TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU EL KİTABI. Ölüm Nedenlerinin Belgelenmesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU EL KİTABI. Ölüm Nedenlerinin Belgelenmesi"

Transkript

1 TÜRKİYE İSTATİSTİK KRM EL KİTABI Ölüm Nedenlerinin Belgelenmesi ı

2 Bu kitap, Ölüm Nedenlerinin Belgelenmesi Üzerine Bir AB Eğitim Paketinin Hazırlanması Projesi kapsamında hazırlanan Avrupada Ölüm Nedenlerinin Belgelenmesi İle İlgili El Kitabı nın Türkçe çevirisidir. Bu çte, Türkiye İstatistik Kurumu, Sağlık Bakanlığı Strateji eliştirme Daire Başkanlığı, Onkoloji Hastanesi ve Atatürk öğüs Hastalıkları Hastanesi üyelerinden oluşan Editör Komite nin de katkıları alınmıştır.

3 iriş iriş T Ölüm İÇİNDEKİLER T TKaynaklarT...6 TBölüm 1...7T T1.1T önsözüt... T7T verilerinin amacıt... T7T T1.2T TŞekil 1 - TÖlümden istatistiksel verilere genellenmiş bir şema... T9T TAçıklama 1- Ölüm verilerinin amacıt...10 T1.3T Ölüm istattistikleri: BTirçok oyuncusu olan karışık bir senaryoda doktorun rolü...t10t TAçıklama 2 TBelgeyi doldurmaya yetkili kişilerin nitelikleri...10 TBölüm 2 Tanımlar ve en doğru uygulamalar...12t T2.1T Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tanımları ve uluslararası ölüm belgesi...12 Açıklama 3 Bazı önemli tanımlar...12 Şekil 2 Ölüm nedeninin uluslararası tıbbi belgesi ölüm belgesinin ölüm nedeni bölümü...13 T2.2T EROSTAT önerileri...13 T2.3T lusal ölüm belgesi...14 T2.4T izlilik ile ilgili notlar...15 T2.5T Ölüm belgesinin tıbbi bölümü nasıl doldurulur...15 Açıklama 4 Ölüm belgesinin doğru bir şekilde doldurulmasına ilişkin açıklamalar...15 T2.5.1T Okunabilirlilik ve kısaltmalar...15 T2.5.2T Ölüm nedeni Bölüm T T -(a) Satırı - Doğrudan ölüme neden olan hastalık ya da durum...16 T T Satır (b),(c) ve (d), önce gelen nedenler...16 T2.5.3T Ölüm nedeni I ve diğer önemli durumlar...16 Açıklama 5- Neler rapor edilmelidir ve nereye rapor edilmelidir?...17 T2.5.4T TSüreT...17 T2.5.5T Neden belirlenemiyorsa...17 T2.6T Diğer önemli ipuçları...17 T2.6.1T Cerrahi girişimler ve diğer işlemlerdeki kazalar...17 T2.6.2T Önlem Mekanizmaları:T Nasıl ve ne zamant...18 T2.6.3T Belirlilik Nasıl Artırılır...18 Açıklama 6- Neoplazma rapor edilirken kullanılacak liste...18 Tablo 1 Etiyoloji üzerine ek bilgi gerektiren durumlar (bu tamamlanmış bir liste değildir)...19 T2.6.4T Bebek ölümlerinde belirlilik nasıl artırılır:...19 T2.6.5T Ölümleri rapor ederken birden fazla neden olmasının önemi...19 T2.6.6T Sorgulamanın nedenleri ve amaçları...20 T2.7T Ek bilgi...t20t Şekil 3 Ek bilgi açıklaması...20 T2.7.1T Ölüm tarihi...20 T2.7.2T Ölüm şekli...21 T2.7.3T TOtopsilerT...21 T2.7.4T Düzeltmeler...21 T2.7.5T Ölüm yeri...t21t T2.7.6T Ölen kişi bebek yada ölü doğum ise...22 T2.7.7T Ölen kişi kadınsa...22 T2.8T Kimlik ve diğer demografik bilgiler...22 T2.8.1T Ölüm belgesini dolduranın kimliği ve adresi...22 T2.8.2T Ölen kişinin kimliği ve diğer demografik bilgileri...22 T2.9T lusal bebek ölüm belgesi...22 TBölüm 3 Dış nedenler...23t T3.1T Dış nedenleri belgeleme ile sorumlu kişiler...23 T3.2T Yaralanmalar nasıl rapor edilir...23 T3.3T Ek bilgi...23 Şekil 3 tekrar Ek bilgi açıklaması...24 T3.3.1T Ölüm şekli...24 T3.3.2T İşyerinde yaralanma

4 TIT TIIT TIVT ENDOKRİN, TVT TVIT TIXT DOLAŞIM TXT SOLNM TXIT SİNDİRİM TXVT EBELİK, TXXT T3.3.3T TYaralanma tarihit...24 T3.3.4T Kazanın/yaralanmanın gerçekleştiği yer...25 T3.3.5T Kazanın/yaralanmanın gerçekleştiği koşullar- Yaralanma nasıl gerçekleşmiş...25 Açıklama 7 Taşıt kazalarının rapor edilmesi...26 Açıklama 8 - Ameliyat ve işlemlerin rapor edilmesi...26 TBölüm 4 Vaka incelemeleri...2t7t T4.1T Vaka incelemelerine giriş...27 T4.2T enel bakış...28 T4.2.1T in incelemesi...28 T4.2.2T I nin incelemesi...31 T4.2.3T En doğru tıbbi görüşün sağlanmasının önemi:t TKarışık vakalarda alternatif belge hazırlama seçenekleri...34 T4.3T Doğal ölümlerde vaka incelemeleri...36 T4.3.1T Bulaşıcı hastalıklar...36 T4.3.2T TNeoplazmaT...39 T4.3.3T Dolaşım sistemi hastalıkları...44 T4.3.4T Solunum yolu hastalıkları...49 T4.3.5T Belirlenemeyen durumlar ve belirsiz ölüm nedenleri...51 T4.3.6T Yaşlı ölümleri...53 T4.3.7T Anne ölümleri...57 T4.4T Çeşitli durumlar...60 T4.4.1T İş ile ilgili hastalıklar...60 T4.4.2T yuşturucu bağımlılığı, Alkolizm...62 T4.4.3T Cerrahi girişimler...64 T4.4.4T Tıbbi ve cerrahi işlemler sonrasındaki komplikasyonlar...65 T4.4.5T Ani bebek ölümü sendromu...67 T4.4.6T İleri tetkik sonuçlarından sonra yapılan değişiklikler doğal ölümler...68 T4.5T Dış nedenler ile ilgili vaka incelemeleri...69 T4.5.1T Trafik kazaları ve diğer kazalar...70 T4.5.2T İntiharlar...75 T4.5.3T TCinayet T...77 T4.5.4T Yaşlılıkta görülen düşmeler...78 T4.5.5T Zehirlenme...80 T4.5.6T İleri tetkik sonuçlarından sonra yapılan değişiklikler dış nedenler...83 TBölüm 5 Kesin olmayan nedenlerin listesi ve nasıl belirlilik ekleneceğine dair ipuçları...85t T5.1T iriş...85 ENEKSİYONLAR...85 TNEOPLAZMLART...86 TIIIT KAN HASTALIKLARI...88 NÜTRİSYONEL VE METABOLİK BOZKLKLAR MENTAL VE DAVRANIŞSAL BOZKLKLAR...89 SİNİR SİSTEMİ BOZKLKLARI...90 SİSTEMİ HASTALIKLARI...90 YOL HASTALIKLARI...93 HASTALIKLARI...95 TXIIIT KAS-İSKELET SİSTEMİ BOZKLKLARI...96 TXIVT ENİTOÜRİNER BOZKLKLAR...96 DOĞM VE LOHSALIK DÖNEMİ İLE BAĞLANTILI ÖLÜMLER...97 TXVIIT KONJENİTAL ANOMALİLER...98 TXVIIIT SEMPTOMLAR, BELİRTİLER VE İYİ TANIMLANMAMIŞ DRMLAR...98 TXIXT YARALANMA, ZEHİRLENME, TIBBİ BAKIMDA YAN ETKİLER VEYA DIŞ NEDENLERDEN KAYNAKLANAN DİĞER SONÇLAR...99 DIŞ NEDENLER T6..TSözlük T...T 102 Ek 1 lusal ölüm verileri akışı Ek 2 Ölüm nedenlerinin belgelenmesi ile ilgili uygulamalar üzerine EROSTAT önerilerinden alıntıt.t Ek 3 Nüfus istatistikleri ile ilgili ulusal kanun(lar)dan alıntılar T T110 Ek 4 lusal uygulama üzerine kısa bir kılavuz

5 VAKA İNCELEMELERİ TVaka İncelemesi 1 T...28 TVaka İncelemesi 2 T...29 TVaka İncelemesi 3 T...30 TVaka İncelemesi 4 T...T31T TVaka İncelemesi 5 T...T32T TVaka İncelemesi 6 T...33 TVaka İncelemesi 7 T...T34T TVaka İncelemesi 8 T...36T Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi Vaka İncelemesi

6 Kaynaklar Avustralya İstatistik Bürosu. Ölüm nedeni belgesi: ICD- Sürüm 10. Avustralya İstatistik Bürosu, Avustralya, CDC, NCHS web sayfası: Centre d Epidémiologie sur les Causes Médicales de Décès. Avrupa ölüm nedenleri istatistiklerinin karşılaştırılabilirliğinin ve kalitesinin artırılması. CépiDc, INSERM, ransa Centro Mexicano para la Clasificaciòn de Enfermedades. uìa de autoaprendizaje para el llenado correcto del certificado de defunctión. CEMECE, Meksika, İtalya lusal İstatistik Kurumu. Ölüm nedenlerinin belgelenmesi üzerine bir AB eğitim paketinin hazırlanması - Teknik rapor. i ISTAT, İtalya Myers KA, arquhar DR. Ölüm belgesinin doğruluğunun artırılması. CMAJ, 158(10): , Yeni Zelanda Sağlık Bilgi Servisi. Ölüm nedenlerinin belgelenmesi ile ilgili bir kılavuz. NZHIS. Yeni Zelanda Nova Scotia Nüfus İstatistikleri. Tıbbi ölüm ve ölü doğum raporu: Doktorlar ve otopsi uzmanları için el kitabı. Nova Scotia Servisi ve Belediye İlişkileri ve Bilgi Yönetimi Servisleri Nüfus İstatistikleri, Halifax, Kanada, lusal İstatistik Ofisi, Ölüm belgesi eğitim paketi. ONS, Londra, Birleşik Krallık, Organisation Mondiale de la Santè. Le certificat médical de la cause de décès. Quatrième édition, OMS, Cenevre, İsviçre,1980. Teksas Sağlık Bölümü (TDH), A.B.D. Tıbbi ölüm ve ölüm şekli raporu, Web sayfası: Birleşik Devletler Sağlık ve İnsani Hizmetler Bölümü, Hastalık Kontrol Ve Önleme Merkezleri, Sağlık İstatistikleri lusal Merkezi. Otopsi uzmanlarının ve adli tabiplerin, ölüm kayıtları ve fetüse ilişkin ölümlerin rapor edilmesi üzerine el kitabı. CDC, NCHS, Hyattsville, Maryland, Birleşik Devletler Sağlık ve İnsani Hizmetler Bölümü, Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, Sağlık İstatistikleri lusal Merkezi. Otopsi, tıp ve ölüm istatistikleri. NCHS, CDC, Hyattsville, Maryland, ABD, Nüfus ve Sağlık İstatistikleri Serileri 3, N 32, Ekim Birleşik Devletler Sağlık ve İnsani Hizmetler Bölümü, Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, Sağlık İstatistikleri lusal Merkezi. Yönerge el kitabı, Bölüm 2a- esas ölüm nedenini sınıflandırmak için yönergeler, ICD- 10, NCHS Ocak Birleşik Devletler Sağlık ve İnsani Hizmetler Bölümü, Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, Sağlık İstatistikleri lusal Merkezi. Tıbbi ölüm raporu üzerine doktorların el kitabı. NCHS, CDC Hyattsville, Maryland, fficio ederale di Statistica, Statistiche Svizzere delle Cause di Morte. Direttive per la compilazione del certificato medico delle cause di morte. Bern, İsviçre, DSÖ, NPA, NHCR. Mülteci durumlarında üretken sağlık, kurumlar arası alan el kitabı, Dünya Sağlık Örgütü. Hastalıkların ve ilgili sağlık sorunlarının uluslararası istatistiksel sıralaması- Onuncu sürün (ICD10). Cilt 1, 2, DSÖ, Cenevre,

