Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download ""

Transkript

1 TEMPER EL KiTABI

2

3 ÖNSÖZ Cam Merkezi olarak Temper Fırını yatırımı yapmış olan müşterilerimize her an başvuracakları bir kılavuz olması ve sanayicilerimize üretirken kazanmalarına, daha az enerji ile daha az fire ile ve daha verimli şekilde fırınlarını kullanmalarına destek olması amacıyla bu kitapçığı hazırladık. Umarız tüm firma sahipleri, yöneticileri ve operatörleri yararlanırlar. Konusunda büyük deneyime sahip Sn. Jonathan Barr ın The Glass Tempering Handbook / Understanding the Glass Tempering Process adlı kitabından alıntılar yaptık. Kendisine teşekkür ediyoruz. ( Hereby I highly appreciate Mr. Jonathan Barr for his permission to extract some information and illustrations from his book The Glass Tempering Handbook / Understanding the Glass Tempering Process.) Şener Ungan Cam Doktoru / Cam Merkezi San.Tic.A.Ş. Mart /

4 İÇİNDEKİLER Önsöz... 1 Camın Genel Dayanım Özellikleri... 3 Temperli Camın Mukavemeti... 3 Temper İşleminde Ham Camın kalitesinin önemi... 5 Lowe Kaplamalı camlar... 6 Cam Kesimi... 7 Kenar İşleme... 8 Cam Temperleme İşlemi... 9 Eğitimli Operatörün Önemi... 9 Camı Isıtmak... 9 Cam nasıl soğutulmalı Isıtmada yaşanan problemler Kalın Camları temperlerken yaşanan problemler Camı soğutmada yaşanan problemler Camda gerilim oluşturmak Temperli Camın kırılması Isıl temper ile Kimyasal temper karşılaştırması Yarı temper nedir? (Heat Strengthening) Temperlenmiş camda kusurlar ( Batıklar, Puslu lekelenme) Sülfür Dioksit Gazı Nikel sülfit parçacıkları Isıl Banyo Testi (Heat Soak Test) Temperli camda distorsiyon (kamburluk, merdane dalgası, uç kenar kıvrılması) Camda Kamburluk (Genel kamburluk) S şeklinde kamburluk Düzensiz Kamburluk Kaliteli Temperli Cam İçin Delikler Sonuç

5 CAMIN GENEL DAYANIM ÖZELLİKLERİ: Ham düz cam baskı altında çok dayanıklıdır. Sahip olduğu sıkıştırma mukavemeti 1000MPa üzerindedir yani camı sıkıştırarak kırmak neredeyse imkansızdır. Teorik olarak pürüzsüz bir yüzeye sahip olan camın (mikro çatlaklar bulundurmayan) çekme mukavemeti de 1000MPa üzerindedir. Ama cam pratikte çekme gerilimine dayanamaz 25-25MPa arasında bir değerde kırılır. Bunun nedeni cam yüzeyinde bulunan mikro çatlakların merkeze doğru ilerlemesi ve kırılmaya neden olmasıdır. Cam temperlendiği zaman camın tüm yüzeyleri ve kenarları sıkıştırma gerilimi altına girer. Camın iç kısımları ise doğal olarak çekme gerilimine maruz kalır. Böylece tüm kuvvetler dengelenmiş olur. Ancak çekme gerilimi altında olan yüzeyler camın içinde kalmıştır ve her hangi bir mikro çatlak, habbe, parçacık vs bulunmaması durumunda cam kırılmadan bu dengelenmiş kuvvetleri taşımaya devam eder. Bu gerilim farkı temperli camı kırması çok zor bir hale getirir. Genel olarak tempersiz camdan 5 kat daha güçlü olduğu söylenebilir. TEMPERLİ CAMIN MUKAVEMETİ Camın mukavemeti genellikle bükme testi ile ölçülür ve kırılması için gerekli olan baskı kuvvetine bakılır. Mimari camlar için 4 nokta bükme testi vardır ve camın 90MPa kuvvete dayanması beklenir Aşağıdaki şekilde 30cm boyunda tempersiz camın 2,4cm derinliğe kadar bükülmesi için 27 MPa gerekir ve bu kuvvet camın kırılması için yeterlidir. Temperli camda ise yüzeyler sıkıştırma gerilimine zaten sahiptir ve aynı ölçüde camı 5,5mm derinliğe kadar büktüğümüzde dahi yüzey sıkıştırılma gerilimi sıfıra iner ve cam kırılmaz. 3

6 1-Tempersiz cam Bükülmeye Dayanım Sıkıştırma Çekme Sıkıştırma Çekme 1-Temperli cam Sıkıştırma Çekme Sıkıştırma Çekme Bu yüzden temperli cam, tempersiz cama göre binalarda rüzgar yüklerine karşı çok daha dayanıklıdır. Ayrıca yüzeyine gelen bir darbede de kolaylıkla kırılmaz. Camın kuvvetinin kaynağı temper prosesinde soğuma sırasında katılaşırken yüzey ve merkez arasındaki sıcaklık farkları ile oluşan gerilim farkları olduğu için temperli cam ısıya maruz kaldığında yüzeyler genleşmeye çalışacak ve yüzeydeki sıkıştırma gerilimini azaltacaktır (aynı bükme testinde olduğu gibi). Bu nedenle sıcaklık değişimlerine karşı da çok daha dayanıklıdır. Caphelerde çerçeve içinde kalmış olan soğuk bölge ile güneş yüzünden ısınan orta bölge arasındaki sıcaklık farkına tempersiz düz cam dayanamazken, temperli cam kırılmadan dayanabilir. Temperli camın ani sıcaklık değişimine karşı direnci 200 C dir. 4

7 TEMPER İŞLEMİNDE HAM CAMIN KALİTESİNİN ÖNEMİ Float hattında camın üretimi sırasında oluşabilecek birkaç problem aşağıda listelenmiştir. Doğru tavlama yapılmaması: Eğer cam düzgün tavlanmamışsa cam üzerinde gerilim kalmış olabilir. Bunun sonucunda cam kesim sırasında düzgün şekilde kopmaz, kırma sırasında elmas izini takip etmez. Kenar işleme (rodaj veya zımpara) sırasında kenarlarda çapaklanmalar olur ve düzgün rodaj kenarı oluşmaz. Bu mikro çatlaklar ve çapaklar temper prosesi sırasında soğutma bölümünde kırılmalara neden olabilir. Yabancı maddeler: (Habbe, parçacık, çizik, çatlak) Eğer camda istenmeyen yabancı maddeler varsa ve özellikle çekme gerilimli bölgede yani camın içindeyse, camın temper sonrasında beklenmedik şekilde kırılmasına neden olabilir. Özellikle Nikel Sülfit parçacıklarının neden olduğu sıkıntılar ve çözümleri ileride açıklanmıştır. Kalınlık değişimleri: Float hattında çekme yönünde olan kalınlık değişimleri görsel olarak fark edilebilir ve çizgi, şerit, rim,vs olarak isimlendirilir. Plakanın muhtelif bölgelerinde kalınlık farklılığı olması ise temperde ısıtma sırasında camın her yerinin eşit sıcaklıkta olmamasına neden olur. Bu da soğutma sonrasında distorsiyon veya sekürit testinde parçacık sayısında zaafiyet olarak karşımıza çıkabilir. 5

8 LOW-E KAPLAMALI CAMLAR Sıradan düz camın emisivitesi 0,84 tür ve bu oran camın yüzeyine ince bir katman metal oksit kaplanarak düşürülebilir. Böylece üzerine gelen enerjiyi daha iyi yansıtır. Bu bir çiftcamda bulunan kaplamalı camın kızıl ötesi ışınları yansıtmasını ve soğuk iklimlerde evin için daha sıcak kalmasını sağlar. Sıcak iklimlerde ise solar ısıtma etkisini azaltarak evin daha serin olmasını sağlar. Ama aynı zamanda camın temper fırını içinde daha zor ısıtılmasına neden olur. Camlar genellikle iki farklı şekilde kaplanırlar. Hat üzerinde (pirolitik/sert) kaplama olarak veya hat dışında çok ince gümüş oksit katmanlarının püskürtülmesi ile (yumuşak kaplama) kaplanırlar. Sert kaplamalı low-e camlar yaklaşık 0,15 0,30 yüzey emisivitesine sahiptir. Kaplama oldukça dayanıklıdır ve normal temper fırınlarında camın üstten (kaplamalı yüz) ısınmasına yardımcı olacak basit bir basınçlı hava aspiratör sitemi ile rahatça temperlenebilirler. Yumuşak kaplamalı Low-e ler ise 0,03 e kadar inen emisiviteye sahiptirler ve kaplamaları oldukça kırılgan ve bozulmaya karşı dayanıksızdır. Genellikle lowe kaplamanın üstünde temper sırasında yanan koruyucu bir ilave katman vardır. Bu tür camların temperlenmesinde camın ısınmaya karşı oldukça yüksek direnç gösteren kaplamalı yüzüne yoğun bir şekilde sıcak hava kütlesini bastıracak etkili bir konveksiyon sistemi bulunması gerekir. Kaplamanın kalınlık değişimlerinde ise camın ısınmasında düzensizlikler olacak ve sağlıklı temperleme yapılamayacaktır. Not: Bütün kaplamalı camlar kaplama merdanelere temas etmeyecek şekilde temperlenmelidir. 6

9 CAM KESİMİ Camın çekme dayanımının çok zayıf olmasını kesim sırasında görebiliriz. Camın yüzeyinde ince bir çizik oluşturmak (genellikle bir elmas ile) ve ardından camı bükmek, kolayca kırmak için yeterli olmaktadır. Çünkü elmasın oluşturduğu mikro çatlaklar bükme sırasında camın merkezine doğru ilerleyip kırılmayı gerçekleştirirler. Aşağıda iyi bir kesim örneği gösterilmiştir. Şekil 2. Düzgün bir kesim ve koparma Eğer gereğinden fazla elmas basıncı uygulanır veya camın kalınlığına göre yanlış açıda elmas kullanılırsa, kötü bir koparma gerçekleşecektir ve ilave çatlak oluşumlarına sebep olacaktır. Daha sonra kenar işleme sırasında kesimde oluşan küçük çatlakların tamamı giderilemeyebilir ve temper prosesinde soğutma esnasında cam kırılmalarına neden olabilir. Kötü bir kesim örneği aşağıda verilmiştir. Şekil 3. Kötü bir kesim ve koparma 7

10 KENAR İŞLEME Camın kenarlarını zımparalama veya rodaj yapmanın sebebi temper sırasında sıkıntı yaratacak çatlakların, çapakların, keskin köşelerin tamamının temizlenmesidir. Şekil 5. İyi bir Rodaj örneği Şekil 4. Kötü bir zımpara Aşağıda resmi gösterilen 12mm Düz parlak rodajlı cam temperde soğutma sırasında kırılmıştır. Bu hataların önüne geçmenin yolları rodaj hızını düşürmek ve taşın baskısını düşürmektir. Çapak oluşumu Rodaj taş izi Şekil 6. Soğutmada kırılmaya yol açabilen hata örnekleri Eğer zımpara işlemi uygulanacaksa zımpara kayışları sürekli ıslatılmalı ( su sürtünmeden dolayı ısınmayı engelleyecek, böylece kenarlarda mikro kırılmalara sebep olmayacaktır ) Ayrıca zımparalar düzenli aralıklarla değiştirilmelidir Aşınmış zımparalar kenarlarda mikro çatlak oluşumunu destekler. 8

