EXPROOF SEMİNERİ PATLAYICI ORTAMLAR SEMİNERİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "EXPROOF SEMİNERİ PATLAYICI ORTAMLAR SEMİNERİ"

Transkript

1 EXPROOF SEMİNERİ PATLAYICI ORTAMLAR SEMİNERİ ELEKTRİK MÜHENDESLERİ ODASI ANKARA ŞUBESİ 27 KASIM 2013 Sunan: Elektrik Yük. Müh. M. Kemal SARI

2 1.0 GİRİŞ TEMEL TERİM ve TEMEL BİLGİLER EXPROOF nedir? PATLAYICI ORTAM NEDİR? PATLAYICI ORTAMIN TARİFİ Patlayıcı, parlayıcı ve yanıcı nitelikteki gaz, toz veya buharın hava ile karışarak patlayıcı kıvama geldikleri yerlere patlayıcı ortam denir. Patlayıcı ortamın kısa tarifi budur. Patlayıcı ortam oluşması ve tehlike yaratabilmesi için üç unsurun bir araya gelmesi gerekir. PATLAMA ÜÇGENİ

3

4 PATLAYICI GAZLAR ALT PATLAMA SINIRI (LEL) ÜST PATLAMA SINIRI (OEL) Hava ile karışım Saf oksijenle karışım Gaz Formül LEL *) OEL *) LEL *) OEL *) Metan CH , Propan C3H , Bütan C4H , Hexan C6H14 1,0 8,1 Nonan C6H20 0,7 5,6 Etilen C2H4 2, , Benzol C6H6 1,2 8,0 Hidrojen H Asetilen C2H2 1,5 78

5 YANICI, PARLAYICI ve PATLAYICI SIVILAR FLASH POINT = PARLAMA NOKTASI BUHAR BASINCI BUHARLAŞMA

6 PARLAMA NOKTASI (FLASH POINT) Benzin Parlama noktası Flash point Sınıf Kaynama noktası Boiling point Havada asgari Tutuşma sıcaklığı C F C F C F -40 ile ile -46 Diesel yakıt > 55 > 131 II IB 38 ile 204 Gaz yağı > 38 > 100 II 151 ile ile ile 574 Yaklaşık 441 Yaklaşık (440) Şase gresi IIIB >427 >800 >427 >800 Dişli yağı IIIB >427 >800 >427 >800 %100 metanol % 50 metanol IB IB

7 BUHAR BASINCI NEDİR BUHARLAŞMA: Herhangi bir sıcaklıkta, yüzeyde olan sıvı moleküllerinden, kinetik enerjisi yüksek olan tanecikler, tanecikler arası çekim kuvvetini yenerek sıvı halden gaz hale geçerler. Bu olaya buharlaşma denir. Buharlaşma sırasında geride kalan sıvı moleküllerinin ortalama kinetik enerjisi azaldığı için, çevreden ısı alarak enerjisini yükseltir.buharlaşma olayı bu şekilde devam eder. BUHARLAŞMA İLE KAYNAMA ARASINDAKİ FARKLAR Buharlaşma her sıcaklıkta olur, kaynama belirli sıcaklıkta belirli basınçtadır. Buharlaşma yüzeyseldir, kaynama sıvının her noktasında olur. Sıcaklık artıkça buharlaşma hızı artar, kaynama sırasında buharlaşma hızı maksimum olur.

8 Buharlaşma hem açık kaplarda hem de kapalı kaplarda olur.açık kaplarda buharlaşma sıvı tamamen bitinceye kadar devam ederken, kapalı kaplarda sıcaklıkta sabitse bir süre sonra yoğunlaşma da başlar, çünkü buhar haline geçen moleküller birbirleriyle çarpışırken enerji alışverişinde bulunurlar. Enerjisi azalan molekül tekrar sıvı hale dönüşür.bu olaya yoğunlaşma denir. Buharlaşan molekül sayısı ile yoğunlaşan molekül sayısı birbirine eşit olunca dinamik bir denge kurulur.bu denge sırasında buhar moleküllerinin sayısı değişmediği için buharın yaptığı basınç da değişmez. Bu basınca, sıvının o sıcaklıktaki denge buhar basıncı yada kısaca buhar basıncı denir. BUHAR BASINCI 1. Sıcaklık arttıkça artar. 2. Moleküller arası çekim kuvveti arttıkça azalır. 3. Sıvıda çözülmüş katı madde oranı arttıkça azalır. Dikkat: Sıvıların buhar basınçları sıvının miktarına ve sıvının yüzey alanına ve buharın hacmine bağlı değildir. Molekülleri arasındaki çekim kuvveti zayıf olan sıvının buharlaşması kolay olduğu için buhar basıncı yüksektir. Buhar basınçları yüksek olan sıvılar uçucudur.

9 KATI MADDELER TOZLAR Tozların tehlike derecesini belirleyen önemli verileri: - Çekirdek iriliği (M) - Minimum patlama enerjisi (MEE) - Azami patlama basıncı (EP) ve - Patlama şiddeti faktörü Kst : hava toz karışımının kapalı bir kapta ürettiği azami basınç değişimidir. Diğer bir tabir ile basıncın zamana göre azami yükselme değeridir. Tozlar için en önemli tehlike ve tahribat belirleyici değer Kst dir.

