi şekil 2.1 de verilmiştir. Şekil 2.1 PET 'in tekrarlanan birimi PET in sentezi Ticari PET in üretim prosesi sırasıyla başlatıcı tepkime, ileri polimerizasyon, polikondensasyon ve Kararlı hal polimerizasyon aşamalarını içerir: Başlatıcı tepkimeler: PET üretim prosesinde başlatıcı tepkime olarak iki farklı yöntem kullanılmaktadır: 1) Estrifikasyon tepkimesi; Terafitalik asitin (TFA) 240 ºC ºC sıcaklık ve kpa basınç aralığında etilen glikol (EG) ile etkileşimini içerir. 2)Trans-estrifikasyon tepkimesi; Dimetil terafitalat ın (DMT) 150 ºC-220 ºC sıcaklık 3

16 aralığında ve 100 kpa basınç altında EG ile etkileşimini içerir. Trans-estrifikasyon kolay uygulanabilirliği açısından daha çok tercih edilmektedir. İleri Polimerizasyon: Her iki başlatıcı tepkimenin (estrifikasyon ve trans-estrifikasyon) ürünü bis(hidroksietil) terafitalattır (BHET). İleri polimerizasyonda BHET in polimerizasyon derecesi (PD); 30 ün üzerine çıkacak şekilde polimerize edilir. İleri polimerizasyon tepkimeleri ºC sıcaklık aralığında ve 2 3 kpa basınçta gerçekleştirilir. Polikondensasyon prosesi: Polikondensasyon prosesinde PD, 100 e kadar geliştirilir. Polikondensasyon prosesinin koşullarında uygulanan sıcaklık ºC ve uygulanan basınç Pa şeklindedirler. Bu aşamadan sonra üretilen PET ambalaj uygulamaları haricinde elyaf ve levha gibi diğer uygulamalar için kullanılabilir. Kararlı hal polimerizasyonu (Solid state polymerization, SSP): kararlı hal polimerizasyon prosesi ile daha yüksek yoğunluklu PET üretilebilir. Bu proseste PET 'in molekül ağırlığının yükselmesi yanında aynı zamanda polimerizasyon derecesi de 150 e kadar yükseltilir. Kararlı hal polimerizasyon prosesi; ºC sıcaklık aralığında, 100 kpa basınçta ve 5 25 saat reaksiyon sürecinde uygulanır, elde edilen polimer yoğunluğu dl g _1 arasındadır. Sıvı maddelerin ambalajı için kullanılan PET genelde kararlı hal prosesinde 210 ºC ve saat reaksiyon sürecinde üretilir. Şekil 2.2 de PET sentezindeki tepkimeler verilmiştir (Awaja vd ). 4

17 Şekil 2.2 PET sentezindeki tepkimeler a. trans-estrifikasyon tepkimesi, b. kondensasyon tepkimesi PET in fiziksel ve kimyasal özellikleri Polietilen terafitalat çeşitli uluslar arası firmalar tarafından üretilmekte olup PET, PETE, PETP gibi rumuz ile adlandırılmaktadır. PET, termoplastikler arasında zayıf asitlere, bazlara ve çoğu çözücülere karşı dayanımı olduğu kadar, sağlamlık, sertlik, parlaklık ve yüksek darbe dayanımı gibi özellikleriyle de üstündür. Ayrıca PET in gaz geçirgenliği diğer plastiklerin çoğundan daha düşüktür (Anonim, 2001). Ticari PET 'in standart fiziksel ve kimyasal özellikleri çizelge 2.1 de verilmiştir. 5

18 Çizelge 2.1 PET in fiziksel ve kimyasal özellikleri Özellikler Değerler Moleküler ağırlk (yinelenen birim) 192 (g mol _1 ) Ortalama molekül ağırlığı (MW) 30,000 80,000 (g mol _1 ) Yoğunluk 1.41 (g cm _3 ) Camsı geçiş sıcaklığı Erime sıcaklığı Çekme dayanımı Çekme dayanımı modülü (ºC) 260 (ºC) 50 (MPa) 1700 (MPa) Darbe dayanımı 90 (J m _1 ) Su absorpsiyonu (24 h sonra) 0.5 (%) PET in ısıl davranışı ve kristal yapısı Ticari PET in erime sıcaklığı (Te) 255 ve 265 ºC arasında olup daha çok kristal yapıya sahip PET için 265 ºC dır. PET 'in camsı geçiş sıcaklığı ise 67 ve 140 ºC arasındadır. PET, ısıl işlenmesine bağlı olarak amorf (şeffaf) veya yarı kristal (beyaz) şeklinde bulunur. Ticari PET in amorf veya yarı-kristal oluşu üretim koşullarını bağlıdır. Erime sıcaklığında bulunan PET, camsı geçiş sıcaklığının altında bir sıcaklığa kadar hızlı soğutulduğu takdirde daha amorf ve saydam bir yapı oluşur. Katı amorf PET camsı geçiş sıcaklığının üzerindeki bir sıcaklığa kadar ısıtılarak % 30 kristal yapıya sahip yarıkristal PET elde edilebilir (Kong vd. 2003). 6

19 Orijinal PET in termal geçişleri ve kristalizasyon davranışları üzerinde yapılan incelemelerde; termal analiz sırasında birden fazla endotermik geçiş oluştuğu belirtilmiştir. Ayrıca PET in çok düşük kristalizasyon hızına sahip olduğu bilinmektedir. En yüksek kristalizasyon hızı ºC sıcaklık aralığında gerçekleşir. Orijinal PET in kristalizasyon hızı büyük oranda sıcaklığa bağlıdır. Sıcaklık dışında molekül ağırlığı (MW), katkı maddelerinin yüzdesi, zincir yönlenmelerin oranı ve polimerizasyon katalizörünün yapısı gibi faktörler de kristalizasyon hızını etkilediği bilinmektedir (Olabisi vd. 1997) PET in uygulamaları ve kullanım alanları 1977 yılının ortalarında ticari olarak tanıtılan PET, bu süreç içerisinde endüstride bir çok kullanım alanına sahip olmuştur. Bugün plastik sektöründe PET çoğunlukla gazlı, alkolsüz içki şişelerinde kullanılmaktadır. Aynı zamanda; maden suyu, meyve suları, şuruplar, yenilebilir yağlar, çeşitli gıda maddeleri, kozmetik ve eve ait kimyasal maddeler gibi gazsız ambalaj şişelerinde de kullanım alanı bulunmaktadır. PET endüstride elyaf ve film şeklinde bir çok kullanım alanına sahiptir (Anonim, 2001). Bunlardan bazıları: Kaynatma torbaları Et ve peynir ambalajı filmler Röntgen filmleri Fotoğraf filmi elektriksel yalıtım Manyetik şerit büyük ambalajların dağılmasını önlemek için kullanılan takviye şerit uygulamalarında çeliğin yerine konulabilecek çemberleme malzemesi 7

