G. Kessler. Nükleer Fisyon Reaktörleri. Çeviren : Süleyman Sırrı Öztek

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "G. Kessler. Nükleer Fisyon Reaktörleri. Çeviren : Süleyman Sırrı Öztek"

Transkript

1

2 G. Kessler Nükleer Fisyon Reaktörleri Çeviren : Süleyman Sırrı Öztek

3 G. Kessler Nükleer Fisyon Reaktörleri Dönüştürücü ve Üretken Reaktörlerin Potansiyel Rol ve Riskleri Çeviren: Süleyman S. Öztek

4 Çeviren: Süleyman Sırrı ÖZTEK Fizik Mühendisi, Elektrik Üretim Anonim Şirketi (EUAŞ) Çevre-Yeni ve Yenilenebilir Enerji Kaynakları Daire Başkanlığı Translation from the English language edition: Nuclear Fission Reactors by Günther Kessler Copyright Springer-Verlag Wien New York AH Rıghts Reserved İngilizce baskısından Türkçe'ye çeviri: Nükleer Fisyon Reaktörleri, Prof.Dr. Günther Kessler Çeviren Süleyman Sırrı öztek Copyright 2003 Springer-Verlag Wien New York Tum Haklan Saklıdır

5 Vatan için toprağa düşenlere...

6 Ülkemizde elektrik enerjisi talebi diğer gelişmekte olan ülkelerde olduğu gibi ekonomik gelişmişlik düzeyi ve yaşam kalitesi ile doğru orantılı olarak hızla artmaktadır Sosyal ve ekonomik kalkınma için güvenilir ve sürdürülebilir elektrik enerjisine ihtiyaç duyulmaktadır Elektrik enerjisi arzında oluşabilecek herhangi bir yetersizlik ve/veya kesıklılığın bu sureci olumsuz etkilemesi kaçınılmazdır Dolayısıyla, teknik olarak kullanılabilir, ekonomik olarak gerçekleştirilebilir ve çevresel açıdan sürdürülebilir her çeşit enerjiden en ust düzeyde yararlanmaya ihtiyaç vardır; bu amaçla, elektrik arzı geliştirme planının hazırlanmasında kaynak çeşitliliği parametresi başta olmak üzere arz güvenliğinin, ekonomiklik ölçütlerinin ve çevresel etkilerin goz onunde bulundurulması gerekmektedir Yerli kaynaklarımızın elektrik enerjisi ihtiyacımızı karşılamada uzun ve hatta orta vadedeki yetersizliği dikkate alındığında, ithal kaynakların çeşitlendirilmesi bağlamında nükleer enerjiden yararlanma hususu bir seçenek olarak karşımıza çıkmaktadır Esasen, nükleer enerji birçok gelişmiş ve gelişmekte olan ülkede elektrik üretim yelpazesinin önemli bir parçasını oluşturmaktadır 2003 sonu itibariyle, 33 ülkede işletmede bulunan 440 nükleer santral ünitesi, dünyadaki elektrik enerjisi üretiminin yaklaşık %17'sını karşılamaktadır Öte yandan nükleer enerji, fosil kaynakların kullanılmasıyla oluşan sera gazlarının yol açtığı tehdidi bertaraf ederek, Birleşmiş Milletler Iklım Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve Kyoto Protokolü hedeflerine ulaşılması yolunda önemli bir avantaj sağlamaktadır Ülkemizde nükleer enerjiden elektrik üretimi çalışmaları 197O'lı yıllarda başlamış, fakat nükleer santral kurulması yönündeki teşebbüsler çeşitli sebeplerden dolayı sonuçlandırmamıştır Ancak, yukarıda belirtilen gerekçelerle, nükleer enerji teknolojisi elektrik üretimi surecine er yada geç dahil olacağından, teknolojiyi özümsemeye ve güvenilir bir işletmeciliği hayata geçirmeye yönelik olarak sağlıklı bir kurumsal eğitim altyapısı tesis etmek gerekmektedir Bu çerçevede, nitelikli teknik insan gücünün yetiştirilmesi buyuk önem taşımaktadır "Nükleer Fisyon Reaktörleri" kitabı, bu doğrultudaki çabalara katkı yapabilecek bir çalışma olma özelliğiyle takdire değerdir Bu tercümeyi yaparak, nükleer alandaki çok sınırlı Türkçe kaynak envanterine bir eser kazandırdığı için Süleyman Sırrı öztek'ı kutluyor, bu çalışmanın örnek teşkil etmesini temenni ediyorum Önder PİYADE Elektrik Üretim A Ş Genel Müduru

7 ÖNSÖZ Buyuk olçude fosil yakıt kullanımından kaynaklanan "Küresel Isınma" 'nın somut bir tehdit halını aldığı iyice belirginleşen günümüzde, taşıdığı potansiyel fakat farklı türden risklere karşın, nükleer fısyon enerjisinin rolü hiç olmadığı kadar önem kazanmış görünmektedir Bir başka ifadeyle, biyosferi CO 2 birikiminden korumak bağlamındaki "çevre dostu" kimliği, nükleer enerjiye kaybettiği itibarını hiç olmazsa orta vadede kazanma fırsatı sunmaktadır Hem bu global gerçeklik hem de Türkiye'nin klasik enerji kaynaklarıyla gidebileceği yolun sınırlı oluşu, elektrik enerjisi arzında ve/veya desalınasyon, hidrojen üretimi ve proses ısısı üretimi gibi alternatif kullanım alanlarında, nükleer bir bileşenin varlığının, er ya da geç, kaçınılmaz olacağına işaret etmektedir Ülkemizde nükleer enerjiden elektrik üretimi doğrultusundaki çabalar uzun yıllardır sürdürülmekte olmasına karşın, belli başlıları aşağıda verilen hususlar bir nükleer santral projesinin bugüne kadar hayata geçırılememesıne gerekçe teşkil etmişlerdir ı) Konunun bir ulusal politika temelinde ele alınamamasına bağlı olarak, nükleer santral yapımcısı firmaların ait olduğu ülkelerin hükümetleri ile Türk hükümetleri arasında, konunun uluslararası politik ve ekonomik yönlerim dikkate alan, bir diyalog ve işbirliği ortamı yaratılması yolundaki eksiklik ve aksaklıklar, ıı) Özellikle uzun dönemli inşaat suresine bağlı olarak, inşaat dönemi faizleri ve iç finansman ihtiyacı yüzünden ağırlaşan finansman sorunları, bu çerçevede, Türk tarafının finansmana katılma konusundaki sıkıntıları, ııı) Bir donemden sonra, bu konuda uluslararası kabul gormuş "anahtar teslimi" modelinden "yap-ışlet-devret" modeline geçilmesi, bu model çerçevesinde, teknik görüşmelerin çok detaylı olması ve uzun sürmesi yüzünden tarafların motivasyon kaybı, ıv) Kurucu/ışletıcı kuruluş ile lısanslayıcı kuruluş arasında görev ve yetki sınırlarının belirlenmesi, santral tipi seçimi gibi nedenlerle uyumlu bir işbirliği ortamı yaratılamamasının karar vericilerin kararlarını zorlaştırması, v) Devlette devamlılığın sağlanamayışı ile bağlantılı olarak, karar verici organlarla teknokratlar arasındaki bilgi akışı kesiklılıklerı ve/veya yetersizlikleri Bu çerçevede, tarihsel olarak, İşletmeci kurum konuyu sadece bir nükleer santral satın alınması perspektifi ile sınırlayıp, bu süreç kesintiye uğradıkça, kazanılmış birikimlerin heba olması pahasına, ilgili birimi lağvederek veya işlevsızleştirerek "teknolojik özümsemeye yönelik" nitelikli insan gücü yetiştirilmesi misyonunu yerine getirmede zafiyet gösterdi Daha üzücüsü, eğitim altyapıları çoğunlukla seçkin ve kurumun sağladığı uluslararası eğitim olanaklarıyla teçhiz edilmiş olan çalışanlar, biz, nükleer santral yapımından vazgeçildiği anda tum motivasyonumuzu ve idealizmimizi yitirdik Uzun yılların termik santral deneyiminin bize göstermiş olması gereken, "kendimizi teknolojiyi özümseme yönünde geliştirmemiz gerektiği" olgusunu, çoğu kere kurumsal politikaların arkasına sığınmayı mazeret sayarak, ihmal ettik

8 Lısanslayıcı kurum ise, konuya sadece teknoloji transferi açısından bakmakla, ulusal bir genel enerji politikasına tabi bir nükleer enerji politikasına bağlı olarak yönlendirilmesi gereken bu konunun, enerji üretimi bileşenine ve çok taraflı ilişkiler ve yüksek menfaatler perspektifine hakettiğı ozenı göstermedi. Bu zıt pozisyonların ısrarla ve inatla korunmasının doğal sonucu olarak tip seçiminde uzlaşmaz bir görüş ayrılığı ortaya çıktı Sonuç olarak, ilgili taraflar arasında guçlu bir anlayış birliği iklimi yaratılamadığından, var olan ayrışma eğilimi, bir nükleer santral tesis edilememesine yaptığı etkiden de önemli olarak, nitelikli insan gücü potansiyelimizin güç birliğine, geliştirilmesine ve "ulusal bir nükleer enerji politikası" belirleme yönünde saf oluşturmasına engel olma niteliğini sürdürmektedir Bugün gelinen aşamada, teknolojiyi özümseme ve doğru zamanda doğru teknolojiye sahip nükleer santralı, yerli katkıyı en fazla kılacak şekilde, satın alma çabalarını optımıze eden ve bir ulusal nükleer enerji politikası potasında birlikte eriten bir yaklaşıma gereksinim olduğu açıktır Hem bu yaklaşımın hayata geçirilebilmesi hem de bugüne kadarkı çeşitli başarısız girişimlerin tekrarlanmasını önlemek bakımından aşağıda verilen "Aksiyon Planı" dahilinde davranılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir Türk hükümetinin, santral tipine göre değil, Türkiye'nin çok boyutlu ilişki ve menfaatlerine göre seçeceği, kanıtlanmış teknolojiye sahip, ülke veya ülkelerin hükümetleri ile ve öncelikle, sağlıklı bir diyalog ve işbirliği ortamı yaratması, Geçmiş deneyimin satıcı firmalar ve ülkeler nezdınde yol açtığı itibar kaybını da telafi etmek üzere Türk hükümetinin bu konudaki kesin niyetim ve kararlılığını deklere etmesi ve her türlü hazırlık tamamlanmadan demarş yapılmaması, Türkiye'nin, enerji planlaması bazında ve tamamen barışçı amaçlarla, nükleer santrala ihtiyaç duyduğuna dair ikna edici girişimleri yapması, Santralın finansmanı konusunda Türk tarafının belirli bir katkıyı sağlayabileceği konusunda teminat verilmesi, Santrala ilişkin sözleşmenin yapılmasından itibaren, kuruluş maliyetinin dramatik bir şekilde artmaması için, tesisin mutlaka termin planı içinde gerçekleştirilmesini teminen her türlü önlemin alınması, Santral tekliflerinin değerlendirilmesi, sözleşmenin yapılması, teknoloji transferi, insan gucu eğitimi, işletmeye alma gibi faaliyetleri yürütecek kurumun nitelikli ve idealist kadrolarla - santral satın alma termınınden bağımsız olarak - teçhiz edilmesi, bu personelin niteliğinin iç ve dış eğitimlerle korunması ve geliştirilmesi, hizmete uygunluklarının -gerekli hallerde- sınanması, bu kadroların, başta lısanslayıcı kuruluş olmak üzere, üniversiteler ve diğer bilimsel ve teknik kuruluşlarla işbirliği halinde çalışmalarının sağlanması, Başta etütler olmak üzere Akkuyu sahası ile ilgili olarak yapılan tum çalışmaların sağlıklı bir dokümantasyon sistematiği içinde korunup saklanması, bu suretle, ileride alınacak müşavirlik hizmetlerinin kapsam ve masraf olarak daraltılması ve olası zaman ve kaynak israfının önlenmesi Bu kapsamda, yetişmiş işgücünün mutlaka değerlendirilmesi ve yurtdışında çalışan yetkin Türk unsurlardan yararlanma olanaklarının araştırılması, Değişen koşulların yeni bir organızasyonel yapılanmayı gerekli kılabileceğinin göz onunde bulundurulması,