10

11 KATI MADDELER TOZLAR Patlayıcı tozlar ve özellikleri TOZ CİNSİ PATLAMA ISISI PATLAMA ISISI TOZ CİNSİ BULUT 5 mm film BULUT 5 mm film Alüminyum 560 C >450 C Polietilen tozu 440 C Eriyik Odun kömürü 520 C 320 C PVC tozu 700 C >450 C Linyit kömürü 380 C 225 C Şeker tozu 490 C 460 C Kakao 590 C 250 C Kurum, is 810 C 570 C Kahve 580 C 290 C Nişasta 460 C 435 C Hububat, mısır 530 C 460 C Toner 520 C eriyik

12 KATI MADDELER TOZLAR Tablo 05b: Patlayıcı tozlar ve özellikleri Toz cinsi M μm Pmax bar Kst bar.m/s MEE mj Aktif kömür <10 7, Yeşil mercimek unu 27 9, Mısır nişastası Bal mumu, parafin <20 8, Polyester, poliester 35 7, Seliloz asetat 31 7, Epoxidharz, epoksi reçine 27 7, Alüminyum <10 11, ,1

13 TEHLİKELİ MADDELERİN TEHLİKE SINIFLARI TEHLİKELİ KİMYASALLAR YÖNETMELİĞİ R10, R11, R12 R12 R11 H4-A Yüksek oranda tutuşabilen Flashpoint < 21 C P.N. 55 0C R10 H3-B Tutuşabilen 21 > P.N. < 55 C

14 ATEŞLEME KAYNAKLARI ELEKTRİK KONTAĞI SICAK YÜZEYLER SÜRTÜNKME STATİK ELEKTRİK YILDIRIM ADİYABİTAK BASINÇ RADYO DALGALARI MİKRO DALGA ULTRAVİOLE IŞIK

15

16

17 PATLAMAYA KARŞI NASIL ÖNLEM ALINMAKTADIR BU İŞİN TEKNİĞİ NEDİR PRİMER ÖNLEMLER İNNERT GAZ, KORUYUCU GAZ, FLAME ARRESTER, ALEV HAPSEDİCİ, PATLAMA AÇIKLIĞI, EXPLOSION VENT PATLAMA OLDUĞUNDA TAHRİBATI AZALTMAK SEKONDER ÖNLEMLER PATLAMAYI HAPSETMEK, PATLAMA CİNİNİ ŞİŞEYE SIKIŞTIRMAK

18 PATLAMAYA KARŞI ALINAN ÖNLEMLER a) BİRİNCİL (PRİMER) ÖNLEMLER - Ateşleme kaynağını patlayıcı ortam dışına almak - Havanın oksijenini azaltmak, innertising - Havalandırma yapılarak tehlikeli gazı dışarı atmak -Bariyer veya duvarlar ile patlama basıncının etkisi azaltmak - Explosions vent, flame arrestor, patlama duvarı

19

20

21

22

23

24 ELMAC, İngiliz firması yapımı FLAME ARRESTOR

25 ELMAC, İngiliz firması yapımı FLAME ARRESTOR

26 ELMAC, İngiliz firması yapımı FLAME ARRESTOR

27

28 PATLAYICI MADDELERİN GRUPLANDIRILMASI PATLAMA GRUBU I : METAN, MADENLER PATLAMA GRUBU II A : Propan, bütan, aseton, kereson, hexan, trimat, hylamin, vs. Metandan ibaret olan doğal gaz da bu gruba dahildir. PATLAMA GRUBU II B : Etilen, karbon monoksit, hidrojen sülfit, etil-, -metil, -eter, vs.. PATLAMA GRUBU II C : Hidrojen, Asetilen ve karbon di sülfit

29 NEDEN GRUPLAMA VAR? I IIA IIB IIC Tipik gaz Metan Propan Etilen Hidrojen Ateşleme enerjisi µj MESG > 0,9 mm 0,55 < 0,9mm < 0,50 mm MIC oranı > 0,8 0,45<0,8 < 0,45

30 ALET GRUPLARI

31 ALET KATEGORİLERİ Grup I Kategori M1 Kategori M2 Kategori 1G veya 1D Grup II Kategori 2G veya 2D Kategori 3G veya 3D

32 Kategoriler ve kullanım bölgeleri KULLANIM YERİ, ZON GRUP KATEGORİ KORUMA TİPİ Madenler, sürekli patlayıcı ortamda çalışabilir I M1 Ex I-ia Madenler, patlayıcı gaz oluşumunda elektriği kesilir I M2 + M1 Ex I-ia, ib, d, e, o,p,q ve saire Diğer sanayi ZON 0 II 1G Ex IIG - ia Diğer sanayi ZON 1 II 2G+1G Ex IIG - ia, ib, d,e,o,p,q ve saire Diğer sanayi ZON 2 II 3G+2G+1G Ex IIG - ia, ib, d,e,o,p,q ve saire Diğer sanayi ZON 20 II 1D Ex IID - ia Diğer sanayi ZON 21 II 2D+1D Ex IID - ia, ib, d,e,o,p,q ve saire Diğer sanayi ZON 22 II 3D+2D+1D Ex IID - ia, ib, d,e,o,p,q, ve saire

33 ISI GRUPLARI

34

35

36

37

38

39

BELLETEN WOLF EX-PROOF AYDINLATMA EKİPMANLARI AYDINLATMA EKİPMANLARI İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ HABERLERİ. www.ist.com.