20 2.2 Plastiklerin Geri Kazanım Yöntemleri Plastik atık kaynakları; a) proses atıkları b) kullanım sonrası atıklar olarak iki sınıfa ayrılırlar. Proses atıkları; Plastik fabrikaları ve imalathanelerinde plastik ürünler üretilirken, malzemelerin çapaklarının alınması veya üretim hatasından kaynaklanan atıklara denir. Kullanım sonrası atıklar; Kentsel atıklar (süper marketler, alış-veriş merkezleri ve ev atıkları vb.), ambalaj, ziraat, otomotiv, inşaat ve elektrik-elektronik gibi alanlarda kullanımdan sonra oluşan atıklara denir. Plastik atıkları geri kazanımı dört başlıkta incelenmektedir, bunlar; Birincil geri kazanım; bu yöntem genelde termoplastikler için kullanılmaktadır, asıl amaç atık plastiklerden, orijinal polimerlerden elde edilen ürünlere yakın eşdeğerde ürün elde etmektir. Birincil geri kazanım yönteminde atık plastikler mekanik kıyıcılarla boyutları küçültülmekte, orijinal plastiklerle karıştırılıp tekrar işlenmektedir. Yukarıda bahsedilen proses atıkları genelde bu yöntem ile değerlendirilmektedir (Tan vd. 2002). İkincil geri kazanım (mekanik); atık plastikten orijinal polimerden elde edilen ürüne eşdeğer olmayan ikincil kalitede mamul üretimine yönelik geri kazanımdır. Burada kullanım sonrası kirlenmiş plastik atıkların, küçük boyutlara getirildikten sonra temizleme, kurutma ve yoğunluğa dayalı ayırma gibi işlemlerindenn geçirilerek orijinal plastik gibi tekrar işlenmesidir. Bu şekilde üretilen plastikler alınan kararlar gereği gıda ambalajlanmasında kullanılamaz. Üçüncül geri kazanım (kimyasal kazanım); üçüncül geri kazanım, kimyasal geri kazanım olarak da tarif edilmektedir. Bu geri kazanımda temel amaç atık plastiklerden, plastiğin üretildiği polimerin monomerini, orijinal polimerini (veya daha düşük molekül ağırlıklı polimerini) veya başka kimyasalların hammadde veya ara madde olarak 8

21 kullanılmasıdır. Bu yöntemde en çok kullanılan ısıl parçalanma ürünleri oluşturulması ve bu ürünlerin kimyasal olarak kullanılmasıdır (David 2005). Dördüncül geri kazanım (enerji kazanım); plastik atıklardan ısı geri kazanmak için yapılan bir yakma işlemidir. Burada plastik atıklar yakılarak enerjisinden faydalanılmaktadır. Bu yukarıda bahsettiğimiz üç yöntem kullanılamıyorsa en azından ısısını kullanmak için yapılan işlemdir. Özellikle son yıllarda çıkan çevre kanunlar ve diğer yaptırımlar yüzünden en son düşünülmesi gereken bir yöntemdir. 2.3 PET in Geri Dönüşüm Prosesleri PET atıkların çevresel etkileri giderek daha büyük oranda dikkatleri çekmektedir. PET atıkları, çevreye atık olarak atıldıkları zaman çok büyük çevre sorunlarına neden olurlar, en basit şekliyle suyun ve toprağın kirlenmesine neden olmakla birlikte uzun vade de başka ne gibi zararlar verecekleri tam olarak ortaya çıkmamıştır. Son otuz yıl ilerisinde yaygınlaşan PET kullanımı sonucunda oluşan atıkların etrafa verebileceği zararlar ilgili yeteri kadar istatistiksel veri bulunmamaktadır. Bunun yanında her yıl doğaya karışan PET atıkların miktarı ve maddi değeri düşünüldüğünde, PET atıklarının geri dönüşümü, kaynakların etkin kullanımı yönünden de önem arz etmektedir. Atık PET miktarının azaltılması için bilinen en ekonomik yöntem geri dönüşüm prosesleridir. Atık PET lerin geri dönüşüm yöntemleri; kimyasal ve mekanik geri dönüşüm olarak iki başlık altında incelemk mümkündür. 9

22 2.3.1 PET in kimyasal geri dönüşümü PET in kimyasal geri dönüşümü genelde monomerler içerisinde toplu depolimerizasyon veya oligomerler içerisinde parçali depolimerizasyon şeklinde gerçekleşir. Su (hydrolysis), metanol (methanolysis) and EG (glycolysis) PET 'in depolimerizasyonu için kullanılan kimyasallardır (Ghaemy 2005). Bu yöntemde genelde PET, ısıl parçalamaya tabii tutularak, PET in monomeri olan terafitalat asit ve etilen glikol elde edilir. Bu kimysal maddeler belirli bir ekonomik değere sahip olup çeşitli endüstri alanlarında değerlendirilebilir. Kimyasal geri dönüşüm yöntemi ile elde edilen terafitalat asit ve etilen glikol ün tekrar PET üretim için kullanılması pek tercih edilmemektedir. Tekrar PET üretiminde kullamılması yerine çok daha ekonomik olan atık PET den elyaf, levha vb. üretimi için tercih edilmektedir. Atık PET ler gıda sektöründe tekrar kullandırılmamaktadır, bunun nedeni; üretimde kullanılan atık PET deki kalıntıların sağlığı ne şekilde etkilediği bililnmemesi ve bu ürünlerin tekrar tekrar kullanılmasında fiziksel özelliklerde düşme gözükmesinden dolayı düşük kalitede olmasıdır. Atık PET lerin mekanik geri dönüşüm prosesi, basit ve ucuz bir proses olduğundan kimyasal geri dönüşüm prosesine tercih edilmektedir. Şekil 2.3 te PET depolimerizasyonunda oluşan bileşiklerin yapısı ile PET yapısının karşılaştırılması verilmiştir. 10

23 Şekil 2.3 PET depolimerizasyon prosesinde oluşan bileşiklerin arasında yapısal karşılaştırma PET'in mekanik geri dönüşümü PET in mekanik geri dönüşümü; ayıklama, parçalama, yıkama, yoğunlukla ayırma, kurutma ve eritme gibi mekanik işlemler uygulanarak atık PET lerin işlenmesini içerir. 11

24 Geri dönüşüm tesisine balyalar halinde gelen atık PET önce ayıklama işlemine tabii tutulur. PET şişelerinin ayıklanması önemli ve kritik bir basamak olup iki amaç doğrultusunda gerçekleştirilir; 1. Atık PET, PVC, polietilen ve diğer plastik türlerinden ayrılır. PET şişelerin kapakları farklı bir plastik türünden (genelde polietilen) üretilir. Bunun yanında atık PET lerin toplanma esnasında farklı plastikler ve metal parçalar ile karışmış olabilir. 2. Farklı renklerdeki PET şişelerin ayrılmasını içerir. Renklerin karışmaması için aynı renklerdeki atık PET şişeler işlenerek aynı renkte ürün elde edilir. Ayıklama prosesinden sonra atık PET şişeleri, ileri aşamalarda uygulanacak mekanik işlemleri kolaylaştırmak için önce kaba bir parçalamaya tabi tutulur. Daha sonra atık PET parçaları, yıkama (yapısındaki kirleticilerin uzaklaştırılması) işlemine tabi tutulur. yıkama, mekanik geri dönüşüm prosesinde önemli bir basamak olup genelde; 2% NaOH lik çözeltisi ve deterjan ile 80 ºC de sıcak yıkama ve ardından sadece soğuk su ile durulama şelklinde uygulanır. Bu yöntem ile atık PET lerin yapısındaki kirleticiler uzaklaştırılamıyorsa bazı özel hallerde organik çözücülerin temizlik işleminde kullanılmaları görünmektedir. Yıkandıktan sonra PET kırpıntıları kurutularak pelet haline getirilir. PET kırpıntıların yapısındaki nemin minimize edilmesi, yüksek sıcaklıklardaki PET erime prosesinde hidroliz bozunmanın etkisinin azalmasına neden olur. Çoğu PET üreticisi kurutma için ºC sıcaklık aralığı ve 3-7 saat koşullarını kullanmaktadır. Tipik uygulama koşullarında nem oranın 50 ppm den fazla olmaması için PET parçacıklarına 170 ºC sıcaklıkta 6 saat kurutma uygulanır (Scheirs 1998). 12

KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği

KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Başlık KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Tanım İki veya daha fazla malzemenin, iyi özelliklerini bir araya toplamak ya da ortaya yeni bir özellik çıkarmak için, mikro veya makro seviyede

Detaylı

KARBON ELYAF TAKVİYELİ POLİAMİT 6 KARMALARIN ISIL VE MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ

KARBON ELYAF TAKVİYELİ POLİAMİT 6 KARMALARIN ISIL VE MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ KARBON ELYAF TAKVİYELİ POLİAMİT 6 KARMALARIN ISIL VE MEKANİK ÖZELLİKLERİNİN İNCELENMESİ N. Gamze Karslı Yılmaz, Ayşe Aytaç, Veli Deniz Kocaeli Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

MALZEME SEÇİMİNİN ÖNEMİ VE MÜHENDİSLİK MALZEMELERİ. Doç.Dr. Salim ŞAHİN

MALZEME SEÇİMİNİN ÖNEMİ VE MÜHENDİSLİK MALZEMELERİ. Doç.Dr. Salim ŞAHİN MALZEME SEÇİMİNİN ÖNEMİ VE MÜHENDİSLİK MALZEMELERİ Doç.Dr. Salim ŞAHİN MALZEME SEÇİMİNİN ÖNEMİ Günümüzde 70.000 demir esaslı malzeme (özellikle çelik) olmak üzere 100.000 den fazla kullanılan geniş bir

Detaylı

MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI

MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ 1 KOMPOZİT ATIKLARIN GERİ DÖNÜŞÜMÜ Farklı malzemelerden yapılmış, elle birbirinden ayrılması mümkün olmayan ambalajlara, kompozit ambalaj adı

Detaylı

Metalurji Mühendisliğine Giriş. Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU

Metalurji Mühendisliğine Giriş. Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU Metalurji Mühendisliğine Giriş Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU Esasını makromoleküllü organik maddelerin oluşturduğu yapay veya doğal maddelerin kimyasal yoldan dönüştürülmesiyle elde edilirler. Organik

Detaylı

Büro : Bölüm Sekreterliği Adana, 22 / 04 /2014 Sayı : 46232573/

Büro : Bölüm Sekreterliği Adana, 22 / 04 /2014 Sayı : 46232573/ Büro : Bölüm Sekreterliği Adana, 22 / 04 /2014 ACADİA MADENCİLİK İNŞ. NAK. SAN. TİC. LTD. ŞTİ. TARAFINDAN GETİRİLEN KAYAÇ NUMUNESİNİN ÇEŞİTLİ ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİNE YÖNELİK RAPOR İlgi: ACADİA Madencilik

Detaylı

PLASTİK MALZEMELERİN İŞLENME TEKNİKLERİ. PLASTİKLERİN GERİ DÖNÜŞÜMÜ (Recycling)

PLASTİK MALZEMELERİN İŞLENME TEKNİKLERİ. PLASTİKLERİN GERİ DÖNÜŞÜMÜ (Recycling) PLASTİK MALZEMELERİN İŞLENME TEKNİKLERİ PLASTİKLERİN GERİ DÖNÜŞÜMÜ (Recycling) PLASTİKLERİN GERİ KAZANIMI * Plastikler atık olarak doğaya atıldıklarında, bozunma sıcaklıklarının yüksek olması, ultroviyole

Detaylı

Zeyfiye TEZEL Mehmet KARACADAĞ

Zeyfiye TEZEL Mehmet KARACADAĞ PROJENİN ADI: POLİMER KATKILI ASFALT ÜRETİMİNİN ARAŞTIRILMASI Zeyfiye TEZEL Mehmet KARACADAĞ ( Kimya Bilim Danışmanlığı Çalıştayı Çalışması 29 Ağustos-9 Eylül 2007) Danışman: Doç.Dr. İsmet KAYA 1 PROJENİN

Detaylı

KATI YALITIM MALZEMELERİ KALSİYUM SİLİKAT

KATI YALITIM MALZEMELERİ KALSİYUM SİLİKAT KATI YALITIM MALZEMELERİ KALSİYUM SİLİKAT Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi KALSİYUM SİLİKAT Yüksek mukavemetli,

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI. (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI. (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI (2014-2015 Bahar Dönemi) BÖHME AŞINMA DENEYİ Amaç ve Genel Bilgiler: Kayaç ve beton yüzeylerinin aşındırıcı maddelerle

Detaylı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 9 Polimerik Malzemeler. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 9 Polimerik Malzemeler. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı MMT113 Endüstriyel Malzemeler 9 Polimerik Malzemeler Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı Polimerik malzemelerin kullanımı her yıl ortalama % 7 büyümektedir. Yıllık tüketimleri yaklaşık 120

Detaylı

Değerlendirilebilir atıkların çeşitli fiziksel ve/veya kimyasal işlemlerle ikincil hammaddeye dönüştürülerek tekrar üretim sürecine dahil edilmesine

Değerlendirilebilir atıkların çeşitli fiziksel ve/veya kimyasal işlemlerle ikincil hammaddeye dönüştürülerek tekrar üretim sürecine dahil edilmesine GERİ DÖNÜŞÜM Değerlendirilebilir atıkların çeşitli fiziksel ve/veya kimyasal işlemlerle ikincil hammaddeye dönüştürülerek tekrar üretim sürecine dahil edilmesine geri dönüşüm denir. Geri dönüşebilen maddeler;

Detaylı

Üç farklı malzeme türünden imal edilen ve günlük haya6a sıkça karşılaş9ğımız ürünlerden biri, gazlı içecek kaplarıdır. Gazlı içecekler alüminyum

Üç farklı malzeme türünden imal edilen ve günlük haya6a sıkça karşılaş9ğımız ürünlerden biri, gazlı içecek kaplarıdır. Gazlı içecekler alüminyum Üç farklı malzeme türünden imal edilen ve günlük haya6a sıkça karşılaş9ğımız ürünlerden biri, gazlı içecek kaplarıdır. Gazlı içecekler alüminyum (metal) kutularda (üs6e), cam (seramik)(ortada) ve plasek

Detaylı

METAL MATRİSLİ KOMPOZİT MALZEMELER

METAL MATRİSLİ KOMPOZİT MALZEMELER Prof.Dr.Ahmet Aran - İ.T.Ü. Makina Fakültesi METAL MATRİSLİ KOMPOZİT MALZEMELER METAL MATRİSLİ KOMPOZİTLER KARMA MALZEMELER METAL MATRİSLİ KARMA MALZEMELER MMK ÜRETİM YÖNTEMLERİ UYGULAMA ÖRNEKLERİ Metal,

Detaylı

Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik Kalıplarının Üretiminde Kullanılan Takım Çelikleri ve Üretim Prosesleri

Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik Kalıplarının Üretiminde Kullanılan Takım Çelikleri ve Üretim Prosesleri Nurettin ÇALLI Fen Bilimleri Ens. Öğrenci No: 503812162 MAD 614 Madencilikte Özel Konular I Dersi Veren: Prof. Dr. Orhan KURAL İTÜ Maden Fakültesi Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik

Detaylı

PET ATIKLARI KULLANILARAK KOMPOZİT MALZEME ÜRETİMİNİN ARAŞTIRILMASI

PET ATIKLARI KULLANILARAK KOMPOZİT MALZEME ÜRETİMİNİN ARAŞTIRILMASI Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Der. Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University Cilt 27, No 3, 467-471, 2012 Vol 27, No 3, 467-471, 2012 PET ATIKLARI KULLANILARAK KOMPOZİT MALZEME

