Metal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipotezinin Türkiye Ekonomisi için Sınanması Intensity of Metal (Steel) Use Hypothesis: A Test for Turkish Economy

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Metal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipotezinin Türkiye Ekonomisi için Sınanması Intensity of Metal (Steel) Use Hypothesis: A Test for Turkish Economy"

Transkript

1 SESSION Meal (Çelik) Kullanım Yoğunluğu Hipoezinin ürkiye Ekonomisi için Sınanması Inensiy of Meal (Seel) Use Hypohesis: A es for urkish Economy Assoc. Prof. Dr. Fikre Dülger (Çukurova Universiy, urkey) Ph. D. Candidae Salih Gencer (Çukurova Universiy, urkey) Ph. D. Candidae Almıla Burgaç (Çukurova Universiy, urkey) Absrac he quaniy of seel consumed can be considered as an indicaor of indusrial developmen as naions move o higher sages of indusrializaion, since he seel consumpion has been hough o be closely linked o he rae of economic growh, which influences he level of aciviy in seel inensive secors (Huh, 20). Afer he World War II, he worldwide meal consumpion increased rapidly and, his led o a concern abou he supply of meals and a fear of early depleion (Wårell, 204). As par of a broader effor o develop simple bu accurae echniques for forecasing he fuure demand for meals, he Inernaional Iron and Seel Insiue (972) and Malenbaum (973) suggesed he inensiy of use hypohesis during he 970s. his hypohesis mainains ha he inensiy of meal use is a funcion of economic developmen as measured by real GDP (Guzmán e al. 2005). Inensiy of use curve rises, peaks, and hen decline as per capia income increases. For his hypohesis he inensiy of meal use depends on he economic developmen in a counry and changes over he developmen sages of he economy. herefore he relaionship beween inensiy of meal use and economic developmen exhibis an invered U-shaped paern. he main purpose of his sudy is o es he inensiy of (seel) use hypohesis for urkey during he period using he coinegraion echnique wih srucural break. Given he daase and ime series echniques used, resuls indicae ha he seel consumpion and real GDP have he long-run relaionship. Giriş Çelik ekonomik kalkınmanın mooru ve ekonomide karşılaşırmalı üsünlük için önemli role sahip bir emel girdidir (Yellishey, vd, 200). Ekonomik kalkınma çelik yoğun sekörler üzerinde ekili olacağından çelik ükeimi ile ekonomik kalkınma birbirleriyle yakından ilişkilidir. Bu bağlamda, çelik ükeim mikarının bir ülkenin sanayileşme evreleri boyunca sanayileşmesinin bir gösergesi olarak kabul edilebileceği de ifade edilmekedir (Huh, 20). Özellikle, İkinci Dünya Savaşı sonrasında meal alebindeki arışlar dünya meal ükeiminde sürekli arışları beraberinde geirmişir. Bu da meallerin arzı hakkında ve yakın geleceke ükenmesi yönündeki endişeleri oraya çıkarmışır (Wårrel,204). II. Dünya Savaşı sonrası dünyada Gayri Safi Yuriçi Hasıla (GSYİH) oldukça hızlı bir arış gösermekedir. Benzer şekilde, çoğu ülkenin bu dönemlerde savaş süresince oluşan ahribaları onarmasından dolayı, meal kullanımında özellikle çelik ükeiminde yadsınamaz bir arış söz konusu olmuşur. EK ablo de 950 yılından iibaren günümüze kadar 0 ar yıllık periyolarla dünyada hem GSYİH daki değişim hem de dünyada çelik ükeimindeki değişim yer almakadır ve dönemlerinde hem gelirdeki hem de çelik ükeimindeki arış oldukça yüksek olmasına karşın ve dönemlerinde gelirdeki ve çelik ükeimindeki büyüme oranı oldukça düşmüşür. 970 lerde oraya çıkan perol krizleri büün ekonomileri ekilemiş ve bunun sonucu olarak 973 ve 979 sonrasında kişi başı meal ükeimi önemli düzeyde azalmışır. 980 ve 990 larda düşük büyüme oranı gözlenmesine karşın meal ükeimindeki düşüş devam emişir. Bu dönemde uluslararası borç krizinden dolayı gelişmeke olan ülkelerde, ekonomik büyümedeki düşüşle birlike, gelişmiş ülkelerde meal kullanım yoğunluğu da düşmüşür (ilon, 990). Dünyada ekonomik büyümede bu dönemde gözlenen düşüşler nedeniyle meal kullanımındaki düşüşün geçici olacağı ahminleri yapılırken, meal alep büyümesindeki azalış kalıcı olarak oraya çıkmışır (Radezki ve ilon, 990) li yıllardaki arış ise Çin ve Hindisan vb. gibi ekonomilerindeki çok hızlı büyümelere bağlanmakadır. 970 lerde, meallerin gelecekeki alebine ilişkin ahmin çabaları sürerken Uluslararası Demir ve Çelik Ensiüsü (972) ve Malenbaum (973) böyle bir ahminde kullanılmak üzere basi ama ekin bir yönem olarak Meal Kullanım Yoğunluğu Hipoezi ni önermişlerdir. Bu hipoez, genel olarak reel GSYİH birimi başına ükeilen meal mikarı olarak ölçülen meal kullanım yoğunluğunun kişi başına reel gelir ile ölçülen ekonomik kalkınmanın bir fonksiyonu olduğunu savunmakadır (Guzmán, vd, 2005). Kullanım yoğunluğu hipoezine göre, düşük kişi başına gelir düzeylerinde yuriçi üreim genellikle arım, hayvancılık ve emek yoğun imala sekörleri v.b gibi düşük meal yoğunluklu sekörlere dayalıdır. Böyle bir

2 2 INERNAIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 204 üreim yapısı içerisinde kişi başı gelir düzeyindeki arışlar ükeici ercihlerinde meal yoğun sekörlere doğru bir kaymayı doğuracakır. Çünkü aran refah düzeyi ile birlike ükeicilerin alepleri arık alyapı, imala sanayi, inşaa, makine-eçhiza ve dayanıklı ükeim mallarına yönelmişir. Bu sanayileşme evresinde meal ükeimindeki büyüme ekonomik büyümeden daha yüksekir ve doğal olarak bu dönemde meal kullanım yoğunluğu armakadır. Ancak, zamanla kişi başı gelir düzeyindeki arışlar meal kullanım yoğunluğunda bir azalışa yol açacakır. Yuriçi üreim yapısının ileri eknoloji ve hizmeler sekörüne doğru kayma göserdiği bu son aşamada meal ükeimindeki büyüme ekonomik büyümenin gerisinde kalmakadır (Crompon, 999). Bu hipoez, kalkınma ile birlike meal kullanım yoğunluğunun önce arması, sonra azalarak arması ve belirli bir epe nokasından sonra ise ersine döndüğü diğer bir ifadeyle meal kullanım yoğunluğu ve kalkınma arasındaki ilişkinin ers U-şeklinde bir eğilim sergilediğini ifade emekedir. Kullanım yoğunluğu hipoezinin es edilmesine yönelik son dönem çalışmalar, çelik ükeimi ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiye odaklanmakadır (Evans, 20). Yapılan çalışmalarda çelik ükeimi ve reel gelir arasında uzun dönemli ilişkinin deseklenmesine yönelik sonuçlar karışıkır. Ghosh (2006) Hindisan için ekonomik büyüme ve çelik ükeimi arasında eşbüünleşme ve Granger nedenselliğini sınanmaka ve çelik ükeimi ile ekonomik büyüme arasında uzun dönemli ilişki bulamazken ekonomik büyümeden çelik ükeimine doğru bir nedenselliğin olduğuna ilişkin sonuca ulaşmışır. Diğer yandan Huh (20) Kore ekonomisi için, Crompom (2000) Japonya için, Evans (20) İngilere için Coccia (202) Çin, İalya, ABD, Japonya, İngilere, Almanya, Fransa ve İalya için desekler sonuca ulaşmışlardır. Wårell (204) de 6 ülke için kullanım yoğunluğu hipoezini es emiş ve bu ülkeleri düşük, ora (ürkiye de dahil) ve yüksek gelir grubu olarak sınıflandırmışır. Sonuçlara göre ora gelir grubu için kullanım yoğunlu hipoezinin geçerli olduğu bulgusuna ulaşılmışır. Bu çalışmanın amacı, çeşili zaman serisi meolarını kullanarak, ürkiye ekonomisi için meal (çelik) kullanım yoğunluğu hipoezini dönemini kapsayan veri sei ile sınamakır. İzleyen bölümde kullanım yoğunluğu hipoezine ilişkin eorik açıklamalara yer verilmiş, üçüncü bölümde ise lieraür araması sunulmuşur. Dördüncü bölümde veri sei ve ekonomerik yöneme ilişkin açıklamalar yer alırken uygulamalı analiz sonuçları beşinci bölümde sunulmuşur. Çalışma bulguların arışıldığı sonuç bölümüyle sonlandırılmışır. 2 Kullanım Yoğunluğu Hipoezi Kullanım yoğunluğu hipoezi, bir ülkenin meal ükeiminin modellenmesinde, ülkenin ekonomik kalkınma evreleri boyunca üreimini gerçekleşirmek üzere meal gereksinimindeki değişimleri emel almakadır (Crompon,999). Meallerin gelecekeki alebine ilişkin ahminde bulunma çabalarının sonucu olarak basi ama ekin bir yönem olarak Uluslararası Demir ve Çelik Ensiüsü (972) ve Malenbaum (973) arafından önerilen Kullanım Yoğunluğu Hipoezine göre, kullanım yoğunluğu, meal kullanımının milli gelire oranı olarak anımlanmakadır. Bu anımdan harekele, meal kullanımındaki değişme kullanım yoğunluğundaki ve milli gelirdeki değişmeye bağlanmakadır (Guzmán, vd, 2005, UNCAD, 2005). Herhangi bir meale ilişkin kullanım yoğunluğu aşağıdaki biçimde formüle edilebilir: Burada, ilgili meale ilişkin kullanım yoğunluğunu; C, ilgili mealin ükeimini; GSY H ekonomik faaliye hacminin gösergesi olarak reel GSYİH yı; ise zaman indisini gösermekedir. Buna göre, meal kullanım yoğunluğu GSYİH birimi başına ükeilen fiziki meal mikarını ifade emekedir ve herhangi bir dönem için ağırlık birimi on cinsinden ifade edilen meal ükeim mikarının sabi fiyalarla GSYİH değerine oranlanmasıyla elde edilmekedir (Rebiasz, 2006). Hipoeze göre, bir ülkedeki ekonomik kalkınma düzeyi o ülkenin meal kullanım yoğunluğunu açıklamakadır. Ekonomik kalkınmanın bir gösergesi kabul edilen kişi başı reel gelir dikkae alındığında, meal kullanım yoğunluğunun kişi başı reel gelirin bir fonksiyonu olduğu ifade edilmekedir: GSY H Burada GSY H kişi başı reel GSYİH yı emsil emeke ve belirli bir dönemdeki reel GSYİH değerinin oplam nüfusa oranlanmasıyla elde edilmekedir (Wårrel ve Olson, 2009). Meal kullanım yoğunluğundaki değişimler kişi başı reel GSYİH nın bir fonksiyonu olarak ifade edilirse ers U-biçimli bir eğri elde edilmeke ve bu eğri meal kullanım yoğunluğu ile kişi başı reel gelir arasındaki ilişkiyi gösermekedir. Kişi başı reel gelir düzeyine göre meal ükeim yoğunluğunun gelişimini göseren kullanım yoğunluğu eğrisi Şekil de göserilmişir. Kullanım yoğunluğu ile kişi başı reel gelir düzeyi arasındaki ers U-biçimdeki ilişkinin açıklaması kullanım yoğunluğu hipoezinin eorik emellerini oluşurur. Robers (985), ers U-biçimini üç argümandan harekele açıklamakadır. Söz konusu eğilimleri açıklamada kullandığı argümanlardan biri alep kaymalarına ilişkindir. Buna göre, bir ülkenin kalkınma sürecinde nihai ürün bileşimi önce sanayi mallarına doğru ve sonra yüksek kalkınma düzeylerine ulaşıldığında da görece daha az mineral yoğun malları içeren hizmelere doğru kayma göserecekir. Böylece sanayileşme açısından önemli olan bir maeryalin kullanımı, oplam çıkıya göre önce () (2)

