Çimento, Kireç ve Magnezyum Oksit İmalat Sanayilerinde

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Çimento, Kireç ve Magnezyum Oksit İmalat Sanayilerinde"

Transkript

1 AVRUPA KOMİSYONU Çimento, Kireç ve Magnezyum Oksit İmalat Sanayilerinde Mevcut En İyi Teknikler Referans Dokümanı Mayıs 2010

2 İşbu doküman aşağıda listelenen ve yeniden gözden geçirilmesi gereken dokümanlardan biridir: Mevcut En İyi Teknikler Referans Dokümanı Büyük Yakma Tesisleri Madeni Yağ ve Gaz Rafinerileri Demir ve Çelik Üretimi Demir İçeren Metaller İşleme Sanayi Demirdışı Metal Sanayileri Demir ve Döküm Sanayi Metal ve Plastiklerin Yüzey İşlemleri Çimento, Kireç ve Magnezyum Oksit İmalat Sanayileri Cam İmalat Sanayi Seramik İmalat Sanayi Büyük Hacimli Organik Kimya Sanayi Organik İnce Kimyasal Maddeler İmalatı Polimer Üretimi Klor Alkali İmalat Sanayi Büyük Hacimli İnorganik Kimyasallar Amonyak, Asit ve Gübre Sanayileri Büyük Hacimli İnorganik Kimyasallar Toprak Sanayi ve Diğerleri Özel İnorganik Kimyasallar Üretimi Kimya Sektöründe Genel Atık Su ve Atık Gaz Arıtım/Yönetim Sistemleri Atık Arıtma Sanayileri Atık Yakma Madencilik Faaliyetlerinde Maden Atıkları ve Atık-Kayaç Yönetimi Kağıt Hamuru ve Kağıt Sanayi Tekstil Sanayi Post ve Deri Tabaklama Mezbaha ve Hayvan Yan Ürünleri Sanayi Yiyecek, İçecek ve Süt Sanayileri Yoğun Kümes Hayvanı ve Domuz Yetiştiriciliği Organik Solventlerin Kullanımı ile Yapılan Yüzey İşlemleri Endüstriyel Soğutma Sistemleri Depolama Emisyonları Enerji Verimliliği Referans Doküman... İzleme Genel İlkeleri Ekonomi ve Çapraz Medya Etkileri Kod LCP REF I&S FMP NFM SF STM CLM GLS CER LVOC OFC POL CAK LVIC-AAF LVIC-S SIC CWW WT WI MTWR PP TXT TAN SA FDM IRPP STS ICS EFS ENE MON ECM Taslak ve nihai dokümanların elektronik versiyonları genel kullanıma açık olup adresinden indirilebilir.

3 ÇİMENTO, KİREÇ VE MAGNEZYUM OKSİT İMALAT SANAYİLERİNDE MEVCUT EN İYİ TEKNİKLER REFERANS DOKÜMANI YÖNETİCİ ÖZETİ GİRİŞ Çimento, Kireç ve Magnezyum Oksit İmalat Sanayileri başlıklı BAT (Mevcut En İyi Teknikler) Referans Dokümanı (BREF), 2008/1/EC sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifinin (IPPC Direktifi) 17(2) nci Maddesi kapsamında gerçekleştirilen bilgi alışverişini yansıtmaktadır. Bu Yönetici Özetinde ana bulgular tanımlanmakta ve başlıca BAT sonuçları ve ilgili tüketim ve emisyon seviyelerinin özeti verilmektedir. Yönetici Özeti, işbu dokümanın amaçlarını, nasıl kullanılması gerektiğini ve yasal koşulları açıklayan Önsöz ile bağlantılı olarak okunmalıdır. Bu Yönetici Özeti, bağımsız bir doküman olarak da okunabilir ve anlaşılabilir, ancak, özet niteliği taşıdığından, tüm belgenin ortaya koyduğu karmaşık bilgileri içermemektedir. Bu nedenle Yönetici Özeti, BAT karar verme sürecinde bir araç olarak bu dokümanın tamamının yerini alamaz. DOKÜMANIN KAPSAMI İşbu dokümanda 2008/1/EC sayılı Direktif Ek I Bölüm 3.1 de belirtilen ve aşağıda yer alan endüstriyel faaliyetler ele alınmaktadır; '3.1. Döner fırınlarda çimento klinkeri üretimi yapan ve kapasitesi 500 ton/gün ün üzerinde olan tesisler ile Döner fırınlarda kireç üretimi yapan ve kapasitesi 50 ton/gün ün üzerinde olan veya diğer fırınlarda kireç üretimi yapan ve kapasitesi 50 ton/gün ün üzerinde olan tesisler.' İşbu doküman çimento ve kireç sanayine ilave olarak kuru proses yöntemi ile magnezyum oksit üretimini de kapsamaktadır. İşbu BREF dokümanı biri çimento sanayi, diğeri kireç sanayi ve öbürü de madenden çıkartılan doğal manyezit (magnezyum karbonat MgCO 3 ) bazlı kuru proses kullanılmak suretiyle magnezyum oksit üretimi olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. BREF lerin yazılmasına yönelik genel özet ve rehber uyarınca bu üç bölümün her birinde yedi kısım bulunmaktadır. İşbu belge, yukarıda belirtilen üç endüstriyel faaliyetin temel üretim faaliyetlerine ilaveten emisyon veya kirlilik üzerinde etkisi olabilecek ilişkili faaliyetleri de kapsamaktadır. Bu nedenle, işbu doküman ham maddelerin hazırlanmasından bitmiş ürünlerin sevkiyatına kadar olan faaliyetleri içermektedir. Bazı faaliyetler, örneğin, çimento klinkeri üretimi için taş ocakçılığı/madencilik ve şaft fırınlar ana faaliyet konusu ile doğrudan ilişkili görülmedikleri için kapsama dahil edilmemişlerdir. ÇİMENTO SANAYİ Temel Çevresel Konular Çimento, binalarda ve inşaat mühendisliği yapılarında kullanılan temel bir malzemedir. Avrupa Birliği nde çimento üretimi 2006 yılında 267,5 milyon ton ile dünya üretiminin yaklaşık % 10,5 ine eşit oranda gerçekleşmiştir yılında Avrupa Birliğinde çimento klinkeri ve mamul çimento üreten ve toplam 377 fırına sahip olan 268 tesis bulunmaktaydı. Ayrıca bunların dışında 90 öğütme tesisi (çimento değirmeni) ile değirmeni olmayan iki klinker tesisi vardı. Tipik bir fırının kapasitesi yaklaşık 3000 ton klinker/gün dür. Klinker pişirme işlemi, çimento üretimi için temel çevre sorunları olan enerji kullanımı ve havaya yapılan emisyonlar açısından sürecin en önemli bölümünü teşkil etmektedir. Belirli üretim proseslerine bağlı olarak çimento fabrikaları hava ve kara (atık) emisyonlarına neden olurlar. Bazı belirli nadir durumlarda su emisyonları da oluşabilir. Ayrıca çevre gürültü ve kokulardan da etkilenebilir. Havaya verilen en önemli kirletici maddeler toz, azot oksit ve kükürt dioksittir. Havaya verilenler arasında karbon oksitleri, poliklorlu dibenzo-p-dioksinler ve dibenzofuranlar, toplam organik karbon, metaller, hidrojen klorür ve hidrojen florür de bulunmaktadır. Hava kirliliğinin I

4 türü ve miktarı, örneğin; girdiler (hammaddeler ve kullanılan yakıt) ve uygulanan prosesin türü gibi değişik parametrelere bağlıdır. 1 ton klinker üretmek için AB de genel olarak tüketilen hammadde miktarı ortalama 1,52 tondur. Aradaki farkın çoğu kalsinasyon reaksiyonu (CaCO 3 CaO + CO 2 ) sırasında havaya yapılan karbondioksit emisyonları şeklinde süreç içinde kaybedilir. Uygulanan prosesler ve teknikler Hammaddeler madenden çıkartıldıktan, kırıldıktan, öğütüldükten ve homojenize edildikten sonra çimento üretiminin birinci adımı kalsiyum karbonatın kalsinasyonu sonucunda elde edilen kalsiyum oksitin silis, alümin ve demir oksit ile yüksek sıcaklıkta reaksiyona girerek klinkeri oluşturmasıdır. Daha sonra klinker çimento üretmek için alçı ve diğer bileşenlerle birlikte öğütülür veya değirmenden geçirilir. Kireçtaşı, marn veya tebeşir gibi doğal olarak oluşan kireçli tortular kalsiyum karbonatın kaynağını oluşturur. Silis, demir oksit ve alümin çeşitli cevherlerde ve minerallerde bulunur. Çeşitli türdeki atıklar kısmen doğal hammaddelerin yerini alacak şekilde kullanılabilir. Çimento sanayi enerji yoğun bir sanayi olup, enerji genelde üretim maliyetlerinin (yatırım maliyetleri hariç ancak elektrik maliyetleri dahil) yaklaşık %40 ını oluşturur. Proses için gerekli termal enerji talebini karşılamak için çeşitli konvansiyonel fosil ve atık yakıtlar kullanılabilir yılında en çok kullanılan yakıtlar petrol koku, kömür ve değişik atık türleri ile bunları izleyen linyit ve diğer katı yakıtlar, fuel oil ve doğal gaz olmuştur. Temel olarak, klinker pişirme prosesinin kendine has özellikleri atıkların hammadde ve/veya yakıt olarak kullanılmasını mümkün kılmaktadır. Klinker, yaş veya kuru uzun fırın sisteminin, yarı-yaş veya yarı-kuru ızgaralı önısıtıcılı (Lepol) fırın sisteminin, kuru süspansiyonlu ön ısıtıcılı fırın sisteminin veya ön ısıtıcılı/ön kalsinasyonlu fırın sisteminin bir parçasını oluşturabilecek olan bir döner fırında pişirilir yılında Avrupa da çimento üretiminin yaklaşık %90 ı kuru proses fırınlarından, %7,5 lik bölümü yarı-kuru ve yarı-yaş proses fırınlarından elde edilmiş olup, Avrupa üretiminin geriye kalan yaklaşık %2,5 lik bölümü yaş proses fırınlarından elde edilmiştir. Yarı-kuru ve yarı-yaş proses fırınlarında olduğu gibi Avrupa da faaliyet göstermekte olan yaş proses fırınlarının yenilendikleri zaman genelde kuru proses fırın sistemlerine dönüştürülmeleri beklenmektedir. KİREÇ SANAYİ Temel Çevresel Konular Kireç geniş bir ürün yelpazesinde, örneğin çelik arıtma işlemi sırasında eritken olarak, bina ve inşaatlarda bağlayıcı madde olarak ve su arıtma işlemi sırasında yabancı maddeleri çökeltmek için kullanılır. Kireç ayrıca endüstriyel sıvı atıkların ve baca gazlarının asidik bileşenlerinin nötralizasyonu için yoğun şekilde kullanılır yılında ticari ve teşebbüslerin kendi iç ihtiyaçlarına yönelik üretim de dahil olmak üzere toplam 28 milyon tonu bulan ve dünya toplam kireç üretiminin %20 sini oluşturan toplam Avrupa üretimi içinde Avrupa üretim piyasası yaklaşık 25 milyon ton kireci temsil etmiştir yılında AB-27 de kireç üreten yaklaşık 211 tesis (teşebbüslerin kendi iç ihtiyaçlarına yönelik kireç üretimi hariç) varken 2006 yılında ticari kireç üreten ve 551 adedi (veya yaklaşık %90 ı) şaft fırını olan toplam 597 fırın bulunmaktaydı. Şaft tipi fırınlar için tipik fırın kapasitesi günlük 50 ila 500 ton arasında değişmektedir. Kireç üretiminde genel olarak bir ton satışa hazır sönmemiş kireç üretimi için 1,4 ila 2,2 ton arasında kireçtaşı kullanılmaktadır. Tüketim, ürün türüne, kireçtaşının saflığına, kalsinasyon derecesine ve atık ürünlerin miktarına bağlıdır. Bakiye miktarın çoğu proses sırasında havaya yapılan karbon dioksit emisyonları yoluyla kaybedilir. Kireç sanayi büyük ölçüde enerji yoğun bir sanayi olup enerji giderleri toplam üretim maliyetinin %60 ına varan bölümünü oluşturur. Fırınlar gaz yakıtlar (örneğin; doğal gaz, kok fırını gazı), katı yakıtlar (örneğin; kömür, kok/taş kömürü) ve sıvı yakıtlar (örneğin; ağır/hafif fuel oil) ile ateşlenebilir. Ayrıca, yağ, plastik, kağıt, hayvan yemi, talaş gibi değişik türde atıklar da yakıt olarak kullanılır. II

5 Kireç üretimi ile ilişkilendirilen temel çevre sorunları hava kirliliği ve enerji kullanımıdır. Emisyonların ana kaynağı olan kireç pişirme prosesi enerjinin en fazla kullanıldığı prosestir. Kireç söndürme ve öğütme şeklindeki ikincil prosesler de önemli rol oynayabilirler. Belirli üretim prosesine bağlı olarak kireç tesisleri hava, su ve kara (atık olarak) emisyonlarına neden olurlar.ayrıca, çevre gürültüden ve kokulardan etkilenebilir. Havaya salınan başlıca kirletici maddeler toz, azot oksitler, kükürt dioksit ve karbon monoksittir. Kullanılan ham maddelere ve yakıtlara bağlı olarak poliklorlu dibenzo-p-dioksinler, poliklorlu dibenzofuranlar, toplam organik karbon, metaller, hidrojen klorür ve hidrojen florür de bu kapsama dahil olabilir. Uygulanan prosesler ve teknikler Kireç terimi sönmemiş ve sönmüş kireci içerir ve kireç ürünleri terimi ile eşanlamlıdır. Sönmemiş kireç veya pişmiş kireç kalsiyum oksittir (CaO). Sönmüş kireç ağırlıklı olarak kalsiyum hidroksitten (Ca (OH) 2 ) oluşur ve sönmüş kireç (kuru kalsiyum hidroksit tozu), kireç sütü ve kireç macunu (suda dağılmış kalsiyum hidroksit parçacıkları) içerir. Kireç yapma işlemi, karbon dioksitin serbest bırakılması ve oluşan oksitin elde edilmesi amacıyla kalsiyum ve/veya magnezyum karbonatların yakılmasından oluşur (CaCO 3 > CaO + CO 2 ). Fırından çıkan kalsiyum oksit ürünü depolanmak üzere siloya aktarılmadan önce genel olarak ufalanır, öğütülür ve/veya elenir. Pişmiş kireç, sönmemiş kireç olarak kullanılmak üzere silodan nihai tüketiciye teslim edilir veya sönmüş kireç üretimi için su ile karıştırılmak üzere bir hidratlama tesisine aktarılır. MAGNEZYUM OKSİT ÜRETİMİ (KURU PROSES YÖNTEMİYLE) Temel Çevre Sorunları Magnezyum oksit (MgO/magnezya) en önemli endüstriyel magnezyum bileşenidir ve başlıca çelik ve refrakter sanayiinde ve bunun yanısıra diğer birçok sanayi sektöründe kullanılır. Tam pişirilmiş magnezya (DBM), kostik kalsine magnezya (CCM) ve fused magnezya (FM) gibi değişik magnezyum oksit türleri kuru proses yöntemi kullanılmak suretiyle üretilir. Dünya manyezit üretimi 2003 yılında 12,5 milyon ton olmuştur. AB-27 de çimento üretimi 2003 yılında yaklaşık 2,3 milyon ton ile dünya üretiminin % 18,4 üne eşit oranda gerçekleşmiştir yılında dünya MgO üretimi kuru proses yöntemi kullanılmak suretiyle yaklaşık 5,8 milyon ton olarak gerçekleşmiştir. Mevcut bilgilere göre 2008 yılında AB-27 de 14 adet tesisi kullanmak suretiyle magnezyum oksit üreten (kuru proses yöntemiyle) sadece dokuz üretici vardı. Tek bir tesiste sekiz adet fırın çalıştıran bir üretici dışında tesis başına düşen fırın sayısı bir ila üç arasındadır. MgO ve özellikle DBM çok yüksek sıcaklıklarda üretildiği için MgO üretiminde enerji tüketimi yoğundur. MgO üretimi için enerji talebi 6 ila 12 GJ/t arasında değişir ve farklı etkenler tarafından belirlenir yılında yakıt olarak doğal gaz, petrol koku ve fuel oil kullanılmıştır. Magnezyum oksit üretimi ile ilişkilendirilen temel çevre sorunları hava kirliliği ve enerji kullanımıdır. Emisyonların ana kaynağı olan pişirme prosesi enerjinin en fazla kullanıldığı prosestir. Belirli MgO üretim proseslerine bağlı olarak tesisler hava, su ve kara (atık olarak) emisyonlarına neden olurlar Ayrıca, çevre gürültüden ve kokulardan etkilenebilir. Havaya salınan başlıca kirletici maddeler toz, azot oksitler, kükürt dioksit ve karbon oksitleridir (CO, CO 2 ). Uygulanan prosesler ve teknikler Ham manyezit madenden çıkartılır, kırılır, öğütülür veya değirmenden geçirilir ve pişirilmeden önce elenir. Madenden çıkartılan manyezitin %98 den fazlası çeşitli magnezya ürünlerinin üretimi için kullanılır. Manyezit deasidifikasyonunun kimyasal reaksiyonu endotermik olup yüksek pişirme sıcaklığına bağlıdır. Magnezyum oksidin değişik türleri olan CCM, DBM ve/veya FM üretimi için çeşitli pişirme proseslerine ve pişirme kademelerine ihtiyaç vardır. Çok hazneli fırınlar, şaft fırınlar veya döner sinterleme fırınları gibi çeşitli fırın türleri kullanılmaktadır. Fused magnezya üretimi için özel elektrikli ark fırınları kullanılmaktadır. III

