GARCH MODELLERĠ VE VARYANS KIRILMASI: ĠMKB ÖRNEĞĠ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "GARCH MODELLERĠ VE VARYANS KIRILMASI: ĠMKB ÖRNEĞĠ"

Transkript

1 GARCH MODELLERĠ VE VARYANS KIRILMASI: ĠMKB ÖRNEĞĠ Dr. Sevda Gürsakal Uludağ Üniversiesi, İİBF Ekonomeri Bölümü ÖZET Bu çalışmada hisse senedi oynaklığındaki kırılmalar Inclan ve Tiao nun (994) ICSS (Ieraive Cumulaive Sum of Squares) algoriması ile espi edilmiş, bulunan kırılma nokaları kukla değişkenler olarak GARCH modeline eklenmiş ve kırılmaların dikkae alındığı yeni bir GARCH modeli oluşurulmuşur. Çalışmada İMKB Ulusal 30 günlük geiri serisi kullanılmış, bulunan sekiz kırılma nokası modele dahil edildiğinde oynaklık kalıcılığında önemli bir azalma olmuşur. Bu da yaırımcılara riske karşı alacakları uum konusunda ışık uacak önemli bir sonuçur. Anahar Kelimeler: GARCH, Varyans Kırılması, ICSS, Volailie GARCH MODELLINGS AND VARIANCE BREAKS: EVIDENCE FROM ISE ABSTRACT In his sudy; breaks in sock price volailiy are deeced wih ICSS algorihm which was developed by Inclan and Tiao (994). Afer deecing muliple breaks in variance, dummy variables are inroduced o he variance equaion of GARCH(,) model o accoun for he sudden changes in variance. We examined daily İMKB U30 reurn series and found ha volailiy persisence has considerably dwindled in new GARCH(,) model, wih eigh dummy variables. Key Words: GARCH, Variance Break, ICSS, Volailiy GiriĢ Finansal piyasalardaki oynaklığın arması risk arışını da beraberinde geirdiğinden oynaklığın modellenmesi oldukça gerekli hale gelmişir. Riskin de bir ölçüsü olduğundan oynaklığın modellenebilmesi, riske karşı uumları konusunda yaırımcılara fayda sağlayacakır. Oynaklık en basi anlamıyla finansal varlık fiyalarındaki ani harekelilikler ya da değişimler olarak ifade edilebilir. Döviz kurları, faiz oranları ve borsa endeksleri gibi finansal değişkenlerin oynaklıkları, bu değişkenlerin beklenen değerlerinden ne kadar sapıklarının bir ölçüsüdür. Ekonomide yaşanan ani ve hızlı değişmeler oynaklığın armasına neden olmakadır. Bu değişmelerin beraberinde geireceği beklenmedik olaylara karşı korunmak için oynaklığın iyi ahmin edilmesi çok önemlidir. 6

2 Finansal piyasalardaki harekelilikler ve bu harekeliliklerin piyasa oynaklığı üzerindeki ekileri oynaklığın modellenmesine ilişkin çeşili eknikleri de beraberinde geirmişir. Mandelbro (963), spekülaif piyasalardaki fiya harekeliliklerinin modellenmesine ilişkin çalışmasında, bu piyasalarda işlem gören finansal varlıkların fiyalarındaki büyük değişimleri büyük, küçük değişimleri de yine küçük değişimlerin izlediğini yani oynaklık kümelenmesinin olduğunu ifade emişir. Bu durum, finansal değişkenlerin saik olmayıp dinamik olma özelliğini ön plana çıkarmakadır (Güloğlu ve Akman, 007, s.45). Oynaklığın ahmin edilmesinde kullanılan ilk araç Engle (98) arafından gelişirilen ARCH modelidir. Bu model Bollerslev (986) arafından gelişirilerek Genelleşirilmiş ARCH (GARCH) modeli olarak adlandırılmış ve Nelson (99) arafından daha da genişleilerek E-GARCH modeli oraya çıkarılmışır. Bu modellerin hepsi koşullu varyansı modellemekedir (Engle,993, s.75). Bu modellerde finansal varlık geirileri ile ilgili olarak oraya çıkan en önemli bulgu; oynaklık şoklarının genelde kalıcı olduğudur. ARCH ipi modeller finansal varlık geirilerindeki varyans değişiminin espi edilmesinde oldukça başarılıdırlar ancak; bu modellerin hiçbirinde veri yarama sürecindeki varyans değişimi ipi espi edilememekedir (Hsieh, 989, s.307). ARCH modeli oynaklık kümelenmesinin modellenmesinde faydalı olmasına rağmen, oynaklık sürecindeki yapısal değişiklikleri dikkae almamakadır (Fong, 998:59). Lieraürde de üzerinde arışıldığı gibi hisse senedi piyasası oynaklık yapısında zaman zaman kırılmalar meydana gelmekedir. Geirilerin koşulsuz varyansındaki bu periyodik kırılmalar GARCH modelleri kullanılarak yapılan oynaklık öngörülerinde önemli bir sorundur ve kırılmaların olması durumunda ARCH-GARCH modelleri ile ölçülen oynaklığın olduğundan daha yüksek çıkacağı iddia edilmekedir. Diebold (986), Hendry (986), ve Lamoureux and Lasrapes (990), bu iddiayı ilk oraya aanlardandır. Yapılan çalışmalar, koşulsuz varyansaki yapısal kırılmaların hesaba kaılması konusunda başarısız olunduğunda ahmin edilen GARCH modelindeki kalıcılığın derecesinin yukarıya doğru yanlı olacağını gösermişir (Rapach vd., 007, s.). Çalışmanın ilk bölümünde kısa bir lieraür aramasına yer verildiken sonra, ikinci bölümde oynaklığın modellenmesinde kullanılan ARCH-GARCH modelleri ve ardından varyans kırılmasının espiinde kullanılan ICSS algoriması üzerinde durulmuşur. Uygulama bölümünde de hisse senedi piyasası oynaklığındaki kaymalar Inclan ve Tiao (994) arafından gelişirilen ICSS (Ieraive Cumulaive Sum of Squares) algoriması ile espi edilecek, bulunan kırılma nokaları kukla değişkenler olarak GARCH modeline dahil edilecek ve kırılmaların dikkae alındığı yeni bir oynaklık modeli oluşurulacakır. I) Lieraür Taraması Lamoureux&Lasrapes (990) serideki deerminisik yapısal kırılmalar nedeniyle hesaplanan oynaklığın daha yüksek çıkıp çıkmayacağı sorusunu oraya amışlardır. Bu amaçla 30 döviz kuru serisini ele alarak rejim kaymaları direk olarak ARCH/GARCH modeline dahil edildiği zaman GARCH modelinde elde edilen varyans kalıcılığının belirgin bir şekilde azaldığını oraya koymuşlardır. Varyansaki kırılma nokalarını bulabilecek bir meo olmaması nedeniyle çözüm olarak örneklem 6

3 periyodunu eşi aralıklı, üs üse gelmeyen aralıklarda bölmüş ve varyansaki ani değişimlerin ahmin edilen modellerin paramerelerini nasıl ekilediğini es emişlerdir. Malik (003) döviz kuru oynaklığındaki kırılmaları da dikkae alarak oluşurulan GARCH modelinin kırılmalar hesaba kaılmadan önceki GARCH modeline göre daha düşük oynaklık ahminleri verdiğini gösermişir. Aggarwal vd.(999) hisse senedi geirilerindeki oynaklık değişimlerini espi emek için Iaraive Cumulaive Sums of Squares (ICSS) algorimasını kullanmış ve eğer bu kırılmalar göz ardı edilirse oynaklık kalıcılığının olduğundan yüksek çıkacağını bulmuşur. Malik ve Hassan (004) arafından yapılan bir diğer çalışmada Dow Jones Endeksine ilişkin beş ana sekör endeksi kullanılarak oynaklıkaki ani değişiklikler ICSS ile espi edilmiş ve bu değişimler sandar GARCH modelinde hesaba kaıldığında ahmin edilen oynaklıka azalmalar olduğu oraya çıkmışır. Fernandez (005), Asya krizi ve Eylül saldırılarının uluslararası finansal piyasalara olan ekisini oraya koymak amacıyla ICSS algorimasını kullanarak varyans kırılmalarını espi emiş ve sonuçlarını Dalgacıklar yönemi ile karşılaşırmış ve her iki yönemle de bulduğu kırılmalar dikkae alındığında oynaklıka azalmalara neden olduğunu oraya koymuşur. Tong ve Zhou (007), ICSS algorimasını Çin hisse senedi piyasasına uygulamış ve varyans kırılmalarının oynaklıka büyük arışlara neden olduğunu oraya koymuşur. Rapach ve Srauss (008) döviz kuru oynaklığındaki kırılmaları ICSS algoriması ile espi emişler ve bu kırılma nokalarının GARCH modeli üzerindeki ekilerini oraya koymuşlardır. Wang ve Moore (009), beş farklı Avrupa ülkesinin hisse senedi piyasası verilerini kullanarak oynaklıkaki ani değişiklikleri ve bu değişikliklerin GARCH modellerine ekisini incelemişir. II) Oynaklığın Modellenmesi Zaman serilerine ilişkin oynaklık modelleri, i- Geçmiş sandar sapmalara dayalı modeller ii- ARCH sınıfı koşullu oynaklık modelleri ve iii- Sokasik oynaklık modelleri olmak üzere üç gruba ayrılmakadır (Poon ve Granger, 003:483). Geçmiş sandar sapmalara dayalı modellerin en basii Rassal Yürüyüş Modeli dir. Bu modelde nin öngörüsünde kullanılır. Harekeli Oralama Modeli, Üsel Ağırlıklandırılmış Harekeli Oralama Modeli ve Üsel Düzgünleşirme Modeli gibi modeller geçmiş sandar sapmalara dayalı modeller grubuna girmekedir. Sokasik oynaklık modeli bilinmeyen oynaklığın zaman içinde sokasik olarak değişiğini varsaymakadır. ARCH ipi modeller koşullu varyansı gözlenebilir bir değişkenin fonksiyonu olarak modellerken; sokasik volailie modelinde varyans gözlenemeyen bir değişken olarak modellenmekedir (Yalçın, 007:359). Bu çalışmada ARCH sınıfı koşullu oynaklık modelleri ile çalışıldığından diğer modellere yer verilmeyecekir. A) ARCH-GARCH Modelleri Geçmiş sandar sapmalara dayalı modellerin aksine ARCH sınıfı oynaklık modelleri örneklem sandar sapmalarını kullanmaz, geirilerin koşullu varyanslarını (h ) kullanır Poon ve Granger (003, s.484). Pagan ve William (989) çalışmalarında oynaklığın ahmin edilebilir ve ahmin edilemez olmak üzere iki bileşene ayrıldığını, yapılan araşırmaların ise genelde ahmin 63