3 SESSION 3 arıp sonra azalmakadır. İkinci argümanı, üreimdeki eknik ekinliken kaynaklanmakadır. Emek verimliliğinde veya oplam fakör verimliliğindeki arış veri birim girdi başına daha fazla üreim olarak oraya çıkmakadır. Böylece, belirli bir kalkınma aşamasına ulaşılmasından sonra, kullanım yoğunluğu azalmakadır. Kullanım yoğunluğu eğrisinin sergilediği eğilimi açıklayıcı üçüncü argümanı ise girdiler arası ikameye dayandırılmakadır. Buna göre, arz ve alep koşulları, eknolojik değişmeler ve göreli girdi fiyaları girdilerin ikame edilebilirliğini arırmakadır. Kullanım yoğunluğu açısından, eori, yeni daha ucuz ve kalieli girdilerin ikame özelliğini arırması bağlamında kullanım yoğunluğunun düşmesine neden olacağını öngörmekedir (Robers, 985). IU Şekil. Meal Kullanım Yoğunluğu Eğrisi Kişi Başı GSY H ürkiye açısından çelik kullanım yoğunluğu eğrisi aşağıda Şekil 2 de verilmişir. Buna göre kişi başı GSYİH ile Çelik Kullanım Yoğunluğu arasında doğrusal bir ilişkinin devam eiğini, diğer bir ifade ile kalkınmışlık düzeyi açısından ürkiye ekonomisinin kalkınmaka olan ekonomi görünümünü devam eirdiğini söyleyebiliriz IU Şekil 2. ürkiye nin Çelik Kullanım Yoğunluğu Eğrisi KBGSYİH 3 Lieraür Özei Crompon (999), Güney Doğu Asya ülkeleri verilerini kullanarak çelik ükeiminin 2005 yılı için ahminini yapmayı amaçlamışır. Vekor Oeregrasyon Analizi (VAR) modelinin kullanıldığı çalışmada ahminler hem yüksek hem de düşük GSYİH büyümesi (ekonomik büyüme) senaryoları alında gerçekleşirilmişir. Sonuçlar 980 lerin oralarından iibaren gözlenen çelik ükeimindeki güçlü büyümenin 2005 yılına kadar devam emesi gereğini gösermişir. Crompon (2000), kullanım yoğunluğu hipoezini Japonya da son dönemde gözlenen ham çelik ükeimindeki düşüşün nedenlerini oraya koyabilmek ve bu bulgular eşliğinde 2005 yılı ükeimi için ahminlerde bulunmayı amaçlamışır. Endüsri bazında çelik ükeimini çıkı birimi başına kullanılan oralama çelik mikarı, GSYİH ya göre göreli endüsri çıkısı ve GSYİH olarak ayrışırmışır. Her endüsri için bu belirleyicilerin ahmini daha sonra endüsri ve oplam çelik ükeiminin ahminde bulunmak üzere kullanılmışır. Analizlerde bu şekilde ayrışırmaya gidilmesinin rasyoneli her endüsri için ham çelik ükeimi belirleyicilerinin ayrı ayrı sınanması amacı olduğu belirilmişir. Ayrıca, böyle bir ayrışırma ile çelik ükeimindeki son dönem azalışların kaynaklandığı sekörlerin oraya koyulabilmesi de mümkündür. Sonuçlar, Japonya da çelik ükeiminin azalışında düşük GSYİH büyümesi ve yuriçi üreimin çelik yoğunluğundaki sürekli azalışların orak ekisine işare emişir. Abbo, vd, (999), İngilere ekonomisi için çelik alebinin ahminine kakıda bulunmak amacıyla bir çelik alebi modeli gelişirmeye çalışmışır. Yazarlar, Evans (996) nın modelini çeliğin amamlayıcı bir ürün olduğu varsayımıyla ve alebinin moorlu araçlar ve inşaa endüsrilerinin çıkılarına da bağlı olduğunu kabul ederek genişlemişlerdir. Johansen (988) sınama sonuçları değişkenler arasında uzun dönemli ilişkinin varlığını gösermişir. Bu bağlamda, çalışmada bu ahmin modelinin üreiciler arafından kapasie kullanımı ve yaırım kararları için kullanılabileceği önerilmişir.