6 ÇİMENTO, KİREÇ VE MAGNEZYUM OKSİT SANAYİ BAT (Mevcut En İyi Tekniklerin) tespiti için gözönüne alınması gereken teknikler CIPPC (Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrol) Direktifi nin çimento, kireç ve magnezyum oksit sanayilerinde uygulanabilmesi için önemli hususlar, havaya yapılan emisyonların azaltılması, enerji ve hammaddenin verimli bir biçimde kullanılması, proses kayıplarının/atıklarının minimizasyonu, geri kazanımı ve geri dönüştürülmesi ile etkin çevre ve enerji yönetim sistemleridir. Yukarıda belirtilen hususlar, çimento, kireç veya magnezyum oksit sektörlerinde uygulanabilirlikleri gözönüne alınmak suretiyle prosese entegre edilmiş olan çeşitli önlemler/teknikler ve boru sonu teknikleri yoluyla ele alınmıştır. Bu belgede yer alan önlemler/teknikler, yüksek seviyede çevre koruma sağlayacağı veya bu yönde katkıda bulunabileceği düşünülen önlemler/tekniklerdir. Bu bağlamda, kirlilik önleme ve koruma amacıyla dikkate alınmak üzere çimento sanayi için yaklaşık 36 teknik (Bölüm 1.4), kireç sanayi için yaklaşık 24 teknik (Bölüm 2.4) kuru proses yöntemi kullanan magnezyum sanayi için yaklaşık 16 teknik (Bölüm 3.4).sunulmuştur. Mevcut En İyi Teknikler BAT (Mevcut En İyi Teknikler) bölümleri (Bölüm 1.5, 2.5 ve 3.5), esasen Bölüm 1.4, 2.4 veya 3.4 te yer alan bilgilere dayalı olarak, mevcut en iyi teknikler tanımını (IPPC Direktifi Madde 2(12)) ve IPPC Direktifi Ek IV te belirtilen görüşleri gözönünde bulundurmak suretiyle çimento, kireç veya magnezyum oksit sanayileri için genel anlamda BAT olan teknikleri tanımlamaktadır. Ayrıca BAT bölümlerinde BAT kullanımı ile ilişkilendirilen tüketim ve emisyon değerleri önerileri de verilmiştir. Önsöz bölümünde tanımlandığı üzere, BAT bölümlerinde emisyon sınır değerleri önerilmemiştir. IPPC direktifi kapsamındaki tesisler için BAT a dayalı olarak izinde belirtilecek emisyon değerleri yetkili makam tarafından tespit edilecektir. İşbu dokümanda yer alan BAT sonuçlarının Yönetici Özetinde sadece özet olarak sunulmuş olduğu gözönünde bulundurulmalıdır. İlgili BAT sonuçlarının tümünü görmek için bu dokümanın 1.5, 2.5 ve 3.5 numaralı Bölümlerine bakınız. Ayrıca atıkların beraber yakılması sırasında Atık Yakma Direktifi (WID) gereksinimlerinin karşılanması gerektiği genel olarak akılda tutulmalıdır [59, Avrupa Birliği, 2000]. Çevre Yönetimi (Bölüm 1.5.1, BAT 1) Genel birincil önlemler/teknikler (Bölüm 1.5.2, BAT 2, 3, 4) Proses seçimi (Bölüm , BAT 5) Enerji Tüketimi (Bölüm , BAT 6, 7, 8, 9) Çimento Sanayi için BAT (Mevcut En İyi Teknikler) Özeti Bölüm 1.5.1, BAT 1 de listelenen özellikleri yerel koşullara uygun şekilde içeren bir Çevre Yönetim Sistemi (EMS) uygulanması ve buna bağlı kalınması Bölüm 1.5.2, BAT 2 a, b de listelenen önlemlerin/tekniklerin uygulanması suretiyle tüm fırın emisyonları ve enerji kullanımı açısından yararlı olan proses parametre ayar noktalarına mümkün olduğu kadar yakın çalışarak düzgün ve istikrarlı bir fırın prosesi elde edilmesi emisyonların önlenmesi ve/ veya azaltılması için fırına giren tüm maddelerin dikkatlice seçilmesi ve kontrol edilmesi (Bölüm 1.5.2, BAT 3) Bölüm BAT 4 a-e de listelenen proses parametrelerinin ve emisyonlarının düzenli olarak izlenmesi ve ölçümlenmesi. yeni tesisler ve mevcut tesislerde yapılacak büyük çaplı iyileştirmeler için çok kademeli ön ısıtma ve ön hesaplamalı kuru proses fırını kullanılması. Düzenli ve optimum işletme koşullarında ilgili BAT ısı denge değeri klinker için MJ/ton dur (Bölüm , BAT 5 Bölüm , BAT 6 a f de listelenen önlemlerin/tekniklerin birlikte uygulanması suretiyle termal enerji tüketiminin azaltılması/minimize edilmesi. Çimentonun ve çimento ürünlerinin klinker içeriğini azaltmayı düşünmek suretiyle birincil enerji tüketiminin azaltılması (Bölüm , BAT 7) Ekonomik açıdan uygulanabilir olduğu takdirde, enerji mevzuat planlarında mümkünse faydalı sıcaklık talebine dayalı kojenerasyon/kombine ısı ve elektrik santrallarını düşünmek suretiyle birincil enerji tüketiminin azaltılması (Bölüm , BAT 8) Bölüm BAT 9 a, b de listelenen önlemlerin/tekniklerin birlikte veya tek başlarına uygulanması suretiyle elektrik enerjisi tüketiminin minimize edilmesi. IV

7 Atık kalite kontrolu (Bölüm , BAT 10 a - c ) Fırına atık beslenmesi (Bölüm , BAT 11 a - f) Tehlikeli atık maddelerin kullanımı için güvenlik yönetimi (Bölüm , BAT 12) Yayılmış Toz Emisyonları (Bölüm , BAT 13 a, b) Tozlu işlemlerden kaynaklanan yönlendirilmiş toz emisyonları (Bölüm , BAT 14) Fırın ateşleme işlemlerinden kaynaklanan toz emisyonları (Bölüm , BAT 15) Soğutma ve öğütme işlemlerinden kaynaklanan toz emisyonları (Bölüm , BAT 16) Çimento sanayi için BAT (Mevcut En İyi Teknikler) özeti atıkların özelliklerini garanti altına almak ve çimento fırınında hammadde ve/veya yakıt olarak kullanılacak atıkları Bölüm , BAT 10 a 1.-III te listelenen parametreler/kriterler açısından analiz etmek için kalite güvence sistemlerinin uygulanması çimento fırınında hammadde ve/veya yakıt olarak kullanılacak herhangi bir atığın klor, ilgili metaller (örneğin, kadmiyum, cıva, talyum) kükürt, toplam halojen içeriği gibi ilgili parametrelerinin miktarının kontrol edilmesi. (Bölüm , BAT 10 b) her atık yükü için kalite güvence sistemlerinin uygulanması (Bölüm , BAT 10 c ) Fırın tasarımına ve fırın çalışmasına bağlı olarak sıcaklık ve alıkoyma süresi açısından uygun fırın besleme noktalarının kullanılması (Bölüm , BAT 11 a) Kalsinasyon bölgesine gelmeden önce uçucu hale gelebilecek olan organik bileşenler içeren atık maddelerin fırın sisteminin yeterli derecede yüksek sıcaklıklı bölgelerine beslenmesi (Bölüm , BAT 11 b) atıkların beraber yakılması sonucunda oluşacak gazın en kötü şartlarda bile kontrollü ve homojen bir şekilde 2 saniye için 850 C sıcaklığa yükseltileceği şekilde çalışılması. (Bölüm , BAT 11 c). içinde %1 den fazla halojenli organik maddeler bulunan ve klor olarak ifade edilen tehlikeli maddelerin beraber yakılması halinde sıcaklığın 1100 C ye yükseltilmesi. (Bölüm , BAT 11 d) atıkların devamlı olarak ve sabit bir şekilde beslenmesi (Bölüm , BAT 11 e) BAT 11 a-d de belirtildiği şekilde çalışmaya başlama ve/veya çalışmayı durdurma gibi uygun sıcaklıklara ve alıkoyma sürelerine ulaşmanın mümkün olmadığı işlemler sırasında atıkların beraber yakımının durdurulması (Bölüm , BAT 11 f ) Tehlikeli atık maddelerin elleçlenmesi, örneğin, depolanması ve/veya beslenmesi için elleçlenecek atığın etiketlenmesi, muayenesi, örneğinin alınması ve test edilmesi amacıyla atığın kaynağına ve türüne göre örneğin riske dayalı yaklaşım kullanmak suretiyle güvenlik yönetiminin uygulanması (Bölüm , BAT 12) Bölüm BAT 13 a, b de (tozlu işlemler ve dökme malzeme depolama alanları için önlemler/teknikler) listelenen önlemleri/teknikleri birlikte veya tek başlarına uygulamak suretiyle yayılmış toz emisyonlarının minimize edilmesi/önlenmesi Bu kaynakların özellikle filtrelerinin performansını ele alan bir bakım yönetim sisteminin uygulanması. Bu yönetim sistemini dikkate alarak, BAT, tozlu işlemlerden kaynaklanan yönlendirilmiş toz emisyonlarının bir filtre vasıtasıyla kuru egzoz gazı temizliği uygulamak suretiyle örnekleme süresi boyunca ortalama olarak (en az yarım saat boyunca spot ölçümle) 10 mg/nm 3 ten (BAT-AEL) daha aşağı indirilmesidir. Küçük kaynaklar için (< Nm 3 /h) öncelikli bir yaklaşımın dikkate alınması bir filtre vasıtasıyla kuru egzoz gazı temizliği uygulamak suretiyle fırın ateşleme işlemlerinden kaynaklanan baca gazlarının yol açtığı toz (partikül madde) emisyonlarının azaltılması. BAT-AEL (İlgili Emisyon Seviyesi ) günlük ortalama değeri <10-20 mg/nm3 dür. Torbalı filtreler veya yeni veya yenilenmiş ESP ler (Elektrostatik Çökelticiler) uygulandığında daha düşük seviyeler elde edilir bir filtre vasıtasıyla egzoz gazı temizliği uygulamak suretiyle soğutma ve öğütme işlemlerinden kaynaklanan baca gazlarının yol açtığı toz (partikül madde) emisyonlarının azaltılması. Günlük ortalama değer veya örnekleme süresi boyunca ortalama değer olarak (en az yarım saat boyunca spot ölçümle) BAT-AEL <10-20 mg/nm3 tür. Torbalı filtreler veya yeni veya yenilenmiş ESP ler (Elektrostatik Çökelticiler) uygulandığında daha düşük seviyeler elde edilir V

8 NO x emisyonları (Bölüm , BAT 17, 18) SO x emisyonları (Bölüm , BAT 19, 20) Ani CO yükselmelerinin azaltılması (Bölüm , Bat 21) Toplam organik karbon emisyonları (Bölüm , BAT 22) Hidrojen klorür (HC1) ve hidrojen florür (HF) emisyonları (Bölüm , BAT 23, 24) PCDD/F emisyonları (Bölüm 1.5.7, BAT 25) Metal emisyonları (Bölüm 1.5.8, BAT 26) Çimento sanayi için BAT (Mevcut En İyi Teknikler) özeti Bölüm BAT 17 a-d de listelenen önlemleri/teknikleri birlikte veya tek başlarına uygulamak suretiyle fırın ateşleme işlemlerinden kaynaklanan baca gazlarının yol açtığı NO x emisyonlarının azaltılması. (diğer bir deyişle, birincil önlemler/teknikler ve/veya kademeli yanma (konvansiyonel veya atık yakıtlar), ve aynı zamanda çimento sanayinde uygun katalizör ve proses gelişimine tabi olmak kaydıyla, bir ön kalsinatör ile birlikte ve optimize edilmiş yakıt karışımı, SNCR (Seçici Katalitik Olmayan Azaltım), SCR (Seçici Katalitik Azaltım) kullanmak suretiyle). Aşağıda belirtilen NO x emisyon seviyeleri BAT-AEL lerdir (Bölüm , BAT 17): Fırın Türü Birim BAT-AEL (günlük ortalama değer) Ön Isıtıcılı Fırınlar mg/nm 3 2) 3) < Lepol ve uzun döner fırınlar mg/nm ) 1) Başlangıç seviyelerine ve tepkimeye girmemiş amonyağa bağlı olarak 2) Birincil önlemlerden/tekniklerden sonra başlangıçtaki NO x seviyesinin>1000 mg/nm 3 olması durumunda BAT- AEL 500 mg/nm dür. 3) Mevcut fırın sistemi tasarımı, atık dahil yakıt karışım özellikleri, hammaddelerin yanabilirliği değer aralığı içinde yer alma yeteneğini etkileyebilir. Uygun koşullara sahip fırınlarda 350 mg/nm 3 altındaki seviyeler elde edilir. Düşük değer olan 200 mg/ Nm 3 sadece 3 tesisin aylık ortalaması olarak bildirilmiştir (kolay yanan karışım kullanılarak) SNCR (Seçici Katalitik Olmayan Azaltım) uygulayarak (Bölüm , BAT 18)), o o Bölüm , BAT 18 a ve b de listelenen önlemlerin/tekniklerin uygulanması baca gazlarından tepkimeye girmemiş NH 3 emisyonlarının mümkün olduğu kadar düşük ancak günlük ortalama değer olarak 30 mg/nm 3 ün altında tutulması. NO x azaltma etkinliği ile tepkimeye girmemiş NH 3 emisyonu arasındaki korelasyon gözönüne alınmalıdır. Başlangıçtaki NO x seviyesi ile NO x azaltma etkinliğine bağlı olarak, tepkimeye girmemiş NH 3 50 mg/nm 3 kadar yüksek olabilir. Lepol ve uzun döner fırınlar için seviye daha da yüksek olabilir (Bölüm , BAT 18 c) Bölüm BAT 19 a (absorban ilave etme) ve b de (sulu yıkayıcı) listelenen önlemlerin /tekniklerin birini uygulamak suretiyle SO x emisyonlarının düşük tutulması veya fırın ateşleme ve/veya ön ısıtma- ön kalsinasyon işlemlerinden kaynaklanan baca gazlarının yol açtığı SO x emisyonlarının azaltılması. Aşağıda belirtilen SO x emisyon seviyeleri BAT-AEL lerdir. (Bölüm , BAT 19): Parametre Birim BAT-AEL 1) (günlük ortalama değer) SO 2 olarak belirtilen SO x mg/nm 3 <50-<400 1) Değer aralığında ham maddelerin kükürt içeriği gözönüne alınmıştır Bölüm te tanımlandığı şekilde fırın için SO 2 azaltma görevini yapan ham öğütme prosesinin (kuru proses için) optimize edilmesi (Bölüm , BAT 20) ESP veya hibrid filtreleri uygularken Bölüm BAT 21 a - c de listelenen önlemleri/teknikleri birlikte uygulamak suretiyle ani CO yükselmelerinin sayısının minimize edilmesi ve toplam sürelerinin yıllık olarak 30 dakikanın altında tutulması. uçucu organik bileşen içeriği yüksek olan ham maddeleri, ham madde besleme sistemi ile fırın sistemine beslemekten kaçınmak suretiyle fırın ateşleme işlemlerinden kaynaklanan baca gazlarının yol açtığı TOC (Toplam Organik Karbon) emisyonlarının düşük tutulması. Bölüm BAT 23 a ve b de listelenen önlemleri/teknikleri birlikte veya tek başlarına uygulamak suretiyle HCL emisyonlarının günlük ortalama değer olarak veya örnekleme süresi boyunca ortalama değer olarak (en az yarım saat boyunca spot ölçümlerle) 10 mg/nm 3 ün (BAT- AEL) altında tutulması. Bölüm BAT 24 a, b de listelenen birincil önlemleri/teknikleri birlikte veya tek başlarına uygulamak suretiyle HF olarak belirtilen HF emisyonlarının günlük ortalama değer olarak veya örnekleme süresi boyunca ortalama değer olarak (en az yarım saat boyunca spot ölçümlerle) 1 mg/nm 3 ün (BAT-AEL) altında tutulması. Bölüm BAT 25 a-f de listelenen önlemleri/teknikleri birlikte veya tek başlarına uygulamak suretiyle PCDD/F emisyonlarının önlenmesi veya fırın ateşleme işlemlerinden kaynaklanan baca gazlarının yol açtığı PCDD/F emisyonlarının düşük tutulması. BAT-AEL ler örnekleme süresi boyunca ortalama değer olarak (6-8 saat) < ng PCDD/F 1-TEQ/Nm 3 dür Bölüm BAT 26 a - c de listelenen önlemleri/teknikleri birlikte veya tek başlarına uygulamak suretiyle fırın ateşleme işlemlerinden kaynaklanan baca gazlarının yol açtığı metal emisyonlarının minimize edilmesi. Metallerin aşağıda belirtilen emisyon seviyeleri BAT-AEL lerdir: Metaller Birim BAT-AEL (örnekleme süresi boyunca ortalama değer (en az yarım saat boyunca spot ölçümlerle)) g mg/nm 3 <0.05 2) Σ (Cd, Tl) mg/nm 3 <0.05 1) Σ (As, Sb, Pb, Cr, Co, Cu, Mn, Ni, V) mg/nm 3 <0.5 1) 1) Düşük seviyeler rapor edilmiştir, bakınız Bölüm , ve ) Düşük seviyeler rapor edilmiştir (bakınız Bölüm , ve 1.4.7) mg/nm 3 üzerideki değerler incelenmelidir mg/nm 3 e yakın olan değerler için Bölüm , ve de tanımlananlar gibi ilave önlemlerin/tekniklerin uygulanmasının gerekli olduğu gözönüne alınmalıdır. VI