7 BÖLÜM 1 iriş 1.1. iriş önsüzü Bu el kitabı, ölüm verilerinin kalitesini artırmak ve AB üye ülkeleri, AEA/ ASTB ülkeleri, katılımcı ve aday ülkeler tarafından ölüm belgelerinde toplanacak bilgiler için ortak ve standart eğitim referansı sağlamak amacıyla Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat) ile imzalanan bir anlaşmayı takiben ISTAT ta (İtalya lusal İstatistik Kurumu) bulunan Ölüm Nedenleri Birimi tarafından Avrupa için geliştirilmiştir. Web tabanlı interaktif eğitim yazılımı ve ölüm belgesi broşürü dahil olmak üzere ölüm nedenlerinin belgelenmesi ile ilgili eğitim paketinin parçasıdır. Bu el kitabı, ölüm belgesi formatı ve toplanacak bilgiler ile ilgili DSÖ yönergelerini ve Eurostat önerilerini izlemektedir; özel gereksinimler ve kanunun öngördüğü şartlara göre lusal uyarlamaya izin vermek için genelleştirilen bir kaynaktır. Belgeleri hazırlayan kişilere DSÖ luslararası İstatistiksel Hastalık Sınıflandırılması ve kendi ülkesinde kulanılmakta olan hastalık sınıflandırılması hakkında bilgi sahibi olmaları gerekir: bu bilgi, istatistiksel amaçlar için belgelemenin kalitesini ve kodlama, veri üretimi ve yayınlama aşamaları sırasında ele alınacak ayrıntıların miktarını artırabilir. Bu el kitabının kullanım amaçı; ölüm belgelerinin tıbbi bölümünün doğru bir şekilde doldurulması ile ilgili referansların verilmesiyle ortaya çıkan genel sorunların olduğu alanlarda, formu dolduran kişilere kalite bilgisinin sağlanmasında yardımcı olmaktır. Bu el kitabının kullanımı sadece ölüm belgelerinin işlenmesini ve ölüm nedeni verilerinin toplanmasını kolaylaştırmakla kalmayacak aynı zamanda bu sistemin uygulandığı ülkelerde formu dolduran doktorların sorgulama taleplerini yanıtlamak için harcadıkları zamanı da azaltacaktır Ölüm verilerinin amacı Belgesi, en eski ve en kapsamlı halk sağlığı sürveyans sistemlerinin temelini oluşturan ölüm istatistiklerinin kaynağıdır (ölüm verilerinin üretilmesine ilişkin genelleştirilmiş bir şema için bakınız şekil 1). Ölüm belgeleri, ölen kişilerin özelliklerine ilişkin bilgi ve ölüm nedeni ile ilgili önemli bilgiler sağlar. Ölüm belgeleri ile ilgili olarak ölüm nedenleri en önemli istatistiksel araştırma öğesidir, çünkü insan sağlığı ve ölüm ile ilgili genel eğilimleri açıklamak ve ölüme neden olan durumları incelemek için temel oluştururlar. Ölüm istatistikleri, yaş, cinsiyet ve diğer demografik değişkenler açısından önde gelen ölüm nedenleri üzerine odaklanan epidemiolojik çalışmalar için bir temel sağlamaktadır. Aynı zamanda, hasta bakımında gelişmelere yol açan hastalık etiolojisi ve teşhis tekniklerinin değerlendirilmesindeki araştırmalar için de temel sağlarlar. Ölüm belgelerinden elde edilen istatistiksel veriler,( belgede belirtilen bilgilerden daha doğru olamayacağı için) ölümlerin kayıt edilmesi ile ilgili olan kişilerin doğru, tam, güvenilir ve çabuk bilgi sağlamaları çok önemlidir. Ölüm istatistikleri, hem tarihsel nedenlerden hem de halk sağlığı müdahalelerinin tesadüfen bağlantılı tıbbi durumların sıralamasını mümkün olduğu kadar erken bozmaya çalışmasından dolayı ölümün esas nedeni (örneğin, ölüme yol açan olaylar zincirini başlatan durum veya hastalık; bakınız paragraf 2.1) üzerine odaklanır. 7

8 Bu istatistiksel veriler, ulusal ve bölgesel hükümetler tarafından kamu sağlığı politikaları ve hedefleri, araştırmacılar ve klinik tedavi uzmanları, eğitim kurumları oluşturmak ve daha bir çok amaç için kullanılmaktadır (bakınız ek 1: lusal ölüm verileri akışı, işlenmesi, dağıtımı ve kullanımı üzerine). Ölüm verileri, bölgesel, lusal ve luslararası düzeyde sağlık durumunu karşılaştırmak ve ölçmek için kullanılan en önemli göstergedir, çünkü tüm gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde düzenli ve yaygın olarak toplanmaktadır. 8

9 Şekil 1- Ölümden istatistiksel verilere genellenmiş bir şema ÖLÜM DOĞAL ÖLÜM DOĞAL OLMAYAN ÖLÜM Resmi kayıt: Demografik Veri HEKİM: Ölüme Yol Açan Hastalık Süreci Ek Bilgi ADLİ TIP ZMANI:, Ölüme Yol Açan Hastalık Süreci Tıbbi zmana DANIŞMA ÖLÜM BELESİ OTOPSİ Türkiye İstatistik Kurumu: - Nicelik ve Nitelik Kontrolü - Tıbbi Kodlama: Esas ve çoklu ölüm nedenini atayan otomatik kodlama ve/veya manüel kodlama. - Ölüm istatistikleri yayını: yıllık, web sitesi, veri tabanları uygulama - Belirli konular üzerine araştırma ve çalışmalar. DÜZELTMELER Tıp alanından bilgi ÖLÜM VERİLERİ ve ÖNEMİ - Yaygın Halk Sağlığı Sürveyans Sistemi - İnsan Ölümlerindeki Eğilimlerin Tanımlanması ve ölüme sebebiyet veren hastalıkların analizi Epidemiyolojik Çalışmalar - Hastalık etiyolojisinde araştırma, tanı tekniklerinin değerlendirilmesi ve hasta bakımında ilerlemeler - Sağlık Politikası Kararları için Destek - on Tahsisi için Destek 9

10 Açıklama 1- Ölüm verilerinin amacı Nüfusun mortalite kavramını ve zaman içerisindeki değişimini değerlendirmek için; Ölüm oranlarında bölgesel farklılıkları belirlemek ve bu farklılıkların nedenlerini araştırmak için; Halk sağlığı konularında, bebek ve anne ölümleri, bulaşıcı hastalıkları, kazaları ve intihar eğilimlerini takip etmek için; Çevresel ve mesleki etkenlere ve yaşam tarzına bağlı olan sağlık risklerini belirlemek için; Sağlık araştırmasını ve sağlık bakım önceliklerini ve kaynak belirlemek için; Sağlık tesislerini, hizmetlerini ve insan kaynaklarını planlamak için; Önleme ve koruma programlarını planlamak ve bu programların sonuçlarını değerlendirmek için; Sağlık programlarını geliştirmek ve sonuçlarını değerlendirmek için Ölüm istatistikleri: Birçok oyuncusu olan karışık bir senaryoda doktorun rolü Ölüm istatistiklerinde güvenilirlik ve tutarlık büyük oranda formu dolduran kişiler tarafından sağlanan verilerin niteliğine dayanmaktadır. İyi istatistikler, ayrıntılı dış etkenler, kesin ve eksiksiz teşhisler ile değil ölüm nedenlerinin belgelenmesi işlemine dahil doktorlar tarafından olayların rapor edilmesi ile mümkündür. Doktorların (ya da ulusal kanunlarca izin verilen diğer uzmanların) ölüm belgesi sınıflandırmasında gerekli olan ayrıntıları bilemeyecekleri için belgeyi onaylayan kişinin ölüme neden olan olayların sırasına göre EN YN TIBBİ ÖRÜŞÜ sağlaması gereklidir. Amaç, önlem bakımından ölümle sonuçlanan hastalık durumlarının sıralamasını mümkün olduğu kadar erken bir şekilde bozmaktır (bakınız vaka incelemesi 7). enel olarak, Tıbbi Ölüm Raporunun lusal Hayati İstatistikleri mevzuatına uygun olarak doldurulması ve imzalanması, ölen kişinin geçirdiği son rahatsızlıkta yanında bulunan doktorun, diğer durumlarda ise otopsi uzmanının yasal yükümlülüğüdür. Açıklama 2 - Belgeyi dolduracak yetkili kişilerin nitelikleri; Ölümleri belgelemek için ulusal kanunlar hakkında bilgi sahibi olmalı ve hayati kayıtların mahremiyetine saygı göstermelidir (bakınız ek2); DSÖ yönergelerine göre ve bu el kitabında verilen talimatları takiben Tıbbi Ölüm Raporunu tamamlamak için doğru yöntemi bilmelidir; Doldurulmuş ve imzalanmış ölüm belgelerinin ulusal kanunlara göre hızlı bir şekilde elde edilmesini temin etmelidir; Belgenin hazırlanması sırasında mevcut bütün bilgileri kullanmalıdır; Belirli soruşturmaların hala devam edip etmediğini açık bir şekilde belirtmelidir; Otopsi veya ayrıntılı soruşturma sonuçlarında ölüm nedeni rapor edilen nedenden farklı olarak ortaya çıktığı durumlarda yetkili ofise düzeltilen belgeyi teslim etmelidir (bakınız ek 2). İstatistik ve araştırma amaçları için, ölüm nedenlerinin, özellikle de altta yatan ölüm nedeninin mümkün olduğu kadar belirli ve tam bir şekilde rapor edilmesi önemlidir. Aslında, en uygun tıbbi görüşün titiz bir şekilde rapor edilmesi hem altta yatan ölüm nedeni hem de birden fazla ölüm nedeni için ölüm istatistiklerinin kalitesinin artması ile sonuçlanmaktadır (bir ölüm belgesinde belirtilen bütün durumlar; (bakınız Açıklama 3 ve sözlük). Ölüm belgeleri, eğitimli nozolojistler(hastalık sınıflamalarda uzman kişi) tarafından kodlanır ve kontrol edilir. Bir sorun olduğu zaman (belirsizlik, imkansız nedensel sıralama, tamamlanmamış ölüm belgesi) belgenin açıklığa kavuşturulması formu dolduran kişi tarafından gerçekleştirilir; bu nedenle eğer önemli bir ayrıntı bilinmiyorsa, gerekli ayrıntı elde edilebildiğinde istatistik ofisleri açık bir şekilde eksik veya belirsiz olan teşhisler için sorgulama ile gerçekleştirdiğinden, gerçek belirtilmelidir. Eğer konu ile ilgili daha fazla açıklama elde edilemiyorsa, DSÖ ICD de bir dizi 10

11 uluslararası kural sağlar. Bu kurallar nozolojistler tarafından uygulanır böylece esas ölüm nedeni seçilir. Bu seçim, belgeyi dolduran kişi tarafından verilen tüm bilgileri değerlendirir ve göz önünde bulundurur. 11

12 BÖLÜM 2 Tanımlar ve en doğru uygulamalar 2.1. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tanımları ve uluslararası ölüm belgesi Altta yatan ölüm nedeni, ölüm nedenlerinin sınıflandırılmasında önemli bir kavramdır. Altta yatan ölüm nedeni, doğrudan ölüme neden olan hastalıklı durumların başlamasına yol açan hastalık veya yaralanma, ya da ölümcül yaralanmayla sonuçlanan bir kaza veya şiddet eyleminin koşulları olarak tanımlanmaktadır. Bunun yanısırada, ölüme neden olan diğer hastalıklar veya ölüme katkıda bulunan diğer önemli durumlar ile ilgili bilgiler de (bakınız Ölüm Belgesi I) önem taşımaktadır. Bu nedenle, ölüm belgelerinde bulunan ölüm nedeni kısmı, altta yatan ölüm nedeni olsun ya da olmasın ölen kişinin geçirdiği bütün önemli hastalıklar ve durumlar hakkında bilgilerin kaydedilmesi için tasarlanmıştır. Açıklama 3 Bazı önemli tanımlar Altta yatan ölüm nedeni, doğrudan ölüme yol açan hastalık veya durumdur; Önceki neden(ler) yukarıda bahsedilen altta yatan ölüm nedeninin kaynağı olan her türlü durum; Altta yatan ölüm nedeni, doğrudan ölüme neden olan hastalıklı durumların başlamasına yol açan hastalık veya yaralanma, ya da ölümcül yaralanmayla sonuçlanan bir kaza veya şiddet eyleminin koşullarıdır ; Katkıda bulunan nedenler, ölüme yol açan olaylar zincirinin parçası olmayan ancak formu dolduran kişiye göre ölüme katkıda bulunmuş olan hastalıklar veya durumlardır; Birden fazla ölüm nedeni, bir ölüm belgesinde rapor edilen bütün hastalıklar ve durumlardır (bakınız paragraf 2.6.5). ni Belgesi, DSÖ tarafından uluslararası kullanım için önerilmektedir (şekil 2); bu genel format bazı değişiklikler olmasına rağmen Avrupa da yaygın olarak kullanılmaktadır. 12