9 VII "Teknoloji transferi" konusunda maksımalıst yaklaşımın bazı Güney Amerika ülkelerine çıkardığı çok yüksek faturanın ve nükleer santral işletmesine yönelik olarak "işletmeci elektrik şirketi" ile "düzenleyici kurum" arasındaki görev ve yetki paylaşımı hususundaki Tayvan deneyiminin dikkatle goz onunde bulundurulması "Yetiştirilmiş nitelikli insan gucu", konunun Ülkemiz ozelındekı tarihçesini doğru kavrayan ve gelişimini buna göre yönlendirmeyi öngören sağlıklı bir nükleer enerji politikasının oluşturulabılmesıne katkı sağlamak amacıyla yapılan buraya kadarkı değerlendirmelerin yaşama geçırılebılmesının güvencesidir Bu inançla hazırlanan ve özellikle nükleer teknoloji birikimimize katkı yapmasını umduğum bu çevirinin, bu sınırlı amacı gerçekleştirmenin yanında, yukarıdaki temel mesajların yerlerine ulaşması yolunda sınır tanımayan bir araç olması dileğindeyim Kitabın içeriğinin, tercümenin basım tarihi itibariyle kısmen de olsa değer yitirdiği düşünülebilir Ancak gen kalan değerinin kitabın basımını mazur göstereceği ve güncelliğini kaybeden kısımların da nükleer sahadaki teknolojik gelişim ve öngörülerin gerçekçiliği hakkında yararlı bir bilgi ve gorgu kaynağı olabileceği kanısındayım Kitabın orijinalinde olmadığı halde koyulaştırılarak altı çizilen bölümler, Türkiye'nin nükleer projeksiyonlarında önemle goz onunde bulundurması gerektiğine inandığım hususları içerdiğinden, vurgulanmaya değer bulunmuştur Uzun yıllardır hazır olduğu halde, çoğu anılan tarihçeden kaynaklanan konjonkturel nedenlerle, basımı gerçekleştirilemeyen bu kitabın kazanımı için yaptıkları yönetsel önderlikten dolayı EUAŞ Genel Mudur V Sn Önder Piyade ile Araştırma, Planlama ve Koordinasyon Dairesi Başkanı Sn Fevzi Taşdemır'e şükran borçluyum Gözden geçirme ve bilgisayar desteği katkıları - aksı taktirde kitabın basıma hazır hale getirilmesi mumkun olamayacak kadar - eşsiz ve buyuk olan Nükleer Enerji Yüksek Mühendisi Sn Enis Pezek'e minnettarım Onun verdiği omuz, bu önsözde prensipleri ortaya konan ülkülerin konuya gonul vermiş idealist ve nitelikli bir genç nesle aktarılabilmesi adına buyuk bir ümit kaynağı oluşturmaktadır Önceki yıllarda taslak metne yaptıkları katkılar nedeniyle Sn Alı Aydemir ve Sn Muzaffer Genc'e, kitabın basımı için ilk ıdan girişimlere oncu olan Sn Metin Yıldırana, nihai metnin basıma hazırlanmasındaki değerli çabaları için Sn Zıya Erdemır'e teşekkür ederim Ayr.^a, bu tercümenin hatalarından arındırılması yönündeki işlevini titizlikle yerine getirerek önemli bir katkı sağlayan Nükleer Enerji Yüksek Mühendisi Sn Dr Benan Başoğlu'na da özellikle teşekkür borçluyum En son, nükleer enerji sektörünün Türkiye'deki en önemli ve önder kişiliklerinden, hepimizin yetişmesinde değerli katkıları olan, Nükleer Santrallar Dairesi eski Başkanı Sn Dr Ahmet Kutukçuoğlu'nu şükranla, yitirdiğimiz değerlerimiz Sn Suphi Şahın, Sn Yılmaz Sarıoğlu ve Sn Gurbuz Akçora'yı rahmetle anmayı borç bilirim Bu çalışmanın Ülkemiz için yararlı olmasını diliyorum Ekim 2004, Ankara Süleyman Sırrı Öztek

10

11 İçindekiler Kısaltmalar Listesi XV 1 Giriş Dünyada Nükleer Enerjinin Gelişimi 1 1 2»: Nükleer Fısyon Enerjisinin Teknik Uygulamaları Elektrik ve Proses Isısı Üretiminde Nükleer Guç Nükleer Gemilerde Kullanım Nükleer, Yüksek Sıcaklık Proses Isısı Hidrojen Üretiminde Nükleer Enerji Nükleer Enerjinin Ekonomik Yönlen Elektrik Üretim Maliyetleri Nükleer Guç Santrallarının Yuk Faktörleri 10 Kaynakça 11 2 Dönüştürücü ve Üretken Reaktörlerin Bazı Temel Fiziksel Özellikleri Temel Nükleer Fizik Esnek Saçılma Esnek Olmayan Saçılma Nötron Yakalama Nükleer Fısyon Nükleer Fısyonda Açığa Çıkan Enerji Bozunma Sabiti ve Yarıömur Anı ve Gecikmiş Nötronlar Reaktör Kalbinde Artıkısı Nötron Akısı ve Reaksiyon Hızları Reaktör Çekirdeğinde Nötron Akısının Uzaysal Dağılımı Yakıtın Tükenmesi, Fısyon Ürünleri ve Aktinit Birikimi Donuşum (Conversıon) Oranı ve Üretkenlik (Breedıng) Oranı Dcnuşum Oranı ve Yakıt Kullanımı (Utılızatıon) Fısyon Reaktörlerinin Radyoaktif Envanterleri Dönüştürücü ve Üretken Reaktör Kalplerinin Doğal Güvenlik özellikleri Reaktıvıte ve Kararlı Olmayan Durum Koşulları Sıcaklık Reaktıvıte Katsayıları Yakıt Doppler Sıcaklık Katsayısı Yavaşlatıcı veya Soğutucu Sıcaklık Katsayıları Yapısal Malzeme Sıcaklık Katsayısı Reaktör Kontrolü ve Güvenlik Analizleri Başlangıçta (Start-up) ve Tam Guç İşletmede Reaktıvıte Değişimleri Bir Reaktör Kalbinin Geçici (Durum) Guç Koşullarında Nitel Betimlemesi 38 Kaynakça 41 3 Nükleer Yakıt Temini 42

12 3 1 Giriş (Nükleer Yakıt Çevrimi) Uranyum Kaynaklan ve Gereksinimi Çeşitli Reaktör Sistemlerindeki Uranyum Tüketimi Mevcut Uranyum ve Toryum Rezervleri Dünyada Mevcut Uranyum Rezervleri Uranyum Üretimi Toryum Rezervleri Uranyum Gereksinimi ve Rezervleri Uranyum Konsantrasyonu, Saflaştırılması ve Dönüşümü Uranyum Zenginleştirme Giriş Zenginleştirme Tesislerinin Tasarımı Gaz Dıfuzyon Yoluyla Uranyum Zenginleştirme Gaz Ultrasantrıfuj Prosesi Aerodinamik Yöntemler Gelişkin Ayrıştırma Prosesleri Fakirleşmiş Uranyumun (Taıls Assay) Etkilen ve Ekonomik Optimum Yakıt İmalatı 63 Kaynakça 64 4 Isıl Nötron Spektrumlu Dönüştürücü Reaktörler Hafif Sulu Reaktörler Basınçlı Su Reaktörleri Reaktör Kalbi Soğutucu Sistem Koruma Kabı (Contaınment) Kontrol Sistemleri Koruma Sistemi Reaktörün Kapatılması (Seram) Acil Durumda Guç Temini Acil Durum Besleme Suyu Sistemi Acil Durum Soğutma ve Artıkısı Tahliye Sistemleri Reaktör Koruma Kabının Kapanması Kaynar Sulu Reaktörler (BWR) Kalp, Basınç Kabı ve Soğutma Sistemi Güvenlik Sistemleri Acil Durum Soğutma ve Artıkısı Tahliye Sistemleri Gaz Soğutmalı Isıl Reaktörler Gelişmiş Gaz Soğutmalı Reaktörler Yüksek Sıcaklıklı Gaz Soğutmalı Reaktörler Prızmatık Yakıt Elemanlı HTGR Küresel Yakıt Elemanlı HTR HTGR ve HTR'lerın Genel Güvenlik Değerlendirmeleri Kontrol ve Kapama Sistemleri Artıkısı Tahliye ve Acil Durum Soğutma Tasarıma Esas Kazalar Ağır Sulu Reaktörler CANDU Basınçlı Ağır Su Reaktörü Yakıt Elemanları Reaktıvıte Kontrolü Kapama Soğutma Sistemi Güvenlik Sistemleri 95