11 CAM TEMPERLEME İŞLEMİ Temper Prosesi çok basit bir prosestir. Camı geçiş sıcaklığı (şekil alma sıcaklığı) üzerinde iyice ısıt, Camı ısınırken düz olarak muhafaza et veya isteniyorsa şekil ver (bombe işlemi), Camın üst ve alt yüzey sıcaklıklarını eşit olacak şekilde hızlıca soğut, Ardından ortam sıcaklığına düşene kadar soğutmaya devam et. Bu sıraladıklarım iyi bir temper işleminin esaslarıdır. Kaliteli bir temper işlemi için aşağıdakilerin de sağlanması gereklidir: Cam fırını terk edip Quench (soğutma) bölümüne girerken her yeri eşit oranda ısınmış olmalı Camın sıcaklığı şekil alma sıcaklığından yüksek olmalı (567 C) Camın sıcaklığı yumuşama noktasından düşük olmalı (710 C) Fırın içinde cam düz hareket etmeli Camın Quench e transferi sırasında fazla ısı kaybı yaşamamalı Quench te kontrollü bir hızla soğutulmalı Toplama sıcaklığına kadar soğutmaya devam edilmeli EĞİTİMLİ OPERATÖRÜN ÖNEMİ Bu kadar basit görünen bir işlemde Operatöre büyük iş düşüyor. Temper Prosesini iyice anlamış bir operatör, camın kalınlığındaki değişimlerde (örneğin 4mm cam kimi zaman 3,85 mm kimi zaman 4,00 mm kalınlıkta olabilir) camın geçiş sıcaklığına ulaşma hızının değişeceğini bilir. Ya da kimi üreticilerinin düz cam diğerlerine göre biraz daha fazla demir içermesinden dolayı rengi daha yeşildir. Bu da ısınma hızını biraz değiştirir. Ayrıca kenar işleme kalitesi soğutmada kırılma yüzünden oluşan kayıplarda etkilidir. Düşük kaliteli bir rodaja sahip bir camı daha fazla ısıtmak soğutmada kırılmaları azaltmak için çözüm olabilir. Operatörlerin temper prosesinin temel mantığını anlamaları önemlidir. CAMI ISITMAK Sıcak Temper Fırınına soğuk cam konulduğunda camın ısınma hızı fırın sıcaklığı ile cam sıcaklığı arasındaki fark ile doğru orantılıdır. Yani, başlangıçta cam soğukken ısı transferi hızlıdır, cam ısınmaya başladıkça ısı farkı azaldığından ısı transferi hızı da azalır. Camın Fırın içinde Isınma hızı eğrisi aşağıda verilmiştir. 9

12 Şekil 7. Isıtma Eğrisi Bir örnek verelim: 700 C ye ısıtılmış bir fırında herhangi bir kalınlıktaki camımızın 625 C olması için sabitimiz 2,2 dir. Eğer 4mm düz cam temperliyor isek (düz cam için standart radyan fırın sabitimiz de 17,6 dir) Isıtma süresi = 2,22 x 4 x 17,6 = 156 sn 10mm için ısıtma süresi = 2,22 x 10 x 17,6 = 390 sn. Düz camlar için bu formülü şöyle basitleştirebiliriz. HER 1 mm KALINLIK İÇİN 40sn ISITMAK LAZIM Tabii ki bu düz şeffaf camlar için geçerli. Cam renkli olursa 17,6 olan sabit 16 ya düşer, yani ısıtma süresi %10 azaltılmalıdır, Kaplamalı olursa ise ısınmaya karşı direnç göstereceği için ısınma süresi uzatılmalıdır. Yukarıda standart fırın sabiti olarak 17,6 almıştık. Eğer Fırınımız FUL KONVEKSİYON Fırın ise bu sabit 12,5 oluyor ve formüle yerleştirirsek; 4mm için ısıtma süresi = 2,22 x 4 12,5 = 111 sn. Bir FCH (Ful Konveksiyon Fırın) fırında normalde daha düşük sıcaklıkta çalıştırarak (680 C) 4mm düz cam için 120 sn sıtma süresi verilebilir. Bu grafik bize bir bilgi daha veriyor. Cam fırın içinde daha uzun kalırsa ısı transferi daha yavaş olur, ve camın düzgün ısınması ihtimali artar. Yani zaman sabitini 2,2 yerine 5 alırsak ve fırını 630 C ye ısıtırsak camımızın sıcaklığı 625 C ye 350 saniyede ulaşır. T= 5 x 4 x 17,6 = 352 sn. Demek ki fırının sıcaklığına göre süreyi hesaplamak elimizdedir. 10

13 CAM ISINIRKEN NE OLUYOR? Cam Temper Fırınına girdikten sonra 3 farklı şekilde ısı enerjisini absorbe eder. 1- Camın yüzeyinden aldığı ve biraz camın içine doğru yayılan kızılötesi ışınım. 2- Camın alt yüzünün seramik merdanelere temasından dolayı aldığı enerji iletimi 3- Fırının içinde dolaşan hava kütlesinin camın her iki yüzeyine zorla teması ile aldığı enerji iletimi. Bu iki şekilde olabilir: a) Standart bir fırında basınçlı hava aspiratörleri ile ısıtmayı destekleyerek b) Konveksiyon fırında hava sirkülasyon fanlarının hava kütlesini hareket ettirmesi ile. Camın uygun şekilde ısıtılmasından sonra temper özelliğini kazanması için uygun hızla soğutulması da gereklidir. CAM NASIL SOĞUTULMALI Daha önceki bölümlerde camı fırın içinde geçiş sıcaklığının üzerinde (567 C) ama yumuşama sıcaklığının altında ( 710 C) bir sıcaklığa ulaşana kadar ısıtmamız gerektiğini yazmıştık. Aşağıdaki şekil 4mm camın temper ve soğutma grafiğini gösteriyor. Şekil 8. 4mm düz cam ısıtma ve soğutma çevrimi Cam ısıtılıp uygun hızda soğutulduktan sonra yüzeyinde sıkıştırma gerilimi (compressive stress) merkezinde ise çekme gerilimine (tensile stress) sahip olması gerekiyor. 11

14 Bunu sağlamak için fırından quench bölümüne giren cam alt ve üstten basınçlı soğuk hava ile şiddetle soğutulur ve önce alt/üst yüzeyler, sonrasında merkez hızla ısı kaybeder. Bu farkı muhafaza edebilmek için soğutma hızını kontrol etmemiz gerekli. Cam temperlenince neden boyu uzar? İkinci temperde neden kısalır? Cam quench teki ilk 2 saniyesinde her iki yüzeyinden de gerildiği için başlangıçtaki ölçüsünden daha büyüktür. Tipik olarak 1000mm uzunluktaki bir camda 0,6-0,7mm büyüme gerçekleşir. Eğer temperlenmiş camı tekrar temperler isek, bu sefer cam fırına girerken üzerinde gerilim barındırdığı için fırına girdikten sonra yüzeyler geçiş sıcaklığına ulaştığında plastik deformasyon başlarken camın merkezinde hala çekme gerilimi olduğu için camı sıkıştırmaya çalışır ve boyunda ufalma olur. 1000mm olarak fırına verdiğimiz cam 1mm kadar küçük çıkabilir. ISITMADA YAŞANAN PROBLEMLER Işıma ile ısı enerjisi Temas ile ısıtma Işıma ile ısı enerjisi Şekil 9. Asimetrik ısıtma Işıma ile ısı enerjisi 12 Işıma ile ısı enerjisi Şekil 10. Fırın içinde kamburlaşma

15 Cam ısınırken yüzeyler önce merkez sonra ısınır. Ama şekilde görüldüğü gibi camın alt yüzeyi ilave olarak seramik merdanelerin teması ile de ısındığı için üst yüzeye göre daha hızlı ısınacak ve çekme gerilimi üst yüzeye göre daha fazla olacağı için cam alttaki şekilde görüldüğü gibi bombe yaparak düzgünlüğünü yitirecektir. Bunun önüne geçmek için camın üst yüzeyine etki eden ısıyı artırmak gerekecektir. Bunu başarmak için basınçlı hava aspiratörleri kullanılır. Ama hava ısındıkça hafiflediği için (25 C de hava 1.2 kg/m³ iken 700 C de 0,3kg/m³ tür) aspiratörlerle hareket ettirilen ve cam yüzeyine üflenen hava hemen ısı kaybedecek ve yeniden sıcak fırın havası ile tazelenmesi gerekecektir. Full Force Convection bir fırında ise cam yüzeyine çarpan hava camın ağırlığından 8 kat ağırdır ve bu basıncı sağlayacak fanlar aracılığıyla üflenmektedir Camın neden fırın içinde hareket ederken dümdüz olmasını istiyoruz? Eğer figürde görüldüğü gibi bombe yaparsa, merdaneler üzerindeki hareketi sırasında noktasal temas etmeye başlar ve camın ağırlığı ile oluşturduğu baskı camın alt yüzeyinde deforomasyona ve kalıcı izlere sebep olur. Bu problem genellikle fırın içinde ısınmaya direnç gösteren kaplamalı yüzeylere sahip (reflekteler, low-e camlar gibi) camlarda sonradan giderilemeyen ve fire oranını artıran hatalara neden olur. KALIN CAMLARI TEMPERLERKEN YAŞANAN PROBLEMLER Kalın bir cam ( 10mm ve üzeri ) fırına girdiğinde camın büyük kütlesinden dolayı ince camlara göre fırının sıcaklığı daha fazla düşer. Cam fırına girdikten saniye sonra ısı kontrol sistemi ısıtma elemanlarını 100% güçle yoğun ısıtma moduna geçirir. Bu yoğun ısıtma camın yüzeyine çarpar, alt ısıtma elemanlarından gelen ışıma ise seramik merdaneler ve koruyucu paneller tarafından gölgelenir. Yani camın alt yüzeyi üst yüzeyin gördüğü yoğun şiddette ısıtma etkisine maruz kalmaz. Sonuçta üst yüzey daha fazla ısınır ve genişleyerek camı ters bombe (şemsiye şeklinde) haline getirir. Camın tüm ağırlığı köşelerdedir ve cam fırın içinde seramik merdanelere çarparak hareket etmektedir. Bu çok risklidir, köşelerde oluşacak çapaklar camın içine doğru çatlaklar oluşturur ve camın fırın içerisinde kırılmasına neden olur. Şekil 11. Köşe çapaklanma nedeni 13