4 edilebilir bileşen olan; serilerin koşullu varyansları üzerinde yoğunlaşığını oraya koymuşlardır. ARCH ve GARCH modelleri de koşullu varyansları dikkae almakadır. Değişken varyanslı modellerden ilki, Engle (98) arafından oraya konulan Ooregresif Koşullu Değişken Varyans (ARCH) modelidir. Bu modelde koşullu varyans, haa erimlerinin mulak ya da kare değeri ve koşullu gecikmeli sandar sapmalar ya da varyanslara bağlıdır. Sabi varyans varsayımının geçersiz olduğu durumda, koşullu varyansın bir AR(p) modeli ile ahmini basi bir şekilde yapılabilir Enders (004, s.4). Bu yaklaşım; ˆ v () 0 ˆ... ˆ p p şeklinde gerçekleşirilebilir. Burada v beyaz gürülü sürecidir. Lagrange çarpanları esi yardımıyla yukarıdaki ahmin sürecinin bir AR(p) modeli olarak ele alınması durumunda ARCH ekisinin varlığı es edilebilir. LM=(T-p)R şeklinde hesaplanan es isaisiği p serbeslik dereceli bir dağılımına sahipir. Bu durumda; H H p p 0 0 şeklindeki hipoez akımı es edilerek LM> ablo p () durumunda sıfır hipoezi reddedilerek ARCH ekisinin varlığına ve model spesifikasyonuna karar verilebilir. Bir AR() modeli ele alındığında; y 0 y (3) ~, N olmak üzere, y nin koşulsuz oralaması 0 ve koşullu 0 y oralaması ise iken; koşullu varyans ve koşulsuz varyansı da şeklindedir. in alabileceği değerler 0 ile arasında olabileceğinden dolayı koşullu varyans koşulsuz varyansan daha küçük değer almakadır. Normallik varsayımı ile Engle ın oraya koyduğu ARCH(p) modeli, y ~ N( x, h ) (4) h... (5) 0 p p y x b (6) 64

5 şeklindedir. Burada 4 numaralı denklem oralama modeli, 5 numaralı denklem ise varyans modeli olarak adlandırılır Engle (98, s.987). h ARCH modelinde kullanılan koşullu varyans, p ARCH modelinin derecesi ve α ise bilinmeyen paramerelerin vekörünü göserir. Modele ilişkin olarak; 0 0 vei,,...p olmak üzere i 0 ARCH modelinde,,... p kısıları vardır. 5 numaralı eşilikeki değerleri negaif olamayacağından büün değerleri için koşullu varyans denklemi de negaif değer alamayacakır. ARCH modeli ile ilgili olarak ikinci bir kısı ise α paramerelerinin sabi erim hariç her birinin veya oplamlarının birden küçük olması gerekliliğidir. Bu kısı modelin kararlılığının sağlanması için gereklidir. Aksi halde model sonsuz bir varyansa sahip olacakır Engle (98,s.993). ARCH modellerinin genişleilmiş halini ifade eden ve Bollerslev (986) arafından gelişirilen GARCH modelleri, koşullu varyansın haa eriminin gecikmeli değerlerine ilave olarak, kendi gecikmeli değerlerine de bağlı olduğu volailie modelidir. Bu model; geçmiş kalını karelerinin ağırlıklandırılmış oralamasıdır, faka asla büünüyle sıfıra gimeyen azalan ağırlıklara sahipir Engle (00, s.59 ). GARCH yapısının varlığı yine ARCH yapısının eşhisi gibi aynı manıkaki LM esi ile es edilebilir. Ancak bu durumda hipoez akımı; H H p p q q 0 0 (7) şeklini alır. LM es isaisiği ise; LM=(T-p-q)R şeklinde elde edilir. GARCH(p,q) modeli; y N(0,h ) (8) i ~ p q 0 ii j i j h h (9) j y x b (0) şeklinde göserilebilir. Burada y serisi i bilgi kümesine bağlı olarak 0 koşullu oralama ve h koşullu varyans ile normal dağılıma sahipir. GARCH(p,q) modeli şu koşulları sağlamalıdır: p>0, q 0 α 0 >0, α i 0 ve β j 0 i=0,,,.,p j=0,,,,q 65

6 Gerek ARCH gerekse GARCH modelleri koşullu varyansın ölçülmesinde kullanılan oldukça popüler modellerdir. Zira, Franses ve McAleer (00), çalışmalarında finansal oynaklığın ölçülmesi hususunda ARCH modelinin önemi oraya koymuşlardır. B) ICSS Algoriması ICSS algoriması varyansaki ani kırılmaları oraya koymak için ilk olarak Inclan ve Tiao (994) arafından gelişirilmişir. Bu yönem bir zaman serisinde yeni bir başka şoka kadar varyansı değişiren ani şoklar nedeniyle oraya çıkan varyans kırılmalarını bulabilmek için gelişirilmişir Malik (003, s.9). ICSS algoriması serideki kırılma nokalarını bulmak için sisemaik bir şekilde serinin farklı parçalarında aramak sureiyle kümülaif kareler oplamını kullanmakadır. Bu meo Lamoureux ve Lasrapes in meodundaki kuklalar modele anıılmadan önce araşırmacının kırılma nokalarını endojen olarak bulmasına izin veren problemle ilgilenmekedir. ICSS algorismasının es isaisiği D k max T Dk şeklindedir. Burada; Ck k, k,,...,t D0 DT 0 C T () T şeklinde anımlanmakadır. C k k sıfır oralama ve,,,..., T rassal değişken serisinin kümülaif kareler oplamıdır. varyanslı, korelasyonsuz Homojen varyanslı seriler için D k nın k ya karşı grafiği sıfır erafında dalgalanır. Varyansa ani bir değişiklik olduğunda, D k nın grafiği yüksek olasılıkla belirlenen sınırlar erafında örünüler sergiler. Bu sınırlar sabi varyans varsayımlı D k nın asimpoik dağılımından elde edilebilir. Yukarıda bahsedilen es isaisiğine göre D k fonksiyonu bize yalnızca bir ek kırılma nokasını espi emede faydalı olmakadır. Ancak serideki birden fazla varyans kırılmasını espi emek isediğimizde D k fonksiyonunun yeerliliği maskeleme ekisi nedeniyle şüpheli hale gelecekir. Bunu oradan kaldırmanın yolu ieraif kümülaif kareler oplamını kullanmakır. Bu durumda es isaisiği; M (, T) max T / D ( a : T ) = () k kt Deaylı bilgi için bkz. Inclan ve Tiao(994), s.94, Şekil:. 66

7 şeklinde olacakır. Bu es isaisiğini kullanarak ve çok sayıda ierasyon gerçekleşirerek serideki birden fazla sayıdaki varyans kırılmalarını espi edebiliriz Inclan ve Tiao (994, s.96). Eğer es isaisiği Inclan ve Tiao (994) Tablo. de verilen kriik değerlerden yüksek çıkıyorsa seride varyans kırılması olduğu kararına varılır. Daha sonra ise ile bulunan kırılma nokası (k* ) arasında ICSS süreci ekrarlanır. Sonunda es isaisiği kriik değerden küçük çıkıncaya yani kırılma yokur hipoezi reddedilemeyinceye kadar ICSS algoriması ieraif olarak sürdürülür. III) Uygulama A) Beimsel Ġsaisikler ve Volailienin Modellenmesi Bu çalışmanın amacı hisse senedi oynaklığını varyans kırılmalarını da dikkae alarak oraya koymakır. Bu amaçla ile arihleri arasında İMKB Ulusal 30 Endeksi günlük geiri serisi kullanılmışır. İlk olarak geiri serisinin oynaklığını ölçmek için ARCH-GARCH modelleri kullanılmış, ardından ICSS algoriması ile serideki kırılma nokaları espi edilmiş ve son olarak da bu kırılma nokaları modele dahil edilerek yeni bir ARCH-GARCH modeli elde edilmişir. Uygulamada ilk aşama olarak geiri serisinin zaman yolu grafiği ve beimsel isaisiklerine yer verilmişir. Aşağıdaki abloda görüldüğü gibi geirilerin oralaması 0,000979, sandar sapması ise 0,077560dır. Gerek basıklık ve çarpıklık ölçüleri gerekse Jarque-Bera es isaisiği geiri serisinin normal dağılmadığını gösermekedir. Tablo : Geiri Serisi için Beimsel Ġsaisikler U30 Oralama 0, Sandar Sapma 0,07756 Basıklık 8,34446 Çarpıklık 0, Jarque-Bera Gözlem Sayısı 95 37,04 p=0, Geiri serisinin zaman yolu grafiğinin verildiği aşağıdaki şekil de ise serinin durağan olduğu, oralama erafında bir seyir izlediği açıkça görülebilmekedir. 67