13 4 4 Üretkene Yakın ve Isıl Üretken Reaktörler Homojen Kalpli Isıl Üretken Reaktörler Hafif Sulu Üretken Reaktörler (LVVBR'ler) 96 Kaynakça 97 XI 5 Hızlı Nötron Spektrumlu Üretken Reaktörler Hızlı Nötron Spektrumlu Üretken Reaktörlerin Muhtemel Rolü Hızlı Üretken Reaktörlerin Gelişiminin Kısa Tarihçesi LMFBR Kalp Fiziği LMFBR Kalp Tasarımı Enerji Spektrumu ve Nötron Akı Dağılımı Üretkenlik (Breedıng) Oranı Reaktıvıte Katsayıları ve Kontrol Kararlılığı Doppler Katsayısı Soğutucu Sıcaklık Katsayısı Yakıt ve Yapısal Sıcaklık Katsayıları Gecikmiş Nötron Karakteristikleri ve Anı Nötron ömür Suresi Sodyum Soğutmalı FBR'lerın Teknik özelliklen SUPERPHENIX-Tıcan Ölçekte Uygulanan Bir LMFBR örneği Reaktör Kalbi ve Üretken örtüler Reaktör Tankı ve Birincil Soğurucu Devreleri İkincil Soğutucu Devreleri ve Buhar Üreteçleri LMFBR Santrallarının Güvenlik Tasarım Unsurları Çok Katlı Engel Prensibi Kontrol ve Kapama Sistemleri Artıkısının Çekilmesi ve LMFBR Kalplerinin Acil Durum Soğutması Kalp Enstrumantasyonu ve Hata Yayılımına Karşı Korunma Birincil Sistem ve Koruma Kabı (Kabuğu) Tasarım Esasları Sodyum Yangınları Buhar Üreteçlerinde Sodyum-Su Etkileşimleri LMFBR'lerın Heterojen Kalp Tasarımları Geliştirilmiş Oksit ve Karbıt Yakıtlı LMFBR Kalpleri Gaz Soğutmalı Hızlı Üretken Reaktörler 126 Kaynakça Nükleer Yakıt Çevrimi Seçenekleri Dönüştürücü Reaktörler İçin Yakıt Çevrimi Seçenekleri Tek Geçişli (Once-through) Yakıt Çevrimi (OT) Kapalı Nükleer Yakıt Çevrimleri Plütonyum Yeniden Çevrimi Toryum/Uranyum-233 Yakıt Çevrimi Çeşitli Dönüştürücü Reaktörlerin Mukayesesi Üretken Reaktörler İçin Yakıt Çevrimi Seçenekleri Uranyum/Plütonyum Yakıt Çevrimi Toryum/Uranyum-233 Yakıt Çevrimi Çeşitli Reaktör Senaryolarında Doğal Uranyum Tüketimi 140

14 Kaynakça 143 XII 7 Nükleer Yakıt Çevrimlerinin Temel Özellikleri Kullanılmış Yakıt Elemanlarının Kalpten Boşaltılması ve Depolanması Kullanılmış Yakıt Elemanlarının Nakliyesi Kullanılmış Yakıt Elemanlarının Ara Depolanması Uranyum-238/Plutonyum Yakıt Çevrimi Kullanılmış UO 2 Yakıt Elemanlarının Yeniden İşlenmesi LWR Yakıt Elemanı Çözme ve Kullanılmış Yakıt Çözünmesi Gaz Temizleme ve Gaz Haldeki Fısyon Ürünlerinin Tutulması Uranyum ve Plütonyumun Kimyasal Olarak Ayrıştırılması Model Bir LWR Yakıt Yeniden işleme Tesisinde Radyoaktif Malzemenin Kütle Akışları Kullanılmış Yakıt ve Atıkların Radyoaktif Envanterleri Plütonyum ve Uranyumun Yeniden Çevrimi Plütonyum Nitratın Plütonyum Oksıte Dönüştürülmesi Uranıl Nitratın Uranyum Oksıte Dönüştürülmesi Karışık Oksit Yakıt İmalatı Uranyum Yakıt Yeniden İşleme Teknolojisinin Durumu Karışık Oksit Yakıt İmalatı ve Yeniden İşlenmesinde Deneyim Durumu Güvenlik Hususları Yeniden İşleme Tesislerinde Güvenlik Tasarımı Önlemleri Karışık Oksit Y&- t İmal Tesisleri İçin Güvenlik Değerlendirmeleri Toryum/Uranyum-233 Yakıt Çevrimi Yakıt Elemanlarının Sökülmesi THOREX Prosesi Uranyum-233/Toryum Yakıt İmalatı Hızlı Üretken Reaktörlerin Uranyum/Plütonyum Yakıt Çevrimi LMFBR Kullanılmış Yakıtının Kalp-dışı Zaman Periyotları Bir Model LMFBR Yakıt Çevriminde Kütle Akışı Kullanılmış LMFBR Yakıtının Radyoaktif Envanterleri LMFBR Yakıtının Yeniden İşlenmesi LMFBR Yakıt İmalatı LMFBR Yakıtı Yeniden İşlenmesinin ve Yeniden İmalatının Durumu Atık İdaresi (Condıtıonıng) Kullanılmış LWR Yakıtı Yeniden İşlenmesinden Gelen Atıkların idaresi Yüksek Düzeyli Sıvı Atığın Katılaştırılması ve Depolanması Yüksek Düzey Katı Atığın Katılaştırılması ve Depolanması Orta Düzey Atığın Muamele Edilmesi Gerıkalan Atıkların İşlenmesi Kullanılmış LWR Yakıtının Yeniden İşlenmesinden Çıkan Depolanması Gerekli Atıklar U-233/Th Yakıt Yeniden İşlenmesinden Gelen Radyoaktif Atıklar LMFBR'lerın Uranyum/Plütonyum Yakıtının Yeniden İşlenmesinden Gelen Radyoaktif Atıklar Yakıt Çevriminin Diğer Bölümlerinden Kaynaklanan Atıklar Uranyum Cevheri İşlenmesi Uranyum Rafinasyon, Dönüştürme ve Zenginleştirmesi Yakıt Elemanı imalatı ve Nükleer Guç Santralları Nükleer Atık Yeraltı Depoları Derin Jeolojik Oluşumlarda Atık Depolanması Kullanılmış Yakıt Elemanlarının Doğrudan Tasfiyesi Radyoaktif Atık Tasfiyesinin Sağlık ve Güvenlik Etkileri 179

15 Kaynakça 181 XIII 8 Nükleer Fisyon Enerjisinin Çevresel Etkileri ve Riskleri Nükleer Guç Santralları ve Yakıt Çevrimi Tesislerinden Normal İşletme Sırasında Salınan Radyoaktivite Radyoaktivite Salınımları ve Işınlanma Yolları Önemli Radyoaktif Çekirdeklerin IşınlamaYolları Trityum, Karbon-14 ve Kripton İyot Radyoizotopları Stronsiyum ve Sezyum Plütonyum İzotopları Radyobıyolojık Açıdan önemli Diğer İzotoplar Radyasyon Dozu İzin Verilebilir Radyasyon Işınlanması (Exposure) Düzeyleri Yakıt Çevriminin Çeşitli Bölümlerinden Gelen Radyonuklıt Atıklar ve Radyasyon Işınlamaları Uranyum Madenciliği ve öğütülmesi Madencilik ve öğütme Aşamasındaki Radyoaktif Atıklar Uranyum Maden ve Değirmenleri İçin Radyoaktif Işınlama Yolları UF 6 Dönüşümü, Zenginleştirme ve Yakıt İmalatı Nükleer Guç Santralları Nükleer Güç Santrallarından Kaynaklanan Radyoaktif 191 Atıklar PVVR'lerden Gelen Radyoaktif Atıklar PWRve BWR Radyoaktif Atıklarının Mukayesesi LMFBR ve Diğer Nükleer Güç Santrallarından (CANDU- PHWR ve HTGR) Çıkan Radyoaktif Atıklar Nükleer Guç Santrallarının Emisyonlarının Neden Olduğu Radyasyon Işınlanmaları Kullanılmış Yakıt Yeniden İşleme ve Atık İşleme Merkezleri Bir LWR Duşuk Zengınleştırmelı UO 2 Kullanılmış Yakıt Yeniden İşleme ve Atık İşleme Merkezinden Çıkan Radyoaktif Atı klar Bir Kullanılmış PuO 2 /UO 2 Yakıt Yeniden İşleme ve Atık İşleme Merkezinden Çıkan Tahmini Radyoaktif Atıklar Yeniden İşleme ve Atık İşleme Merkezlerinin Neden Olduğu Radyasyon Işınlanması Trityum, Krıpton-85 ve Karbon-14'ün Uzun Dönemli Birikimleri Nükleer Fisyon Reaktörlerinin Risk Değerlendirmesi Yöntemler ve Prosedürler Genel Prosedür Olay Ağacı Yöntemi Hata Ağacı Analizi Bir Kalp Erimesi Kazasını Takiben Reaktör Binasından Fisyon Ürünlerinin Salınımı Başlatıcı Olaylar Koruma Kabının (Kabuğunun) İşlevini Yerine Getirmemesi Radyoaktivite Salınımları Dış Olaylar Kaza Sonuç Modeli ve İnsanların Işınlanması Reaktör Güvenliği Çalışmalarının Sonuçları Olay Ağacı ve Hata Ağacı Analizlerinin Sonuçları Kaza Sonuç Modellerinin Sonuçları Alman Güvenlik Çalışması ABD Reaktör Güvenliği Çalışması Risk Çalışmaları Hakkında Güncel Gelişmeler Diğer Tur Reaktörlerin Risk Çalışmaları Yakıt Çevrim Tesislerinin Risk Çalışmaları 218

