Suşehri Küçük Sanayi Sitesinde Faaliyette Bulunan Firmaların VZA Yöntemiyle Etkinlik Analizi

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Suşehri Küçük Sanayi Sitesinde Faaliyette Bulunan Firmaların VZA Yöntemiyle Etkinlik Analizi"

Transkript

1 KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi 17 (28): 27-34, 2015 ISSN: , Suşehri Küçük Sanayi Sitesinde Faaliyette Bulunan Firmaların VZA Yöntemiyle Etkinlik Analizi Mustafa ÖZKAN * Hüdaverdi BİRCAN** * Cumhuriyet Üniversitesi, Suşehri Timur Karabal M.Y.O., Suşehri, Sivas. ** Cumhuriyet Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Sivas. Özet Performans analizi yöntemlerinden biri olan Veri Zarflama Analizi (VZA), homojen sistemlerin kendileri arasında değerlendirilmesine olanak sağlayan bir tekniktir. Benzer girdiler sonucu benzer çıktıların elde edildiği bu teknikle, matematiksel programlama tabanlı göreceli etkinlik analizi elde edilmektedir. Bu çalışmada, Suşehri Küçük Sanayii Sitesinde faaliyette bulunan bazı oto-tamircisi firmaların etkinliklerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Verimlilik analizi yapılan firmalar, küçük ölçekli ve birbirlerine benzer yapıda oldukları için çalışmada CCR ve BCC modelli veri zarflama analizi yöntemleri kullanılmıştır. Analiz için 4 girdi ve 2 çıktı kullanılmış ve sonuçta her firmanın göreceli etkinliğinin diğer firmalara nazaran ne düzeyde olduğu ve etkinlik seviyelerinin kabul edilebilir düzeye ulaşabilmesi için artırılması veya azaltılması gereken faaliyetler belirlenmiştir. Bu çalışma sonucunda, araştırmaya konu olan 16 firmadan KVB 1, KVB 5, KVB 9, KVB 10, KVB 12 ve KVB 15 işletmelerin hem toplam etkinlik hem de teknik etkinlik seviyelerini yakalayamadıkları görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Etkinlik, Veri Zarflama Analizi (VZA), Küçük Sanayii İşletmeleri An Effectiveness Analysis of Operating Firms with DEA in Suşehri Small Industrial Site Abstract DEA, which is a member of the family of the performance analysis, is a technique that allows the evaluation of homogeneous systems themselves. The relative effectiveness of achieved similar outcomes in which analyzes with similar entries, can be performed with this technique. In this paper, it is aimed to analyze to efficiency of some firms which operate in Suşehri Small Industrial Site. So that the firms which effectivenes analysis is performed, are small-scale and similar to each other, it was used to CCR and BCC methods which are basic data envelopment analysis methods, in the paper. 4 entries and 2 outcomes are used in the paper and at the end of this work, it is determined to activity that must be increased or be reduced, for increase to level of relative efficiency for all firms used in our study. As a result of study, it is observed that the firms that KVB 1, KVB 5, KVB 9, KVB 10, KVB 12 and KVB 15 do not catch the effiency levels of both technical and total events, but the other firms catch this levels. At the end of the analysis, we arrive at a resut that the firms are effective in which working at Suşehri Small Industrial Site. Key Words: Effiency, Data Envelopment Analysis (DEA), Small Industrial Sites 1. Giriş Yapılan araştırmalara göre, gelişmekte olan ülkeler kategorisinde kabul edilen ülkemizde, küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ), mevcut tüm firmaların %99,5'ini, toplam istihdamın %59'unu oluşturmakta, toplam yatırımın ise %30-40'ını gerçekleştirmektedirler ( KOBİ'lerin üretimdeki rolünün artırılmasında birçok makro öneriler bulunmasına rağmen, bölgesel önerilerin KOBİ'ler üzerinde etkisinin daha fazla olacağı dikkatlerden kaçmamalıdır. Ekonomi literatüründe, insan ihtiyaçlarının sınırsız ancak ihtiyaçları karşılamak için mal ve hizmet üretiminde kullanılan faktörlerin sınırlı olduğu ifade edilmektedir. Bu tanımdan, her firmanın elinde bulundurduğu sınırlı üretim kaynaklarını optimal şekilde üretime katılmaları gerekliliği kolaylıkla anlaşılmaktadır. Son yıllarda, optimal üretim ya da optimal faktör kullanımının nasıl gerçekleştirileceği üzerine bir çok çalışma yapılmıştır. Genel olarak, kaynakların en iyi şekilde kullanılması performans yöntemleri yardımıyla belirlenmektedir. Gerek kamu gerekse özel sektörde bu yöntemlerin kullanılması ile, bu sektörlerde faaliyet gösteren firmalar, mevcut durumlarını ve faaliyet dönemlerindeki hedeflerine ne ölçüde ulaştıklarını belirleyebilmektedirler. Geçmişi yarım asra yaklaşan Veri Zarflama Analizi (VZA) yöntemi; ilk olarak 1978'de Charnes, Cooper ve Rhodes tarafından Farrell'in (1957) üretim sınırları ve teknik etkinlik yaklaşımıyla bağlantılı fikirlerini geliştirilmesiyle ortaya çıkmıştır. Bu modelle tek bir karar verme biriminin tek girdi/çıktı olarak ölçümü sunulmuştur (Charnes ve diğ., 1994: 6). Çalışma, A.B.D.'deki devlet okullarının etkinliğinin değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir (Kutlar ve Babacan, 2008: 149). Yöntem, klasik regresyon analizinin doğrudan doğruya uygulanamadığı çok-girdi ve çok-çıktı içeren üretim ilişkilerinde performans karşılaştırması amacıyla

2 28 kullanılmıştır. Yöntemin popülerliğinin artmasını takiben, temel kavram ve prensipleri beraberinde model çeşitlenmesini getirmiştir ve CCR (Charnes, Cooper, Rhodes) oran modeli, BCC (Banker, Charnes, Cooper) ölçeğe göre getiri modeli, toplamsal model ve çarpımsal model gibi çeşitli modeller ortaya çıkmıştır (Baysal ve diğ., 2005: 67-73). Hastaneler, BM hava kuvvetleri, üniversiteler, şehirler, mahkemeler, ticari işletmeler, hatta ülkeler arası, bölgeler arası performanslarını içeren VZA ile birçok alanda verimlilik analizi çalışmalarına rastlamak mümkündür (Cooper ve diğ., 2011: 2). Ülkemizde de VZA yöntemiyle yapılmış birçok çalışma mevcuttur. Bayrak ve arkadaşları (2003) yaptıkları çalışmalarında, İstanbul ilinde faaliyette bulunan tekstil firmalarından kendi belirlemiş oldukları bir grup firma üzerinde VZA yardımıyla göreceli performans analizi yapmışlardır. Çalışmalarında kullandıkları girdiler; Net Aktif, Öz Sermaye ve Çalışan Sayısı; çıktılar ise, Ciro, Vergi Öncesi Kar ve İhracat Tutarı, analiz sonucunda 5 firma verimli ve 20 firma verimsiz bulunmuştur. Kılıçkaplan ve Karpat (2004), yıllarında Türkiye'de hayat sigortası alanında faaliyet gösteren farklı ölçeklerde olan firmaların etkinlik, saf ve ölçek etkinliklerini incelemişlerdir. Baysal ve arkadaşları (2005), devlet üniversitelerinde 2004 yılı ve 2005 yılına ait performans etkinliklerini ölçmeye çalışmışlardır. Analiz sonucunda, üniversitelerin bütçelerinin daha etkin nasıl paylaştırılabileceği hakkında görüşler bildirmişlerdir. Bu analiz için 5 girdi ve 4 çıktı kullanmışlardır. Girdi olarak belirlenen faktörler; personel giderleri, diğer cari giderler, yatırım giderleri, transferler ve öğretim üyesi sayısı, çıktı faktörleri olarak da; lisans öğrencileri, yüksek lisans öğrencileri, doktora öğrencileri ve yayın sayısını almışlardır. Analize tabi tutulan 50 üniversitenin 25'ini etkin olarak belirlemişlerdir. Bütçe ile performans arasında da anlamlı bir ilişki olduğunu belirtmişlerdir. Çetin (2006), yaptığı araştırmasında İMKB'de işlem gören tekstil firmalarının etkinliklerini VZA ile değerlendirmiş, etkinlik skorunu yakalayamamış firmaların etkinlik kazanabilmeleri için çeşitli iyileştirme önerileri sunmuştur. Demir ve Gençtürk (2006), İMKB'de işlem gören yerli ve yabancı firmaların performans karşılaştırmalarını VZA ile gerçekleştirmişlerdir. Çalışmalarının sonucunda ise yabancı firmaların İMKB'ye girişleriyle birlikte sektörlerinde ortalama etkinliğin artması yönünde etkileri oldukları sonucuna varmışlardır. Bunun nedenini ise yabancı firmaların sektöre girişleriyle birlikte hem sektöre girişleriyle ortaya çıkan dinamizmin rekabeti artırması ve yerli firmalarında etkinlik artırıcı faaliyetlerde bulunmaya başlamalarına bağlamışlardır. Bircan, İskender ve Babacan (2007), Sivas ilinde faaliyette bulunan üç hastanenin bölümlerinin etkinliklerini VZA ile değerlendirmişlerdir. Etkinsiz bölümlerin daha etkin hale gelebilmeleri için çeşitli öneriler sunmuşlardır. Titiz, Yusuf ve Osman Kürşat (2007), yıllarına ait farklı dönemlerde İMKB'ye kote olmuş 13 tane şirketin, şirket birleşmelerinin şirketler üzerinde ki etkinlik etkilerini VZA yöntemiyle belirlemiş ve değerlendirmişlerdir. Çalışmalarının sonucunda, şirket birleşmelerinin ilgili işletmelerin etkinliklerini artırıcı etkileri olmasına rağmen, birleşme sonrası dönemlerde bu durumun devam ettirilemediği sonuçlarına ulaşmışlardır. Bu sorunun ortadan kalkabilmesi için çeşitli önerilerde bulunmuşlardır. Kula ve Özdemir (2007), İMKB'na kote olan çimento sektöründe faaliyette bulunan firmaların, girdi yönlü VZA ile etkinliklerini belirlemişler ve çalışmaya dâhil edilen 17 işletmeden 7 tanesinin göreceli olarak tam etkin olduğunu belirlemişlerdir. Ayrıca etkin olmayan işletmelerin etkin olabilmeleri için girdi ve çıktı değişkenlerinin potansiyel iyileştirme oranlarını belirlemişlerdir. Özden (2008), Türkiye'deki vakıf üniversitelerinin etkinliklerini ölçmek için bir çalışma yapmıştır. Toplamda 24 tane vakıf üniversitesinin VZA ile görece toplam, teknik ve ölçek etkinlikleri ölçmüş ve incelemiştir. Çalışmasında, 3 girdi (toplam giderler, öğretim üyesi sayısı ve diğer akademik personel sayısı) ve 5 çıktı (ön lisans ve lisans öğrenci sayısı, lisansüstü öğrenci sayısı, yayın sayısı, eğitim öğretim giderleri ve diğer giderler) kullanmıştır. Kutlar ve Kartal (2008), Cumhuriyet Üniversitesinde fakülteleri baz alarak etkinlik analizi yapmışlardır. Çalışmalarında, üniversite bünyesindeki 8 adet fakültenin verimliliklerin incelemişlerdir. Girdi olarak, akademik personel, idari personel, yolluklar, personel giderleri, hizmet alımı, tüketim malzemeleri ve yüz ölçümünden oluşan 7 adet girdi kullanırken, çıktı olarak ise öğrenci sayıları, öğrenci harçları, projeler ve lisansüstü öğrenci sayılarını kullanmışlardır. Çalışmalarında hem CCR hem de BCC modellerini aşamalı olarak kullanmışlar ve göreceli sonuçlar elde etmişlerdir. Yalama ve Sayım (2008), yaptıkları çalışmalarında, İMKB'de işlem gören imalat sektöründe ki firmaların verimliliklerini VZA ile değerlendirmiş ve etkin olmayan firmalar için çözüm önerileri sunmuşlardır. Özdemir ve Düzgün (2009), Türkiye otomotiv sektöründe faaliyet gösteren ve ilgili sektörde ilk 500 içindeki firmaların, etkinliğini sermaye farklılıklarını dikkate alarak VZA ile analiz etmiştir ve sektörde sadece 6 firmanın etkin olduğu ve geri kalan tüm firmaların etkin olmadıkları sonucuna varmışlardır. Çetin (2010), yaptığı çalışmada Türkiye ile AB ülkelerin elektrik üretim sektörleri etkinliklerini VZA ile karşılaştırmıştır. Çalışmasının bulgularına göre 2001 yılı dışında, Türkiye elektrik üretim sektörünün AB ülkelerindeki ortalamayı yakın bir performans sergilediğini tespit etmiştir. Akdoğan Gedik (2011), OECD üyesi ülkelerin vergi rekabetine dayalı göreli performansları VZA modellemesinden yararlanılarak değerlendirilmeye çalışılmıştır. Çalışması sonucunda, sosyal güvenlik katkıları, kişisel ve şirket gelirleri üzerindeki vergilerin gayrisafi yurtiçi hasılaya olan oranlarının azaltılarak istihdam, büyüme ve doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının artırılması yönünde bir iyileşme sağlanabileceği ve vergi rekabetinin üretim faktörleri üzerindeki etkisi çerçevesinde bir değerlendirme yapıldığında, rekabetin olumlu etkisi daha az akışkanlığa sahip olan işgücü üzerinde sınırlı düzeyde kalacağı bulgularını elde edilmiştir. 2. Veri Zarflama Analizi