BELLETEN WOLF EX-PROOF AYDINLATMA EKİPMANLARI AYDINLATMA EKİPMANLARI İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ HABERLERİ. www.ist.com. BELLETEN AYDINLATMA EKİPMANLARI İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ HABERLERİ WOLF EX-PROOF AYDINLATMA EKİPMANLARI CİLT 9 SAYI 1 Melih Gökçek Bulvarı 31. Cadde 2269 Sok. No:42/1-2 İvedik Organize Sanayi Bölgesi

Detaylı

Toz Patlaması ve Tozdan Kaynaklanan Güvenlik Risklerinin Yönetimi

Toz Patlaması ve Tozdan Kaynaklanan Güvenlik Risklerinin Yönetimi Toz Patlaması ve Tozdan Kaynaklanan Güvenlik Risklerinin Yönetimi Serdar GÜLTEK Makine Müh., FPE, M.Sc. İş Güvenliği Uzmanı (A) Serkan KÜÇÜK Kimya Müh., M.Sc. İş Güvenliği Uzmanı (A) Toz Patlaması Parametreleri

Detaylı

Patlamaya Karşı Korumalı Motorlar

Patlamaya Karşı Korumalı Motorlar EXPROOF Patlamaya Karşı Korumalı Motorlar ASA 63-355 Gövde Tip Ex d (e) II C T4 IEC-ISO-ATEX Sertifikalı 0,18-315kW Kullanım Alanları: Maden Ocakları Petrol Rafi nerileri Kimya & Gaz Sanayi Tersane Uygulamaları

Detaylı

ATEX NEDİR? NEREDEN ÇIKTI BU ATEX?

ATEX NEDİR? NEREDEN ÇIKTI BU ATEX? ATEX NEDİR? NEREDEN ÇIKTI BU ATEX? TÜRKİYEDEKİ HUKİKİ DURUM NASILDIR PATLAYICI ORTAM MÜTTESABATI NELERDEN OLUŞUR 1475 Sayılı İŞ YASASI 1) 22.10.1984 tarih ve 18553 sayılı resmi gazetede yayınlana tüzük

Detaylı

Çalışma hayatında en çok karşılaşılan soru işyerinden patlama tehlikesi olup olmadığı yönündedir. Bu sorunun cevabı, yapılacak risk

Çalışma hayatında en çok karşılaşılan soru işyerinden patlama tehlikesi olup olmadığı yönündedir. Bu sorunun cevabı, yapılacak risk Çalışma hayatında en çok karşılaşılan soru işyerinden patlama tehlikesi olup olmadığı yönündedir. Bu sorunun cevabı, yapılacak risk değerlendirmesiyle birlikte aşağıdaki sorularla birlikte basitçe değerlendirilebilir.

Detaylı

Maddeye dışarıdan ısı verilir yada alınırsa maddenin sıcaklığı değişir. Dışarıdan ısı alan maddenin Kinetik Enerjisi dolayısıyla taneciklerinin

Maddeye dışarıdan ısı verilir yada alınırsa maddenin sıcaklığı değişir. Dışarıdan ısı alan maddenin Kinetik Enerjisi dolayısıyla taneciklerinin Maddeye dışarıdan ısı verilir yada alınırsa maddenin sıcaklığı değişir. Dışarıdan ısı alan maddenin Kinetik Enerjisi dolayısıyla taneciklerinin titreşim hızı artar. Tanecikleri bir arada tutan kuvvetler

Detaylı

PATLAYICI ORTAMLAR VE PATLAMADAN KORUNMA DOKÜMANI Ş E R İ F G Ö Z L E M E N E M E K L İ B A Ş İ Ş M Ü F E T T İ Ş İ

PATLAYICI ORTAMLAR VE PATLAMADAN KORUNMA DOKÜMANI Ş E R İ F G Ö Z L E M E N E M E K L İ B A Ş İ Ş M Ü F E T T İ Ş İ PATLAYICI ORTAMLAR VE PATLAMADAN KORUNMA DOKÜMANI Ş E R İ F G Ö Z L E M E N E M E K L İ B A Ş İ Ş M Ü F E T T İ Ş İ YANMANIN PATLAMA BİLEŞENLERİ Yanma veya patlamanın olabilmesi için üç şartın gerçekleşmesi

Detaylı

PATLAYICI ORTAMLAR VE PATLAMADAN KORUNMA DOKÜMANI

PATLAYICI ORTAMLAR VE PATLAMADAN KORUNMA DOKÜMANI PATLAYICI ORTAMLAR VE PATLAMADAN KORUNMA DOKÜMANI İşyerlerinde; yanıcı kimyasal maddelerin gaz, buhar, sis ve tozlarının atmosferik şartlar altında hava ile oluşturduğu ve herhangi bir tutuşturucu kaynakla