9 Proses kayıpları / atıklar (Bölüm 1.5.9, BAT 27) Gürültü ( Bölüm , BAT 28) Çevre Yönetimi (Bölüm 2.5.1, BAT 29) Genel birincil önlemler/teknikler (Bölüm 2.5.2, BAT 30, 31, 32) Enerji Tüketimi (Bölüm 2.5.3, BAT 33, 34) Çimento sanayi için BAT (Mevcut En İyi Teknikler) özeti toplanan partikül maddelerin proseste uygun olan yerlerde tekrar kullanılması veya mümkün olduğunda bu tozların diğer ticari ürünlerde kullanılması. Bölüm BAT 28 a - h de listelenen önlemleri/teknikleri birlikte uygulamak suretiyle çimento üretim prosesindeki gürültü emisyonlarının azaltılması/minimize edilmesi. Kireç sanayi için BAT (Mevcut En İyi Teknikler) özeti Bölüm 2.5.1, BAT 29 da listelenen özellikleri yerel koşullara uygun şekilde içeren bir Çevre Yönetim Sisteminin (EMS) uygulanması ve buna bağlı kalınması. Bölüm 2.5.2, BAT 30 a, b de listelenen önlemleri/teknikleri uygulamak suretiyle tüm fırın emisyonları ve enerji kullanımı açısından yararlı olan proses parametre ayar noktalarına mümkün olduğu kadar yakın çalışmak suretiyle düzgün ve istikrarlı bir fırın prosesi elde edilmesi. emisyonları önlemek ve/ veya azaltmak için fırına giren tüm maddelerin dikkatlice seçilmesi ve kontrol edilmesi (Bölüm BAT 31). Bölüm BAT 32 a-d de listelenen proses parametrelerinin ve emisyonların düzenli olarak izlenmesi ve ölçümlenmesi. Bölüm BAT 33 a c de listelenen önlemleri/teknikleri bir arada uygulamak suretiyle termal enerji tüketiminin azaltılması/minimize edilmesi. Aşağıda belirtilen termal enerji tüketim seviyeleri BAT ile ilişkilidir (Bölüm 2.5.3, BAT 33): Fırın Türü Termal enerji tüketimi 1 ) GJ/t Uzun döner fırınlar (LRK) Ön ısıtıcılı döner fırınlar (PRK) Paralel akışlı rejeneratif fırınlar (PFRK) Halka şaft fırınlar (ASK) Karışık besle eli şaft fırınlar (MFSK) Diğer fırınlar (OK) } Enerji tüketimi ürün tipine, ürün kalitesine, proses koşullarına ve ham maddelere bağlıdır Kireçtaşı Tüketimi (Bölüm 2.5.4, BAT 35) Yakıtların seçimi (Bölüm 2.5.5, BAT 36) Atık kalite kontrolu (Bölüm , BAT 37 a, b) Fırına atık beslenmesi (Bölüm , BAT 38 a - e) Tehlikeli atık maddelerin kullanımı için güvenlik yönetimi (Bölüm , BAT 39) Yayılmış Toz Emisyonları (Bölüm , BAT 40) Bölüm BAT 34 a -c de listelenen önlemleri/teknikleri birlikte veya tek başlarına uygulamak suretiyle elektrik enerjisi tüketiminin minimize edilmesi. (Bölüm 2.5.3, BAT 34) Bölüm 2.5.4, BAT 35 a, b de listelenen önlemleri/teknikleri birlikte veya tek başlarına uygulamak suretiyle kireçtaşı tüketiminin minimize edilmesi. emisyonları önlemek/azaltmak için kükürt (özellikle döner fırınlar için), azot ve klor içeriği düşük olan yakıtların seçilmesi örneğinde olduğu gibi fırına giren yakıtların dikkatli bir şekilde seçilmesi ve kontrol edilmesi atıkların özelliklerini garanti altına almak ve bir alçı fırınında yakıt olarak kullanılacak atıkları Bölüm , BAT 37 a 1. - a 111 de listelenen parametreler/kriterler açısından analiz etmek için kalite güvence sistemlerinin uygulanması. kireç fırınında yakıt olarak kullanılacak herhangi bir atığın toplam halojen içeriği, ilgili metaller (örneğin, toplam krom, kurşun, kadmiyum, cıva, talyum) ve kükürt gibi ilgili parametrelerinin miktarının kontrol edilmesi. Fırın tasarımına ve fırın çalışmasına bağlı olarak uygun atıkları beslemek için uygun brülörlerin kullanılması (Bölüm , BAT 38 a) atıkların beraber yakılması sonucunda oluşacak gazın en kötü şartlarda bile kontrollü ve homojen bir şekilde 2 saniye için 850 C sıcaklığa yükseltileceği şekilde çalışılması.(bölüm , BAT 38 b). içinde %1 den fazla halojenli organik maddeler bulunan ve klor olarak ifade edilen tehlikeli maddelerin beraber yakılması halinde sıcaklığın 1100 C ye yükseltilmesi (Bölüm , BAT 38 c) atıkların devamlı olarak ve sabit bir şekilde beslenmesi (Bölüm , BAT 38 d) BAT 38 b - c de belirtildiği şekilde çalışmaya başlama ve/veya çalışmayı durdurma gibi uygun sıcaklıklara ve alıkoyma sürelerine ulaşmanın mümkün olmadığı işlemler sırasında atıkların beraber yakımının durdurulması (Bölüm , BAT 38 e) Tehlikeli atık maddelerin elleçlenmesi, örneğin, depolanması ve/veya beslenmesi için güvenlik yönetiminin uygulanması (Bakınız Bölüm 2.4.4) (Bölüm , BAT 39 ) Bölüm BAT 40 a, b de listelenen önlemleri/teknikleri birlikte veya tek başlarına uygulamak suretiyle yayılmış toz emisyonlarının minimize edilmesi/önlenmesi. VII

10 Tozlu işlemlerden kaynaklanan yönlendirilmiş toz emisyonları (Bölüm , BAT 41) Fırın ateşleme işlemlerinden kaynaklanan toz emisyonları (Bölüm , BAT 42) Gaz halindeki bileşiklerin azaltılması için genel birincil önlemler/teknikler (Bölüm , BAT 43) NO x emisyonları (Bölüm , BAT 44, 45) SO x emisyonları (Bölüm , BAT 46) CO emisyonları (BAT 47 in Bölüm ) Ani CO yükselmelerinin azaltılması (Bölüm , BAT 48) Kireç sanayi için BAT (Mevcut En İyi Teknikler) özeti Bu kaynakların özellikle filtrelerinin performansını ele alan bir bakım yönetim sisteminin uygulanması. Bu yönetim sistemini dikkate alarak, BAT, tozlu işlemlerden kaynaklanan yönlendirilmiş toz emisyonlarını torbalı filtreler uygulamak suretiyle örnekleme süresi boyunca ortalama olarak (en az yarım saat boyunca spot ölçümle) 10 mg/nm 3 ten (BAT-AEL) daha aşağıya veya sulu yıkayıcılar uygulamak suretiyle örnekleme süresi boyunca ortalama olarak (en az yarım saat boyunca spot ölçümle) < mg/nm 3 e (BAT-AEL) indirmektir. Sulu yıkayıcılar esas olarak kireç söndürme tesislerinde kullanılır. Küçük kaynaklar için (< Nm 3 /h) öncelikli bir yaklaşımın dikkate alınmasının gerekli olduğu not edilmelidir bir filtre vasıtasıyla kuru egzoz gazı temizliği uygulamak suretiyle fırın ateşleme işlemlerinden kaynaklanan baca gazlarının yol açtığı toz (partikül madde) emisyonlarının azaltılması. Torbalı filtre uygulandığı takdirde BAT-AEL günlük ortalama değeri 10 mg/nm3 ten daha düşük olacaktır. ESP ler veya diğer filtreler uygulandığı takdirde BAT-AEL günlük ortalama değeri 20 mg/nm3 ten daha düşük olacaktır. Toz direncinin yüksek olduğu istisnai durumlarda BAT-AEL günlük ortalama değeri 30 mg/nm 3 e kadar ulaşan daha yüksek değerlerde olabilir Bölüm , BAT 43 a - c de listelenen birincil önlemleri/teknikleri birlikte veya tek başlarına uygulamak suretiyle fırın ateşleme işlemlerinden kaynaklanan baca gazlarının yol açtığı gaz halindeki bileşiklerin (örneğin; NO X, SO x, HC1, CO, TOC/VOC, metaller) emisyonlarının azaltılması. Bölüm BAT 44 a, b de listelenen önlemleri/teknikleri birlikte veya tek başlarına uygulamak suretiyle fırın ateşleme işlemlerinden kaynaklanan baca gazlarının yol açtığı NO x emisyonlarının azaltılması. Aşağıda belirtilen NO x emisyon seviyeleri BAT-AEL lerdir Fırın Türü Birim BAT-AEL (N0 2 olarak belirtilen günlük ortalama değer) PFRK, ASK, MFSK, OSK mg/nm 3 1) 3) 100-<350 LRK, PRK mg/nm 3 1) 2) <200-<500 1) Yüksek değer aralıkları dolime ve tam pişirilmiş kireç üretimi ile ilgilidir. 2 ) Tam pişirilmiş kireç üreten şafta sahip LRK ve PRK için üst seviye 800 mg/nm 3 e kadardır. 3) Yukarıda a) I da belirtilen birincil önlemler yetersiz olduğu ve NO x emisyonlarını 350 mg/nm 3 e indirecek ikincil önlemlerin mevcut olmadığı zamanlarda, üst seviye özellikle tam pişirilmiş kireç için 500 mg/nm 3 dür. SNCR uygulanabilir olduğunda, o Bölüm BAT 45 a, b de listelenen önlemlerin/tekniklerin uygulanması o baca gazlarından tepkimeye girmemiş NH 3 emisyonlarının mümkün olduğu kadar düşük ancak günlük ortalama değer olarak 30 mg/nm 3 ün altında tutulması. NO x azaltma etkinliği ile tepkimeye girmemiş NH 3 emisyonu arasındaki korelasyon gözönüne alınmalıdır. (bakınız Bölüm , Şekil 2.50)(Bölüm BAT 45 c). 1) Bu BAT_AEL bir kireç tesisinden (dört fırınlı) elde edilen deneyimler ile ilgilidir Bölüm BAT 46 a- c de listelenen önlemleri/teknikleri birlikte veya tek başlarına uygulamak suretiyle fırın ateşleme işlemlerinden kaynaklanan baca gazlarının yol açtığı SO x emisyonlarının azaltılması. Aşağıda belirtilen SO x emisyon seviyeleri BAT-AEL lerdir: Fırın Türü Birim BAT-AEL 1) (SO 2 olarak belirtilen günlük ortalama SO x değeri ) PFRK, ASK, MFSK, OSK, mg/nm <50 <200 PRK LRK mg/nm 3 <50 - <400 1} Seviye, başlangıçta egzoz gazı içindeki SOx seviyesine ve kullanılan azaltma önlemine/tekniğine bağlıdır Bölüm , BAT 47 a, b de listelenen birincil önlemleri/teknikleri birlikte veya tek başlarına uygulamak suretiyle CO emisyonlarının azaltılması. Aşağıda belirtilen CO emisyon seviyeleri BAT- AEL lerdir Fırın Türü Birim BAT-AEL 1) (günlük ortalama değer) PFRK, OSK, LRK, PRK mg/nm 3 < 00 1) Kullanılan hammaddelere ve örneğin hidrolik kireç gibi üretilen kirecin türüne bağlı olarak seviye daha yüksek olabilir. Elektrostatik çökelticileri (ESP ler) kullanırken Bölüm BAT 48 a - c de listelenen önlemleri/teknikleri birlikte uygulamak suretiyle ani CO yükselmelerinin tekrarlama sıklığının minimize edilmesi VIII

11 Toplam organik karbon (Bölüm , BAT 49) Hidrojen klorür (HC1) ve hidrojen florür (HF) emisyonları (Bölüm , BAT 50) PCDD/F emisyonları (Bölüm 2.5.8, BAT 51) Metal emisyonları (Bölüm 2.5.9, BAT 52) Proses kayıpları/atıklar (BAT 53 a, b in Bölüm ) Gürültü (Bölüm , BAT 54) Çevre Yönetimi (Bölüm 3.5.1, BAT 55) Genel birincil önlemler/teknikler (Bölüm 3.5.2, BAT 56) Enerji Tüketimi (Bölüm 3.5.3, BAT 57, 58) Yayılmış Toz Emisyonları (Bölüm , BAT 59) Tozlu işlemlerden kaynaklanan yönlendirilmiş toz emisyonları (Bölüm , BAT 60) Fırın ateşleme işlemlerinden kaynaklanan toz emisyonları (Bölüm , BAT 61) Kireç sanayi için BAT (Mevcut En İyi Teknikler) özeti Bölüm BAT 49 a, b de listelenen önlemleri/teknikleri birlikte veya tek başlarına uygulamak suretiyle fırın ateşleme işlemlerinden kaynaklanan baca gazlarının yol açtığı TOC (Toplam Organik Karbon) emisyonlarının azaltılması. Aşağıda belirtilen TOC (Toplam Organik Karbon) emisyon seviyeleri BAT-AEL lerdir: Fırın türü Birim BAT-AEL (örnekleme süresi boyunca ortalama) LRK 1), PRK 1) mg/nm 3 <10 ASK 1), MFSK 1)2), PFRK 2) mg/nm 3 <30 1) Kullanılan ham maddelere ve/veya üretilen kirecin türüne (örneğin Hidrolik kireç) bağlı olarak seviye daha yüksek olabilir 2) İstisnai durumlarda seviye daha yüksek olabilir. Atıkları kullanırken Bölüm , BAT 50 a, b de listelenen birincil önlemleri/teknikleri uygulamak suretiyle HCl emisyonlarının ve HF emisyonlarının azaltılması. HCl için BAT-AEL, günlük ortalama değer olarak veya örnekleme süresi boyunca ortalama değer olarak (en az yarım saat boyunca spot ölçümlerle) <10 mg/nm 3 tür ve HF için BAT, günlük ortalama değer olarak veya örnekleme süresi boyunca ortalama değer olarak (en az yarım saat boyunca spot ölçümlerle) <1 mg/nm 3 tür Bölüm BAT 51 a - c de listelenen birincil önlemleri/teknikleri birlikte veya tek başlarına uygulamak suretiyle PCDD/F emisyonlarının önlenmesi veya azaltılması. BAT-AEL ler örnekleme süresi boyunca ortalama değer olarak (6-8 saat) < ng PCDD/F 1-TEQ/Nm 3 dür. Bölüm 2.5.9, BAT 52 a - d de listelenen önlemleri/teknikleri birlikte veya tek başlarına uygulamak suretiyle fırın ateşleme işlemlerinden kaynaklanan baca gazlarının yol açtığı metal emisyonlarının minimize edilmesi. Atık kullanıldığında, metallerin aşağıda belirtilen emisyon seviyeleri BAT- AEL dir: Metaller Birim BAT-AEL (örnekleme süresi boyunca ortalama) Hg mg/nm 3 <0.05 Σ (Cd, Tl) mg/nm 3 <0.05 Σ (As, Sb, Pb, Cr, Co, Cu, Mn, Ni, V) mg/nm 3 <0.5 Düşük seviyeler rapor edilmiştir (BAT 52 de belirtilen önlemleri/teknikleri uygularken bakınız Bölüm , i ve 4.3.4) toplanan tozların/partikül maddelerin proseste uygulanabilen yerlerde tekrar kullanılması (Bölüm , BAT 53 a) tozların, şartname dışı sönmemiş kirecin ve sönmüş kirecin seçilmiş ticari ürünlerde kullanılması (Bölüm , BAT 53 b) Bölüm BAT 54 a - o da listelenen önlemleri/teknikleri birlikte uygulamak suretiyle kireç üretim prosesindeki gürültü emisyonlarının azaltılması/minimize edilmesi Magnezyum Oksit sanayi için BAT (Mevcut En İyi Teknikler) özeti Bölüm 3.5.1, BAT 55 te listelenen özellikleri yerel koşullara uygun şekilde içeren bir Çevre Yönetim Sisteminin (EMS) uygulanması ve buna bağlı kalınması. Bölüm 3.5.2, BAT 56 a-c de listelenen proses parametrelerinin ve emisyonlarının düzenli olarak izlenmesi ve ölçümlenmesi. Bölüm 3.5.3, BAT 57 a - c de listelenen önlemleri/teknikleri birarada uygulamak suretiyle termal enerji tüketiminin proses ve ürünlere bağlı olarak 6-12 GJ/t seviyesine düşürülmesi. Bölüm 3.5.3, BAT 58 a, b de listelenen önlemleri/teknikleri birlikte veya tek başlarına uygulamak suretiyle elektrik enerjisi tüketiminin minimize edilmesi. tozlu işlemlere yönelik önlemleri/teknikleri birlikte veya tek başlarına uygulamak suretiyle yayılmış toz emisyonlarının minimize edilmesi/önlenmesi. bir filtre vasıtasıyla baca gazı temizliği uygulamak suretiyle tozlu işlemlerden kaynaklanan yönlendirilmiş toz emisyonlarının örnekleme süresi boyunca ortalama olarak (en az yarım saat boyunca spot ölçümle) 10 mg/nm 3 ten (BAT-AEL) daha aşağı indirilmesi. Küçük kaynaklar için (< Nm 3 /h) öncelikli bir yaklaşımın dikkate alınmasının gerekli olduğu not edilmelidir bir filtre vasıtasıyla egzoz gazı temizliği uygulamak suretiyle fırın ateşleme işlemlerinden kaynaklanan baca gazlarının yol açtığı toz (partikül madde) emisyonlarının, günlük ortalama değer veya örnekleme süresi boyunca yapılan ölçümlemelerin ortalama değeri olarak (en az yarım saat boyunca spot ölçümle) <20-35 mg/nm 3 e (BAT-AEL) düşürülmesi. IX