13 Şekil 2 luslararası ölüm nedenin tıbbi belgesi ölüm belgesinin ölüm nedeni bölümü Bu bölüm sadece doktor tarafından doldurulacaktır Doğrudan ölüme sebep a) Önceki nedenler b) nedene yol açan ölüm c) d) en son belirtilecek I Ölümün gerçekleşmesine neden önemli durumlar yazılacaktır Ölüme neden olan ya da ölüme katkıda bulunan koşulların tam olarak teşhis edilmesi ile ilgili olarak ölen kişinin tıbbi kayıtlarındaki bütün ayrıntılar ölüm nedeni formuna dahil edildiyse ölüm istatistiklerine dayalı araştırma daha anlamlı olur. Ölüm nedeni belgesinde rapor edilen her durumun incelemesi, hastalıkların veya durumların nadiren altta yatan ölüm nedeni olduğu ancak ölüme katkıda bulunduğu durumlardaki gibi, birden fazla ölüm nedeninin araştırılmasında özellikle önemlidir (bakınız paragraf 2.6.5). Not: Mevcut kullanımla ilgili olan diğer önemli tanımlar için lütfen bu el kitabının sonundaki sözlüğe başvurunuz. Ayrıca, Avrupa daki belgeleme uygulamaları hakkında kapsamlı bir gözden geçirme için bu proje esnasında ISTAT tarafından hazırlanan Teknik Rapor" a bakınız EROSTAT (Avrupa Birliği İstatistik Ofisi) önerileri AB ve ASTB(Avrupa Serbest Ticaret Bölgesi Ülkeleri/İzlanda, Norveç, İsviçre) ülkeleri tarafından geliştirilen ve takip edilen, AB- D SANCO EROSTAT Avrupa ölüm nedeni istatistiklerinin karşılaştırılabilirliği ve kalite artırımı projesinin sonucu olarak ölüm belgelerinin hazırlanmasının farklı aşamaları ile ilgili 39 öneri gerçekleştirilmiştir. Bu öneriler, amacı Avrupa daki ölüm istatistiklerinin toplam kalitesini ve karşılaştırılabilirliğini artırmak olan bilimsel yönergelerden oluşmaktadır. Sekiz farklı unsurdan dört tanesi burada özellikle önemlidir: güvenilirlik, erken ölüm nedenlerinin belgelenmesi, genel ölüm nedenlerinin belgelenmesi, eğitim uygulamaları (bakınız ek2). 13

14 Ölüm Belgesi ÖLÜM BELESİ Bu nüsha istatistik amaçlı kullanılacaktır. S1 orm no: İl İlçe... Belde ya da köy Kurum adı... A ÖLEN KİŞİNİN BİLİLERİ C Ölümün şekli Kimlik numarası Kimlik numarası yok Doğal ölüm Trafik kazası Diğer yruğu TC İntihar İş kazası Araştırma aşamasında Diğer Cinayet Diğer kazalar Bilinmeyen Adı ve soyadı Baba adı... D Ölüm yaralanma sonucu mu gerçekleşti? ün Ay Yıl Doğum tarihi Evet Hayır Bölüm E'ye geçiniz Nüfusa kayıtlı olduğu ilçe*. İş yerinde yaralanma Evet Hayır ün Ay Yıl Cilt no* Aile sıra no* Tarihi: Birey sıra no* Cinsiyet Erkek Kadın Evde Spor alanı Öğrenim durumu (bitirilen) Yatılı kuruluş Cadde ve otoyol Meslek Daimi ikametgah İl.. Diğer (Açıklayınız).. İlçe.. Belde ya da köy.. E Otopsi yapıldı mı? Yurtdışı... Evet Hayır Bölüm 'ye geçiniz B Ölüm Saati ün Ay Yıl Aşağıda belirtilen ölüm nedeni, otopsi bulgularından mı elde edildi? Ölüm tarihi Evet Hayır Bölüm 'ye geçiniz Ölüm yeri Ev Hastane İşyeri Ambulans Diğer taşıt Diğer Evet Hayır Ölüm Belgesindeki, adı soyadı ve hüviyeti yazılı ölünün gömülmesine izin verilmiştir. Belge mevcut bilgiler ışığında doldurulmuştur. Doktor aynı zamanda, ve H kutularını doldurmakla sorumludur. BİLİYİ VEREN ORM DOLDRAN HEKİM Adı ve Soyadı : Adı ve Soyadı : Telefon : Ünvanı: Yakınlık derecesi: Tarih: İmza : İmza: Kaşe: KRM ONAYI } Ölü doğum Evet Hayır Annenin TC No Bölüm 'ye geçiniz Bebek ölümü Evet Hayır Doğum Saati ebelik si Doğum ağırlığı Kadın ise, Ölüm hamileliği esnasında gerçekleşti Ölüm doğum esnasında gerçekleşti Ölüm doğumdan sonraki 42 gün içerisinde gerçekleşti Ölüm doğumdan sonraki 43 gün ile 365 gün içerisinde gerçekleşti Anne ölümü değil H ölüme kadar Doğrudan ölüme sebep a) Önceki nedenler b) nedene yol açan ölüm ile c) sonuçlanan durumlar en son belirtilecek d) I Ölümün gerçekleşmesinde etkisi olan, fakat ölüme neden olan hastalık veya durumla ilgili olmayan diğer önemli durumlar yazılacaktır *Bu bölüme kalp arresti ve solunum yetmezliği gibi ölüm şekilleri değil, ölüme sebebiyet veren Açıklamalar için arka sayfaya bakınız. 14

15 2.4. izlilik ile ilgili notlar Ölüm verilerine uygun yollarla erişim ve kişisel gizlilik haklarına saygı gösterilmesi önemli hususlardır; ölüm belgelerinde yer alan kişiye özel veriler, sosyo-demografik ve tıbbi bilgiler için toplanmaktadır. Bu nedenle, her iki konu ile ilgili olan kişisel bilgiler önemli kayıtlarda haksız veya gelişigüzel bir şekilde ifşa edilmeye karşı ulusal kanunlar çerçevesinde korunmaktadır. Bu bakımdan, istatistik uzmanlarının yanı sıra belgeleme uzmanlarının da ülkelerinde kabul edilen ulusal kanunlara riayet etmeleri gereklidir (bakınız ek 3) Ölüm belgesinin tıbbi bölümü nasıl doldurulur? Ölüm belgesinde bulunan tıbbi bölüm, özel doktorlar arasında farklılık gösterebilecek tıbbi görüşü temsil etmektedir. Düzgün bir şekilde doldurulmuş ölüm nedeni bölümü (bakınız açıklama 4), ölümle sonuçlanan olayların sırası, türü ve ilişkisinin etiyolojik bir açıklamasını vermektedir. Ölüm nedeni belgelenirken, ölüme katkıda bulunduğu düşünülen her türlü hastalık, olağandışı durum, kaza veya zehirlenme rapor edilmelidir. Eğer alkol ve/veya başka madde kullanımının, sigara kullanımının, son zamanlarda yaşanan bir hamileliğin,veya ameliyatın (bakınız açıklama 8), toksik gazlara maruz kalma veya maden endüstrisinde çalışma gibi çevresel etmenlerin, vs ölüme katkıda bulunduğuna inanılıyorsa, bu durum/durumlar rapor edilmelidir (bakınız paragraf 2.7 Ek bilgi ). Ölüme neden olan cin tanımlanması bazen karışıktır; böyle durumlarda ölüm nedenlerine dahil olabileceğinden şüphe edilen nedenler seçilmeli ve son olarak "olası" ya da "tahmin edilmiş" gibi kelimeler ile sağlanan tanımın tam anlamıyla kesin olmadığı belirtilmelidir. Ölüm belgesinin tıbbi bölümün nasıl tamamlanacağı ile ilgili ayrıntılı talimatlar aşağıdaki paragraflarda belirtilmektedir. Vaka incelemeleri ile birlikte doğru bir şekilde tamamlanmış birkaç belge örneği, ölüm nedeninin nasıl rapor edilmesi gerektiği ve genel bazı sorunların nasıl çözülebileceğini göstermek için Bölüm 4 te verilmiştir. Açıklama 4. Ölüm belgesinin doğru bir şekilde doldurulmasına ilişkin açıklamalar Okunaklı bir şekilde doldurulmalıdır (büyük harf ve kalıcı siyah mürekkep kullanılarak veya daktilo ile doldurulmuş olmalı); Tıbbi terimlerin kısaltmalarını içermemelidir; 'in (a) satırına ölüm şeklini içermeyen bir giriş yapılmalıdır; de durumlar, nedensel sıralamanın yükselen düzenine göre numaralandırılmalıdır; her zaman ölüme yol açan temel sıralamayı göstermelidir; Hiçbir zaman bölüm II de esas neden gösterilmemelidir; Hastalık leri d den a ya doğru azalarak gitmelidir Okunabilirlilik ve Kısaltmalar Bütün bilgilerin açık ve net bir şekilde okunabilmesi önemlidir. Bunun için en iyi yöntem daktilo ile yazmaktır, ancak eğer bu mümkün değilse bilgiler okunabilir bir şekilde kalıcı siyah mürekkep ile yazılmalıdır. Değiştirme yapmayınız veya silmeyiniz. Lütfen tıbbi terimlerdeki kısaltmaları kullanmayınız, çünkü farklı kişiler bunları değişik şekillerde yorumlayabilir. 15

16 Ölüm nedeni (a) Satırı - Doğrudan ölüme sebep olan hastalık ya da durum Satır I (a) ya,en son ölüm nedenini kaydedin, örneğin doğrudan ölüme neden komplikasyon bu satıra yazılacaktır. Satır I(a) da her zaman bir kayıt olmalıdır: Bu durum, yalnızca en son ölüm nedeninden önce meydana gelen herhangi bir hastalık veya yaralanmadan kaynaklanmıyorsa ya da bunların bir sonucu olarak ortaya çıkmadıysa, belgenin I inci bölümünde rapor edilmiş tek bir neden olabilir (örneğin viral miyokardit söz konusuysa). Aşağıda belirtilenler gibi ölüm şekillerinin kaydedilmesi ÖNERİLMEZ: Bu bölüme kalp durması ve solunum yetmezliği gibi ölüm şekilleri değil, ölüme sebebiyet veren hastalık, yaralanma ve komplikasyon türü yazılacaktır. (bakınız paragraf 2.6.2). Şiddet veya doğal olmayan nedenlerden kaynaklanan ölümlerde, dış nedenlerden kaynaklanan kaza en yakın ölüm nedenidir ve bu yüzden satır I(a)'ya işlenmelidir. (Not: Dış nedenleri belgelemek için Cumhuriyet Savcılığına veyabölge Asayiş birimine (polis, karakolu, jandarma, savcı) bildiriniz. (Dış nedenlerin belgelenmesi ilişkin bakınız Bölüm 3) Satır (b), (c) ve (d), önce gelen nedenler Eğer satır I(a)'da belirtilen en yakın ölüm nedeni başka bir hastalıktan kaynaklanıyorsa veya başka bir hastalığın sonucuysa, bu hastalık satır I(b)'ye işlenmelidir. Eğer satır I(b) ye yazılan neden, başka bir rahatsızlık veya hastalıktan kaynaklanıyorsa, sözü edilen diğer neden satır I(c) de rapor edilmelidir. Benzer olarak, satır I(c)'de rapor edilmiş bahsi geçen nedenden önce gelen bir neden satır I(d)'de rapor edilmelidir. Bölüm 1 kısmında esas nedenin en alttaki bölüm üstte yazan bölümlerin temel nedeni olmalıdır. Eğer gerekli olursa ek satır(lar) dahil edilebilir; ancak, en son ölüm nedenlerine sebep olan ilgili olaylar zincirinin başlangıç noktası olan önceki nedenin bölüm I'in en alt satırına kayıt edilmesi gerektiğini unutmayınız. Başlangıç noktasını, bölüm I'de yer olmamasından dolayı bölüm II'ye hiçbir zaman kaydetmeyiniz, çünkü bölüm I in en alt satırına yazılan hastalık ya da olay, resmi ölüm istatistikleri için temel olarak kullanılacaktır. Ölüm nedenlerinden herhangi birinin üzerinden çok uzun bir geçse bile, dokuların hasar görmesi veya fonksiyon bozukluğu nedeniyle doğrudan ölüm nedenlerine ortam hazırladığına inanıldığı durumlarda da önce gelen neden olarak değerlendirilmelidir. Her bir satıra sadece bir neden yazılmalıdır; ancak bazen birbirinden bağımsız iki olayın ölüme eşit derecede katkıda bulunduğu düşünülebilir, buna benzer olağan dışı koşullar aynı satıra kaydedilebilir. Eğer I (a) satırına kaydedilen en son ölüm nedeni bir kazaya, zehirlenmeye veya şiddete bağlı değilse, önce gelen ölüm nedeni olarak dış nedenlerin ve ölüm şeklinin kısa bir açıklamasını en alt satıra kaydediniz veya paragraf 2.7 ve 3.3 te yer alan ek bilgi bölümünde rapor ediniz. (Not: Dış nedenleri belgelemek için Cumhuriyet savcılığına veya bölge asayiş birimine bildiriniz) (dış nedenlerin belgelenmesine ilişkin bakınız Bölüm 3) (bakınız vaka incelemeleri 1-3) I ve diğer önemli durumlar I ye, önem sırasına göre, 'deki sıralamanın parçası olmamalarına rağmen ölümcül sonuca katkıda bulunan diğer önemli hastalıklar ve nedenleri yazınız. (bakınız vaka incelemeleri 4-6 ). 16