Detaylı

SIVILAR VE ÖZELLİKLERİ

SIVILAR VE ÖZELLİKLERİ SIVILAR VE ÖZELLİKLERİ Sıcaklık düşürüldükçe kinetik enerjileri azalan gaz molekülleri sıvı hale geçer. Sıvı haldeki tanecikler birbirine temas edecek kadar yakın olduğundan aralarındaki çekim kuvvetleri

Detaylı

Patlayıcı Atmosferlerin (ATEX) Patlama Davranışları. Abdurrahman İNCE Kimya Müh. İSG Uzmanı İBB İtfaiye APK Amiri

Patlayıcı Atmosferlerin (ATEX) Patlama Davranışları. Abdurrahman İNCE Kimya Müh. İSG Uzmanı İBB İtfaiye APK Amiri Patlayıcı Atmosferlerin (ATEX) Patlama Davranışları Abdurrahman İNCE Kimya Müh. İSG Uzmanı İBB İtfaiye APK Amiri ATEX Avrupa Birliği Organizasyonlarının ATEX direktifleri 1 Temmuz 2003 tarihinden itibaren

Detaylı

SICAKLIK NEDİR? Sıcaklık termometre

SICAKLIK NEDİR? Sıcaklık termometre SICAKLIK NEDİR? Sıcaklık maddedeki moleküllerin hareket hızları ile ilgilidir. Bu maddeler için aynı veya farklı olabilir. Yani; Sıcaklık ortalama hızda hareket eden bir molekülün hareket (kinetik) enerjisidir.

Detaylı

Şerif GÖZLEMEN. Kimya Mühendisi. Emekli Baş İş Müfettişi. Şirket Müdürü

Şerif GÖZLEMEN. Kimya Mühendisi. Emekli Baş İş Müfettişi. Şirket Müdürü PATLAYICI ORTAMLAR VE PATLAMADAN KORUNMA DOKÜMANI Şerif GÖZLEMEN Kimya Mühendisi Emekli Baş İş Müfettişi Şirket Müdürü Mithatpaşa Cad. No:24/9 Kızılay ANKARA Tel : 0 312 4320373 Faks : 0 312 4317710 E-Posta

Detaylı

EXPROOF PATLAYICI ORTAMLAR ve PATLAYICI ORTAMLARDA KULLANILAN ELEKTRİK AYGITLARI HAKKINDA GENEL BİLGİ;

EXPROOF PATLAYICI ORTAMLAR ve PATLAYICI ORTAMLARDA KULLANILAN ELEKTRİK AYGITLARI HAKKINDA GENEL BİLGİ; EXPROOF NEDİR? EXPROOF PATLAYICI ORTAMLAR ve PATLAYICI ORTAMLARDA KULLANILAN ELEKTRİK AYGITLARI HAKKINDA GENEL BİLGİ; Petrol, petrol ürünleri, kimya, LPG, doğal gaz, kömür madenleri, hububat siloları,

Detaylı

BU İŞİN TEKNİĞİ NEDİR

BU İŞİN TEKNİĞİ NEDİR PATLAMAYA KARŞI NASIL ÖNLEM ALINMAKTADIR BU İŞİN TEKNİĞİ NEDİR PRİMER ÖNLEMLER İNNERT GAZ, ARRESTER, HAPSEDİCİ, AÇIKLIK PATLAMA OLDUĞUNDA TAHRİBATI AZALTMAK SEKONDER ÖNLEMLER PATLAMAYI HAPSETMEK, PATLAMA

Detaylı

ATEX 94/9 PATLAYICI ORTAMLAR ve

ATEX 94/9 PATLAYICI ORTAMLAR ve TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI izmir ubesi ATEX 94/9 PATLAYICI ORTAMLAR ve EX-PROOF ELEKTRİK K EKİPMANLARI MURAT YAPICI Elektrik Mühendisi EMO İzmir Şube (20452) murat.yapici@exproofnet.com İLGİLİ KURULU

Detaylı

DENEY 3. MADDENİN ÜÇ HALİ: NİTEL VE NİCEL GÖZLEMLER Sıcaklık ilişkileri

DENEY 3. MADDENİN ÜÇ HALİ: NİTEL VE NİCEL GÖZLEMLER Sıcaklık ilişkileri DENEY 3 MADDENİN ÜÇ HALİ: NİTEL VE NİCEL GÖZLEMLER Sıcaklık ilişkileri AMAÇ: Maddelerin üç halinin nitel ve nicel gözlemlerle incelenerek maddenin sıcaklık ile davranımını incelemek. TEORİ Hal değişimi,

Detaylı

ISI VE SICAKLIK. 1 cal = 4,18 j

ISI VE SICAKLIK. 1 cal = 4,18 j ISI VE SICAKLIK ISI Isı ve sıcaklık farklı şeylerdir. Bir maddeyi oluşturan bütün taneciklerin sahip olduğu kinetik enerjilerin toplamına ISI denir. Isı bir enerji türüdür. Isı birimleri joule ( j ) ve