4 4 INERNAIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 204 Guzman, vd, (2005), Japonya da bakır kullanım yoğunluğundaki düşüşlerin nedenlerini oraya koymak üzere, döneminde bakır kullanım yoğunluğu eğrisini (eğrideki zaman içerisindeki kaymaları da dikkae alarak) ahmin emişir. ahmin sonuçları, kişi başı gelir düzeyindeki arışların incelenen dönemde Japonya da bakır kullanım yoğunluğunu arırdığını oraya koymuşur. Ghosh (2006), 95/ /2004 dönemi verileriyle Hindisan için çelik ükeimi ile ekonomik büyüme arasındaki eşbüünleşme ve nedensellik ilişkisini iki değişkenli VAR kapsamında sınamışır. Durağan olmadıkları espi edilen seriler arasında eşbüünleşme ilişkisi bulunamamışır. Nedensellik analizi sonuçları ise ekonomik büyümeden çelik ükeimine doğru ek yönlü nedenselliğin varlığını oraya koymuşur. Böylece çalışmada gelirdeki büyüme daha yüksek düzeyde çelik ükeiminin nedenseli olarak göserilmişir. Rebiasz (2006), çelik ükeimindeki değişimleri döneminde Polonya ekonomisi için sınamışır. Seçilmiş sekörler için çelik kullanım yoğunluğu ve ilgili sekör üreiminin oplam GSYİH içerisindeki payını göserebilmek üzere oluşurulan regresyon denklemleri ahmin edilmişir. Çalışma Polonya da ahmin edilen ekonomik büyümenin çelik kullanım yoğunluğunda makul-ılımlı bir düşüşe neden olacağı bulgusuna ulaşılmışır. Evans (20), döneminde İngilere için çelik ükeimi ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi incelemişir. Önceki çalışmalarda denge ilişkisinde yapısal kırılma/kırılmaların dikkae alınmadığına işare eden yazar, ARFIMA (kendiyle bağlaşımlı kesirli büünleşik harekeli oralama) yaklaşımına dayalı olarak çelik alebinin modellenmesinin güvenilirliliğine ve ekinliğine vurgu yapmışır. Analiz sonucunda, çelik ükeimi ile reel milli gelirin kesirli eşbüünleşik olduğu ve denge haalarının durağan olmadığı ancak oralamaya dönüş sergilediği espi edilmişir. Bu nedenle İngilere deki çelik ükeiminin ekonomik büyüme ile olan ilişkisinde denge paikasına geri döneceği bulgusuna ulaşılmışır. Huh (20), VAR ve Vekör haa düzelme modeli (VECM) aracılığıyla çelik ükeimi ve çelik ükeen sekör çıkıları arasındaki kısa ve uzun dönemli nedensellik ilişkilerini Kore ekonomisi için döneminde analiz emişir. Sonuçlar çelik ükeimi ile GSYİH arasında GSYİH dan oplam çelik ükeimine doğru uzun dönemli bir ilişkiyi oraya koymuşur. Yassı ürünler ükeimi ile çelik ükeen sekörler arasındaki nedensellik sonuçlarına göre ise çelik ükeimi ve ekonomik büyüme arasında uzun dönem denge ilişkisi espi edilmişir. Değişkenler arasındaki nedenselliğin yönü konusunda ise çalışmada, yassı ürünler ükeiminin oomobil çıkısının; gemi sanayi çıkısının yassı ürünler ükeiminin; yassı ürünler ükeiminin işlenmiş meal ürünleri çıkısının nedenseli oldukları bulgularına ulaşılmışır. Dobroă ve Cărunu (203), ham çelik üreimi ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi Çin, Japonya, Ukrayna, Rusya, ABD ve Kore ekonomileri için dönemi verileriyle incelemişir. Çalışmada, poziif bir ekonomik büyümeye çelik üreimindeki büyümenin eşlik eiği bulgusuna ulaşılmışır. Jaunky (203), bakır ükeimi ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi 6 gelişmiş ülke için dönemi verileriyle, panel veri yönemleri aracılığıyla araşırmışır. Panel birim kök ve eşbüünleşme sınamaları sonucunda değişkenlerin birinci dereceden büünleşik seriler oldukları ve aralarında eşbüünleşme ilişkisi bulunduğu göserilmişir. VECM çerçevesinde nedenselliğin incelenmesi sonucunda Finlandiya, Fransa ve İngilere için uzun dönemde ekonomik büyümeden bakır ükeiminde doğru ek yönlü bir nedensellik espi edilmişir. İspanya için ise bakır ükeiminden ekonomik büyümeye doğru ek yönlü bir nedensellik ilişkisi espi edilmişir. Panel nedensellik sınaması ise ekonomik büyümeden bakır ükeimine doğru ek yönlü uzun dönem nedensellik ilişkisinin varlığını gösermişir. Wårrel (204), kullanım yoğunluğu hipoezini 6 ülke için döneminde es emişir. Kulanım yoğunluğu hipoezinin üm panel için geçerli olmadığını ancak panelin düşük, ora ve yüksek gelir grubu ülkeler olarak sınıflandırılıp ahmin edilmesi durumunda hipoezin ora gelir grubu için geçerli olduğunu oraya koymuşur. Bu bulgular ora gelir grubundaki ülkelerin belirli bir sanayileşme evresinden daha çok hizmelere dayalı bir ekonomiye geçişlerinin bir gösergesi olarak yorumlanmışır. 4 Veri Sei ve Ekonomerik Yönem Bu çalışmada açıklanan eorik model çerçevesinde, ürkiye ekonomisi için meal (çelik) kullanım yoğunluğu hipoezi incelenmekedir. Ekonomerik model hipoeze uygun olarak, Evans (20) akip edilerek aşağıdaki şekilde anımlanmakadır. seelc on gdp (3) Modeldeki değişkenlerden seelcon çelik ükeimini; gdp ürkiye nin gayri safi yur içi hasılasını (998 fiyalarıyla) ifade emekedir. üm veriler dönemine ai yıllık veriler olup ürkiye nin reel GSYİH verisi Kalkınma Bakanlığı ndan çelik ükeim verileri ise Kalkınma Bakanlığı ve ürkiye Çelik Üreicileri Derneği nden alınmışır. üm değişkenlerin doğal logariması alınarak kullanılmışır. Zaman serileri yönemine uygun olarak ilk aşamada serilerin durağanlığını sınamak için Genelleşirilmiş Dickey-Fuller (98) (ADF) ve Kwiakowski-Phillips-Schmid-Shin (992) (KPSS) birim kök esleri

5 SESSION 5 kullanılmakadır. Değişkenler arasındaki uzun dönemli ilişki ise Engle-Granger (987) eşbüünleşme yönemi ve yapısal kırılmaları dikkae alan Gregory-Hansen (996a, b) (G-H) eşbüünleşme yönemleri kullanılarak incelenmişir. G-H yapısal kırılmanın varlığında sandar (geleneksel) eşbüünleşme eslerinin değişkenler arasında uzun dönemli ilişkinin araşırılmasında yeersiz kalacağını belirip, yapısal kırılma alında uzun dönemli ilişkiyi belirlemek için dör model gelişirmişir. Boş hipoez uzun dönemli ilişkinin olmadığını belirirken alernaif hipoez ise yapısal kırılma alında uzun dönemli ilişkinin var olduğunu belirir. Gelişirilen modellerde birinci model düzeyde kırılmayı, ikinci model ise rend varken düzeyde kırılma ile uzun dönemli ilişkiyi es emekedir. Üçüncü model rejim değişikliği modelidir. Dördüncü model ise hem rejim değişikliğini hem de rendde kırılma varken değişkenler arasında eşbüünleşme ilişkisini sınamakadır. Bu modellerde yapısal kırılma zamanı ise içsel olarak belirlenmekedir. Yapısal kırılmaların modele dahil edilmesini sağlayan kukla değişkenler şu şekilde anımlanır; 0,eger,eger,. Burada gözlem sayısını, τ en yakın amsayıyı belirirken 0 ile arasında değer alıp, kırılmanın gerçekleşiği gözlemi gösermekedir. Gregory Hansen (996a, b) arafından gelişirilen dör model aşağıdaki gibidir Düzeyde Kırılma (C) y y, =,. (4) 2 2 Kırılmadan önce sabi erim μ, kırılmanın sabi erimde yapığı değişim ise μ 2 ile göserilmekedir. α ise bağımsız değişkenlerin kasayılarını ifade emekedir. rendli Düzeyde Kırılma (C/) y y, =,. (5) 2 2 Bu model sabie kırılma modelinden farklı olarak rendin varlığında sabi erimdeki kırılmayı dikkae almakır. Rejim Değişikliği (C/S): y y y, =,... (6) Rejim değişikliği modelinde μ ve μ 2 sabie kırılma modeli ile aynıdır. rejim değişikliğinden önceki eğim kasayılarını ve ise kırılma döneminden sonraki eğim kasayılarındaki değişimi gösermekedir. Kırılma 2 döneminin belirlenmesiyle paramerelerde ne yönde bir değişim olduğu ve rejim kaymasının olup olmadığı bu model ile oraya konulmakadır. Rejim Değişikliği ve rendde Kırılma (C//S) y 2 2 y y, =,... (7) Sabi erim, rejim değişikliğinden önceki eğim kasayıları ve rend kasayısı sırasıyla μ,, β ile ifade emekedir. μ 2, ve β 2 2 ise kırılmadan sonraki ilgili değişimleri gösermekedir. İncelenen dönem içerisindeki kırılma zamanı, örneklemin başından ve sonundan belirli bir yüzde ( örnek olarak %5) aılarak her bir noka için ahmin edilen Z, Z α ve ADF isaisik değerlerinin minimum olduğu noka olarak belirlenir (Gregory- Hansen,996:04-06). Gregory-Hansen eşbüünleşme esinde Z, Z α ve ADF aşağıdaki gibi anımlanmakadır; Z Z * * ADF min Z ( ), minz ( ), * min ADF( ). 5 Analiz Sonuçları 5. Birim Kök Analiz Sonuçları Analizlerde kullanılan serilerin durağan olup olmadıklarını sapamak için uygulanan ADF ve KPSS birim kök eslerinin sonuçları ablo de verilmekedir. Her iki es sonucuna göre çelik ükeimi ve reel gelir serilerinin birim kök içerdiği, büün serilerin birinci farklarının ise durağan olduğu sonucuna ulaşılmakadır.