8 GU30 ġekil : Geiri Serisinin Zaman Yolu Grafiği Geiri serisinin durağan olup olmadığını es emek amacıyla kesmeli ve 5 gecikmeli modelin uygun olduğu belirlendiken sonra ADF birim kök esi uygulanmışır. Modeldeki gecikme sayısı Akaike (AIC) ve Schwarz (SIC) bilgi krierleri göz önüne alınarak belirlenmişir. ADF birim kök esi sonuçlarının yer aldığı aşağıdaki abloda da görüldüğü gibi serinin durağan olduğu yani birim köke sahip olmadığı bulunmuşur. Tablo : ADF Birim Kök Tesi Sonuçları ADF Tes İsaisiği % Kriik Değer (p) İMKB30-9,58 3,433549(0,000) İMKB U30 geiri serisi için uygun ARMA(p,q) modelinin seçilebilmesi için çeşili ARMA(p,q) modelleri oluşurulmuş bunlar arasından AIC, SIC, SSR ve R ler dikkae alınarak ve Box-Jenkins meodolojisinin cimrilik özelliği de göz önünde bulundurularak en uygun ARMA(p,q) modeli belirlenmeye çalışılmışır. Farklı gecikmeler kullanılarak oluşurulan çok sayıda ARMA(p,q) modeli arasından en uygunu olan kesmesiz ARMA(3,3) modeli seçilmişir. 68

9 Tablo 3: U30 Serisi için ARMA(3,3) Modeli Değişkenler Kasayılar p R = Φ ,000 AIC= Φ ,000 SIC-4.35 Φ ,000 SSR= θ ,000 OLB= θ ,000 θ ,000 Uygun ARMA(p,q) modeli belirlendiken sonra modelde ARCH ekisinin olup olmadığını sınamak amacıyla farklı gecikmeler için ARCH-LM esi uygulanmışır. Aşağıdaki sonuçlardan da görüldüğü gibi modelde ARCH ekisinin olduğu oraya çıkmışır. Tablo 4: ARCH-LM Tesi Sonuçları LM() p=0,000 LM(5) p=0,000 LM(0) p=0,000 LM(30) p=0,000 Modelde ARCH ekisinin olduğu sonucunu buldukan çeşili ARCH-GARCH modelleri denenmiş ve sonuça en uygun modelin GARCH(,) modeli olduğu belirlenmişir. Elde edilen model aşağıdaki abloda göserilmişir., Tablo 5: GARCH(,) Modeli Paramereler Kasayı Sd. Haa p Φ Φ Φ θ θ θ Varyans Denklemi α 0.08E-05.76E α β Uygun GARCH(,) modeli ahmin edildiken sonra ARCH ekisinin varlığı ekrar es edilmiş ve bu ekini oradan kalkığı (p=0,30) espi edilmişir. 69

10 B)- Varyans Kırılmasının Tespi Edilmesi Buraya kadar kurulan modelde varyans kırılması dikkae alınmamışır. Şimdi varyans kırılmasının olup olmadığını ICSS algorimasını kullanarak espi emeye çalışalım. Aşağıdaki grafik yukarıda bahsedilen D k nın grafiğini gösermekedir. Grafiken de anlaşılacağı üzere D k belirlenen sınırları aşmakadır. Bunun anlamı ise seride varyans kırılmalarının mevcu olduğudur CENTEREDDK ġekil : D k nın k ya karģı Grafiği Aşağıdaki abloda ise hesaplanan es isaisiği % anlamlılık düzeyi için bulunan kriik değerden büyük olduğu için seride varyans kırılması olduğu kararını verebiliriz ( 8,79330>,68). Tablo 6: Varyans Kırılması Tesi Tes Ġsaisiği Kriik Değer Anlamlılık Düzeyi % Gözlem Numarası: % %0 Seride varyans kırılmalarının olabileceği sinyalini aldıkan sonra çoklu varyans kırılmalarını espi emek için Kümülaif Kareler Toplamı algoriması ieraif olarak çok kere ekrarlanmış ve sonuça aşağıdaki ablodaki kırılma nokaları espi edilmişir. Kriik değerler için bkz. Inclan ve Tiao (994), Tablo:. 70

11 Tablo7: Volailiede Tespi Edilen Varyans Kırılma Nokaları Kırılma Nokası Kırılma Nokasına Karşılık Gelen Kırılma Tarihi Sandar Haa 69 No lu gözlem 7/04/000 0, No lu Gözlem 6//000 0, No lu gözlem 0/05/00 0, No lu Gözlem 05//00 0, No lu Gözlem 3/0/00 0, No lu Gözlem 4/03/003 0, No lu Gözlem 5/09/003 0, No lu Gözlem 0//003 0, No lu Gözlem 07/06/004 0, No lu Gözlem 0/05/006 0, No lu Gözlem 9/07/006 0, No lu Gözlem 07/0/007 0,

12 SD SDE GU30 ġekil 3: ĠMKB 30 Serisi için Günlük Geiri Grafiği ve ICSS Algoriması ile Bulunan Kırılma Nokaları 3 ICSS algoriması ile bulunan çoklu kırılmalara ilişkin olarak de Pooer ve Dijk (004) maksimum kırılma sayısının bilinmemesi ve kırılmalar arasındaki maksimum gözlem sayısının belli olmamasını bu algorimanın bir eksiği olarak oraya amışlardır. Pooer ve Dijk e göre günlük veriler için kırılmalar arasında 63 ya da 6 iş günü olması gerekmekedir. Bu öneri dikkae alınarak (yani 6 işgünü dikkae alınarak) yukarıda bulunan kırılmalardan bir kısmı elenmiş ve sonuça aşağıdaki kırılma nokaları belirlenmişir. Tablo:8 Volailiede Tespi Edilen Varyans Kırılma Nokaları (DüzelilmiĢ) Kırılma Nokası Kırılma Nokasına Karşılık Gelen Kırılma Tarihi Sandar Haa 69 No lu gözlem 7/04/000 0, No lu Gözlem 6//000 0, No lu Gözlem 05//00 0, No lu Gözlem 3/0/00 0, No lu Gözlem 5/09/003 0, No lu Gözlem 07/06/004 0, SD-SDE:±3 Sd. Sapma aralıklarını gösermekedir. 7

13 573 No lu Gözlem 0/05/006 0, No lu Gözlem 07/0/007 0, SD SDE GU30 ġekil 4:IMKB 30 Serisi için Günlük Geiri Grafiği ve ICSS Algoriması ile Bulunan Kırılma Nokaları (DüzelilmiĢ) C) Varyans Kırılmalı Oynaklık Modeli Varyans kırılma nokaları ICSS algoriması ile espi edildiken sonra, bulunan kırılmalar GARCH modeline dahil edilerek yeni bir GARCH modeli oluşurulmuşur. Bu amaçla sekiz ade kırılma nokası dikkae alınarak sekiz ade kukla değişken anımlanmış ve bunların yedi anesi GARCH(,) modeline eklenmişir. Sonuça bulunan yeni GARCH(,) modeli aşağıdaki abloda göserilmişir. 73

14 Tablo 9: Varyans Kırılmalı GARCH(,) Modeli Paramereler Kasayı Sd. H Prob. Φ 0, ,0984 0,0000 Φ 0, , ,0000 Φ 3-0,6996 0, ,0000 θ , ,0000 θ ,053 0,0000 θ ,743 0,0000 Varyans Denklemi α 0 7,47E-05,88E-05 0,000 α 0, ,0474 0,0000 β 0, ,0944 0,0000 Kırılmalar dikkae alınarak oluşurulan GARCH(,) modeli ile kırılmalar hesaba kaılmadan oluşurulan GARCH(,) modeli arasındaki farkı görmek için aşağıdaki ablo oluşurulmuşur. Tablo incelendiğinde; oynaklık modeline olası varyans kırılmaları da dahil edildiğinde oynaklık kalıcılığının yaklaşık olarak %0 azaldığı görülmekedir. Tablo0: Kuklalı ve Kuklasız GARCH(,) Paramereleri GARCH(,) Kuklalı GARCH(,) Volailiedeki Düşüş α β α + β α β α + β ,98 0,0 0,78 0,88 0,0 SONUÇ Finansal varlık fiyalarındaki ani harekelilikler ve değişimler olarak ifade edilen oynaklık yaırım kararlarının verilmesi ve riskin oraya konulması hususunda önemli bir yer umakadır. Zaman serilerine ilişkin oynaklık modelleri; geçmiş sandar sapmalara dayalı modeller, koşullu oynaklık modelleri ve sokasik oynaklık modelleri olmak üzere üç ayrı şekilde ahmin edilebilmekedir. Koşullu oynaklık modelleri ARCH sınıfı modeller olarak bilinmeke ve geirilerin koşullu varyanslarını kullanmakadır. Ekonomik eori koşullu varyansaki zamana bağlı değişimleri açıklamaka oldukça sınırlıdır. Bu nedenle finansal piyasa oynaklığını ahmin emek için ARCH sınıfı modelleri kullanmak daha uygudur. 74