Detaylı

SERAMİK MATRİSLİ KOMPOZİT MALZEMELER ve ÜRETİMİ

SERAMİK MATRİSLİ KOMPOZİT MALZEMELER ve ÜRETİMİ SERAMİK MATRİSLİ KOMPOZİT MALZEMELER ve ÜRETİMİ Seramik Matrisli Kompozitler Seramik malzemeler, yüksek sıcaklığa dayanıklı ve hafif oldukları (d= 1,5-3,0 gr/cm3) için oldukça çekicidir. Seramik matrisli

Detaylı

1 Tanıtım, ders içeriği, polimer işleme yöntemlerinin sınıflandırılması 2

1 Tanıtım, ders içeriği, polimer işleme yöntemlerinin sınıflandırılması 2 1 Tanıtım, ders içeriği, polimer işleme yöntemlerinin sınıflandırılması 2 Termoplastik şekillendirme süreçleri Ekstrüzyon-1 3 Ekstrüzyon-2 4 Ekstrüzyon-3 çift vidalı ekstrüzyon sistemleri (co-rotating,

Detaylı

PLASTİK ÜRÜNLERİ SANAYİİ RAPORU

PLASTİK ÜRÜNLERİ SANAYİİ RAPORU MMP Ön Raporu EK 2E PLASTİK ÜRÜNLERİ SANAYİİ RAPORU MEVCUT DURUM: Dünyada olduğu gibi Türkiye de de plastiğin, geleneksel malzemeler olan demir, cam, kağıt, tahta gibi malzemeye alternatif olarak ortaya

Detaylı

Genel olarak bir kompozit malzeme, her iki bileşene ait özelliklerin birleşimiyle daha iyi özellikteki kombinasyonlarının elde edildiği çok fazlı bir

Genel olarak bir kompozit malzeme, her iki bileşene ait özelliklerin birleşimiyle daha iyi özellikteki kombinasyonlarının elde edildiği çok fazlı bir Genel olarak bir kompozit malzeme, her iki bileşene ait özelliklerin birleşimiyle daha iyi özellikteki kombinasyonlarının elde edildiği çok fazlı bir malzeme olarak düşünülebilir. Bu birleşik etki prensibine

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Deney Laboratuvarı Adresi : Şerifali Çiftliği Hendem cad. No:58 Kat:1 Yukarıdudullu Ümraniye 34775 İSTANBUL / TÜRKİYE Tel : 0 216 420 47 52 Faks : 0 216 466 31

Detaylı

Kompozit Malzemeler. Polimer kompozit malzemeler reçine (Matrix) ve takviye (Reinforcement) bileşenlerinden oluşur.

Kompozit Malzemeler. Polimer kompozit malzemeler reçine (Matrix) ve takviye (Reinforcement) bileşenlerinden oluşur. Kompozit Malzemeler Kompozit malzeme tanımı, temel olarak iki veya daha fazla malzemenin bir arada kullanılmasıyla oluşturulan ve meydana geldiği malzemelerden farklı özelliklere sahip yeni tür malzemeleri

Detaylı

Master Panel 1000 WT Cephe

Master Panel 1000 WT Cephe GROUP ENERJİ SANDVİÇ PANEL 0216 340 2538-39 FAKS: 0216 340 2534 Email:info@groupenerji.com Master Panel 1000 WT Cephe Ürün Tanımı Cephe paneli bağlantı elemanını gizleyen sistemi sayesinde cephelerde kullanıma

Detaylı

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK VE KIRILMA Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK Tokluk bir malzemenin kırılmadan önce sönümlediği enerjinin bir ölçüsüdür. Bir malzemenin kırılmadan bir darbeye dayanması yeteneği söz konusu olduğunda önem

Detaylı

Yedinci Ulusal Kimya Mühendisliği Kongresi, 5-8 Eylül 2006, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir YMN15

Yedinci Ulusal Kimya Mühendisliği Kongresi, 5-8 Eylül 2006, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir YMN15 YMN15 EPDM BAZLI KARIŞIMLAR İÇERİSİNDE KULLANILAN KARBON SİYAHI PARTİKÜL BÜYÜKLÜĞÜNÜN VULKANİZASYONA VE NİHAİ ÜRÜNÜN FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ A.M.Eroğlu 1,G. Albayrak 2, İ. Aydın

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/4) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/4) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/4) Deney Laboratuvarı Adresi : Tümsan 2 Sitesi B Blok No:5 İkitelli İSTANBUL / TÜRKİYE Tel : 0 212 486 29 53 Faks : 0 212 486 29 52 E-Posta : info@cevkak.org Website

Detaylı

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION)

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) Püskürtme şekillendirme (PŞ) yöntemi ilk olarak Osprey Ltd. şirketi tarafından 1960 lı yıllarda geliştirilmiştir. Günümüzde püskürtme şekillendirme

Detaylı

ATIK KAĞIT LİFLERİNİN İNŞAAT SIVA MALZEMESİNE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KARAKTERİZASYONU

ATIK KAĞIT LİFLERİNİN İNŞAAT SIVA MALZEMESİNE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KARAKTERİZASYONU ATIK KAĞIT LİFLERİNİN İNŞAAT SIVA MALZEMESİNE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KARAKTERİZASYONU Merve YİĞİTER, Kübra ARSLAN, Erdal KARADURMUŞ Hitit Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 19000,

Detaylı

MALZEME BİLİMİ. 2014-2015 Güz Yarıyılı Kocaeli Üniversitesi Ford Otosan Ġhsaniye Otomotiv MYO. Yrd. Doç. Dr. Egemen Avcu

MALZEME BİLİMİ. 2014-2015 Güz Yarıyılı Kocaeli Üniversitesi Ford Otosan Ġhsaniye Otomotiv MYO. Yrd. Doç. Dr. Egemen Avcu MALZEME BİLİMİ 2014-2015 Güz Yarıyılı Kocaeli Üniversitesi Ford Otosan Ġhsaniye Otomotiv MYO Yrd. Doç. Dr. Egemen Avcu Bilgisi DERSĠN ĠÇERĠĞĠ, KONULAR 1- Malzemelerin tanımı 2- Malzemelerinseçimi 3- Malzemelerin

Detaylı

ZnS (zincblende) NaCl (sodium chloride) CsCl (cesium chloride)

ZnS (zincblende) NaCl (sodium chloride) CsCl (cesium chloride) Seramik, sert, kırılgan, yüksek ergime derecesine sahip, düşük elektrik ve ısı iletimi ile iyi kimyasal ve ısı kararlılığı olan ve yüksek basma dayanımı gösteren malzemelerdir. Malzeme özellikleri bağ

Detaylı

Metal Yüzey Hazırlama ve Temizleme Fosfatlama (Metal Surface Preparation and Cleaning)

Metal Yüzey Hazırlama ve Temizleme Fosfatlama (Metal Surface Preparation and Cleaning) Boya sisteminden beklenilen yüksek direnç,uzun ömür, mükemmel görünüş özelliklerini öteki yüzey temizleme yöntemlerinden daha etkin bir biçimde karşılamak üzere geliştirilen boya öncesi yüzey temizleme

Detaylı

matris: a (Mo) (sünek) woven fibers cross section view fiber: g (Ni 3 Al) (kırılgan)

matris: a (Mo) (sünek) woven fibers cross section view fiber: g (Ni 3 Al) (kırılgan) Kompozitler Kompozitler İki veya daha fazla malzeme grubuna ait malzemelerin bir araya getirilerek daha üstün özellikli malzeme oluşturulmasıdır. Cam takviyeli plastikler, beton, araba lastiği gibi örnekler

Detaylı

KOLEMANİT FLOTASYON KONSANTRELERİNİN BRİKETLEME YOLUYLE AGLOMERASYONU. M.Hayri ERTEN. Orta Doğu Teknik Üniversitesi

KOLEMANİT FLOTASYON KONSANTRELERİNİN BRİKETLEME YOLUYLE AGLOMERASYONU. M.Hayri ERTEN. Orta Doğu Teknik Üniversitesi KOLEMANİT FLOTASYON KONSANTRELERİNİN BRİKETLEME YOLUYLE AGLOMERASYONU M.Hayri ERTEN Orta Doğu Teknik Üniversitesi ÖZET. Flotasyondan elde edilen kolemanit konsantrelerinin kurutma veya kalsinasyon gibi

Detaylı

ISIDAÇ 40. karo. Özel ürünleriniz için özel bir çimento!