3 29 Mal ve hizmet üretiminde bulunan firmalar kaynaklarını ne derece etkin kullandıklarını, kendi karar birimlerinin tasarrufunda bulunan sermayelerini hangi alanlara istihdam ederlerse verimi artıracaklarını bilmek her organizasyon tarafından önemli bir perspektiftir. Bunun bir neticesi olarak; karar birimleri, kapasiteleri dâhilinde yeniden yapılanma süreçlerine gidebilirler, aylak durumda olan birçok değişkeni etkin hale getirebilirler. Kısaca performanslarını artırarak daha verimli çalışabilirler. Performansın 7 boyutu olduğu kabul edilir ve bunlar; etkinlik, verim ve giderlerden yararlanma, verimlilik, kalite, yenilik, çalışma yaşamının kalitesi, karlılık ve bütçeye uygunluk olarak sınıflandırılmaktadır (Keçek, 2010: 13-14). Performans analizlerinin işletmeler için önemli bir yeri bulunmaktadır. Bunu Akal; "ölçemediğinizi yönetemezsiniz" diyerek özetlemektedir (Akal, 2005: 91-92). Performans analizi yöntemlerden birisi olan VZA, karar verme birimleri (KVB) olarak adlandırılan, ürettikleri ürün ya da hizmet açısından birbirine benzerlik gösteren ekonomik karar birimlerinin göreli etkinliğinin ölçülmesi için geliştirilen parametresiz bir etkinlik ölçüsüdür (Keçek, 2010: 55). Parametreli yöntemlere alternatif olarak çıkan parametresiz teknikler (VZA), doğrusal programlamayı çözüm tekniği olarak kullanmaktadırlar. Diğer yöntemlerden farklı olarak üretim fonksiyonunu analitik bir yapıda varsaymazlar. Bu yönü ile verimlilik ölçümlerine oldukça esneklik kazandırırlar ve çoklu girdi-çıktılı üretim ortamlarında verimlilik ölçümü için oldukça uygun bir yapıdadırlar (Yolalan, 1993: 5). Deneysel veriler kullanılarak elde edilen bilgiler yardımıyla sistem verimliliğinin değerlendirildiği, girdi ve çıktı bilgileriyle ilgili özel üretim fonksiyonlarına ihtiyaç duyulmadan kullanılan alternatif non-parametrik bir yaklaşımdır (Bampatsou ve Hadjiconstantinou, 2009: 68). Oran analizi ve parametrik yöntemlerin eksik kaldığı durumlarda -özellikle çok girdili ve çok çıktılı durumlar- VZA yöntemi çözüme yönelik oldukça geniş olanaklar sunar (Gülcü ve diğ. 2004: ). Genel olarak verimlilik; birim başına maliyet, birim başına kar, birim başına memnuniyet gibi durumlarda klasik olarak; oranı olarak alınır ve bu oran, verimlilik için kullanılan yaygın bir ölçümdür (Cooper ve diğ., 2000: 1) Etkinlik tüm işletmeler için önemli bir konu iken çoğunlukla bu değerin yakalanamadığı görülmektedir. Bunun sebepleri kötü yönetim ve karar verme birimlerinin çevrelerinden kaynaklı birçok faktör olabilir (Kutlar ve Babacan, 2008: 150). VZA'da etkinlik ölçümü, üretim fonksiyonunun (üretim sınırı-etkinlik sınırı) bilindiği varsayımı altında yapılmaktadır. Etkinlik, üretim sınırı ile karşılaştırılmak suretiyle, göreli olarak değerlendirilmektedir. Araştırılan sistemin girdiye göre çıktı miktarının üretim sınırının altında kalma derecesi, onun görece etkinsizlik ölçüsüdür. Dolayısıyla, analizde doğru sonuçların elde edilebilmesi için üretim sınırının da doğru belirlenmiş olması gerekmektedir(yolalan, 1993: 65). VZA, göreli etkin olmayan KVB'lerin etkinliklerinin iyileştirilmesi için neler yapılması gerektiği noktasında yöneticilere ve karar vericilere yol haritası sunan bir yöntemdir. Bu yöntemin özellikleri aşağıdaki gibi sıralanabilir (Özden, 2008: 169): Analizde çok sayıda girdi ve çıktı değişkeni kullanılabilmektedir. Girdi ve çıktılar arasında doğrusal form dışında, fonksiyonel bir ilişki kurmak gerekmemektedir. Farklı ölçü birimli girdi ve çıktı değişkenleri birlikte kullanılabilmektedir (ağırlık, adet, parasal veya oransal büyüklük gibi). Deterministik bir yöntem olması nedeniyle rassal hataya yer verilmediğinden, verilerden, ölçme teknikleri ve veri toplamadan kaynaklanan hatalar ayıklanamaz ve ilgili değişkenler analiz dışı bırakılırsa, KVB'lerin görece etkinlikleri yanlış hesaplanabilir. Etkinlikler; en iyi uç değerlere göre hesaplandıklarından, bu uç değerlerden etkilenirler. Bu nedenle VZA ile hesaplanan etkinlik sonuçları mutlak olarak değil, görecelilik çerçevesinde değerlendirilmelidir. Non-parametrik bir yöntem olduğundan, sonuçların istatistiksel olarak test edilmesi zordur. Statik bir analizdir. Bu sebeple analiz yapımından sonra, ileri bir vadede etkinliğin nasıl geliştiğini incelemek için, zaman boyutunu da içeren Malmquist toplam faktör verimliliği indeksi ile birlikte kullanılabilir. Girdi ve çıktı değişken sayısı olabildiğince az olmalı ve KVB'lerin üretim sürecini, doğru olarak verebilmelidir. Çünkü çok fazla girdi ve çıktı değişkeni kullanılması, görece etkin ve etkin olmayan KVB'lerin ayrıştırılmasını güçleştirir. Çoğunlukla az sayıda girdi ve çok sayıda çıktı değişkeni olması uygundur. Modelin uygulanmasında genel olarak 5 adım uygulanabilir (Oruç ve diğ., 2009: ): 1. KVB'lerin seçimi 2. Girdi ve çıktıların seçimi 3. Göreli etkinliğin ölçümü 4. Referans kümelerinin belirlenmesi 5. Etkin olmayan KVB'ler için hedef belirlenmesi 6. Sonuçların yorumlanması VZA'nin geçmişi, Edwardo Rhodes'in Cornegie Mellon Üniversitesi'ndeki "Şehir ve Kamu" konulu tezi ile başlamıştır. Bu çalışmada, Program Follow Thorough'a katılan ve katılmayan okul gruplarının performansı karşılaştırılmıştır (Cooper ve diğ., 2000: 8). Farrell'in 1957'deki tek girdi/çıktı teknik etkinlik ölçümü; 70 okulun göreli teknik verimliliğini fiyatları göz ardı ederek çoklu girdi ve çıktılarla tahmin etme arzusu, CCR (Charnes, Cooper ve Rhodos) modeli olarak bilinen VZA oransal formülü ortaya çıkmıştır. 3. Temel VZA Modelleri Charnes, Cooper ve Rhodes'un geliştirdiği CCR modeli ve Banker, Charnes ve Cooper'ın geliştirdiği BCC modeli basitlikleri nedeniyle en çok tercih edilen VZA modellerdir. VZA tekniği temelde kesirli programlama formu şeklindedir CCR Modeli VZA modellerinde, birbirleriyle kıyaslanacak N adet KVB olduğu ve her bir KVB'nin n adet girdi kullanarak m

4 30 adet çıktı ürettiği varsayılır. Bu durumda, k(k=1,..., N), KVB'nin etkinliği aşağıda verilen kesirli programlama modelinin çözümünden elde edilir. Charnes ve arkadaşları tarafından geliştirilen bu model CCR modeli adlandırılır (Charnes ve diğ., 1978: ); Model FP i Kısıtlar; Kısıtlar; r=1,,s; i=1,,m :Etkinliği ölçülen k KVB ye ait i. girdi miktarı, :Etkinliği ölçülen k KVB ye ait r. çıktı miktarı, :j. KVB nin kullandığı i. girdi miktarı, : j. KVB nin kullandığı r. çıktı miktarı, :k. KVB tarafından r. çıktı ağırlığı, : k. KVB tarafından i. girdi ağırlığı. Dual değişken?'nın yorumlanması kolaydır.? etkinlik skorunu gösterirken?_jk değişkeni referans kümenin belirlenmesinde kullanılır.?_jk?0 olan KVB etkin olarak değerlendirilir ve bu KVB'ler, etkin olmayanlar için referans kümesini oluştururlar. Genel olarak k etkin ise, referans kümesindeki tek KVB kendisi olacaktır ve dual değişken,?_jk'nın değeri 1.0'e eşit olacaktır. Modelde ifade edilen s_ik^- ve s_rk^+ değişkenleri ise, sırasıyla girdilerdeki ve çıktılardaki eksiklikleri gösteren aylak değişkenlerdir. Eşitlik 1, 2 ve 3 modelleri girdi yönelimli modellerdir. Girdiye yönelik modeller, çıktılar sabit tutarak, girdilerin ne oranda azaltılabileceğini gösterirken, çıktıya yönelik modeller ise girdiler sabit tutarak, çıktıların ne oranda artırılabileceğini belirler (Cooper ve diğ., 1999: 58). Etkinliği ölçülen KVB kendisi için en avantajlı faktör ağırlıklarını belirlerken bazı faktörler için bu ağırlıklar sıfır değerini alabilmektedirler. Bu durum, ilgili girdi ve çıktı faktörün modelde kullanılmasına rağmen, etkinlik skorunu etkilememesine yol açacaktır. Charnes ve diğerleri, Eşitlik 1'de bulunan urk?0 ve vik?0 kısıtlarının, urk>0 ve vik>0 şeklinde değiştirilmesini önermişlerdir. Bu şeklilde yeniden tanımlanan model Arşimedgil Olmayan Model olarak isimlendirilir. Bu modelde Eşitlik 1'deki kısıt urk?? ve vik? şeklinde kullanılır.? sabiti, pratikte 10-6 gibi çok küçük bir değerdir(charnes ve diğ., 1979: 339). Eşitlik 1'de verilen kesitli programlama modeli, çözümü daha kolay olan doğrusal programlama modeline dönüştürülerek, simpleks algoritması yardımıyla kolaylıkla çözülebilir. Eşitlik 2'de Çarpan modeli olarak da isimlendirilen bu model verilmiştir (Charnes ve diğ., 1981, 675; Oral ve diğ., 1992: ; Cooper ve diğ., 2000: ); Model LP i Kısıtlar; 3.2. BCC Modeli CCR modelleri, ölçeğe göre sabit getiri varsayımı altında KVB'lerin toplam etkinliğini belirlemek için kullanılır. BCC modelleri ise ölçeğe göre değişen getiri altında teknik etkinlik skorunu ölçmektedirler. Teknik etkinlik skorunun belirlenmesi ile ölçek etkinlik skorunun da ölçülmesi mümkün hale gelmiştir. Eldeki girdi bileşimi en uygun biçimde kullanılarak mümkün olan maksimum çıktının üretilmesindeki başarı, teknik etkinlik; uygun ölçekte üretim yapmadaki başarı da, ölçek etkinliği olarak adlandırılır (Kaynar, 2004: 69). Banker ve arkadaşlarınca, 1984 yılında geliştirilen ve isimlerinin baş harflerince kısaltılan bu BCC modeli aşağıdaki gibi ifade edilir (Banker ve diğ., 1984: ); Model DLPi P Kısıtlar; r=1,,s; i=1,,m Eşitlik 2 de verilen modelin kısıt sayısının daha az olması ve yönetsel bilgiler içermesi nedeniyle dual formu da incelenmelidir. Zarflama modeli olarak adlandırılan bu model Eşitlik 3 te verilmiştir (Cooper ve diğ., 2000: ). Model DLP i CCR ve BCC modellerinin dual formları arasındaki fark, kısıtından başkası değildir. Bu kısıta, konvekslik kısıtı denilmektedir. Etkinlik sınırının ölçeğe göre değişen getiri özelliği göstermesine neden olur. Üretim sınırlarının ölçeğe göre değişken getiri özelliği göstermesinden dolayı BCC modeli ile hesaplanan teknik etkinlik skorları girdi ve çıktıya yönelik farklı değerler