17 Açıklama 5- Neler rapor edilmelidir ve nereye rapor edilmelidir? e rapor ediniz: (daha az satırın kullanılabileceği gibi gerektiğinde daha fazla satırın da eklenebileceğini unutmayınız) Satır a: En son ölüm nedeni Satır b: önce gelen nedenler Satır c: önce gelen nedenler Satır d: Esas ölüm nedeni (altta yatan ölüm nedeni) I ye rapor ediniz: Ölüme katkıda bulunan diğer önemli hastalık veya durumlar Süre Ölüm formuna yazılan her bir nedenin başlangıçından yi (nedenin teşhisini değil) ilgili sütuna yazınız. Başlangıç zamanı ya da tarihi bilinmeyen durumlarda en iyi tahmin yapılmalıdır. Her bir vakaya zaman birimi yazılmalıdır (yıllar, aylar, günler, saatler, hatta dakikalar). Bu sütunu boş bırakmaktansa yi tahmin etmek veya bilinmiyor yazmak tercih edilebilir. Doğru bir şekilde tamamlanmış bir belgede, satır I(a) için yazılmış satır I(b) veya I(c) veya I(d) için yazılmış yi hiçbir zaman aşmaz; satır (b) veya (c) ye yazılmış ölüm nedeninin si de satır (c) veya (d) ye yazılan nedeninin sini aşmaz, çünkü bu durumlar nedensel sıralamaya göre kayıt edilmelidir. Eğer ölüm, daha önce yaşanmış bir yaralanmanın sonradan çıkan etkilerine bağlıysa, bu kazanın koşullarını belirtiniz, örnek olarak, motorlu taşıt kazasına bağlı olarak gelişen paraplejinin neden olduğu bronkopnömoni- 3 yıl önce. Bu bilgi, belirli hastalıkların kodlanmasına yararlıdır ve aynı zamanda rapor edilen hastalık sıralamasının doğruluğunun kontrol edilmesinde de faydalıdır Neden belirlenemiyorsa Bazen, kapsamlı otopsi ve laboratuar (toksikoloji, immünoloji, viroloji, bakteriyoloji) incelemelerine rağmen ölüm nedeni belirlenemeyebilir. Eğer böyle bir durum söz konusuysa, formu dolduran kişinin bir formda ölüm nedeninin belirlenemediğini belirtmekten başka seçeneği olmayacaktır. Kullanılabilecek bir diğer ifade de otopsi ve toksikolojik incelemede ölüm NEDENİ belirlenmedi olabilir. Bu ifade, gerçekleştirilen araştırmanın boyutunu açıkladığı için Bilinmiyor teriminden daha uygun olacaktır. Eğer mümkünse, paragraf 2.7 de yer alan ek bilgi bölümünde gösterilen ölüm şekli kısmındaki uygun ifadeyi işaretleyiniz (bakınız vaka incelemeleri 23-24) Diğer önemli ipuçları Cerrahi girişimler ve diğer işlemlerdeki kazalar Lütfen, ameliyatta veya diğer tıbbi işlemlerde gerçekleşen ve ölüme yol açan veya ölüme katkıda bulunan olaylar zincirinde yer alan her türlü kazayı Cumhuriyet savcılığına veya bölge asayiş birimine uygun olarak rapor ediniz. Daha fazla ayrıntı için açıklama 8 e başvurunuz. 17

18 Önlem Mekanizmaları: Nasıl ve Ne zaman En son neden, ölüm mekanizması ya da ölüme yol açan olay anlamına gelmez (Örnek olarak: kalp veya solunum arresti). Ölüm mekanizması, hastalık ci ile belirli bir şekilde bağlantılı olmayan bir ifade olduğu ve sadece ölüm gerçeğini doğruladığı için en son ölüm nedeni olarak rapor edilmemelidir. Bu nedenle, ölüm mekanizması ölüm nedeni hakkında hiçbir ek bilgi sağlamaz. Eğer bir organ yetmezliği (kalp yetmezliği, karaciğer yetmezliği, böbrek yetmezliği veya solunum yetmezliği gibi) bir ölüm nedeni olarak sıralanıyorsa, altında bulunan satırda(satırlarda) etiyolojisini her zaman rapor ediniz (örnek olarak, Tip I diyabet mellitusa bağlı böbrek yetmezliği ya da etilen glikol zehirlenmesine bağlı karaciğer komasından kaynaklanan çeşitli organ yetmezliği) Belirlilik Nasıl Artırılır İstatistiksel amaçlar için İstattistik Ofisi tarafından doğru ve iyi bir şekilde ayırt edilmiş kodlamanın sağlanması adına her bir nedenin, etiyolojisi, si ve ortaya çıkması ile ilgili olarak kesin bir şekilde rapor edilmesi gereklidir. Habis tümorlerin anlaşılır bir şekilde ifade edilebilmesi için şekil 6 daki ifadelerin uygulanması güvenilir ölüm istatistiklerinin elde edilebilşmesi için gereklidir. Diğer önemli bir örnek ilaçlarla ilgilidir: ölümle ilgili olarak bir ilaç söz konusuysa, ilacın ismini yazmayı lütfen unutmayınız (tercihen farmakolojik kurala göre, ticari ismi değil). Bölüm 5, her bir hastalık veya neden için her zaman nelerin rapor edileceğine dair ayrıntılı olarak çeşitli örnekler verir; aşağıda belirtilenleri gerçekleştirmek için lütfen listeye başvurunuz: belgeleme kalitesini artırmak, gerekli soruşturmaların miktarını azaltmak ve veri işlemeyi ve dağıtımı hızlandırmak için. (Bölüm 5'te bulunan listeye de başvurunuz). Açıklama 6- Neoplazma rapor edilirken kullanılacak liste Lütfen belirtmeyi unutmayınız: İyi huylu, kötü huylu ya da belirsiz olup olmadığını; Eğer biliniyorsa primer bölgeyi; Primer bölgenin bilinip bilinmediğini; Eğer biliniyorsa morfolojik türü; Eğer biliniyorsa metastaz bölge(ler) ve primer bölgeyi; bölgeden metastatik ifadesi primer bölgeyi (bölgeleri) ifade eder; bölgeye metastatik ifadesi seconderl bölgeyi (bölgeleri) ifade eder; karsinomatoz, karsinoz, büyüme, kötü huylu tümör vs. gibi belirli olmayan terminolojiden mümkün olduğu kadar kaçının; Lösemiyi akut", sub-akut veya kronik olarak tanımlayın ve ilgili hücre türünü açıklayın. (bakınız vaka incelemeleri 11-15) Tablo 1'de rapor edilen durumlara benzer durumlar rapor edildiğinde etiyoloji hakkında ek bilgi dahil edilmelidir; eğer formu dolduran kişi bir işlemin etiyolojisini belirleyemiyorsa, işlem bilinmeyen, belirlenmemiş, olası ya da tahmin edilen bir etiyoloji olarak vasıflandırılmıştır. 18

19 Tablo 1 Etiyoloji üzerine ek bilgi gerektiren durumlar (bu tamamlanmış bir liste değildir) Bebek ölümlerinde belirlilik nasıl artırılır? Ölen bebeğin ölüm nedeni için mümkünse açık ve net bir etiyolojik sıralamasının olması gereklidir. "Prematürelik" terimi prematüreliğin etiyolojisi açıklanmadan yazılmamalıdır. Anneye bağlı durumlar, bebek ölümüne neden olan sıralamayı başlatmış veya etkilemiş olabilir ve buna benzer nedenler bebeğin ölüm belgesine ölüm nedenine ek olarak rapor edilmelidir (örnek olarak, Hiyalen membran hastalığnın nedeni; 28 haftalık prematüreliğe; plasentanın erken ayrılmasına;veya annenin karnına gelen bir künt travmaya bağlı olarak yazılabilir). Ani Bebek Ölümü Sendromundan (SIDS) şüphelenildiğinde, lusal kanunların gerekliliklerine göre eksiksiz bir araştırma yürütülmelidir. Ani Bebek Ölümü Sendromu onaylandığı zaman lütfen uluslararası olarak kullanılan kısaltmasını (SIDS) rapor ediniz: "Ani Ölüm ifadesini kullanmak yeterli değildir (bakınız vaka incelemesi 39), (Bölüm 5 te yer alan listeye başvurunuz) Ölümleri rapor ederken birden fazla neden olmasının önemi Ölüm belgelerinde rapor edilen bütün nedenler önemlidir ve özellikle de çeşitli ülkelerde kullanımda olan mevcut otomatik kodlama sistemlerince izin verilen yaklaşımlarla incelenebilirler. Birden fazla ölüm nedeni incelemeleri, ölüm belgesinde bahsedilen bütün durumları göz önünde bulundurur. Buna benzer incelemeler belirli hastalıkları ve nedenleri araştırmada ve aynı ölüm belgesinde rapor edilen durumlar arasındaki ilişkileri sorgulamada önemli bir role sahiptir (örnek olarak: Ölümcül yaralanmaların ve otomobil kazalarının türü veya yaşlılarda görülen dejeneratif kronik hastalıkların önünde rapor edilen durumların türü). 19

20 Ölümün Bu nedenle formu dolduran kişi, esas ölüm nedeni ve birden fazla ölüm nedeni ile ilgili olarak ölüm istatistiklerinin en doğru tıbbi görüşü yansıtmasını sağlama sorumluluğuna ve fırsatına sahiptir Sorgulamanın Nedenleri ve Amaçları Bazı durumlarda, bir ölüm belgesinde rapor edilen bilgileri doğrulamak veya bilgilerin ne anlama geldiğini açıklığa kavuşturmak için ek bilgi sağlamak üzere doktorla iletişime geçilebilir. Rapor edilmiş ölüm nedeni ifadesi tıbbi açıdan bakıldığında yanlış olmayabilir, ancak istatistiksel amaçlar için yeterli bilgiyi içermeyebilir. Bu el kitabındaki yönergeleri izlemek, bir hastanın ölüm nedeni hakkındaki sorularını cevaplandırırken bir doktorun daha kısa bir zamanda sonuca ulaşmasını sağlar. Ek bilgi talepleri yetkili Kurum tarafından en düşük seviyede tutulmaktadır, ancak doktorların bu sorgulamalara çabuk cevap vermedeki işbirliği takdir edilmektedir Ek bilgi Bu ek açıklama (şekil 3) DSÖ tarafından önerilen uluslararası ölüm belgesinin tıbbi bölümünün parçası DEĞİLDİR. Ancak, kullanım amacı DSÖ ve Eurostat tarafından önerildiği üzere önemli bilgileri toplamak için bir çerçeve sağlamaktır (bakınız ek 2, sayılı öneriler). Şekil 3 Ek bilgi B Ölüm Saati ün Ay Yıl C şekli Ölüm tarihi Doğal ölüm Trafik kazası Diğer Ölüm yeri Ev Hastane İşyeri İntihar İş kazası Araştırma aşamasında Ambulans Diğer taşıt Diğer Cinayet Diğer kazalar Bilinmeyen Evet Hayır Bölüm 'ye geçiniz Evet Hayır Bölüm E'ye geçiniz Aşağıda belirtilen ölüm nedeni, otopsi bulgularından mı elde edildi? İş yerinde yaralanma Evet Hayır Evet Hayır Bölüm 'ye geçiniz ün Ay Yıl Tarihi: Evet Hayır Evde Spor alanı Yatılı kuruluş Cadde ve otoyol Diğer (Açıklayınız) Ölü doğum Evet Hayır Annenin TC No Bebek ölümü Evet Hayır Bölüm 'ye geçiniz Doğum Saati ebelik si Doğum ağırlığı Kadın ise, Ölüm hamileliği esnasında gerçekleşti Ölüm doğum esnasında gerçekleşti Ölüm doğumdan sonraki 42 gün içerisinde gerçekleşti Ölüm doğumdan sonraki 43 gün ile 365 gün içerisinde gerçekleşti Anne ölümü değil Ölüm tarihi Ölümün gerçekleştiği tam ayı, günü, yılı ve saati kaydediniz. Saat için 01 ile 24 arasını kullanınız. Ölüm gece yarısına yakın veya 31 Aralık tarihinde gerçekleşirse ay, gün veya yıl kaydına özellikle dikkat ediniz. ece yarısı gerçekleşen bir ölümün bir günün başlangıcı yerine günün sonunda gerçekleştiğini düşünün. Eğer kesin ölüm anı bilinmiyorsa, ki tıbbi tetkiki yapan kişi tarafından gerçekleştirilen bazı sorgulamalarda olabilir, tarih sorgulamanın sonucunda belirlenecektir. Eğer daha sonra kesin tarihin, kayıt edilen tarihten farklı olduğu bulunursa kayıtta bir değişiklik yapılabilir. 20