15 ARCH sınıfı modeller oynaklık kalıcılığının ve kümelenmesinin modellenmesinde faydalı olmasına rağmen, koşulsuz varyansaki ani değişimleri dikkae almamakadır. Serinin varyansında bir ya da daha fazla sayıda kırılma mevcu olduğunda ARCH sınıfı modeller ile ölçülen oynaklığın olduğundan daha yüksek çıkığı oraya aılmışır. Bu yukarı doğru sapmayı oradan kaldırmak amacıyla Inclan ve Tiao (994) ICSS (İeraif Kümülaif Kareler Toplamı) algorimasını gelişirmiş ve varyans kırılmalarının espi edilmesini sağlamışır. Bu çalışmada Ocak Aralık 007 arihleri arasındaki IMKB 30 endeksi günlük geirileri kullanılarak oynaklık GARCH(,) modeli ile ahmin edilmişir. Daha sonra ise koşulsuz varyansaki ani değişimler Inclan ve Tiao nun (994) ICSS algoriması kullanılarak espi edilmiş ve bunun sonucunda sekiz ade kırılma nokası bulunmuşur. Bulunan bu kırılma nokaları GARCH(,) modeline yedi ade kukla değişken olarak eklenmek sureiyle yeni bir oynaklık modeli GARCH(,) ahmin edilmişir. Tahmin edilen kukla değişkenli yani varyans kırılmalarının dikkae alındığı yeni GARCH(,) modeli ile bulunan oynaklık önceki oynaklığa göre yaklaşık %0 daha düşük çıkmışır. Sonuç olarak, riskin ölçülmesi ve yaırım kararlarının alınması konusundaki önemi de dikkae alındığında oynaklığın modellenmesinde varyans kırılmalarının hesaba kaılması yaırımcılara riske karşı uumları konusunda önemli bir ışık uacağını söylemek mümkündür. Çünkü yüksek oynaklık yüksek risk anlamına gelmekedir ve oynaklığın olduğundan yüksek ahmin edilmesi o yaırım aracına olan uumu da yanlış ekileyecekir. Riski seven yaırımcılar oynaklığı yüksek olan menkul kıymee yönelerek porföyünü oluşururken, risken kaçan yaırımcı ise oynaklığı yüksek olan menkul kıymelere yaırımlarını azalarak porföylerini oluşuracaklardır. Dolayısıyla yaırımcılar oynaklık öngörülerinde bulunurken kırılmaları da dikkae alan bir ahmin yönemi ercih ederlerse verecekleri yaırım kararı da daha doğru olacakır. 75

16 KAYNAKÇA Aggarwal, R., Inclan C. ve Leal R. (999), Volailiy in Emerging Sock Markes, The Journal of Financial and Quaniaive Analysis, Vol. (34), No., pp Andersen, T. G.; Tim B. (998), Deusche Mark-Dollar Volailiy: Inraday Aciviy Paerns, Macroeconomic Announcemens, and Longer Run Dependencies The Journal of Finance, Vol. 53, No.. pp Bollerslev, T. (986), Generalized Aupregreesive Condiional Heeroscedasiciy, Journal of Economerics, 3, pp Diebold FX. (986), Modeling he persisence of condiional variances: A commen. Economeric Reviews 5, pp Diebold, F. X. (988). Empirical Modeling of Exchange Rae Dynamics Lecure Noes in Economics and Mahemaical Sysems, vol. 303, Springer-Verlag, New York Dunis, C. L., Jason L. ve Sephane C. (000), The Use of Marke Daa and Model Combinaion o Improve Forecas Accuracy Working Paper Liverpool Business School. Enders, W. (004); Applied Economeric Time Series,. Ediion, John Willey and Sons, New York Engle, R. F. (98), Auoregressive Condiional Heeroscedasiciy wih Esimaes of he Variance of Unied Kingdom Inflaion Economerica Vol. 50, No. 4. pp Engle, R. F. (00), GARCH 0: The Use of ARCH/GARCH Models in Applied Economerics The Journal of Economic Perspecives, Vol. 5, No. 4. pp ) Engle, R. F.(993), Saisical models for financial volailiy, Financial Analys Journal, 49(), pp.7-78 Engle, R. F. and Bollerslev, T. (986), "Modelling he Persisence of Condiional Variances," Economerics Review, 5. pp.-50. Fernandez, V.; (005), Srucural Breakpoins in Volailiy in Inernaional Markes, The Insiue for Inernaional Inegraion Sudies Discussion Paper Series, No: 76 pp.-36 Fong, W. M. (998), The Dynamics of DM= Exchange Rae Volailiy: A SWARCH Analysis Inernaional Journal of Finance and Economics (3) pp Franses, P. H. and McAleer M. (00) Financial Volailiy: An Inroducion Journal of Applied Economerics 7: pp

17 Güloğlu, B. ve Akman A. (007), Türkiye de Döviz Kuru Oynaklığının SWARCH Yönemi ile Analizi, Finans Poliik & Ekonomik Yorumlar, Cil: 44 Sayı:5, ss Hendry, D. F.(986), An excursion ino condiional variance land. Economeric Reviews, 5, 986, pp Hsieh, D. A. (989), Modeling Heeroscedasiciy in Daily Foreign-Exchange Raes American Saisical Associaion Journal of Business & Economic Saisics, Vol. 7, No. 3, pp Inclan C.; Tiao G. C. (994), Use of Cumulaive Sums of Squares for Rerospecive Deecion of Changes of Variance, Journal of he American Saisical Associaion, Vol. 89, No. 47., pp Jorion, P. (995), Predicing Volailiy in he Foreign Exchange Marke, Journal of Finance 50:, pp Lamoureux, C. G. ve Lasrapes W. D. (990), Persisence in Variance, Srucural Change, and he GARCH Model, Journal of Business & Economic Saisics, Vol. 8, No.., pp Malik, F. (003), Sudden Changes.In Variance And Volailiy Persisence İn Foreign Exchange Markes, Journal. of Mulinaional. Financial. Managemen 3 pp.7-30 Malik, F. and Hassan, S. A.(004), Modeling Volailiy in Secor Index Reurns wih GARCH Models Using an Ieraed Algorihm, Journal of Economics and Finance, Volume 8, Number / June, 004, pp. -5 Mandelbro, B. (963), The Variaion of Cerain Speculaive Prices, The Journal of Business, Vol. 36, No. 4., pp Nelson, D. B. (99) Condiional Heeroskedasiciy on Asse Reuns: A New Approach, Economerica, 59(), pp Pagan, A. R. Ve Schwar G. W. (989), Alenaive Models for Condiional Sock Volailiy, Naional Bureau of Economic Research (NBER) Working Paper Series, 955 Poon, S.-H. ve Granger C. W. J. (003), Forecasing Volailiy in Financial Markes: A Review, Journal of Economic Lieraure, Vol. 4, No.. pp Pooer, M. ve Dijk D. (004), Tesing for Changes in Volailiy in Heeroskedasic Time Series- A Furher Examinaion, Economeric Insiue Repor EI , pp. -39 Rapach, D. E., Srauss J. K., Wohar M. E. (007), Forecasing Sock Reurn Volailiy in he Presence of Srucural Breaks, Forecasing in he Presence of Srucural Breaks and Model Uncerainy (Book Aricle), pp

18 Rapach, D. E. and Srauss J. K.(008), Srucural Breaks and GARCH Models of Exchange Rae Volailiy, Journal of Applied Economerics,(3), pp Tong, F. ve X. Zhou (007), The Srucural Shifs in he Volailiy of China s Sock Marke and Imporan Evens, Asian Social Science, Vol. 3, No., pp.9-3 Wang, P. ve T. Moore (009), Sudden changes in volailiy: The case of five cenral European sock markes, Inernaional Financial. Markes, Insiuions. and Money, 9 pp Yalçın, Y. Sokasik Oynaklık Modeli İle İMKB de Kaldıraç Ekisinin İncelenmesi, Dokuz Eylül Üniversiesi Ġkisadi ve Ġdari Bilimler Fakülesi Dergisi,, 007, ss

VARYANS KIRILMASI GÖZLEMLENEN SERİLERDE GARCH MODELLERİ: DÖVİZ KURU OYNAKLIĞI ÖRNEĞİ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.