5 31 alırlar. Teknik etkinlik skorunun BCC modelinin çözümü ile bulunması, toplam etkinlik skorunun da CCR modeli ile bulunması ile, ölçek etkinlik skorunun, şeklinde hesaplanır (Kaynar ve diğ., 2005:47). Uygulama Çalışmada, Suşehri Küçük Sanayii Sitesinde faaliyette bulunan 16 adet otomobil tamircisi işletmenin verimlilikleri araştırılmıştır. Araştırmaya konu olan firmalar küçük ölçekli olup, "Kelkit Bölgesi" diye isimlendirilen bölgede faaliyet göstermektedirler. Suşehri ve çevresinde çeşitli markalarda bir çok araç kullanan insanlar olmasına rağmen hiçbir firmanın yetkili servisi bulunmadığı için, küçük çaplı araç sorunları için genelde sanayii bölgesinde faaliyet gösteren otomobil tamircileri tercih edilmektedir. Çalışmaya konu olan otomobil tamircileri, genel olarak bir ya da iki usta ve en az bir çırakla hizmet veren vermekte olup, bu firmaların her birisinin çalışan sayısı ise 2 ile 5 arasındadır. Hizmetleri sürecinde, her firma yüksek kar elde edebilmek için mümkün olduğunca kısa sürede araç sorunlarını çözme ve araç sorunlarına cevap verirken mümkün olduğunca yedek parça kullanımını asgari düzeyde tutma yolunu tercih etmektedir. Firmalardan elde edilen bilgiler ışığında çalışma yapılırken, isimlerinin gizli tutulması isteği alınmış bu sebeple isim kullanmak yerine her bir otomobil tamircisi KVB olarak numaralandırılmıştır. Analizde kullanılan veriler firma sahiplerine dağıtılan anket formları yardımıyla elde edilmiş ve bu veriler EMS paket programı ile değerlendirilmiştir. Çalışmada girdi ve çıktı olarak değerlendirilen değişkenler Tablo 1'de ifade edilmiştir. Tablo 1: Araştırma İçin Kullanılan Değişkenler GİRDİLER (X1) İşletmede Çalışan Usta Sayısı {I} (X2) İşletmede Çalışan Çırak Sayısı {I} (X3) Müşteri Memnuniyeti İçin Yapılan Faaliyet Giderleri {I} (X4) Faaliyet Alanı m 2 {I} ÇIKTILAR (Y1) İşletmenin Aylık Ortalama Kârı {O} (Y2) Tamir İçin İşletmeyi Tercih Eden Ortalama Araç Sayısı{O} Ek 1'de yukarıda verilen 4 girdi ve 2 çıktı değişkenlerine ait bilgiler verilmiştir. KVB olarak kodlanan ifadeler çalışmaya konu olan işletmeleri ifade etmektedir. X1, X2, X3 ve X4 girdi değişkenlerini Y1 ve Y2 ise çıktı değişkenlerini temsil etmektedirler. Çalışmada, etkinlikler girdiye yönelik BCC ve CCR yöntemleri ile elde edilmiştir. Girdi yönelimli BCC modeli sonuçları Tablo 2'de verilmiştir. Tablo 2: Girdiye Yönelimli BCC (CRS) Analiz Sonuçları Tablo 2 incelendiğinde, KVB 2, KVB 3, KVB 4, KVB 7, KVB 8, KVB 13, KVB 14 ve KVB 16 etkin olduğu; bunlar dışında kalan KVB 1, KVB 5, KVB 6, KVB 9, KVB 10, KVB 11, KVB 12 ve KVB 15 firmalarının etkin olmadığı görülmektedir. Eğer etkinlik skoru 1,0 olarak kabul edilerek (supereffiency gözardı edilerek), ortalama etkinlik skoru hesaplandığında, bu oranın %94.06 olduğu görülür. Bu orana göre 11 firma etkinlik ortalamasının üzerinde ve 5 firma ise ortalama etkinlik skorunun altında kalır. Tablo 2'deki benchmarks sütunu altındaki ifadeler firmanın etkin olabilmesi için rol-model olarak kabul etmesi uygun rakiplerini ve parantez içerisindeki değerler ise rol-model olarak alınması önerilen firmaların ağırlıkla tercih sırasını ifade etmektedir. KVB 1'in etkin olabilmesi için rakipleri içinden sırası ile dikkate alması gereken rol- model firmalar 2, 8 ve 13 no'lu KVB'ler olarak görünmektedir. Etkinlik skorunun 83,33 olmasında girdilerden 0,30 oranla usta sayısı, 0,30 oranla çırak sayısı ve 0,39 oranla müşteri memnuniyeti için yapılan faaliyet giderleri etkendir. KVB 1 işletmesinin etkin sınır üzerinde yer alabilmesi için, çalışma alanının yaklaşık 8 m2 azaltılması ve tamire giren ortalama araç sayısının da yaklaşık 2 adet artırması gerekmektedir. KVB 5'in için rol model firmalar 8, 13 ve 16 no'lu KVB'ler iken, etkinlik skoru %73,24'tür. Girdi etkenleri 0,51 oranla usta sayısı, 0,23 oranla çırak sayısı, 0,26 oranla müşteri memnuniyeti için yapılan harcamalar ve 0,73 oranla işletmenin aylık ortalama karıdır. Etkinlik faaliyetleri, çalışma alanının 8 m2 azaltılması ve tamire giren aylık ortalama araç sayısının da 7 adet artırmak olarak belirlenmiştir. KVB 6 için rol-model firma KVB 16'dır. Firmanın etkinlik %93,75'dir. Bu skor için, 0,62 oranla usta sayısı, 0,16 oranla çırak sayısı, 0,20 oranla müşteri memnuniyeti için yapılan faaliyetler ve 0,02 oranla faaliyet alanı etkendir. İyileştirme için, tamir için firmayı tercih eden aylık ortalama araç sayısını 11 birim artırılmalıdır.

6 32 KVB 9 firmasının etkinlik skoru %96'dır. Bu skorun elde edilmesinde, 0,20 oranla usta sayısı, 0,36 oranla çırak sayısı, 0,35 oranla müşteri memnuniyeti için yapılan faaliyetler, 0,35 oranla faaliyet alanı girdi ve 0,09 oranla aylık ortalama kar da çıktı yönlü etkendir. Rol- model firma KVB 2 olarak görülmektedir. Firma aylık tamire giren ortalama araç sayısını 15 birim artırılması gerekmektedir. KVB 10 firmasının etkinlik skoru %100'dür. Bu skorun elde edilmesinde, 0,26 oranla usta sayısı, 0,60 oranla çırak sayısı, 0,14 oranla faaliyet alanı etkendir. Rol- model firmalar 2 ve 4 numaralı KVB'dir. Etkinlik için müşteri memnuniyeti için yapılan harcamaların 16 birim azaltılmalı ve aylık tamire giren araç sayısının 2 birim arıtılması ve gerekmektedir. KVB 11 için etkinlik skoru %86,27 olarak belirlenmiş ve bu etkinlik skorunun elde edilmesinde girdilerden usta sayısı 0,63 ve müşteri memnuniyeti için yapılan faaliyetler etkendir. Rol-model alınması gereken firmalar ise KVB 13 ve KVB 16'dır. Firmanın, çırak sayısının değiştirilmeden, faaliyet alanını 22 birim azaltmak ve tamire giren aylık ortalama araç sayısının da 1 adet daha artırmak gerekmektedir. KVB 12, etkinlik skoru %72,31 olarak belirlenmiştir. 0,46 oranla usta sayısı ve 0,54 oranla faaliyet alanı girdi yönlü etkenlerdir. Rol- model firmalar 3, 13 ve 16 no'lu KVB'lerdir. Etkin olmak için yapılması gereken faaliyetler; çırak sayısını 0,15 birim ve faaliyet alanını 21 birim azaltmaktır. KVB 15, etkinlik skoru %100 olarak belirlenmiştir. 0,36 oranla usta sayısı, 0,19 oranla çırak sayısı ve 0,45 oranla faaliyet alanı etkenlerdir. Rol- model firma KVB 13'tür. Etkin olmak için yapılması gereken faaliyetler; müşteri memnuniyeti harcamalarını 35 birim azaltmaktır. Girdi yönelimli CCR modeli sonuçları Tablo 3'de verilmiştir. KVB 1, KVB 5, KVB 9, KVB 10, KVB 12 ve KVB 15 birimlerinin etkinlik skorunu yakalayamadıkları ve bunların dışında kalan diğer KVB'lerin etkin oldukları görülmektedir. Aşağıda yer alan Tablo 3, VZA yöntemlerinden olan, girdi yönelimli CCR modeline ait sonuçları ifade etmektedir. Tablo 3: Girdiye Yönelimli CCR (VRS) Analiz Sonuçları KVB 1'in etkinlik skoru %84.45'tir. Bu etkinlik skorunda girdilerden 0.35 oranla usta sayısı, 0.33 oranla çırak sayısı, 0.31 oranla memnuniyet harcamaları bu skor için etken olmuştur. Rol-model firmalar 2, 8, 13 ve 14 numaralı KVB'dir. Uygulanması gereken faaliyetler bütünü ise faaliyet alanını m2 daraltmak ve aylık 1 birim daha fazla araç tamiridir. KVB 5 için etkinlik skoru %73.92'dir. Girdi etkenleri, 0.56 usta sayısı, 0.01 çırak sayısı, 0.43 memnuniyet harcamalarıdır. Rol-model firmalar 8, 11, 13 ve 16 no'lu KVB'dir. Uyulması gereken faaliyetler, ortalama 6.5 birim faaliyet alanını daraltmak ve aylık 7 birim daha fazla araç tamir etmeye çalışmaktır. KVB 9 'in etkinlik skoru %100 olarak görülmektedir. Bu etkinlik skorunda girdilerden 1 oranla çırak sayısı etkendir. Rol-model firmalar 2, 4, 7, 8 ve 10 no'lu KVB'dir. İyileştirme için gerekli faaliyetler, usta sayısını değiştirmeden, memnuniyet giderlerini 0.39 birim, faaliyet alanını 4.47 m2 birim azaltmak 9.89 aylık karı azaltmak ve aylık ortalama 15 birim daha fazla araç tamir edilmesidir. KVB 10 için etkinlik skoru %100'dür. Bu etkinlik skorunda girdilerden 0.16 oranla usta sayısı, 0.68 oranla çırak sayısı, 0.15 oranla faaliyet alanı etken olmuştur. Rolmodel firmalar KVB 2 ve KVB 4 olarak görülmektedir. İyileştirme için gerekli faaliyetler, memnuniyet giderlerini azaltılması ve 2 birim daha fazla araç tamir edilmesidir. KVB 12'de etkinlik skoru %100'dür. Bu etkinlik skorunda girdilerden 1 oranla usta sayısı etkendir. Rolmodel firmalar 3, 6, 7, 8 ve 11 no'lu KVB'dir. İyileştirme için gerekli faaliyetler, 1 birim çırak, 0.61 memnuniyet giderleri, birim faaliyet alanını azaltmak birim karı ve tamire giren araç sayısını 9 birim artırmaktır. KVB 15'de %100'lük bir skora sahipken etkin değildir. Girdilerden 0.52 oranla usta sayısı, 0.30 oranla çırak sayısı etkendir. Rol-model KVB 13 ve yapılması gereken iyileştirme faaliyetleri 35 birim memnuniyet giderlerini azaltmaktır. Sonuç Bu çalışma, Sivas'ın Suşehri Küçük Sanayii Sitesinde faaliyet gösteren 16 firmanın göreli etkinlik performanslarının değerlendirilmesi ve performansları yetersiz olan firmaların hangi girdi faaliyetleri sebebiyle ilgili skorları elde ettiklerini ve etkin olabilmeleri için ne şekilde hareket etmeleri gerektiğini belirlemek maksadıyla gerçekleştirilmiştir. Göreli verimlilik analizleri üzerine yapılan çalışmaların çoğu büyük ölçekli firmalar ve temalar üzerine bina edilse de çalışmamız küçük ölçekli firmaların da bu tür analizlere konu olabileceğini göstermektedir. Çalışmanın uygulama bölümünde kodlanmış her firmanın daha etkin hale gelmek için uyması gereken iyileştirme reçeteleri uygulama