ISIDAÇ 40. karo. Özel ürünleriniz için özel bir çimento! karo Özel ürünleriniz için özel bir çimento! Çimsa Kalsiyum Alüminat Karo Uygulamaları www.cimsa.com.tr, 10 yılı aşkın süredir Çimsa tarafından, TS EN 14647 standardına uygun olarak üretilen Kalsiyum Alüminat

Detaylı

PLASTİKLER (POLİMERLER)

PLASTİKLER (POLİMERLER) PLASTİKLER (POLİMERLER) PLASTİK NEDİR? Karbon ile hidrojen bileşiği plastiği oluşturur. Petrolden elde edilir. Monomer adı verilen binlerce küçük molekülün ısı ve basınç altında birleşerek kocaman bir

Detaylı

1/26 KARBON-KARBON KOMPOZİTLERİ

1/26 KARBON-KARBON KOMPOZİTLERİ 1/26 KARBON-KARBON KOMPOZİTLERİ Karbon-Karbon Kompozitlerin Genel Özellikleri Yüksek elastik modül ve yüksek sıcaklık mukavemeti (T > 2000 o C de bile mukavemet korunur). Sürünmeye dirençli Kırılma tokluğu

Detaylı

BA KENT ÜNİVERSİTESİ. Malzemeler genel olarak 4 ana sınıfa ayrılabilirler: 1. Metaller, 2. Seramikler, 3. Polimerler 4. Kompozitler.

BA KENT ÜNİVERSİTESİ. Malzemeler genel olarak 4 ana sınıfa ayrılabilirler: 1. Metaller, 2. Seramikler, 3. Polimerler 4. Kompozitler. MALZEMELER VE GERĐLMELER Malzeme Bilimi mühendisliğin temel ve en önemli konularından birisidir. Malzeme teknolojisindeki gelişim tüm mühendislik dallarını doğrudan veya dolaylı olarak etkilemektedir.

Detaylı

DOKUMA BAZALT-CAM VE FINDIK KABUĞU TAKVİYELİ POLİMER KOMPOZİTLERİNİN EĞİLME DAYANIMI VE ISI GEÇİRGENLİKLERİNİN İNCELENMESİ

DOKUMA BAZALT-CAM VE FINDIK KABUĞU TAKVİYELİ POLİMER KOMPOZİTLERİNİN EĞİLME DAYANIMI VE ISI GEÇİRGENLİKLERİNİN İNCELENMESİ İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Yıl: 10 Sayı: 20 Güz 201 s.119-126 DOKUMA BAZALT-CAM VE FINDIK KABUĞU TAKVİYELİ POLİMER KOMPOZİTLERİNİN EĞİLME DAYANIMI VE ISI GEÇİRGENLİKLERİNİN İNCELENMESİ

Detaylı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 7 Seramikler. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı

MMT113 Endüstriyel Malzemeler 7 Seramikler. Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı MMT113 Endüstriyel Malzemeler 7 Seramikler Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2014-2015 Güz Yarıyılı Aşınmaya dayanıklı parçalar Kesici takımlar Dekorasyon ve sanat Yalıtkan malzemeler Elektronik http://www.flickr.com

Detaylı

Master Panel 1000 W Cephe

Master Panel 1000 W Cephe GROUP ENERJİ SANDVİÇ PANEL 0216 340 2538-39 FAKS:0216 340 2534 Email:info@groupenerji.com Master Panel 1000 W Cephe Ürün Tanımı Cephe paneli bağlantı elemanını gizleyen sistemi sayesinde cephelerde kullanıma

Detaylı

Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan

Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan ISIL İŞLEMLER Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan ısıtma ve soğutma işlemleridir. İşlem

Detaylı

Nanografi Nanoteknoloji Bilişim İmalat ve Danışmanlık Ltd. Şti.

Nanografi Nanoteknoloji Bilişim İmalat ve Danışmanlık Ltd. Şti. TEKNİK BİLGİ SAYFASI EPOCYL TM NC R2HM-01- Prepreg İşlemleri için Hazırlanmış Reçine Sistemi Genel Özellikler Tanım: EPOCYL TM NC R2HM-01 epoksi tabanlı bir reçine sistemidir, erimiş sıcak prepreg ve basınçlı

Detaylı

KATI YALITIM MALZEMELERİ EXPANDE POLİSTREN LEVHA

KATI YALITIM MALZEMELERİ EXPANDE POLİSTREN LEVHA KATI YALITIM MALZEMELERİ EXPANDE POLİSTREN LEVHA Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi EXPANDE POLİSTREN KÖPÜK (EPS)

Detaylı

Sudan hafif, Çelikten dayanıklı. Mühendislik Plastiklerinde Bir Polikim Klasiği ULPOLEN UHMWPE. Ulpolen Polikim in tescilli markasıdır.

Sudan hafif, Çelikten dayanıklı. Mühendislik Plastiklerinde Bir Polikim Klasiği ULPOLEN UHMWPE. Ulpolen Polikim in tescilli markasıdır. Sudan hafif, Çelikten dayanıklı Mühendislik Plastiklerinde Bir Polikim Klasiği ULPOLEN UHMWPE Ulpolen Polikim in tescilli markasıdır. Genel Özellikler ULPOLEN, ortalama molekül ağırlığı 4 milyonun üstünde

Detaylı

PBT KULLANIMI VE SAĞLADIĞI AVANTAJLAR

PBT KULLANIMI VE SAĞLADIĞI AVANTAJLAR KULLANIMI VE SAĞLADIĞI AVANTAJLAR Polibutilen tereftalat () yüksek performansa sahip dayanıklı bir yarı-kristal polimer malzeme olup mühendislik plastikleri içerisinde sınıflandırılmaktadır., özellikleri

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/8) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/8) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/8) Deney Laboratuvarı Adresi : Çamlık Mah. Yahya Kemal Beyatlı Cad. No:1 Kurtköy-Pendik 34906 İSTANBUL / TÜRKİYE Tel : 0 216 646 01 87 Faks : 0 216 646 18 62 E-Posta

Detaylı

ZEMİN MEKANİĞİ DENEYLERİ

ZEMİN MEKANİĞİ DENEYLERİ ZEMİN MEKANİĞİ DENEYLERİ Konsolidasyon Su muhtevası Dane dağılımı Üç eksenli kesme Deneyler Özgül ağırlık Serbest basınç Kıvam limitleri (likit limit) Geçirgenlik Proktor ZEMİN SU MUHTEVASI DENEYİ Birim

Detaylı

2015-2016 Eğitim Öğretim Yılı Güz ve Bahar Dönemi Muhtemel Bitirme Çalışması Konuları. Tasarım Projesi Konusu Bitirme Çalışması Konusu Özel Koşullar

2015-2016 Eğitim Öğretim Yılı Güz ve Bahar Dönemi Muhtemel Bitirme Çalışması Konuları. Tasarım Projesi Konusu Bitirme Çalışması Konusu Özel Koşullar 2015-2016 Eğitim Öğretim Yılı Güz ve Bahar Dönemi Muhtemel Bitirme Çalışması Konuları Proje No Tasarım Projesi Konusu Bitirme Çalışması Konusu Özel Koşullar 1 Soğuk spray kaplama düzeneğinin tasarlanması