16 XIV Diğer Teknik Sistemlerin Rısklerıyle Karşılaştırma Nükleer Silahların Yayılması (Prolıferatıon) Riski ve Bunun Yaratacağı Etkilerin Hafifletilmesi Olanakları Tarihçe IAEA Güvenlik Denetimi Sistemi Malzeme Denge ölçümleri Güvenlik önlemleri Denetimi (Safeguards) Teknikleri Güvenlik Denetimi Uygulaması İlen Yaklaşımlar Gerçeğe Yakın Zaman Muhasebe (Kayıt) ve Geliştirilmiş Muhafaza/Gözetim Sistemleri Uluslararası Plütonyum Depolanımı Çeşitli Yakıt Çevrimlerinin Yayılmanın önlenmesi Yönünden İrdelenmesi Isıl Fısyon Yapabilen Malzeme Miktarları Kötüye Kullanıma Karşı Direnci Artırmaya Yönelik Teknik önlemler Uluslararası Anlaşmalar ve Kurumsal Düzenlemeler Gen Kalan Nükleer SılahYayılım Riski 238 Kaynakça 240 Ek 31 Aralık 2002 tarihi itibariyle dünyada işletme halinde bulunan ve inşa halindeki nükleer guç reaktörleri 245 Konu Dizini 247

17 Kısaltmalar Listesi ADAM+EVA AECL AGNS AGR ALARA ANL AUC AUPuC AVR BES BMI BN 350 BN600 BNFL BOR 60 BR BR-1.BR-2, BR-5 BWR CANDU CANDU-PHVVR CDFR CIVEX CLEMENTINE CR CRBR c/s DFR DWK EBR-I, EBR-II ECCS EFFBR ENDF EPA EPRİ EUROCHEMIC EURODIF EVA FBR FCA FFTF Enerji nakil sistemi CH4 +H 2 O +49 kcal/mol -» 3H 2 + CO, EVA (Almanca' Einzelspaltrohr-Versuchsanlage) H2 + CO üretimi yapan kimyasal reaktördür (enerji girişi) - karşıtı olan ADAM, gaz yakıt yakıcısıdır (enerji çıkışı) Atomıc Energy of Canada Limited Allıed General Nuclear Services (ABD) advanced gas cooled, graphıte moderated reactor as low as reasonably achıevable Argonne National Laboratory (ABD) ammonıum uranyl carbonate ammonıum uranyl plutonyl carbonate Arbeıtsgemeinschaft Versuchsreaktor, deneysel HTR tesisi (Almanya) Sovyet hızlı kritik düzeneği Bundesmınısterıum des Innern, Almanya İçişleri Bakanlığı prototip hızlı üretken reaktör (Sovyetler Birliği) gelişkin prototip hızlı üretken reaktör (Sovyetler Birliği) Brıtısh Nuclear Fuels Ltd. Sovyet deneysel hızlı test reaktörü breedıng ratıo (UO, üretkenlik oranı) Sovyet deneysel hızlı reaktörleri boılıng lıght water cooled and lıght water moderated reactor Canada deuterıum uranıum reactor Canada deuterıum uranıum pressurızed heavy water reactor commercıal demonstratıon fast reactor (Birleşik Krallık) PUREX'e benzer, "sivil" amaçlar için yayılmaya dirençli yeniden işleme tekniği ilk Pu-yakıtlı hızlı araştırma reaktörü (ABD) conversıon ratıo, (DO donuşum oranı) Clınch Rıver breeder reactor, ABD hızlı üretken demonstrasyon reaktörü contaınment/surveıllance Dounreay fast reactor, deneysel hızlı test reaktörü (Birleşik Krallık) Deutsche Gesellschaft fur VVıederaufarbeıtung von Kernbrennstoffen, Alman yeniden işleme şirketi experımental breeder reactors (ABD) emergency core cooling system Enrıco Fermı fast breeder reactor evaluated nuclear data file USEPA'ya bkz Electric Power Research Instıtute European Company for the Chemical Prossesıng of Irradıated Fuel (Belçika) European diffusıon'dan türetilmiş olup, uranyum izotop ayırma tesisleri için uluslararası şirket ADAM+EVA'ya bkz fast breeder reactor fast crıtıcal assembly (Japonya) fast flux test facility (ABD)

18 XVI GALAXY reaktör hesaplamaları için mıkroskopık grup _saoıtterı üretmekte kullanılan kod sistemi (Birleşik Krallık) GGR gas cooled, graphıte mederated reactor GRS Gesellschaft fur Reaktorsıcherheıt, Reaktör Güvenliği Enstitüsü (Almanya) HLW hıgh level waste HLWC hıgh level waste concentratıon HEPA hıgh effıcıency partıculate aır filter HEU hıghly enrıched uranıum HM heavy metal HP hıgh pressure HRB Hochtemperatur-Reaktorbau GmbH, HTR guç santrallarının Alman imalatçısı HTGR hıgh temperature gas cooled, graphıte moderated reactor wıth prısmatıc fuel elements HTR hıgh temperature gas cooled, graphite moderated reactor wıth spherıcal fuel elements (pebble bed reactor) HTR-Th toryum yakıtlı HTR HWR heavy water reactor IAEA International Atomıc Energy Agency ICRP International Cc nıssıon on Radıologıcal Protectıon IHX intermedıate hea, 3xchanger MASA International Instıtute for Applied Systems Analysıs (Avusturya) INFCE International Nuclear Fuel Cycle Evaluatıon IPS internatıonal plutonıum storage IUREP International Uranıum Resource Evaluatıon Project JOYO hızlı deneysel test reaktörü (Japonya) KFA Kernforschungs-Anlage Julıch, Nükleer Araştırma Merkezi, Julıch, Almanya KfK Kernforschungszentrum Karlsruhe, Nükleer Araştırma Merkezi, Karlsruhe, Almanya KNK-II Kompakte natrıumgekuhlte Kernreaktoranlage, ısıl surucu zonlu sodyum soğutmalı hızlı test reaktörü (Almanya) LLW low level waste LEU low enrıched uranıum LGR lıght vvater cooled graphite moderated reactor LMFBR lıquid metal cooled fast breeder reactor LOCA loss -of -coolant accıdent LOF loss-of-flow accıdent LVVBR lıght vvater breeder reactor LWR lıght vvater cooled and lıght water moderated reactor LWR-Pu plütonyum yakıtlı LWR MAGNOX magnezyum alaşımdan türetilmiş olup, zarf malzemesi olarak bir Mg alaşım kullanılan gaz soğutmalı grafit yavaşlatıcılı reaktör MASURCA maquette surregeneratrıce Cadarache, hızlı kritik düzenek, Cadarache, Fransa MLW medıum level vvaste MC2-2SDX reaktör hesaplamaları için mıkroskopık grup sabitleri üretmekte kullanılan, çok gruplu tesir kesiti sabitleri kod sistemi (ABD) MEU medıum enrıched uranıum

19 XVII MIGROS MONJU MOX MSBR MUF NEA NFS NPT NRC OECD OT PFR PHENIX LP PCRV PWR PWR-Pu PUREX rad RAPSODIE rem RNFCC RPV SAGSI SAP SEFOR SGHVVR SGR SNEAK SNR 300 SS SUPERPHENIX SWU TBP THOREX THTR TOR UKAEA URENCO USEPA USNRC VHTR WAES WAK reaktör hesaplamaları için mıkroskopık grup sabitleri üretmekte kullanılan kod sistemi (Almanya) hızlı üretken prototip reaktör (Japonya) PUO2/UO2 mıxed oxıde fuel molten salt breeder reactor materıal unaccounted for Nuclear Energy Agency of OECD Nuclear Fuel Services İne Non-Prolıferatıon Treaty USNRC'ye bkz Organızatıon for Economıc Corporation and Development once-through fuel eyele prototype fast reactor hızlı üretken prototip reaktör (Fransa) low pressure prestressed conerete reactor vessel pressurızed lıght water cooled and light water moderated reactor plütonyum yakıtlı PWR plutonıum and uranıum recovery by extractıon radıatıon absorbed dose rapıde sodium, deneysel hızlı test reaktörü (Fransa) roentgen equıvalent man regıonal nuclear fuel eyele center reactor pressure vessel Standıng Advısory Group on Safeguards Implementatıon Service Atelıer Pılote, kullanılmış hızlı reaktör yakıtını yeniden işlemeye yönelik Fransız pilot tesisi Southwest experımental fast oxıde reactor steam generatıng heavy water reactor self-generated recyclıng Schnelle Nullenergie-Anordnung Karlsruhe, hızlı kritik sıfır guç düzeneği, Karlsruhe, Almanya sehneller natrıumgekuhlter Reaktör, prototip hızlı üretken reaktör (Almanya, Belçika, Hollanda) staınless steel Fransız üretken reaktör programında PHENIX'ı izleyen, hızlı üretken reaktorlu guç santralı seperatıve work unıt trı-n-butyl phosphate thorıum oxıde recovery by extractıon thorıum fueled hıgh temperature gas cooled reactor Traıtment d'oxydes Rapıdes,kullanılmış hızlı reaktör yakıtını yeniden işleyen Fransız demonstrasyon tesisi United Kıngdom Atomıc Energy Authorıty Uranıum Enrıchment Company Ltd (Birleşik Krallık) United States Envıronmental Protectıon Agency United States Nuclear Regulatory Commıssıon very hıgh temperature gas cooled reactor VVorkshop on Alternative Energy Strategıes VVıederaufarbeitungs-Anlage Karlsruhe, pilot yeniden işleme tesisi, Karlsruhe, Almanya

20 X\ JJI WEC WL WLM WOCA ZEBRA ZPPR ZPR World Energy Conference vvorkıng level vvorkıng level month vvorld outsıde centrally planned economıes area zero energy breeder reactor assembly (Birleşik Krallık) zero plutonıum power reactor, hızlı kritik düzenek (ABD) zero power reactor, hızlı kritik düzenek (ABD)

Nükleer Reaktör Tipleri

Nükleer Reaktör Tipleri Nükleer Reaktör Tipleri Adem Erdoğan TAEK, Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi Kullanım amacına göre reaktörler Güç reaktörleri Isı ve/veya elektrik elde etmek için Araştırma reaktörleri Araştırma

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

Nükleer Reaktörler. Özgür AYTAN

Nükleer Reaktörler. Özgür AYTAN Nükleer Reaktörler Özgür AYTAN Bu sunuda anlatılacak olanlar Fisyon Nedir? Nükleer Reaktörler Çalışma Prensipleri Dünyadaki Durum Neden Nükleer Reaktör? Dünyadaki Enerji Kaynakları Dünyadaki Enerji Projeksiyonu

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE Türkiye önümüzdeki yıllarda artan oranda enerji ihtiyacı daha da hissedecektir. Çünkü,ekonomik kriz dönemleri

Detaylı

GELECEĞİN NÜKLEER GÜÇ PROJEKSİYONLARI Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ( acant@taek.gov.