VARYANS KIRILMASI GÖZLEMLENEN SERİLERDE GARCH MODELLERİ: DÖVİZ KURU OYNAKLIĞI ÖRNEĞİ. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory. 3 Erciyes Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi, Sayı: 3, Ocak-Haziran 9, ss.39-337 VARYANS KIRILMASI GÖZLEMLENEN SERİLERDE GARCH MODELLERİ: DÖVİZ KURU OYNAKLIĞI ÖRNEĞİ Sevda GÜRSAKAL

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH- YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ ÖZET Yard.Doç. Dr. Tülin ATAKAN İsanbul Üniversiesi, İşleme Fakülesi, Finans Anabilim Dalı Bu çalışmada,

Detaylı

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:41, Sayı/No:, 1, 14-6 ISSN: 133-173 www.ifdergisi.org 1 İMKB 1 endeksindeki kaldıraç

Detaylı

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ İsmail KINACI 1, Aşır GENÇ 1, Galip OTURANÇ, Aydın KURNAZ, Şefik BİLİR 3 1 Selçuk Üniversiesi, Fen-Edebiya Fakülesi İsaisik

Detaylı

Long memory and structural breaks on volatility: evidence from Borsa Istanbul

Long memory and structural breaks on volatility: evidence from Borsa Istanbul MPRA Munich Personal RePEc Archive Long memory and srucural breaks on volailiy: evidence from Borsa Isanbul Emrah Ismail Cevik and Gülekin Topaloğlu Namık Kemal Universiy, Bülen Ecevi Universiy 014 Online

Detaylı

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 10 Sayı: 4 Ekim 2010 ss. 1139-1153 Yaz Saai Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Geirisine Ekisinin Tes Edilmesi Tesing he Effec of he Dayligh Saving Time

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013

Dokuz Eylül Üniversitesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013 Dokuz Eylül Üniversiesi Yayın Geliş Tarihi: 13.11.2013 Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi Yayına Kabul Tarihi: 05.07.2014 Cil: 16, Sayı: 2, Yıl: 2014, Sayfa: 281-302 Online Yayın Tarihi: 30.09.2014 ISSN:

Detaylı

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI Arş. Gör. Furkan EMİRMAHMUTOĞLU Yrd. Doç. Dr. Nezir KÖSE Arş. Gör. Yeliz YALÇIN

Detaylı

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Sosyal Bilimler Dergisi 2010, (4), 25-32 İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Özlem YORULMAZ - Oya EKİCİ İsanbul Üniversiesi İkisa Fakülesi Ekonomeri Bölümü

Detaylı

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler Dolar Kurundaki Günlük Harekeler Üzerine Bazı Gözlemler Türkiye Bankalar Birliği Ekonomi Çalışma Grubu Toplanısı 28 Nisan 2008, İsanbul Doç. Dr. Cevde Akçay Koç Finansal Hizmeler Baş ekonomis cevde.akcay@yapikredi.com.r

Detaylı

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association

eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Association eyd Ekonomik Yaklaşım Derneği / Associaion Ekonomik Yaklaşım 016, 7(99): 1-15 www.ekonomikyaklasim.org doi: 10.5455/ey.35908 BIST-100 Endeksinin Volail Davranışlarının Simerik Ve Asimerik Sokasik Volailie

Detaylı

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:38, Sayı/No:1, 009, 4-37 ISSN: 1303-173 - www.ifdergisi.org 009 Reel Kesim Güven Endeksi

Detaylı

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (6) 2003 / 2 : 49-62 Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Hüdaverdi Bircan * Yalçın Karagöz ** Öze: Bu çalışmada geleceği

Detaylı

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Yrd.Doç.Dr. Cüney KILIÇ Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Biga İ.İ.B.F., İkisa Bölümü Yrd.Doç.Dr. Yılmaz BAYAR Karabük Üniversiesi

Detaylı

Türkiye de Döviz Kuru Oynaklığının SWARCH Yöntemi İle Analizi

Türkiye de Döviz Kuru Oynaklığının SWARCH Yöntemi İle Analizi Finans Poliik & Ekonomik Yorumlar 2007 Cil: 44 Sayı:512 43 Türkiye de Döviz Kuru Oynaklığının SWARCH Yönemi İle Analizi Öze Bülen GÜLOĞLU 1 Ayşe AKMAN 2 Bu çalışmada, Mar 2001-Mar 2007 arihleri arası dönemde

Detaylı

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Öze Bu çalışmada Türkiye de devle iç borçlanma seneleri,

Detaylı

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu Hayvansal Üreim 53(): 3-39, 01 Araşırma Türkiye de Kırmızı E Üreiminin Box-Jenkins Yönemiyle Modellenmesi ve Üreim Projeksiyonu Şenol Çelik Ankara Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Zooekni Anabilim Dalı

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Cilt:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66 Dokuz Eylül Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Cil:22 Sayı:2, Yıl:2007, ss:49-66 SPOT VE VADELİ İŞLEM FİYATLARININ VARYANSLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK TESTİ Emrah İsmail ÇEVİK * Mehme

Detaylı

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği Volume 4 Number 3 03 pp. -40 ISSN: 309-448 www.berjournal.com Borsa Geiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yönemlerle Analizi: Türkiye Örneği Yusuf Ekrem Akbaşa Öze: Bu çalışmada,

Detaylı

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇOK DEĞİŞKENLİ EŞİKSEL OTOREGRESİF MODELLER ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA Ümran Münire KAHRAMAN DOKTORA TEZİ İsaisik Anabilim Dalı 2012 KONYA Her Hakkı Saklıdır TEZ

Detaylı

Anahtat Kelimeler: Volatilite, Basel II, Geriye Dönük Test, Riske Maruz Değer

Anahtat Kelimeler: Volatilite, Basel II, Geriye Dönük Test, Riske Maruz Değer Volume Number 3 011 pp. 1-17 ISSN: 1309-448 www.berjournal.com RMD Hesaplamalarında Volailie Tahminleme Modellerinin Karşılaşırılması ve Basel II Yaklaşımına Göre Geriye Dönük Tes Edilmesi: İMKB 100 Endeksi

Detaylı

YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU?

YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU? YABANCI HİSSE SENEDİ YATIRIMCILARI TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU VOLATİLİTESİNİ ŞİDDETLENDİRİYOR MU? Yrd. Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Yrd. Doç. Dr. Feride Özürk

Detaylı

KOŞULLU DEĞİŞEN VARYANS MODELLERİ İLE TÜRKİYE ALTIN PİYASASI ENDEKSİ VOLATİLİTELERİNİN TAHMİN EDİLMESİ

KOŞULLU DEĞİŞEN VARYANS MODELLERİ İLE TÜRKİYE ALTIN PİYASASI ENDEKSİ VOLATİLİTELERİNİN TAHMİN EDİLMESİ Cil/Volume: 15 Sayı/Issue: Haziran/June 017 ss./pp. 163-181 İ. E. Kayral Doi: hp://dx.doi.org/10.11611/yead.6404 KOŞULLU DEĞİŞEN VARYANS MODELLERİ İLE TÜRKİYE ALTIN PİYASASI ENDEKSİ VOLATİLİTELERİNİN TAHMİN

Detaylı

Murat MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.tr Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ÖZET

Murat MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.tr Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ÖZET İMKB Piyasalarındaki Volailienin Modellenmesi ve Öngörülmesi: Asimerik GARCH Modelleri ile bir Uygulama Mura MAZIBAŞ mmazibas@bddk.org.r Bankacılık Düzenleme ve Deneleme Kurumu (BDDK) ÖZET Çalışmada, 5

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI TCMB Faiz Kararlarının Piyasa Faizleri Ve Hisse Senedi Piyasaları Üzerine Ekisi Mura Duran Refe Gürkaynak Pınar Özlü Deren

Detaylı

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda haftanın günü etkisi ve Ocak ayı anomalilerinin ARCH-GARCH modelleri ile test edilmesi

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası nda haftanın günü etkisi ve Ocak ayı anomalilerinin ARCH-GARCH modelleri ile test edilmesi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:37, Sayı/No:2, 2008, 98-110 ISSN: 1303-1732 - www.ifdergisi.org 2008 İsanbul Menkul Kıymeler

Detaylı

ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME

ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME ALTIN FİYATLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN TESPİTİ ÜZERİNE: MGARCH MODELİ İLE BİR İNCELEME ÖZET Prof.Dr.Cengiz TORAMAN Balıkesir Üniversiesi, İİBF,İşleme Bölümü Cengizoraman4@yahoo.com Öğr.Gör.Çağaay BAŞARIR

Detaylı

Reel Döviz Kuru Endeksinin Otoregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yöntemi İle Modellenmesi

Reel Döviz Kuru Endeksinin Otoregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yöntemi İle Modellenmesi Reel Döviz Kuru Endeksinin Ooregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi: İki Eşikli Tarch Yönemi İle Modellenmesi Reel Döviz Kuru Endeksinin Ooregresif Koşullu Değişen Varyanslılığının Analizi:

Detaylı

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, InroducoryEconomericsA Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik:

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Hisse Senedi Fiyalarıyla abancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Toda-amamoo aklaşımı Dr. Cüney AKAR Balıkesir Üniversiesi, Bandırma İİBF. Öze Bu çalışmada İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında (İMKB) IMKB100