Detaylı

Hexapan Honeycomb Hakkında

Hexapan Honeycomb Hakkında www.hexapan.com Hexapan Honeycomb Hakkında Üretimimiz temel olarak termoplastik HoneyComb Core ve termoplastik HoneyComb Sandwich panellerdir. Hafiflik, yüksek basma dayanımı ve çevreye dost olması gibi

Detaylı

MTA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NE AİT İLK PATENT ÇİMENTOSUZ HAFİF YAPI MALZEMESİ ÜRETİM YÖNTEMİ

MTA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NE AİT İLK PATENT ÇİMENTOSUZ HAFİF YAPI MALZEMESİ ÜRETİM YÖNTEMİ MTA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NE AİT İLK PATENT ÇİMENTOSUZ HAFİF YAPI MALZEMESİ ÜRETİM YÖNTEMİ TR 2009/00643 B Abdulkerim YÖRÜKOĞLU * ve Günnur ULUSOY ** MTA Genel Müdürlüğü MAT Dairesi Endüstriyel Hammaddeler ve

Detaylı

ZnS (zincblende) NaCl (sodium chloride) CsCl (cesium chloride)

ZnS (zincblende) NaCl (sodium chloride) CsCl (cesium chloride) Seramik, sert, kırılgan, yüksek ergime derecesine sahip, düşük elektrik ve ısı iletimi ile iyi kimyasal ve ısı kararlılığı olan ve yüksek basma dayanımı gösteren malzemelerdir. Malzeme özellikleri bağ

Detaylı

Malzeme Bilgisi ve Gemi Yapı Malzemeleri

Malzeme Bilgisi ve Gemi Yapı Malzemeleri Malzeme Bilgisi ve Gemi Yapı Malzemeleri Grup 1 Pazartesi 9.00-12.50 Dersin Öğretim Üyesi: Y.Doç.Dr. Ergün Keleşoğlu Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Davutpaşa Kampüsü Kimya Metalurji Fakültesi

Detaylı

TERMOPLASTİKLER, TERMOSETLER, ELESTOMERLER, FİBERLER

TERMOPLASTİKLER, TERMOSETLER, ELESTOMERLER, FİBERLER 1 TİCARİ POLİMERLER TERMOPLASTİKLER, TERMOSETLER, ELESTOMERLER, FİBERLER Polimerler yaşamın her kesitinde bulunan doğal ve sentetik çok çeşitli maddelerdir. Örneğin, selüloz, nişasta ve pamuk organik,

Detaylı

MMM291 MALZEME BİLİMİ

MMM291 MALZEME BİLİMİ MMM291 MALZEME BİLİMİ Ofis Saatleri: Perşembe 14:00 16:00 ayse.kalemtas@btu.edu.tr, akalemtas@gmail.com Bursa Teknik Üniversitesi, Doğa Bilimleri, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi, Metalurji ve Malzeme

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net

MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net BÖLÜM IV METALLERİN MEKANİK ÖZELLİKLERİ GERİLME VE BİRİM ŞEKİL DEĞİŞİMİ ANELASTİKLİK MALZEMELERİN ELASTİK ÖZELLİKLERİ ÇEKME ÖZELLİKLERİ

Detaylı

MALZEME BİLİMİ. Mekanik Özellikler ve Davranışlar. Doç. Dr. Özkan ÖZDEMİR. (DERS NOTLARı) Bölüm 5.

MALZEME BİLİMİ. Mekanik Özellikler ve Davranışlar. Doç. Dr. Özkan ÖZDEMİR. (DERS NOTLARı) Bölüm 5. MALZEME BİLİMİ (DERS NOTLARı) Bölüm 5. Mekanik Özellikler ve Davranışlar Doç. Dr. Özkan ÖZDEMİR ÇEKME TESTİ: Gerilim-Gerinim/Deformasyon Diyagramı Çekme deneyi malzemelerin mukavemeti hakkında esas dizayn

Detaylı

AKPA KOMPOZİT PANEL TEKNİK KATALOG

AKPA KOMPOZİT PANEL TEKNİK KATALOG AKPA KOMPOZİT PANEL TEKNİK KATALOG Ekim 2013 AKPA KOMPOZİT PANEL TEKNİK KATALOG İÇİNDEKİLER 1. Alüminyum Kompozit Panel 2 2. Kompozit Panelin Avantajları 2 3. Akpa Kompozit Panel Üretim Ölçüleri 3 4. Tolerans

Detaylı

Malzeme Bilgisi. Mühendsilik Malzemeleri - RÜ

Malzeme Bilgisi. Mühendsilik Malzemeleri - RÜ Malzeme Bilgisi 1 Giriş Genel anlamda, gereksinme duyulan maddelerin tümüne malzeme denir. Teknik dilde ise malzeme sözcüğünden özellikle, mühendislik yapıtlarının gerçekleştirilebilmesi için gerekli katı

Detaylı

ANALİZ LİSTESİ. 150*150*150 ebatlarında 7 veya 28 Günlük Kürü Tamamlanmış Küp Beton Numune

ANALİZ LİSTESİ. 150*150*150 ebatlarında 7 veya 28 Günlük Kürü Tamamlanmış Küp Beton Numune Sayfa 1 / 10 Laboratuvar Birimi : İnşaat Mühendisliği Laboratuvarı 1 Beton Basınç Dayanımı Beton Pres Test Cihazı 150*150*150 ebatlarında 7 veya 28 Günlük Kürü Tamamlanmış Küp Beton Numune TS EN 12390-3

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/8) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/8) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/8) Deney Laboratuvarı Adresi : Organize Sanayi Bölgesi 10. Cadde No: 4 Melikgazi 38070 KAYSERİ / TÜRKİYE Tel : 90 352 321 11 06 Faks : 90 352 321 15 69 E-Posta : kayserilab@tse.org.tr

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MADEN İŞLETME LABORATUVARI DENEY ADI: EĞİLME (BÜKÜLME) DAYANIMI TANIM: Eğilme dayanımı (bükülme dayanımı veya parçalanma modülü olarak da bilinir), bir malzemenin dış fiberinin çekme dayanımının ölçüsüdür. Bu özellik, silindirik

Detaylı

PLASTİK MALZEMELERİN İŞLENME TEKNİKLERİ

PLASTİK MALZEMELERİN İŞLENME TEKNİKLERİ PLASTİK MALZEMELERİN İŞLENME TEKNİKLERİ HADDELEME (Calendering) İLE İŞLEME TEKNİĞİ HADDELEMEYE(Calendering) GİRİŞ Bu yöntem genellikle termoplastiklere ve de özellikle ısıya karşı dayanıklılığı düşük olan

Detaylı

İLERİ YAPI MALZEMELERİ DERS-6 KOMPOZİTLER

İLERİ YAPI MALZEMELERİ DERS-6 KOMPOZİTLER İLERİ YAPI MALZEMELERİ DERS-6 KOMPOZİTLER Farklı malzemelerin üstün özelliklerini aynı malzemede toplamak amacıyla iki veya daha fazla ana malzeme grubuna ait malzemelerin bir araya getirilmesi ile elde

Detaylı

CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR

CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR CETP KOMPOZİTLERİN DELİNMELERİNDEKİ İTME KUVVETİNİN ANFIS İLE MODELLENMESİ MURAT KOYUNBAKAN ALİ ÜNÜVAR OKAN DEMİR Çalışmanın amacı. SUNUM PLANI Çalışmanın önemi. Deney numunelerinin üretimi ve özellikleri.