6 6 INERNAIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 204 ADF Model A Model B KPSS Değişkenler k (γ) k (γ) seelcon -2.7 ** ** 0.9 ** 0.22 ** gdp ** ** 0.93 ** 0.20 ** dseelcon ** ** 0.0 ** 0.08 ** dgdp ** ** 0.3 ** 0.05 ** Kririk (**) Değerler (*) (#) % 5% 0% ** ** -3.5 ** Model A sabi ve rendli, Model B: sabili modeli gösermekedir. k gecikme sayısını gösermeke ve gecikmeler ADF için AIC e göre belirlenmekedir. ablo. ADF ve KPSS Birim Kök esleri 5.2 Engle-Granger ve Gregory-Hansen Eşbüünleşme esinin Sonuçları (3) no lu eşilik Engle-Granger eşbüünleşme yönemiyle ahmin edilmiş sonuçlar ablo 2 de verilmişir. Eşbüünleşme esi için haa erimlerinin durağanlığı sabisiz ve rendsiz model üzerinden yapılmışır. Eşbüünleşme sonucuna göre değişkenler arasında uzun dönemli ilişkinin olmadığını ifade eden boş hipoez reddedilememişir seelcon f ( gdp ) k Kriik Değer ε -2,73 ** % * %5 # %0 es İsaisiği -5, ,34 ablo 2. Engle-Granger Eşbüünleşme esi Sonucu ADF Düzeyde Kırılma ** Kriik Değerler ** % * %5 # %0 rendli Düzeyde Kırılma Kriik Değerler ** % * %5 # %0 (0.9) -5.3*** -4.6*** -4.34*** ** -5.45*** -4.99*** -4.72*** Rejim Değişikliği ** Kriik Değerler ** % * %5 # %0 Rejim Değişikliği ve rendde Kırılma Kriik Değerler ** % * %5 # %0 (0.38) -5.47*** -4.95*** -4.68*** ** -6.02*** -5.50*** Kırılma Dönemi Z ** (0.9) ablo 3. Gregory-Hansen Eşbüünleşme Sonuçları Kırılma Dönemi Z α * (0.9) Kırılma Dönemi 966 Yapısal kırılmayı dikkae alarak uzun dönemli ilişkinin varlığını sınayan G-H esinin sonuçları ablo 3 e sunulmakadır. Buna göre, ürkiye ekonomisi için meal (çelik) kullanım yoğunluğu hipoezinin es edildiği düzeyde kırılma, rendli düzeyde kırılma ve rejim değişikliği modelleri için ADF ve Z es isaisiğine göre % anlamlılık düzeyinde dahi eşbüünleşme ilişkisinin olmadığı yokluk hipoezi reddedilmişir. Z α es isaisiğine göre ise her üç model için %5 anlamlık düzeyinde değişkenler arasında uzun dönemli ilişkinin varlığı kabul edilmekedir. Rejim değişikliği ve rendde kırılma modeline göre ise ADF ve Z es isaisiğine göre uzun dönemli ilişkinin varlığı kabul edilirken Z α es isaisiğine göre uzun dönemli ilişki bulunamamışır. Buna göre, ADF es isaisiğince belirlenen kırılma dönemleri düzeyde kırılma modelinde (C) 966, rendli düzeyde kırılma (C/) ve rejim değişikliği ve rendde kırılma (C//S) modellerinde 988 ve rejim değişikliği modelinde (C/S) ise 977 dönemleridir. İçsel olarak belirlenen kırılma dönemleri demir-çelik seköründe gözlenen * -5.3*** -4.6*** -4.34*** ** * -5.45*** -4.99*** -4.72*** 977 * ** (0.38) -5.47*** -4.95*** -4.68*** 988 * ** -6.02*** -5.50*** -5.24*** *** *** *** * ** *** *** *** * ** -57.7*** *** -4.85*** * ** *** *** -53.3*** Kırılma nokası paranez içinde göserilmişir. k gecikme sayısıdır ve gecikmeler 8 den azalarak anlamlılığı % 5 önem düzeyinde esine göre belirlenmişir

7 Kalinilar Kalinilar Gerçek/ahmin Edilen Gerçek/ahmin Edilen SESSION 7 gelişmelere bakıldığında oldukça anlamlıdır. 965 yılında Ereğli Demir Çelik fabrikası açılmış olması ve onu akip eden dönemde kırılmanın bulunması önemlidir. Ayrıca 977 yılında İskenderun Demir Çelik fabrikasının kurulması sekördeki önemli bir gelişme olurken, 988 yılı ise dünyada yaşanan çelik krizi ile yakından ilişkilidir. Düzeyde Kırılma rendli Düzeyde Kırılma Rejim Değişikliği Rejim Değişikliği ve rendde Kırılma seelcon= dum +.57gdp (-23.5) (6.07) (48.80) seelcon= dum rend + 3.6gdp (-9.35) (-3.5) (-5.08) (2.53) seelcon = dum gdp +.5dumgdp (-47.33) (2.20) (27.02) (3.23) seelcon = dum rend dumrend (-5.04) (-0.72) (-.68 ) (-3.06) gdp + 3.3dumgdp (6.7) (6.9) ablo 4. Gregory-Hansen Eşbüünleşme ahmin Sonuçları seelcon= dum +.57gdp Şekil 3. Düzeyde Kırılma ahmin Grafiği seelcon= dum rend+ 3.6gdp Şekil 4. rendli Düzeyde Kırılma ahmin Grafiği G-H eşbüünleşme sınamasında C, C/, C/S ve C//S için uzun dönemli ilişkinin varlığını göseren kanılara ulaşıldıkan sonra modeller ADF es isaisiğine göre belirlenen kırılma dönemleri göz önüne alınarak Sıradan En Küçük Kareler (EKK) yönemi ile ahmin edilmişir. ahmin sonuçları ablo 4 de yer almaka ve ahmin edilen modellere ilişkin grafikler ise Şekil 3, 4, 5 ve 6 de göserilmekedir. C modelinde kırılma dönemini ifade eden kukla ve gelirin kasayısı isaisiksel olarak anlamlıdır. C/ modelinde ise kırılma dönemi, rend ve gelirin

8 Kalinilar Kalinilar Gerçek/ahmin Edilen Gerçek/ahmin Edilen 8 INERNAIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 204 kasayıları anlamlıdır. rendin kasayısının negaif olması meal kullanım eğrisinin ersine dönmesine ilişkin öncü olarak değerlendirilebilir. C/S modelinde gelirin kasayısı hem rejim değişikliğinden önce hem de sonrasında anlamlı bulunmuş ancak rejim değişikliğinden sonra gelirin kasayısı düşüş gösermişir. Bu değişim de kullanım yoğunluğu hipoezi bağlamında, kişi başına reel gelir armasına bağlı olarak, gelir esnekliğinin oldukça düşüğünü ve ürkiye ekonomisinin kalkınma evreleri açısından yeni bir paikaya girmesi yönünde öncü göserge olarak değerlendirilebilir. C//S modelinde ise kukla değişken ve rejim değişikliği öncesi rendin kasayısı (%5 anlamlılık düzeyinde) isaisiksel olarak anlamsızdır. rendin kasayısı rejim değişikliği sonrası anlamlı ve negaifken, gelirin kasayısı rejim değişikliği öncesi ve sonrasında anlamlı ve poziifir. C, C/, C/S ve C//S modellerine ai grafiklere bakıldığında (Şekil 3, 4, 5 ve 6) ahmin edilen modelin gerçeğe ne kadar yakın olduğu açıkça görülmekedir seelcon= dum gdp+.5dumgdp Şekil 5. Rejim Değişikliği ahmin Grafiği seelcon = dum rend dumrend gdp + 3.3dumgdp 6 Sonuç Şekil 6. Rejim Değişikliği ve rendli Düzeyde Kırılma ahmin Grafiği Bu çalışmada, zaman serisi meoları kullanarak, ürkiye ekonomisi için meal (çelik) kullanım yoğunluğu hipoezi dönemini kapsayan veri sei ile incelenmişir. Çalışmada öncelikle analize konu serilerin durağanlıkları birim kök esleri aracılığıyla araşırılmışır. Sonuçlar serilerin düzey değerlerinde durağan olmadıklarını ancak birinci farklarında durağan hale geldiklerini gösermişir. Bu bulgular ışığında seriler arasında eşbüünleşme ilişkisinin olup olmadığı ilk olarak geleneksel Engle-Granger (987) eşbüünleşme yönemine göre sınanmış, ancak ilişkinin varlığına yönelik sonuca ulaşılamamışır. Daha sonra uzun dönemli ilişkinin araşırılmasında yapısal kırılmayı dikkae alan Gregory-Hansen (996a, b) es sonucu ise yapısal kırılma alında değişkenler arasında uzun dönem denge ilişkisinin varlığını gösermişir. Analizde kullanılan veri sei ve ekonomerik yönemlere dayalı olarak, gelir ve çelik ükeimi arasında uzun dönemli bir ilişkinin