7 33 kısmında ifade edildiği için tekrar edilmeye lüzum görülmemiştir. Çalışmanın sonucunda girdi yönelimli BCC modeline ilişkin sonuçlar değerlendirildiğinde, ilgili otomobil tamircilerinin 8 tanesinin (KVB 1, KVB 5, KVB 9, KVB 10, KVB 11, KVB 12 ve KVB 15) girdi yönelimli teknik etkin olmadıkları görülmektedir. Buna ek olarak, girdi yönelimli CCR modeline göre elde edilen sonuçlara göre ise etkin olmayan firmaların sayısı 6 tanedir. Toplam etkinliği yakalayamamış olan bu firmalar sırasıyla, KVB 1, KVB 5, KVB 9, KVB 10, KVB 12 ve KVB 15 olarak belirlenmiştir. Toplam 16 adet KVB içerisinden KVB 1, KVB 5, KVB 9, KVB 10, KVB 12 ve KVB 15 hem teknik etkinliği hem de toplam etkinliği yakalayamamış firmalar olarak dikkat çekmektedir. Çalışmaya konu olan firmaların etkin olabilmesi için gerekli şartlar içerisinde 2 tanesi hariç tümünde, faaliyet alanlarının büyüklüğünün optimal seçimi ve müşteri memnuniyeti harcamalarının da 1 firma hariç hepsinde değiştirilmesi gerekliliği fark edilmiştir. Etkinlik için emek faktörlerinden ziyade sermaye değişkenlerinin daha optimal seçimi, etkinliğe daha da katkı sağlayacaktır. CCR modeline göre, 10 firmanın toplam etkin kabul edilmesi, Suşehri küçük sanayi sitesinde ki otomobil tamircilerinin etkin çalıştıkları sonucunu doğurmaktadır. Kaynaklar Akal Z.(2005), İşletmelerde Performans Ölçüm ve Denetimi Çok Yönlü Performans Göstergeleri, (s.91-92).mpm Yayınları, Bizim Büro Basımevi Yayın Dağıtım Şti. Ankara. Akdoğan Gedik M. (2011), "Vergi Rekabeti Etkinlik Değerlendirmesi: OECD Üyesi Ülkeler İçin Veri Zarflama Analizi Uygulaması", Çukurova Üniversitesi Maliye Dergisi, 160, Bampatsou C. Hadjiconstantinou G. (2009), "The use of the DEA method for simultaneous analysis of the interrelationships among economic growth, environmental pollution and energy consumption", International Journal of Economic Sciences and Applied Research 2 (2): Banker R.D.,Charnes A. Ve Cooper W.W. (1984), "Some Models For Estimating Technical And Scale Inefficiencies in Data Envelopment Analysis", Management Science, 30, Bayrak A., Özcan A.İ. ve Anıl N.K.(2003), "İstanbul İlinden Seçilmiş Tekstil Sektörüne Ait Firmaların Veri Zarflama Analizi ile Etkinliklerinin Ölçülmesi", Review of Social, Economic& Business Studies, 4(3), Baysal M.E., Alçılar B., Çerçioğlu H. ve Tokul B.(2005), "Türkiye'deki Devlet Üniversitelerinin 2004 Yılı Performanslarının, Veri Zarflama Analizi Yöntemiyle Belirlenip Buna Göre 2005 Yılı Bütçe Tahsislerinin Yapılması", Sakarya Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 9(1), Bircan H.( 2011), "Veri Zarflama Analizi ile Sivas İli Merkez Sağlık Ocaklarının Etkinliğinin Ölçülmesi", Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 12(1), Bircan H., İskender A., Babacan A.(2006), "Sivas İlindeki Hastanelerinin Veri Zarflama Analizi Yöntemi İle Verimlilik Analizi", Ekev Akademik Dergisi. 27(Bahar), Charnes A., Cooper W.W., and Rhodes E.(1978), "Measuring the efficiency of decision making units", Europenan Journal of Operational Research. 2, Charnes A., Cooper W.W., and Rhodes E.(1979), "Short Communication: Measuring the efficiency of decision making units", Europenan Journal of Operational Research. 3, 339. Charnes, A., Cooper W.W., and E. Rhodes(1981), "Evaluating Program and Managerial Efficiency: An Application of Data Envelopment Analysis to Program Follow Through", Management Science, 27(6), Cooper, W.W., Seinford, L.M., Tone K. (1999), Data Envelopment Analysis: A Comprehensive Text with Models, Applications, References, and DEA-Solver Software. Cooper W. W., Seiford L. M., Tone K. (2000), Data Envelopment Analysis- A Comprehensive Text with Models, Appications, References and DEASolver Sofrtware, Kluwer Academic Publishers, New York, U.S.A. Cooper W.W., Lawrence M., Seiford J.Z.(2011), "Data Envelopment Analysis: History, Models and Interpretations", International Series in Operations Research & Management Science 164, Charnes A., Cooper W., Lewin A.Y. ve Seiford L.M.(1994), Data Envelopment Analysis Theory, Methedology and Applications (s.6). Kluwer Academic Publishers Group, Massachusetts, U.S.A. Çetin A. Y.(2006), "Türk Tekstil Sektörü ve Türk Tekstil Firmalarının Etkinlik Düzeylerinin Belirlenmesi", Afyon Kocatepe Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 8(2), Çınar Y.(2010), "Türkiye ile AB Üyesi Ülkelerin Elektrik Üretim Sektörlerinin Etkinlik ve Verimlilik Analizi" Sosyoekonomi/2010-EH./10EN05, Özel Sayı, Demir Y. Gençtürk M.(2006), "İMKB'de İşlem Gören Yerli ve Yabancı Bankaların Göreli Etkinliklerinin Veri Zarflama Analizi ile Ölçümü", Dokuz Eylül Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 21(2), Günay M.(2010), Üniversite Hastanelerinin 2008 Yılı Verimlilik ve Etkinlik Analizi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sivas. Gülcü A. Coşkun A., Yeşiyurt C., Coşkun S. ve Esener T.(2004), "Cumhuriyet Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'nin Veri Zarflama Analizi Yöntemiyle Göreceli Etkinlik Analizi", Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 5(2), Kaynar O.; Zontul, M. ve Bircan, H (2005), "Veri Zarflama Analizi ile OECD Ülkelerinin Telekomünikasyon Sektörlerinin Etkinliğinin Ölçülmesi", Cumhuriyet Üniversitesi I?ktisadi ve I?dari Bilimler Dergisi.6(1), Keçek G.(2010), Veri Zarflama Analizi-Teori ve Uygulama Örneği. Siyasal Kitabevi. Ankara. Kılıçkaplan S., Karpat G.(2004), "Türkiye Hayat Sigortası Sektöründe Etkinliğin İncelenmesi", Dokuz Eylül Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 19(1), Kutlar A., Kartal M.(2004), "Cumhuriyet Üniversitesi Verimlilik Analizi: Fakülteler Düzeyinde Veri Zarflama Yöntemiyle Bir Uygulama", Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(2), Kutlar A., Babacan A.(2008), "Türkiye'deki Kamu Üniversitelerinde CCR Etkinliği-Ölçek Etkinliği Analizi: DEA Tekniği Uygulaması", Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 15(1), (Son Erişim Tarihi ).

8 34 Kula V., Özdemir L.(2007), "Çimento Sektöründe Göreceli Etkinsizlik Ananlarının Veri Zarflama Analizi Yöntemi ile Tespiti", Afyon Kocatepe Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 9(1), Oral M., Kettani O.ve Yolalan O.R.(1992), "An Empirical Study on Analyzing the Productivity of Bank Branches", IIE Transactions, 24, Oruç K. O., Güngör İ., Demiral M. F.(2009), " Üniversitelerin Etkinlik Ölçümünde Bulanık Veri Zarflama Analizi Uygulaması", Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22, Özdemir A. İ., Düzgün R.(2009), "Türkiye'deki Otomotiv Firmalarının Sermaye Yapısına Göre Etkinlik Analizi", Atatürk Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 23(1), Özden Ü.V. (2010), "Veri Zarflama Analizi (VZA) ile Türkiye'deki Vakıf Üniversitelerinin Etkinliğinin Ölçülmesi", İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi, 37(2), Titiz İ., Demir Y., Onat O. K. (2007), "Türkiye'de Şirket Birleşmelerinde Birleşme Etkinliklerinin Veri Zarflama Analizi Yoluyla Belirlenmesi", Afyon Kocatepe Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 9(1), Yalama A., Sayım M.(2008), "Veri Zarflama Analizi ile İmalat Sektörünün Performans Değerlendirmesi", Dokuz Eylül Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 23(1), Yolalan R. (1993), İşletmeler Arası Göreli Etkinlik Ölçümü. MPM Yayınları. Ankara. EK 1. Araştırmada Kullanılan Değişkenlere Ait Değerler FİRMA X1 X2 X3 X4 Y1 Y2 {I} {I} {I} {I} {O} {O} KVB KVB KVB KVB KVB KVB KVB KVB KVB KVB KVB KVB KVB KVB KVB KVB

EKONOMETRİ BÖLÜMLERİNİN GÖRECELİ PERFORMANSLARININ VERİ ZARFLAMA ANALİZİ YÖNTEMİYLE ÖLÇÜLMESİ: KPSS 2007 VERİLERİNE DAYALI BİR UYGULAMA

EKONOMETRİ BÖLÜMLERİNİN GÖRECELİ PERFORMANSLARININ VERİ ZARFLAMA ANALİZİ YÖNTEMİYLE ÖLÇÜLMESİ: KPSS 2007 VERİLERİNE DAYALI BİR UYGULAMA Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Journal of the Institute of Social Sciences Sayı Number 2, Sonbahar Autumn 2008, 221-232 EKONOMETRİ BÖLÜMLERİNİN GÖRECELİ PERFORMANSLARININ VERİ ZARFLAMA ANALİZİ YÖNTEMİYLE

Detaylı

Veri zarflama analizi (VZA) ile Türkiye deki vakıf üniversitelerinin etkinliğinin ölçülmesi

Veri zarflama analizi (VZA) ile Türkiye deki vakıf üniversitelerinin etkinliğinin ölçülmesi İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Dergisi Istanbul University Journal of the School of Business Administration Cilt/Vol:37, Sayı/No:2, 2008, 167-185 ISSN: 1303-1732 - www.ifdergisi.org 2008 Veri

Detaylı

TOP 500 DEKİ TÜRK ÜNİVERSİTELERİNİN VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE ETKİNLİK ÖLÇÜMÜ

TOP 500 DEKİ TÜRK ÜNİVERSİTELERİNİN VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE ETKİNLİK ÖLÇÜMÜ ISSN: 2149-9225 Yıl: 2, Sayı: 6, Aralık 2016, s. 198-209 Arş.Gör. Nazlı ARIK Gümüşhane Üniversitesi, İ.İ.B.F. İşletme Bölümü, nazliarik@gumushane.edu.tr Arş.Gör. Burak SEYHAN Gümüşhane Üniversitesi, İ.İ.B.F.

Detaylı

TÜRKİYE DEKİ İKTİSAT BÖLÜMLERİNİN GÖRECELİ PERFORMANSLARININ VERİ ZARFLAMA ANALİZİ YÖNTEMİYLE ÖLÇÜLMESİ: KPSS 2007 VERİLERİNE DAYALI BİR UYGULAMA

TÜRKİYE DEKİ İKTİSAT BÖLÜMLERİNİN GÖRECELİ PERFORMANSLARININ VERİ ZARFLAMA ANALİZİ YÖNTEMİYLE ÖLÇÜLMESİ: KPSS 2007 VERİLERİNE DAYALI BİR UYGULAMA Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 23, Sayı: 4, 2009 135 TÜRKİYE DEKİ İKTİSAT BÖLÜMLERİNİN GÖRECELİ PERFORMANSLARININ VERİ ZARFLAMA ANALİZİ YÖNTEMİYLE ÖLÇÜLMESİ: KPSS 2007 VERİLERİNE

Detaylı

Farklı Üniversitelerin Meslek Yüksekokullarının Etkinlik Düzeylerinin Karşılaştırılması Üzerine Bir Araştırma *

Farklı Üniversitelerin Meslek Yüksekokullarının Etkinlik Düzeylerinin Karşılaştırılması Üzerine Bir Araştırma * KMÜ Sosyal ve Ekonomi k Araştırmalar Dergi si 15 (25): 67-77, 2013 ISSN: 1309-9132, www.kmu.edu.tr Farklı Üniversitelerin Meslek Yüksekokullarının Etkinlik Düzeylerinin Karşılaştırılması Üzerine Bir Araştırma

Detaylı

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE TCDD LİMANLARINDA BİR ETKİNLİK ÖLÇÜMÜ ÇALIŞMASI

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE TCDD LİMANLARINDA BİR ETKİNLİK ÖLÇÜMÜ ÇALIŞMASI Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Der. J. Fac. Eng. Arch. Gazi Univ. Cilt 9, No 4, 437-442, 2004 Vol 9, No 4, 437-442, 2004 VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE TCDD LİMANLARINDA BİR ETKİNLİK ÖLÇÜMÜ ÇALIŞMASI M. Emin BAYSAL,

Detaylı

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 24, Sayı: 1, 2010 129

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 24, Sayı: 1, 2010 129 Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 24, Sayı: 1, 2010 129 METAL EŞYA, MAKİNE VE GEREÇ YAPIM SEKTÖRDEKİ İŞLETMELERİN VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE ETKİNLİK ÖLÇÜMÜ Abdülkadir KAYA