16 CAMI SOĞUTMADA YAŞANAN PROBLEMLER Cam geçiş sıcaklığı (transition temperature şekillenme sıcaklığı) üzerinde iken yüzeyleri ile merkezi arasında sıcaklık farkını oluşturmak için camın yüzeyinden çok hızlı bir şekilde sıcaklık almak gerekir. Temper fırınının soğutma bölümünde bunu gerçekleştirmek için camın yüzeyine soğuk hava üflenir. İnce camları temperlemek çok daha zordur. Bunun nedeni camın merkezi ile yüzeyleri arasında az mesafe olduğu için kalın camlara göre merkez çok daha çabuk ısı kaybeder. Bu yüzden kalın camlara göre ince camları soğuturken çok daha hızlı soğuk hava üflemek gerekir. Aşağıdaki grafikte camın kalınlığına göre uygulanması gereken üfleme basıncı gösterilmektedir. Dikkat ederseniz 15mm kalınlıkta bir cam için neredeyse hiç hava üflemeye gerek yok gibidir. Çünkü cam çok kalındır ve yüzeyi ortam sıcaklığında bile merkezine göre çok daha hızlı soğuyacaktır. Kalın camları temperlerken hava üflenmesinin nedeni camın genel kamburluğunu engellemek içindir. Soğutma sırasında hava üflemek camın yüzeylerinin ışınım yolu ısı kaybetmesine yardımcı olur. Low-e kaplamalı camlar kaplamasız camlara göre daha düşük emisiviteye sahip oldukları için yüzeyden fazla ısı kaybetmeyeceklerdir. Bu yüzden böyle camları soğutma sırasında kaplamalı yüzeye daha yüksek basınçta hava üflemek gerekir. İnce Camları temperlerken (3-4 mm) üflemede çok yüksek basınçlı hava kullanılması gerektiği için üfleme bölgesinde camlar rulolar üzerinde dönebilir hatta havalanabilir. Üst ve alt üfleme nozullarının ayarlanması ile bu problemin önüne geçilebilir. Quench basıncı vs Cam Kalınlığı Quench Basıncı (inwg) Quench Basıncı (Pa) Cam Kalınlığı (mm) 14 Şekil 12. Cam kalınlığına göre soğutma basıncı eğrisi

17 CAMDA GERİLİM OLUŞTURMAK Temper prosesinin esası camın yüzeyi ve merkezinin farklı hızda soğuması ile gerilim farkı yaratmaktır. Geçiş sıcaklığı üzerinde ısınmış bir cam quench e girdiğinde ani ve yüksek basınçta hava ile soğutulunca yüzeylerde sıkıştırma, sonra soğuyan merkezde ise çekme gerilimi oluşur. Sıkıştırma Katman kalınlığı Çekme Sıkıştırma Sıkıştırma Camdaki Gerilim MPa Çekme Şekil 13. Temperli camda gerilim dağılımı Aşağıdaki resimde temperli cam kırığı bir parçaya yandan bakıldığında gerilim farkı oluşan bölgeler görülmektedir. Sıkıştırma gerilimi oluşan katman yaklaşık cam kalınlığının 1/6 sı kadardır. Bu yüzey kusursuz bir yüzeydir ve mikro çatlakları barındırmaz. Bu yüzden normal camın kırılmasına yetecek kuvvetlerin çok daha fazlasına kırılmadan dayanabilir.ama eğer merkezdeki çekme gerilimli bölgede bir çatlak oluşur ise ( merkezden bir darbe, Nikel Sülfit parçacığı, vs) çekme kuvveti camın kırılmasına neden olacaktır. Sıkıştırma katmanı Nötr bölge Maksimum çekme Nötr bölge Sıkıştırma katmanı Şekil 14. Temperli camın yan kesit görünüşü 15

18 TEMPERLİ CAMIN KIRILMASI TS EN Termal olarak temperlenmiş soda kireç silikat emniyet camı standardına göre camın kırılma testi aşağıdaki şekilde yapılır ve değerlendirilir. Test edilecek cam aşağıdaki şekilde gösterilen noktadan vurarak kırılır: Şekil 15. Kırma testi için vurma noktası (uzun kenarın ortasından 13mm içeri) Kırıldıktan sonra aşağıda taralı olarak gösterilen alanlar değerlendirme dışı bırakılır. Şekil 16. Parça sayımında hariç tutulan bölge (taralı alan) 5cm x 5cm ölçüsünde bir şablon hazırlanır cam üzerinde en büyük parçaların görüldüğü alan üzerinde 25cm² lik bir kare çizilir. Ardından bu kare içinde kalan bütün parçalar sayılır. Karenin çevresine temas eden parçalar ise ½ parça olarak değerlendirilir. Toplam parça sayısı için aşağıdaki tabloya göre karar verilir. 16 Şekil 17. Cam Kalınlığına göre minimum parça sayısı tablosu

19 Tipik bir temperli cam kırık resmi aşağıda verilmiştir. Şekil 18. Temperli cam (tipik kırılma) Temperli cam kırılırken neler olur? Camın merkezindeki Çekme Gerilimli bölgede (tension stres layer) bir çatlak oluşunca camdaki gerilim bir şok dalgası yayar. Çatlak noktasından yayılan ve gözle fark edilemeyen bu dalganın hızı 3387metre/sn dir. Camın her tarafı neredeyse aynı anda kırıldığı için buna camın patlaması da denmektedir. ISIL TEMPER İLE KİMYASAL TEMPER KARŞILAŞTIRMASI İyon değişimi öncesi potasyum nitrat banyosu İyon değişimi sonrası potasyum nitrat banyosu potasyum iyonları cam yüzeyi cam yüzeyi sodyum iyonları Kimyasal Temperlenen Cam Şekil 19. Kimyasal Temper 17

20 Isıl temper Kimyasal temper Şekli 20. Kimyasal temper ve ısıl temper gerilim dağılımı Kimyasal temperde cam bir Potasyum tuzu havuzuna daldırılır. Cam yüzeyine tutunan Potasyum iyonları çok ince bir katman oluştururlar. Bu katmanın çok yüksek bir sıkıştırma gerilimi (Compressive Stress) olduğu için merkeze de çekme gerilimi yüklenmiş olur. Temperli camın kırılması camın merkezindeki çekme geriliminin (Tensile Stress) oluşan çatlağı hızlandırması ile gerçekleştiği için Kimyasal temperlenmiş bir camda benzer kırılmayı görmeyiz. Yukarıdaki Gerilim grafiğine bakıldığında Isıl temperli camın merkezinde Çekme geriliminin 50Mpa seviyelerindeyken Kimyasal temperlenmiş bir cam 5Mpa seviyesinde bir Çekme Gerilimine sahiptir. Bu yüzden Kimyasal temperli bir cam kırıldığında küçük parçalara ayrılmaz bu yüzden de bir emniyet camı sınıfında kabul edilmez. YARI TEMPER NEDİR? (HEAT STRENGTHENING) Yarı Temperli cam kırılma şekli Temperli cam kırılma şekli 18 Şekil 21. Yarı temper yapılmış camın tipik kırılması

21 Tam temperlenmiş bir cam kırıldığında 50mm x 50mm alan içerisinde 40 parçadan fazla bulundurur. Yarı temper ile ilgili standart ise her kırık parçasının en az bir kenarının camın kenarına temas etmesi gerektiğini yani kırık parçaları arasında bir adacık oluşturan parça olmaması gerektiğini söyler. Bu durumda kırılma esnasında çerçeveden cam parçası düşmesi gerçekleşmez. Yarı temperli cam daha düşük çekme gerilim olan cam demektir. Bu ise normal temperli cama göre daha düşük quench üfleme basıncı ile sağlanır. Genellikle normal üfleme basıncının %20 si kadar bir üfleme basıncı ile yarı temper sağlanabilir. Aşağıdaki grafikte normal tempere göre yarı temper ve süper temper için gerekli üfleme basıncı oranları verilmiştir. Üfleme basıncı değişimine göre camdaki gerilim Üfleme basınç oranı (normal cama göre) Süper temperli (yangın sınıfı) cam için gerilim değeri (138 MPa) Temperli Cam gerilim değeri (90 MPa) Yarı temeprli cam için ideal gerilim değeri (50 MPa) Cam yüzey gerilim değeri Şekil 22. Soğutma basıncına göre yüzey gerilimi değişim grafiği TEMPERLENMİŞ CAMDA KUSURLAR ( Batıklar, Puslu lekelenme) Özellikle kalın camlarda fırın içinde seramik merdaneler temiz olmadığı zaman noktasal batık adı verilen kusurlar oluşur. Bu kusurlar bazen portakal kabuğu gibi yaygın şekilde yüzey bozuklukları olarak ta görülürler. Camın tam ortasında beyaz bulutsu lekelerde oluşabilir. Bunun nedeni camın fırın içinde kamburlaşması ve merdanelere uzun süre noktasal temas etmesidir. Camı ısınma süresince düz durumda olmasını sağlamak puslu lekelerin oluşmasını engeller. 19

22 SÜLFÜR DİOKSİT GAZI Sülfür dioksit gazı kullanılması ise batık hatalarının azalmasına yardımcı olur. Sülfür dioksit gazı gerekmedikçe kullanmamak gerekir. Sülfür dioksit cam yüzeyindeki Sodyum (Na) birleşerek sodyum sülfat (NaSO2) oluşturur ve kolayca seramik merdaneler üzerinde yoğuşur. Fırın sıcaklıklarında sıvı durumdadır ve bu yüzden seramik merdaneler ile cam arasında kayganlaştırıcı bir rol oynar. Ancak fırın soğuk bakıma alındığı zaman Soyum sülfat katılaşır ve seramikten daha yüksek genleşme özelliği vardır. Eğer çok miktarda sülfür dioksit kullanıldıysa merdaneler üzerinde çok miktarda katılaşmış sodyum sülfat olacak ve merdane yüzeyinin zedelenmesine neden olacaktır. Eğer merdaneler yüzeyinde böyle birikmeler görürseniz en erken zamanda sıcak su (70 C) ile yıkamalısınız. Kesinlikle bıçak ile kazımayınız. NİKEL SÜLFİT PARÇACIKLARI Temperli cam için nikel sülfüt parçacıkları çok zararlıdır. Cam üretimi sırasında hammadde içinde bulunabilir. Bu parçacık çok küçüktür (yaklaşık mikron) ve gözle görülmesi neredeyse imkansızdır. Cam temperlendiğinde camın içinde olan NiS parçacığı daha sonra kullanım yerinde camın ısınması ile birlikte genleşerek temperli camın patlamasına neden olmaktadır. Madem ısınınca camı kırıyor, neden temper sırasında bir şey olmuyor? NiS in 2 hali var. Sıcak Alfa Fazı ve 380 C altında Soğuk Beta Fazı. Cam üretilirken Sıcak Alfa Fazında oluşan NiS, tavlama fırınında yavaş ve kontrollü soğuma yüzünden Beta fazına kolayca dönüşüyor. Tempere girdiğinde ise ısınınca Alfa fazına tekrar geçen NiS, Quench te ani soğutma sırasında henüz Beta Fazına dönüşemeden Alfa Fazında hapsoluyor. Ama bu malzeme uzun süre Alfa Fazında kalamıyor ve tekrar soğuk Beta Fazına dönmek istiyor. Bu dönüşüm sırasında boyutları %2-4 arası büyüyor ve bu genleşme sırasında temperli camın içinde mikro çatlaklara yol açıp camın kırılmasına neden oluyor. Bu nedenle kırılma her an olabilir, saatler, günler, aylar hatta yıllar içinde olabilir ama mutlaka olur. 20