9 SESSION 9 olduğuna yönelik güçlü bulgulara ulaşılmışır. ürkiye ekonomisinin kalkınma evreleri açısından bakıldığında, uygulanan yapısal kırılma modelleri anlamlı işareler vermekedir. Özellikle C/S modelinde birinci rejimde gelir esnekliği kasayısı 2.08 iken ikinci rejimde.5 e düşmüş olması kullanım yoğunlu hipoezi açısından hipoezi desekleyen önemli bir ipucu olarak değerlendirilmekedir. Büün olarak sonuçlar bize, bu hipoez bağlamında, ürkiye ekonomisinin ora gelir uzağında, kalkınmaka olan bir ülke görünümünde olduğu konusunda da ipuçları vermekedir. Kaynakça Abbo, A. J., Lawler, K. A., & Armisead, C. (999), he UK demand for seel, Applied Economics, 3, pp Coccia, M. (202), Dynamics of he seel and long-erm equilibrium hypohesis across leading geoeconomic players: empirical evidence for supporing a policy formulaion (No ), Insiue for Economic Research on Firms and Growh-Moncalieri (O). Crompon, P. (2000), Fuure rends in Japanese seel consumpion, Resources Policy, 26, pp Crompon, P. (999). Forecasing seel consumpion in Souh Eas Asia, Resources Policy, 25, pp Dickey, D A. & Fuller, W. A. (98), Likelihood Raio Saics for Auoregressive ime Series wih a Uni Roo, Economerica. 49, pp Dobroă, G., & Cărunu, C. (203), he analysis of he correlaion beween he economic growh and crude seel producion in he period 99-20, Mealurgija, 52, pp Engle, R.F., Granger, C.W.J., (987), Co-inegraion and error-correcion: represenaion, esimaion and esing, Economerica, 55, pp Evans, M. (996), Modelling seel demand in he UK, Iron making and Seel making, 23, pp Evans, M. (20), Seel consumpion and economic aciviy in he UK: he inegraion and coinegraion debae, Resources Policy, 36, pp Ghosh, S. (2006), Seel consumpion and economic growh: Evidence from India, Resources Policy, 3(), 7-. Gregory, A. W. & Hansen, B. E. (996a), Residual-Based ess for Coinegraion in Models wih Regime Shifs, Journal of Economerics, 70, pp Gregory, A. W. & B.E. Hansen, (996b), ess for he Coinegraion in Models wih Regime and rend Shifs, Oxford Bullein of Economics and Saisics, 58, pp Guzmán Ignacio, J., Nishiyama,., & ilon, J. E. (2005), rends in he inensiy of copper use in Japan since 960, Resources Policy, 30, pp Huh, K. S. (20), Seel consumpion and economic growh in Korea: Long-erm and shor-erm evidence, Resources Policy, 36, pp Jaunky, V. C. (203), A coinegraion and causaliy analysis of copper consumpion and economic growh in rich counries, Resources Policy, 38, pp Johansen, S. (988), Saisical analysis of coinegraion vecors, Journal of economic dynamics and conrol, 2, pp Kalkınma Bakanlığı, hp://www.kalkinma.gov.r/pages/index.aspx. Kwiakowski, D., Philiphs, P. C.B., Schmid, P. & Shin, Y. (992). esing he Null Hypohesis of Saionariy Agains he Alernaive of a Uni Roo, How sure are we ha Economic ime Series have a Uni Roo, Journal of Economerics, 54, pp Malenbaum, W., 973. Maerial Requiremens in he Unied Saes and Abroad in he Year 2000: A Research Projec Prepared for he Naional Commissionon Maerials Policy. Universiy of Pennsylvania, Philadelphia. Radezki, M., & ilon, J. E. (990), Concepual and mehodological issues. World meal demand, rends and prospecs, pp Rebiasz, B. (2006), Polish seel consumpion, , Resources Policy, 3, pp Robers, M C (985), heory and Pracice of he lnensiy of Use Mehod of Mineral Consumpion Forecasing PhD Disseraion. Universiy of Arizona, ucson, AZ. Uluslararası Demir ve Çelik Ensiüsü, Değişik Yıllar, hps://www.worldseel.org/saisics/saisicsarchive/yearbook-archive.hml UNCAD, 2005, rade and Developmen Repor.

10 0 INERNAIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 204 ilon, J., 990, World Meal Demand Resources for he Fuure, (an independen non profi organizaion) Washingon, D.C. Wårell, L. (204), rends and developmens in long-erm seel demand he inensiy-of-use hypohesis revisied, Resources Policy, 39, Wårell, L., & Olsson, A. (2009), rends and developmens in he inensiy of seel use: an economeric analysis, Online a: hp://pure. lu. se/poral/files/357773/paper. pdf. Yellishey, M., Ranjih, P. G., & harumarajah, A. (200), Iron ore and seel producion rends and maerial flows in he world: Is his really susainable?, Resources, conservaion and recycling, 54, pp Ek GSYIH % 4,7 5,3 3,8 2 2,8 2,5 Çelik ükeimi % 6,4 5,6 2, 0,8 0,9 5,2 Ek ablo. Dünya GSYIH ve Çelik ükeimdeki Değişim

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Yrd.Doç.Dr. Cüney KILIÇ Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Biga İ.İ.B.F., İkisa Bölümü Yrd.Doç.Dr. Yılmaz BAYAR Karabük Üniversiesi

Detaylı

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI Arş. Gör. Furkan EMİRMAHMUTOĞLU Yrd. Doç. Dr. Nezir KÖSE Arş. Gör. Yeliz YALÇIN

Detaylı

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.2011, C.16, S.1 s.349-362. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.2011, Vol.16,

Detaylı

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Doğuş Üniversiesi Dergisi, (), 57-65 İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Serve CEYLAN Giresun Üniversiesi İİBF, İkisa

Detaylı

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ İsmail KINACI 1, Aşır GENÇ 1, Galip OTURANÇ, Aydın KURNAZ, Şefik BİLİR 3 1 Selçuk Üniversiesi, Fen-Edebiya Fakülesi İsaisik

Detaylı

Mevsimsel Kointegrasyon Analizi: Güney Afrika Örneği. Seasonal Cointegration Analysis: Example of South Africa

Mevsimsel Kointegrasyon Analizi: Güney Afrika Örneği. Seasonal Cointegration Analysis: Example of South Africa Gazi Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Vol/Cil 3, No/Sayı 6, 216 Mevsimsel Koinegrasyon Analizi Güney Afrika Örneği Jeanine NDIHOKUBWAYO Yılmaz AKDİ Öze Bu çalışmada 1991-2134 dönemi Güney Afrika ekonomik

Detaylı

Türkiye de Petrol Tüketimi İle Reel GSYİH Arasındaki Uzun Dönem İlişkinin Johansen Eş-Bütünleşme Yöntemi İle Analiz Edilmesi

Türkiye de Petrol Tüketimi İle Reel GSYİH Arasındaki Uzun Dönem İlişkinin Johansen Eş-Bütünleşme Yöntemi İle Analiz Edilmesi Volume 5 Number 2 2014 pp. 47-60 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Türkiye de Perol Tükeimi İle Reel GSYİH Arasındaki Uzun Dönem İlişkinin Johansen Eş-Büünleşme Yönemi İle Analiz Edilmesi Reşa Ceylana

Detaylı

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Sabit Sermaye Yatırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz Mura ÇETİN Doç. Dr., Bozok Üniversiesi, İİBF İkisa Bölümü mura.cein@bozok.edu.r Sabi Sermaye Yaırımları ve Ekonomik Büyüme: Ampirik Bir Analiz

Detaylı

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey 1 Öze: Ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişmelerinin sürükleyici unsuru ve en emel gereksinimlerinden biri enerjidir. Đş yapma kapasiesi olarak anımlanan enerjiye gelişmiş ülkelerle birlike, gelişmek iseyen

Detaylı

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cil 3, Sayı 6, 2007, ss. 8 88. TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ Arş.Gör. Erman ERBAYKAL Balıkesir Üniversiesi

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme

Türkiye Ekonomisinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme Türkiye Ekonomisinde Enerji Tükeimi ve Ekonomik Büyüme Mehme MUCUK * Doğan UYSAL ** Öze Genel olarak enerji, ekonomik ve endüsriyel kalkınma için önemli bir girdi kabul edilmekedir. Ancak enerjinin bazı

Detaylı

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu Hayvansal Üreim 53(): 3-39, 01 Araşırma Türkiye de Kırmızı E Üreiminin Box-Jenkins Yönemiyle Modellenmesi ve Üreim Projeksiyonu Şenol Çelik Ankara Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Zooekni Anabilim Dalı

Detaylı

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ *

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ * İşsizlik ve İnihar İlişkisi: 1975 2005 Var Analizi 161 İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferha TOPBAŞ * ÖZET İşsizlik, birey üzerinde olumsuz birçok soruna neden olan karmaşık bir olgudur.

Detaylı

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Ekileri: Türkiye Örneği Öze Ahme Mura ALPER Bu çalışma Türkiye deki reel döviz kuru dalgalanmalarının kaynaklarını açıklamayı amaçlamakadır.

Detaylı

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2011, Volume: 6, Number: 4, Aricle Number: 3C0085 SOCIAL SCIENCES Received: May 2011 Acceped: Ocober 2011 Şeyma Çalışkan Çavdar Series : 3C Yildiz

Detaylı

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 3 Sayı: 2 Nisan 203 ss. 9-208 Türkiye nin İhala ve İhraca Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama Dependency of Impor and Expor of

Detaylı

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (7) 2004 / 1 : 23-35 Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Ekisi Osman Karamusafa * Ayku Karakaya ** Öze: Bu çalışmanın amacı, enflasyon oranının

Detaylı

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği Volume 4 Number 3 03 pp. -40 ISSN: 309-448 www.berjournal.com Borsa Geiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yönemlerle Analizi: Türkiye Örneği Yusuf Ekrem Akbaşa Öze: Bu çalışmada,

Detaylı

Türkiye de Elektrik Tüketimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz

Türkiye de Elektrik Tüketimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz Enerji, Piyasa ve Düzenleme (Cil:2, 2011, Sayfa 49-73) Türkiye de Elekrik Tükeimi Büyüme İlişkisi: Dinamik Analiz H. Mura Eruğrul * Öze Çalışmada Türkiye de elekrik ükeimi büyüme ilişkisi 1998Ç1-2011Ç3

Detaylı

Cari İşlemler Açığının Sürdürülebilirliğinin Çoklu Yapısal Kırılmalı Eşbütünleşme Yöntemi ile Sınanması

Cari İşlemler Açığının Sürdürülebilirliğinin Çoklu Yapısal Kırılmalı Eşbütünleşme Yöntemi ile Sınanması Çukurova Üniversiesi İİBF Dergisi Cil:19. Sayı:2. Aralık 2015 ss.135-149 Cari İşlemler Açığının Sürdürülebilirliğinin Çoklu Yapısal Kırılmalı Eşbüünleşme Yönemi ile Tesing he Susainabiliy of Curren Accoun

Detaylı

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ 45 ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ Zehra ABDİOĞLU * ÖZET Bu çalışma Türkiye için 2005-2012 dönemi iibariyle ara malı, dayanıklı ükeim malı, dayanıksız ükeim malı, enerji ve sermaye malı