12 Gaz halindeki bileşiklerin azaltılması için genel birincil önlemler/teknikler (Bölüm , BAT 62) NO x emisyonları (Bölüm , BAT 63) CO emisyonları (Bölüm , BAT 64) Ani CO yükselmelerinin azaltılması (Bölüm , BAT 65) SO x emisyonları (Bölüm , BAT 66) Proses kayıpları/atıklar (Bölüm 3.5.6, BAT 67, 68, 69) Gürültü (Bölüm 3.5.7, BAT 70) atıkların yakıt ve/veya hammadde olarak kullanılması ( Bölüm 3.5.8, BAT 71) Magnezyum Oksit sanayi için BAT (Mevcut En İyi Teknikler) özeti Bölüm , BAT 62 a - c de listelenen birincil önlemleri/teknikleri birlikte veya tek başlarına uygulamak suretiyle fırın ateşleme işlemlerinden kaynaklanan baca gazlarının yol açtığı gaz halindeki bileşiklerin (örneğin; NO X, HCL, SO x, CO) emisyonlarının azaltılması. Bölüm BAT 63 a, b de listelenen önlemleri/teknikleri birlikte veya tek başlarına uygulamak suretiyle fırın ateşleme işlemlerinden kaynaklanan baca gazlarının yol açtığı NO x emisyonlarının N0 2 olarak belirtilen günlük ortalama değer olarak <500 - <1500 mg/nm 3 e (BAT-AEL) düşürülmesi. Daha yüksek BAT-AEL değerleri yüksek sıcaklıklı DBM prosesi ile ilgilidir Bölüm BAT 64 a - c de listelenen önlemleri/teknikleri birlikte uygulamak suretiyle fırın ateşleme işlemlerinden kaynaklanan baca gazlarının yol açtığı CO emisyonlarının günlük ortalama değer olarak < mg/nm 3 e (BAT-AEL) düşürülmesi. Bölüm BAT 65 a - c de listelenen önlemleri/teknikleri birlikte uygulamak suretiyle ESP kullanımı yoluyla ani CO yükselmelerinin sayısının minimize edilmesi. Bölüm BAT 66 a - c de listelenen birincil ve ikincil önlemleri/teknikleri birlikte uygulamak suretiyle fırın ateşleme işlemlerinden kaynaklanan baca gazlarının yol açtığı SO x emisyonlarının azaltılması. Aşağıda belirtilen SO x emisyon seviyeleri BAT-AEL lerdir: Parametre Birim BAT-AEL 1)3) (günlük ortalama değer) SO 2 olarak belirtilen SO x mg/nm 3 <50 Ham madde kükürt içeriği < % 0.10 SO 2 olarak belirtilen SO x mg/nm Ham madde kükürt içeriği % SO 2 olarak belirtilen SO x Ham madde kükürt içeriği >0.25 mg/nm ) Değer aralıkları ham maddelerin kükürt içeriğine bağlıdır. örneğin, daha az kükürt içerikli ham maddeler kullanıldığında değer aralıkları içindeki düşük seviyeler BAT tır ve daha yüksek kükürt içerikli ham maddeler kullanıldığında değer aralıkları içindeki yüksek seviyeler BAT tır.. 2) Ham madde kompozisyonları ile ilgili olarak, istisnai durumlarda SO 2 emisyon seviyeleri 400 mg/nm3 ten daha yüksek olabilir. 3) SO 2 emisyonlarını azaltmak amacıyla en iyi BAT kombinasyonunu değerlendirirken çapraz medya etkileri dikkate alınmalıdır toplanan partikül maddelerin (çeşitli türde magnezyum karbonat tozları) proseste uygun olan yerlerde tekrar kullanılması (Bölüm 3.5.6, BAT 67) çeşitli türde magnezyum karbonat tozları geri dönüştürülemediği takdirde, bu tozların mümkün olduğunda diğer pazarlanabilir ürünlerde kullanılması (Bölüm 3.5.6, BAT 68) ıslak baca gazı kükürt giderme prosesi sonucunda oluşan çamurun proseste veya diğer sektörlerde tekrar kullanılması (Bölüm 3.5.6, Bat 69) Bölüm 3.5.7, BAT 70 a - j de listelenen önlemleri/teknikleri birlikte uygulamak suretiyle magnezyum oksit üretim prosesindeki gürültü emisyonlarının azaltılması/minimize edilmesi. atıkları kullanırken, o proses ve brülör için uygun atıkların seçilmesi (Bölüm 3.5.8, Bat 71) o atıkların özelliklerini garanti etmek ve Bölüm BAT 71 de listelenen kriterler için kullanılacak atıkları analiz etmek için kalite güvence sistemlerinin uygulanması o kullanılacak tüm atıklar için toplam halojen içeriği, metaller (örneğin toplam krom, kurşun, kadmiyum, civa, talyum) ve kükürt gibi ilgili parametrelerinin miktarlarının kontrol edilmesi (Bölüm 3.5.8, BAT 71 c) Sonuçlar, tavsiyeler, araştırma ve teknik gelişme Çimento, kireç ve magnezyum oksit sanayi ile ilgili sonuçlar ve tavsiyeler, işbu dokümanın geliştirilmesine ilişkin dönüm noktaları, çimento, kireç ve magnezyum oksit sanayileri için BAT (Mevcut En İyi Teknikler) önerileri üzerinde varılan görüş birliğinin derecesi ve halen mevcut olan bilgi boşluğu konularında bilgi içermektedir. Yüksek ölçüde görüş birliğine varılmış ve hiçbir görüş ayrılığı kaydedilmemiştir. BREF lerin (Mevcut En İyi Teknikler Referans Dokümanları) gözden geçirilmesine ilişkin bilgi değişiminin işleyişi ve prosedürü hakkında daha fazla bilgi ve yönlendirme Avrupa IPPC Bürosunun web-sitesinde yer almaktadır. AT, temiz teknolojileri, gelişmekte olan akışkan arıtma ve geri dönüştürme teknolojilerini ve yönetim stratejilerini ele alan bir dizi projeyi RTD (Araştırma ve Teknoloji Geliştirme) programları vasıtasıyla başlatmakta ve desteklemektedir. Potansiyel olarak bu projeler ilerideki BREF incelemelerine yararlı bir katkıda bulunabileceklerdir. Bu nedenle okuyucular işbu dokümanın Kapsamı ile ilgili olan her türlü araştırma sonuçlarını Avrupa IPPC Bürosuna bildirmeye davet edilmektedirler (ayrıca bu dokümanın Giriş bölümüne bakınız). X

13 ÖNSÖZ 1. Bu belgenin statüsü Aksi belirtilmediği takdirde bu belgede Direktif terimine yapılan atıflar Avrupa Parlamentosu ve Konseyinin Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrolü (IPPC) ile ilgili 2008/1/EC sayılı Direktifi anlamına gelir. IPCC Direktifi gibi bu doküman da, Topluluk hükümleri saklı kalmak kaydıyla, işyeri sağlığı ve güvenliği için geçerlidir. Bu doküman, mevcut en iyi teknikler (BAT) ile bunların izlenmesi ve bunlarla ilgili gelişmeler hakkında AB üyesi ülkeler ve ilgili sanayiler arasında gerçekleşen bilgi paylaşımının sonuçlarını sunan bir dizi belgenin bir parçasını oluşturmaktadır. Bu belge Direktif in 17(2). maddesi uyarınca Avrupa Komisyonu tarafından yayınlanmıştır ve bu nedenle mevcut en iyi tekniklerin tespiti sırasında Direktif in IV sayılı Eki dikkate alınmalıdır. 2. IPPC Direktifinin ilgili yasal yükümlülükleri ve BAT ın tanımı Okuyucunun bu dokümanın düzenlendiği yasal ortamı anlamasına yardımcı olmak üzere, mevcut en iyi teknikler terimi de dahil olmak üzere IPPC Direktifinin en çok ilgili olan hükümleri tanımlanmıştır. Bu tanımlama sadece bilgi verme amacını taşımakta olup hiçbir yasal değeri yoktur ve hiçbir şekilde IPPC Direktifinin mevcut hükümlerini değiştirmez ve etkilemez. IPPC Direktifi nin amacı, ekinde yer alan EK I de listelenen faaliyetlerden kaynaklanan kirliliğin entegre bir şekilde önlenmesini ve kontrol edilmesini ve böylece çevrenin bir bütün olarak yüksek seviyede korunmasını sağlamaktır. Direktifin yasal dayanağı çevrenin korunması ile ilgilidir. Direktifin uygulanması,topluluk sanayinin rekabet edebilirliği gibi diğer Avrupa Birliği hedeflerini dikkate almalı ve böylece sürdürülebilir kalkınmaya katkıda bulunmalıdır. Daha belirgin bir biçimde, Direktif, sanayi tesislerinin belirli sınıfları için bir izin sistemi oluşturmak üzere hem operatörlerin hem de düzenleyici kurumların tesisin tüketme ve kirletme potansiyelini bütünsel ve genel olarak değerlendirmelerini sağlamaktadır. Bu gibi bir entegre yaklaşımın genel amacı, çevreye bir bütün olarak yüksek düzeyde koruma sağlamak amacıyla endüstriyel proseslerin tasarımı, inşa edilmesi, yönetimi ve denetimi ile devre dışı bırakılması hususlarının iyileştirilmesi olmalıdır. Bu yaklaşımın merkezinde, Direktifin 3. Maddesinde yer alan ve operatörlerin kirlenmeye karşı uygun olan tüm önlemleri almaları ve özellikle çevreye yönelik performanslarını iyileştirmek için mevcut en iyi teknikleri uygulamaları gerektiğini belirten genel ilke yer almaktadır. Mevcut en iyi teknikler terimi, Direktif in 2(12). maddesinde prensip olarak emisyonların her yönüyle çevre üzerine etkilerini önlemek, bunun mümkün olmadığı durumlarda da emisyonları ve çevre üzerine etkilerini olduğunca azaltmak amacıyla tasarlanmış olan, emisyon limit değerlerine temel oluşturan özel tekniklerin gerçek uygunluklarını ortaya koyan faaliyetlerin ve bunlara ait uygulama yöntemlerinin geliştirilmesinde, en etkili ve ileri aşama olarak tanımlanmıştır. Bu terim 2(12). Maddede aşağıda belirtildiği şekilde daha da açıklığa kavuşturulmuştur: teknikler, hem kullanılan teknolojiyi, hem de tesisin tasarlanması, inşa edilmesi, bakımının yapılması, işletilmesi ve devre dışı bırakılması yöntemlerini içermektedir mevcut teknikler, geçerli ekonomik ve teknik koşullar altında, maliyetleri ve avantajları göz önünde bulundurulmak suretiyle ve operatör tarafından makul bir şekilde erişilebilir olmaları kaydıyla sözkonusu Üye Devlet içerisinde kullanılıp kullanılmadıklarına veya oluşturulup oluşturulmadıklarına bakılmaksızın, ilgili sanayi sektöründe uygulanmalarını mümkün kılacak ölçüde geliştirilmiş olan tekniklerdir; En iyi, çevrenin bütünüyle yüksek bir seviyede korunmasını sağlamada, en etkili olan anlamına gelmektedir. XI

14 Ayrıca Direktif in IV sayılı Ekinde herhangi bir önlemin olası maliyet ve faydaları ile önceden alınan önlem ve önleme ile ilgili ilkeleri gözönünde bulundurmak suretiyle mevcut en iyi teknikleri tespit ederken genel olarak veya belirli durumlarda gözönüne alınması gereken hususların bir listesi verilmiştir'. Bu hususların içinde Direktif in 17(2). maddesi uyarınca Komisyon tarafından yayınlanan bilgiler de yer almaktadır. İzinleri düzenlemekten sorumlu olan yetkili makamların verilecek iznin koşullarını belirlerken Direktif in 3. Maddesinde yer alan genel prensipleri de dikkate almaları gerekmektedir. Bu koşullar emisyon sınır değerleri ile gerektiğinde bunlara ilave edilecek veya bunların yerini alacak eşdeğer parametreleri veya teknik önlemleri de kapsamalıdır. IPPC Direktifinin 9(4).Maddesine göre bu emisyon sınır değerleri, eşdeğer parametreler ve teknik önlemler, çevresel kalite standartlarına uyma koşulu saklı kalmak kaydıyla,, herhangi bir tekniğin veya belirgin bir teknolojinin kullanımına dair herhangi bir belirleme yapmaksızın, ancak ilgili tesisin teknik özelliklerini, coğrafik konumunu ve yerel çevre koşullarını dikkate almak suretiyle mevcut en iyi tekniklere dayalı olmalıdır. Her türlü durumda, verilecek iznin koşulları arasında uzun mesafeli veya sınır ötesi kirliliklerin asgariye indirilmesi ile ilgili hükümler bulunmalı ve bir bütün olarak çevreye yüksek seviyede koruma sağlamalıdır. Direktif in 11. Maddesine göre Üye Ülkeler yetkili makamların mevcut en iyi tekniklerde meydana gelen gelişmeleri takip etmelerini veya bu gelişmeler hakkında bilgilendirilmelerini sağlamakla yükümlüdür. 3. Bu dokümanın amacı Direktifin 17(2). Maddesi, Komisyonun Üye Devletler ve ilgili sanayiler arasında mevcut en iyi teknikler, bunlarla ilgili izleme ve bunlarda meydana gelen gelişmeler konusunda bilgi alışverişini organize etmesini ve bilgi alışverişinin sonuçlarını yayınlamasını gerekli kılmaktadır. Bu bilgi alışverişinin amacı Direktifin 27. ön beyanında (recital) verilmiş olup, mevcut en iyi tekniklere ilişkin Topluluk düzeyindeki gelişme ve bilgi alışverişinin: Topluluk içindeki teknolojik dengesizliklerin düzeltilmesine yardımcı olacağı Topluluk içinde kullanılan sınır değerler ve tekniklerin dünyaya yayılmasını teşvik edeceği Üye Ülkelerin bu Direktifi verimli bir şekilde uygulamalarına yardım edeceği belirtilmiştir. Komisyon (Çevre Genel Müdürlüğü) Direktif in 17(2). Maddesi uyarınca yürütülen çalışmaya yardımcı olmak amacıyla bir bilgi alışveriş forumu (IEF) kurmuş ve IEF şemsiyesi altında bir dizi teknik çalışma grubu oluşturulmuştur. Direktif in 17(2). Maddesinde öngörüldüğü üzere Üye Ülkelerin temsilcileri ile sanayi temsilcileri hem IEF hem de teknik çalışma grupları içinde yer almaktadırlar. Devamlı olarak gözden geçirilecek ve güncellenecek olan bu belgeler dizisinin amacı, Direktif in 17(2). Maddesinin gerektirdiği şekilde oluşan bilgi alışverişini doğru bir biçimde yansıtmak ve izin veren makamlara izin koşullarının tespiti sırasında dikkate alınacak olan referans bilgileri sağlamaktır. Bu dokümanlar, mevcut en iyi teknikler ile ilgili bilgileri sağlamak suretiyle çevresel performansın yönetilmesinde değerli araçlar olarak görev yapmaktadırlar. 4. Bilgi kaynakları Bu doküman, özellikle Direktif in 17(2). Maddesi uyarınca yapmakta olduğu çalışmalarda Komisyona yardımcı olmak üzere kurulmuş gruplarca yapılan uzmanlık çalışmaları vasıtasıyla elde edilenler de dahil olmak üzere çeşitli kaynaklardan toplanmış ve Komisyon hizmetleri tarafından teyit edilmiş bilgilerin özetini temsil etmektedir. Katkıda bulunanların ve uzman gruplarının çalışmaları takdirle karşılanmıştır. XII