Detaylı

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Yıl: 24 Sayı:88 Temmuz 2010 97 İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Ebru Yüksel* - Güldal Güleryüz** 32 Öze Bu makale, İsanbul Menkul Kıymeler Borsası na (İMKB) ai

Detaylı

FİNANSAL KIRILGANLIKLAR: TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜ ÜZERİNE UYGULAMA

FİNANSAL KIRILGANLIKLAR: TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜ ÜZERİNE UYGULAMA Elekronik Sosyal Bilimler Dergisi www.esosder.org Elecronic Journal of Social Sciences info@esosder.org Yaz-010 Cil:9 Sayı:33 (1-140) ISSN:1304-078 Summer-010 Volume:9 Issue:33 FİNANSAL KIRILGANLIKLAR:

Detaylı

NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüneyt AKAR (*)

NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüneyt AKAR (*) NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüney AKAR (*) Öze: Bu çalışmada ne yabancı işlem hacmiyle hisse senedi geirileri arasında uzun dönemli bir ilişkinin

Detaylı

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (7) 2004 / 1 : 23-35 Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Ekisi Osman Karamusafa * Ayku Karakaya ** Öze: Bu çalışmanın amacı, enflasyon oranının

Detaylı

EKONOMİK BİR UYGULAMA İLE KENDİNDEN UYARIMLI EŞİKSEL DEĞİŞEN VARYANSLI OTOREGRESİF MODEL

EKONOMİK BİR UYGULAMA İLE KENDİNDEN UYARIMLI EŞİKSEL DEĞİŞEN VARYANSLI OTOREGRESİF MODEL EKONOMİK BİR UYGULAMA İLE KENDİNDEN UYARIMLI EŞİKSEL DEĞİŞEN VARYANSLI OTOREGRESİF MODEL Ümran M. TEKŞEN KAHRAMAN *, Aşır GENÇ ** ÖZET Bu çalışmada, eşiksel ooregresif (TAR) modeller sınıfından kendinden

Detaylı

ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK

ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK ULUSAL HİSSE SENETLERİ PİYASASI NDA ETKİNLİK Nuray ERGÜL ÖZET Son yıllarda, Türk Sermaye Piyasalarında hukuk, muhasebe ve deneim alanlarında, uluslararası kuralların uygulanması için büyük değişiklikler

Detaylı

FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ

FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ FİNANSAL PİYASA VOLATİLİTESİ VE EKONOMİ Yrd. Doç. Dr. Hülya Kanalıcı Akay Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Mehme Nargeleçekenler Uludağ Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi

Detaylı

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ Cenral Bank Review Vol. 10 (July 2010), pp.23-32 ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2010 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ

Detaylı

TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ

TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ Nüfusbilim Dergisi\Turkish Journal of Populaion Sudies, 2012, 34, 31-50 31 TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ Ölümlülük ahminleri, demografi ve aküerya bilimlerinde önemli bir rol oynamakadır.

Detaylı

Birim Kök Testleri 3/24/2016. Bir stokastik sürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde

Birim Kök Testleri 3/24/2016. Bir stokastik sürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

BORSA ISTANBUL KURUMSAL YÖNETİM ENDEKSİ'NDE (XKURY) VOLATİLİTENİN ETKİSİ: ARCH, GARCH ve SWARCH MODELLERİ İLE BİR İNCELEME

BORSA ISTANBUL KURUMSAL YÖNETİM ENDEKSİ'NDE (XKURY) VOLATİLİTENİN ETKİSİ: ARCH, GARCH ve SWARCH MODELLERİ İLE BİR İNCELEME Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.017, C., S.3, s.697-711. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.017, Vol., No.3,

Detaylı

ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI

ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI ÇOKLU DOĞRUSALLIĞIN ANLAMI Çoklu doğrusal bağlanı; Bağımsız değişkenler arasında doğrusal (yada doğrusala yakın) ilişki olmasıdır... r xx i j paramereler belirlenemez hale gelir.

Detaylı

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Bahar 20, Cil:7, Yıl:7, Sayı:, 7:53-65 TÜKETİCİ GÜVENİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ * Yusuf Volkan TOPUZ ** THE CAUSALITY

Detaylı

SORU SETİ 02 (REVİZE EDİLDİ) FİNAL KONULARI

SORU SETİ 02 (REVİZE EDİLDİ) FİNAL KONULARI Ekonomeri 8 Ocak, 0 Gazi Üniversiesi İkisa Bölümü SORU SETİ 0 (REVİZE EDİLDİ) FİNAL KONULARI PROBLEM Aşağıda verilen avuk ei alebi fonksiyonunu düşününüz (960-98): lny = β + β ln X + β ln X + β ln X +

Detaylı

Teknolojik bir değişiklik veya üretim arttırıcı bir yatırımın sonucunda ihracatta, üretim miktarında vs. önemli artışlar olabilir.

Teknolojik bir değişiklik veya üretim arttırıcı bir yatırımın sonucunda ihracatta, üretim miktarında vs. önemli artışlar olabilir. YAPISAL DEĞİŞİKLİK Zaman serileri bazı nedenler veya bazı fakörler arafından ekilenerek zaman içinde değişikliklere uğrayabilirler. Bu değişim ikisadi kriz, ikisa poliikalarında yapılan değişiklik, eknolojik

Detaylı

ENFLASYON BELİRSİZLİĞİ İLE PAY SENEDİ GETİRİSİ VE VOLATİLİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

ENFLASYON BELİRSİZLİĞİ İLE PAY SENEDİ GETİRİSİ VE VOLATİLİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ENFLASYON BELİRSİZLİĞİ İLE PAY SENEDİ GETİRİSİ VE VOLATİLİTESİ ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Doç. Dr. Emrah İsmail Çevik Namık Kemal Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi eicevik@nku.edu.r

Detaylı

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI YAPISAL KIRILMALI BİRİM KÖK TESTLERİNİN KÜÇÜK ÖRNEKLEM ÖZELLİKLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI TC. Pamukkale Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Yüksek Lisans Tezi Ekonomeri Anabilim Dalı Abdullah Emre ÇAĞLAR

Detaylı

Getiri Volatilitisi İle İşlem Hacmi Arasındaki İlişki: İMKB de Ampirik Bir Çalışma

Getiri Volatilitisi İle İşlem Hacmi Arasındaki İlişki: İMKB de Ampirik Bir Çalışma 200 18 19 Yrd. Doç. Dr.Melek Acar Boyacıoğlu 20 Dr. Burcu Güvenek Geiri Volailiisi İle İşlem Hacmi Arasındaki İlişki: İMKB de Amirik Bir Çalışma Dr. Volkan Alekin Yrd. Doç. Dr. Melek ACAR BOYACIOĞLU Dr.

Detaylı

DÖVİZ KURU VE HİSSE SENETLERİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ

DÖVİZ KURU VE HİSSE SENETLERİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ Gazi Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi 8 / 2 (2006). 1-14 DÖVİZ KURU VE HİSSE SEETLERİ FİYATLARI ARASIDAKİ EDESELLİK İLİŞKİSİ Özlem AYVAZ * Öze : Bu çalışmada Türkiye de hisse seneleri

Detaylı

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cil 3, Sayı 6, 2007, ss. 8 88. TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ Arş.Gör. Erman ERBAYKAL Balıkesir Üniversiesi

Detaylı

İMKB de Fiyat-Hacim İlişkisi - Asimetrik Etkileşim

İMKB de Fiyat-Hacim İlişkisi - Asimetrik Etkileşim YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:009 Cil:6 Sayı: Celal Bayar Üniversiesi İ.İ.B.F. MANİSA İMKB de Fiya-Hacim İlişkisi - Asimerik Ekileşim Yrd. Doç. Dr. Koray KAYALIDERE Celal Bayar Üniversiesi,U.B.Y.O., Bankacılık

Detaylı

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ

HİSSE SENEDİ FİYATLARI VE DÖVİZ KURU İLİŞKİSİ The Journal of Academic Social Science Sudies Inernaional Journal of Social Science Doi number:hp://dx.doi.org/10.9761/jasss2963 Number: 37, p. 399-408, Auumn I 2015 Yayın Süreci Yayın Geliş Tarihi Yayınlanma

Detaylı

Anahtar Kelimeler Harvey Testi, Doğrusallık, Finansal Piyasalar, Etkin Piyasa Hipotezi.