Detaylı

Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Mustafa Kemal University Journal of Social Sciences Institute Yıl/Year: 2009 Cilt/Volume: 6 Sayı/Issue: 12, s. 176-189. ALANYA BÖLGESİ OTELLERİNİN

Detaylı

ĐŞLETMELERĐN VZA ĐLE MALĐ TABLOLARINA DAYALI ETKĐNLĐK ÖLÇÜMÜ: METAL ANA SANAYĐĐNDE BĐR UYGULAMA Đrfan ERTUĞRUL

ĐŞLETMELERĐN VZA ĐLE MALĐ TABLOLARINA DAYALI ETKĐNLĐK ÖLÇÜMÜ: METAL ANA SANAYĐĐNDE BĐR UYGULAMA Đrfan ERTUĞRUL 20 ĐŞLETMELERĐN VZA ĐLE MALĐ TABLOLARINA DAYALI ETKĐNLĐK ÖLÇÜMÜ: METAL ANA SANAYĐĐNDE BĐR UYGULAMA Đrfan ERTUĞRUL Ayşegül TUŞ IŞIK ÖZET Günümüzde yaşanan yoğun rekabet, işletmeleri kaynaklarını etkin ve

Detaylı

DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ MESLEK YÜKSEKOKULLARI NIN PERFORMANSLARININ VERİ ZARFLAMA ANALİZİ YÖNTEMİYLE ÖLÇÜMÜ

DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ MESLEK YÜKSEKOKULLARI NIN PERFORMANSLARININ VERİ ZARFLAMA ANALİZİ YÖNTEMİYLE ÖLÇÜMÜ Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, Cilt 9, Sayı 18, 2013 Int. Journal of Management Economics and Business, Vol. 9, No. 18, 2013 DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ MESLEK YÜKSEKOKULLARI NIN PERFORMANSLARININ

Detaylı

BORSA ĐSTANBUL DA ĐŞLEM GÖREN ÇĐMENTO ĐŞLETMELERĐNĐN ETKĐNLĐKLERĐNĐN VERĐ ZARFLAMA ANALĐZĐ KULLANILARAK ÖLÇÜLMESĐ

BORSA ĐSTANBUL DA ĐŞLEM GÖREN ÇĐMENTO ĐŞLETMELERĐNĐN ETKĐNLĐKLERĐNĐN VERĐ ZARFLAMA ANALĐZĐ KULLANILARAK ÖLÇÜLMESĐ Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi Electronic Journal of Social Sciences Bahar-206 Cilt:5 Sayı:57 (429-439) www.esosder.org ISSN:304-0278 Spring-206 Volume:5 Issue:57 BORSA ĐSTANBUL DA ĐŞLEM GÖREN ÇĐMENTO

Detaylı

Afyonkarahisar Hastanelerinin Etkinliklerinin Veri Zarflama Analizi ile Değerlendirilmesi

Afyonkarahisar Hastanelerinin Etkinliklerinin Veri Zarflama Analizi ile Değerlendirilmesi Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Afyon Kocatepe University Journal of Sciences AKÜ FEBİD 12 (2012) 021301 (1-8) AKU J. Sci. 12 (2012) 021301 (1-8) Afyonkarahisar Hastanelerinin Etkinliklerinin

Detaylı

SAMSUN'DAKİ HASTANELERİN ETKİNLİKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE VERİ ZARFLAMA ANALİZİ KULLANILMASI. Talat ŞENEL 1, Serpil GÜMÜŞTEKİN 1 ÖZET

SAMSUN'DAKİ HASTANELERİN ETKİNLİKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE VERİ ZARFLAMA ANALİZİ KULLANILMASI. Talat ŞENEL 1, Serpil GÜMÜŞTEKİN 1 ÖZET IAAOJ, Scientific Science, 2015, 3(2), 53-60 SAMSUN'DAKİ HASTANELERİN ETKİNLİKLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİNDE VERİ ZARFLAMA ANALİZİ KULLANILMASI Talat ŞENEL 1, Serpil GÜMÜŞTEKİN 1 1 Ondokuz Mayıs Üniversitesi,

Detaylı

DATA ENVELOPMENT ANALYSIS AND AN APPLICATION IN BANKING SECTOR

DATA ENVELOPMENT ANALYSIS AND AN APPLICATION IN BANKING SECTOR C.4, S.3 Veri Zarflama Analizi ve Bankacılık Sektöründe Bir Uygulama Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Y.2009, C.4, S.3 s.30 326. Suleyman Demirel University The

Detaylı

DÖKÜM SEKTÖRÜDE VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE KONYA İLİNDE BİR UYGULAMA

DÖKÜM SEKTÖRÜDE VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE KONYA İLİNDE BİR UYGULAMA DÖKÜM SEKTÖRÜDE VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE KONYA İLİNDE BİR UYGULAMA Ali SEVİNÇ KOSGEB Kırıkkale Hizmet Merkezi Kırıkkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı teren@kku.edu.tr Tamer

Detaylı

FEN LİSELERİNİN 2002 YILI GÖRECELİ ETKİNLİĞİNİN VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) YÖNTEMİ İLE ÖLÇÜLMESİ

FEN LİSELERİNİN 2002 YILI GÖRECELİ ETKİNLİĞİNİN VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) YÖNTEMİ İLE ÖLÇÜLMESİ C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 4, Sayı 2, 2003 91 FEN LİSELERİNİN 2002 YILI GÖRECELİ ETKİNLİĞİNİN VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) YÖNTEMİ İLE ÖLÇÜLMESİ Cavit YEŞİLYURT ve M. Ali ALAN Cumhuriyet

Detaylı

Anahtar Kelimeler: Veri zarflama analizi, İl performansları, Gevşek tabanlı süper etkinlik ölçümü

Anahtar Kelimeler: Veri zarflama analizi, İl performansları, Gevşek tabanlı süper etkinlik ölçümü Çukurova Üniversitesi İİBF Dergisi Cilt:13.Sayı:2.Aralık 2009 ss.17-32 İl Performans Değerlerinin VZA ile Ölçülmesi Measuring the Province Performances With DEA Hatice DÜZAKIN 1 ÖZET Veri zarflama analizi

Detaylı

Dalı. * Yrd. Doç. Dr. Kafkas Üniversitesi İİBF İşletme Bölümü Sayısal Yöntemler Anabilim

Dalı. * Yrd. Doç. Dr. Kafkas Üniversitesi İİBF İşletme Bölümü Sayısal Yöntemler Anabilim Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümleri ile Kamu Yönetimi Bölümlerinin Göreceli Performanslarının Veri Zarflama Analizi Yöntemiyle Ölçülmesi: KPSS 2008 Verilerine Dayalı Bir Uygulama Cavit YEŞİLYURT

Detaylı

İMKB YE KAYITLI HALKA AÇIK TEKNOLOJİ ŞİRKETLERİNDE FİNANSAL ETKİNLİĞİN VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

İMKB YE KAYITLI HALKA AÇIK TEKNOLOJİ ŞİRKETLERİNDE FİNANSAL ETKİNLİĞİN VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) İLE DEĞERLENDİRİLMESİ Cilt 2, Sayı 2, 21 ISSN: 139-839 (Online) İMKB YE KAYITLI HALKA AÇIK TEKNOLOJİ ŞİRKETLERİNDE FİNANSAL ETKİNLİĞİN VERİ ZARFLAMA ANALİZİ (VZA) İLE DEĞERLENDİRİLMESİ Fatma TEKTÜFEKÇİ Dokuz Eylül Üniversitesi

Detaylı

SAĞLIK İŞLETMELERİNDE FİNANSAL ORANLAR ARACILIĞIYLA PERFORMANS ÖLÇÜMÜ: HASTANELERDE BİR UYGULAMA*

SAĞLIK İŞLETMELERİNDE FİNANSAL ORANLAR ARACILIĞIYLA PERFORMANS ÖLÇÜMÜ: HASTANELERDE BİR UYGULAMA* SAĞLIK İŞLETMELERİNDE FİNANSAL ORANLAR ARACILIĞIYLA PERFORMANS ÖLÇÜMÜ: HASTANELERDE BİR UYGULAMA* Makale Sunum Tarihi : 05.02.2015 Yayına Kabul Tarihi : 06.03.2015 Muammer ERDOĞAN Prof. Dr., Bingöl Üniversitesi,

Detaylı

PERFORMANS ÖLÇÜMÜNDE KIYASLAMA YÖNTEMİ OLARAK VERİ ZARFLAMA ANALİZİNİN KULLANIMI: TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI ÖRNEĞİ

PERFORMANS ÖLÇÜMÜNDE KIYASLAMA YÖNTEMİ OLARAK VERİ ZARFLAMA ANALİZİNİN KULLANIMI: TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI ÖRNEĞİ PERFORMANS ÖLÇÜMÜNDE KIYASLAMA YÖNTEMİ OLARAK VERİ ZARFLAMA ANALİZİNİN KULLANIMI: TÜRKİYE ŞEKER FABRİKALARI ÖRNEĞİ Şebnem ASLAN (*) Özet: Bu çalışma, Türkiye deki kamu sektöründe faaliyet gösteren şeker

Detaylı

Sağlık Kuruluşlarında Maliyet Yönetimi ve Güncel

Sağlık Kuruluşlarında Maliyet Yönetimi ve Güncel Sağlık Kuruluşlarında Maliyet Yönetimi ve Güncel Uygulamalar YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN TRAKYA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÖNETİMİ BÖLÜMÜ Sağlık Kurumlarında Maliyet Yönetimi ve Güncel Uygulamalar Sunum Planı:

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ İŞ GELİŞTİRME MERKEZLERİNİN VERİ ZARFLAMA ANALİZİ YAKLAŞIMI İLE ETKİNLİKLERİNİN ANALİZİ

AVRUPA BİRLİĞİ İŞ GELİŞTİRME MERKEZLERİNİN VERİ ZARFLAMA ANALİZİ YAKLAŞIMI İLE ETKİNLİKLERİNİN ANALİZİ AVRUPA BİRLİĞİ İŞ GELİŞTİRME MERKEZLERİNİN VERİ ZARFLAMA ANALİZİ YAKLAŞIMI İLE ETKİNLİKLERİNİN ANALİZİ Hüseyin DAŞTAN 1 E. Demet EKİNCİ 2 Tuba ŞAHİNOĞLU 3 Gürkan ÇALMAŞUR 4 Özet Bu çalışmanın amacı, Türkiye

Detaylı

EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANELERİNDE VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE ETKİNLİK ÖLÇÜMÜ

EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANELERİNDE VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE ETKİNLİK ÖLÇÜMÜ Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi Cilt: 2 Sayı: 6 2013 Manas Journal of Social Studies Vol.: 2 No: 6 2013 EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANELERİNDE VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE ETKİNLİK ÖLÇÜMÜ Yrd. Doç. Dr. Vedat

Detaylı

VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE ETKİNLİK BELİRLENMESİ

VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE ETKİNLİK BELİRLENMESİ Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi Cilt: 2 Sayı: 1 2013 Manas Journal of Social Studies Vol.: 2 No: 1 2013 VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE ETKİNLİK BELİRLENMESİ Yrd. Doç. Dr. Vedat BAL

Detaylı

VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE ETKİNLİK BELİRLENMESİ

VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE ETKİNLİK BELİRLENMESİ Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi Cilt: 2 Sayı: 5 2013 Manas Journal of Social Studies Vol.: 2 No: 5 2013 VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE ETKİNLİK BELİRLENMESİ Yrd. Doç. Dr. Vedat BAL

Detaylı

EĞİTİM MERKEZLERİNDE ETKİNLİK ANALİZLERİ: VERİ ZARFLAMA ANALİZİ KULLANARAK PERFORMANS ANALİZİ

EĞİTİM MERKEZLERİNDE ETKİNLİK ANALİZLERİ: VERİ ZARFLAMA ANALİZİ KULLANARAK PERFORMANS ANALİZİ T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI EĞİTİM MERKEZLERİNDE ETKİNLİK ANALİZLERİ: VERİ ZARFLAMA ANALİZİ KULLANARAK PERFORMANS ANALİZİ YÜKSEK LİSANS TEZİ Çağlar KARAEMİR

Detaylı

Eskişehir İlindeki Anadolu Liselerinin Göreli Etkinliklerinin Ölçümü 1

Eskişehir İlindeki Anadolu Liselerinin Göreli Etkinliklerinin Ölçümü 1 Eskişehir İlindeki Anadolu Liselerinin Göreli Etkinliklerinin Ölçümü 1 Emel ŞIKLAR Prof. Dr., Anadolu Üniversitesi esiklar@anadolu.edu.tr Hamza DOĞAN Arş. Gör., Anadolu Üniversitesi h_dogan@anadolu.edu.tr