Ölüm Kaydı Bildirim Sistemi

Ölüm Kaydı Bildirim Sistemi Ölüm Kaydı Bildirim Sistemi Öğrenim Hedefleri Bu dersin sonunda aile hekiminin; Birinci basamakta Ölüm Kaydı bildirimlerinin güncellenmesinin amacını, Ölüm Kaydı Bildirim sisteminde dikkat edilmesi gereken

Detaylı

ÖLÜM BİLDİRİM SİSTEMİ

ÖLÜM BİLDİRİM SİSTEMİ . T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU ÖLÜM BİLDİRİM SİSTEMİ ÖLÜM NEDENLERİNİN BELGELENDİRİLMESİ EĞİTİMİ 27 Aralık 2012 ANKARA 1 Ölüm Kaydı Bildirim Sistemi Öğrenim Hedefleri Bu dersin sonunda

Detaylı

ÖLÜM NEDENİ İSTATİSTİKLERİ EĞİTİM MATERYALİ

ÖLÜM NEDENİ İSTATİSTİKLERİ EĞİTİM MATERYALİ ÖLÜM NEDENİ İSTATİSTİKLERİ EĞİTİM MATERYALİ (HİZMETE MAHSUSTUR) GİRİŞ Bu belge, Avrupalı belgeleme uzmanları için özel olarak tasarlanmış ve geliştirilmiştir. Dört ders olarak planlanmıştır ve bu derslerin

Detaylı

ÖLÜM BELGESİNİN DOLDURULMASI ARALIK 2013

ÖLÜM BELGESİNİN DOLDURULMASI ARALIK 2013 İZMİR HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ İZMİR HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ İSTATİSTİK VE BİLGİ İŞLEM ŞUBESİ ÖLÜM BİLDİRİM SİSTEMİ İL KOORDİNATÖRLÜĞÜ ÖLÜM BELGESİNİN DOLDURULMASI ARALIK 2013 ÖLÜM BİLDİRİMLERİNİN ÖLÜM YERİNE

Detaylı

Tablo -1 İçin Açıklamalar

Tablo -1 İçin Açıklamalar Ek-1 AÇIKLAMALAR Genel Açıklamalar 1) Veriler excel formatında ekte sunulan tablolar (Tablo 1ve 2) kullanılarak çalışma yapılmalıdır. 2) 81 il genelinde yapılacak çalışmalarda standardizasyonun sağlanması

Detaylı

ETİK KURUL BAŞVURU DOSYASI

ETİK KURUL BAŞVURU DOSYASI ETİK KURUL BAŞVURU DOSYASI Ülkemizde Hematolojik Kanserlerin Yükü, Coğrafi Dağılımı, Demografik Karakteristiği, İmmünohistokimyasal Özellikleri ve Klinik Davranışı Epidemiyolog Danışman Doç. Dr. Mutlu

Detaylı

ADRES BEYAN FORMUNUN VERİ GİRİŞİ SIRASINDA YAPILACAK KONTROLLER VE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR

ADRES BEYAN FORMUNUN VERİ GİRİŞİ SIRASINDA YAPILACAK KONTROLLER VE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR T.C. BAŞBAKANLIK TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU ADRESE DAYALI NÜFUS KAYIT SİSTEMİ MUHTARLIK ASKI SÜRECİ ADRES BEYAN FORMUNUN VERİ GİRİŞİ SIRASINDA YAPILACAK KONTROLLER VE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR Kayıt bürosu

Detaylı

Doküman Tarihçesi. Bildirimi Zorunlu Enfeksiyon Etkenleri Muayene

Doküman Tarihçesi. Bildirimi Zorunlu Enfeksiyon Etkenleri Muayene Sağlık-NET Projesi İş Kuralları Kılavuzu T.C. Sağlık Bakanlığı Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı Tarih : 23.06.2008 Sürüm : 2.0 Doküman Tarihçesi Sürüm Tarih Değişiklik MSVS 1.0 02.01.2008 İlk Yayın Genel

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE ANNE ÖLÜMLERİ

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE ANNE ÖLÜMLERİ DÜNYADA VE TÜRKİYE DE ANNE ÖLÜMLERİ Dr. İbrahim PADIR İstanbul, 2015 Kavramlar ve Tanımlar Gebeliğe bağlı ölüm, bir kadının gebelik süresince, doğumda ya da gebeliğin sonlanmasından sonraki 42 gün içinde

Detaylı

Öğrenci İşlerinden staj defteri alındığında önce Staj Defteri Kapağı nda yer alan bilgiler doldurulmalıdır.

Öğrenci İşlerinden staj defteri alındığında önce Staj Defteri Kapağı nda yer alan bilgiler doldurulmalıdır. Öğrenci İşlerinden staj defteri alındığında önce Staj Defteri Kapağı nda yer alan bilgiler doldurulmalıdır. 1 Staj sürecini gösteren şemayı kontrol ederek staj işlemlerinin neresinde olduğunuzu kontrol

Detaylı

MUHTARLARIN YETKİ VE SORUMLULUKLARI

MUHTARLARIN YETKİ VE SORUMLULUKLARI ADRES KAYIT SİSTEMİNDE MUHTARLARIN YETKİ VE SORUMLULUKLARI 1 BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜĞÜ YERLEŞİM YERİ VE DİĞER ADRES BELGESİ VERME YETKİSİ FORM C LERİN DOĞRULUĞUNUN TESPİTİ FORM D LER İLE FORM C LERİN KARŞILAŞTIRILMASI

Detaylı

JAPONCA VE JAPON KÜLTÜRÜ ARAŞTIRMALARI BURSU (NİKKENSEİ) BAŞVURU DOSYASI HAZIRLAMA REHBERİ

JAPONCA VE JAPON KÜLTÜRÜ ARAŞTIRMALARI BURSU (NİKKENSEİ) BAŞVURU DOSYASI HAZIRLAMA REHBERİ JAPONCA VE JAPON KÜLTÜRÜ ARAŞTIRMALARI BURSU (NİKKENSEİ) BAŞVURU DOSYASI HAZIRLAMA REHBERİ NOTLAR 1- Tüm açıklamaları lütfen dikkatle okuyunuz. 2- Aşağıdaki durumlarda başvuru dosyanız kabul edilmeyecektir:

Detaylı

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER g TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER TABLOLAR Tablo 1. TR63 Bölgesi Doğum Sayısının Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)... 1 Tablo 2. Ölümlerin Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)...

Detaylı

STAJ DEFTERİNİN HAZIRLAMASINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN KURALLAR

STAJ DEFTERİNİN HAZIRLAMASINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN KURALLAR Sayfa 1 / 5 EDİLMESİ GEREKEN KURALLAR 1) Doldurmuş olduğunuz defterler düzenli ve bütünlüğü tam olarak teslim edilmelidir. Bu nedenle defterler: El yazısı ile doldurulmuşsa; yazılar okunabilir ve kabul

Detaylı

TOPLUM SAĞLIĞI AÇISINDAN İLK YARDIM EĞİTİMİNİN ÖNEMİ. Dr.Alpaslan Türkkan

TOPLUM SAĞLIĞI AÇISINDAN İLK YARDIM EĞİTİMİNİN ÖNEMİ. Dr.Alpaslan Türkkan TOPLUM SAĞLIĞI AÇISINDAN İLK YARDIM EĞİTİMİNİN ÖNEMİ Dr.Alpaslan Türkkan İlkyardım Hastalık ya da kaza ile sağlığı tehlikeye girmiş kişi ya da kişilere; Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak, Yaralının durumunun

Detaylı

TÜRKİYE DE SAĞLIK SEKTÖRÜNÜN GENEL GÖRÜNÜMÜ

TÜRKİYE DE SAĞLIK SEKTÖRÜNÜN GENEL GÖRÜNÜMÜ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ İşletme Fakültesi Sağlık Yönetimi Bölümü SAĞLIK POLİTİKASI VE PLANLAMASI TÜRKİYE DE SAĞLIK SEKTÖRÜNÜN GENEL GÖRÜNÜMÜ Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT Bölüm Hedefi *Bu derste; Türkiye de genel

Detaylı

İşçi Sayısı : Erkek Kadın Genç Çocuk Özürlü. Kaza Tarihi :... Kaza Gününde İşbaşı Saati :... Kazanın olduğu saat :...

İşçi Sayısı : Erkek Kadın Genç Çocuk Özürlü. Kaza Tarihi :... Kaza Gününde İşbaşı Saati :... Kazanın olduğu saat :... EK-2 İŞ KAZASI VE MESLEK HASTALIĞI BİLDİRİM FORMU Düzenlenme tarihi... 1 İ şy eri ni n Unvanı : SGK/Bölge Müdürlüğü Sicil No : Adresi : Tel No. ve E-mail : İşçi Sayısı : Erkek Kadın Genç Çocuk Özürlü Toplam

Detaylı

RİSK ANALİZİ TALİMATI

RİSK ANALİZİ TALİMATI AĞRI İL AMBULANS SERVİSİ BAŞHEKİMLİĞİ RİSK ANALİZİ TALİMATI DÖK. KOD NO : AĞRI-112-YÖN-TL- 22 YAY. TRH: 31.02.2014 REV.TRH: REV.NO: SA YFA NO: 5 1. AMAÇ: Ağrı İl Ambulans Servisi Başhekimliğinde hizmet

Detaylı

Klinik Kodlama Süreç Analizi Anket Değerlendirmesi

Klinik Kodlama Süreç Analizi Anket Değerlendirmesi Klinik Kodlama Süreç Analizi Anket Değerlendirmesi Sağlık tesisleri tarafından verilen hizmetin tanımını sağlayan klinik kodlama; hastanın tesise kabul edilişinden taburcu edilişine kadar geçen süredeki

Detaylı

T.C. IĞDIR ÜNİVERSİTESİ IĞDIR ZİRAAT FAKÜLTESİ STAJ YÖNERGESİ

T.C. IĞDIR ÜNİVERSİTESİ IĞDIR ZİRAAT FAKÜLTESİ STAJ YÖNERGESİ T.C. IĞDIR ÜNİVERSİTESİ IĞDIR ZİRAAT FAKÜLTESİ STAJ YÖNERGESİ MADDE 1- Bu Yönerge, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve 02/08/2009 tarih ve 27307 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Iğdır Üniversitesi Önlisans,

Detaylı

BULAŞICI HASTALIK BİLDİRİM VERİ SETİ

BULAŞICI HASTALIK BİLDİRİM VERİ SETİ BULAŞICI HASTALIK BİLDİRİM VERİ SETİ Oluşturma Tarihi : 01.06.2007 Sürüm Tarihi : 31.01.2015 Kaynak Kurum / Birim : Türkiye Halk Sağlığı Kurumu / lar Kontrol Programları Başkan Yardımcılığı Kapsamı : Ülkemiz

Detaylı

YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI DAİRESİ YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI BAŞHEKİMİ KADROSU HİZMET ŞEMASI

YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI DAİRESİ YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI BAŞHEKİMİ KADROSU HİZMET ŞEMASI YATAKLI TEDAVİ KURUMLARI BAŞHEKİMİ KADROSU Kadro Adı : Yataklı Tedavi Kurumları Başhekimi Maaş : Barem 18 B (1) Müdürün yönergeleri uyarınca Daire hizmetlerinin yürütülmesinde Müdüre yardımcı olmak; (2)

Detaylı

İl Çevre ve Orman Müdürlüğü ile Birlikte Şehrin Gürültü Haritasının Çıkarılması

İl Çevre ve Orman Müdürlüğü ile Birlikte Şehrin Gürültü Haritasının Çıkarılması İl Çevre ve Orman Müdürlüğü ile Birlikte Şehrin Gürültü Haritasının Çıkarılması Amaç ve İçerik Projenin temel amacı şehrin farklı bölgelerinde İl Çevre ve Orman Müdürlüğü nün yönlendirmesi ile gürültü