GELECEĞİN NÜKLEER GÜÇ PROJEKSİYONLARI Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ( acant@taek.gov. GELECEĞİN NÜKLEER GÜÇ PROJEKSİYONLARI Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ( acant@taek.gov.tr ) GİRİŞ Bu yazı; enerji, elektrik üretimi ve nükleer güç projeksiyonları

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

ÖĞRENCİNİN; ADI:HÜSEYİN TALHA SOYADI:ÖNÜMLÜ SINIFI:9/B NUMARASI:191 DERS:FİZİK KONU:NÜKLEER ENERJİ ÖĞRETMEN:FAHRETTİN KALE

ÖĞRENCİNİN; ADI:HÜSEYİN TALHA SOYADI:ÖNÜMLÜ SINIFI:9/B NUMARASI:191 DERS:FİZİK KONU:NÜKLEER ENERJİ ÖĞRETMEN:FAHRETTİN KALE ÖĞRENCİNİN; ADI:HÜSEYİN TALHA SOYADI:ÖNÜMLÜ SINIFI:9/B NUMARASI:191 DERS:FİZİK KONU:NÜKLEER ENERJİ ÖĞRETMEN:FAHRETTİN KALE İÇİNDEKİLER NÜKLEER ENERJİ NEDİR? NÜKLEER ENERJİ ÜRETİMİ NASIL YAPILIR? DÜNYADA

Detaylı

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır.

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır. 1992 yılına gelindiğinde çevresel endişelerin sürmekte olduğu ve daha geniş kapsamlı bir çalışma gereği ortaya çıkmıştır. En önemli tespit; Çevreye rağmen kalkınmanın sağlanamayacağı, kalkınmanın ihmal

Detaylı

KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI. Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul

KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI. Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul Sera gazları ve kaynakları Kyoto Protokolü tarafından belirtilen 6 sera gazı: Karbon dioksit (CO

Detaylı

Nükleer Yakıt Çevrimi ve Toryum un Yeri

Nükleer Yakıt Çevrimi ve Toryum un Yeri Nükleer Yakıt Çevrimi ve Toryum un Yeri Prof.Dr. Okan Zabunoğlu Hacettepe Üniversitesi Nükleer Enerji Mühendisliği Nükleer Enerji Üretiminde Önemli İzotoplar Uranyum Plütonyum(doğada yok) Toryum U-235

Detaylı

GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi. Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015

GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi. Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015 GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015 GDF SUEZ Önemli Rakamlar 2013 de 81,3 milyar gelir 147,400 dünyada çalışan sayısı

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI ENERJİ Artan nüfus ile birlikte insanların rahat ve konforlu şartlarda yaşama arzuları enerji talebini sürekli olarak artırmaktadır. Artan enerji talebini, rezervleri sınırlı

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI Erdal ÇALIKOĞLU Sanayide Enerji Verimliliği Şube Müdürü V. Neden Enerji Verimliliği? Fosil kaynaklar görünür gelecekte tükenecek.

Detaylı

BİYOKÜTLE SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE KAZAN SEKTÖRÜ

BİYOKÜTLE SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE KAZAN SEKTÖRÜ BİYOKÜTLE SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE KAZAN SEKTÖRÜ KBSB Kazan ve Basınçlı Kap Sanayicileri Birliği - 2014 Ahmet Cevat Akkaya www.kbsb.org.tr Milyar Kaçınılmaz Son? Misyon? Tek gerçek kaynak - Dünya Dünya popülasyon

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 18 Haziran 2014 İTÜDER SOMA dan Sonra: Türkiye de

Detaylı

SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND

SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND KAPANIŞ KONFERANSI 2006 ENVANTERİ IŞIĞINDAINDA 1990-2004 DÖNEMD NEMİNDE NDE TÜRKT RKİYE NİN SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND ERLENDİRMESİ 9 Ocak 2008, Ankara Bilgi Kaynakları Sıra No. Belge Adı/Numara

Detaylı

NÜKLEER ENERJİ SANTRALLERİ

NÜKLEER ENERJİ SANTRALLERİ NÜKLEER ENERJİ SANTRALLERİ NÜKLEER ENERJİ NEDİR? Nükleer enerji; füzyon ve fisyon tepkimeleri sonucunda açığa çıkan enerjidir. FİSYON Fisyon: Ağır radyoaktif maddelerin,dışarıdan nötron bombardımanına

Detaylı

ENERJİ PERFORMANS SÖZLEŞMESİ İLE ATIK SU ISI GERİ KAZANIMI SİSTEMİ

ENERJİ PERFORMANS SÖZLEŞMESİ İLE ATIK SU ISI GERİ KAZANIMI SİSTEMİ ENERJİ PERFORMANS SÖZLEŞMESİ İLE ATIK SU ISI GERİ KAZANIMI SİSTEMİ OSMAN KİPOĞLU 5. ULUSAL VERİMLİLİK KONGRESİ 7 EKİM 2015, ANKARA Ajanda EWE ve Enervis Hakkında Türkiye de Enerji Verimliliği Enerji Performans

Detaylı

Fukushima Nükleer Santral Kazası ve

Fukushima Nükleer Santral Kazası ve Nükleer i Nükleer Kazası ve Prof. Dr. Cemal Niyazi Sökmen Nükleer Enerji Mühendisliği Bölümü Hacettepe Üniversitesi 9 Mart 2013 Özet Nükleer i 1 Nükleer i 2 3 4 5 Sahadaki Reaktörler Nükleer i No Tip Koruma

Detaylı

Kyoto Protokolü nün Onanması (Taraf Olunması) ve Uluslararası İklim Rejiminin Geleceği ile İlgili Bazı Politik ve Diplomatik Noktalar

Kyoto Protokolü nün Onanması (Taraf Olunması) ve Uluslararası İklim Rejiminin Geleceği ile İlgili Bazı Politik ve Diplomatik Noktalar Kyoto Protokolü nün Onanması (Taraf Olunması) ve Uluslararası İklim Rejiminin Geleceği ile İlgili Bazı Politik ve Diplomatik Noktalar José Romero* İsviçre Federal Çevre Bakanlığı Berne, İsviçre Ankara,

Detaylı

Doğalgaz Kullanımı ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi

Doğalgaz Kullanımı ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Doğalgaz Kullanımı ve Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Aslı İşler, Enerji Ekonomisi Derneği Filiz Karaosmanoğlu, İstanbul Teknik Üniversitesi 29 Mayıs 2013 İÇERİK Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi Doğalgaz ve

Detaylı

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 26. Toplantısı Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkanı Enerji İhtiyacımız Katlanarak Artıyor Enerji ihtiyacımız ABD, Çin ve Hindistan

Detaylı

Nükleer Teknoloji ve Enerji Üretimi. Dr. Halil DEMİREL

Nükleer Teknoloji ve Enerji Üretimi. Dr. Halil DEMİREL Nükleer Teknoloji ve Enerji Üretimi Dr. Halil DEMİREL Nükleer Teknoloji 18.05.2011 TAEK - ADHK 2 Nükleer Teknoloji Nükleer teknolojiyi üstün kılan, nükleer reaksiyonları ve radyasyonu faydalı bir şekilde

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE ENERJİ TASARRUFU. Bora OMURTAY Elektrik Mühendisi (ETKB- YEGM)

ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE ENERJİ TASARRUFU. Bora OMURTAY Elektrik Mühendisi (ETKB- YEGM) ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE ENERJİ TASARRUFU Bora OMURTAY Elektrik Mühendisi (ETKB- YEGM) Sunum İçeriği 1. Dünyada ve Türkiye de Enerji Durumu ve Talebi 2. Destekler Verimlilik Artırıcı Projeler Gönüllü Anlaşmalar

Detaylı

Enerji Sektörüne Genel Bakış. Niçin Enerji Verimliliği. Gelişim ve Potansiyel. Zorunlu Uygulamalar. Destekler

Enerji Sektörüne Genel Bakış. Niçin Enerji Verimliliği. Gelişim ve Potansiyel. Zorunlu Uygulamalar. Destekler ENERJİ VERİML MLİLİĞİİĞİ Mevzuat ve Çimento Sektörüne Yansımalar maları 12 Haziran 2012 TÇMB Çalıştayı ANKARA 1 Sunum İçeriği Enerji Sektörüne Genel Bakış Niçin Enerji Verimliliği Gelişim ve Potansiyel

Detaylı

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU Akışkan gücü, basınçlı akışkanların, ister sıvı ister gaz halinde olsun, enerjilerinden faydalanarak elde edilen güçtür. Sıvı veya gaz, yada somut olarak su veya hava, ancak

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 22 Ocak 2015 Dünyada Enerji Görünümü Gelir ve nüfus artışına paralel olarak dünyada birincil enerji talebi hız kazanmaktadır. Özellikle OECD dışı ülkelerdeki artan nüfusun yanı sıra, bu ülkelerde kentleşme

Detaylı

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi İbrahim M. Yağlı* Enerji üretiminde Rüzgar Enerjisinin Üstünlükleri Rüzgar enerjisinin, diğer enerji üretim alanlarına göre, önemli üstünlükleri bulunmaktadır:

Detaylı

İ klim değişikliği probleminin giderek ciddi olarak ele alınmaya OTAM AYLIK BÜLTEN İÇİNDEKİLER. Elektrikli Taşıtlarda CO 2 nin Geleceği

İ klim değişikliği probleminin giderek ciddi olarak ele alınmaya OTAM AYLIK BÜLTEN İÇİNDEKİLER. Elektrikli Taşıtlarda CO 2 nin Geleceği SAYI 49 EKİM 2013 OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ ARAŞTIRMA GELİŞTİRME A.Ş. İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ VAKFI OTOMOTİV SANAYİİ DERNEĞİ TAŞIT ARAÇLARI YAN SANAYİCİLERİ DERNEĞİ OTOMOTİV ENDÜSTRİSİ İHRACATÇILAR BİRLİĞİ

Detaylı

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL Kömür ve Doğalgaz Öğr. Gör. Onur BATTAL 1 2 Kömür yanabilen sedimanter organik bir kayadır. Kömür başlıca karbon, hidrojen ve oksijen gibi elementlerin bileşiminden oluşmuş, diğer kaya tabakalarının arasında

Detaylı

2011'de enerji güvenliği meselesine nasıl bakalım?