15 5. Bu doküman nasıl anlaşılmalı ve nasıl kullanılmalıdır Bu belgede sunulan bilgilerin belirli durumlarda BAT ın (Mevcut En İyi Teknikler) tespit edilmesi için girdi olarak kullanılması amaçlanmıştır. BAT tespiti yaparken ve BAT a dayalı izin koşullarını belirlerken, çevrenin bir bütün olarak en üst seviyede korunmasını sağlama genel amacı her zaman dikkate alınmalıdır. Bu bölümün geriye kalan kısmında, bu belgenin bölümlerinin her birinde verilmiş olan bilgilerin türü tanımlanmıştır. Kapsam bölümünde de özetlendiği şekilde, standart bir BREF le karşılaştırıldığında bu doküman daha değişik bir biçimde yapılandırılmıştır. Bu dokümanda üç ana fasıl yer almaktadır: Fasıl 1- Çimento Sanayi, Fasıl 2- Kireç Sanayi ve Fasıl 3- Kuru proses yöntemi kullanmak suretiyle magnezyum oksit sanayi. Bu üç fasıl içinde standart olan BREF bölümleri aşağıda belirtildiği şekilde oluşturulmuştur: Her fasıl içinde Bölüm 1 ve 2 de ilgili sanayi sektörü ile sektörde kullanılan endüstriyel prosesler hakkında genel bilgi sunulmuştur. Her fasıl içinde Bölüm 3 te bu dokümanın yazıldığı tarihte faal olan mevcut tesislerdeki durumu yansıtan güncel emisyon ve tüketim seviyelerine ilişkin veriler ve bilgiler sunulmuştur Her fasıl içindeki Bölüm 4 te emisyonların azaltılması ile BAT ve BAT a dayalı izin koşullarının tespiti için en uygun olduğu düşünülen diğer teknikler detaylı olarak tanımlanmıştır. Bu bilgilerin arasında tekniklerin kullanımı yoluyla elde edilebileceği düşünülen tüketim ve emisyon seviyeleri ile teknikler ile ilgili maliyetler ve çapraz medya ilişkileri konularında bazı fikirler yer almaktadır. Ayrıca bu bilgiler, tekniğin örneğin yeni, mevcut, değiştirilmiş, büyük veya küçük tesisler gibi IPPC izninin gerekli olduğu tesis çeşitleri için ne derecede uygulanabileceği hususunu da kapsar. Genel olarak kullanılmadığı anlaşılan eski tekniklere burada yer verilmemiştir Her fasıl içinde Bölüm 5 te sektörde BAT ile uyumlu olduğu düşünülen teknikler ile tüketim ve emisyon seviyeleri sunulmuştur (Daha fazla detay için her fasıl içinde yer alan Bölüm 5 in giriş bölümüne bakınız). Bunun amacı BAT a dayalı izin koşularının tespitine veya Direktif in 9(8). Maddesi kapsamında genel bağlayıcı kuralların oluşturulmasına yardımcı olacak uygun referans noktası olduğu düşünülen tüketim ve emisyon seviyeleri ile ilgili genel göstergelerin sağlanmasıdır. Ancak bu belgede herhangi bir emisyon sınır değerinin önerilmediği vurgulanmalıdır. Uygun izin koşullarının tespiti için, ilgili tesisin teknik özellikleri, coğrafik konumu, ve yerel çevre koşulları gibi yerel ve bölgeye özel faktörlerin dikkate alınması gereklidir. Mevcut tesisler açısından, bunları iyileştirmenin ekonomik ve teknik açıdan uygulanabilirliği de dikkate alınmalıdır. Çevrenin bir bütün olarak yüksek düzeyde korunmasını sağlamak gibi tek bir hedef bile genellikle farklı türde çevresel etkiler arasından birini diğerine tercih etme kararı verilmesini gerektirebilir ve bu kararlar çoğunlukla yerel unsurlardan etkilenir. Bu hususlardan bazılarına değinilmeye çalışılmışsa da tamamının bu dokümanda ele alınması mümkün değildir. Bu nedenle, Bölüm 1.5, 2.5 ve 3.5 te belirtilen teknikler ve seviyeler tüm tesisler için uygun olmayabilir. Diğer taraftan, uzun mesafeli veya sınır ötesi kirliliğin asgariye indirilmesi dahil olmak üzere yüksek seviyede çevre koruması sağlama yükümlülüğü, izin koşullarının sadece yerel unsurlara dayalı olarak belirlenemeyeceği anlamına gelmektedir. Bu nedenle, bu belgede yer alan bilgilerin izin veren makamlar tarafından dikkate alınması son derece önemlidir. Her fasıl içinde Bölüm 6 da yeni teknolojiler tanımlanmıştır. XIII

16 Tüm yorumlar ve öneriler aşağıda adresi bulunan Institute for Prospective Technological Studies (İleri Teknolojik Çalışmalar Enstitüsü) içinde yer alan European IPPC Bureau (Avrupa IPPC Bürosu) na gönderilmelidir: European Commission Institute for Prospective Technological Studies Edificio Expo CI lnca Garcilaso, 3 E Seville, İspanya Tel: Faks: E-posta: Internet: 6. BAT ın dinamik yapısı ve BAT referans dokümanlarının (BREF ler) gözden geçirilmesi Yeni önlemlerin/tekniklerin ortaya çıkabilmesi, teknolojilerin halen gelişmekte olması veya çevreyle ilgili yeni süreçlerin endüstriye kazandırılması nedeniyle BAT dinamik bir kavramdır. BAT ın unsurları zaman içinde değiştiği ve sanayi geliştiği için BREF lerin incelenmesi ve uygun şekilde güncellenmesi gereklidir. CL (Çimento ve Kireç Sanayi) konusunda geliştirilen orijinal BREF 2001 yılında Avrupa Komisyonu tarafından kabul edilmiştir. Bu doküman CL BREF in ilk revizyonu sonucunda ortaya çıkmıştır. XIV

17 Çimento, Kireç Ve Magnezyum Oksit İmalat Sanayilerinde Mevcut En İyi Teknikler Referans Dokümanı ÇİMENTO, KİREÇ VE MAGNEZYUM OKSİT İMALAT SANAYİLERİNDE MEVCUT EN İYİ TEKNİKLER REFERANS DOKÜMANI YÖNETİCİ ÖZETİ I ÖNSÖZ XI KAPSAM XXIII 1 ÇİMENTO SANAYİ Çimento sanayi ile ilgili genel bilgiler Çimento üretiminde uygulanan prosesler ve teknikler Hammaddeler ve hammaddelerin kazanılması Hammaddeler- depolama ve hazırlama Hammaddelerin depolanması Hammaddelerin öğütülmesi Hammaddelerin öğütülmesi- kuru ve yarı-kuru fırın sistemleri Hammaddelerin öğütülmesi- yaş ve yarı-yaş fırın sistemleri Farin veya çimento harcının homojenizasyonu ve depolanması Yakıtlar-depolama ve hazırlama Konvansiyonel yakıtların depolanması Konvansiyonel yakıtların hazırlanması Atık kullanımı Genel hususlar Atıkların hammadde olarak kullanılması Atıkların yakıt olarak kullanılması Atık yakıtların türleri Katı atık yakıtlar Sıvı atık yakıtlar Atık kalite gereksinimleri ve girdi kontrolü Atıkların metal konsantrasyonları Atıkların depolanması ve elleçlenmesi Klinker pişirme Fırın ateşleme Uzun döner fırınlar Ön ısıtıcılı döner fırınlar Izgaralı ön ısıtıcı tekniği Süspansiyon ön ısıtıcı tekniği Şaft ön ısıtıcıları Dört kademeli siklonlu ön ısıtıcı Ön ısıtıcılı ve ön kalsinatörlü döner fırınlar Baypas sistemleri Şaft fırınları Fırın egzoz gazları Ani CO yükselmeleri Klinker soğutucuları Döner soğutucular Tüp Soğutucular Planet (uydu) soğutucular Izgaralı Soğutucular Hareketli ızgaralı soğutucular İleri geri hareketli ızgaralı soğutucular (Reciprocating grate coolers) Üçüncü nesil ızgaralı soğutucular Dikey soğutucular Kojenerasyon Çimento öğütme ve depolama Klinker depolama Çimento öğütme 39 XV

18 Değirmene beslenen malzemenin ölçülmesi ve oranlanması Çimentonun öğütülmesi İlave edilen minerallerin öğütülmesi Tane büyüklüğü dağılımına göre ayırım Kromatların-kromun (VI) azaltılması Çimentonun depolanması Ambalajlama ve sevkiyat Mevcut tüketim ve emisyon seviyeleri Su tüketimi Hammadde tüketimi Atıkların hammadde olarak tüketimi Enerji kullanımı Termal enerji ihtiyacı Elektrik enerjisi ihtiyacı Atık yakıtların tüketimi Havaya yapılan emisyonlar Toz (partikül madde) Yönlendirilmiş toz emisyonları İnce toz emisyonları PM 10 ve PM Yayılmış toz emisyonları Azot oksitler Kükürt dioksit Karbon oksitler (CO 2, CO) Karbondioksit (CO 2 ) Karbon Monoksit (CO) Toplam organik bileşikler (TOC) Poliklorlu dibenzo-p-dioksinler (PCDD) ve dibenzofuranlar (PCDF) Metaller ve bileşikleri Civa Hidrojen klorür ve hidrojen florür (HCl ve HF) Gaz halindeki inorganik klor bileşikleri Gaz halindeki inorganik flor bileşikleri Amonyak (NH 3 ) Benzen, toluen, etilbenzen ve ksilen (BTEX) Poliaromatik hidrokarbonlar (PAH) Diğer organik kirleticiler Atık malzeme kullanımının emisyon davranışı ve enerji verimliliğine etkileri Atık kullanımının ürün kalitesine etkileri Proses kayıpları/atıklar Sıvı Atıklar Gürültü Kokular İzleme Parametrelerin ve emisyonların izlenmesi BAT (Mevcut En İyi Tekniklerin) tespiti için gözönüne alınması gereken teknikler Hammadde tüketimi Enerji tüketiminin azaltılması (enerji verimliliği) Termal enerji kullanımının azaltılması Fırın sistemleri Hammadde özellikleri Yakıt Özellikleri Gaz baypas sistemi Çimento ürünlerinin klinker içeriğinin azaltılması Elektrik enerjisi kullanımının azaltılması Proses seçimi Fırınlar ve Soğutuculardan/kojenerasyondan enerji geri kazanımı 104 XVI

19 1.4.3 Genel Teknikler Proses kontrol optimizasyonu Yakıt ve Hammadde seçimi Atıkların yakıt olarak kullanılması Toz emisyonları (partikül madde) Tozlu işlemler için önlemler/teknikler Dökme depolama alanları ve istifler için önlemler/teknikler Yönlendirilmiş toz emisyonlarının azaltılması Elektrostatik çökelticiler (ESP ler) Torbalı filtreler Hibrid filtreler Gaz halindeki bileşikler NO x emisyonlarının azaltılması Alev soğutması Düşük NO x brülörleri Kademeli yanma Fırın ortası ateşleme Mineralize klinker Proses optimizasyonu (NO x ) Seçici katalitik olmayan azaltım (SNCR) Seçici katalitik azaltım (SCR) SO 2 Emisyonlarının azaltılması Soğurucu malzeme ilavesi Sulu yıkayıcı Aktif karbon Karbon oksit (CO) emisyonlarının ve ani CO yükselmelerinin azaltılması Toplam organik karbon emisyonlarının (TOC) azaltılması Hidrojen klorür (HCl ) ve hidrojen florürün (HF) azaltılması Poliklorlu dibenzo-p-dioksin (PCDD) ve poliklorlu dibenzofuran (PCDF) emisyonlarının azaltılması Metal emisyonlarının azaltılması Değişik baca gazı azaltma önlemleri/teknikleri ile emisyonların azaltılması için kullanılabilecek birincil önlemler/tekniklere ilişkin maliyet verileri örnekleri Toz azaltma önlemleri/tekniklerine ilişkin örnek maliyet verileri NO x azaltma önlemleri/tekniklerine ilişkin örnek maliyet verileri SO x azaltma önlemleri/tekniklerine ilişkin örnek maliyet verileri Proses kayıpları/atıklar Gürültü Kokularla ilgili genel hususlar Çevre yönetim araçları Çimento sanayi için mevcut en iyi teknikler Çevre yönetim sistemleri (EMS) Genel birincil önlemler/teknikler Enerji tüketimi ve proses seçimi Proses seçimi Enerji tüketimi Atıkların kullanımı Atık kalite kontrolü Fırına atık beslenmesi Tehlikeli atık maddelerin kullanımı için güvenlik yönetimi Toz emisyonları Yayılmış toz emisyonları Tozlu işlemlerden kaynaklanan yönlendirilmiş toz emisyonları Fırın ateşleme sürecinden kaynaklanan toz emisyonları Soğutma ve değirmende öğütme süreçlerinden kaynaklanan toz emisyonları Gaz halindeki bileşikler NO x emisyonları SO X emisyonları 177 XVII

20 CO emisyonları ve ani CO yükselmeleri Ani CO yükselmelerinin azaltılması Toplam organik karbon emisyonları (TOC) Hidrojen klorür (HCl )ve hidrojen florür (HF) emisyonları PCDD/F emisyonları Metal emisyonları Proses kayıpları/atıklar Gürültü Çimento sanayinde gelişmekte olan teknikler Akışkan yataklı çimento imalat tekniği SNCR ile kombine edilmiş kademeli yanma Kuru sodyum bikarbonat ve kimyasal yeniden kullanım yoluyla çimento fırını baca gazı arıtımı Sonuçlar ve tavsiyeler 184 REFERANSLAR 188 TERİM VE KISALTMALAR SÖZLÜĞÜ EKLER AB-27 de çimento ve kireç üretimi için geçerli AT çevre mevzuatı Ek: çimento üretimi EWC atık yakıt gruplandırmasına karşı CEMBUREAU nun atık yakıt gruplandırması Çimento üretimi- tesise özel veriler Kullanılan atık türlerinin örnekleri, atık malzemelerde bulunan maddelerin emisyon davranışı ve konsantrasyon aralıkları üzerindeki etkisi (girdi kriterleri) Atık malzemelerde bulunan maddelerin konsantrasyon aralığı örnekleri/atık girdi kriterleri Enerji tüketimi örnekleri Emisyon verileri örnekleri Çimento imalatı- kojenerasyon/fazla ısının geri kazanımı Konvansiyonel buhar çevrim prosesi yoluyla elektrik enerjisi kojenerasyonu- İsveç te bulunan Slite çimento fabrikası Organik Rankine Çevrimi (ORC) prosesi ile kojenerasyon- Lengfurt Almanya da bulunan çimento fabrikası Çimento imalatı- Yüksek verimli SNCR (seçici katalitik olmayan azaltım) tekniği kullanarak NO x azaltılması örnekleri İsveç te kullanılan SCNR tekniği örneği Almanya da kullanılan SCNR tekniği örneği Çimento imalatı-scr (seçici katalitik azaltım) tekniği kullanarak NOx azaltılması örneği Çimento imalatı- ani CO yükselmelerinin kontroluna ilişkin rehber ilkeler İşletme kesintilerinin- ani CO yükselmelerinin azaltılmasının amaçları CO minimizasyonu gelişiminin stratejisi CO izleme sistemi Ani CO yükselmesi durumunda alınacak önlemler Torbalı filtrelerde CO ve CH XVIII

Mevcut En İyi Teknikler Hakkında Referans Belgesi. Mayıs 2010

Mevcut En İyi Teknikler Hakkında Referans Belgesi. Mayıs 2010 AVRUPA KOMİSYONU JRC GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ORTAK ARAŞTIRMA MERKEZİ Aday Teknolojik Araştırmalar Enstitüsü Sürdürülebilir Üretim ve Tüketim Birimi Avrupa IPPC Bürosu Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrol Mevcut