Detaylı

(9/6/2011 tarihli ve 27959 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır.) Kurul Kararı. Karar No:3242/3 Karar Tarihi: 31/5/2011

(9/6/2011 tarihli ve 27959 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır.) Kurul Kararı. Karar No:3242/3 Karar Tarihi: 31/5/2011 (9/6/2011 tarihli ve 27959 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır.) Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan: Kurul Kararı Karar No:3242/3 Karar Tarihi: 31/5/2011 Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 31/5/2011

Detaylı

İLAÇ DIŞI KLİNİK ARAŞTIRMALARI BAŞVURU FORMU

İLAÇ DIŞI KLİNİK ARAŞTIRMALARI BAŞVURU FORMU A. BAŞVURUNUN YAPILDIĞI YER Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu ve Etik Kurula yapılacak olan başvurular için aynı form kullanılmalı ve ilgili kutu işaretlenmelidir. A.1. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu

Detaylı

İSG PLANLAMA RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ

İSG PLANLAMA RİSK DEĞERLENDİRME PROSEDÜRÜ SAYFA NO 1/6 1. AMAÇ KAPSAM: Hastanede yeni bir bölüm açarken veya devam eden bölümlerin tehlikelerinin belirlenmesi, risklerin değerlendirilmesi, İSG programlarının oluşturulması ve gerekli kontrol ölçümlerinin

Detaylı

BÖLÜM 4 İÇ KONTROL SİSTEMİ

BÖLÜM 4 İÇ KONTROL SİSTEMİ BÖLÜM 4 İÇ KONTROL SİSTEMİ Öğr. Gör. Mehmet KÖRPİ KONTROL KAVRAMI İşletmenin belirlenen amaçlarına ulaşması için, işletme yöneticilerinin almış olduğu önlemlere, uyguladığı yöntemlere kontrol usul ve yöntemleri

Detaylı

SÖZLEŞMELİ SUBAY BAŞVURU İŞLEMLERİ

SÖZLEŞMELİ SUBAY BAŞVURU İŞLEMLERİ SÖZLEŞMELİ SUBAY BAŞVURU İŞLEMLERİ BAŞVURU İŞLEMLERİNE GİRİŞ Başvurunuzu yazıcıya bağlı bir bilgisayardan yapınız. Başvuru işlemleri için www.jandarma.tsk.tr internet adresinden Personel / Ögrenci Alımı

Detaylı

ELEKTRONİK BAŞVURU REHBERİ V 1.0

ELEKTRONİK BAŞVURU REHBERİ V 1.0 ELEKTRONİK BAŞVURU REHBERİ V 1.0 Ağustos 2013 ANKARA Versiyon : 1.0 1/23 GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI Denetim ve Uyum Yönetimi Daire Başkanlığı (I) Versiyon : 1.0 2/23 İçindekiler 1 Giriş. 4 2 E-Fatura Uygulamasına

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YURT DIŞI FUAR ORGANİZASYONU BAŞVURU FORMU

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YURT DIŞI FUAR ORGANİZASYONU BAŞVURU FORMU EK- 1 T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI YURT DIŞI FUAR ORGANİZASYONU BAŞVURU FORMU Notlar: a. Cevaplan 10 punto ile elektronik ortamda yazınız ve verilen boşluklarla sınırlı kalmayınız. b. Talep edilen her bir fuar

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ RİSK ANALİZİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ RİSK ANALİZİ OBA CROWN RESORT SİTESİ OBA KASABASI FABRİKA CD. NO:18/ ALANYA / ANTALYA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ RİSK ANALİZİ GEÇERLİLİK TARİHİ OCAK-019 HAZIRLAYAN Taner Aybek OSGB Saray Mah. Güzelyalı Cd. Kahyaoğlu Apt.

Detaylı

T.C SAĞLIK BAKANLIĞI MÜMİNE HATUN HASTANESİ

T.C SAĞLIK BAKANLIĞI MÜMİNE HATUN HASTANESİ T.C SAĞLIK BAKANLIĞI MÜMİNE HATUN HASTANESİ DOK.NO: TA/122 YAY.TAR.: 24/10/2011 REV.TAR..01/10/2013 REV.NO:41 ZEHİRLENME VAKALARINDA GENEL YAKLAŞIM TALİMATI 1. AMAÇ Acil servise başvuran zehirlenme tanısıyla

Detaylı

DESTEKLEYİCİ VE SÖZLEŞMELİ ARAŞTIRMA KURULUŞU İLE İLGİLİ İYİ KLİNİK UYGULAMALARI DENETİMLERİNİN YÜRÜTÜLMESİNE İLİŞKİN KILAVUZ

DESTEKLEYİCİ VE SÖZLEŞMELİ ARAŞTIRMA KURULUŞU İLE İLGİLİ İYİ KLİNİK UYGULAMALARI DENETİMLERİNİN YÜRÜTÜLMESİNE İLİŞKİN KILAVUZ DESTEKLEYİCİ VE SÖZLEŞMELİ ARAŞTIRMA KURULUŞU İLE İLGİLİ İYİ KLİNİK UYGULAMALARI DENETİMLERİNİN YÜRÜTÜLMESİNE İLİŞKİN KILAVUZ 1. GİRİŞ Bu kılavuz, destekleyicinin merkezinde veya destekleyicinin araştırmayla

Detaylı

Akut Resusitasyon Araştırmalarında Bilgilendirilmiş Onam Alma - Uluslararası Durum Belirleme Anketi -

Akut Resusitasyon Araştırmalarında Bilgilendirilmiş Onam Alma - Uluslararası Durum Belirleme Anketi - Bu anket çalışması, bir uluslararası araştırma ekibi tarafından bilgilendirilmiş onam alınamayacak kişilerde akut resusitasyon çalışmalarındaki uluslararası kabul edilebilirlik ve düzenleyici durumu tespit

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü DAĞITIM YERLERİNE

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü DAĞITIM YERLERİNE T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü Sayı : 31678769/700 Konu : Patoloji Veri Seti DAĞITIM YERLERİNE İlgi: Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Başkanlığının 11.11.2014 tarihli ve 2014.5679.84410

Detaylı

. HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ

. HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ . HALK SAĞLIĞI MÜDÜRLÜĞÜ GÖREVE YENİ BAŞLAYAN SAĞLIK ÇALIŞANLARI İÇİN UYUM REHBERİ İÇİNDEKİLER Önsöz T.C. Sağlık Bakanlığı Teşkilat Şeması Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Organizasyon Yapısı. Halk Sağlığı

Detaylı

ENGELLİ İNDİRİMİNDEN KİMLER YARARLANIR

ENGELLİ İNDİRİMİNDEN KİMLER YARARLANIR ENGELLİ İNDİRİMİNDEN KİMLER YARARLANIR Engelli hizmet erbabı, Bakmakla yükümlü olduğu engelli kişi bulunan hizmet erbabı, Engelli serbest meslek erbabı, Bakmakla yükümlü olduğu engelli kişi bulunan serbest

Detaylı

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERİN İSTENMEYEN ETKİLERİNİN/CİDDİ İSTENMEYEN ETKİLERİNİN KURUMA BİLDİRİMİNE İLİŞKİN KILAVUZ

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERİN İSTENMEYEN ETKİLERİNİN/CİDDİ İSTENMEYEN ETKİLERİNİN KURUMA BİLDİRİMİNE İLİŞKİN KILAVUZ TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERİN İSTENMEYEN ETKİLERİNİN/CİDDİ İSTENMEYEN ETKİLERİNİN KURUMA BİLDİRİMİNE İLİŞKİN KILAVUZ Amaç MADDE 1-5324 sayılı Kozmetik Kanunu nun 4 üncü maddesi

Detaylı

TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı ULUSAL KAZA YARALANMA VERİTABANI (UKAY)

TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı ULUSAL KAZA YARALANMA VERİTABANI (UKAY) TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı ULUSAL KAZA YARALANMA VERİTABANI (UKAY) GİRİŞ UKAY İÇİN YASAL DAYANAK Ulusal Piyasa Gözetimi ve Denetimi Strateji Belgesi (2010-2012) Ekonomi

Detaylı

TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU KULLANIM KILAVUZU

TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU KULLANIM KILAVUZU TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU KULLANIM KILAVUZU Sisteme Giriş ve Kullanıcı Tipleri Ölüm Kaydı Bildirim Sistemi www.obs.gov.tr üzerinden hizmet vermektedir. Sistem internet explorer, Mozilla Firefox, Google

Detaylı

ULUSAL KAZA YARALANMA VERİTABANI (UKAY)

ULUSAL KAZA YARALANMA VERİTABANI (UKAY) TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı ULUSAL KAZA YARALANMA VERİTABANI (UKAY) EĞİTİM MODÜLÜ I Kodlama İlkeleri 1 21-23 Haziran 2012 ANKARA UKAY KAPSAMI Ulusal Kaza Yaralanma

Detaylı

TRAKYA ÜNİVERSİTESİ E-ANKET SİSTEMİ KULLANIM KLAVUZU

TRAKYA ÜNİVERSİTESİ E-ANKET SİSTEMİ KULLANIM KLAVUZU TRAKYA ÜNİVERSİTESİ E-ANKET SİSTEMİ KULLANIM KLAVUZU Anket uygulaması, üniversite bünyesinde idari ve akademik anlamda bilgi toplama, analiz etme, yayınlama ihtiyaçları düşünülerek hazırlanmış bir yazılımdır.

Detaylı

STAJ DEFTERİNİN HAZIRLAMASINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN KURALLAR

STAJ DEFTERİNİN HAZIRLAMASINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN KURALLAR Sayfa 1 / 5 EDİLMESİ GEREKEN KURALLAR 030X10X ACBDE FGJHKL İş Günü 1) Doldurmuş olduğunuz defterler düzenli ve bütünlüğü tam olarak teslim edilmelidir. Bu nedenle defterler: El yazısı ile doldurulmuşsa;

Detaylı

ISO 27001:2013 BGYS BAŞDENETÇİ EĞİTİMİ. Kapsam - Terimler

ISO 27001:2013 BGYS BAŞDENETÇİ EĞİTİMİ. Kapsam - Terimler Kapsam - Terimler K A P A M Kapsam u standard kuruluşun bağlamı dâhilinde bir bilgi güvenliği yönetim sisteminin kurulması, uygulanması,sürdürülmesi ve sürekli iyileştirilmesi için şartları kapsar. u standard

Detaylı

SÖZLEŞMELİ SUBAY BAŞVURU İŞLEMLERİ

SÖZLEŞMELİ SUBAY BAŞVURU İŞLEMLERİ SÖZLEŞMELİ SUBAY BAŞVURU İŞLEMLERİ BAŞVURU İŞLEMLERİNE GİRİŞ Başvurunuzu yazıcıya bağlı bir bilgisayardan yapınız. Başvuru işlemleri için www.jandarma.tsk.tr internet adresinden Personel / Öğrenci Alımı

Detaylı

NCTS UYGULAMASI YÜKÜMLÜ KULLANICI KILAVUZU RİSK YÖNETİMİ VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Elektronik Gümrük İşlemleri Dairesi

NCTS UYGULAMASI YÜKÜMLÜ KULLANICI KILAVUZU RİSK YÖNETİMİ VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Elektronik Gümrük İşlemleri Dairesi NCTS UYGULAMASI YÜKÜMLÜ KULLANICI KILAVUZU RİSK YÖNETİMİ VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Elektronik Gümrük İşlemleri Dairesi v.3 26.11.2012 A) ULUSAL UYGULAMA(TR rejimi) Ülkemizin 01/01/2012 tarihinde başlayan

Detaylı

KENT HASTANESİ ÇALIŞAN SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İŞ SAĞLIĞI HEMŞİRESİ EMİNE İZGÖRDÜ İZMİR

KENT HASTANESİ ÇALIŞAN SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İŞ SAĞLIĞI HEMŞİRESİ EMİNE İZGÖRDÜ İZMİR KENT HASTANESİ ÇALIŞAN SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İŞ SAĞLIĞI HEMŞİRESİ EMİNE İZGÖRDÜ İZMİR İnsan sağlığını, çalışanını ve hasta memnuniyetini ilke edinmiş olan KENT HASTANESİ ndeki amacımız;çalışanları mızın

Detaylı

Dr. Nurhan Özcan. Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkez Başkanlığı, ULUSAL ZEHİR DANIŞMA MERKEZİ ANKARA