2011'de enerji güvenliği meselesine nasıl bakalım? tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı 2011'de enerji güvenliği meselesine nasıl bakalım? 13. Enerji Arenası İstanbul, 8 Eylül 2011 Sayfa 2 Kısaca TEPAV Üç temel disiplinde araştırma kapasitesi

Detaylı

Halka açık seminer Elektrik Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi Organizasyonu 22 Nisan 2000, saat 18:00 Hamamizade İhsan Bey Kültür Merkezi - Trabzon

Halka açık seminer Elektrik Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi Organizasyonu 22 Nisan 2000, saat 18:00 Hamamizade İhsan Bey Kültür Merkezi - Trabzon ÜLKEMİZİN ENERJİ DURUMU, SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Halka açık seminer Elektrik Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi Organizasyonu 22 Nisan 2, saat 18: Hamamizade İhsan Bey Kültür Merkezi - Trabzon Doç.

Detaylı

HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012

HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012 HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012 Ulusal Emisyon Tavanlarının Belirlenmesi Ülkemizin, Ø Uzun Menzilli Sınırötesi Hava Kirliliği Sözleşmesi (CLRTAP)

Detaylı

JEOTERMAL ELEKTRİK SANTRALLERİ İÇİN TÜRKİYE DE EKİPMAN ÜRETİM İMKANLARI VE BUHAR JET EJEKTÖRLERİ ÜRETİMİ

JEOTERMAL ELEKTRİK SANTRALLERİ İÇİN TÜRKİYE DE EKİPMAN ÜRETİM İMKANLARI VE BUHAR JET EJEKTÖRLERİ ÜRETİMİ JEOTERMAL ELEKTRİK SANTRALLERİ İÇİN TÜRKİYE DE EKİPMAN ÜRETİM İMKANLARI VE BUHAR JET EJEKTÖRLERİ ÜRETİMİ Karbonsan ın fabrikası, Orhangazi Bursa da bulunmaktadır. Karbonsan ın ürün çeşitlerini genel çerçevesiyle

Detaylı

Şekil.1 - Dünyanın Teknik RÜZGAR POTANSİYEL Dağılımı. [ Dünya Toplamı 53,000 TWh / yıl ] 10.600 10.600 5.400 4.800 4.600 3.000 3.000.

Şekil.1 - Dünyanın Teknik RÜZGAR POTANSİYEL Dağılımı. [ Dünya Toplamı 53,000 TWh / yıl ] 10.600 10.600 5.400 4.800 4.600 3.000 3.000. DÜNYA DA RÜZGAR ENERJİSİ KAYNAK POTANSİYELİ [ Derleyen - Dr.Atillâ AKALIN ] 1. Dünya da Rüzgar Potansiyeli Bu çalışma içinde yer almamasına rağmen, Rüzgar potansiyeli tespitinde, teknolojik - tarihsel

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 24 Ekim 2014 29. Mühendislik Dekanları Konseyi Toplantısı

Detaylı

KÖMÜRÜN GAZLAŞTIRILMASI YOLUYLA ELDE EDİLEN SENTEZ GAZINDAN METANOL ÜRETİMİ

KÖMÜRÜN GAZLAŞTIRILMASI YOLUYLA ELDE EDİLEN SENTEZ GAZINDAN METANOL ÜRETİMİ Ek 2 ULUSAL ÖĞRENCİ TASARIM YARIŞMASI PROBLEM TANIMI KÖMÜRÜN GAZLAŞTIRILMASI YOLUYLA ELDE EDİLEN SENTEZ GAZINDAN METANOL ÜRETİMİ 1. Giriş Türk kömür rezervlerinden metanol üretimi Kömürden metanol üretimi,

Detaylı

Fukushima Nükleer Güç Reaktörleri Kazaları Sonrası Modern Nükleer Santraller

Fukushima Nükleer Güç Reaktörleri Kazaları Sonrası Modern Nükleer Santraller Fukushima Nükleer Güç Reaktörleri Kazaları Sonrası Modern Nükleer Santraller Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Fizik Mühendisleri Odası (canguzel.taner@gmail.com) Mart 2011 de Japonya depremi

Detaylı

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Dünya Enerji Görünümü 2012 Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Genel Durum Küresel enerji sisteminin temelleri değişiyor Bazı ülkelerde petrol ve doğalgaz üretimi

Detaylı

ENERJİ KANUNU. İ.Yenal CEYLAN Makina Mühendisi. Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü

ENERJİ KANUNU. İ.Yenal CEYLAN Makina Mühendisi. Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü ENERJİ VERİML MLİLİĞİİĞİ KANUNU ve MALİ DESTEK İMKANLARI İ.Yenal CEYLAN Makina Mühendisi ENERJİ VERİML MLİLİĞİİĞİ KANUNU ve MALİ DESTEK İMKANLARI A. Verimlilik Artırıcı Projelerin (VAP) Desteklenmesi B.

Detaylı

TEKSTİLDE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM. Prof.Dr. Şule ALTUN, Bursa Teknik Üniversitesi

TEKSTİLDE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM. Prof.Dr. Şule ALTUN, Bursa Teknik Üniversitesi TEKSTİLDE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM Prof.Dr. Şule ALTUN, Bursa Teknik Üniversitesi İklim değişikliği Küresel iklim değişikliği Küresel Isınma Sera gazları 1. Karbon Dioksit (CO 2 ) 2. Metan (CH 4 ) 3. Diazot

Detaylı

TÜM ÜLKELER NÜKLEER SANTRALLARIN YAPIMINDAN VAZGEÇERKEN, BĐZDE NEDEN HALA NÜKLEER SANTRAL(LAR) YAPILMASINA ÇALIŞILIYOR?

TÜM ÜLKELER NÜKLEER SANTRALLARIN YAPIMINDAN VAZGEÇERKEN, BĐZDE NEDEN HALA NÜKLEER SANTRAL(LAR) YAPILMASINA ÇALIŞILIYOR? Bugün hem gelişmiş ülkelerde hem de gelişmekte olan ülkelerde hızlı nüfus artışı, sanayileşme, gelişen teknolojinin doğal ihtiyacı gibi bir çok nedenden dolayı enerjiye olan talep hızla artmaktadır. Klasik

Detaylı

TEKSTİLDE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM

TEKSTİLDE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM TEKSTİLDE SÜRDÜRÜLEBİLİR ÜRETİM Prof.Dr. Şule ALTUN, Bursa Teknik Üniversitesi B U T E K O M S E M I N E R L E R I, 2 9. 0 9. 2 0 1 4, B U R S A İklim değişikliği Küresel iklim değişikliği Küresel Isınma

Detaylı

DEMİR-ÇELİK SEKTÖRÜNDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ & YÖNETİMİ

DEMİR-ÇELİK SEKTÖRÜNDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ & YÖNETİMİ DEMİR-ÇELİK SEKTÖRÜNDE ENERJİ VERİMLİLİĞİ & YÖNETİMİ Serpil Çimen Teknik İşler Direktörü Türkiye Çelik Üreticileri Derneği 15 Ocak 2014 WOW Kongre Merkezi -İstanbul Türkiye nin Ham Çelik Üretimi (mmt)

Detaylı

BİYO ENERJİ İLE ÇALIŞAN İKLİMLENDİRME VE ELEKTRİK ÜRETİM SANTRALİ. Çevre dostu teknolojiler

BİYO ENERJİ İLE ÇALIŞAN İKLİMLENDİRME VE ELEKTRİK ÜRETİM SANTRALİ. Çevre dostu teknolojiler Çevre dostu teknolojiler Kuruluş yılımız olan 2007 senesi, alarm veren iklim değişimi raporunun Birleşmiş Milletler tarafından açıklanmasının da tarihidir. Aynı zamanda fosil enerji kaynakları miktarının

Detaylı

RÜZGAR ENERJİ SANTRALLERİ BİLEŞENLERİNİN NEDEN YURT İÇİNDE ÜRETİLMESİ GEREKLİLİĞİ VE BU SÜREÇTE YAŞANAN SIKINTILAR/ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

RÜZGAR ENERJİ SANTRALLERİ BİLEŞENLERİNİN NEDEN YURT İÇİNDE ÜRETİLMESİ GEREKLİLİĞİ VE BU SÜREÇTE YAŞANAN SIKINTILAR/ÇÖZÜM ÖNERİLERİ RÜZGAR ENERJİ SANTRALLERİ BİLEŞENLERİNİN NEDEN YURT İÇİNDE ÜRETİLMESİ GEREKLİLİĞİ VE BU SÜREÇTE YAŞANAN SIKINTILAR/ÇÖZÜM ÖNERİLERİ A. Emre Demirel Ege Kule AŞ/Fabrika Müdürü 1 EGE KULE A.Ş. Ege Kule, 1955

Detaylı

Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü. Enerjinin Önemi? Enerji Sistemleri Mühendisi Kimdir?

Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü. Enerjinin Önemi? Enerji Sistemleri Mühendisi Kimdir? Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü Enerjinin Önemi? Enerji, ekonomik ve sosyal kalkınmanın temel unsurlarından biri olması yanısıra, yaşamın sürdürülebilmesi

Detaylı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı Günlük Hayatımızda Enerji Tüketimi Fosil Yakıtlar Kömür Petrol Doğalgaz

Detaylı

Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler

Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler Ankara, 24 Mart 2015 Çerçeve Temel endişe: İklim değişikliği

Detaylı

DEPREM VE TSUNAMİ NİN ARDINDAN FUKUSHİMA NÜKLEER SANTRALİ (BİRİNCİ VE ÜÇÜNCÜ ÜNİTELER)

DEPREM VE TSUNAMİ NİN ARDINDAN FUKUSHİMA NÜKLEER SANTRALİ (BİRİNCİ VE ÜÇÜNCÜ ÜNİTELER) DEPREM VE TSUNAMİ NİN ARDINDAN FUKUSHİMA NÜKLEER SANTRALİ (BİRİNCİ VE ÜÇÜNCÜ ÜNİTELER) 14.03.2011 Bilindiği üzere, 11 Mart 2011 tarihinde Japonya da, dünyada gerçekleşmiş en büyük beşinci deprem meydana

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

2012 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2012 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYADA ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Bilindiği üzere, elektrik enerjisi tüketimi gelişmişliğin göstergesidir. Bir ülkedeki kişi başına düşen