23 Şekil 23. Nikel sülfit yüzünden kırılan cam. (8 şeklinde kırık başlangıcı) Nikel sülfit parçacığı yüzünden kırılmalar yukarıdaki resimde görüldüğü gibi olur. 8 şekli mutlaka fark edilir. Nikel sülfit parçacığının büyütülmüş fotoğrafı aşağıdadır. NİKEL SÜLFİT PARÇACIĞI (NiS) Artık günümüzde Nikel Sülfit parçacıkları yüzünden kırılmalar giderek azalmıştır çünkü float hatları çok daha temiz ve kirlenmemiş hammaddeler ile üretim yapabilmektedirler. Yine de böyle bir riski ortadan kaldırmak için Isıl Banyo Testi yapılmaktadır. ISIL BANYO TESTİ ( HEAT SOAK TEST ) Temperli camlar 290 C de 2 saat boyunca bekletilir. (Cam 290 C ye ulaştıktan sonra 2 saat bekletilmelidir). Bu fırınlama sırasında eğer Nikel sülfit parçacığı varsa faz değişimi hızlanır ve kırılma gerçekleşir. Eğer cam testten sağlam olarak çıktıysa, ya cam içinde Nikel sülfit parçacığı yoktur, ya o kadar küçük bir çapta vardır ki risk teşkil etmez, ya da parçacık sıkıştırma gerilimli (yüzeylerden birinde) alandadır ve camın kırılması için risk taşımıyordur. Yine de bu test riski minimuma indirse de tam bir garanti sağlamaz. Yapılan araştırmalar, de 1 ihtimal ile testten geçmesine rağmen monte edildiği yerde camın bu sebeple kırılabileceğini göstermektedir. 21

24 TEMPERLİ CAMDA DİSTORSİYON (KAMBURLUK, MERDANE DALGASI, UÇ KENAR KIVRILMASI) Sistem mekanik olarak doğru ayarlandı ise, bütün ısıtma elemanları ve aspiraörler, fanlar doğru çalışıyorsa cam yüzeyinde görülecek her türlü distorsiyon camın ısıtma veya soğutmasında harici zorlamalara maruz kaldığı içindir. Çünkü iyi ısıtılmış ve soğutulmuş bir cam normal olarak dümdüz çıkar. Tek istisna merdane dalgası ve uç kenar kıvrılmasıdır. Merdane dalgası & Uç Kenar kıvrılması Merdane dalgaları (Ondülasyon) ve uç kenar kıvrılması sadece ısıtmanın son birkaç dakikasında olur. Bu anlarda cam oldukça yumuşamıştır ve şekil alabilir. Uç Kenarlarda kıvrılma ön ve arka kenarlar bir merdaneden diğerine geçerken camın ağırlığı ile kenarın aşağıya doğru sarkmasından dolayı olur. Merdanelerin dönüş hızı ve merdane sıklığı bu hatanın miktarını belirler. Yüksek hız ve sık merdanelerde bu hata daha az görünür. Merdane dalgası (Ondülasyon)ise ekseni kayık merdaneler yüzünden olur. Daha yüksek seviyede olan merdane camı yukarı doğru iter ve dalganın uzunluğu hatalı merdanenin çapı kadardır. Merdane çevresi Kaçık Eksenli Merdane Merdane dalgası (maximum 0,08mm olmalı) Şekil 25. Merdane dalgası Merdane dalgalarının neden olduğu distorsiyon özellikle cephelerde aşağıdaki gibi görsel bozukluklara neden olur. 22

25 Şekil 26. Merdane dalgasının neden olduğu görsel bozukluk Her iki hata için de cam ne kadar sıcak ise hata olma riski o kadar fazladır. Çünkü cam o kadar yumuşaktır ve kolayca şekil bozukluna uğrar. Bu yüzden camı düşük sıcaklıklarda temperlemek bu tarz görsel hatalardan korunmak için iyi bir çözüm olsa da soğutmada kırılma riski de o oranda artacaktır. Sıcaklığı yükseltmenin de kenar işleme hataları nedeniyle soğutmada kırılmaların önüne geçilmesi için faydalı olduğunu da unutmamak gerekir. Camdaki distorsiyonun operatör tarafından fark edilmesi için en iyi yöntem soğutma çıkışında Zebra desenli bir fon oluşturmaktır. Soğutmadan çıkan camın yüzeyindeki yansımadan camdaki merdane dalgaları kolaylıkla fark edilir. Şekil 27. Soğutma çıkışında Zebra desen pano 23

26 Operatörün eğitimli olması ve temper prosesini iyi anlamış olmasının avantajı, bu gerçekleri bilerek duruma göre çözüm üretebilmesidir. CAMDA KAMBURLUK (GENEL KAMBURLUK) Soğutma sonrasında eğer cam şemsiye (yukarı doğru kambur) veya kase (aşağı doğru kambur) şeklinde bir kamburluğa sahipse bunun nedeni soğutmada camın her iki yüzeyinin eşit hızda soğutulmamasıdır. Quench te cam katılaştığı anda alt ve üst yüzey sıcaklıkları birbiri ile aynı olmalıdır. Soğuma devam ederken daha sıcak olan yüzey soğuk olana göre daha fazla çekecektir. Ve daha kısa olan yüzey camı kamburlaştıracaktır. Genel Kamburluk Eşit olmayan ısıtmanın etkileri (üstten alta) Kase şeklinde kamburluk Şekil 28. Genel Kamburluk Bu hatanın giderilmesi için daha sıcak olan yüzeye daha fazla soğutma uygulanmalıdır. Bu alt veya üst üfleme basıncını ve/veya oranını değiştirerek yapılabilir. Daha sık uygulanan çözüm ise daha fazla soğutma yapılması gereken yüzeye üfleme nozullarını yaklaştırmaktır. GENEL KURAL = ÇUKURA DOĞRU ÜFLE Yani kamburlukta çukur olan yüzeye daha fazla hava üflemeli, veya o yüzeye nozulları daha fazla yaklaştırmalıdır. Genel Kamburluk için standartlara göre izin verilen oran %0,3 tür. Yani 1000mm camda olabilecek maksimum kamburluk 3mm dir. Aşağıda TS satandardından kamburluk ölçme yöntemi ve kamburluk için sınırlar gösterilmiştir. 24

27 3 4 1) Levhanın tamamını kaplayan kamburluğun hesaplaması için şekil bozukluğu 2) B veya H veya köşegen uzunluğu 3) Bölgesel kamburluk 4) Uzunluk: 300 mm 1 2 Şekil 29. Genel Kamburluk ölçeme metodu (TS EN ) Şekil 30. Kamburluk kabul kriterleri ( TS EN ) S ŞEKLİNDE KAMBURLUK Eğer cam soğutmaya girerken fırına doğru bir hava akımı varsa cam S şeklinde kamburluğa sahip olacaktır. Camın ön tarafı kase, arka tarafı şemsiye şeklinde bir kamburluğa sahip olacaktır. Bunun çözümü soğutma girişine bir hava perdesi (metal olması tavsiye edilir) koymaktır. Bu perde camın yüzeyinden 2-3mm yukarıya kadar inmelidir. Fırın HAVA PERDESİ Üfleme bölgesi Camın üst yüzeyinden fırının içine doğru hava hareketi camın bir kısmı quenche girmeden başlamaz. O yüzden camın ön kısmı etkilenmez. Camın hareket yönü Üfleme bölgesi Kase şeklinde kamburluk Camın hareket yönü Şemsiye şeklinde kamburluk Camın Son Şekli S şeklinde kamburluk Düzeltmek için: 1. Hava perdesini camın 2-3mm yukarısına kadar indirin. 2. Quenche giriş hızını artırın Şekil 31. S şeklinde kamburluk 25

28 DÜZENSİZ KAMBURLUK Sadece büyük ölçüdeki camlarda görülür. Cam inceldikçe (3-4 mm) ve şekli kareye yaklaştıkça (en boy oranı 1 e yaklaştıkça) bu problem daha da kötüleşir. Cam uzun ve ince ise böyle bir problem görülmez. Camın her yerinin eşit ısıtılamaması nedeniyle oluşur. Aşağıdaki şekilde iki farklı kamburluk için örnek verilmiştir. Kamburluk (Düzensiz) Eşit olmayan ısıtmanın etkileri ( Sadece çok büyük ölçüde camlarda görülür) Şekil 32. Düzensiz Kamburluk Soldaki şekilde oluşan kamburluk camların peş peşe yüklenmesi sonucu merdanelerin orta kısımlarının ısı kaybetmesi nedeni ile oluşabilir. Çözümü fırın sıcaklığını düşürüp ısıtma süresini uzatmaktır. Sağdaki şekilde kamburluğa nadiren rastlanır. Nedeni Quench te camın ortasına yeteri kadar hava üfleyememek ve camın ortasının daha sıcak kalmasıdır. Bunun bir çözümü camı kenara yakın yüklemektir. Eğer sorun devam ediyorsa bir ısıtma problemi olabilir, fırın sıcaklığını düşürüp süreyi uzatmak özüm olacaktır. KALİTELİ TEMPERLİ CAM İÇİN FIRINI ELİNİZDEN GELDİĞİNCE SOĞUK ÇALIŞTIRIN EKSANTRİK MERDANELERİNİZİ DEĞİŞTİRİN KENAR İŞLEME (RODAJ / ZIMPARA) KALİTESİNE DİKKAT EDİN CAMIN TEMİZLİĞİNE DİKKAT EDİN 26

29 DELİKLER Camın üzerinde delik olması ısıtma sırasında sorun yaratabilir.deliklerin iç kenarları ısıyı soğuracağı için çevresini saran cam kütlesinden daha fazla genleşir. Bunun zararı nedir? Eğer kenara yakın bir delik varsa aralarında bir çekme gerilimi oluşacak, ve delik kenarında küçük çatlaklar varsa camın kırılmasına ya da çatlamasına yol açacaktır. Bu yüzden delik kenarlarının çapaksız olması, eğer mümkünse havşalı olması soğutmada muhtemel kırılmalı azaltacaktır. TS EN standardında deliklerin çağları ve kenara olan mesafeleri ile ilgili tavsiye edilen hesaplar verilmiştir. 1- Delik Çapı: Genel olarak deliğin çapı cam kalınlığından küçük olmamalıdır. 2- Deliğin kenara mesafesi: Camın kalınlığının 2 katından az olmamalıdır d= camın kalınlığı 1) Deliğin kenarının cam kenarına olan mesafesi, a, 2'den daha az olmalıdır. a Şekil Delikler arası mesafe: Camın kalınlığının 2 katından az olmamalıdır. 2) İki deliğin kenarları arasındaki mesafe, b, 2d'den daha az olmamalıdır. b Şekil 34 27

30 SONUÇ Bu kitapçıktaki bilgiler cam temper prosesinin temel esaslarını, temper sırasında cama neler olduğunu, problemlerin neden oluştuğunu ve nasıl çözülebileceğini anlatabilmek amacıyla derlenmiştir. Kitabın başında belirtildiği gibi cam temper prosesi çok basittir; Camı eşit oranda geçiş sıcaklığının üzerinde ısıt, fırın içinde düz tut, soğutmaya gönder ve kontrollü bir hızla eşit oranda soğut, sonrasında toplamak için oda sıcaklığına kadar soğutmaya devam et. 28

31 ...