Detaylı

TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ DENEYİ

TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ DENEYİ TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ DENEYİ MAK-LAB15 1. Giriş ve Deneyin Amacı Bilindiği gibi malzeme seçiminde mekanik özellikler esas alınır. Malzemelerin mekanik özellikleri de iç yapılarına bağlıdır. Malzemelerin

Detaylı

Araçlar: Çıkarma Parçaları şu şekilde etiketlenmiştir:

Araçlar: Çıkarma Parçaları şu şekilde etiketlenmiştir: Araçlar: Deney Hücresi Deney Çözeltileri o Soğutma Kulesinden Alınan Numuneler o Laboratuvarda Hazırlanan Çözeltiler Deney Numunesi (Numune Çıkarma sı, 30mm * 50mm * 2mm) Su devirdaim Havuzu (40 C) GRANDER

Detaylı

TERMOPLASTİK POLİMERLERİN SÜRTÜNME KARIŞTIRMA NOKTA KAYNAĞINA BAKALİT ARA TABAKA TOZUNUN ETKİSİ

TERMOPLASTİK POLİMERLERİN SÜRTÜNME KARIŞTIRMA NOKTA KAYNAĞINA BAKALİT ARA TABAKA TOZUNUN ETKİSİ TERMOPLASTİK POLİMERLERİN SÜRTÜNME KARIŞTIRMA NOKTA KAYNAĞINA BAKALİT ARA TABAKA TOZUNUN ETKİSİ Bekir ÇEVİK 1 ÖZET Bu çalışmada, polietilen malzemelerin sürtünme karıştırma nokta kaynağına bakalit ara

Detaylı

Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER. Elektriksel Kutuplaşma. Dielektrik malzemeler. Kutuplaşma Türleri 15.4.2015. Elektronik kutuplaşma

Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER. Elektriksel Kutuplaşma. Dielektrik malzemeler. Kutuplaşma Türleri 15.4.2015. Elektronik kutuplaşma Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER Dielektrik malzemeler; serbest elektron yoktur, yalıtkan malzemelerdir, uygulanan elektriksel alandan etkilenebilirler. 1 2 Dielektrik malzemeler Elektriksel alan

Detaylı

METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010

METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010 METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010 WEBSİTE www2.aku.edu.tr/~hitit Dersler İÇERİK Metalik Malzemelerin Genel Karakteristiklerİ Denge diyagramları Ergitme ve döküm Dökme demir ve çelikler

Detaylı

MMM291 MALZEME BİLİMİ

MMM291 MALZEME BİLİMİ MMM291 MALZEME BİLİMİ Ofis Saatleri: Perşembe 14:00 16:00 ayse.kalemtas@btu.edu.tr, akalemtas@gmail.com Bursa Teknik Üniversitesi, Doğa Bilimleri, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi, Metalurji ve Malzeme

Detaylı

İÇERİK Kompozit malzemeler

İÇERİK Kompozit malzemeler İÇERİK Kompozit malzemeler Kullanım alanları Avantaj ve dezavantajları Sınıflandırılması KOMPOZİT MALZEMELER İki veya daha fazla malzemenin makro- düzeyde bir araya getirilmesiyle oluşturulan ve yeni özelliklere

Detaylı

EFALON. Geliştirilmiş PTFE. EFALON un sizin için değiştirebileceğimiz özelliklerini keşfedin. Harika bir mühendislik malzemesi

EFALON. Geliştirilmiş PTFE. EFALON un sizin için değiştirebileceğimiz özelliklerini keşfedin. Harika bir mühendislik malzemesi EFALON un sizin için değiştirebileceğimiz özelliklerini keşfedin Harika bir mühendislik malzemesi EFALON Geliştirilmiş PTFE Efalon Polikim in tescilli markasıdır. Genel Özellikler Politetrafluoroetilen,

Detaylı

TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ

TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ TAMGA TRİO YANMA VERİMİ Yakma ekipmanları tarafından yakıtın içerdiği enerjinin, ısı enerjisine dönüştürülme

Detaylı

YAPI MALZEMESİ. Romalılar devrinde ise su kireci bulunmuş ve su içi inşaatlarında kullanılmıştır.

YAPI MALZEMESİ. Romalılar devrinde ise su kireci bulunmuş ve su içi inşaatlarında kullanılmıştır. Bilinen en eski bağlayıcılardan birisi olan kireç, eski Babil, Mısır, Finikeliler, Hitit ve Persler tarafından hava kireci olarak yapıda kullanılmıştır. Romalılar devrinde ise su kireci bulunmuş ve su

Detaylı

Bölüm 14 & Bölüm 15: Polimerlerin Yapısı ve Özellikleri

Bölüm 14 & Bölüm 15: Polimerlerin Yapısı ve Özellikleri Bölüm 14 & Bölüm 15: Polimerlerin Yapısı ve Özellikleri Polimer molekülünün genel yapısı ve kimyasal karakteri nelerdir? Polimerin kristal yapısı metal ve seramiklerden nasıl farklıdır? Polimerlerin çekme

Detaylı

Mineral Katkılar- Metakaolin. Çimento AraĢtırma ve Uygulama Merkezi

Mineral Katkılar- Metakaolin. Çimento AraĢtırma ve Uygulama Merkezi Mineral Katkılar- Metakaolin Çimento AraĢtırma ve Uygulama Merkezi Çimento İkame Malzemeleri Çimento Ġkame Malzemelerinin Temel Kullanım Sebebi Çimento Dayanıklılığını arttırmaktır Beyaz çimento sahip

Detaylı

Master Panel NOVA 5TM Çatı

Master Panel NOVA 5TM Çatı Master Panel NOVA 5TM Çatı Ürün Tanımı Yangın riskinin yüksek olduğu yapılarda ve azami yangın dayanımı istenen binalarda güvenle kullanılırken beş hadveli formuyla geniş açıklıkların güvenle geçilmesini

Detaylı

HYDROTERMAL YÖNTEMİYLE NİKEL FERRİT NANOPARTİKÜLLERİN SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU

HYDROTERMAL YÖNTEMİYLE NİKEL FERRİT NANOPARTİKÜLLERİN SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU ÖZET HYDROTERMAL YÖNTEMİYLE NİKEL FERRİT NANOPARTİKÜLLERİN SENTEZİ VE KARAKTERİZASYONU Zeynep KARCIOĞLU KARAKAŞ a,*, Recep BONCUKÇUOĞLU a, İbrahim H. KARAKAŞ b a Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi,

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 01330 ADANA

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 01330 ADANA Sayı:B30.2.ÇKO.0.47.00.05/ 488 Tarih:19.06.2009 EMRE TAŞ ve MADENCİLİK A.Ş. TARAFINDAN GETİRİLEN 3114780 ERİŞİM NOLU VE 20068722 RUHSAT NOLU SAHADAN ALINAN BAZALT LEVHALARININ VE KÜP ÖRNEKLERİNİN MİNEROLOJİK,

Detaylı

Hitit Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 19030,ÇORUM sstilmisbasan@hitit.edu.tr

Hitit Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya Mühendisliği Bölümü, 19030,ÇORUM sstilmisbasan@hitit.edu.tr ÜÇLÜ POLİ(VİNİL KLORÜR) KARIŞIMLARININ TERMOMEKANİK ÖZELLİKLERİNE MALEİK ANHİDRİT İÇEREN TERPOLİMERLERİN ETKİSİ SATILMIŞ BASAN, ÖZLEM AYDIN, FATMA ŞAHİN Hitit Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Kimya