Detaylı

DÖKÜM SEKTÖRÜNDE VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE KONYA İLİNDE BİR UYGULAMA

DÖKÜM SEKTÖRÜNDE VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE KONYA İLİNDE BİR UYGULAMA DÖKÜM SEKTÖRÜNDE VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE KONYA İLİNDE BİR UYGULAMA Ali SEVİNÇ KOSGEB Kırıkkale Müdürü, Kırıkkale Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı 71451, KIRIKKALE ali.sevinc@kosgeb.gov.tr

Detaylı

İnovasyon Odaklı Faaliyetlerin Firma Performansına Etkisinin Veri Zarflama Analizi İle Belirlenmesi; İMKB Üzerine Bir Araştırma

İnovasyon Odaklı Faaliyetlerin Firma Performansına Etkisinin Veri Zarflama Analizi İle Belirlenmesi; İMKB Üzerine Bir Araştırma İnovasyon Odaklı Faaliyetlerin Firma Performansına Etkisinin Veri Zarflama Analizi İle Belirlenmesi; İMKB Üzerine Bir Araştırma Determination of Innovation Based Activities on Firm Performance Via Data

Detaylı

Ankara daki Anadolu Liselerin Toplam Etkinliğinin Veri Zarflama Analizi ( VZA ) İle Saptanması

Ankara daki Anadolu Liselerin Toplam Etkinliğinin Veri Zarflama Analizi ( VZA ) İle Saptanması 1 XI. Eğitim Bilimleri Kongresi, 23-26 Ekim 2002 Yakın Doğu Üniversitesi, Lefkoşe, KKTC Ankara daki Anadolu Liselerin Toplam Etkinliğinin Veri Zarflama Analizi ( VZA ) İle Saptanması Araş.Gör.Murat ATAN

Detaylı

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ VE BİR UYGULAMA

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ VE BİR UYGULAMA YILDIZ TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ FEN BĠLĠMLERĠ ENSTĠTÜSÜ VERİ ZARFLAMA ANALİZİ VE BİR UYGULAMA İstatistikçi Özer DEPREN F.B.E. Ġstatistik Anabilim Dalı nda Hazırlanan YÜKSEK LĠSANS TEZĠ Tez DanıĢmanı: Yrd. Doç.

Detaylı

KÂĞIT SEKTÖRÜNDE YER ALAN FİRMALARIN VERİ ZARFLAMA ANALİZİ YARDIMIYLA ETKİNLİKLERİNİN ÖLÇÜMÜ

KÂĞIT SEKTÖRÜNDE YER ALAN FİRMALARIN VERİ ZARFLAMA ANALİZİ YARDIMIYLA ETKİNLİKLERİNİN ÖLÇÜMÜ ÖZ KÂĞIT SEKTÖRÜNDE YER ALAN FİRMALARIN VERİ ZARFLAMA ANALİZİ YARDIMIYLA ETKİNLİKLERİNİN ÖLÇÜMÜ Kadri Cemil AKYÜZ 1 İbrahim YILDIRIM 2 Yasin BALABAN 3 Ekonomik sınırların ortadan kalkması ile küçük pazar

Detaylı

International Journal of Academic Value Studies (Javstudies) ISSN: Vol: 3, Issue: 13, pp

International Journal of Academic Value Studies (Javstudies) ISSN: Vol: 3, Issue: 13, pp International Journal of Academic Value Studies (Javstudies) ISSN:2149-8598 Vol: 3, Issue: 13, pp. 227-233 www.javstudies.com Javstudies@gmail.com Disciplines: Business Administration, Economy, Econometrics,

Detaylı

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ VE İMALAT SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA DATA ENVELOPMENT ANALYSIS AND AN APPLICATION IN MANUFACTURING SECTOR 1

VERİ ZARFLAMA ANALİZİ VE İMALAT SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA DATA ENVELOPMENT ANALYSIS AND AN APPLICATION IN MANUFACTURING SECTOR 1 Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Y.2017, C.22, S.1, s.43-53. Suleyman Demirel University The Journal of Faculty of Economics and Administrative Sciences Y.2017,

Detaylı

CHANGES IN SECTORAL EFFICIENCY AND THE COMPONENTS OF PRODUCTIVITY FOR THE LARGEST 500 INDUSTRIAL ENTERPRISES IN TURKEY

CHANGES IN SECTORAL EFFICIENCY AND THE COMPONENTS OF PRODUCTIVITY FOR THE LARGEST 500 INDUSTRIAL ENTERPRISES IN TURKEY DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ SAYI 40, NİSAN 2014 TÜRKİYE NİN İLK 500 SANAYİ KURULUŞUNDA SEKTÖREL ETKİNLİK ve VERİMLİLİK BİLEŞENLERİNDEKİ DEĞİŞİMLER Yrd. Doç. Dr., Kocaeli Üniversitesi,

Detaylı

SU ÜRÜNLERİ ENDÜSTRİSİNDEKİ FİRMALARIN ETKİNLİK VE VERİMLİLİKLERİNİ BELİRLEYEN FAKTÖRLERİN TR22 BÖLGESİ İÇİN ANALİZİ*

SU ÜRÜNLERİ ENDÜSTRİSİNDEKİ FİRMALARIN ETKİNLİK VE VERİMLİLİKLERİNİ BELİRLEYEN FAKTÖRLERİN TR22 BÖLGESİ İÇİN ANALİZİ* Tarım Ekonomisi Dergisi 2015; 21(1): 1-6 SU ÜRÜNLERİ ENDÜSTRİSİNDEKİ FİRMALARIN ETKİNLİK VE VERİMLİLİKLERİNİ BELİRLEYEN FAKTÖRLERİN TR22 BÖLGESİ İÇİN ANALİZİ* İsmail SEKİ 1, Mehmet AKBULUT 2 Özet Ekonomi

Detaylı

GOSOS Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi/GOSOS Gaziosmanpasa University Social Sciences Researches Journal

GOSOS Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi/GOSOS Gaziosmanpasa University Social Sciences Researches Journal GOSOS Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi/GOSOS Gaziosmanpasa University Social Sciences Researches Journal (Yaz 2015) 10/1: 100-120 /(Summer 2015) 10/1: 100-120 İmalat Firmalarının

Detaylı

Dr. Yücel ÖZKARA, BSTB Verimlilik Genel Müdürlüğü Doç. Dr. Mehmet ATAK, Gazi Ün. Endüstri Müh. Bölümü

Dr. Yücel ÖZKARA, BSTB Verimlilik Genel Müdürlüğü Doç. Dr. Mehmet ATAK, Gazi Ün. Endüstri Müh. Bölümü Dr. Yücel ÖZKARA, BSTB Verimlilik Genel Müdürlüğü Doç. Dr. Mehmet ATAK, Gazi Ün. Endüstri Müh. Bölümü 6 Ekim 2015 İmalat Sanayinin Önemi Literatür Çalışmanın Amacı ve Kapsamı Metodoloji Temel Bulgular

Detaylı

Cumhuriyet Üniversitesinin Verimlilik Analizi: Fakülteler Düzeyinde Veri Zarflama Yöntemiyle Bir Uygulama

Cumhuriyet Üniversitesinin Verimlilik Analizi: Fakülteler Düzeyinde Veri Zarflama Yöntemiyle Bir Uygulama Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (8) 2004 / 2 : 49-79 Cumhuriyet Üniversitesinin Verimlilik Analizi: Fakülteler Düzeyinde Veri Zarflama Yöntemiyle Bir Uygulama Aziz Kutlar * Mahmut

Detaylı

Elazığ İlinde Kayısı Yetiştiren İşletmelerin Ekonomik Performanslarının Ölçülmesi

Elazığ İlinde Kayısı Yetiştiren İşletmelerin Ekonomik Performanslarının Ölçülmesi Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi Journal of Agricultural Faculty of Gaziosmanpasa University http://ziraatdergi.gop.edu.tr/ Araştırma Makalesi/Research Article JAFAG ISSN: 1300-2910

Detaylı

Firmalarda Etkinlik Ölçümü: BİST Bilişim Sektörü Örneği

Firmalarda Etkinlik Ölçümü: BİST Bilişim Sektörü Örneği Özet Firmalarda Etkinlik Ölçümü: BİST Bilişim Sektörü Örneği Efficiency Measurement of Firm: BISTIT Sector Case Hafize MEDER ÇAKIR*- Atalay ÇAĞLAR** Mustafa EROL*** - Yaşam DEMİR**** Günümüzde giderek

Detaylı

The International New Issues In SOcial Sciences

The International New Issues In SOcial Sciences Number: 4 pp: 89-95 Winter 2017 SINIRSIZ İYİLEŞMENİN ÖRGÜT PERFORMANSINA ETKİSİ: BİR UYGULAMA Okan AY 1 Giyesiddin NUROV 2 ÖZET Sınırsız iyileşme örgütsel süreçlerin hiç durmaksızın örgüt içi ve örgüt

Detaylı

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 25, Sayı: 3-4, 2011 31

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 25, Sayı: 3-4, 2011 31 Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 25, Sayı: 3-4, 2011 31 İMKB DE İŞLEM GÖREN ÇİMENTO ŞİRKETLERİNİN PERFORMANSLARININ ÖLÇÜLMESİNDE VERİ ZARFLAMA ANALİZİ YAKLAŞIMI Hatice CENGER

Detaylı

MUĞLA İLİNDEKİ MERMER İŞLETMELERİNE YÖNELİK VERİ ZARFLAMA ANALİZİ ÖRNEK OLAYI

MUĞLA İLİNDEKİ MERMER İŞLETMELERİNE YÖNELİK VERİ ZARFLAMA ANALİZİ ÖRNEK OLAYI Ekonometri ve İstatistik Sayı:13 (12. Uluslararası Ekonometri, Yöneylem Araştırması, İstatistik Sempozyumu Özel Sayısı) 2011 139 153 MUĞLA İLİNDEKİ MERMER İŞLETMELERİNE YÖNELİK VERİ ZARFLAMA ANALİZİ ÖRNEK

Detaylı

Halk Eğitim Merkezlerinde Veri Zarflama Analiz Yöntemiyle Pazarlama Odaklı Hizmet Performans Ölçümü ve Doğu Anadolu Bölgesinde Bir Uygulama

Halk Eğitim Merkezlerinde Veri Zarflama Analiz Yöntemiyle Pazarlama Odaklı Hizmet Performans Ölçümü ve Doğu Anadolu Bölgesinde Bir Uygulama Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2009 13 (2): 321-329 Halk Eğitim Merkezlerinde Veri Zarflama Analiz Yöntemiyle Pazarlama Odaklı Hizmet Performans Ölçümü ve Doğu Anadolu Bölgesinde

Detaylı

Araştırma Makalesi (Research Article)

Araştırma Makalesi (Research Article) Araştırma Makalesi (Research Article) Altuğ ÖZDEN Eda ÖNCÜ Adnan Menderes Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi Bölümü, 09100 Aydın / Türkiye sorumlu yazar: aozden@adu.edu.tr Alınış (Received):

Detaylı

OTOMOTĐV SEKTÖRÜ PERFORMANSININ DEĞERLENDĐRMESĐ Ayşe YILDIZ * ÖZET. The Performance Evaluation of the Automotive Sector ABSTRACT

OTOMOTĐV SEKTÖRÜ PERFORMANSININ DEĞERLENDĐRMESĐ Ayşe YILDIZ * ÖZET. The Performance Evaluation of the Automotive Sector ABSTRACT Muğla Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (Đlke) Bahar 2006 Sayı 6 OTOMOTĐV SEKTÖRÜ PERFORMANSININ DEĞERLENDĐRMESĐ Ayşe YILDIZ * ÖZET Bu çalışmada, Türk sanayisinin lokomotif sektörlerinden

Detaylı

Türkiye deki İllerin Etkinliklerinin Sosyo-Ekonomik Temel Göstergelerle Veri Zarflama Analizi Kullanarak İncelenmesi

Türkiye deki İllerin Etkinliklerinin Sosyo-Ekonomik Temel Göstergelerle Veri Zarflama Analizi Kullanarak İncelenmesi Türkiye deki İllerin Etkinliklerinin Sosyo-Ekonomik Temel Göstergelerle Veri Zarflama Analizi Kullanarak İncelenmesi Eda Çakmak a, H. Hasan Örkcü b* a Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İstatistik

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt.5, Sayı. 2, 2004 87

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt.5, Sayı. 2, 2004 87 C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt.5, Sayı. 2, 2004 87 CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ NİN VERİ ZARFLAMA ANALİZİ YÖNTEMİYLE GÖRECELİ ETKİNLİK ANALİZİ Aslan GÜLCÜ, Akın COŞKUN,

Detaylı

2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması

2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması 2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması Mahmut YARDIMCIOĞLU Özet Genel anlamda krizler ekonominin olağan bir parçası haline gelmiştir. Sıklıkla görülen bu krizlerin istatistiksel