32 Ansızca Köyü Hıdırcıbağlar Mevkii No:366 Kemalpaşa İzmir Tel: Fax :

ENERJİ TASARRUFUNDA CAM FAKTÖRÜ

ENERJİ TASARRUFUNDA CAM FAKTÖRÜ GÜNDEM ENERJİ NEDİR KÜRESEL ISINMA ve KYOTO PROTOKOLÜ TÜRKİYE DE NELER YAPILIYOR? ENERJİ KİMLİK BELGESİ ve LEED SERTİFİKASI YALITIM MALZEMESİ OLARAK CAM ISI, GÜNEŞ VE IŞIK SÖZ KONUSU OLDUĞUNDA CAM İLE

Detaylı

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK VE KIRILMA Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK Tokluk bir malzemenin kırılmadan önce sönümlediği enerjinin bir ölçüsüdür. Bir malzemenin kırılmadan bir darbeye dayanması yeteneği söz konusu olduğunda önem

Detaylı

Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok

Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok parçaya ayırmasına "kırılma" adı verilir. KIRILMA ÇEŞİTLERİ

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİNDE CAM

ENERJİ VERİMLİLİĞİNDE CAM ENERJİ VERİMLİLİĞİNDE CAM Türkiye İMSAD Sektörel Gelişim Toplantıları-Adana 3 Eylül 2015 Şişecam Düzcam Cam Ev Eşyası Cam Ambalaj Kimyasallar Şişecam Düzcam Düzcam üretiminde 50 yıllık tecrübe 1981 den

Detaylı

KATI YALITIM MALZEMELERİ KALSİYUM SİLİKAT

KATI YALITIM MALZEMELERİ KALSİYUM SİLİKAT KATI YALITIM MALZEMELERİ KALSİYUM SİLİKAT Celal Bayar Üniversitesi Turgutlu Meslek Yüksekokulu İnşaat Bölümü Öğretim Görevlisi Tekin TEZCAN İnşaat Yüksek Mühendisi KALSİYUM SİLİKAT Yüksek mukavemetli,

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4 BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 0 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY İÇİNDE SABİT SICAKLIKTA SİLİNDİRİK ISITICI BULUNAN DİKDÖRTGEN PRİZMATİK SAC KUTU YÜZEYLERİNDEN ZORLANMIŞ TAŞINIM

Detaylı

Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan

Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan ISIL İŞLEMLER Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan ısıtma ve soğutma işlemleridir. İşlem

Detaylı

Elektron ışını ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN

Elektron ışını ile şekil verme. Prof. Dr. Akgün ALSARAN Elektron ışını ile şekil verme Prof. Dr. Akgün ALSARAN Elektron ışını Elektron ışını, bir ışın kaynağından yaklaşık aynı hızla aynı doğrultuda hareket eden elektronların akımıdır. Yüksek vakum içinde katod

Detaylı

MALZEME BİLİMİ. Mekanik Özellikler ve Davranışlar. Doç. Dr. Özkan ÖZDEMİR. (DERS NOTLARı) Bölüm 5.

MALZEME BİLİMİ. Mekanik Özellikler ve Davranışlar. Doç. Dr. Özkan ÖZDEMİR. (DERS NOTLARı) Bölüm 5. MALZEME BİLİMİ (DERS NOTLARı) Bölüm 5. Mekanik Özellikler ve Davranışlar Doç. Dr. Özkan ÖZDEMİR ÇEKME TESTİ: Gerilim-Gerinim/Deformasyon Diyagramı Çekme deneyi malzemelerin mukavemeti hakkında esas dizayn

Detaylı

Misyonumuz; Üstün teknoloji ve kalitede ürünler üretmek. Bu konuda başka ülkelere bağımlı olmayı, döviz harcamayı azaltmak.

Misyonumuz; Üstün teknoloji ve kalitede ürünler üretmek. Bu konuda başka ülkelere bağımlı olmayı, döviz harcamayı azaltmak. K a l i t e H e r ş e y d i r Misyonumuz; Üstün teknoloji ve kalitede ürünler üretmek. Bu konuda başka ülkelere bağımlı olmayı, döviz harcamayı azaltmak. Kalite de, üretim de, hammadde teminin de ve teknoloji

Detaylı

ZnS (zincblende) NaCl (sodium chloride) CsCl (cesium chloride)

ZnS (zincblende) NaCl (sodium chloride) CsCl (cesium chloride) Seramik, sert, kırılgan, yüksek ergime derecesine sahip, düşük elektrik ve ısı iletimi ile iyi kimyasal ve ısı kararlılığı olan ve yüksek basma dayanımı gösteren malzemelerdir. Malzeme özellikleri bağ

Detaylı

Paslanmaz Çelik Sac 310

Paslanmaz Çelik Sac 310 Paslanmaz Çelik Sac 310 310 kalite paslanmaz çelik stoklarımızda 0,60mm'den 25mm'ye kadar mevcut bulunmaktadır. Bu kalite tipik ateşte 1250 C'ye kadar oksidasyona dayanıklıdır. 800 C'ye kadar sürtünme

Detaylı

BÖLÜM 2. FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (PV)

BÖLÜM 2. FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (PV) BÖLÜM 2. FOTOOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (P) Fotovoltaik Etki: Fotovoltaik etki birbirinden farklı iki malzemenin ortak temas bölgesinin (common junction) foton radyasyonu ile aydınlatılması durumunda

Detaylı

ISIDAÇ 40. karo. Özel ürünleriniz için özel bir çimento!

ISIDAÇ 40. karo. Özel ürünleriniz için özel bir çimento! karo Özel ürünleriniz için özel bir çimento! Çimsa Kalsiyum Alüminat Karo Uygulamaları www.cimsa.com.tr, 10 yılı aşkın süredir Çimsa tarafından, TS EN 14647 standardına uygun olarak üretilen Kalsiyum Alüminat

Detaylı

Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER. Elektriksel Kutuplaşma. Dielektrik malzemeler. Kutuplaşma Türleri 15.4.2015. Elektronik kutuplaşma

Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER. Elektriksel Kutuplaşma. Dielektrik malzemeler. Kutuplaşma Türleri 15.4.2015. Elektronik kutuplaşma Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER Dielektrik malzemeler; serbest elektron yoktur, yalıtkan malzemelerdir, uygulanan elektriksel alandan etkilenebilirler. 1 2 Dielektrik malzemeler Elektriksel alan

Detaylı

BETONARME KESİTLERİN EĞİLME MUKAVEMETLERİNİN BELİRLENMESİNDE TEMEL İLKE VE VARSAYIMLAR

BETONARME KESİTLERİN EĞİLME MUKAVEMETLERİNİN BELİRLENMESİNDE TEMEL İLKE VE VARSAYIMLAR BETONARME KESİTLERİN EĞİLME MUKAVEMETLERİNİN BELİRLENMESİNDE TEMEL İLKE VE VARSAYIMLAR BASİT EĞİLME Bir kesitte yalnız M eğilme momenti etkisi varsa basit eğilme söz konusudur. Betonarme yapılarda basit

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ ve MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ METALİK MALZEMELERİN DARBE DENEY FÖYÜ. Arş. Gör.

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ ve MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ METALİK MALZEMELERİN DARBE DENEY FÖYÜ. Arş. Gör. BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ ve MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ METALİK MALZEMELERİN DARBE DENEY FÖYÜ Arş. Gör. Emre ALP 1.Metalik Malzemelerin Darbe Deneyi Darbe deneyi gevrek kırılmaya

Detaylı

TRC GÖKKUŞAĞI UYGULAMA ve İŞLEME KILAVUZU

TRC GÖKKUŞAĞI UYGULAMA ve İŞLEME KILAVUZU TRC GÖKKUŞAĞI UYGULAMA ve İŞLEME KILAVUZU Eylül 2007 Trakya Cam Sanayii A.Ş İçerik 1. Giriş 2. Ürün Tanımı 3. Paketleme 4. Stoklama 5. Kesme 6. Şekillendirme 7. Yıkama 8. Uygulama a. Tavsiye edilen uygulama

Detaylı

Isı ve sıcaklık arasındaki fark : Isı ve sıcaklık birbiriyle bağlantılı fakat aynı olmayan iki kavramdır.

Isı ve sıcaklık arasındaki fark : Isı ve sıcaklık birbiriyle bağlantılı fakat aynı olmayan iki kavramdır. MADDE VE ISI Madde : Belli bir kütlesi, hacmi ve tanecikli yapısı olan her şeye madde denir. Maddeler ısıtıldıkları zaman tanecikleri arasındaki mesafe, hacmi ve hareket enerjisi artar, soğutulduklarında

Detaylı

04.01.2016 LASER İLE KESME TEKNİĞİ

04.01.2016 LASER İLE KESME TEKNİĞİ LASER İLE KESME TEKNİĞİ Laser: (Lightwave Amplification by Stimulated Emission of Radiation) Uyarılmış Işık yayarak ışığın güçlendirilmesi Haz.: Doç.Dr. Ahmet DEMİRER Kaynaklar: 1-M.Kısa, Özel Üretim Teknikleri,

Detaylı

Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU

Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU Tozların Şekillendirilmesi Toz metalurjisinin çoğu uygulamalarında nihai ürün açısından yüksek yoğunluk öncelikli bir kavramdır.

Detaylı

Uygulamalar ve Kullanım Alanları

Uygulamalar ve Kullanım Alanları BÖHLER W360 ISOBLOC ılık veya sıcak dövme kalıpları ve zımbaları için geliştirilmiş bir takım çeliğidir. Sertlik ve tokluğun istendiği çok çeşitli uygulamalarda kullanılabilir. Özellikler Yüksek sertlik

Detaylı

YALITIM CAMI ÜNİTELERİ

YALITIM CAMI ÜNİTELERİ 1) GENEL TEKNİK ÖZELLİKLER: 1.1) Yalıtım camı iki veya daha çok sayıda cam plakanın aralarında kuru hava veya argon, kripton, xenon gibi ağır gazları barındıracak şekilde fabrika şartlarında birleştirilmesiyle

Detaylı

AKPA KOMPOZİT PANEL TEKNİK KATALOG

AKPA KOMPOZİT PANEL TEKNİK KATALOG AKPA KOMPOZİT PANEL TEKNİK KATALOG Ekim 2013 AKPA KOMPOZİT PANEL TEKNİK KATALOG İÇİNDEKİLER 1. Alüminyum Kompozit Panel 2 2. Kompozit Panelin Avantajları 2 3. Akpa Kompozit Panel Üretim Ölçüleri 3 4. Tolerans

Detaylı

Doç.Dr.Salim ŞAHİN SÜRÜNME

Doç.Dr.Salim ŞAHİN SÜRÜNME Doç.Dr.Salim ŞAHİN SÜRÜNME SÜRÜNME Malzemelerin yüksek sıcaklıkta sabit bir yük altında (hatta kendi ağırlıkları ile bile) zamanla kalıcı plastik şekil değiştirmesine sürünme denir. Sürünme her ne kadar

Detaylı

OPTİK Işık Nedir? Işık Kaynakları Işık Nasıl Yayılır? Tam Gölge - Yarı Gölge güneş tutulması

OPTİK Işık Nedir? Işık Kaynakları Işık Nasıl Yayılır? Tam Gölge - Yarı Gölge güneş tutulması OPTİK Işık Nedir? Işığı yaptığı davranışlarla tanırız. Işık saydam ortamlarda yayılır. Işık foton denilen taneciklerden oluşur. Fotonların belirli bir dalga boyu vardır. Bazı fiziksel olaylarda tanecik,

Detaylı

Master Panel NOVA 5TM Çatı

Master Panel NOVA 5TM Çatı Master Panel NOVA 5TM Çatı Ürün Tanımı Yangın riskinin yüksek olduğu yapılarda ve azami yangın dayanımı istenen binalarda güvenle kullanılırken beş hadveli formuyla geniş açıklıkların güvenle geçilmesini

Detaylı

TALAŞLI İMALAT. Koşul, takım ile iş şekillendirilmek istenen parça arasında belirgin bir sertlik farkının olmasıdır.