Detaylı

ELEKTRİK ARK OCAKLI ÇELİKHANE TESİSLERİNİN; HAVA KİRLETİCİLERİ, EMİSYON KONTROL VE AZALTIM TEKNİKLERİ

ELEKTRİK ARK OCAKLI ÇELİKHANE TESİSLERİNİN; HAVA KİRLETİCİLERİ, EMİSYON KONTROL VE AZALTIM TEKNİKLERİ T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED İZİN VE DENETİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ELEKTRİK ARK OCAKLI ÇELİKHANE TESİSLERİNİN; HAVA KİRLETİCİLERİ, EMİSYON KONTROL VE AZALTIM TEKNİKLERİ A.Yavuz Yücekutlu, A.Teoman

Detaylı

EK YAKIT OLARAK ÇİMENTO FABRİKALARINDA KULLANILABİLECEK ATIKLAR

EK YAKIT OLARAK ÇİMENTO FABRİKALARINDA KULLANILABİLECEK ATIKLAR EK YAKIT OLARAK ÇİMENTO FABRİKALARINDA KULLANILABİLECEK ATIKLAR 1) Kullanılmış lastikler 2) I ve II nci kategori atık yağlar 3) Boya çamurları 4) Solventler 5) Plastik atıklar 6) Çevre ve Orman Bakanlığı

Detaylı

TÜRK ÇİMENTO SEKTÖRÜNÜN ALTERNATİF YAKIT VE ALTERNATİF HAMMADDE KULLANIMI YAKLAŞIMI

TÜRK ÇİMENTO SEKTÖRÜNÜN ALTERNATİF YAKIT VE ALTERNATİF HAMMADDE KULLANIMI YAKLAŞIMI TÜRK ÇİMENTO SEKTÖRÜNÜN ALTERNATİF YAKIT VE ALTERNATİF HAMMADDE KULLANIMI YAKLAŞIMI Kasım 2014 Çimento Üretimi Çimento yarı mamulü olan klinker; kireçtaşı, marn ve kil gibi hammaddelerin öğütülüp homojenize

Detaylı

Depolamadan Kaynaklanan Emisyonlar

Depolamadan Kaynaklanan Emisyonlar Entegre Kirlilik Önlenme ve Kontrolü Depolamadan Kaynaklanan Emisyonlar Konusunda Temmuz 2006 ): Mevcut En Uygun Teknikler Konusundaki Referans Belgeler... Büyük Yakma Tesisleri Mineral Demir ve Çelik

Detaylı

T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı. Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrol (IPPC- 96/61/EC) YönergesiY. BAT ve BREF. A. Teoman SANALAN

T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı. Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrol (IPPC- 96/61/EC) YönergesiY. BAT ve BREF. A. Teoman SANALAN T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Yönetimi Y Genel MüdürlM rlüğü Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrol (IPPC- 96/61/EC) YönergesiY BAT ve BREF A. Teoman SANALAN Çevre MühendisiM Mevcut En iyi Teknikler

Detaylı

ENDÜSTRİYEL SÜREÇLER MEVCUT VERİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

ENDÜSTRİYEL SÜREÇLER MEVCUT VERİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ENDÜSTRİYEL SÜREÇLER MEVCUT VERİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ Erhan ÜNAL 10.03.2010 1 4. ENDÜSTRİYEL PROSESLER 4.1. Genel Çimento Üretimi Kireç Üretimi Kireçtaşı ve Dolomit Kullanımı Soda Külü Üretimi ve Kullanımı

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 6.Endüstriyel Kirlenme Kontrolü - Nötralizasyon Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Birçok endüstrinin atıksuyu asidik veya bazik olduğundan alıcı ortama veya kimyasal ve/veya

Detaylı

FİGEN YARICI Nuh Çimento Sanayi A.ş. Yönetim Destek Uzman Yard. 07.10.2015

FİGEN YARICI Nuh Çimento Sanayi A.ş. Yönetim Destek Uzman Yard. 07.10.2015 1 2 FİGEN YARICI Nuh Çimento Sanayi A.ş. Yönetim Destek Uzman Yard. 07.10.2015 3 İÇİNDEKİLER 1) TARİHÇE 2) ÇİMENTO nedir ve ÇİMENTO ÜRETİM PROSESİ 3) VERİMLİLİK UYGULAMALARI (Bu sunumda yer alan sayısal

Detaylı

EK 1: FAALİYET KATEGORİLERİ

EK 1: FAALİYET KATEGORİLERİ EK 1: FAALİYET KATEGORİLERİ 1. Araştırma, yeni ürün ve proseslerin geliştirildiği ve test edildiği tesisler ve tesis bölümleri ile münhasır olarak biyokütle kullanan tesisler bu Yönetmeliğin kapsamı dışındadır.

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/5) Deney Laboratuvarı Adresi : Ankara Teknoloji Geliştirme Bölgesi, 1605 Cadde, Dilek Binası BİLKENT 06800 ANKARA / TÜRKİYE Tel : 444 50 57 Faks : 0 312 265 09 06

Detaylı

KATI ATIKLARDAN ENERJİ ELDE EDİLMESİ

KATI ATIKLARDAN ENERJİ ELDE EDİLMESİ KATI ATIKLARDAN ENERJİ ELDE EDİLMESİ Atıktan enerji elde edilmesi, atıkların fazla oksijen varlığında yüksek sıcaklıkta yakılması prosesidir. Yanma ürünleri, ısı enerjisi, inert gaz ve kül şeklinde sayılabilir.

Detaylı

Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Atık Yönetimi Dairesi Başkanlığı

Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Atık Yönetimi Dairesi Başkanlığı Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Atık Yönetimi Dairesi Başkanlığı ATIKLARIN YAKILMASINA İLİŞKİN YÖNETMELİK 6 EKİM 2010 TARİH 27721 SAYILI RESMİ GAZETE DE YAYIMLANARAK YÜRÜRLÜGE GİRMİSTİR

Detaylı

TC ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ece TOK Hava Yönetimi Daire Başkanlığı Endüstriyel Kaynaklı Hava Kirliliği Kontrol Şube Müdürü Büyük Yakma Tesisleri Taslak Yönetmeliği 24 Şubat

Detaylı

Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrol Direktifinin Türkiye de Uygulanmasının Desteklenmesi Projesi

Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrol Direktifinin Türkiye de Uygulanmasının Desteklenmesi Projesi T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrol Direktifinin Türkiye de Uygulanmasının Desteklenmesi Projesi ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ İZİN VE DENETİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İzin ve

Detaylı

Durağan Yakıt Yanmasından Kaynaklanan Hava Emisyonları. Eşleştirme Türkiye, Ankara, Eylül 2011

Durağan Yakıt Yanmasından Kaynaklanan Hava Emisyonları. Eşleştirme Türkiye, Ankara, Eylül 2011 Durağan Yakıt Yanmasından Kaynaklanan Hava Emisyonları Eşleştirme Türkiye, Ankara, Eylül 2011 1 İçerik Yöntem Enerji İstatistikleri EMEP/EEA Rehberi Örnek Hesaplama 2 Önemli Kategoriler Önemli kategoriler,

Detaylı

ÇİMENTO SEKTÖRÜ ÇEVRE GRUBU MESLEKTAŞLAR TOPLANTISI

ÇİMENTO SEKTÖRÜ ÇEVRE GRUBU MESLEKTAŞLAR TOPLANTISI ÇİMENTO SEKTÖRÜ ÇEVRE GRUBU MESLEKTAŞLAR TOPLANTISI ÇEVRE MEVZUATINDA SON GELİŞMELER 12 Ekim 2012 ANKARA Kapsam Fabrikaların izin durumları Atık yakan tesislerde NO2 sınır değeri Bakanlıkta devam eden

Detaylı

Biyogaz tesisi ürünlerinde analizler ALS ÇEVRE BİLGİ KİTAPÇIĞI

Biyogaz tesisi ürünlerinde analizler ALS ÇEVRE BİLGİ KİTAPÇIĞI Biyogaz tesisi ürünlerinde analizler ALS ÇEVRE BİLGİ KİTAPÇIĞI İçindekiler 1. Biyogaz tesislerinde sunduğumuz hizmetler...1 1.1 Probleme dair kısa bilgi...1 1.2 ALS Çek Cumhuriyeti'nin yeterlilikerine

Detaylı

10 Mart 2015 SALI Resmî Gazete Sayı : 29291 TEBLİĞ

10 Mart 2015 SALI Resmî Gazete Sayı : 29291 TEBLİĞ 10 Mart 2015 SALI Resmî Gazete Sayı : 29291 TEBLİĞ Çevre ve Şehircilik Bakanlığından: TEKSTİL SEKTÖRÜNDE ENTEGRE KİRLİLİK ÖNLEME VE KONTROL TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA TEBLİĞ MADDE 1 14/12/2011

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü TESİSE KABUL EDİLECEK ATIKLAR VE KODLARI

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü TESİSE KABUL EDİLECEK ATIKLAR VE KODLARI TESİSE KABUL EDİLECEK ATIKLAR VE KODLARI 01 03 09 01 03 07 dışındaki alüminyum oksit üretiminden çıkan kırmızı çamur 01 04 10 01 04 07 dışındaki tozumsu ve pudramsı atıklar 01 05 04 Temizsu sondaj ı ve

Detaylı

Atık Yakma ve Beraber Yakma Tesislerinin İzin Lisans Süreci

Atık Yakma ve Beraber Yakma Tesislerinin İzin Lisans Süreci ÇED İZİN VE DENETİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Atık Yakma ve Beraber Yakma Tesislerinin İzin Lisans Süreci Ayşegül KILINÇ MENEKŞE Zonguldak 2014 06.10.2010 tarih ve 27721 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe

Detaylı

Pik (Ham) Demir Üretimi

Pik (Ham) Demir Üretimi Pik (Ham) Demir Üretimi Çelik üretiminin ilk safhası pik demirin eldesidir. Pik demir için başlıca şu maddeler gereklidir: 1. Cevher: Demir oksit veya karbonatlardan oluşan, bir miktarda topraksal empüriteler

Detaylı

YATAY (1) NO. MEVZUAT NO MEVZUAT ADI. 1. ----------------- Aarhus Sözleşmesi. 2. ----------------- Espoo Sözleşmesi

YATAY (1) NO. MEVZUAT NO MEVZUAT ADI. 1. ----------------- Aarhus Sözleşmesi. 2. ----------------- Espoo Sözleşmesi YATAY (1) 1. ----------------- Aarhus Sözleşmesi 2. ----------------- Espoo Sözleşmesi 3. 1210/90/EEC Avrupa Çevre Ajansı Tüzüğü 4. 2008/90/EC Çevresel Suç Direktifi 5. 2007/2/EC INSPIRE Direktifi 6. 2004/35/EC

Detaylı

ŞEKİL LİSTESİ... ix TABLO LİSTESİ... xxxi MEVCUT TESİSLERİN İNCELENMESİ (İP 1)... 1

ŞEKİL LİSTESİ... ix TABLO LİSTESİ... xxxi MEVCUT TESİSLERİN İNCELENMESİ (İP 1)... 1 İÇİNDEKİLER ŞEKİL LİSTESİ... ix TABLO LİSTESİ... xxxi MEVCUT TESİSLERİN İNCELENMESİ (İP 1)... 1 Bölgesel Değerlendirme... 2 Marmara Bölgesi... 2 Karadeniz Bölgesi... 13 1.1.3. Ege Bölgesi... 22 Akdeniz

Detaylı

Kireçtaşlarından Çöktürülmüş Kalsiyum Karbonat Üretimi Doç. Dr. Özen KILIÇ

Kireçtaşlarından Çöktürülmüş Kalsiyum Karbonat Üretimi Doç. Dr. Özen KILIÇ Kireçtaşlarından Çöktürülmüş Kalsiyum Karbonat Üretimi Doç. Dr. Özen KILIÇ Ç.Ü. Müh. Mim. Fak. Maden Müh. Bölümü e-posta: zenkilic@cu.edu.tr PCC (ÇKK) NEDİR? PCC (Precipitated Calcium Carbonate), çöktürülmüş

Detaylı

AVRUPA KOMİSYONU. Aralık 2001

AVRUPA KOMİSYONU. Aralık 2001 1 AVRUPA KOMİSYONU Çevre Kirliliğinin Entegre bir Biçimde Önlenmesi ve Kontrolü (IPPC) Çimento ve Kireç İmalat Sanayiinde Mevcut En İyi Teknikler ile ilgili Referans Dokümanı Aralık 2001 2 ÖZET Çimento

Detaylı

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen ix xiii xv xvii xix xxi 1. Çevre Kimyasına Giriş 3 1.1. Çevre Kimyasına Genel Bakış ve Önemi

Detaylı

TÜRKİYE ÇEVRE POLİTİKASINA ÖNEMLİ BİR DESTEK: AVRUPA BİRLİĞİ DESTEKLİ PROJELER

TÜRKİYE ÇEVRE POLİTİKASINA ÖNEMLİ BİR DESTEK: AVRUPA BİRLİĞİ DESTEKLİ PROJELER Technical Assistance for Implementation Capacity for the Environmental Noise Directive () Çevresel Gürültü Direktifi nin Uygulama Kapasitesi için Teknik Yardım Projesi Technical Assistance for Implementation

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot Adı Metot Numarası ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot Adı Metot Numarası ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523 Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/8 ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523 SU, ATIK SU 1,2 İletkenlik Elektrot Metodu TS 9748 EN 27888 Sıcaklık Laboratuvar ve Saha Metodu SM

Detaylı

Tehlikeli Atık Bertaraf Yöntemleri ve İZAYDAŞ Yakma Tesisi İZMİT ATIK VE ARTIKLARI ARITMA YAKMA VE DEĞERLENDİRME A.Ş.

Tehlikeli Atık Bertaraf Yöntemleri ve İZAYDAŞ Yakma Tesisi İZMİT ATIK VE ARTIKLARI ARITMA YAKMA VE DEĞERLENDİRME A.Ş. Tehlikeli Atık Bertaraf Yöntemleri ve İZAYDAŞ Yakma Tesisi İZMİT ATIK VE ARTIKLARI ARITMA YAKMA VE DEĞERLENDİRME A.Ş. TEHLİKELİ ATIK Tehlikeli atıklar; patlayıcı, parlayıcı, kendiliğinden yanmaya müsait,

Detaylı

ÇİMENTO ENDÜSTRİSİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK

ÇİMENTO ENDÜSTRİSİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK ÇİMENTO ENDÜSTRİSİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK İNŞ.YÜK.MÜH.YASİN ENGİN yasin.engin@gmail.com Şubat, 2015 İçerik Dünyada ve Türkiye de Çimento Üretimi CO 2 Emisyonu Sürdürülebilir Üretim Alternatif Hammaddeler

Detaylı

KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI

KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI HAVA Etrafımızı saran gaz karışımıdır ( Atmosfer). Kuru Temiz hava içerisinde yaklaģık olarak ; - %78 Azot - %21 Oksijen - %0,03 Karbondioksit

Detaylı

TÜİK ENERJİ SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu

TÜİK ENERJİ SEKTÖRÜ. Dr. Ali CAN. T.C.BAŞBAKANLIK Türkiye İstatistik Kurumu ENERJİ SEKTÖRÜ Dr. Ali CAN 10.03.2010 24 3.ENERJİ - 3.1. Yakıt Yanması IPCC ye göre, enerji sektöründen kaynaklanan emisyon büyük ölçüde yakıt yanmasını içermektedir. Hemen hemen bütün ülkelerde görülebildiği

Detaylı

Kelime anlamı ile; dışarı çıkmak, yaymak ve ihraç etmek anlamına gelmektedir.