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI TCMB Faiz Kararlarının Piyasa Faizleri Ve Hisse Senedi Piyasaları Üzerine Ekisi Mura Duran Refe Gürkaynak Pınar Özlü Deren

Detaylı

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıılmış Gecikme ve Ooregresiv Modeller 1 Zaman serisi modellerinde, bağımlı değişken Y nin zamanındaki değerleri, bağımsız X değişkenlerinin zamanındaki cari

Detaylı

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ The Journal of Academic Social Science Sudies Inernaional Journal of Social Science Doi number:hp://dx.doi.org/10.9761/jasss2963 Number: 37, p. 399-408, Auumn I 2015 Yayın Süreci Yayın Geliş Tarihi Yayınlanma

Detaylı

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ,, 15(),71-79 AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ Selim Adem HATIRLI Vecdi DEMİRCAN Ali Rıza AKTAŞ Süleyman Demirel Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım

Detaylı

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (6) 2003 / 2 : 49-62 Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Hüdaverdi Bircan * Yalçın Karagöz ** Öze: Bu çalışmada geleceği

Detaylı

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA Mura ASLAN Eskişehir Osmangazi Üniversiesi H. Kürşad ASLAN Ken Sae Üniversiesi Öze İskandinav ücre modelinden hareke

Detaylı

Birim Kök Testleri 3/24/2016. Bir stokastik sürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde

Birim Kök Testleri 3/24/2016. Bir stokastik sürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, InroducoryEconomericsA Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

YAPISAL KIRILMA DURUMUNDA SAĞLIK HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR UYGULAMA

YAPISAL KIRILMA DURUMUNDA SAĞLIK HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR UYGULAMA Elecronic Journal of Vocaional Colleges December/Aralık 2012 YAPISAL KIRILMA DURUMUNDA SAĞLIK HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÜZERİNE BİR UYGULAMA Muhammed TIRAŞOĞLU 1 Burcu YILDIRIM 2

Detaylı

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region MPRA Munich Personal RePEc Archive A Sudy on he Esimaion of Suly Resonse of Coon in Cukurova Region Erkan Akas Faculy of Economics & Admin.Sciences a BIGA 2006 Online a h://mra.ub.uni-muenchen.de/8648/

Detaylı

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi 259-284 Saın Alma Gücü Pariesinin Azerbaycan, Kazakisan ve Kırgızisan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbüünleşme Analizi Turhan Korkmaz Emrah İsmail Çevik ** Nüke Kırcı Çevik *** Öz Bu çalışmada Azerbaycan,

Detaylı

PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Güz 2013, Cil:9, Yıl:9, Sayı:2, 9:7997 PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Sevinç GÜLER * Halime TEMEL NALIN * * IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

Detaylı

TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY

TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY Journal of Yasar Universiy 22 26(7) 4392-444 TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY M. Ali Bilginoğlu

Detaylı

8.Ders(EK) Zaman Serileri Analizi

8.Ders(EK) Zaman Serileri Analizi 8.Ders(EK) Zaman Serileri Analizi SPSS Projec: Airline Passengers daa se is used for various analyses in his online raining workshop, which includes: Times series analysis [building ARIMA models] Proje:

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ:

REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Ekonomeri ve İsaisik Sayı: 005 9 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ REEL DÖVİZ KURU VE DIŞ TİCARET DENGESİ İLİŞKİSİ: Prof.Dr. Rahmi YAMAK; Abdurrahman KORKMAZ * Absrac

Detaylı

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012 Türkiye de Fındık Üreim Alanlarının Armasında Deseklemelerin Ekisi Selma KAYALAK 1 Ahme ÖZÇELİK 2 1 Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Çanakkale 2 Ankara Üniversiesi

Detaylı

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği

Para Talebinin Belirleyenleri ve İstikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:3 Cil: Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Para Talebinin Belirleyenleri ve İsikrarı Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği Yrd. Doç. Dr. Burcu ÖZCAN Fıra Üniversiesi, İ.İ.B.F.,

Detaylı

EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ EKONOMİK PERFORMANS VE BÜROKRASİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Ünal ARSLAN Musafa Kemal Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi, İkisa Bölümü. E-posa: uarslan@yahoo.com Yıldız SAĞLAM Musafa Kemal Üniversiesi

Detaylı

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.urkjans.com Türkiye nin Kabuklu Fındık Üreiminde Üreim-Fiya İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi Şenol ÇELİK*

Detaylı

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Bahar 20, Cil:7, Yıl:7, Sayı:, 7:53-65 TÜKETİCİ GÜVENİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ * Yusuf Volkan TOPUZ ** THE CAUSALITY

Detaylı

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği

Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Volume 2. Number 1. 2011 pp. 121-142 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Finansal Gelişme ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Đlişkinin Ampirik Bir Analizi: Türkiye Örneği Burcu Ozcan a Ayse Ari b Öze: Finansal

Detaylı

Büyüme ve İstihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği. The Relationship between Growth and Employment: The Case of Turkey

Büyüme ve İstihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği. The Relationship between Growth and Employment: The Case of Turkey SESSION C: Çalışma Ekonomisi 67 Büyüme ve İsihdam Arasindaki İlişki: Türkiye Örneği Yusuf Muraoğlu (Hii Universiy, Turkey) The Relaionship beween Growh and Employmen: The Case of Turkey Absrac One of he

Detaylı

Çift Üstel Düzeltme (Holt Metodu ile)

Çift Üstel Düzeltme (Holt Metodu ile) Tahmin Yönemleri Çif Üsel Düzelme (Hol Meodu ile) Hol meodu, zaman serilerinin, doğrusal rend ile izlenmesi için asarlanmış bir yönemdir. Yönem (seri için) ve (rend için) olmak üzere iki düzelme kasayısının

Detaylı

MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİYE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİYLE BİR UYGULAMA

MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİYE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİYLE BİR UYGULAMA Aaürk Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 5, Sayı:, 3 MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİLE BİR UGULAMA Özlem AVAZ KIZILGÖL (*) Öze: Bu çalışmada, GSİH, ihraca,

Detaylı

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik:

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Hisse Senedi Fiyalarıyla abancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Toda-amamoo aklaşımı Dr. Cüney AKAR Balıkesir Üniversiesi, Bandırma İİBF. Öze Bu çalışmada İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında (İMKB) IMKB100

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141 C.Ü. İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil 11, Sayı 1, 2010 141 BİR MALİYE POLİTİKASI ARACI OLARAK BORÇLANMA VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990 2009) Hali ÇİÇEK *, Süleyman GÖZEGİR ** ve

Detaylı

TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ

TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ TÜRKİYE DE İNŞAAT SEKTÖRÜ VE PARA POLİTİKALARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİLERİ Eem Hakan ERGEÇ Eskişehir Osmangazi Üniversiesi Mura TAŞDEMİR Eskişehir OsmangaziÜniversiesi Öze İnşaa sekörü çıkısının

Detaylı

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2007, CİLT XXII, SAYI 1 TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Araş. Gör. Burcu KIRAN * Öze Bu çalışmada, reel döviz kuru

Detaylı

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'de İktisadi Özgürlük ve İstihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi

Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye'de İktisadi Özgürlük ve İstihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi SESSION 3B: Ora Asya Ekonomileri 07 Azerbaycan, Kazakisan, Kırgızisan ve Türkiyede İkisadi Özgürlük ve İsihdam İlişkisi: Bir Panel Veri Analizi Prof. Dr. Ekrem Erdem (Erciyes Universiy, Turkey) Ass. Prof.

Detaylı

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ Bölüm HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME ÖNTEMLERİ Bu bölümde üç basi öngörü yönemi incelenecekir. 1) Naive, 2)Oralama )Düzleşirme Geçmiş Dönemler Şu An Gelecek Dönemler * - -2-1 +1 +2 + Öngörü yönemi

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Yıl: 24 Sayı:88 Temmuz 2010 97 İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Ebru Yüksel* - Güldal Güleryüz** 32 Öze Bu makale, İsanbul Menkul Kıymeler Borsası na (İMKB) ai

Detaylı

REEL KURLAR VE BALASSA- SAMUELSON HİPOTEZİ. Arş. Gör. Almıla BURGAÇ ÇİL

REEL KURLAR VE BALASSA- SAMUELSON HİPOTEZİ. Arş. Gör. Almıla BURGAÇ ÇİL REEL KURLAR VE BALASSA- SAMUELSON HİPOTEZİ Arş. Gör. Almıla BURGAÇ ÇİL Çalışmanın Amacı Finansal serbesinin başladığı 1990 sonrası dönemini kapsayan süreçe Türk Lirası nın değerlenmesinin Balassa- Samuelson

Detaylı

Türkiye de Dış Borçlanma-Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1990-2013 Dönemi

Türkiye de Dış Borçlanma-Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1990-2013 Dönemi Türkiye de Dış Borçlanma-Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1990-2013 Dönemi Türkiye de Dış Borçlanma-Ekonomik Büyüme İlişkisi: 1990-2013 Dönemi Temel GÜRDAL Hakan YAVUZ Öz Bu çalışmada Türkiye de dış borçlanma

Detaylı

VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ

VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ VAR YAKLAŞIMI İLE VERİMLİLİK ŞOKLARININ ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ Leven ERDOĞAN ÖZET. Bu çalışmada verimliliğin devrevi harekei, ekonomik faaliyelerle ilişkisi ve verimliliği nelerin belirlediği açıklanmaya