TALAŞLI İMALAT. Koşul, takım ile iş şekillendirilmek istenen parça arasında belirgin bir sertlik farkının olmasıdır. TALAŞLI İMALAT Şekillendirilecek parça üzerinden sert takımlar yardımıyla küçük parçacıklar halinde malzeme koparılarak yapılan malzeme üretimi talaşlı imalat olarak adlandırılır. Koşul, takım ile iş şekillendirilmek

Detaylı

DARBE DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. 1. Metalik Malzemelerin Darbe Deneyi

DARBE DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. 1. Metalik Malzemelerin Darbe Deneyi 1. Metalik Malzemelerin Darbe Deneyi Darbe deneyi gevrek kırılmaya neden olabilecek şartlar altında çalışan malzemelerin mekanik özelliklerinin saptanmasında kullanılır. Darbe deneyinin genel olarak amacı,

Detaylı

Fibercement levhalar iklim koşullarından etkilenmezler. Uzama kısalma miktarları benzer malzemelerden belirgin miktarda düşüktür.

Fibercement levhalar iklim koşullarından etkilenmezler. Uzama kısalma miktarları benzer malzemelerden belirgin miktarda düşüktür. Fibercement nedir? Yapıların her türlü iç ve dış cephe kaplamalarında kullanılan, otoklavda sertleştirilmiş, düz veya ahşap desenli yüzey görünümüne sahip doğal lifli çimento esaslı levhalardır. Selüloz

Detaylı

TAKIM ÇELİKLERİ İÇİN UYGULANAN EROZYON İŞLEMLERİ

TAKIM ÇELİKLERİ İÇİN UYGULANAN EROZYON İŞLEMLERİ TAKIM ÇELİKLERİ İÇİN UYGULANAN EROZYON İŞLEMLERİ Kalıp işlemesinde erozyonla imalatın önemi kimse tarafından tartışılmamaktadır. Elektro erozyon arka arkaya oluşturulan elektrik darbelerinden meydana gelen

Detaylı

Doç.Dr.Salim ŞAHİN YORULMA VE AŞINMA

Doç.Dr.Salim ŞAHİN YORULMA VE AŞINMA Doç.Dr.Salim ŞAHİN YORULMA VE AŞINMA YORULMA Yorulma; bir malzemenin değişken yükler altında, statik dayanımının altındaki zorlamalarda ilerlemeli hasara uğramasıdır. Malzeme dereceli olarak arttırılan

Detaylı

İmal Usulleri. Fatih ALİBEYOĞLU -8-

İmal Usulleri. Fatih ALİBEYOĞLU -8- Fatih ALİBEYOĞLU -8- Giriş Dövme, darbe veya basınç altında kontrollü bir plastik deformasyon sağlanarak, metale istenen şekli verme, tane boyutunu küçültme ve mekanik özelliklerini iyileştirme amacıyla

Detaylı

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Dünyamızda milyarlarca yıl boyunca oluşan fosil yakıt rezervleri; endüstri devriminin sonucu olarak özellikle 19.uncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren

Detaylı

BARA SİSTEMLERİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER

BARA SİSTEMLERİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER BARA SİSTEMLERİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER Günümüzde bara sistemlerinde iletken olarak iki metalden biri tercih edilmektedir. Bunlar bakır ya da alüminyumdur. Ağırlık haricindeki diğer tüm özellikler bakırın

Detaylı

Şişecam Boyalı Cam, yüksek kalitede boyanın float ham cama uygulanması ile elde edilen dekoratif camdır.

Şişecam Boyalı Cam, yüksek kalitede boyanın float ham cama uygulanması ile elde edilen dekoratif camdır. ŞİŞECAM BOYALI CAM UYGULAMA VE İŞLEME KILAVUZU 0 İÇERİK 1. Giriş 2. Ürün Tanımı 3. Paketleme 4. Stoklama 5. Kesme 6. Şekillendirme 7. Yıkama 8. Uygulama 9. Nihai ürün paketlemesi 10. Isıcam ve Çift Camlama

Detaylı

ÜRÜN TANIMI; arasında olmalıdır.! Derz uygulaması yapıştırma işleminden bir gün sonra yapılmalıdır.!

ÜRÜN TANIMI; arasında olmalıdır.! Derz uygulaması yapıştırma işleminden bir gün sonra yapılmalıdır.! ÜRÜN TANIMI; Granülometrik karbonat tozu, portlant çimentosu ve çeşitli polimer katkılar ( yapışma, esneklik, suya karşı direnç ve aşırı soğuk ve sıcağa dayanmı arttıran ) birleşiminden oluşan, seramik,

Detaylı

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü ÇEKME DENEYİ 1. DENEYİN AMACI Mühendislik malzemeleri rijit olmadığından kuvvet altında deforme olup, şekil ve boyut değişiklikleri gösterirler. Malzeme özelliklerini anlamak üzere mekanik testler yapılır.

Detaylı

ZnS (zincblende) NaCl (sodium chloride) CsCl (cesium chloride)

ZnS (zincblende) NaCl (sodium chloride) CsCl (cesium chloride) Seramik, sert, kırılgan, yüksek ergime derecesine sahip, düşük elektrik ve ısı iletimi ile iyi kimyasal ve ısı kararlılığı olan ve yüksek basma dayanımı gösteren malzemelerdir. Malzeme özellikleri bağ

Detaylı

KMPT-Montaj-Bakım Kılavuzu

KMPT-Montaj-Bakım Kılavuzu KMPT-Montaj-Bakım Kılavuzu İÇİNDEKİLER 1. Genel Bilgi 2. Çalışma Prensibi 3. Sistem Bileşenleri 4. Montaj 5. Resimlerle Kolektör Montajı 6. Teknik Detaylar 7. Teknik Bilgi 8. Bakım 9. Tesisat Şeması Genel

Detaylı

BSK Kaplamalı Yollarda Bozulmalar P R O F. D R. M U S T A F A K A R A Ş A H İ N

BSK Kaplamalı Yollarda Bozulmalar P R O F. D R. M U S T A F A K A R A Ş A H İ N BSK Kaplamalı Yollarda Bozulmalar P R O F. D R. M U S T A F A K A R A Ş A H İ N Çatlaklar Yorulma çatlağı Blok kırılma Kenar kırılması Boyuna kırılma (tekerlek izinde) Boyuna kırılma (tekerlek izi dışında)

Detaylı

Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik Kalıplarının Üretiminde Kullanılan Takım Çelikleri ve Üretim Prosesleri

Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik Kalıplarının Üretiminde Kullanılan Takım Çelikleri ve Üretim Prosesleri Nurettin ÇALLI Fen Bilimleri Ens. Öğrenci No: 503812162 MAD 614 Madencilikte Özel Konular I Dersi Veren: Prof. Dr. Orhan KURAL İTÜ Maden Fakültesi Konu: Yüksek Hassasiyetli Yağ Keçelerinin Takviye Bilezik

Detaylı

FIBERCEMENT. 1. Fibercement Nedir? 2. Kullanım Alanları Nelerdir?

FIBERCEMENT. 1. Fibercement Nedir? 2. Kullanım Alanları Nelerdir? FIBERCEMENT 1. Fibercement Nedir? Yapıların her türlü iç ve dış cephe kaplamalarında kullanılan, otoklavda sertleştirilmiş, düz veya ahşap desenli yüzey görünümüne sahip doğal lifli çimento esaslı levhalardır.

Detaylı

EGETEK. Endüstriyel Zemin Kaplama Sistemleri

EGETEK. Endüstriyel Zemin Kaplama Sistemleri EGETEK Endüstriyel Zemin Kaplama Sistemleri Zeminlere sadece üzerinde yürünen bir alan olarak bakılmamalıdır, zira onlar operasyonel altyapının temel elemanıdır. Bunlardan dolayı zemine üretim hattının

Detaylı

DYMET METAL&KAYNAK TEKNOLOJİLERİ SAN.TİC.LTD.STİ. DYMET. Read the advantages SOĞUK KAYNAK TEKNOLOJİSİ

DYMET METAL&KAYNAK TEKNOLOJİLERİ SAN.TİC.LTD.STİ. DYMET. Read the advantages SOĞUK KAYNAK TEKNOLOJİSİ DYMET New DYMET METAL&KAYNAK TEKNOLOJİLERİ SAN.TİC.LTD.STİ. SOĞUK KAYNAK TEKNOLOJİSİ Read the advantages DYMET DYMET SOĞUK KAYNAK TEKNOLOJİSİNİN AVANTAJLARI Soğuk Sprey Teknolojisi ile mükemmel Kaynak

Detaylı

İçindekiler BÖLÜM 1.0 KAPAK 1 BÖLÜM 2.0 TELİF HAKKI 2 BÖLÜM 3.0 GİRİŞ 4

İçindekiler BÖLÜM 1.0 KAPAK 1 BÖLÜM 2.0 TELİF HAKKI 2 BÖLÜM 3.0 GİRİŞ 4 İçindekiler BÖLÜM 1.0 KAPAK 1 BÖLÜM 2.0 TELİF HAKKI 2 BÖLÜM 3.0 GİRİŞ 4 3.1 Madde 1 5 3.2 Madde 2 5 3.3 Madde 3 6 3.4 Madde 4 6 3.5 Madde 5 7 3.6 Madde 6 8 Kaynak Hatalarının Önlenmesi İçin 6 Yöntem Hazırlayanlar:

Detaylı

Dr. Fatih AY. Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr

Dr. Fatih AY. Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr Dr. Fatih AY Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr Düzlemsel Güneş Toplayıcıları Vakumlu Güneş Toplayıcıları Yoğunlaştırıcı Sistemler Düz Toplayıcının Isıl Analizi 2 Yapı olarak havası boşaltılmış

Detaylı

Master Panel 1000 WT Cephe

Master Panel 1000 WT Cephe GROUP ENERJİ SANDVİÇ PANEL 0216 340 2538-39 FAKS: 0216 340 2534 Email:info@groupenerji.com Master Panel 1000 WT Cephe Ürün Tanımı Cephe paneli bağlantı elemanını gizleyen sistemi sayesinde cephelerde kullanıma

Detaylı

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları 1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları Sol üstte yüzey seftleştirme işlemi uygulanmış bir çelik

Detaylı

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Dünyamızda milyarlarca yıl boyunca oluşan fosil yakıt rezervleri; endüstri devriminin sonucu olarak özellikle 19.uncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren

Detaylı

BÜYÜKBAŞ VE KÜÇÜKBAŞ HAYVANCILIK TA ATERMİT

BÜYÜKBAŞ VE KÜÇÜKBAŞ HAYVANCILIK TA ATERMİT BÜYÜKBAŞ VE KÜÇÜKBAŞ HAYVANCILIK TA ATERMİT Sayılarla Atermit Firması Kuruluş: 1956 2014 Üretimden Net Ciro: $80 M / 187 M 2014 İthalat: $ 14 M 2014 İhracat : $ 6 M Fabrikalar: 5 Satış Ofisleri: 2 Çalışan

Detaylı

KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği

KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Başlık KOMPOZİTLER Sakarya Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Tanım İki veya daha fazla malzemenin, iyi özelliklerini bir araya toplamak ya da ortaya yeni bir özellik çıkarmak için, mikro veya makro seviyede

Detaylı

ısıtmalı hortum,nordson tutkal hortumu,robatech ısıtmalı hortum,dynatech tutkal hortumu meler tutkal hortumu,preo ısıtılmış hortum,robatech hoses.