Detaylı

ATEX 94/9 PATLAYICI ORTAMLAR ve

ATEX 94/9 PATLAYICI ORTAMLAR ve TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI İZMİR UBESİ ATEX 94/9 PATLAYICI ORTAMLAR ve EX-PROOF ELEKTRİK K EKİPMANLARI MURAT YAPICI Elektrik Mühendisi EMO İzmir Şube (20452) murat.yapici@emo.org.tr İLGİLİ KURULU

Detaylı

PATLAMADAN KORUNMA DOKÜMANI - (İşyerinin Unvanı Yazılacaktır) -

PATLAMADAN KORUNMA DOKÜMANI - (İşyerinin Unvanı Yazılacaktır) - GENEL BİLGİLER TABLO İşyeri Unvanı : İşyerinin Adresi : İşveren : İşveren Vekili (Adı, Soyadı, Unvanı) : Faaliyetin Yapıldığı Yerin Adresi* : Tehlike Sınıfı : SGK Sicil No. : Ticaret Sicil No : Vergi No.

Detaylı

EXPROOF. PATLAYICI ORTAMLAR ve PATLAYICI ORTAMLARDA KULLANILAN ELEKTRİK AYGITLARI HAKKINDA GENEL BİLGİ

EXPROOF. PATLAYICI ORTAMLAR ve PATLAYICI ORTAMLARDA KULLANILAN ELEKTRİK AYGITLARI HAKKINDA GENEL BİLGİ EXPROOF PATLAYICI ORTAMLAR ve PATLAYICI ORTAMLARDA KULLANILAN ELEKTRİK AYGITLARI HAKKINDA GENEL BİLGİ Yazan : Elektrik Yük. Müh. M. Kemal Sarı Sürüm Eylül 2007 1 ÖZET EXPROOF PATLAYICI ORTAMLAR ve PATLAYICI

Detaylı

MAKİNE VE TEÇHİZAT İŞLERİNDE İSG

MAKİNE VE TEÇHİZAT İŞLERİNDE İSG MAKİNE VE TEÇHİZAT İŞLERİNDE İSG 3.HAFTA Hazırlayan: Öğr. Gör. Tuğberk ÖNAL MALATYA 2017 YAKITLAR -YANMA Enerji birçok ülke için günümüzün en önemli sorunlarının başında gelmektedir. Özellikle ülkemiz

Detaylı

DUYURU. Eğitim Programı

DUYURU. Eğitim Programı DUYURU 30/04/2013 tarih, 28633 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Çalışanların Korunması Hakkında Yönetmelik 10. madde kapsamında işverenler tarafından

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 5 : MADDENĐN HALLERĐ VE ISI

ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 5 : MADDENĐN HALLERĐ VE ISI ÖĞRENME ALANI : MADDE VE DEĞĐŞĐM ÜNĐTE 5 : MADDENĐN HALLERĐ VE ISI F- HAL DEĞĐŞĐM ISILARI (ERĐME DONMA VE BUHARLAŞMA YOĞUŞMA ISISI) 1- Hal Değişim Sıcaklıkları (Noktaları) 2- Hal Değişim Isısı 3- Hal Değişim

Detaylı

TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI İZMİR ŞUBESİ PATLAYICI ORTAMLAR MURAT YAPICI. Elektrik Mühendisi EMO İzmir Şube murat.yapici@emo.org.

TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI İZMİR ŞUBESİ PATLAYICI ORTAMLAR MURAT YAPICI. Elektrik Mühendisi EMO İzmir Şube murat.yapici@emo.org. TMMOB PATLAYICI ORTAMLAR YÖNETMELİKLER ÜLKEMİZDEKİ UYGULAMALAR MURAT YAPICI Elektrik Mühendisi EMO İzmir Şube murat.yapici@emo.org.tr Rafineriler, Petrokimya, Boya Kozmetik Kozmetik fabrikasında yangın,

Detaylı

Gaz hali genel olarak molekül ve atomların birbirinden uzak olduğu ve çok hızlı hareket ettiği bir haldir.

Gaz hali genel olarak molekül ve atomların birbirinden uzak olduğu ve çok hızlı hareket ettiği bir haldir. GAZLAR Maddeler tabiatta katı, sıvı ve gaz olmak üzere üç halde bulunurlar. Gaz hali genel olarak molekül ve atomların birbirinden uzak olduğu ve çok hızlı hareket ettiği bir haldir. Gaz molekülleri birbirine

Detaylı

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamına giren ve patlayıcı ortam oluşma ihtimali bulunan

MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamına giren ve patlayıcı ortam oluşma ihtimali bulunan MADDE 2 (1) Bu Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamına giren ve patlayıcı ortam oluşma ihtimali bulunan işyerlerinde uygulanır. (2) Ancak; a) Hastalara tıbbi

Detaylı

5.SINIF FEN VE TEKNOLOJİ KİMYA KONULARI MADDENİN DEĞİŞMESİ VE TANINMASI

5.SINIF FEN VE TEKNOLOJİ KİMYA KONULARI MADDENİN DEĞİŞMESİ VE TANINMASI 5.SINIF FEN VE TEKNOLOJİ KİMYA KONULARI MADDENİN DEĞİŞMESİ VE TANINMASI Yeryüzündeki sular küçük damlacıklar halinde havaya karışır. Bu damlacıklara su buharı diyoruz. Suyun küçük damlacıklar halinde havaya