Detaylı

Tüketici Güveni ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004: :01)

Tüketici Güveni ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004: :01) June 7-9, 2009, Eskişehir, Turkey. Tükeici Güveni ve Hisse Senedi Fiyaları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004:0-2009:0) Yusuf Volkan Topuz * İkisadi İdari Bilimler Fakülesi, İşleme Bölümü,

Detaylı

Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sektörü İçin Ekonometrik Bir Analiz

Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sektörü İçin Ekonometrik Bir Analiz Turizm Talebi ve Döviz Kuru Şokları: Türk Turizm Sekörü İçin Ekonomerik Bir Analiz Kuruluş BOZKURT Yrd. Doç. Dr., Adnan Menderes Üniversiesi Söke İşleme Fakülesi, Bankacılık ve Finans Bölümü kuriboz_48@homail.com

Detaylı

NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüneyt AKAR (*)

NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüneyt AKAR (*) NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüney AKAR (*) Öze: Bu çalışmada ne yabancı işlem hacmiyle hisse senedi geirileri arasında uzun dönemli bir ilişkinin

Detaylı

Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracata Etkisi: Türkiye İçin Bir Uygulama

Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracata Etkisi: Türkiye İçin Bir Uygulama YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2009 Cil:16 Sayı:2 Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA Döviz Kuru Belirsizliğinin İhracaa Ekisi: Türkiye İçin Bir Uygulama Prof. Dr. Recep TARI Kocaeli Üniversiesi, İ.İ.B.F.,

Detaylı

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:38, Sayı/No:1, 009, 4-37 ISSN: 1303-173 - www.ifdergisi.org 009 Reel Kesim Güven Endeksi

Detaylı

FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * THE EFFECT OF CONFIDENCE FACTOR ON USED OF BANK CREDIT BY FIRMS

FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * THE EFFECT OF CONFIDENCE FACTOR ON USED OF BANK CREDIT BY FIRMS ANADOLU ÜNİVERS İTES İ S OS YAL BİLİMLER DERGİS İ ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SOCIAL SCIENCES Cil/Vol. : - S ayı/no: 2 : 33 42 (20) FİRMALARIN BANKA KREDİSİ KULLANIMINDA GÜVEN FAKTÖRÜNÜN ETKİSİ * Yrd.

Detaylı

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case FİNANSAL FAKTÖRLERİN REEL PARA TALEBİ ÜZERİNDEKİ ROLÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ The Roles of Financial Facors on he Real Money Demand: Turkey Case Musafa SEVÜKTEKİN * Mehme NARGELEÇEKENLER * BAÜ 8() 45 ÖZ Araşırmanın

Detaylı

İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI

İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI İMKB İLE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERİN HİSSE SENEDİ PİYASALARININ ETKİLEŞİMİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK YAKLAŞIMI Onur GÖZBAŞI * ÖZ Bu çalışmanın amacı, İMKB ile gelişmeke olan yedi ülkenin (Arjanin, Brezilya,

Detaylı

Cari İşlemler Açığı ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği

Cari İşlemler Açığı ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği Aaürk Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi 05 9 (): 35-36 Cari İşlemler Açığı ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği Munise ILIKKAN ÖZGÜR (*) Öze: Makroekonomik isikrarının sağlanmasında cari işlemler

Detaylı

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama

Türkiye nin İthalat ve İhracat Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 3 Sayı: 2 Nisan 203 ss. 9-208 Türkiye nin İhala ve İhraca Bağımlılığı: Seçilmiş Ülke Örnekleri Üzerine Ampirik Bir Uygulama Dependency of Impor and Expor of

Detaylı

Discussion Paper, Turkish Economic Association, No. 2008/10

Discussion Paper, Turkish Economic Association, No. 2008/10 econsor www.econsor.eu Der Open-Access-Publikaionsserver der ZBW Leibniz-Informaionszenrum Wirschaf he Open Access Publicaion Server of he ZBW Leibniz Informaion Cenre for Economics Alp, Elcin Aykac Working

Detaylı

TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ

TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ T.C. KÜLTÜR ve TURİZM BAKANLIĞI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI TURİZM GELİŞMESİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİNİN EKONOMETRİK ANALİZİ UZMANLIK TEZİ Selim DAĞLIOĞLU EKİM - 010 ANKARA T.C. KÜLTÜR

Detaylı

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Çukurova Üniversiesi İİBF Dergisi Cil:17 Sayı:1 Haziran 2013 ss.17-35 Rasyonel Bekleniler Hipoezinin Tesi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Tes of he Raional Expecaions Hypohesis: Inflaion, Ineres Rae and Exchange

Detaylı

MALİ POLİTİKALARIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN YAPISAL KIRILMALI PERİYODİK BİRİM KÖK TESTİ İLE ANALİZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

MALİ POLİTİKALARIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN YAPISAL KIRILMALI PERİYODİK BİRİM KÖK TESTİ İLE ANALİZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Doğuş Üniversiesi Dergisi, 12 (1) 2011, 32-45 MALİ POLİTİKALARIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİNİN YAPISAL KIRILMALI PERİYODİK BİRİM KÖK TESTİ İLE ANALİZİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ THE ANALYSIS OF SUSTAINABILITY OF FISCAL POLICIES

Detaylı

RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 1950-1995 1

RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 1950-1995 1 RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 950-995 Rahmi YAMAK * Yakup KÜÇÜKKALE ** ÖZET Bu çalımada, Rasyonel Bekleniler Doal Oran Hipoezinin, Çıkı (ya da isizliin) alep (ya

Detaylı

Türkiye de Büyükbaş Hayvan Sayıları ve Nüfus Arasındaki Nedensellik İlişkisi. Şenol Çelik

Türkiye de Büyükbaş Hayvan Sayıları ve Nüfus Arasındaki Nedensellik İlişkisi. Şenol Çelik Adıyaman Üniversiesi Fen Bilimleri Dergisi 5 (1) (2015) 80-93 Türkiye de Büyükbaş Hayvan Sayıları ve Nüfus Arasındaki Nedensellik İlişkisi Şenol Çelik Bingöl Üniversiesi Ziraa Fakülesi Zooekni Bölümü,

Detaylı

Yabancı Sermaye Yatırımlarının Ekonomik Büyümeye Olan Etkisinin Türkiye Bağlamında Test Edilmesi

Yabancı Sermaye Yatırımlarının Ekonomik Büyümeye Olan Etkisinin Türkiye Bağlamında Test Edilmesi Yabancı Sermaye Yaırımlarının Ekonomik Büyümeye Olan Ekisinin Türkiye Bağlamında Tes Edilmesi Yrd. Doç. Dr. Yusuf DEMİR Süleyman Demirel Üniversiesi, İİBF. Öze Bu çalışma; uluslararası sermaye harekelerinin

Detaylı

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI TC. Pamukkale Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Yüksek Lisans Tezi Ekonomeri Anabilim Dalı Abdullah Emre ÇAĞLAR

Detaylı

Effects of Agricultural Support and Technology Policies on Corn Farming in Çukurova Region

Effects of Agricultural Support and Technology Policies on Corn Farming in Çukurova Region MPRA Munich Personal RePEc Archive Effecs of Agriculural Suppor and Technology Policies on Corn Farming in Çukurova Region Erkan Akas and Oğuz Yurdakul Universiy of Cukurova Dep. Agriculural Economics,

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU ve TİCARETE KONU OLMAYAN MALLAR: GÖLGE DEĞİŞKEN YAKLAŞIMI

REEL DÖVİZ KURU ve TİCARETE KONU OLMAYAN MALLAR: GÖLGE DEĞİŞKEN YAKLAŞIMI Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Cil XXVII, Sayı 2, 2008, s. 25-49 REEL DÖVİZ KURU ve TİCARETE KONU OLMAYAN MALLAR: GÖLGE DEĞİŞKEN YAKLAŞIMI Kadir Yasin ERYİĞİT * Öze Bu çalışmada

Detaylı

Teknolojik bir değişiklik veya üretim arttırıcı bir yatırımın sonucunda ihracatta, üretim miktarında vs. önemli artışlar olabilir.