Anahtar Kelimeler Harvey Testi, Doğrusallık, Finansal Piyasalar, Etkin Piyasa Hipotezi. Borsa İsanbul da Piyasa Ekinliğinin Analizi: Harvey Doğrusallık Tesi (Analysis of Marke Efficiency a Borsa İsanbul: Harvey Lineariy Tes) Gürkan MALCIOĞLU a Mücahi AYDIN b a Arş.Gör., Sakarya Üniversiesi,

Detaylı

Mevsimsel Kointegrasyon Analizi: Güney Afrika Örneği. Seasonal Cointegration Analysis: Example of South Africa

Mevsimsel Kointegrasyon Analizi: Güney Afrika Örneği. Seasonal Cointegration Analysis: Example of South Africa Gazi Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Vol/Cil 3, No/Sayı 6, 216 Mevsimsel Koinegrasyon Analizi Güney Afrika Örneği Jeanine NDIHOKUBWAYO Yılmaz AKDİ Öze Bu çalışmada 1991-2134 dönemi Güney Afrika ekonomik

Detaylı

YAPAY SİNİR AĞLARI VE ARIMA MODELLERİNİN MELEZ YAKLAŞIMI İLE ZAMAN SERİLERİNDE ÖNGÖRÜ

YAPAY SİNİR AĞLARI VE ARIMA MODELLERİNİN MELEZ YAKLAŞIMI İLE ZAMAN SERİLERİNDE ÖNGÖRÜ YAPAY SİNİR AĞLARI VE ARIMA MODELLERİNİN MELEZ YAKLAŞIMI İLE ZAMAN SERİLERİNDE ÖNGÖRÜ Erol EĞRİOĞLU Haceepe Üniversiesi, Fen Fakülesi, İsaisik Bölümü, 06532, Beyepe, Ankara, TÜRKİYE, erole@haceepe.edu.r

Detaylı

Geriye Dönük Testlerin Karşılaştırmalı Analizi: Döviz Kuru Üzerine Bir Uygulama

Geriye Dönük Testlerin Karşılaştırmalı Analizi: Döviz Kuru Üzerine Bir Uygulama Bankacılar Dergisi, Sayı 6, 7 Geriye Dönük Teslerin Karşılaşırmalı Analizi: Döviz Kuru Üzerine Bir Uygulama Ailla Çifer * - Dr. Alper Özün ** - Sai Yılmazer *** Bu çalışmada, riske maruz değer modellerinin

Detaylı

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıılmış Gecikme ve Ooregresiv Modeller 1 Zaman serisi modellerinde, bağımlı değişken Y nin zamanındaki değerleri, bağımsız X değişkenlerinin zamanındaki cari

Detaylı

BIST100 Endeksinin Volatilite Özelliklerinin İncelenmesi

BIST100 Endeksinin Volatilite Özelliklerinin İncelenmesi BIST100 Endeksinin Volailie Özelliklerinin İncelenmesi Önder Büberkökü, Yüzüncü Yil Universiy, Deparmen of Finance, TR onderbuber@gmail.com Celal Kızıldere, Yüzüncü Yil Universiy, Deparmen of Economics,

Detaylı

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU?

YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? YÜKSEK ENFLASYON ENFLASYON BELİRSİZLİĞİNİ ARTIRIYOR MU? Doç. Dr. Harun TERZİ Karadeniz Teknik Üniversiesi İİBF İkisa Bölümü Öğreim Üyesi 618 Trabzon Tel : (462) 3773311 Fax : (462) 3257281 e-mail : herzi@ku.edu.r

Detaylı

-ENFLASYON ROBUST ESTIMATION OF THE VECTOR AUTOREGRESSIVE MODEL: AN INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN ECONOMIC GROWTH AND INFLATION

-ENFLASYON ROBUST ESTIMATION OF THE VECTOR AUTOREGRESSIVE MODEL: AN INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN ECONOMIC GROWTH AND INFLATION Marmara Üniversiesi YIL 2010, SAYI II, S. 539-553 -ENFLASYON Öze Özlem YORULMAZ * ** - Anahar Kelimeler: ROBUST ESTIMATION OF THE VECTOR AUTOREGRESSIVE MODEL: AN INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN

Detaylı

MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİYE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİYLE BİR UYGULAMA

MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİYE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİYLE BİR UYGULAMA Aaürk Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 5, Sayı:, 3 MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİLE BİR UGULAMA Özlem AVAZ KIZILGÖL (*) Öze: Bu çalışmada, GSİH, ihraca,

Detaylı

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 Bülen DOĞRU* Musafa UYSAL** ÖZET Bu çalışmanın amacı 2000:1-2012:09 döneminde Türkiye

Detaylı

RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 1950-1995 1

RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 1950-1995 1 RASYONEL BEKLENTLER DOAL ORAN HPOTEZ Türkiye çin Zaman Serisi Bulguları 950-995 Rahmi YAMAK * Yakup KÜÇÜKKALE ** ÖZET Bu çalımada, Rasyonel Bekleniler Doal Oran Hipoezinin, Çıkı (ya da isizliin) alep (ya

Detaylı

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi

Satın Alma Gücü Paritesinin Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbütünleşme Analizi 259-284 Saın Alma Gücü Pariesinin Azerbaycan, Kazakisan ve Kırgızisan İçin Geçerliliği: Birim Kök ve Eşbüünleşme Analizi Turhan Korkmaz Emrah İsmail Çevik ** Nüke Kırcı Çevik *** Öz Bu çalışmada Azerbaycan,

Detaylı

Birim Kök Testleri. Random Walk. Bir stokastiksürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde

Birim Kök Testleri. Random Walk. Bir stokastiksürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 02, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

r r u 1/ 2 u h ε q 2 t t

r r u 1/ 2 u h ε q 2 t t İşleme Fakülesi Dergisi, Cil 8, Sayı 2, 2007, 20-27 VOLATİLİTE MODELLERİNİN ÖNGÖRÜ PERFORMANSLARI: ARCH, GARCH VE SWARCH KARŞILAŞTIRMASI Cüney AKAR* ÖZET Bu çalışmada alernaif volailie modellerinin öngörü

Detaylı

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Doğuş Üniversiesi Dergisi, (), 57-65 İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Serve CEYLAN Giresun Üniversiesi İİBF, İkisa

Detaylı

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ EKONOMETRİ ANABİLİM DALI

TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ EKONOMETRİ ANABİLİM DALI TÜRKİYE CUMHURİYETİ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ EKONOMETRİ ANABİLİM DALI KOŞULLU VARYANS MODELLERİ: FİNANSAL ZAMAN SERİLERİ ÜZERİNE UYGULAMA Arzu KÖKCEN YÜKSEK LİSANS TEZİ ADANA-00

Detaylı

Uluslararası Portföy Yönetiminde Rejim Geçişken Karar Destek Modelleri: Gelişmekte Olan Menkul Kıymet Piyasaları Üzerine Bir Uygulama

Uluslararası Portföy Yönetiminde Rejim Geçişken Karar Destek Modelleri: Gelişmekte Olan Menkul Kıymet Piyasaları Üzerine Bir Uygulama İşleme ve İkisa Çalışmaları Dergisi Cil 2, Sayı 2, 2014, ss.27-43 ISSN:2147-804X hp://www.islemeikisa.com Uluslararası Porföy Yöneiminde Rejim Geçişken Karar Desek Modelleri: Gelişmeke Olan Menkul Kıyme

Detaylı

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ *

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ * İşsizlik ve İnihar İlişkisi: 1975 2005 Var Analizi 161 İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferha TOPBAŞ * ÖZET İşsizlik, birey üzerinde olumsuz birçok soruna neden olan karmaşık bir olgudur.

Detaylı

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Marmara Üniversiesi İ.İ.B.F. Dergisi YIL 2007, CİLT XXII, SAYI 1 TÜRKİYE DE REEL DÖVİZ KURU İLE KISA VE UZUN VADELİ SERMAYE HAREKETLERİ İLİŞKİSİ Araş. Gör. Burcu KIRAN * Öze Bu çalışmada, reel döviz kuru

Detaylı

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1

Rasyonel Beklentiler Hipotezinin Testi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Çukurova Üniversiesi İİBF Dergisi Cil:17 Sayı:1 Haziran 2013 ss.17-35 Rasyonel Bekleniler Hipoezinin Tesi: Enflasyon, Faiz ve Kur 1 Tes of he Raional Expecaions Hypohesis: Inflaion, Ineres Rae and Exchange

Detaylı

Tüketici Güveni ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004: :01)

Tüketici Güveni ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004: :01) June 7-9, 2009, Eskişehir, Turkey. Tükeici Güveni ve Hisse Senedi Fiyaları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004:0-2009:0) Yusuf Volkan Topuz * İkisadi İdari Bilimler Fakülesi, İşleme Bölümü,

Detaylı

PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Güz 2013, Cil:9, Yıl:9, Sayı:2, 9:7997 PETROL FİYATLARININ İMKB ENDEKSLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Sevinç GÜLER * Halime TEMEL NALIN * * IMPACT OF OIL PRICES ON ISE INDICES

Detaylı

White ın Heteroskedisite Tutarlı Kovaryans Matrisi Tahmini Yoluyla Heteroskedasite Altında Model Tahmini

White ın Heteroskedisite Tutarlı Kovaryans Matrisi Tahmini Yoluyla Heteroskedasite Altında Model Tahmini Ekonomeri ve İsaisik Sayı:4 006-1-8 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ Whie ın Heeroskedisie Tuarlı Kovaryans Marisi Tahmini Yoluyla Heeroskedasie Alında Model Tahmini

Detaylı

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.urkjans.com Türkiye nin Kabuklu Fındık Üreiminde Üreim-Fiya İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi Şenol ÇELİK*

Detaylı

VOB-BİST Endeks Sözleşmeleri İşlem Hacminin BİST Endekslerine Etkisi

VOB-BİST Endeks Sözleşmeleri İşlem Hacminin BİST Endekslerine Etkisi February 1-, 015-5 h Inernaional Scienific Conference of Iranian Academicians Abroad in Turkey VOB-BİST Endeks Sözleşmeleri İşlem Hacminin BİST Endekslerine Ekisi Mirrasoul SEYEDGHOMI PhD (Candidae) in