Detaylı

ATEX DIRECTIVE 94/9EC

ATEX DIRECTIVE 94/9EC ATEX DIRECTIVE 94/9EC DIRECTIVE ON EQUIPMENT AND PROTECTIVE SYSTEMS INTENDED FOR USE IN POTENTIALLY ATMOSPHERES 94/9 AT YÖNETMELİĞİ MUHTEMEL PATLAYICI ORTAMDA KULLANILAN TEÇHİZAT VE KORUYUCU SİTEMLER İLE

Detaylı

Sıvılar ve Katılar. Maddenin Halleri. Sıvıların Özellikleri. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN

Sıvılar ve Katılar. Maddenin Halleri. Sıvıların Özellikleri. MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Sıvılar ve Katılar MÜHENDİSLİK KİMYASI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Atilla EVCİN Sıcaklık düşürülürse gaz moleküllerinin kinetik enerjileri azalır. Bu nedenle, bir gaz yeteri kadar soğutulursa moleküllerarası

Detaylı

Sakarya Üniversitesi Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği

Sakarya Üniversitesi Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği 1 Kaynak için gerekli ısının biri yanıcı, diğeri yakıcı olan gazların yakılmasıyla elde edilen yüksek sıcaklıktaki alev ile yapılan kaynağa "gaz ergitme kaynağı" adı verilir. 1892-1900 yılları arasında

Detaylı

Patlayıcı Ortamlarda Kullanılan Ekipmanlar ve ATEX Yönetmelikleri

Patlayıcı Ortamlarda Kullanılan Ekipmanlar ve ATEX Yönetmelikleri Patlayıcı Ortamlarda Kullanılan Ekipmanlar ve ATEX Yönetmelikleri Hamdi Nadir Tural Araştırma&Geliştirme Bölümü Mart 2013 Özet Günümüzde Avrupa birliği ülkelerinde geçerli olan ve Avrupa dışında birçok

Detaylı

Patlamadan Korunma Dokümanı Hazırlığında Standart, Mevzuat ve Uygulamadaki Belirsizlikler, Türkiye ye Özgü Çözüm Önerileri

Patlamadan Korunma Dokümanı Hazırlığında Standart, Mevzuat ve Uygulamadaki Belirsizlikler, Türkiye ye Özgü Çözüm Önerileri Patlamadan Korunma Dokümanı Hazırlığında Standart, Mevzuat ve Uygulamadaki Belirsizlikler, Türkiye ye Özgü Çözüm Önerileri Serkan Küçük / Serdar Gültek / Cem Çeribaşı SUNUM PLANI Mevzuzat ve standarttaki

Detaylı

KİMYASALLARIN GÜVENLİ DEPOLANMASI (Toplam 3 Bölüm) Bölüm:1

KİMYASALLARIN GÜVENLİ DEPOLANMASI (Toplam 3 Bölüm) Bölüm:1 KİMYASALLARIN GÜVENLİ DEPOLANMASI (Toplam 3 Bölüm) Bölüm:1 HURİYE KUMRAL KİMYA Y. MÜH. Huriye Kumral 1 TEHLİKELİ MADDE Tehlikeli maddeler içerisinde bulunan formülasyonlarla kişiyi ve çevreyi zarara uğratma

Detaylı

PATLAYICI ORTAMLARIN DENETİMİ

PATLAYICI ORTAMLARIN DENETİMİ PATLAYICI ORTAMLARIN DENETİMİ 1 GİRİŞ Kimya, petrokimya, doğal gaz, petrol, kimyasal madde depolama tesisleri ve benzeri sektörler gibi yanıcı maddelerin kullanıldığı, depolandığı ve taşındığı işyerlerinde

Detaylı

MAKİNE VE KİMYA ENDÜSTRİSİ KURUMU MKE BARUTSAN ROKET VE PATLAYICI FABRİKASI

MAKİNE VE KİMYA ENDÜSTRİSİ KURUMU MKE BARUTSAN ROKET VE PATLAYICI FABRİKASI MAKİNE VE KİMYA ENDÜSTRİSİ KURUMU MKE BARUTSAN ROKET VE PATLAYICI FABRİKASI Eylül 2013 PARLAYICI, YANICI VE PATLAYICI SIVILARIN DEPO MODELLEMESİ Yelda ALTINCI MKE BARUTSAN ROKET ve PATLAYICI FABRİKASI

Detaylı

ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK

ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK Y r d. D o ç. D r. Fu a t Y I L MAZ G a z iantep Ü n i versitesi M a k ine M ü h endi sliği B ö lümü PATLAYICI ORTAM Patlayıcı

Detaylı

MADDENİN HALLERİ VE TANECİKLİ YAPI

MADDENİN HALLERİ VE TANECİKLİ YAPI MADDENİN HALLERİ VE TANECİKLİ YAPI MADDE BİLGİSİ Kütlesi hacmi ve eylemsizliği olan her şeye madde denir. Maddenin şekil almış haline cisim denir. Cam bir madde iken cam bardak bir cisimdir. Maddeler doğada