Dr. Nurhan Özcan. Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkez Başkanlığı, ULUSAL ZEHİR DANIŞMA MERKEZİ ANKARA Dr. Nurhan Özcan Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkez Başkanlığı, ULUSAL ZEHİR DANIŞMA MERKEZİ ANKARA SAĞLIK BAKANLIĞI REFİK SAYDAM HIFZISIHHA MERKEZ BAŞKANLIĞI ZEHİR ARAŞTIRMALARI MÜDÜRLÜĞÜ Ulusal Zehir Danışma

Detaylı

BÖLÜM I Genel Bilgiler

BÖLÜM I Genel Bilgiler BÖLÜM I Genel Bilgiler 1. Şirket Bilgileri Tüzel Kişi Şirket Unvanı ve Şirket Türü* Kuruluş Tarihi* Kayıtlı Adresi* Faaliyet Adresi* Çalışılan Banka Bilgileri* Ortaklık Yapısı, Sermayedarlar ve Hisse Dağılımı

Detaylı

İHTİYAÇ FAZLASI TAŞINIR MALLAR UYGULAMASI KULLANIM KILAVUZU

İHTİYAÇ FAZLASI TAŞINIR MALLAR UYGULAMASI KULLANIM KILAVUZU T.C. MALİYE BAKANLIĞI MUHASEBAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İHTİYAÇ FAZLASI TAŞINIR MALLAR UYGULAMASI KULLANIM KILAVUZU TAŞINIR MALLAR YÖNETİM ŞUBESİ ŞUBAT 2009 / ANKARA 1- SİSTEME GİRİŞ Sisteme www.muhasebat.gov.tr

Detaylı

Türk Ortopedi ve Travmatoloji Eğitim Konseyi (TOTEK) Kurum Ziyaretleri ve Akreditasyon Programı Esasları. ve Akreditasyon Standartları

Türk Ortopedi ve Travmatoloji Eğitim Konseyi (TOTEK) Kurum Ziyaretleri ve Akreditasyon Programı Esasları. ve Akreditasyon Standartları Türk Ortopedi ve Travmatoloji Eğitim Konseyi (TOTEK) Kurum Ziyaretleri ve Akreditasyon Programı Esasları ve Akreditasyon Standartları Sağlık sisteminde verilen eğitimin niteliği, hizmetin niteliğini belirleyen

Detaylı

Staj Takvimi. İşlem Son Tarih Açıklama

Staj Takvimi. İşlem Son Tarih Açıklama Staj Takvimi İşlem Son Tarih Açıklama Kabul Belgelerinin Yüksekokula Ulaştırılması 1 Haziran 2015 Staj Başvuru Formu (Ek 1-1 Nüsha) İşyeri Kabul Formu (Ek 2-1 Nüsha) (Avukatsa en az 5 yıl süreyle baro

Detaylı

EV HEMODİYALİZ SÜRECİ

EV HEMODİYALİZ SÜRECİ EV HEMODİYALİZ SÜRECİ Latife HAYDANLI İzmir Sevgi Diyaliz Merkezi SÜREÇ 1 Hasta seçimi 2 Eğitime başlanması 3 Ev keşfi 4 Cihazların talebi 5 Tesisatın hazırlanması 6 Cihazların kurulumu 7 8 9 10 11 Su

Detaylı

KANSER İSTATİSTİKLERİ

KANSER İSTATİSTİKLERİ 1 KANSER İSTATİSTİKLERİ Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından biridir. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk sağlığı sorunudur. Tanı olanaklarının gelişmesi ve

Detaylı

YÜKSEKLİSANS TEZ SAVUNMA İSTEK FORMU T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ NE

YÜKSEKLİSANS TEZ SAVUNMA İSTEK FORMU T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ NE YÜKSEKLİSANS TEZ SAVUNMA İSTEK FORMU MÜDÜRLÜĞÜ NE... /... / 20 Enstitünüzün... AnabilimDalı,... Bilim Dalı Yükseklisans programında hazırlamış olduğum tezimi(cd olarak)... /... / 20... tarihinde teslim

Detaylı

SAĞLIK KULÜBÜ PROJESİ UYGULAMA KILAVUZU

SAĞLIK KULÜBÜ PROJESİ UYGULAMA KILAVUZU SAĞLIK KULÜBÜ PROJESİ UYGULAMA KILAVUZU 2012-2013 SAĞLIK KULÜBÜ PROJESİ AMACI: Erzurum ilinde Bulaşıcı Olmayan Hastalıkların nedenleri, korunma yolları, tanı ve tarama yöntemleri konusunda farkındalığın

Detaylı

STAJ İÇİN GEREKLİ BELGELER Adet Açıklama EK-1 İşyeri Staj Kabul Formu EK-2 Staj Başvuru Formu 2 Adet Staj Koordinatörü ve Okul Sanayi Koordinatörünün İmzasından Sonra i İşyerine Verilecektir. EK-3 Ders

Detaylı

HAL KAYIT SİSTEMİ HAL HAKEM HEYETİ İŞLEMLERİ KULLANICI KILAVUZU

HAL KAYIT SİSTEMİ HAL HAKEM HEYETİ İŞLEMLERİ KULLANICI KILAVUZU HAL KAYIT SİSTEMİ HAL HAKEM HEYETİ İŞLEMLERİ KULLANICI KILAVUZU Ekim 2015 İçindekiler 1. HAL KAYIT SİSTEMİ NE GİRİŞ... 2 2. HAL HAKEM HEYETİ BAŞVURU OLUŞTURMA SÜRECİ... 2 2.1. BAŞVURU İÇİN GEREKLİ BİLGİLERİN

Detaylı

SÖZLEŞMELİ ASTSUBAY(BAYAN) BAŞVURU İŞLEMLERİ

SÖZLEŞMELİ ASTSUBAY(BAYAN) BAŞVURU İŞLEMLERİ SÖZLEŞMELİ ASTSUBAY(BAYAN) BAŞVURU İŞLEMLERİ BAŞVURU İŞLEMLERİNE GİRİŞ Başvurunuzu yazıcıya bağlı bir bilgisayardan yapınız. Başvuru işlemleri için www.jandarma.tsk.mil.tr internet adresinden Personel

Detaylı

T.C. MESLEKİ YETERLİLİK KURUMU MESLEK STANDARDI HAZIRLAMA BAŞVURU FORMU

T.C. MESLEKİ YETERLİLİK KURUMU MESLEK STANDARDI HAZIRLAMA BAŞVURU FORMU MESLEK STANDARDI HAZIRLAMA BAŞVURU FORMU Dosya No 1) :MYK-SHK-... 05/10/2007 tarih ve 26664 sayı ile Resmi Gazetede yayımlanan Ulusal Meslek Standartlarının Hazırlanması Hakkında Yönetmeliğin 7/2 Maddesine

Detaylı

Öz olarak : ÖNCEDEN YAPILAN KANSER SİGORTASI HASTAYI TEŞHİS ESNASINDA MADDİ KAYGILARDAN ARINDIRMAYA FAYDALI OLACAKTIR.

Öz olarak : ÖNCEDEN YAPILAN KANSER SİGORTASI HASTAYI TEŞHİS ESNASINDA MADDİ KAYGILARDAN ARINDIRMAYA FAYDALI OLACAKTIR. Cilt kanseri hariç her türlü kanser teşhisi (sigorta başlangıç tarihinden önce olmayan ) Sonucu sigortalıya ödeme yapan bir sigorta sistemidir. Aşağıda ilgili sigorta özel şartlarından ilgili hususlar

Detaylı

DHL EMAILSHIP KULLANIM KILAVUZUNA HOŞGELDİNİZ

DHL EMAILSHIP KULLANIM KILAVUZUNA HOŞGELDİNİZ DHL EMAILSHIP KULLANIM KILAVUZUNA HOŞGELDİNİZ DHL EMAILSHIP IN KULLANIMI HIZLI VE KOLAYDIR. DHL emailship DHL Express in basit ve kullanımı kolay elektronik gönderi aracıdır. Yeniden kullanılabilen PDF

Detaylı

Kontrol: Gökhan BİRBİL

Kontrol: Gökhan BİRBİL Doküman Adı: DOKÜMAN HAZIRLANMASIYLA İLGİLİ TÜRKAK PRENSİPLERİ TALİMATI Doküman No.: T501-01 Revizyon No: 04 Yürürlük Tarihi: 25.12.2011 Hazırlayan: Tekin ALTUĞ Kontrol: Gökhan BİRBİL Onay: H. İrfan AKSOY

Detaylı

NOTLAR. 2- Aşağıdaki durumlardabaşvuru dosyanızkabul edilmeyecektir: - Başvuru dosyasının açıklamalara ve belirtilen sıraya göre doldurulmaması,

NOTLAR. 2- Aşağıdaki durumlardabaşvuru dosyanızkabul edilmeyecektir: - Başvuru dosyasının açıklamalara ve belirtilen sıraya göre doldurulmaması, ARAŞTIRMA NOTLAR 1- Tüm açıklamaları lütfen dikkatle okuyunuz. 2- Aşağıdaki durumlardabaşvuru dosyanızkabul edilmeyecektir: - Başvuru dosyasının açıklamalara ve belirtilen sıraya göre doldurulmaması, -

Detaylı

TRB2 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ SAĞLIK SEKTÖRÜ

TRB2 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ SAĞLIK SEKTÖRÜ TRB2 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ SAĞLIK SEKTÖRÜ 2011 İÇİNDEKİLER 1. SAĞLIK SEKTÖRÜ... 3 1.1. Sağlık Personeli Durumu... 3 1.2. Ölüme Neden Olan Hastalıklar, Bebek - Çocuk Ölümleri ve Toplam Doğurganlık...

Detaylı

Hastane. Hastane Grupları 19/11/2015. Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar

Hastane. Hastane Grupları 19/11/2015. Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar Hastane Sağlık Kurumları Yönetiminde Temel Kavramlar Yük.Hem.Müge Bulakbaşı Ekonomik, verimli ve etkili olarak her türlü sağlık hizmetinin kesintisiz üretildiği, Eğitim, araştırma ve toplum sağlığı hizmetlerinin

Detaylı

Mevsimlik Tarım İşçilerinin ve Ailelerinin İhtiyaçlarının Belirlenmesi Araştırması 2011 Harran Üniversitesi-UNFPA

Mevsimlik Tarım İşçilerinin ve Ailelerinin İhtiyaçlarının Belirlenmesi Araştırması 2011 Harran Üniversitesi-UNFPA Mevsimlik Tarım İşçilerinin ve Ailelerinin İhtiyaçlarının Belirlenmesi Araştırması 211 Harran Üniversitesi-UNFPA Hizmet için kanıt oluşturan sonuçlar açısından Hizmetleri planlama ve uygulama açısından

Detaylı

ACİL SAHA GÜVENLİK BİLDİRİMİ

ACİL SAHA GÜVENLİK BİLDİRİMİ 13.01.2015 Ürün: Eylem Türü: sini Geri Çağırma Ürün Kodları: 1400, 1401XX Seri Numarası Aralığı: CON000001'den CON005472 Sayın HeartWare Klinik Tedavi Uzmanı, 2013 senesinde, elektrostatik boşaltma (ESD)

Detaylı

1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk hastalara detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır.

1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk hastalara detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır. 1 / 5 1. Amaç: Bu talimat, UÜ-SK ya başvuran çocuk a detaylı tıbbi değerlendirme yapılmasına yönelik bir sistem oluşturmayı amaçlamaktadır. 2. Kapsam: Bu talimat çocuk ın değerlendirilmesine ilişkin faaliyetleri

Detaylı

Z O R UNL U S T A J F O RMU

Z O R UNL U S T A J F O RMU STAJ DOSYASI Z O R UNL U S T A J F O RMU İlgili makama, T.C. Faruk Saraç Tasarım Meslek Yüksekokulu, Bölümü öğrencilerinin öğrenim süresi sonuna kadar kuruluş ve işletmelerde staj yapma zorunluluğu vardır.

Detaylı

FATİH SULTAN MEHMET VAKIF ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ MİMARLIK BÖLÜMÜ STAJ DEFTERİ

FATİH SULTAN MEHMET VAKIF ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ MİMARLIK BÖLÜMÜ STAJ DEFTERİ FATİH SULTAN MEHMET VAKIF ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ MİMARLIK BÖLÜMÜ STAJ DEFTERİ MİM 200 STAJ 1 MESLEKİ GELİŞİM - ARAŞTIRMA / SEMİNER Atölye Çalışması Seminer/Sempozyum Teknik Gezi Arkeoloji

Detaylı

T.C. ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİ TEKSTİL VE MODA TASARIM BÖLÜMÜ STAJ FORMU

T.C. ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİ TEKSTİL VE MODA TASARIM BÖLÜMÜ STAJ FORMU T.C. GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİ TEKSTİL VE MODA TASARIM BÖLÜMÜ STAJ FORMU EK- 1 Resim Yapıştırınız. Bölümü öğrencilerinin öğrenim süresi sonuna kadar kuruluş ve işletmelerde staj yapma zorunluluğu vardır.