Kelime anlamı ile; dışarı çıkmak, yaymak ve ihraç etmek anlamına gelmektedir. EMİSYON ÖLÇÜMLERİ Emisyon Nedir? Kelime anlamı ile; dışarı çıkmak, yaymak ve ihraç etmek anlamına gelmektedir. Çevre mevzuatı kapsamında; Yakıt ve benzerlerinin yakılmasıyla; sentez, ayrışma, buharlaşma

Detaylı

Zeynep Gamze MERT Gülşen AKMAN Kocaeli Üniversitesi EKO- ENDÜSTRİYEL PARK KAPSAMINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ

Zeynep Gamze MERT Gülşen AKMAN Kocaeli Üniversitesi EKO- ENDÜSTRİYEL PARK KAPSAMINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ Zeynep Gamze MERT Gülşen AKMAN Kocaeli Üniversitesi EKO- ENDÜSTRİYEL PARK KAPSAMINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ DOĞAL ÇEVRİMLER Enerji Girdisi Atık yok Isı kaybı Yerkabuğun dan sağlanan malzeme Yerkabuğun a bırakılan

Detaylı

Entegre Kirlilik Önlenmesi ve Kontrolü. İdari Özet Ekonomi ve Çapraz Medya Etkilerine İlişkin Referans Dokümanı Haziran 2005

Entegre Kirlilik Önlenmesi ve Kontrolü. İdari Özet Ekonomi ve Çapraz Medya Etkilerine İlişkin Referans Dokümanı Haziran 2005 AVRUPA KOMİSYONU GENEL MÜDÜRLÜK - JRC ORTAK ARAŞTIRMA MERKEZİ (JRC) Geleceğe Yönelik Teknolojileri Araştırma Enstitüsü Endüstri, Enerji ve Ulaşımda Sürdürülebilirlik Avrupa IPPC Bürosu Entegre Kirlilik

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve ÇEVRE Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB ve Çevre- Temel ilkeler AB ve İklim Değişikliği AB ve Su Kalitesi AB ve Atık Geri Dönüşümü Müzakere sürecinde

Detaylı

Ölçüm/Analiz Kapsamı Parametre Metot Metodun Adı

Ölçüm/Analiz Kapsamı Parametre Metot Metodun Adı Çevre Mevzuatı Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği (devamı var) Her tür kapsam Gürültü Gürültü Kömür Çevre Mevzuatında

Detaylı

Yıldız Teknik Üniversitesi Çağdaş, Öncü, Yenilikçi

Yıldız Teknik Üniversitesi Çağdaş, Öncü, Yenilikçi Hava Kirliliği Ölçüm Yöntemleri Emisyon Ölçümleri (Kaynakta) İmisyon Ölçümleri Sabit kaynaklar (Yakma tesisi, fabrika, termik santral bacaları) Hareketli kaynaklar (Motorlu araçlar) Ortam havasında yapılır

Detaylı

ENERJİ TESİSLERİNİN ÇEVRESEL ETKİLERİ

ENERJİ TESİSLERİNİN ÇEVRESEL ETKİLERİ ENERJİ TESİSLERİNİN ÇEVRESEL ETKİLERİ DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ Çevre Mühendisliği Bölümü Hava Kirliliği Laboratuvarı İZMİR BÖLGESİ ENERJİ FORUMU 31 Ekim 1 Kasım 2014 İzmir Mimarlık Merkezi 1 Aliağa ve

Detaylı

SERA GAZI EMİSYONU HAKAN KARAGÖZ

SERA GAZI EMİSYONU HAKAN KARAGÖZ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE SERAGAZI EMİSYONU İklim değişikliği, nedeni olursa olsun iklim koşullarındaki büyük ölçekli (küresel) ve önemli yerel etkileri bulunan, uzun süreli ve yavaş gelişen değişiklikler olarak

Detaylı

T.C. PODGORİCA BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ 2005-2011 YILLARI ARASINDAKİ ENERJİ DENGESİ İSTATİSTİKLERİ

T.C. PODGORİCA BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ 2005-2011 YILLARI ARASINDAKİ ENERJİ DENGESİ İSTATİSTİKLERİ T.C. PODGORİCA BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ 2005-2011 YILLARI ARASINDAKİ ENERJİ DENGESİ İSTATİSTİKLERİ PODGORİCA-AĞUSTOS 2012 İÇİNDEKİLER SAYFA NO BÖLÜM 1 1 1 GİRİŞ 2 2 Metodolojik açıklamalar 3 2.1

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/7

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/7 ÇED, İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/7 SU/ ATIK SU 1 ph Elektrometrik Metot TS 3263 ISO 10523 Çözünmüş Oksijen Azid Modifikasyon Metodu SM 4500-O C İletkenlik Elektrometrik Metot SM 2510 B Renk Spektrometrik

Detaylı

OKULDA KİMYA KAĞIT. Kağıdın ana maddesi doğal bir polimer olan selülozdur.

OKULDA KİMYA KAĞIT. Kağıdın ana maddesi doğal bir polimer olan selülozdur. OKULDA KİMYA KAĞIT Kağıdın ana maddesi doğal bir polimer olan selülozdur. Selüloz bitkilerin gövde ve yapraklarında bol bulunur, bu nedenle kağıt çoğunlukla ağaç gövdelerinden üretilir. Kağıt üretimi:

Detaylı

NEC Direktifi Emisyon Envanteri, Tasarıların ve Olası Tavan Değerlerinin Tamamlanmasına ilişkin Planlar

NEC Direktifi Emisyon Envanteri, Tasarıların ve Olası Tavan Değerlerinin Tamamlanmasına ilişkin Planlar TD Projesi: Emisyon Denetiminin İyileştirilmesi NEC Direktifi Emisyon Envanteri, Tasarıların ve Olası Tavan Değerlerinin Tamamlanmasına ilişkin Planlar Dr Russell C Frost Proje Ekip Lideri Content Aşağıdakilerin

Detaylı

Emisyon Yönetimi Seçenekleri Elektrik Üretimi

Emisyon Yönetimi Seçenekleri Elektrik Üretimi Emisyon Kontrolünün İyileştirilmesi Teknik Destek Projesi Oturum 2 Emisyon Yönetimi Seçenekleri Elektrik Üretimi Dr Peter Newman Düzenleyici Etki Değerlendirme Kilit Uzman Giriş İçerik Enerji üretimi sektöründe

Detaylı

KANLIĞI ÇEVRE. Tamamlanması ERHAN SARIOĞLU ANTALYA 05-07/10/2010 ÇEVRE İZNİ / ÇEVRE İZİN VE LİSANSI

KANLIĞI ÇEVRE. Tamamlanması ERHAN SARIOĞLU ANTALYA 05-07/10/2010 ÇEVRE İZNİ / ÇEVRE İZİN VE LİSANSI ÇEVRE YÖNETY NETİMİ GENEL MÜDÜRLM RLÜĞÜ İZİN N VE DENETİM M DAİRES RESİ BAŞKANLI KANLIĞI ÇEVRE İZNİ VE LİSANSI L ŞUBESİ Başvuru Sürecinin S Tamamlanması ERHAN SARIOĞLU Çevre MühendisiM ÇEVRE İZNİ / ÇEVRE

Detaylı

Ekolojik Yerleşimlerde Atık Yönetiminin Temel İlkeleri

Ekolojik Yerleşimlerde Atık Yönetiminin Temel İlkeleri i Ekolojik Yerleşimlerde Atık Yönetiminin Temel İlkeleri Ekoljik yerleşimler kaynakların kullanımında tutumludur. Atık Yönetimi ve geri dönüşüm bu yerleşimlerde kaynak yönetiminin ayrılmaz bir bileşenidir.

Detaylı

Petrol rafinerileri için MET kılavuzu

Petrol rafinerileri için MET kılavuzu Petrol rafinerileri için MET kılavuzu Project TR-2008-IB-EN-03 Faaliyet No: 2.1.4.d.3 Hazırlayanlar: Marta Tejedor Luis Suárez Joan Ramon Cabello Cesar Seoánez Pervin Ercavuz İlksen Önbilgin Çisem Yigit

Detaylı

HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012

HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012 HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012 Ulusal Emisyon Tavanlarının Belirlenmesi Ülkemizin, Ø Uzun Menzilli Sınırötesi Hava Kirliliği Sözleşmesi (CLRTAP)

Detaylı

TÜRK SERAMİK SEKTÖRÜNÜN AB KATILIM MÜZAKERELERİNDEKİ KONUMU. Berke Uğural 21 Mayıs 2007

TÜRK SERAMİK SEKTÖRÜNÜN AB KATILIM MÜZAKERELERİNDEKİ KONUMU. Berke Uğural 21 Mayıs 2007 TÜRK SERAMİK SEKTÖRÜNÜN AB KATILIM MÜZAKERELERİNDEKİ KONUMU Berke Uğural 21 Mayıs 2007 İçerik Standartlar ve CE İşaretlemesi İş Sağlığı ve Güvenliği İş Hukuku Çevre Entegre kirlilik önlenmesi ve yönetimi

Detaylı

SANAYĠ KAYNAKLI HAVA KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ

SANAYĠ KAYNAKLI HAVA KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ SANAYĠ KAYNAKLI HAVA KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ İsken Sugözü Termik Santrali Adana Türkiye de 200 binin üzerinde iģletme, 70 bin dolayında üretim/sanayi iģletmesi bulunmaktadır. Bunlar arasında; Enerji tesisleri

Detaylı

TEKSTİL SEKTÖRÜNDE ENTEGRE KİRLİLİK ÖNLEME. Halime BEDİRHANOĞLU Çevre Uzmanı Su ve Toprak Yönetimi Dairesi Başkanlığı

TEKSTİL SEKTÖRÜNDE ENTEGRE KİRLİLİK ÖNLEME. Halime BEDİRHANOĞLU Çevre Uzmanı Su ve Toprak Yönetimi Dairesi Başkanlığı T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI TEKSTİL SEKTÖRÜNDE ENTEGRE KİRLİLİK ÖNLEME Halime BEDİRHANOĞLU Çevre Uzmanı Su ve Toprak Yönetimi Dairesi Başkanlığı TEKSTİL SEKTÖRÜNDE ENTEGRE KİRLİLİK ÖNLEME VE KONTROL

Detaylı

ENERJİ KANUNU. İ.Yenal CEYLAN Makina Mühendisi. Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü

ENERJİ KANUNU. İ.Yenal CEYLAN Makina Mühendisi. Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü ENERJİ VERİML MLİLİĞİİĞİ KANUNU ve MALİ DESTEK İMKANLARI İ.Yenal CEYLAN Makina Mühendisi ENERJİ VERİML MLİLİĞİİĞİ KANUNU ve MALİ DESTEK İMKANLARI A. Verimlilik Artırıcı Projelerin (VAP) Desteklenmesi B.

Detaylı

Hoşgeldiniz. EKÖK Eşleştirme Türk Heyeti 12 Temmuz 2012. www.fcx.com GELECEĞE BAĞLANMAK

Hoşgeldiniz. EKÖK Eşleştirme Türk Heyeti 12 Temmuz 2012. www.fcx.com GELECEĞE BAĞLANMAK Hoşgeldiniz EKÖK Eşleştirme Türk Heyeti 12 Temmuz 2012 www.fcx.com GELECEĞE BAĞLANMAK Atlantic Copper en Europa 2 Atlantic Copper en Huelva 3 UBICACIÓN 4 5 History TARİH 1873: İngiliz yatırımcılar RIO

Detaylı

TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ

TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ TAMGA TRİO YANMA VERİMİ Yakma ekipmanları tarafından yakıtın içerdiği enerjinin, ısı enerjisine dönüştürülme

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR.

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ LİSANS PROGRAMI TÜRKİYE'DE ÇEVRE SORUNLARI DOÇ. DR. SEVİM BUDAK Katı Atıklar Dünya nüfusu gün geçtikçe ve hızlı bir şekilde artmaktadır.

Detaylı

Güney Akım Açık Deniz Boru Hattı Türkiye Bölümü

Güney Akım Açık Deniz Boru Hattı Türkiye Bölümü Güney Akım Açık Deniz Boru Hattı Türkiye Bölümü Çevresel ve Sosyal Etki Değerlendirmesi (ÇSED) - Ekler Haziran 2014 Ek 2.1: Ulusal Mevzuat URS-EIA-REP-203876 Genel Çevre Kanunu, Sayı: 2872 ÇED Yönetmeliği

Detaylı

Biyogaz Temel Eğitimi

Biyogaz Temel Eğitimi Biyogaz Temel Eğitimi Sunanlar: Dursun AYDÖNER Proje Müdürü Rasim ÜNER Is Gelistime ve Pazarlama Müdürü Biyogaz Temel Eğitimi 1.Biyogaz Nedir? 2.Biyogaz Nasıl Oluşur? 3.Biyogaz Tesisi - Biyogaz Tesis Çeşitleri

Detaylı

Harici Yanma Tesisi. Enerji Üretim ve Dağıtım Müdürlüğü. Özgür AKGÜN

Harici Yanma Tesisi. Enerji Üretim ve Dağıtım Müdürlüğü. Özgür AKGÜN Harici Yanma Tesisi Enerji Üretim ve Dağıtım Müdürlüğü Özgür AKGÜN 05.06.2015 Şirket Tanıtımı Alanı 4.2 km² 3 05.06.2015 Şirket Tanıtımı Ülkemizin en büyük ve tek entegre yassı çelik üreticisi 9 milyon

Detaylı

ANKARA ŞEHRİNİN HAVA KALİTESİNİN UOB LER AÇISINDAN İNCELENMESİ

ANKARA ŞEHRİNİN HAVA KALİTESİNİN UOB LER AÇISINDAN İNCELENMESİ ANKARA ŞEHRİNİN HAVA KALİTESİNİN UOB LER AÇISINDAN İNCELENMESİ Sanaz Lakestani, Gülen Güllü Hacettepe Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü E mail: ggullu@hacettepe.edu.tr Amaç Bu çalışmada Ankara ilininin

Detaylı

REW İstanbul 2011 Bölgesel Çevre Merkezi (REC) Atık Yakma Eğitimi

REW İstanbul 2011 Bölgesel Çevre Merkezi (REC) Atık Yakma Eğitimi REW İstanbul 2011 Bölgesel Çevre Merkezi (REC) Atık Yakma Eğitimi Çimento Sektöründe Atıkların Ek Yakıt ve Alternatif Yakıt Hammadde Olarak Kullanılması CANAN DERİNÖZ GENCEL TÜRKİYE ÇİMENTO MÜSTAHSİLLERİ

Detaylı

MESS Entegre Geri Kazanım ve Enerji San. ve Tic. A.Ş.

MESS Entegre Geri Kazanım ve Enerji San. ve Tic. A.Ş. Sayfa : 1 / 12 1 ATIKLAR İÇİN NUMUNE SAKLAMA KOŞULLARI Parametre Numune Özelliği Numune Türü ICP ile Metal Tayinleri suları vb.), diğer her türlü sıvılar) Mikrodalgada (sıvı) yakılmış Minimum Numune Miktarı

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

Katı Atık Yönetiminde Arıtma Çamuru. Enes KELEŞ Kasım / 2014

Katı Atık Yönetiminde Arıtma Çamuru. Enes KELEŞ Kasım / 2014 Katı Atık Yönetiminde Arıtma Çamuru Enes KELEŞ Kasım / 2014 İÇİNDEKİLER Arıtma Çamuru Nedir? Arıtma Çamuru Nerede Oluşur? Arıtma Çamuru Çeşitleri Arıtma Çamuru Nerelerde Değerlendirilebilir? 1. Açık Alanda

Detaylı

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni

Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni Normandy Madencilik A.Ş. Ovacõk Altõn Madeni İÇİNDEKİLER YÖNETİCİ ÖZETİ... 3 1 Toz ve Gaz Emisyonlarõnõn Kontrolü...4-5 Toz...4-5 Havada Hidrojen Siyanür (HCN) Gazõ... 6 2 Gürültü Kontrolü... 7 3 Kimyasal

Detaylı

Taslak Entegre Çevre İzin Prosedürü. 05 Temmuz 2011 Ankara

Taslak Entegre Çevre İzin Prosedürü. 05 Temmuz 2011 Ankara Taslak Entegre Çevre İzin Prosedürü 05 Temmuz 2011 Ankara ENTEGRE ÇEVRE İZNİ KAPSAM Entegre Çevre İzni kapsamında olması planlanan tesisler direktifte 6 ana grupta toplanmıştır. Tesis listesi, direktifin

Detaylı

İŞLETMENİN ADI (İŞLETMENİN ADRESİ) FAALİYETİ/FALİYETLERİ İŞ AKIM ŞEMASI/ŞEMALARI VE PROSES ÖZETİ/ÖZETLERİ. Hazırlayan (Unvan) Tarih

İŞLETMENİN ADI (İŞLETMENİN ADRESİ) FAALİYETİ/FALİYETLERİ İŞ AKIM ŞEMASI/ŞEMALARI VE PROSES ÖZETİ/ÖZETLERİ. Hazırlayan (Unvan) Tarih İşletme Logosu (varsa) İŞLETMENİN ADI (İŞLETMENİN ADRESİ) FAALİYETİ/FALİYETLERİ İŞ AKIM ŞEMASI/ŞEMALARI VE PROSES ÖZETİ/ÖZETLERİ Hazırlayan (Unvan) Tarih İÇİNDEKİLER Sayfa 1. İŞLETME BİLGİLERİ 3 2.....

Detaylı

GÜRÜLTÜ YÖNETMELİĞİ TASLAĞI

GÜRÜLTÜ YÖNETMELİĞİ TASLAĞI Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: GÜRÜLTÜ YÖNETMELİĞİ TASLAĞI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, çalışanların gürültüye maruz kalmaları sonucu

Detaylı

Bu belge, IPPC Direktifi Ek I de kategoriler 2.3 (b), 2.4 ve 2.5 (b) in kapsadığı faaliyetler hakkında bilgi alışverişini yansıtmaktadır:

Bu belge, IPPC Direktifi Ek I de kategoriler 2.3 (b), 2.4 ve 2.5 (b) in kapsadığı faaliyetler hakkında bilgi alışverişini yansıtmaktadır: YÖNETİCİ ÖZETİ Demirhaneler ve Dökümhaneler hakkında BREF (Mevcut En İyi Teknikler Referans Belgesi) Konsey Direktifi 96/61/EC Madde 16 (2) altında yürütülen bir bilgi alışverişini yansıtmaktadır. Bu yönetici

Detaylı

NUR KĐREÇ SAN. TĐC. VE PAZ. LTD. ŞTĐ. Çeşitli Atıkların Kireç Fırınlarında Yakıt Olarak Değerlendirilmesi

NUR KĐREÇ SAN. TĐC. VE PAZ. LTD. ŞTĐ. Çeşitli Atıkların Kireç Fırınlarında Yakıt Olarak Değerlendirilmesi NUR KĐREÇ SAN. TĐC. VE PAZ. LTD. ŞTĐ Çeşitli Atıkların Kireç Fırınlarında Yakıt Olarak Değerlendirilmesi ADANA (2014) KĐREÇ Kireç taşlarının 900 o C-1200 o C de kalsinasyonu ile kireç (CaO) elde edilir.