Detaylı

ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN VE YAKIT ETKİNLİK POLİTİKALARININ PETROL FİYATLARINA ETKİSİ

ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN VE YAKIT ETKİNLİK POLİTİKALARININ PETROL FİYATLARINA ETKİSİ ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN VE YAKIT ETKİNLİK POLİTİKALARININ PETROL FİYATLARINA ETKİSİ Ersin ÖKTEM 1 Yrd.Doç.Dr. İzzettin TEMİZ 2 1 Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı TPAO, eoktem@tpao.gov.tr 2 Gazi Üniversitesi

Detaylı

ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030

ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030 VİZYON BELGESİ(TASLAK) ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030 (03-05 Aralık 2015, İstanbul) BÖLÜM 1 Nükleer Güç Programı (NGP) Geliştirilmesinde Önemli Ulusal Politika Adımları Temel

Detaylı

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen ix xiii xv xvii xix xxi 1. Çevre Kimyasına Giriş 3 1.1. Çevre Kimyasına Genel Bakış ve Önemi

Detaylı

Elektrik Üretiminde Enerji Verimliliği için KOJENERASYON VE TRİJENERASYON

Elektrik Üretiminde Enerji Verimliliği için KOJENERASYON VE TRİJENERASYON Elektrik Üretiminde Enerji Verimliliği için KOJENERASYON VE TRİJENERASYON 27 MAYIS 2015 - İZMİR Yavuz Aydın Başkan TÜRKOTED KÜRESEL ENERJİ PİYASALARINDA GELİŞMELER VE BEKLENTİLER 2 02.06.2015 The future

Detaylı

BİRLEŞİK GÜÇ ve ISI SANTRALLERİ

BİRLEŞİK GÜÇ ve ISI SANTRALLERİ BİRLEŞİK GÜÇ ve ISI SANTRALLERİ ENERJİ GİDERLERİNİZİ AZALTMAYA, OPERASYON GELİRLERİNİZİ ARTTIRMAYA, KESİNTİSİZ,TEMİZ ve BAĞIMSIZ KENDİ ENERJİLERİNİZİ SAĞLAMAYA, GELECEĞE HAZIR MISINIZ?... Tres Enerji Üretim

Detaylı

NÜKLEER YAKIT ÜRETİMİ VE NÜKLEER ATIK DÖNÜŞÜMÜNDE HIZLANDIRICI KAYNAKLI SİSTEMLE FÜZYON-FİSYON (HİBRİD) SİSTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI

NÜKLEER YAKIT ÜRETİMİ VE NÜKLEER ATIK DÖNÜŞÜMÜNDE HIZLANDIRICI KAYNAKLI SİSTEMLE FÜZYON-FİSYON (HİBRİD) SİSTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI NÜKLEER YAKIT ÜRETİMİ VE NÜKLEER ATIK DÖNÜŞÜMÜNDE HIZLANDIRICI KAYNAKLI SİSTEMLE FÜZYON-FİSYON (HİBRİD) SİSTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI Adnan SÖZEN, H.Mehmet ŞAHİN, Mustafa ÜBEYLİ Gazi Üniversitesi, Teknik

Detaylı

FUKUSHIMA KAZASI SONRASI NÜKLEER GÜVENLİK AÇISINDAN ÇIKARTILAN DERSLER

FUKUSHIMA KAZASI SONRASI NÜKLEER GÜVENLİK AÇISINDAN ÇIKARTILAN DERSLER FUKUSHIMA KAZASI SONRASI NÜKLEER GÜVENLİK AÇISINDAN ÇIKARTILAN DERSLER Dr. Serhat KÖSE Türkiye Atom Enerjisi Kurumu 9 Mart 2013 Fizik Mühendisleri Odası 1 İÇERİK Giriş Nükleer Güvenlik Fukushima sonrası

Detaylı

ENERJİ TASARRUFUNDA KOMBİNE ÇEVRİM VE KOJENERASYONUN YERİ VE ÖNEMİ. Yavuz Aydın 10 Ocak 2014

ENERJİ TASARRUFUNDA KOMBİNE ÇEVRİM VE KOJENERASYONUN YERİ VE ÖNEMİ. Yavuz Aydın 10 Ocak 2014 ENERJİ TASARRUFUNDA KOMBİNE ÇEVRİM VE KOJENERASYONUN YERİ VE ÖNEMİ Yavuz Aydın 10 Ocak 2014 Enerji Tasarrufunda Kombine Çevrim ve Kojenerasyon Yaşadığımız dünyada elektrik üretiminin % 80 i fosil yakıtlardan

Detaylı

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GİRİŞ POTANSİYEL MEVZUAT VE DESTEK MEKANİZMALARI MEVCUT DURUM SONUÇ Türkiye Enerji

Detaylı

TTGV Yenilenebilir Enerji ve Enerji Verimliliği Destekleri

TTGV Yenilenebilir Enerji ve Enerji Verimliliği Destekleri TTGV Yenilenebilir Enerji ve Enerji Verimliliği Destekleri Yenilenebilir Enerji ve Enerji Verimliliğinin Finansmanı Bilgilendirme Toplantısı Ferda Ulutaş Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı Odakule-İstanbul,

Detaylı

ENERJİ TASARRUFUNDA CAM FAKTÖRÜ

ENERJİ TASARRUFUNDA CAM FAKTÖRÜ GÜNDEM ENERJİ NEDİR KÜRESEL ISINMA ve KYOTO PROTOKOLÜ TÜRKİYE DE NELER YAPILIYOR? ENERJİ KİMLİK BELGESİ ve LEED SERTİFİKASI YALITIM MALZEMESİ OLARAK CAM ISI, GÜNEŞ VE IŞIK SÖZ KONUSU OLDUĞUNDA CAM İLE

Detaylı

TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris)

TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris) TEST REHBER İLKELERİ PROGRAMI ULUSAL KOORDİNATÖRLER ÇALIŞMA GRUBU 26. TOPLANTISI (8-11 Nisan 2014, Paris) Dr. A. Alev BURÇAK Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Sunu Planı OECD Hakkında

Detaylı

Enerji ve çevre alanında Bir dünya lideri. 27 Haziran, 2011 Paris

Enerji ve çevre alanında Bir dünya lideri. 27 Haziran, 2011 Paris Enerji ve çevre alanında Bir dünya lideri 27 Haziran, 2011 Paris İçindekiler 1. 2. Profil ve Faaliyetler Strateji ve Esneklik Profil ve Faaliyetler Kamu hizmet kurumlarındaki hizmetlerin tarihi Société

Detaylı

2013 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2013 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYADA ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Bilindiği üzere, elektrik enerjisi tüketimi gelişmişliğin göstergesidir. Bir ülkedeki kişi başına düşen

Detaylı

Ülkemizde Elektrik Enerjisi:

Ülkemizde Elektrik Enerjisi: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik-Bilgisayar Bilim Kolu Eğitim Seminerleri Dizisi 6 Mart 8 Mayıs 22 Destekleyen Kuruluşlar: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ. Etüt Çalışmaları ve Yasal Durum. Erdal ÇALIKOĞLU Sanayide Enerji Verimliliği Şube Müdürü V.

ENERJİ VERİMLİLİĞİ. Etüt Çalışmaları ve Yasal Durum. Erdal ÇALIKOĞLU Sanayide Enerji Verimliliği Şube Müdürü V. ENERJİ VERİMLİLİĞİ Etüt Çalışmaları ve Yasal Durum Erdal ÇALIKOĞLU Sanayide Enerji Verimliliği Şube Müdürü V. Neden Enerji Verimliliği? Fosil kaynaklar görünür gelecekte tükenecek. Alternatif kaynaklar

Detaylı

PERFECTION IN ENERGY & AUTOMATION ENDÜSTRİYEL KOJENERASYON UYGULAMALARI

PERFECTION IN ENERGY & AUTOMATION ENDÜSTRİYEL KOJENERASYON UYGULAMALARI ENDÜSTRİYEL KOJENERASYON UYGULAMALARI MAYIS 2015 1 Kojenerasyon Nedir? Bugün enerji, insanların hayatındaki en önemli olgulardan birisi haline gelmiştir. Kojenerasyon fikri, tamamen enerji verimliliği

Detaylı

Diğer yandan Aquatherm kataloglarında bu konuda aşağıdaki diyagramlar bulunmaktadır.

Diğer yandan Aquatherm kataloglarında bu konuda aşağıdaki diyagramlar bulunmaktadır. Düşük Sıcaklıklı Isıtma, Yüksek Sıcaklıklı Soğutma Ve Isı Pompası Sistemleri Dr. İbrahim ÇAKMANUS Dünyamızda enerji, istenilen yer ve zamanda seyrek olarak uygun sıcaklıkta bulunur. Mühendisler için temel

Detaylı

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI Bosad Genel Sekreterliği SEKTÖR ANALİZİ Otomotiv OEM boyaları dünyanın en büyük boya segmentlerinden biridir. Otomotiv OEM boyaları, 2011 yılında toplam küresel boya

Detaylı

SANAYİDE VE KOBİ LERDE ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN ARTIRILMASI PROJESİ HAZIRLIK ÇALIŞTAYI. Dr. Mehmet DUYAR

SANAYİDE VE KOBİ LERDE ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN ARTIRILMASI PROJESİ HAZIRLIK ÇALIŞTAYI. Dr. Mehmet DUYAR SANAYİDE VE KOBİ LERDE ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN ARTIRILMASI PROJESİ HAZIRLIK ÇALIŞTAYI Dr. Mehmet DUYAR Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Sanayi Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcısı Ankara- Haziran 2009 ENERJİ

Detaylı

İÇİNDEKİLER ANA BÖLÜM I: RADYASYON, RADYOAKTİVİTE,VÜCUDA ETKİLER VE RİSK KAVRAMI...1. Bölüm 1: Radyasyonla İlgili Kısa Açıklamalar...