Detaylı

HİKMET YURDU Düşünce Yorum Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi

HİKMET YURDU Düşünce Yorum Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi HİKMET YURDU Düşünce Yorum Sosyal Bilimler Araşırma Dergisi ISSN: 138-6944 www.hikmeyurdu.com Hikme Yurdu, Ocak Haziran 1, Yıl: 5, C: 5, Sayı: 9, ss. 65-79 İmkb Ulusal 1 Endeksi Geiri Volailiesinin ARCH

Detaylı

TÜRK & AMERİKAN ENERJİ PİYASALARI NDA PİYASA ETKİNLİĞİNİN TEST EDİLMESİ

TÜRK & AMERİKAN ENERJİ PİYASALARI NDA PİYASA ETKİNLİĞİNİN TEST EDİLMESİ Yıl: 24 Sayı:86 Ocak 2010 101 TÜRK & AMERİKAN ENERJİ PİYASALARI NDA PİYASA ETKİNLİĞİNİN TEST EDİLMESİ Nuray ERGÜL ÖZET Bu çalışmada, Türk ve Amerikan Enerji Piyasaları na yer verilmişir. Araşırmada kullanılan

Detaylı

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ

YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ Aaürk Ü. İİBF Dergisi, 0. Ekonomeri ve İsaisik Sempozyumu Özel Sayısı, 20 463 YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DOĞALGAZ TÜKETİM TAHMİNİ Oğuz KAYNAR Serkan TAŞTAN 2 Ferhan DEMİRKOPARAN 3 Öze: Doğalgaz emini nokasında

Detaylı

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI Uluslararası Sosyal Araşırmalar Dergisi The Journal of Inernaional Social Research Cil: 8 Sayı: 40 Volume: 8 Issue: 40 Ekim 2015 Ocober 2015 www.sosyalarasirmalar.com Issn: 1307-9581 HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA

Detaylı

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ

Bölüm 3 HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME YÖNTEMLERİ Bölüm HAREKETLİ ORTALAMALAR VE DÜZLEŞTİRME ÖNTEMLERİ Bu bölümde üç basi öngörü yönemi incelenecekir. 1) Naive, 2)Oralama )Düzleşirme Geçmiş Dönemler Şu An Gelecek Dönemler * - -2-1 +1 +2 + Öngörü yönemi

Detaylı

BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Entegrasyonunun Parametrik ve Parametrik Olmayan Eşbütünleşme Testleri ile Analizi

BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Entegrasyonunun Parametrik ve Parametrik Olmayan Eşbütünleşme Testleri ile Analizi BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Enegrasyonunun Paramerik ve Paramerik Olmayan Eşbüünleşme Tesleri ile Analizi BRIC Ülkeleri ve Türkiye Arasındaki Sermaye Piyasaları Enegrasyonunun

Detaylı

Vadeli İşlem Piyasasında Optimal Hedge Rasyosunun Statik ve Dinamik Teknikler Yardımıyla Hesaplanması

Vadeli İşlem Piyasasında Optimal Hedge Rasyosunun Statik ve Dinamik Teknikler Yardımıyla Hesaplanması Uluslararası Alanya İşleme Fakülesi Dergisi Inernaional Journal of Alanya Faculy of Business Yıl:014, C:6, S:3, s. 1-13 Year:014, Vol:6, No:3, s. 1-13 Vadeli İşlem Piyasasında Opimal Hedge Rasyosunun Saik

Detaylı

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı 36 Nisan 2013

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı 36 Nisan 2013 PİYASA ETKİNLİĞİ HİPOTEZİ: İMKB İÇİN AMPİRİK BİR ANALİZ Fama ZEREN Yrd.Doç.Dr., İnönü Üniversiesi,İ.İ.B.F., Ekonomeri Bölümü, fama.zeren@inonu.edu.r, 04223774317 Hakan KARA Öğr.Grv., İnönü Üniversiesi,

Detaylı

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case FİNANSAL FAKTÖRLERİN REEL PARA TALEBİ ÜZERİNDEKİ ROLÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ The Roles of Financial Facors on he Real Money Demand: Turkey Case Musafa SEVÜKTEKİN * Mehme NARGELEÇEKENLER * BAÜ 8() 45 ÖZ Araşırmanın

Detaylı

598 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 2016

598 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 2016 598 INTERNATIONAL CONFERENCE ON EURASIAN ECONOMIES 2016 Döviz Kuru, Alın Fiyaları ve Borsa Geirileri Yönünün Yüksek Dereceden Markov Zincirleri leri ile Tahmini Esimaion of Direcion of Exchange Rae, Gold

Detaylı

Discussion Paper, Turkish Economic Association, No. 2008/10

Discussion Paper, Turkish Economic Association, No. 2008/10 econsor www.econsor.eu Der Open-Access-Publikaionsserver der ZBW Leibniz-Informaionszenrum Wirschaf he Open Access Publicaion Server of he ZBW Leibniz Informaion Cenre for Economics Alp, Elcin Aykac Working

Detaylı

Araştırma Makalesi. Selçuk Üniversitesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 26 (2): (2012) ISSN:

Araştırma Makalesi.  Selçuk Üniversitesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 26 (2): (2012) ISSN: Araşırma Makalesi www.ziraa.selcuk.edu.r/ojs Selçuk Üniversiesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 26 (2): (2012) 63-69 ISSN:1309-0550 Türkiye nin Tarım Ürünleri İhraca Fonksiyonu ve Döviz Kuru Belirsizliğinin

Detaylı

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ 45 ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ Zehra ABDİOĞLU * ÖZET Bu çalışma Türkiye için 2005-2012 dönemi iibariyle ara malı, dayanıklı ükeim malı, dayanıksız ükeim malı, enerji ve sermaye malı

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 11, Sayı 1, 2010 141 C.Ü. İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil 11, Sayı 1, 2010 141 BİR MALİYE POLİTİKASI ARACI OLARAK BORÇLANMA VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990 2009) Hali ÇİÇEK *, Süleyman GÖZEGİR ** ve

Detaylı

Araşırma Makaleleri REEL DÖVİZ KURU BELİRSİZLİĞİ İ TİCARET PERFORMA SI A ETKİSİ: TÜRKİYE UYGULAMASI Erşan SEVER ÖZET Bu çalışmada reel döviz kuru belirsizliğinin Türkiye nin icare performansına ekisi araşırılmışır.

Detaylı

Bankaların Hisse Senedi Getirilerinde Faiz Oranı Riski: Dalgacıklar Analizi ile Türk Bankacılık Sektörü Üzerine Bir Uygulama

Bankaların Hisse Senedi Getirilerinde Faiz Oranı Riski: Dalgacıklar Analizi ile Türk Bankacılık Sektörü Üzerine Bir Uygulama Bankacılar Dergisi, Sayı 59, 26 Bankaların Hisse Senedi Geirilerinde Faiz Oranı Riski: Dalgacıklar Analizi ile Türk Bankacılık Sekörü Üzerine Bir Uygulama Dr. Alper Özün * - Ailla Çifer ** Bu makale göserge

Detaylı

8.Ders(EK) Zaman Serileri Analizi

8.Ders(EK) Zaman Serileri Analizi 8.Ders(EK) Zaman Serileri Analizi SPSS Projec: Airline Passengers daa se is used for various analyses in his online raining workshop, which includes: Times series analysis [building ARIMA models] Proje:

Detaylı

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Ekileri: Türkiye Örneği Öze Ahme Mura ALPER Bu çalışma Türkiye deki reel döviz kuru dalgalanmalarının kaynaklarını açıklamayı amaçlamakadır.

Detaylı

SANAYĐ ÜRETĐMĐNDE TATĐL ETKĐLERĐ

SANAYĐ ÜRETĐMĐNDE TATĐL ETKĐLERĐ Ekonomeri ve Đsaisik Sayı:10 2009 20-28 ĐSTANBUL ÜNĐVERSĐTESĐ ĐKTĐSAT FAKÜLTESĐ EKONOMETRĐ VE ĐSTATĐSTĐK DERGĐSĐ SANAYĐ ÜRETĐMĐNDE TATĐL ETKĐLERĐ Necmein Alpay KOÇAK Absrac Omiing he official and religious

Detaylı

Konut Primi ve Kira Getiri Büyümesinin Varyans Ayrıştırması. Celil Zurnacı 1, Eray Akgün, Murat Karaöz Akdeniz Üniversitesi

Konut Primi ve Kira Getiri Büyümesinin Varyans Ayrıştırması. Celil Zurnacı 1, Eray Akgün, Murat Karaöz Akdeniz Üniversitesi Social Sciences Research Journal, Volume, Issue, 5-66 (June 15), ISSN: 17-537 5 Konu Primi ve Kira Geiri Büyümesinin Varyans Ayrışırması Celil Zurnacı 1, Eray Akgün, Mura Karaöz Akdeniz Üniversiesi Türkiye

Detaylı

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012 Türkiye de Fındık Üreim Alanlarının Armasında Deseklemelerin Ekisi Selma KAYALAK 1 Ahme ÖZÇELİK 2 1 Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Çanakkale 2 Ankara Üniversiesi

Detaylı

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA Mura ASLAN Eskişehir Osmangazi Üniversiesi H. Kürşad ASLAN Ken Sae Üniversiesi Öze İskandinav ücre modelinden hareke

Detaylı