Detaylı

TÜRKİYE DE İLLERİN SAĞLIK ETKİNLİKLERİNİN ANALİZİ

TÜRKİYE DE İLLERİN SAĞLIK ETKİNLİKLERİNİN ANALİZİ TÜRKİYE DE İLLERİN SAĞLIK ETKİNLİKLERİNİN ANALİZİ Yrd.Doç.Dr.Ece Demiray Erol,Celal Bayar Üniversitesi,İİBF Araş.Gör.İsmet Güneş, Celal Bayar Üniversitesi,İİBF ecehan.erol@hotmail.com; ismetgunes@windowslive.com

Detaylı

Üretim/İşlemler Yönetimi 4. Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN

Üretim/İşlemler Yönetimi 4. Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Üretim/İşlemler Yönetimi 4 Verimlilik En genel anlamıyla bir sistem içerisindeki kaynakların ne derece iyi kullanıldığının bir ölçüsüdür. Üretim yönetimi açısından ise daha açık ifadesi ile üretimde harcanan

Detaylı

Küçük Menderes Havzasında Ödemiş, Tire, Bayındır ve Torbalı İlçelerindeki Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Teknik Etkinliklerinin Karşılaştırılması

Küçük Menderes Havzasında Ödemiş, Tire, Bayındır ve Torbalı İlçelerindeki Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Teknik Etkinliklerinin Karşılaştırılması Hayvansal Üretim (): -, Araştırma Makalesi Küçük Menderes Havzasında Ödemiş, Tire, Bayındır ve Torbalı İlçelerindeki Süt Sığırcılığı İşletmelerinin Teknik Etkinliklerinin Karşılaştırılması Nursel Koyubenbe,

Detaylı

ÇİMENTO SEKTÖRÜNDE G0RELÏ FAALİYET PERFORMANSLARININ AĞIRLIK KISITLAMALARI VE ÇAPRAZ ETKİNLİK KULLANILARAK VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

ÇİMENTO SEKTÖRÜNDE G0RELÏ FAALİYET PERFORMANSLARININ AĞIRLIK KISITLAMALARI VE ÇAPRAZ ETKİNLİK KULLANILARAK VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ Endüstri Mühendisliği Dergisi Cilt:ll Sayı:3 Sayfa: (2-1) Makina Mühendisleri Odası ÇİMENTO SEKTÖRÜNDE GRELÏ FAALİYET PERFORMANSLARININ AĞIRLIK KISITLAMALARI VE ÇAPRAZ ETKİNLİK KULLANILARAK VERİ ZARFLAMA

Detaylı

Türk Devletleri Sağlık Sistemlerinde Etkinliğin ve Etkinliğe Etki Eden Faktörlerin Süper Etkinlik ve Tobit Modelleriyle Değerlendirilmesi

Türk Devletleri Sağlık Sistemlerinde Etkinliğin ve Etkinliğe Etki Eden Faktörlerin Süper Etkinlik ve Tobit Modelleriyle Değerlendirilmesi Türk Devletleri Sağlık Sistemlerinde Etkinliğin ve Etkinliğe Etki Eden Faktörlerin Süper Etkinlik ve Tobit Modelleriyle Değerlendirilmesi Özgür YEŞİLYURT 1 Fuad SALAMOV 2 1 Öğretim Görevlisi, Muş Alparslan

Detaylı

TÜRKİYE DEKİ HAVAALANLARININ ETKİNLİKLERİNİN MALMQUİST İNDEKS VE ÇOKLU PERİYODLU İKİ AŞAMALI VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE İNCELENMESİ MERVE KARAOĞLU

TÜRKİYE DEKİ HAVAALANLARININ ETKİNLİKLERİNİN MALMQUİST İNDEKS VE ÇOKLU PERİYODLU İKİ AŞAMALI VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE İNCELENMESİ MERVE KARAOĞLU TÜRKİYE DEKİ HAVAALANLARININ ETKİNLİKLERİNİN MALMQUİST İNDEKS VE ÇOKLU PERİYODLU İKİ AŞAMALI VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE İNCELENMESİ MERVE KARAOĞLU YÜKSEK LİSANS TEZİ İSTATİSTİK ANABİLİM DALI GAZİ ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ ETKİNLİĞİNİN BAYİ MÜŞTERİLER TABANINDA DEĞERLENDİRİLMESİ 1

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ ETKİNLİĞİNİN BAYİ MÜŞTERİLER TABANINDA DEĞERLENDİRİLMESİ 1 MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ ETKİNLİĞİNİN BAYİ MÜŞTERİLER TABANINDA DEĞERLENDİRİLMESİ 1 Seda ŞENLİK SMMM Denetçi Pembe GÜÇLÜ 2 Araş. Gör. Dr., Çankırı Karatekin Üniversitesi Ali ÖZDEMİR Prof. Dr., Dokuz

Detaylı

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Hafta 13 Yrd. Doç. Dr. Semra BORAN Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine uygun olarak

Detaylı

Muhasebe ve Finansman Dergisi

Muhasebe ve Finansman Dergisi Muhasebe ve Finansman Dergisi Temmuz/2014 Borsa İstanbul Gıda, İçecek Endeksine Kote İşletmelerin Finansal Performanslarının Veri Zarflama Analizi ile Ölçümü ve Malmquist Endeksine Göre Karşılaştırılması

Detaylı

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 24, Sayı: 1, 2010 161

Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 24, Sayı: 1, 2010 161 Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 24, Sayı: 1, 2010 161 PAZARA YÖNELİK HİZMET ETKİNLİĞİ VE ERZURUM İLİNDEKİ OTOMOTİV BAYİLERİNİN HİZMET ETKİNLİKLERİNE YÖNELİK BİR ARAŞTIRMA

Detaylı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Türkiye de Ar-Ge ve İnovasyon Faaliyetlerinde Son Durum. Güncel

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Türkiye de Ar-Ge ve İnovasyon Faaliyetlerinde Son Durum. Güncel Türkiye de Ar-Ge ve İnovasyon Faaliyetlerinde Son Durum Derleyen: Hasan ACÜL Yeni Ürün Geliştirme Uzmanı (NPDP), PDMA Onaylı Eğitmen (REP) ROADMAP ACADEMY CONSULTING ENGINEERING (www.rm2success.com) Türkiye

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Mustafa Cem KIRANKABEŞ Doğum Tarihi: 19 Aralık 1971 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Elektronik ve Bilgisayar Eğitimi Marmara

Detaylı

KAMU BANKALARININ FİNANSAL ETKİNLİĞİ 1. Financial Efficiency of Public Banks

KAMU BANKALARININ FİNANSAL ETKİNLİĞİ 1. Financial Efficiency of Public Banks KAMU BANKALARININ FİNANSAL ETKİNLİĞİ 1 Financial Efficiency of Public Banks Ersan ÖZGÜR 2 ÖZET Globalleşme sürecinde liberal ekonominin giderek ağırlık kazanması ile birlikte özelleştirme çalışmaları üzerinde

Detaylı

Sağlık İşletmelerinde Etkinlik Analizi: Kocaeli Örneği

Sağlık İşletmelerinde Etkinlik Analizi: Kocaeli Örneği Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 23, 2012, 127-162 Yusuf BAYRAKTUTAN Ferhat PEHLİVANOĞLU Sağlık İşletmelerinde Etkinlik Analizi: Kocaeli Örneği An Efficiency Analysis In Health Businesses:

Detaylı

TÜRK SİGORTA ŞİRKETLERİNİN ETKİNLİĞİNİN VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE ARAŞTIRILMASI. M.Ü. Bankacılık ve Sigortacılık YO M.Ü. Bankacılık ve Sigortacılık YO

TÜRK SİGORTA ŞİRKETLERİNİN ETKİNLİĞİNİN VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE ARAŞTIRILMASI. M.Ü. Bankacılık ve Sigortacılık YO M.Ü. Bankacılık ve Sigortacılık YO TÜRK SİGORTA ŞİRKETLERİNİN ETKİNLİĞİNİN VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE ARAŞTIRILMASI Serpil BÜLBÜL İlyas AKHİSAR M.Ü. Bankacılık ve Sigortacılık YO M.Ü. Bankacılık ve Sigortacılık YO serpilbulbul@marmara.edu.tr

Detaylı

TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜNDE FAALİYET GÖSTEREN BANKALARIN ETKİNLİKLERİNİN VERİ ZARFLAMA ANALİZİ YÖNTEMİ İLE ÖLÇÜLMESİ: 2004-2011 YILLARI UYGULAMASI *

TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜNDE FAALİYET GÖSTEREN BANKALARIN ETKİNLİKLERİNİN VERİ ZARFLAMA ANALİZİ YÖNTEMİ İLE ÖLÇÜLMESİ: 2004-2011 YILLARI UYGULAMASI * Ekonometri ve İstatistik Sayı:18 2013 56-80 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜNDE FAALİYET GÖSTEREN BANKALARIN ETKİNLİKLERİNİN VERİ ZARFLAMA

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi:

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: 31.01.2012 Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Yayına Kabul Tarihi: 31.07.2012 Cilt: 14, Sayı: 3, Yıl: 2012, Sayfa: 11-37 Online Yayın Tarihi: 05.12.2012 ISSN:

Detaylı

TÜRKİYE'DEKİ TİCARİ BANKALAR VE KATILIM BANKALARININ KARŞILAŞTIRMALI ETKİNLİK ANALİZİ: 2005-2010 DÖNEMİ DEĞERLENDİRMESİ

TÜRKİYE'DEKİ TİCARİ BANKALAR VE KATILIM BANKALARININ KARŞILAŞTIRMALI ETKİNLİK ANALİZİ: 2005-2010 DÖNEMİ DEĞERLENDİRMESİ Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 26, Sayı: 3-4, 202 365 TÜRKİYE'DEKİ TİCARİ BANKALAR VE KATILIM BANKALARININ KARŞILAŞTIRMALI ETKİNLİK ANALİZİ: 2005-200 DÖNEMİ DEĞERLENDİRMESİ

Detaylı

DOĞRUSAL PROGRAMLAMADA DUALİTE (DUALITY)

DOĞRUSAL PROGRAMLAMADA DUALİTE (DUALITY) DOĞRUSAL PROGRAMLAMADA DUALİTE (DUALITY) 1 DOĞRUSAL PROGRAMLAMADA İKİLİK (DUALİTE-DUALITY) Doğrusal programlama modelleri olarak adlandırılır. Aynı modelin değişik bir düzende oluşturulmasıyla Dual (İkilik)

Detaylı

Kars İlinde Bulunan Mandıraların Etkinliğinin Veri Zarflama Analizi İle Ölçülmesi [1]

Kars İlinde Bulunan Mandıraların Etkinliğinin Veri Zarflama Analizi İle Ölçülmesi [1] Kafkas Univ Vet Fak Derg 18 (2): 169-176, 2012 DOI:10.9775/kvfd.2011.3635 RESEARCH ARTICLE Kars İlinde Bulunan Mandıraların Etkinliğinin Veri Zarflama Analizi İle Ölçülmesi [1] Pınar DEMİR * Özden DERBETLİ

Detaylı

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı 39 Ocak 2014

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı 39 Ocak 2014 ŞİRKET ETKİNLİKLERİ: İMKB 100 İMALAT SANAYİ ŞİRKETLERİ UYGULAMASI Çağatay ORÇUN, Araş. Gör., Dokuz Eylül Üni. İ.İ.B.F. İşletme Bölümü, cagatay.orcun@deu.edu.tr Ayşegül ÇİMEN, Araş. Gör., Dokuz Eylül Üni.

Detaylı

Murat SARIKAYA * Ali KABASAKAL ** Aziz KUTLAR ***

Murat SARIKAYA * Ali KABASAKAL ** Aziz KUTLAR *** Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Bahar 2012, Cilt:8, Yıl:8, Sayı:1, 8:133-155 TÜRKİYE DE BÖLGESEL OLARAK DEVLET DEMİRYOLLARININ 2000-2010 DÖNEMİNDE VZA İLE ETKİNLİĞİNİN VE MALMQUİST ENDEKSİ İLE

Detaylı

Anahtar Kelimeler: Bulanık Veri Zarflama Analizi (BVZA), Bankacılık Sektörü, Etkinlik JEL Sınıflandırması: C61,G21, H21

Anahtar Kelimeler: Bulanık Veri Zarflama Analizi (BVZA), Bankacılık Sektörü, Etkinlik JEL Sınıflandırması: C61,G21, H21 TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜNÜN ETKİNLİĞİNİN BULANIK VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE ÖLÇÜLMESİ 1 Mehmet ÖKSÜZKAYA 2 Murat ATAN 3 ÖZ Dünyada küreselleşmenin artmasıyla birlikte finans sektörü tüm ülke ekonomileri

Detaylı

1. GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER

1. GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER 1. GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER 1.1. GSYİH (Gayri Safi Yurt İçi Hasıla) 1. Ekonomik kalkınmanın önemli göstergelerinden biri olan kişi başına düşen GSYİH, TÜİK tarafından en son 2001 yılında hesaplanmıştır.