İÇİNDEKİLER ANA BÖLÜM I: RADYASYON, RADYOAKTİVİTE,VÜCUDA ETKİLER VE RİSK KAVRAMI...1. Bölüm 1: Radyasyonla İlgili Kısa Açıklamalar... İÇİNDEKİLER ANA BÖLÜM I: RADYASYON, RADYOAKTİVİTE,VÜCUDA ETKİLER VE RİSK KAVRAMI...1 Bölüm 1: Radyasyonla İlgili Kısa Açıklamalar...3 Bölüm 2: İyonlaştırıcı Radyasyonlar Vücudumuzu Nasıl Etkiliyor?...7

Detaylı

Okullardaki Elektrik Sistemlerinde Enerji Verimliliği Sağlamanın Yolları

Okullardaki Elektrik Sistemlerinde Enerji Verimliliği Sağlamanın Yolları Okullardaki Elektrik Sistemlerinde Enerji Verimliliği Sağlamanın Yolları Yrd. Doç. Dr. Hacer Şekerci Yaşar Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü (Bina Enerji Yöneticisi)

Detaylı

TÜRKĐYE DE DÖKÜM SEKTÖRÜ 23.02.2007

TÜRKĐYE DE DÖKÜM SEKTÖRÜ 23.02.2007 TÜRKĐYE DE DÖKÜM SEKTÖRÜ 1 23.02.2007 Demir ve Çelik Döküm Sanayi sektörü; endüksiyon, ark veya kupol ocaklarında, çeşitli pik demiri, çelik hurdaları ve ferro alaşımların ergitilerek, kalıplama tesislerinde

Detaylı

Sürdürülebilir Enerji Politikalarında Nükleer Enerji nin Yeri ve Türkiye

Sürdürülebilir Enerji Politikalarında Nükleer Enerji nin Yeri ve Türkiye Sürdürülebilir Gelişme Sürdürülebilir Enerji Politikalarında Nükleer Enerji nin Yeri ve Türkiye Prof. Dr. Hasan SAYGIN İstanbul Teknik Üniversitesi Enerji Enstitüsü e-mail:sayginh@itu.edu.tr Tel cep:0

Detaylı

REDA LOW TEMP. EVAPORATOR FOR WHEY CONCENTRATION. REDA EVAPORATOR Düşük ısıda Peynir Altı Suyu Konsantrasyonu için

REDA LOW TEMP. EVAPORATOR FOR WHEY CONCENTRATION. REDA EVAPORATOR Düşük ısıda Peynir Altı Suyu Konsantrasyonu için 1 REDA LOW TEMP. EVAPORATOR FOR WHEY CONCENTRATION REDA EVAPORATOR Düşük ısıda Peynir Altı Suyu Konsantrasyonu için Mod.CS5000-3E Peyniraltısuyu Konsantrasyonu için REDA Evaporatör ( 5.000l/h su uçurma

Detaylı

Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı

Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı Enerji verimliliği / Sanayide enerji verimliliği Türkiye de enerji yoğunluğu Enerji tüketim verileri Türkiye de enerji verimliliği projeleri

Detaylı

ENERJİDE TEMİZ KÖMÜR ÖZET

ENERJİDE TEMİZ KÖMÜR ÖZET ENERJİDE TEMİZ KÖMÜR Güven ÖNAL, Zeki DOĞAN İstanbul Teknik Üniversitesi Maden Mühendisliği Bölümü 34469 Maslak İstanbul onalg@itu.edu.tr ÖZET Dünya da, enerji gereksiniminin 87 si kömür, petrol ve doğalgaz

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 1960-2013

Türkiye de Bankacılık Sektörü 1960-2013 Türkiye de Bankacılık Sektörü 196-213 Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası Kart Merkezi,

Detaylı

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık

Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık Türkiye de Bankacılık Sektörü 2009-2013 Aralık Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, Türkiye İstatistik Kurumu, Sermaye Piyasası Kurumu, Bankalararası

Detaylı

İçten Yanmalı Motorların Doğalgazla Çalışır Hale Getirilmeleri ve Dönüştürülmüş Motorların Performans Parametrelerinin Analizi

İçten Yanmalı Motorların Doğalgazla Çalışır Hale Getirilmeleri ve Dönüştürülmüş Motorların Performans Parametrelerinin Analizi İçten Yanmalı Motorların Doğalgazla Çalışır Hale Getirilmeleri ve Dönüştürülmüş Motorların Performans Parametrelerinin Analizi (Conversion of Internal Combustion Engines to Usage of Natural Gas and Performance

Detaylı

ÇEVRE ALANıNDA FINANSMAN FıRSATLARı

ÇEVRE ALANıNDA FINANSMAN FıRSATLARı ÇEVRE ALANıNDA FINANSMAN FıRSATLARı Dr. Şafak HENGİRMEN TERCAN Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanı safakhengirmen@hotmail.com Çevre Alanında Kapasite Geliştirme Projesi Yerel Çevre Eylem Planları Finansman

Detaylı

We are experts of. workplace culture. GIFTWORK Modelini Anlamak. greatplacetowork.com.tr

We are experts of. workplace culture. GIFTWORK Modelini Anlamak. greatplacetowork.com.tr We are experts of workplace culture GIFTWORK Modelini Anlamak greatplacetowork.com.tr Great Place to Work Hakkında Great Place to Work Enstitüsü bugün dünyada 53 ülkede faaliyet gösteren, 25 Yıldır işletmeleri

Detaylı

Sistemleri. (Kojenerasyon) Sedat Akar Makina Mühendisi Topkapı Endüstri, Gn.Md. 04.01.2010 - İstanbul

Sistemleri. (Kojenerasyon) Sedat Akar Makina Mühendisi Topkapı Endüstri, Gn.Md. 04.01.2010 - İstanbul Birleşik ik Isı ve GüçG Sistemleri (Kojenerasyon) Sedat Akar Makina Mühendisi Topkapı Endüstri, Gn.Md. 1 Birleşik ik Isı ve GüçG Sistemi Kojenerasyon- Nedir? En temel ifadeyle ; Elektrik ve Isının aynı

Detaylı

BUHAR KAZANLARININ KĐMYASAL OLARAK TEMĐZLENME ĐHTĐYAÇLARININ KRĐTERLERĐ

BUHAR KAZANLARININ KĐMYASAL OLARAK TEMĐZLENME ĐHTĐYAÇLARININ KRĐTERLERĐ KORT-06/rev 2(Kasım.1995) 1 BUHAR KAZANLARININ KĐMYASAL OLARAK TEMĐZLENME ĐHTĐYAÇLARININ KRĐTERLERĐ Bir buhar kazanının kirli olup,olmadığının,dolayısıyla temizlenmesinin gerekip,gerekmediğinin kriterleri

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

BAŞVURU DOSYASI FORMATI SANAYİDE ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN ARTIRILMASI PROJELERİ (SEVAP) Endüstriyel İşletme Logosu... Endüstriyel İşletme İsmi...

BAŞVURU DOSYASI FORMATI SANAYİDE ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN ARTIRILMASI PROJELERİ (SEVAP) Endüstriyel İşletme Logosu... Endüstriyel İşletme İsmi... EK-1 BAŞVURU DOSYASI FORMATI 1. Sayfa: KAPAK Başvuru dosyası kapağı aşağıdaki formata göre hazırlanır. SANAYİDE ENERJİ VERİMLİLİĞİNİN ARTIRILMASI PROJELERİ (SEVAP) Endüstriyel İşletme Logosu... Endüstriyel

Detaylı

KOJENERASYON ve TRİJENERASYON TEKNOLOJİLER

KOJENERASYON ve TRİJENERASYON TEKNOLOJİLER KOJENERASYON ve TRİJENERASYON TEKNOLOJİLER LERİ 1 Mayıs 2009 Mehmet Türkel Türkiye Kojenerasyon Derneği Kojenerasyon ve Trijenerasyon Teknolojileri Tanımlar, Tipleri ve Örnekler Yararları Çevresel Değerlendirme

Detaylı

Kısa Süreli Rüzgar Enerjisi Tahmini Giriş

Kısa Süreli Rüzgar Enerjisi Tahmini Giriş Kısa Süreli Rüzgar Enerjisi Tahmini Giriş Murat DURAK Yönetim Kurulu Başkanı (Türkiye Rüzgar Enerjisi Birliği-TÜREB) md@enermet.com.tr www.tureb.com.tr 5 Mart, 2010 ANKARA 1 1. Giriş (TÜREB) 2. RES Projelerinin

Detaylı

ÇEVRECİ EKONOMİK GÜVENLİ

ÇEVRECİ EKONOMİK GÜVENLİ ÇEVRECİ EKONOMİK GÜVENLİ İçindekiler 1. Dünya daki ve Türkiye deki CNG Otobüs Pazarı 2. Neden CNG Yakıt Tercih Edilmeli? 3. Doğalgaz (CNG) ile Dizel Yakıt Karşılaştırması 4. CNG Yakıtlı Otobüslerin SWOT

Detaylı

Biyoenerjide Güncel ve Öncelikli Teknoloji Alanları ve TTGV Destekleri

Biyoenerjide Güncel ve Öncelikli Teknoloji Alanları ve TTGV Destekleri Biyoenerjide Güncel ve Öncelikli Teknoloji Alanları ve TTGV Destekleri Ferda Ulutaş Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı TIREC 2010 Türkiye Uluslararası Yenilenebilir Enerji Kongresi Türkiye Biyoenerji Piyasası

Detaylı

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ

KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI MERKEZİ Yükseköğretim Sisteminin Uluslararasılaşması Çerçevesinde Türk Üniversitelerinin Uluslararası Öğrenciler İçin Çekim Merkezi Haline Getirilmesi Araştırma Projesi KALKINMA BAKANLIĞI KALKINMA ARAŞTIRMALARI

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

Pompaj Depolamalı Hidroelektrik Santral i kısaca açıklayarak avantajlarını ve teknik detaylarını kısaca özetleyebilir misiniz? "PHES"LERE İLGİ ARTIYOR

Pompaj Depolamalı Hidroelektrik Santral i kısaca açıklayarak avantajlarını ve teknik detaylarını kısaca özetleyebilir misiniz? PHESLERE İLGİ ARTIYOR "Dr. Cihat Tuna: Bu sistem Dünyada 1900 lü yıllardan beri kullanılmakta ve her geçen gün yapılan PHES yatırımları artırılmaktadır. Dünyada, 25.000 MW güç ile Japonya başta olmak üzere pek çok gelişmiş

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

ısı pompaları Çevre Dostu Isıtma Çözümleri Faturayı Dünya ya kesmeyen ısıtma sistemleri

ısı pompaları Çevre Dostu Isıtma Çözümleri Faturayı Dünya ya kesmeyen ısıtma sistemleri ısı pompaları Çevre Dostu Isıtma Çözümleri Faturayı Dünya ya kesmeyen ısıtma sistemleri GÜNEŞ ENERJİSİ TÜM YIL BOYUNCA KULLANILIR ÜCRETSİZ ENERJİYE SINIRSIZ ERİŞİM Dimplex ısı pompaları gelecek için verimli

Detaylı