Detaylı

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM

GENEL KİMYA. Yrd.Doç.Dr. Tuba YETİM GENEL KİMYA MOLEKÜLLER ARASI KUVVETLER Moleküller Arası Kuvvetler Yüksek basınç ve düşük sıcaklıklarda moleküller arası kuvvetler gazları ideallikten saptırır. Moleküller arası kuvvetler molekülde kalıcı

Detaylı

OMV Petrol Ofisi A.Ş. Tarım Kredi Kooperatifleri Tanker Şoförleri Patlayıcı Ortamlar Bilgilendirme Eğitimi

OMV Petrol Ofisi A.Ş. Tarım Kredi Kooperatifleri Tanker Şoförleri Patlayıcı Ortamlar Bilgilendirme Eğitimi OMV Petrol Ofisi A.Ş. Tarım Kredi Kooperatifleri Tanker Şoförleri Patlayıcı Ortamlar Bilgilendirme Eğitimi Amaç Akaryakıt Taşıma Sırasında Dikkat Edilmesi Gerekenler Emniyetli Sürüş Teknikleri Uyku ve

Detaylı

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan Patlamadan Korunma Dokümanı hiçbir şekilde ticari amaçla kullanılamaz. Her hakkı saklıdır.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan Patlamadan Korunma Dokümanı hiçbir şekilde ticari amaçla kullanılamaz. Her hakkı saklıdır. İşyerlerinde oluşabilecek patlayıcı ortamların tehlikelerinden çalışanların sağlık ve güvenliğini korumak için alınması gerekli önlemleri belirlemek amacıyla hazırlanan ve 6//00 tarih ve 58 sayılı Resmi

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : FİZİKSEL OLAYLAR ÜNİTE 2 : KUVVET VE HAREKET

ÖĞRENME ALANI : FİZİKSEL OLAYLAR ÜNİTE 2 : KUVVET VE HAREKET ÖĞRENME ALANI : FİZİKSEL OLAYLAR ÜNİTE 2 : KUVVET VE HAREKET A BASINÇ VE BASINÇ BİRİMLERİ (5 SAAT) Madde ve Özellikleri 2 Kütle 3 Eylemsizlik 4 Tanecikli Yapı 5 Hacim 6 Öz Kütle (Yoğunluk) 7 Ağırlık 8

Detaylı

TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ

TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ TAMGA TRİO YANMA VERİMİ Yakma ekipmanları tarafından yakıtın içerdiği enerjinin, ısı enerjisine dönüştürülme

Detaylı

ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK

ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK İçerik Patlayıcı Ortamlar ATEX Nedir? İlgili Mevzuat Temel Kavramlar Patlamadan Korunma Dokümanı 2 3 ATEX Nedir? ATEX Atmosphères

Detaylı

ELEMENT Aynı tür atomlardan oluşmuş saf maddelere element denir. ELEMENTLERİN ÖZELLİKLERİ 1. Aynı tür atomlardan oluşurlar. 2. Saf ve homojendirler.

ELEMENT Aynı tür atomlardan oluşmuş saf maddelere element denir. ELEMENTLERİN ÖZELLİKLERİ 1. Aynı tür atomlardan oluşurlar. 2. Saf ve homojendirler. SAF MADDE: Aynı cins atom ya da moleküllerden oluşmuş maddelere, saf medde ÖR. Elementler saf maddelerdir. Çünkü; hepsi aynı cins atomlardan oluşmuşlardır. Bileşikler saf maddelerdir. Çünkü; hepsi aynı

Detaylı

MADDENİN HALLERİ KATI SIVI GAZ SEZEN DEMİR

MADDENİN HALLERİ KATI SIVI GAZ SEZEN DEMİR KATI SIVI GAZ Maddenin halleri, katı, sıvı, gaz ve plazma olmak üzere dört tanedir. Gündelik hayatta maddeler genel olarak katı, sıvı ya da gaz halinde bulunur, ancak Dünya dışında, evrendeki maddenin

Detaylı

5. SINIF KİMYA KONULARI

5. SINIF KİMYA KONULARI 5. SINIF KİMYA KONULARI ISI VE SICAKLIK ISI Sıcaklıkları farklı olan maddeler bir araya konulduğunda aralarında enerji alış verişi olur. Alınan ya da verilen enerji ısı enerjisi denir. Isı ve sıcaklık

Detaylı

Kullanılan makinalar, özel önlemler gerektirebilir. Örneğin; portatif taşlama makinasından toz çıkışına

Kullanılan makinalar, özel önlemler gerektirebilir. Örneğin; portatif taşlama makinasından toz çıkışına iş güvenliği 29 Eylül 2007- Birgün Gazetesi Esas tehlikesi, yanıcı ve patlayıcı olmasından ileri gelir. Metan konsantrasyonu %5 in altında ise patlama olmaz, yanar. %14 ün üzerindeki konsantrasyonlarda

Detaylı

Türkiye de LPG 70 % Bütan 30 % Propan LPG : 30 70 %

Türkiye de LPG 70 % Bütan 30 % Propan LPG : 30 70 % LPG nedir? LPG Likit Petrol Gazı kelimelerinin kısaltılmışıdır. Ham petrolün damıtılması sırasında elde edilen Bütan ve Propan gazları esas 2 petrol gazıdır. Bu gazlar sıvılaştırıldıktan sonra belli oranlarda