ısıtmalı hortum,nordson tutkal hortumu,robatech ısıtmalı hortum,dynatech tutkal hortumu meler tutkal hortumu,preo ısıtılmış hortum,robatech hoses. ısıtmalı hortum,nordson tutkal hortumu,robatech ısıtmalı hortum,dynatech tutkal hortumu ısıtılmış hortum,ısı hatları,rezistanslı hortum hot melt hose,heating hoses,heated hoses meler tutkal hortumu,preo

Detaylı

Teknik Data Boydur M12 Ultra MMA Esaslı, Solventsiz, İki Bileşenli, Zemin Kaplama Veya Çabuk Tamirat Amacı İle Kullanılabilen Mortar:

Teknik Data Boydur M12 Ultra MMA Esaslı, Solventsiz, İki Bileşenli, Zemin Kaplama Veya Çabuk Tamirat Amacı İle Kullanılabilen Mortar: Teknik Data MMA Esaslı, Solventsiz, İki Bileşenli, Zemin Kaplama Veya Çabuk Tamirat Amacı İle Kullanılabilen Mortar: Tanım: İki bileşenli, MMA (Metilmetakrilat)esaslı, mekanik ve kimyasal etkilere, atmosfer

Detaylı

ATOM HAREKETLERİ ve ATOMSAL YAYINIM

ATOM HAREKETLERİ ve ATOMSAL YAYINIM ATOM HAREKETLERİ ve ATOMSAL YAYINIM 1. Giriş Malzemelerde üretim ve uygulama sırasında görülen katılaşma, çökelme, yeniden kristalleşme, tane büyümesi gibi olaylar ile kaynak, lehim, sementasyon gibi işlemler

Detaylı

TİP GENİŞLİK (mm) Güç (W/m²) Uzunluk (m) Toplam Güç Toplam Aktif. (W) Eset 60-1,5/50

TİP GENİŞLİK (mm) Güç (W/m²) Uzunluk (m) Toplam Güç Toplam Aktif. (W) Eset 60-1,5/50 ECOFILM Isıtma Folyoları En yeni teknolojilerden yararlanılarak üretilen Ecofilm ısıtma folyoları, özellikle büyük yüzeylerin ısıtılmasında kullanılıyor. Bu ısıtma sistemleri; grafit kaplamalı polyester

Detaylı

Metal Yüzey Hazırlama ve Temizleme Fosfatlama (Metal Surface Preparation and Cleaning)

Metal Yüzey Hazırlama ve Temizleme Fosfatlama (Metal Surface Preparation and Cleaning) Boya sisteminden beklenilen yüksek direnç,uzun ömür, mükemmel görünüş özelliklerini öteki yüzey temizleme yöntemlerinden daha etkin bir biçimde karşılamak üzere geliştirilen boya öncesi yüzey temizleme

Detaylı

Teknik Data Boydur 410 İki Bileşenli, Dökülüp Çalışılabilen, MMA Esaslı, Elastik, Orta Viskozite Zemin Ve Duvar Kaplaması

Teknik Data Boydur 410 İki Bileşenli, Dökülüp Çalışılabilen, MMA Esaslı, Elastik, Orta Viskozite Zemin Ve Duvar Kaplaması Teknik Data İki Bileşenli, Dökülüp Çalışılabilen, MMA Esaslı, Elastik, Orta Viskozite Zemin Ve Duvar Kaplaması Tanım:, iç ve dış mekânlarda kullanılan, MMA esaslı, uygulamadan yaklaşık 1 saat sonra kullanıma

Detaylı

Ç l e i l k i l k e l r e e e Uyg u a l na n n n Yüz ü ey e y Ser Se tle l ş e t ş ir i me e İ şl ş e l m l r e i

Ç l e i l k i l k e l r e e e Uyg u a l na n n n Yüz ü ey e y Ser Se tle l ş e t ş ir i me e İ şl ş e l m l r e i Çeliklere Uygulanan Yüzey Sertleştirme İşlemleri Bazı uygulamalarda kullanılan çelik parçaların hem aşınma dirençlerinin, hem de darbe dayanımlarının yüksek olması istenir. Bunun için parçaların yüzeylerinin

Detaylı

ALÜMİNYUM KOMPOZİT PANELLER

ALÜMİNYUM KOMPOZİT PANELLER ALÜMİNYUM KOMPOZİT PANELLER YAPI MARKET SAN.TİC.LTD.ŞTİ. Formlandırılmış alüminyum kompozit panel kaplamalarının alt taşıyıcı strüktürlerinin yardımı ile mimarinize farklı yenilikler katması, sadece formları

Detaylı

GÜNEŞ ENERJĐSĐ IV. BÖLÜM. Prof. Dr. Olcay KINCAY

GÜNEŞ ENERJĐSĐ IV. BÖLÜM. Prof. Dr. Olcay KINCAY GÜNEŞ ENERJĐSĐ IV. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY DÜZ TOPLAYICI Düz toplayıcı, güneş ışınımını, yararlı enerjiye dönüştüren ısı eşanjörüdür. Akışkanlar arasında ısı geçişi sağlayan ısı eşanjörlerinden farkı,

Detaylı

Termal Genleşme İdeal Gazlar Isı Termodinamiğin 1. Yasası Entropi ve Termodinamiğin 2. Yasası

Termal Genleşme İdeal Gazlar Isı Termodinamiğin 1. Yasası Entropi ve Termodinamiğin 2. Yasası Termal Genleşme İdeal Gazlar Isı Termodinamiğin 1. Yasası Entropi ve Termodinamiğin 2. Yasası Sıcaklık, bir gaz molekülünün kütle merkezi hareketinin ortalama kinetic enerjisinin bir ölçüsüdür. Sıcaklık,

Detaylı

Kurulum Kılavuzu. DEVIreg 132. Elektronik Termostat. www.devi.com

Kurulum Kılavuzu. DEVIreg 132. Elektronik Termostat. www.devi.com Kurulum Kılavuzu DEVIreg 132 Elektronik Termostat www.devi.com İçindekiler 1 Giriş.................... 3 1.1 Teknik Özellikler......... 4 1.2 Güvenlik Talimatları....... 5 2 Montaj Talimatları...........

Detaylı

Kurulum Kılavuzu. DEVIreg 130. Elektronik Termostat. www.devi.com

Kurulum Kılavuzu. DEVIreg 130. Elektronik Termostat. www.devi.com Kurulum Kılavuzu DEVIreg 130 Elektronik Termostat www.devi.com İçindekiler 1 Giriş.................... 3 1.1 Teknik Özellikler......... 4 1.2 Güvenlik Talimatları....... 5 2 Montaj Talimatları...........

Detaylı

PEFLEX LEVHA. Uygulama

PEFLEX LEVHA. Uygulama PEFLEX LEVHA Isı Yalıtımı Yoğuşma Kontrolü İzocam Peflex, iklimlendirme, soğutma, güneş enerjisi sistemlerinde ısı yalıtımı ve yoğuşma kontrolü sağlamak üzere üretilen kapalı gözenekli hücre yapısına sahip

Detaylı

ISIDAÇ 40. yapı kimyasalları. Özel ürünleriniz için özel bir çimento!

ISIDAÇ 40. yapı kimyasalları. Özel ürünleriniz için özel bir çimento! ISIDAÇ 40 yapı kimyasalları Özel ürünleriniz için özel bir çimento! Çimsa ISDAÇ 40 Kalsiyum Alüminat Çimentosu Yapı Kimyasalları Uygulamaları www.cimsa.com.tr ISIDAÇ 40, 10 yılı aşkın süredir Çimsa tarafından,

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ. Katı Eriyikler

MALZEME BİLGİSİ. Katı Eriyikler MALZEME BİLGİSİ Dr.- Ing. Rahmi ÜNAL Konu: Katı Eriyikler 1 Giriş Endüstriyel metaller çoğunlukla birden fazla tür eleman içerirler, çok azı arı halde kullanılır. Arı metallerin yüksek iletkenlik, korozyona

Detaylı

Master Panel 1000 R7M Çatı

Master Panel 1000 R7M Çatı GROUP ENERJİ SANDVİÇ PANEL 0216 340 2538-39 FAKS:0216 340 2534 Email:info@groupenerji.com Master Panel 1000 R7M Çatı Ürün Tanımı Teras çatı kaplamalarında kullanılır. Panelin alt yüzey metal (boyalı galvanizli

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/4) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/4) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/4) Deney Laboratuvarı Adresi : Tümsan 2 Sitesi B Blok No:5 İkitelli İSTANBUL / TÜRKİYE Tel : 0 212 486 29 53 Faks : 0 212 486 29 52 E-Posta : info@cevkak.org Website

Detaylı

Master Panel 1000 R5M Çatı

Master Panel 1000 R5M Çatı Master Panel 1000 R5M Çatı Ürün Tanımı Teras çatı kaplamalarında kullanılır. Panelin alt yüzey metal (boyalı galvanizli sac), üst yüzeyi ise PVC membranlı veya TPO membranlı olarak üretilir. Böylece şantiyede

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/6) Deney Laboratuvarı Adresi : Şerifali Çiftliği Hendem cad. No:58 Kat:1 Yukarıdudullu Ümraniye 34775 İSTANBUL / TÜRKİYE Tel : 0 216 420 47 52 Faks : 0 216 466 31

Detaylı

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION)

PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) PÜSKÜRTME ŞEKİLLENDİRME (SPRAY FORMING / SPRAY DEPOSITION) Püskürtme şekillendirme (PŞ) yöntemi ilk olarak Osprey Ltd. şirketi tarafından 1960 lı yıllarda geliştirilmiştir. Günümüzde püskürtme şekillendirme

Detaylı

SunTherm Isı Yalıtım Malzemeleri Resmi Türkiyer Distribütörü ENTOPI ENTOPI. Cumhuriyet Bulvarı Konak İşhanı

SunTherm Isı Yalıtım Malzemeleri Resmi Türkiyer Distribütörü ENTOPI ENTOPI. Cumhuriyet Bulvarı Konak İşhanı SunTherm Isı Yalıtım Malzemeleri Resmi Türkiyer Distribütörü No:24/703 35250 Konak / İzmir 0232 4841803 0532 3527560 1 SunTherm Isı Yalıtım Malzemeleri Resmi Türkiyer Distribütörü BATTANİYE Folyoya sarıldıktan

Detaylı

Kaynaklı Birleştirmelere Uygulanan Tahribatlı Deneyler

Kaynaklı Birleştirmelere Uygulanan Tahribatlı Deneyler Kaynaklı Birleştirmelere Uygulanan Tahribatlı Deneyler Prof.Dr. Vural CEYHUN Ege Üniversitesi Kaynak Teknolojisi Eğitim, Muayene, Uygulama ve Araştırma Merkezi Tahribatlı Deneyler Standartlarda belirtilmiş

Detaylı

METALURJİ VE MALZEME MÜH. LAB VE UYG. DERSİ FÖYÜ

METALURJİ VE MALZEME MÜH. LAB VE UYG. DERSİ FÖYÜ METALURJİ VE MALZEME MÜH. LAB VE UYG. DERSİ FÖYÜ ALIN KAYNAKLI LEVHASAL BAĞLANTILARIN ÇEKME TESTLERİ A- DENEYİN ÖNEMİ ve AMACI Malzemelerin mekanik davranışlarını incelemek ve yapılarıyla özellikleri arasındaki

Detaylı

Rulman ısıtma cihazları

Rulman ısıtma cihazları Rulman ısıtma cihazları Mikro işlemci Karakter LCD Demagnetizasyon 5 kademe güç seçimi Turbo ısıtma Neden? indüksiyon ısıtıcı Rulman arızalarının %16 sından fazlası rulman montajında uygun olmayan yöntemlerin

Detaylı

= σ ε = Elastiklik sınırı: Elastik şekil değişiminin görüldüğü en yüksek gerilme değerine denir.