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü YAPI MALZEMESİ - I

Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü YAPI MALZEMESİ - I Dokuz Eylül Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü YAPI MALZEMESİ - I YRD.DOÇ.DR. KAMİLE TOSUN FELEKOĞLU 1. Giriş 1 KAYNAK KİTAP: Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Yayınları Yayın No : 307

Detaylı

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları 1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları Sol üstte yüzey seftleştirme işlemi uygulanmış bir çelik

Detaylı

THE PRODUCTION OF AA5049 ALLOY SHEETS BY TWIN ROLL CASTING

THE PRODUCTION OF AA5049 ALLOY SHEETS BY TWIN ROLL CASTING AA5049 ALÜMİNYUM ALAŞIMI LEVHALARIN İKİZ MERDANELİ SÜREKLİ DÖKÜM TEKNİĞİ İLE ÜRETİMİ Koray TURBALIOĞLU Teknik Alüminyum San. A.Ş., İstanbul koray.turbalioglu@teknikaluminyum.com.tr ÖZET AA5049 alaşımı

Detaylı

Kireçtaşlarından Çöktürülmüş Kalsiyum Karbonat Üretimi Doç. Dr. Özen KILIÇ

Kireçtaşlarından Çöktürülmüş Kalsiyum Karbonat Üretimi Doç. Dr. Özen KILIÇ Kireçtaşlarından Çöktürülmüş Kalsiyum Karbonat Üretimi Doç. Dr. Özen KILIÇ Ç.Ü. Müh. Mim. Fak. Maden Müh. Bölümü e-posta: zenkilic@cu.edu.tr PCC (ÇKK) NEDİR? PCC (Precipitated Calcium Carbonate), çöktürülmüş

Detaylı

MALZEME BİLİMİ I MMM201. aluexpo2015 Sunumu

MALZEME BİLİMİ I MMM201. aluexpo2015 Sunumu MALZEME BİLİMİ I MMM201 aluexpo2015 Sunumu Hazırlayanlar; Çağla Aytaç Dursun 130106110005 Dilek Karakaya 140106110011 Alican Aksakal 130106110005 Murat Can Eminoğlu 131106110001 Selim Can Kabahor 130106110010

Detaylı

Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Polimer Mühendisliği Bölümü. Polimer Nedir?

Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Polimer Mühendisliği Bölümü. Polimer Nedir? Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Polimer Mühendisliği Bölümü Polimer Nedir? Monomer olarak adlandırılan basit moleküllerin kimyasal bağlarla bağlanması sonucu oluşan yüksek molekül ağırlıklı maddelerdir.

Detaylı

ÜRÜN TANIMI; arasında olmalıdır.! Derz uygulaması yapıştırma işleminden bir gün sonra yapılmalıdır.!

ÜRÜN TANIMI; arasında olmalıdır.! Derz uygulaması yapıştırma işleminden bir gün sonra yapılmalıdır.! ÜRÜN TANIMI; Granülometrik karbonat tozu, portlant çimentosu ve çeşitli polimer katkılar ( yapışma, esneklik, suya karşı direnç ve aşırı soğuk ve sıcağa dayanmı arttıran ) birleşiminden oluşan, seramik,

Detaylı

YAPI MALZEMESİ AGREGALAR

YAPI MALZEMESİ AGREGALAR YAPI MALZEMESİ AGREGALAR 1 YAPI MALZEMESİ Agregalar en önemli yapı malzemelerinden olan betonun hacimce %60-%80 ini oluştururlar. Bitümlü yol kaplamalarının ağırlıkça % 90-95, hacimce %75-85 ini agregalar

Detaylı

Master Panel 1000 R5T Çatı

Master Panel 1000 R5T Çatı GROUP ENERJİ SANDVİÇ PANEL 0216 340 2538-39 FAKS: 0216 340 2534 Email:info@groupenerji.com Master Panel 1000 R5T Çatı Ürün Tanımı Yangın riskinin yüksek olduğu yapılarda ve azami yangın dayanımı istenen

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki. (Sayfa 1/8) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki. (Sayfa 1/8) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki. (Sayfa 1/8) Deney Laboratuvarı Adresi : Esenboğa Yolu Çankırı Yol Ayırımı Altınova 06105 ANKARA / TÜRKİYE Tel : 0 312 399 27 96 Faks : 0 312 399 27 95 E-Posta : takk@dsi.gov.tr

Detaylı

ÖMRÜNÜ TAMAMLAMIŞ LASTİKLERİN GERİ KAZANIMINDA PİROLİZ YÖNTEMİ

ÖMRÜNÜ TAMAMLAMIŞ LASTİKLERİN GERİ KAZANIMINDA PİROLİZ YÖNTEMİ ÖMRÜNÜ TAMAMLAMIŞ LASTİKLERİN GERİ KAZANIMINDA PİROLİZ YÖNTEMİ Onursal Yakaboylu Aslı İşler Filiz Karaosmanoğlu 1 Onursal Yakaboylu - Atık Sempozyumu / Antalya 19/04/2011 İÇERİK Lastik Atık lastik Atık

Detaylı

Gıdalarda Temel İşlemler

Gıdalarda Temel İşlemler Gıdalarda Temel İşlemler Gıdaların işlenmesi; gıda endüstrisinde uygulanan işlemlerin yanı sıra evde gıdaların hazırlanması ve pişirilmesi sırasında uygulanan işlemleri de kapsar. İşlenmemiş gıdaların

Detaylı

I. Evsel atıklar Günlük hayatta ve sanayide kullanılan milyonlarca çeşit madde vardır. Bu maddelerin büyük çoğunluğu bir süre kullanıldıktan sonra

I. Evsel atıklar Günlük hayatta ve sanayide kullanılan milyonlarca çeşit madde vardır. Bu maddelerin büyük çoğunluğu bir süre kullanıldıktan sonra I. Evsel atıklar Günlük hayatta ve sanayide kullanılan milyonlarca çeşit madde vardır. Bu maddelerin büyük çoğunluğu bir süre kullanıldıktan sonra fiziksel ve ekonomik ömrünü tamamlar ve artık kullanılamaz

Detaylı

MALZEME BİLİMİ Bölüm 1. Malzeme Bilimi ve Mühendisliğine Giriş Hazırlayan Doç. Dr. Özkan Özdemir

MALZEME BİLİMİ Bölüm 1. Malzeme Bilimi ve Mühendisliğine Giriş Hazırlayan Doç. Dr. Özkan Özdemir MALZEME BİLİMİ Bölüm 1. Malzeme Bilimi ve Mühendisliğine Giriş Hazırlayan Doç. Dr. Özkan Özdemir BÖLÜM 1. HEDEFLER Malzeme Bilimi ve Mühendislik Alanlarını tanıtmak Yapı, Özellik ve Üretim arasındaki ilişkiyi

Detaylı

PLASTĐKLERE UYGULANAN TESTLER

PLASTĐKLERE UYGULANAN TESTLER PLASTĐKLERE UYGULANAN TESTLER Eski dönemlere kıyasla günümüzde, müşteriler ve nihai kullanıcılar kullandıkları ürünler ve bu ürünlerin sağlaması gereken standartlar hakkında daha çok bilgi sahibiler. Gereksiz

Detaylı

Metalurji Mühendisliğine Giriş. Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU

Metalurji Mühendisliğine Giriş. Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU Metalurji Mühendisliğine Giriş Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU Seramik bir veya birden fazla metalin, metal olmayan element ile birleşmesi sonucu oluşan inorganik bileşiktir. Seramik grubuna oksitler, nitrürler,

Detaylı

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen ix xiii xv xvii xix xxi 1. Çevre Kimyasına Giriş 3 1.1. Çevre Kimyasına Genel Bakış ve Önemi

Detaylı