Detaylı

2008 KÜRESEL FİNANSAL KRİZİNİN TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜ ETKİNLİK DÜZEYLERİNE YANSIMASI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: 2007-2009 Dündar KÖK 1 O.

2008 KÜRESEL FİNANSAL KRİZİNİN TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜ ETKİNLİK DÜZEYLERİNE YANSIMASI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: 2007-2009 Dündar KÖK 1 O. 2008 KÜRESEL FİNANSAL KRİZİNİN TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜ ETKİNLİK DÜZEYLERİNE YANSIMASI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: 2007-2009 Dündar KÖK 1 O.Evren AY 2 ÖZ Ülkemiz bankacılık sektörü, 2008 küresel finansal krizini,

Detaylı

Türkiye deki Hastanelerin Performanslarının Veri Zarflama Analizi İle Değerlendirilmesi

Türkiye deki Hastanelerin Performanslarının Veri Zarflama Analizi İle Değerlendirilmesi Türkiye deki Hastanelerin Performanslarının Veri Zarflama Analizi İle Değerlendirilmesi Selin Çalışkan 1 ve 2 Nuray Girginer Özet Bu çalışmanın amacı, Türkiye deki 81 ile ait hastanelerin performansını

Detaylı

Electronic Letters on Science & Engineering 2(2) (2011) Available online at www.e-lse.org

Electronic Letters on Science & Engineering 2(2) (2011) Available online at www.e-lse.org Electronic Letters on Science & Engineering 2(2) (2011) Available online at www.e-lse.org ERP: Enterprise Resource Planning Ceyda Şahbazoğlu 1, Feyzullah Temurtaş 2,* 1 Sakarya Üniversitesi, Fen Bilimleri

Detaylı

Konaklama İşletmelerinde Veri Zarflama Analizi Yöntemiyle Faaliyet Denetimi Uygulaması*

Konaklama İşletmelerinde Veri Zarflama Analizi Yöntemiyle Faaliyet Denetimi Uygulaması* Yayın Geliş Tarihi: 12.08.2014 Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Kabul Tarihi: 23.10.2014 İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Online Yayın Tarihi: 23.12.2014 Cilt:29, Sayı:2, Yıl:2014, ss.107-136

Detaylı

BAĞIL DEĞERLENDİRME SİSTEMİ

BAĞIL DEĞERLENDİRME SİSTEMİ 1.1. Bağıl Değerlendirme Sistemi (BDS) BAĞIL DEĞERLENDİRME SİSTEMİ Her bir öğrencinin, aynı dersi takip eden öğrencilerin oluşturduğu ana kütle içerisinde yer alan diğer öğrencilerin başarı düzeylerine

Detaylı

Öğrenim Bilgisi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü (2000) Uygulamalı İstatistik

Öğrenim Bilgisi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü (2000) Uygulamalı İstatistik Sema BEHDİOĞLU E-posta : sema.behdioglu@dpu.edu.tr Telefon : 0 (274) 265 20 31-2116 Öğrenim Bilgisi Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü (2000) Uygulamalı İstatistik Yüksek Anadolu

Detaylı

TÜRKİYE DE HAYAT DIŞI SİGORTACILIK SEKTÖRÜNDE ETKİNLİK ANALİZİ

TÜRKİYE DE HAYAT DIŞI SİGORTACILIK SEKTÖRÜNDE ETKİNLİK ANALİZİ Muhasebe ve Finansman Dergisi Temmuz/2012 TÜRKİYE DE HAYAT DIŞI SİGORTACILIK SEKTÖRÜNDE ETKİNLİK ANALİZİ Nilüfer DALKILIÇ ÖZET Çalışmanın amacı, Türkiye de faaliyet gösteren hayat dışı sigorta şirketlerinin

Detaylı

SAĞLIK KURULUŞLARI PERFORMANSININ VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE İNCELENMESİ VE BİR UYGULAMA 1

SAĞLIK KURULUŞLARI PERFORMANSININ VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE İNCELENMESİ VE BİR UYGULAMA 1 SAĞLIK KURULUŞLARI PERFORMANSININ VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE İNCELENMESİ VE BİR UYGULAMA 1 Mürsel GÜLER 2 Özlem İPEKGİL DOĞAN 3 Sabri ERDEM 4 ÖZET Günümüzde sağlık kurumlarının performanslarının ölçülmesi

Detaylı

İSO 500 DE YER ALAN İMALAT SEKTÖRÜNDEKİ YABANCI SERMAYE PAYINA SAHİP ŞİRKETLERİN ETKİNLİKLERİNİN VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE ÖLÇÜLMESİ

İSO 500 DE YER ALAN İMALAT SEKTÖRÜNDEKİ YABANCI SERMAYE PAYINA SAHİP ŞİRKETLERİN ETKİNLİKLERİNİN VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE ÖLÇÜLMESİ Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 26, Sayı: 3-4, 2012 333 İSO 500 DE YER ALAN İMALAT SEKTÖRÜNDEKİ YABANCI SERMAYE PAYINA SAHİP ŞİRKETLERİN ETKİNLİKLERİNİN VERİ ZARFLAMA ANALİZİ

Detaylı

Dr. Rıza BAYRAK rbayrak07@hotmail.com

Dr. Rıza BAYRAK rbayrak07@hotmail.com Borsa İstanbul da Kayıtlı Otomotiv Sektöründe Faaliyet Gösteren Firmaların Etkinliklerinin Statik ve Dinamik Veri Zarflama Analizi Yöntemiyle Değerlendirilmesi Yrd. Doç. Dr. Halim TATLI Bingöl Üniversitesi

Detaylı

MÜHENDİSLİK EĞİTİMLERİNDE ÖLÇÜMBİLİM VE KALİBRASYON KONULARINDAKİ MEVCUT DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ

MÜHENDİSLİK EĞİTİMLERİNDE ÖLÇÜMBİLİM VE KALİBRASYON KONULARINDAKİ MEVCUT DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ 253 MÜHENDİSLİK EĞİTİMLERİNDE ÖLÇÜMBİLİM VE KALİBRASYON KONULARINDAKİ MEVCUT DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ Özge ALTUN ÖZET Ülkemizde gelişen teknoloji ve ileri seviye mühendislik uygulamalarının artmasıyla

Detaylı

Suleyman Demirel University, Department of Econometrics

Suleyman Demirel University, Department of Econometrics ÖZET VERİ ZARFLAMA ANALİZİ İLE MERMER İŞLETMELERİNİN ETKİNLİK ÖLÇÜMÜ Yrd. Doç. Dr. Kenan Oğuzhan ORUÇ * Yrd. Doç. Dr. Murat ÇUHADAR ** Merve KILINÇ * Samet OSMANCIK * Mal veya hizmet üretimi yapan işletmeler

Detaylı

Bölüm 6 - İşletme Performansı

Bölüm 6 - İşletme Performansı Bölüm 6 - İşletme Performansı Performans Kavramı Performans, genel anlamda amaçlı ve planlanmış bir etkinlik sonucunda elde edileni, nicel ya da nitel olarak belirleyen bir kavramdır. Performans Kavramı

Detaylı

Günümüzde Etkinlik Kavramı Ve Ölçüm Metotları

Günümüzde Etkinlik Kavramı Ve Ölçüm Metotları Günümüzde Etkinlik Kavramı Ve Ölçüm Metotları Altuğ ÖZDEN ÖZET Kaynakların giderek azaldığı dünyada üretim performansı ve dolayısı ile etkin kaynak kullanımı oldukça önem kazanmıştır. Özellikle tarım uygulamalarının

Detaylı

FİNANSMAN SORUNLARINA GÖRE KREDİ KULLANIM ORANLARI VE YATIRIMLARDA KREDİLERİN ETKİSİ ÜZERİNE ARAŞTIRMA

FİNANSMAN SORUNLARINA GÖRE KREDİ KULLANIM ORANLARI VE YATIRIMLARDA KREDİLERİN ETKİSİ ÜZERİNE ARAŞTIRMA Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Mustafa Kemal University Journal of Social Sciences Institute Yıl/Year: 2012 Cilt/Volume: 9 Sayı/Issue: 19, s. 445-449 FİNANSMAN SORUNLARINA

Detaylı

İstatistik ve Olasılık

İstatistik ve Olasılık İstatistik ve Olasılık KORELASYON ve REGRESYON ANALİZİ Doç. Dr. İrfan KAYMAZ Tanım Bir değişkenin değerinin diğer değişkendeki veya değişkenlerdeki değişimlere bağlı olarak nasıl etkilendiğinin istatistiksel

Detaylı

MEASURING BIST AT QUOTED SME OF FOOD COMPANIES WITH DATA ENVELOPMENT ANALYSIS

MEASURING BIST AT QUOTED SME OF FOOD COMPANIES WITH DATA ENVELOPMENT ANALYSIS BĐST DE ĐŞLEM GÖREN KOBĐ GIDA ĐŞLETMELERĐNĐN VERĐ ZARFLAMA ANALĐZĐ YÖNTEMĐ ĐLE ETKĐNLĐKLERĐNĐN ÖLÇÜLMESĐ Burhan GÜNAY * ÖZ Küçük ve orta boy işletmeler (KOBĐ ler) tüm ekonomilerin vazgeçilmez unsurlarıdır.

Detaylı

ÜRETİM STRATEJİSİ VE VERİMLİLİK

ÜRETİM STRATEJİSİ VE VERİMLİLİK ÜRETİM STRATEJİSİ VE VERİMLİLİK İŞLETME VE ÜRETİM STRATEJİLERİ. Günümüzde rekabette farklılaşmanın giderek önem kazandığı bir piyasa ortamında işletmeler rakiplerine üstünlük sağlayabilmek için farklı

Detaylı

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir.

daha çok göz önünde bulundurulabilir. Öğrencilerin dile karşı daha olumlu bir tutum geliştirmeleri ve daha homojen gruplar ile dersler yürütülebilir. ÖZET Üniversite Öğrencilerinin Yabancı Dil Seviyelerinin ve Yabancı Dil Eğitim Programına Karşı Tutumlarının İncelenmesi (Aksaray Üniversitesi Örneği) Çağan YILDIRAN Niğde Üniversitesi, Sosyal Bilimler

Detaylı

1. İLİŞKİLERİN İNCELENMESİNE YÖNELİK ANALİZLER. 1.1. Sosyal Bilimlerde Nedensel Açıklamalar

1. İLİŞKİLERİN İNCELENMESİNE YÖNELİK ANALİZLER. 1.1. Sosyal Bilimlerde Nedensel Açıklamalar 1. İLİŞKİLERİN İNCELENMESİNE YÖNELİK ANALİZLER Daha önceki derslerimizde anlatıldığı bilimsel araştırmalar soruyla başlamaktadır. Ancak sosyal bilimlerde bu soruların cevaplarını genel geçerli sonuçlar

Detaylı

Veri Zarflama Analizinde Homojen Olmayan Karar Verme Birimi Problemi için Kümeleme Analizi Yaklaşımı

Veri Zarflama Analizinde Homojen Olmayan Karar Verme Birimi Problemi için Kümeleme Analizi Yaklaşımı EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cilt: 15 Sayı: 1 Ocak 2015 ss. 81-90 Veri Zarflama Analizinde Homojen Olmayan Karar Verme Birimi Problemi için Kümeleme Analizi Yaklaşımı Cluster Analysis Approach

Detaylı

Türkiye deki Hava Alanlarının Veri Zarflama Analizi İle Altyapı Performansının Değerlendirilmesi

Türkiye deki Hava Alanlarının Veri Zarflama Analizi İle Altyapı Performansının Değerlendirilmesi Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 10-3 (2006),391-397 Türkiye deki Hava Alanlarının Veri Zarflama Analizi İle Altyapı Performansının Değerlendirilmesi Recep Koray KIYILDI

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİ VE TÜRKİYE NİN EKONOMİK PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI: VERİ ZARFLAMA ANALİZİ

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİ VE TÜRKİYE NİN EKONOMİK PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI: VERİ ZARFLAMA ANALİZİ AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİ VE TÜRKİYE NİN EKONOMİK PERFORMANSLARININ KARŞILAŞTIRILMASI: VERİ ZARFLAMA ANALİZİ Kerem KARABULUT (*) Ş.Mustafa ERSUNGUR (**) Özgür POLAT (***) Özet: Bu çalışmada Türkiye ve Avrupa

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. ÖZEL SEBETCİ

Yrd.Doç.Dr. ÖZEL SEBETCİ Yrd.Doç.Dr. ÖZEL SEBETCİ Aydın Meslek Yüksekokulu Bilgisayar Teknolojileri Bölümü Bilgisayar Programcılığı Pr. Eğitim Bilgileri 1991-1997 Lisans Gazi Üniversitesi 1999-2002 Yüksek Lisans Gazi Üniversitesi

Detaylı