Detaylı

Başvuru Tarihleri 18 Ağustos 12 Eylül 2014

Başvuru Tarihleri 18 Ağustos 12 Eylül 2014 AÇIK ÖĞRETİM LİSESİ BATI AVRUPA PROGRAMI 2014-2015 ÖĞRETİM YILI KAYIT BAŞVURU İŞLEMLERİ İLE İLGİLİ İNTERNET BAŞVURU KILAVUZU Başvuru Tarihleri 18 Ağustos 12 Eylül 2014 Online Başvuru Adresi: www.anadolu-uni.de

Detaylı

YURTİÇİ KREDİ SİGORTALARI BAŞVURU FORMU

YURTİÇİ KREDİ SİGORTALARI BAŞVURU FORMU Şirket Adı: YURTİÇİ KREDİ SİGORTALARI BAŞVURU FORMU Lütfen tüm bölümleri eksiksiz olarak doldurunuz, gerekirse sayfa ilave ediniz. Lütfen tüm sorulara cevap veriniz. 1)MÜŞTERİ BİLGİLERİ Ticaret Siciline

Detaylı

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği

PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ. Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği PERİNATOLOJİ ve ÖNLENEBİLİR ANNE ÖLÜMLERİ Dr. Şevki ÇELEN ZTB Kadın Sağlığı EAH Perinatoloji Kliniği Perinatoloji Yüksek riskli gebelik Maternal ve fetal sağlığı tehdit eden, mortalite ve morbidite olasılığını

Detaylı

ACENTE PORTAL KOLAY BİLET ACENTE BAŞVURU KILAVUZU

ACENTE PORTAL KOLAY BİLET ACENTE BAŞVURU KILAVUZU ACENTE PORTAL KOLAY BİLET ACENTE BAŞVURU KILAVUZU İÇİNDEKİLER ACENTE PORTAL HAKKINDA GENEL BİLGİ... 3 KOLAY BİLET ACENTESİ BAŞVURU SÜRECİ... 4 BAŞVURU TAKİP NO HATIRLATMA... 23 2 ACENTE PORTAL HAKKINDA

Detaylı

Kullanım Kılavuzu. ÖNEMLİ: Bildiriyi yükleyen yazarın yanısıra bildirideki tüm yazarlar sisteme üye olmak zorundadır.

Kullanım Kılavuzu. ÖNEMLİ: Bildiriyi yükleyen yazarın yanısıra bildirideki tüm yazarlar sisteme üye olmak zorundadır. Kullanım Kılavuzu NKU-CMS Nedir? Namık Kemal University Congress Menagement System: Namık Kemal Üniversitesi bilgi işlem birimlerince hazırlanan ve Bilimsel Kongrelerin bildiri kayıt, bildiri kabul ve

Detaylı

Başvuru Tarihleri 29 Eylül 13 Ekim 2014

Başvuru Tarihleri 29 Eylül 13 Ekim 2014 T.C. ANADOLU ÜNİVERSİTESİ BATI AVRUPA PROGRAMLARI 2014-2015 ÖĞRETİM YILI DİKEY GEÇİŞ KESİN KAYIT İNTERNET BAŞVURU KILAVUZU Başvuru Tarihleri 29 Eylül 13 Ekim 2014 İnternet başvurusu (online başvuru) https://kayit.anadolu.edu.tr

Detaylı

Kullanıcı kodu mükellef olarak alınmış ise; internet vergi dairesi sistemine giriş yapılınca gelen bu ekranda faal olduğu vergi dairesi seçilir.

Kullanıcı kodu mükellef olarak alınmış ise; internet vergi dairesi sistemine giriş yapılınca gelen bu ekranda faal olduğu vergi dairesi seçilir. 413 Seri No lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğine göre, 01 Nisan tarihi itibariyle faal olan tüm ticari kazanç (basit usul mükellefleri hariç), zirai kazanç ve serbest meslek kazancı elde eden gelir vergisi

Detaylı

İSTANBUL KÜLTÜR ÜNİVERSİTESİ MESLEK YÜKSEKOKULLARI MESLEKİ UYGULAMALAR EĞİTİM YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

İSTANBUL KÜLTÜR ÜNİVERSİTESİ MESLEK YÜKSEKOKULLARI MESLEKİ UYGULAMALAR EĞİTİM YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak İSTANBUL KÜLTÜR ÜNİVERSİTESİ MESLEK YÜKSEKOKULLARI MESLEKİ UYGULAMALAR EĞİTİM YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak Amaç MADDE 1- (1) Öğrencilerin alacakları İşyeri Uygulamaları içerikli dersler

Detaylı

Zaman Serileri Tutarlılığı

Zaman Serileri Tutarlılığı Bölüm 3 Zaman Serileri Tutarlılığı Ulusal Sera Gazı Envanterleri Uygulamalı Eğitim Çalıştayı - IPCC Kesişen Konular 4-5-6 Kasım 2015, Ankara Türkiye Giriş Çok yıllı sera gazı (GHG) envanterleri, emisyonların

Detaylı

Finlandiya da Sağlık Hizmetleri. Klaus Halla Geliştirme Müdürü Sağlık ve Sosyal İşler Bakanlığı

Finlandiya da Sağlık Hizmetleri. Klaus Halla Geliştirme Müdürü Sağlık ve Sosyal İşler Bakanlığı Finlandiya da Sağlık Hizmetleri Klaus Halla Geliştirme Müdürü Sağlık ve Sosyal İşler Bakanlığı Temel Bilgiler 5,4 milyon nüfus Toplam doğurganlık oranı 1.85 65 yaş ve üzeri kişi sayısı önümüzdeki 20 yıl

Detaylı

SÖZLEŞMELİ SUBAY BAŞVURU İŞLEMLERİ

SÖZLEŞMELİ SUBAY BAŞVURU İŞLEMLERİ SÖZLEŞMELİ SUBAY BAŞVURU İŞLEMLERİ BAŞVURU İŞLEMLERİNE GİRİŞ Başvurunuzu yazıcıya bağlı bir bilgisayardan yapınız. Başvuru işlemleri için www.jandarma.tsk.tr internet adresinden Personel / Ögrenci Alımı

Detaylı

İHRACAT KREDİ SİGORTALARI BAŞVURU FORMU

İHRACAT KREDİ SİGORTALARI BAŞVURU FORMU İHRACAT KREDİ SİGORTALARI BAŞVURU FORMU ÖNEMLİ UYARI : İhracat alacak sigortalarında ağırlıklı olarak hangi para birimi ile satış yapıyorsanız formdaki tüm bilgileri o para birimi cinsinden ve tüm sorulara

Detaylı

T.C. Ahi Evran Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu

T.C. Ahi Evran Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu T.C. Ahi Evran Üniversitesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu 2014-2015 Eğitim Öğretim Yılı 421132501 Yaz Stajı (3. Sınıf) Klinik Staj Defteri Öğrencinin Adı-Soyadı : Öğrencinin Numarası : ÖĞRENCİ

Detaylı

RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER

RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER Sağlık Dünya Sağlık Örgütü tanımlaması Biyolojik, ruhsal ve sosyal iyilik hali. Tıp Özgül bir kurama ve bu kuramdan biçimlenen yöntemle belirlenen uygulamalarla biyolojik,

Detaylı

Adım Adım Kanser Kayıtçılık. Uz. Dr. Güledal Boztaş Kanser Daire Başkanılığı Kanser Kayıt & Epidemiyoloji Birimi boztasguledal@yahoo.

Adım Adım Kanser Kayıtçılık. Uz. Dr. Güledal Boztaş Kanser Daire Başkanılığı Kanser Kayıt & Epidemiyoloji Birimi boztasguledal@yahoo. Adım Adım Kanser Kayıtçılık Uz. Dr. Güledal Boztaş Kanser Daire Başkanılığı Kanser Kayıt & Epidemiyoloji Birimi boztasguledal@yahoo.com Sunum Planı Kanser Kayıtçılığı nedir? Neden kanser kayıtçılığı yapılmalıdır?

Detaylı

TRICARE Overseas Program (TOP)

TRICARE Overseas Program (TOP) RICAR Overseas Program (OP) OP Prime kullanıcılarına sağlık hizmeti sağlayan sağlayıcılar için kısa kullanım klavuzu. RICAR is a registered trademark of the Department of Defense, Defense Health Agency.

Detaylı

ALT YAPI PROJESİ HAZIRLAMA REHBERİ

ALT YAPI PROJESİ HAZIRLAMA REHBERİ ALT YAPI PROJESİ HAZIRLAMA REHBERİ 1-BAŞVURU FORMUNUN DOLDURULMASI A.GENEL BİLGİLER Proje adı Projenin Amacı Projenin Alanı Etik Kurul Belgesi : Proje adını kısaltma yapmadan yazınız. : Proje hakkında

Detaylı

OY VERME İŞLEMİ İZLEME FORMU

OY VERME İŞLEMİ İZLEME FORMU OY VERME İŞLEMİ İZLEME FORMU Ekip numarası: Form numarası: Oy Verme Yeri (OVY) tanımlanması Seçim Yeri İl: İlçe: Mahalle: Okul: Sandık No. Oy verme yerinin özellikleri a. Kırsal ( ) Kentsel ( ) b. Normal

Detaylı

Đstatistik Birimi Çalışma Prosedürü

Đstatistik Birimi Çalışma Prosedürü T.C. Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Doküman Adı Đstatistik Birimi Çalışma Prosedürü Doküman Numarası IDR/203/PR-009 ISO 9001:2008 KYS Kriter No 8.4. Yayın Tarihi Revizyon

Detaylı

HASTANELERDE YAPILAN TIBBİ HATALARIN TÜRLERİ VE NEDENLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

HASTANELERDE YAPILAN TIBBİ HATALARIN TÜRLERİ VE NEDENLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA HASTANELERDE YAPILAN TIBBİ HATALARIN TÜRLERİ VE NEDENLERİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Hacer Canatan Öğr.Gör., Okan Üniversitesi Sağlık MYO Acil Durum ve Afet Yönetimi Bölümü, ERA Teknik Koleji ATT Bölümü, hacercanatan20@hotmail.com

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 29 Nisan 2015 17. Hafta (20-26 Nisan 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 17. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek

Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek Sizinle araştırmalar bir adım daha ileriye gidecek Hastalara ait veri ve tahlillerin kullanılması hakkında bilgiler 1 Sayın hast Hastalıkların teşhisi ve tedavisinde son on yılda çok büyük gelişmeler kaydedildi.

Detaylı

HİPERTANSİYON VE İLAÇLAR

HİPERTANSİYON VE İLAÇLAR HİPERTANSİYON VE İLAÇLAR Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Hedef kan basıncı değerlerine ulaşmak için başarılı bir tedaviye gerek vardır. Başarılı tedavi 2 kısımdan oluşur: 1.Yaşam düzeninin değiştirilmesi 2.İlaç

Detaylı

GELENEKSEL VE TAMAMLAYICI TIP UYGULAMALARI YÖNETMELİĞİ DENETİM İŞ VE İŞLEMLERİ REHBERİ

GELENEKSEL VE TAMAMLAYICI TIP UYGULAMALARI YÖNETMELİĞİ DENETİM İŞ VE İŞLEMLERİ REHBERİ GELENEKSEL VE TAMAMLAYICI TIP UYGULAMALARI YÖNETMELİĞİ DENETİM İŞ VE İŞLEMLERİ REHBERİ Bu çalışmanın amacı, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği kapsamında yapılacak olan denetim faaliyetleri

Detaylı

Yazılım Gereksinimlerine İlişkin Belirtimler. Sürüm <1.0>

<Ekip Adı> <Proje Adı> Yazılım Gereksinimlerine İlişkin Belirtimler. Sürüm <1.0> Yazılım Gereksinimlerine İlişkin Belirtimler Sürüm [Not: Aşağıda yer alan şablon, Rational Unified Process ile birlikte kullanılmak üzere sağlanmıştır] [Köşeli parantezler

Detaylı

DİYABETLİ BİREYLERİN SOSYAL VE HUKUKİ HAKLARI

DİYABETLİ BİREYLERİN SOSYAL VE HUKUKİ HAKLARI DİYABETLİ BİREYLERİN SOSYAL VE HUKUKİ HAKLARI UZ.HEMŞ.BEHİCE KAHRAMAN UZ.HEMŞ.BEHİCE KAHRAMAN F.S.M. EĞİTİM ARAŞTIRMA HASTANESİ DUZ.HEMŞ.BEHİCE KAHRAMAN F.S.M. EĞİTİM ARAŞTIRMA HASTANESİ DİYABET EĞİTİM

Detaylı