= σ ε = Elastiklik sınırı: Elastik şekil değişiminin görüldüğü en yüksek gerilme değerine denir. ÇEKME DENEYİ Genel Bilgi Çekme deneyi, malzemelerin statik yük altındaki mekanik özelliklerini belirlemek ve malzemelerin özelliklerine göre sınıflandırılmasını sağlamak amacıyla uygulanan, mühendislik

Detaylı

Master Panel 1000 R5T Çatı

Master Panel 1000 R5T Çatı GROUP ENERJİ SANDVİÇ PANEL 0216 340 2538-39 FAKS: 0216 340 2534 Email:info@groupenerji.com Master Panel 1000 R5T Çatı Ürün Tanımı Yangın riskinin yüksek olduğu yapılarda ve azami yangın dayanımı istenen

Detaylı

2- Bileşim 3- Güneş İç Yapısı a) Çekirdek

2- Bileşim 3- Güneş İç Yapısı a) Çekirdek GÜNEŞ 1- Büyüklük Güneş, güneş sisteminin en uzak ve en büyük yıldızıdır. Dünya ya uzaklığı yaklaşık 150 milyon kilometre, çapı ise 1.392.000 kilometredir. Bu çap, Yeryüzünün 109 katı, Jüpiter in de 10

Detaylı

Master Panel 1000 W Cephe

Master Panel 1000 W Cephe GROUP ENERJİ SANDVİÇ PANEL 0216 340 2538-39 FAKS:0216 340 2534 Email:info@groupenerji.com Master Panel 1000 W Cephe Ürün Tanımı Cephe paneli bağlantı elemanını gizleyen sistemi sayesinde cephelerde kullanıma

Detaylı

İmalat Yöntemleri. Prof. Dr. Akgün ALSARAN

İmalat Yöntemleri. Prof. Dr. Akgün ALSARAN İmalat Yöntemleri Prof. Dr. Akgün ALSARAN Sınıflandırma Kütlesel şekilverme 1. Dövme 2. Haddelme 3. Ekstrüzyon 4. Tel çekme Sac şekilverme 1. Eğme 2. Derin çekme 3. Germe 4. Kesme Dövme Dövme, darbe ve

Detaylı

TIG GAZALTI KAYNAK YÖNTEMİNDE KULLANILAN GAZLAR VE ÖZELLİKLERİ PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ

TIG GAZALTI KAYNAK YÖNTEMİNDE KULLANILAN GAZLAR VE ÖZELLİKLERİ PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ TIG GAZALTI KAYNAK YÖNTEMİNDE KULLANILAN GAZLAR VE ÖZELLİKLERİ PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ 1 NİÇİN KORUYUCU GAZ KULLANILIR? 1- Ergimiş kaynak banyosunu, havada mevcut olan gazların zararlı etkilerinden

Detaylı

27.10.2011. Plastik Şekil Verme MAK351 İMAL USULLERİ. Metal Şekillendirmede Gerilmeler PLASTİK ŞEKİL VERMENİN ESASLARI

27.10.2011. Plastik Şekil Verme MAK351 İMAL USULLERİ. Metal Şekillendirmede Gerilmeler PLASTİK ŞEKİL VERMENİN ESASLARI Plastik Şekil Verme MAK351 İMAL USULLERİ Doç.Dr. Turgut GÜLMEZ İTÜ Makina Fakültesi Metal parçaların şeklinin değiştirilmesi için plastik deformasyonun kullanıldığı büyük imalat yöntemleri grubu Genellikle

Detaylı

Birimler. 0-315 C 16,6 µm/mk. 0-538 C 17,2 µm/mk. 0-700 C 18,3 µm/mk. 0-1000 C 19,5 µm/mk

Birimler. 0-315 C 16,6 µm/mk. 0-538 C 17,2 µm/mk. 0-700 C 18,3 µm/mk. 0-1000 C 19,5 µm/mk Paslanmaz Çelik Sac 309 309 kalite paslanmaz çelik 1,50mm'den 12mm'ye kadar stoklarimizda bulunmaktadir. Bu kalite paslanmaz çelik tipik atese 1000 C'ye kadar dayaniklidir. FIZIKSEL ÖZELLIKLER / 309 Aksi

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç. Kaldırma Kuvveti

ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç. Kaldırma Kuvveti ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç Kaldırma Kuvveti - Dünya, üzerinde bulunan bütün cisimlere kendi merkezine doğru çekim kuvveti uygular. Bu kuvvete yer çekimi kuvveti

Detaylı

BRIDGELUX LEDLER ÜZERİNDEKİ TERMAL ETKİ VE UYGUN SOĞUTUCU SEÇİMİ

BRIDGELUX LEDLER ÜZERİNDEKİ TERMAL ETKİ VE UYGUN SOĞUTUCU SEÇİMİ BRIDGELUX LEDLER ÜZERİNDEKİ TERMAL ETKİ VE UYGUN SOĞUTUCU SEÇİMİ LED lere gerilim uygulandığında yarıiletken malzemenin üzerinden bir akım geçmektedir. Bu akımın etkisi ile LED üzerinde ısınma meydana

Detaylı

BA KENT ÜNİVERSİTESİ. Malzemeler genel olarak 4 ana sınıfa ayrılabilirler: 1. Metaller, 2. Seramikler, 3. Polimerler 4. Kompozitler.

BA KENT ÜNİVERSİTESİ. Malzemeler genel olarak 4 ana sınıfa ayrılabilirler: 1. Metaller, 2. Seramikler, 3. Polimerler 4. Kompozitler. MALZEMELER VE GERĐLMELER Malzeme Bilimi mühendisliğin temel ve en önemli konularından birisidir. Malzeme teknolojisindeki gelişim tüm mühendislik dallarını doğrudan veya dolaylı olarak etkilemektedir.

Detaylı

HEATING ELEMENT TECHNOLOGIES CORP. PASLANMAZ ÇELİK BORU. Kaliteyi Biz Üretelim, Sizler İle Paylaşalım...

HEATING ELEMENT TECHNOLOGIES CORP. PASLANMAZ ÇELİK BORU. Kaliteyi Biz Üretelim, Sizler İle Paylaşalım... HEATING ELEMENT TECHNOLOGIES CORP. BORU Kaliteyi Biz Üretelim, Sizler İle Paylaşalım... Şirketimiz yan sanayi olarak hizmet verdiği sektörlere ilave olarak boru üretimi ve p r o f e s y o n e l k aynak

Detaylı

Zemini çilalama ve parlatma konumuna getirir.

Zemini çilalama ve parlatma konumuna getirir. Total Beton sertleştirici, Reaktif nano- ve mikrometrik silis solüsyonu ile beton sertleştirir, beton yüzeyinin görünüş ve dayanıklılık ve mukavemet gücünü artırmak için kullanılır. Yüzey sertliğini, sürtünme

Detaylı

Bosch Termosifon Tip Paket Güneş Enerji Sistemi: Müstakil evler ve apartmanlar için uygun fiyatlı, hijyenik ve çevre dostu sıcak su.

Bosch Termosifon Tip Paket Güneş Enerji Sistemi: Müstakil evler ve apartmanlar için uygun fiyatlı, hijyenik ve çevre dostu sıcak su. Bosch Termosifon Tip Paket Güneş Enerji Sistemi: Müstakil evler ve apartmanlar için uygun fiyatlı, hijyenik ve çevre dostu sıcak su. Güneş enerjisinden yararlanmak artık çok kolay. Termosifon Tip Paket

Detaylı

ACICUP ASİTLİ BAKIR KAPLAMA BANYOSU ARIZA TABLOSU

ACICUP ASİTLİ BAKIR KAPLAMA BANYOSU ARIZA TABLOSU Kadıköy Sicil Ticaret : 20707 ACICUP ASİTLİ BAKIR KAPLAMA BANYOSU ARIZA TABLOSU 1. Kaplama Pürüzlü a) Kaplama çözeltisinde anod partiküllerinin mevcudiyeti. b) Çözelti içerisinde çözünmeyen magnetik partiküllerin

Detaylı

Isı Farkı Analizi: Nasıl Yapılır? Neden Gereklidir? Joseph Kubin Mustafa Tümer TAN

Isı Farkı Analizi: Nasıl Yapılır? Neden Gereklidir? Joseph Kubin Mustafa Tümer TAN Isı Farkı Analizi: Nasıl Yapılır? Neden Gereklidir? Joseph Kubin Mustafa Tümer TAN Genleşme Isı alan cisimlerin moleküllerinin hareketi artar. Bu da moleküller arası uzaklığın artmasına neden olur. Bunun

Detaylı

Askılar, Raflar ve Konveyörler

Askılar, Raflar ve Konveyörler Askılar, Raflar ve Konveyörler Tavsiyeler Askılar ve Raflar olabildiğince küçük olmalıdır. Askılar parçalardan toz partiküllerini uzaklaştırmamalıdır. Askılar parçalarla sürekli tekrarlanan temas halinde

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net

MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net BÖLÜM IV METALLERİN MEKANİK ÖZELLİKLERİ GERİLME VE BİRİM ŞEKİL DEĞİŞİMİ ANELASTİKLİK MALZEMELERİN ELASTİK ÖZELLİKLERİ ÇEKME ÖZELLİKLERİ

Detaylı

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ Prof. Dr. Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü, Erzurum Otomotivde Isıtma, Havalandırma ve Amaç; - Tüm yolcular için gerekli konforun sağlanması,

Detaylı

NİTELİKLİ CAMLAR ve ENERJİ TASARRUFLU CAMLARIN ISI YALITIMINA ETKİSİ

NİTELİKLİ CAMLAR ve ENERJİ TASARRUFLU CAMLARIN ISI YALITIMINA ETKİSİ NİTELİKLİ CAMLAR ve ENERJİ TASARRUFLU CAMLARIN ISI YALITIMINA ETKİSİ Dr. Ş.Özgür ATAYILMAZ 28. Ders İÇERİK 1. Cam ve Pencerenin Gelişimi 2. Enerji Tasarrufu 3. Camlarda Isı yalıtımı 4. Tek Camdan Isı Kaybı

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI YORULMA P r o f. D r. İ r f a n K A Y M A Z P r o f. D r. A k g ü n A L S A R A N A r ş. G ör. İ l y a s H A C I S A L İ HOĞ LU Aloha Havayolları Uçuş 243: Hilo dan Honolulu

Detaylı

BETON SERTLEŞTİRİCİ TEKNİK ÜRÜN BİLGİLERİ

BETON SERTLEŞTİRİCİ TEKNİK ÜRÜN BİLGİLERİ BETON SERTLEŞTİRİCİ TOTAL BS Beton gözenekli bir malzemedir, genelde bu gözenekler su ile doludur, ayrıca betonun bünyesinde serbest kireç bulunur, bünyedeki bu serbest kireç betona dönüşmemiştir. Prensip

Detaylı