Teknolojik bir değişiklik veya üretim arttırıcı bir yatırımın sonucunda ihracatta, üretim miktarında vs. önemli artışlar olabilir. YAPISAL DEĞİŞİKLİK Zaman serileri bazı nedenler veya bazı fakörler arafından ekilenerek zaman içinde değişikliklere uğrayabilirler. Bu değişim ikisadi kriz, ikisa poliikalarında yapılan değişiklik, eknolojik

Detaylı

PAMUK BORSALARINDA OLUŞAN FİYATLARIN ETKİNLİĞİ ÖZET

PAMUK BORSALARINDA OLUŞAN FİYATLARIN ETKİNLİĞİ ÖZET D.E.Ü.İ.İ.B.F.Dergisi Cil:17 Sayı:2, Yıl:2002, ss:55-74 PAMUK BORSALARINDA OLUŞAN FİYATLARIN ETKİNLİĞİ Erdinç Telaar * Şadiye Türkmen ** Özgür Teoman *** ÖZET Bu çalışmada pamuk borsalarında oluşan fiyaların

Detaylı

Türkiye de Yapısal Kırılmalar Altında Yolsuzluk - Ekonomik Büyüme İlişkisi

Türkiye de Yapısal Kırılmalar Altında Yolsuzluk - Ekonomik Büyüme İlişkisi Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2014, 27: 73-86 Furkan BEŞEL Faih SAVAŞAN Türkiye de Yapısal Kırılmalar Alında Yolsuzluk - Ekonomik Büyüme İlişkisi Relaionship Beween Corrupion and Economic

Detaylı

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI Uluslararası Sosyal Araşırmalar Dergisi The Journal of Inernaional Social Research Cil: 8 Sayı: 40 Volume: 8 Issue: 40 Ekim 2015 Ocober 2015 www.sosyalarasirmalar.com Issn: 1307-9581 HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA

Detaylı

Zekeriya Yıldırım ENFLASYON REJİMLERİ VE ÜRETİCİ ENFLASYONUNDAN TÜKETİCİ ENFLASYONUNA GEÇİŞKENLİK

Zekeriya Yıldırım ENFLASYON REJİMLERİ VE ÜRETİCİ ENFLASYONUNDAN TÜKETİCİ ENFLASYONUNA GEÇİŞKENLİK Cenral Bank Review Forhcoming, pp.1-26 ISSN 1303-0701 prin 1305-8800 online 2015 Cenral Bank of he Republic of Turkey hps://www3.cmb.gov.r/cbr/ ENFLASYON REJİMLERİ VE ÜRETİCİ ENFLASYONUNDAN TÜKETİCİ ENFLASYONUNA

Detaylı

Zeitschrift für die Welt der Türken Journal of World of Turks

Zeitschrift für die Welt der Türken Journal of World of Turks Zeischrif für die Wel der Türken CO 2 EMİSYONU, YENİLENEBİLİR ENERJİ TÜKETİMİ VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN MS-VAR YAKLAŞIMI İLE MODELLENMESİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ RELATIONSHIP AMONG CO 2 EMISSIONS,

Detaylı

İMKB de Fiyat-Hacim İlişkisi - Asimetrik Etkileşim

İMKB de Fiyat-Hacim İlişkisi - Asimetrik Etkileşim YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:009 Cil:6 Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA İMKB de Fiya-Hacim İlişkisi - Asimerik Ekileşim Yrd. Doç. Dr. Koray KAYALIDERE Celal Bayar Üniversiesi,U.B.Y.O., Bankacılık

Detaylı

TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI

TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI TÜRKİYE DE FISHER ETKİSİNİN GEÇERLİLİĞİ: DOĞRUSAL OLMAYAN EŞBÜTÜNLEŞME YAKLAŞIMI Tayfur BAYAT ÖZ Bu çalışmada 2002M-20M5 dönemine ai aylık verilerle alernaif nominal vadeli mevdua faiz oranları ile ükeici

Detaylı

TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ

TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ Nüfusbilim Dergisi\Turkish Journal of Populaion Sudies, 2012, 34, 31-50 31 TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ Ölümlülük ahminleri, demografi ve aküerya bilimlerinde önemli bir rol oynamakadır.

Detaylı

ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ

ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ ENFLASYON ve DOLAYLI VERGĐLERDEN ELDE EDĐLEN GELĐRLER ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN VAR YÖNTEMĐYLE ANALĐZĐ Dr. Burcu GÜVENEK Selçuk Üniversiesi Đ.Đ.B.F. Đkisa Bölümü Dr. Volkan ALPTEKĐN Selçuk Üniversiesi Đ.Đ.B.F.

Detaylı

Kırılgan Beşlide Satın Alma Gücü Paritesi (SAGP) Hipotezinin Test Edilmesi The Test of Purchasing Power Parity Hypothesis for Fragile Five

Kırılgan Beşlide Satın Alma Gücü Paritesi (SAGP) Hipotezinin Test Edilmesi The Test of Purchasing Power Parity Hypothesis for Fragile Five Journal of Yasar Universiy, 205 0(37) 638-6477 Kırılgan Beşlide Saın Alma Gücü Pariesi (SAGP) ipoezinin Tes Edilmesi The Tes of Purchasing Power Pariy ypohesis for Fragile Five İsmail ÇEVİŞ, Pamukkale

Detaylı

ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK

ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK Nuray ERGÜL ÖZET Son yıllarda, Türk Sermaye Piyasalarında hukuk, muhasebe ve deneim alanlarında, uluslararası kuralların uygulanması için büyük değişiklikler

Detaylı

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ Cenral Bank Review Vol. 10 (July 2010), pp.23-32 ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2010 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ

Detaylı

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 Bülen DOĞRU* Musafa UYSAL** ÖZET Bu çalışmanın amacı 2000:1-2012:09 döneminde Türkiye

Detaylı

TÜRKİYE DE İHRACAT VE GSMH ARASINDAKİ İLİŞKİNİN KOİNTEGRASYON YÖNTEMİYLE İNCELENMESİ

TÜRKİYE DE İHRACAT VE GSMH ARASINDAKİ İLİŞKİNİN KOİNTEGRASYON YÖNTEMİYLE İNCELENMESİ 1030 TÜRKİYE DE İHRACAT VE GSMH ARASINDAKİ İLİŞKİNİN KOİNTEGRASYON YÖNTEMİYLE İNCELENMESİ ÖZET Erdal KARAGÖL Alpaslan SEREL Bu çalışmada, Türkiye de ihraca ve GSMH arasındaki ilişki koinegrasyon yönemi

Detaylı

Türkiye de Enerji Üretiminde Fosil Yakıt Kullanımı ve CO2 Emisyonu İlişkisi: Bir Senaryo Analizi

Türkiye de Enerji Üretiminde Fosil Yakıt Kullanımı ve CO2 Emisyonu İlişkisi: Bir Senaryo Analizi EconWorld Working Paper Series No: 2017-002 doi: 10.22440/EconWorld.WP.2017.002 Research Aricle Türkiye de Enerji Üreiminde Fosil Yakı Kullanımı ve CO2 Emisyonu İlişkisi: Bir Senaryo Analizi Hakan Çeinaş

Detaylı

Vadeli İşlem Piyasasında Optimal Hedge Rasyosunun Statik ve Dinamik Teknikler Yardımıyla Hesaplanması

Vadeli İşlem Piyasasında Optimal Hedge Rasyosunun Statik ve Dinamik Teknikler Yardımıyla Hesaplanması Uluslararası Alanya İşleme Fakülesi Dergisi Inernaional Journal of Alanya Faculy of Business Yıl:014, C:6, S:3, s. 1-13 Year:014, Vol:6, No:3, s. 1-13 Vadeli İşlem Piyasasında Opimal Hedge Rasyosunun Saik

Detaylı

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI?

FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN, Zekeriya YILDIRIM, S. Faih KOSTAKOĞLU FAİZ ORANINDAKİ BİR ARTIŞ CARİ İŞLEMLER AÇIĞINI ARTIRIR MI? Ehem ESEN Yrd.Doç.Dr. Anadolu Üniversiesi,

Detaylı

Bankaların Hisse Senedi Getirilerinde Faiz Oranı Riski: Dalgacıklar Analizi ile Türk Bankacılık Sektörü Üzerine Bir Uygulama

Bankaların Hisse Senedi Getirilerinde Faiz Oranı Riski: Dalgacıklar Analizi ile Türk Bankacılık Sektörü Üzerine Bir Uygulama Bankacılar Dergisi, Sayı 59, 26 Bankaların Hisse Senedi Geirilerinde Faiz Oranı Riski: Dalgacıklar Analizi ile Türk Bankacılık Sekörü Üzerine Bir Uygulama Dr. Alper Özün * - Ailla Çifer ** Bu makale göserge

Detaylı

BANKA KREDİ PORTFÖYLERİNİN YÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAYANAN ALTERNATİF BİR YÖNTEM ÖNERİSİ

BANKA KREDİ PORTFÖYLERİNİN YÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAYANAN ALTERNATİF BİR YÖNTEM ÖNERİSİ BANKA KREDİ PORTFÖLERİNİN ÖNETİMİNDE ÖDEMEME RİSKİ ANALİZİ: KALMAN FİLTRESİNE DAANAN ALTERNATİF BİR ÖNTEM ÖNERİSİ K. Bau TUNA * ÖZ Ödememe riski banka kredilerini ve bankaların kredi porföylerini ekiler.

Detaylı

BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Entegrasyonunun Parametrik ve Parametrik Olmayan Eşbütünleşme Testleri ile Analizi

BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Entegrasyonunun Parametrik ve Parametrik Olmayan Eşbütünleşme Testleri ile Analizi BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Enegrasyonunun Paramerik ve Paramerik Olmayan Eşbüünleşme Tesleri ile Analizi BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Enegrasyonunun

Detaylı

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU?

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? Doç. Dr. Harun TERZİ Karadeniz Teknik Üniversiesi İİBF İkisa Bölümü Öğreim Üyesi 618 Trabzon Tel : (462) 3773311 Fax : (462) 3257281 e-mail : herzi@ku.edu.r

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇOK DEĞİŞKENLİ EŞİKSEL OTOREGRESİF MODELLER ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA Ümran Münire KAHRAMAN DOKTORA TEZİ İsaisik Anabilim Dalı 2012 KONYA Her Hakkı Saklıdır TEZ

Detaylı

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey

Crude Oil Import and Economic Growth: Turkey MPRA Munich Personal RePEc Archive Crude Oil Impor and Economic Growh: Turkey Erginbay Ugurlu and Aydın Ünsal Isanbul Aydın Universiy, Gazi Universiy 28 May 2009 Online a hps://mpra.ub.uni-muenchen.de/69923/

Detaylı