Detaylı

1) Biyokütleye Uygulanan Fiziksel Prosesler

1) Biyokütleye Uygulanan Fiziksel Prosesler 1) Biyokütleye Uygulanan Fiziksel Prosesler 1. Su giderme 2. Kurutma 3. Boyut küçültme 4. Yoğunlaştırma 5. Ayırma Su giderme işleminde nem, sıvı fazda gideriliyor. Kurutma işleminde nem, buhar fazda gideriliyor.

Detaylı

PATLAMADAN KORUNMA DOKÜMANI - (İşyerinin Unvanı Yazılacaktır) -

PATLAMADAN KORUNMA DOKÜMANI - (İşyerinin Unvanı Yazılacaktır) - GENEL BİLGİLER TABLO İşyeri Unvanı : İşyerinin Adresi : İşveren : İşveren Vekili (Adı, Soyadı, Unvanı) : Faaliyetin Yapıldığı Yerin Adresi* : Tehlike Sınıfı : SGK Sicil No. : Ticaret Sicil No : Vergi No.

Detaylı

ÇİMENTO FABRİKASI PROJE TANITIM DOSYASI

ÇİMENTO FABRİKASI PROJE TANITIM DOSYASI 2015 ÇİMENTO FABRİKASI PROJE TANITIM DOSYASI İÇİNDEKİLER BÖLÜM I: Çimento Üretim Fabrikası Kapasitesi Ve Ana Üretim Binaları BÖLÜM II: Çimento Fabrikası Genel Düzeni BÖLÜM III: Fırın Vakfı İle Klinker

Detaylı

TÜRKİYE DE ÜRETİLEN TEHLİKELİ ATIKLAR VE UYGUN BERTARAF YÖNTEMLERİ

TÜRKİYE DE ÜRETİLEN TEHLİKELİ ATIKLAR VE UYGUN BERTARAF YÖNTEMLERİ TÜRKİYE DE ÜRETİLEN TEHLİKELİ ATIKLAR VE UYGUN BERTARAF YÖNTEMLERİ Şeyma Taşkan 1, Barış Çallı 2 1 MarmaraÜniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Bilimleri Programı, Göztepe Kampüsü, 34722 Kadıköy,

Detaylı

EK 4 AVRUPA BĐRLĐĞĐ MÜKTESEBATININ ÜSTLENĐLMESĐNE ĐLĐŞKĐN TÜRKĐYE ULUSAL PROGRAMI KAPSAMINDA TEMĐZ (SÜRDÜRÜLEBĐLĐR) ÜRETĐM ĐLE ĐLGĐLĐ UYUM ÇALIŞMALARI

EK 4 AVRUPA BĐRLĐĞĐ MÜKTESEBATININ ÜSTLENĐLMESĐNE ĐLĐŞKĐN TÜRKĐYE ULUSAL PROGRAMI KAPSAMINDA TEMĐZ (SÜRDÜRÜLEBĐLĐR) ÜRETĐM ĐLE ĐLGĐLĐ UYUM ÇALIŞMALARI EK 4 AVRUPA BĐRLĐĞĐ MÜKTESEBATININ ÜSTLENĐLMESĐNE ĐLĐŞKĐN TÜRKĐYE ULUSAL PROGRAMI KAPSAMINDA TEMĐZ (SÜRDÜRÜLEBĐLĐR) ÜRETĐM ĐLE ĐLGĐLĐ UYUM ÇALIŞMALARI Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine Đlişkin

Detaylı

DIŞ TİCARETİN GÖRÜNÜMÜ: TÜRKİYE KUVEYT

DIŞ TİCARETİN GÖRÜNÜMÜ: TÜRKİYE KUVEYT DIŞ TİCARETİN GÖRÜNÜMÜ: TÜRKİYE KUVEYT TÜRKİYE KUVEYT DIŞ TİCARET VERİLERİ 19 Şubat 2012 T.C. KUVEYT BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ DIŞ TİCARETİN GÖRÜNÜMÜ: TÜRKİYE KUVEYT TÜRKİYE KUVEYT DIŞ TİCARET

Detaylı

MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI

MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI MALZEMELERİN GERİ KAZANIMI PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ 1 Geri Dönüşüm Metotları Geri dönüştürme metotları her malzeme için farklılık göstermektedir: - Alüminyum - Demir (Çelik) - Plastik malzemeler

Detaylı

İçindekiler VII. Ön söz Çeviri editörünün ön sözü Teşekkür XV XIX XXI. I. Kısım Su teminine giriş

İçindekiler VII. Ön söz Çeviri editörünün ön sözü Teşekkür XV XIX XXI. I. Kısım Su teminine giriş Ön söz Çeviri editörünün ön sözü Teşekkür XV XIX XXI I. Kısım Su teminine giriş 1 Su sektörü 3 1.1 Giriş 3 1.2 Su tüketimi 3 1.3 Kabul edilebilir su kalitesi 7 1.4 Su sektörü hizmetleri 10 1.5 Su koruma

Detaylı

EMİSYON ENVANTERİ NASIL HAZIRLANIR

EMİSYON ENVANTERİ NASIL HAZIRLANIR EMİSYON ENVANTERİ NASIL HAZIRLANIR Dr. Ali CAN 17.07.2009 1 EMISYON ENVANTERI Bir ülkenin emisyon envanteri 2 bileşenden oluşmaktadır. 17.07.2009 2 EMISYON ENVANTERI Ulusal Emisyon Envanter Raporu Metodolojiler

Detaylı

SERKAN PEHLİVAN ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ KİMYAGER

SERKAN PEHLİVAN ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ KİMYAGER SERKAN PEHLİVAN ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ KİMYAGER Tekstil sektörü Tekstil sektöründeki ana çevresel konu kullanılan su, proses sonucunda oluşan atıksu ve atıksuyun içinde taşınan kimyasallardır.

Detaylı

Gönen Enerji Biyogaz, Sentetik Petrol, Organik Gübre ve Hümik Asit Tesisleri: Ar-Ge Odaklı Örnek Bir Simbiyoz Çalışması Hasan Alper Önoğlu

Gönen Enerji Biyogaz, Sentetik Petrol, Organik Gübre ve Hümik Asit Tesisleri: Ar-Ge Odaklı Örnek Bir Simbiyoz Çalışması Hasan Alper Önoğlu Gönen Enerji Biyogaz, Sentetik Petrol, Organik Gübre ve Hümik Asit Tesisleri: Ar-Ge Odaklı Örnek Bir Simbiyoz Çalışması Hasan Alper Önoğlu Altaca Çevre Teknolojileri ve Enerji Üretim A.Ş. Yönetim Kurulu

Detaylı

Akçansa Çimento. Evsel Atık Sorununa Sürdürülebilir Çözüm Önerisi

Akçansa Çimento. Evsel Atık Sorununa Sürdürülebilir Çözüm Önerisi Akçansa Çimento Evsel Atık Sorununa Sürdürülebilir Çözüm Önerisi Đçerik Atık Konusuna Çimento Çözümü Akçansa ve Sunduğu Çözümler Belediyeler Đçin Aksiyon Planı Ekler Atık Konusuna Çimento Çözümü Çimento

Detaylı

Hava Kirliliğinin Sucul Ekosistemlere Etkileri

Hava Kirliliğinin Sucul Ekosistemlere Etkileri Hava Kirliliğinin Sucul Ekosistemlere Etkileri Prof. Dr. Gülen GÜLLÜ Hacettepe Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü E-mail: ggullu@hacettepe.edu.tr Ulusal Su ve Sağlık Kongresi Antalya-26-30 Ekim 2015

Detaylı

ÇEVRE BOYUTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ PROSEDÜRÜ

ÇEVRE BOYUTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ PROSEDÜRÜ SAYFA NO 1/7 1. AMAÇ VE KAPSAM: Bu prosedürün amacı, TOTM nin faaliyetlerinin ve hizmetlerinin çevre güvenliği üzerinde gerçek veya potansiyel olarak önemli etkileri olabilecek çevresel boyutlarının (yönlerinin),

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot adı Metot Numarası

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot adı Metot Numarası EK LİSTE-1/8 SO 2 Elektrokimyasal Hücre Metodu TS ISO 7935 Emisyon (1) CO CO 2 Elektrokimyasal Hücre Metodu İnfrared Metodu Elektrokimyasal Hücre Metodu İnfrared Metodu TS ISO 12039 TS ISO 12039 O 2 Elektrokimyasal

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü Sayı: 43986390-150//5134 24.04.2015 Konu: Geçici Faaliyet Belgesinin Yeniden Düzenlenmesi SOM ATIK DEPOLAMA LAB. İNŞ. SAN.VE TİC. A.Ş. ÇALTILIDERE KÖYÜ DÜMBÜLDEKTEPE MEVKİİ ALİAĞA ALİAĞA / İZMİR İlgi:

Detaylı

Bu belge, 96/61/EC sayılı Direktif Ek I Bölüm 3.5.'te belirtilen endüstriyel faaliyetleri ele almaktadır, yaniörneğin;

Bu belge, 96/61/EC sayılı Direktif Ek I Bölüm 3.5.'te belirtilen endüstriyel faaliyetleri ele almaktadır, yaniörneğin; İDARİ ÖZET 'Seramik Üretimi' (CER) başlıklı BAT (Mevcut En İyi Teknikler) Referans Dokümanı (BREF), 96/61/EC sayılı Konsey Direktifinin (IPPC Direktifi) 16(2) nolu maddesi kapsamında yürütülen bilgi alışverişi

Detaylı

TTGV ÇEVRE PROJE FAALİYETLERİ VE İŞBİRLİĞİ AĞLARI OLUŞTURULMASI PROJESİ

TTGV ÇEVRE PROJE FAALİYETLERİ VE İŞBİRLİĞİ AĞLARI OLUŞTURULMASI PROJESİ TTGV ÇEVRE PROJE FAALİYETLERİ VE İŞBİRLİĞİ AĞLARI OLUŞTURULMASI PROJESİ ÇİMENTO SEKTÖRÜ ÇEVRE GRUBU MESLEKTAŞLAR TOPLANTISI Emrah Alkaya Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı 12 Ekim 2012 Türkiye Çimento

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİR ÇİMENTO ÜRETİMİ AVRUPA ÇİMENTO SANAYİNDE ALTERNATİF YAKIT VE HAMMADDELERİN BİRLİKTE İŞLENMESİ

SÜRDÜRÜLEBİLİR ÇİMENTO ÜRETİMİ AVRUPA ÇİMENTO SANAYİNDE ALTERNATİF YAKIT VE HAMMADDELERİN BİRLİKTE İŞLENMESİ SÜRDÜRÜLEBİLİR ÇİMENTO ÜRETİMİ AVRUPA ÇİMENTO SANAYİNDE ALTERNATİF YAKIT VE HAMMADDELERİN BİRLİKTE İŞLENMESİ İÇİNDEKİLER Çimento ve beton üretimi: işlem... 2 Birlikte işleme: atık yönetiminden kaynak yönetimine...

Detaylı

Prof. Dr. Ali DURMAZ Gazi Üniversitesi Enerji-Çevre Sistemleri ve Endüstriyel Rehabilitasyon (GEÇER) Araştırma Merkezi Direktörü

Prof. Dr. Ali DURMAZ Gazi Üniversitesi Enerji-Çevre Sistemleri ve Endüstriyel Rehabilitasyon (GEÇER) Araştırma Merkezi Direktörü MEVCUT DURUM NELER YAPMALI? Prof. Dr. Ali DURMAZ Gazi Üniversitesi Enerji-Çevre Sistemleri ve Endüstriyel Rehabilitasyon (GEÇER) Araştırma Merkezi Direktörü 29.Enerji Verimliliği Haftası Paneli İstanbul

Detaylı

Arıtma Çamurlarının Yönetimi ARITMA ÇAMURLARININ YÖNETİMİ VE YASAL ÇERÇEVE

Arıtma Çamurlarının Yönetimi ARITMA ÇAMURLARININ YÖNETİMİ VE YASAL ÇERÇEVE Arıtma Çamurlarının Yönetimi ARITMA ÇAMURLARININ YÖNETİMİ VE YASAL ÇERÇEVE Prof. Dr. F. Dilek Sanin Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü 06800 Ankara Çamurun oluşumundan bertarafına

Detaylı

ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK

ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK İçerik Patlayıcı Ortamlar ATEX Nedir? İlgili Mevzuat Temel Kavramlar Patlamadan Korunma Dokümanı 2 3 ATEX Nedir? ATEX Atmosphères

Detaylı

Biyogaz istasyonu ürünlerinde tespitler ALS ÇEVRE BİLGİLENDİRME

Biyogaz istasyonu ürünlerinde tespitler ALS ÇEVRE BİLGİLENDİRME Biyogaz istasyonu ürünlerinde tespitler ALS ÇEVRE BİLGİLENDİRME İçindekiler 1. Biyogaz istasyonlarına sunduğumuz hizmetler... 1 1.1 Problemin kısaca tarifi... 1 1.2 ALS'nin Çek Cumhuriyeti'ndeki kapasitesine

Detaylı

AYLIK DEĞERLENDİRME RAPORU ¹ ²

AYLIK DEĞERLENDİRME RAPORU ¹ ² Çevre Danışmanlık Firmasının İsmi ve Logosu AYLIK DEĞERLENDİRME RAPORU ¹ ² Tetkik Tarihi : Tetkik Saati : A - İŞLETME BİLGİLERİ Adı Adresi Faaliyet Konusu ÇKAGİLHY Kapsamındaki Yeri ÇED Mevzuatına Göre

Detaylı

TEKSTİL SEKTÖRÜNDE ENTEGRE KİRLİLİK ÖNLEME VE KONTROL TEBLİĞİ

TEKSTİL SEKTÖRÜNDE ENTEGRE KİRLİLİK ÖNLEME VE KONTROL TEBLİĞİ TEKSTİL SEKTÖRÜNDE ENTEGRE KİRLİLİK ÖNLEME VE KONTROL TEBLİĞİ Tebliğ; 14 Aralık 2011 tarih ve 28142 sayılı R.G. EK 1. TESİS İÇİ MEVCUT EN İYİ TEKNİK (MET) UYGULAMALARI EK 2. TEKSTİL ENDÜSTRİSİ ATIKSULARI

Detaylı

ÇALIŞANLARIN GÜRÜLTÜ İLE İLGİLİ RİSKLERDEN KORUNMALARINA DAİR YÖNETMELİK. Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi/Sayısı:28.07.2013/28721 www.bilgit.

ÇALIŞANLARIN GÜRÜLTÜ İLE İLGİLİ RİSKLERDEN KORUNMALARINA DAİR YÖNETMELİK. Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi/Sayısı:28.07.2013/28721 www.bilgit. ÇALIŞANLARIN GÜRÜLTÜ İLE İLGİLİ RİSKLERDEN KORUNMALARINA DAİR YÖNETMELİK Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi/Sayısı:28.07.2013/28721 www.bilgit.com BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE

Detaylı

BİLİM,SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Makina Sanayi Şubesi

BİLİM,SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Makina Sanayi Şubesi SIVI VE GAZ YAKITLI YENİ SICAK SU KAZANLARININ VERİMLİLİK GEREKLERİNE DAİR YÖNETMELİK 92/42/AT BİLİM,SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Makina Sanayi Şubesi Abdullah KARAHAN 1 Yeni Sıcak

Detaylı

Malzeme Bilgisi. Mühendsilik Malzemeleri - RÜ

Malzeme Bilgisi. Mühendsilik Malzemeleri - RÜ Malzeme Bilgisi 1 Giriş Genel anlamda, gereksinme duyulan maddelerin tümüne malzeme denir. Teknik dilde ise malzeme sözcüğünden özellikle, mühendislik yapıtlarının gerçekleştirilebilmesi için gerekli katı

Detaylı

BİTKİSEL VE HAYVANSAL ATIKLARDAN BİYOGAZ VE ENERJİ ÜRETİM TESİSİ

BİTKİSEL VE HAYVANSAL ATIKLARDAN BİYOGAZ VE ENERJİ ÜRETİM TESİSİ BİTKİSEL VE HAYVANSAL ATIKLARDAN BİYOGAZ VE ENERJİ ÜRETİM TESİSİ Tesisin Amacı Organik yapıdaki hammaddelerin oksijensiz ortamda bakteriler yoluyla çürütülerek enerji potansiyeli olan biyogaza ve biyogazın

Detaylı