Detaylı

Patlamanın Çeşitleri. a- Mekanik Patlama c- Kimyasal Patlama a-) MEKANİK PATLAMA

Patlamanın Çeşitleri. a- Mekanik Patlama c- Kimyasal Patlama a-) MEKANİK PATLAMA Patlama Nedir? Katı, sıvı veya gaz halindeki patlayıcı maddelerin kıvılcım, reaksiyon veya şok etkisiyle ateşlenmesi sonucu yüksek derecede ısı, ışık, gaz, ses ve basınç meydana getirerek hava içerisinde

Detaylı

3-TEHLĠKELĠ SAHA Patlayıcı hava, gaz buhar ve toz karıģımının bulunduğu ve bulunma olasılığının olduğu yerlerdir.

3-TEHLĠKELĠ SAHA Patlayıcı hava, gaz buhar ve toz karıģımının bulunduğu ve bulunma olasılığının olduğu yerlerdir. GĠRĠġ PATLAYICI ORTAMLAR ve ELEKTRĠK CĠHAZLARI Yanıcı gazların, katıların ve sıvıların üretildiği, taģındığı depolandığı ve kullanıldığı endüstriler ve diğer ortamlar elektrik enerjisinin denetim dıģı

Detaylı

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ MADDE Madde kütlesi, hacmi ve eylemsizliği olan her şeydir. Maddenin aynı zamanda kütlesi hacmi vardır. Maddenin üç fiziksel hali vardır: Katı, sıvı, gaz. HACİM Her maddenin

Detaylı

MADDENİN HALLERİ VE ISI ALIŞ-VERİŞİ

MADDENİN HALLERİ VE ISI ALIŞ-VERİŞİ MADDENİN HALLERİ VE ISI ALIŞ-VERİŞİ Maddeler doğada katı - sıvı - gaz olmak üzere 3 halde bulunurlar. Maddenin halini tanecikleri arasındaki çekim kuvveti belirler. Tanecikler arası çekim kuvveti maddeler

Detaylı

Dräger PEX 3000 Yanıcı Gaz Algılama

Dräger PEX 3000 Yanıcı Gaz Algılama Dräger PEX 3000 Yanıcı Gaz Algılama Dräger PEX 3000 transmiteri, yanıcı gaz ve buharları, Alt Patlama Limitlerinin altındaki konsantrasyonlarda tespit eder. DD-sensörü, çok uzun dönemde stabil bir ölçüm

Detaylı

Ünite. Dalgalar. 1. Ses Dalgaları 2. Yay Dalgaları 3. Su Dalgaları

Ünite. Dalgalar. 1. Ses Dalgaları 2. Yay Dalgaları 3. Su Dalgaları 7 Ünite Dalgalar 1. Ses Dalgaları 2. Yay Dalgaları 3. Su Dalgaları SES DALGALARI 3 Test 1 Çözümleri 3. 1. Verilen üç özellik ses dalgalarına aittir. Ay'da hava, yani maddesel bir ortam olmadığından sesi

Detaylı

ATEX ve BOYAHANELERĐN EKSPROOF TASARIMI

ATEX ve BOYAHANELERĐN EKSPROOF TASARIMI ATEX ve BOYAHANELERĐN EKSPROOF TASARIMI Elektrik Yük. Müh. M. Kemal SARI ÖZET: Son gelişen ATEX talimatlarına ve yeni standartlara kısa bir bakış atılarak patlayıcı ortamlar hakkında genel bilgi verilecek,

Detaylı

Maddeyi Oluşturan Tanecikler-Madde Hallerinin Tanecikli Yapısı. Maddeyi Oluşturan Tanecikler- Madde Hallerinin Tanecikli Yapısı

Maddeyi Oluşturan Tanecikler-Madde Hallerinin Tanecikli Yapısı. Maddeyi Oluşturan Tanecikler- Madde Hallerinin Tanecikli Yapısı Maddeyi Oluşturan Tanecikler- Madde Hallerinin Tanecikli Yapısı a) Saf Madde Kendine özgü fiziksel ve kimyasal özellikleri olan, ayırt edici özellikleri bulunan ve bu ayırt edici özellikleri sabit olan

Detaylı

MADDENiN HÂLLERi ve ISI ALISVERiSi

MADDENiN HÂLLERi ve ISI ALISVERiSi MADDENiN HÂLLERi ve ISI ALISVERiSi Maddenin en küçük yapı taşının atom olduğunu biliyoruz. Maddeler, atomlardan ya da atomların bir araya gelmesiyle oluşan moleküllerden meydana gelmiştir. Şimdiye kadar

Detaylı

ELEMENTLER VE BİLEŞİKLER

ELEMENTLER VE BİLEŞİKLER ELEMENTLER VE BİLEŞİKLER 1- Elementler ve Elementlerin Özellikleri a) ELEMENTLER Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere

Detaylı

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve güvenliği için Eğitim Seti

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve güvenliği için Eğitim Seti Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve güvenliği için Eğitim Seti Kimyasallar; herkesin yaşamının bir parçasıdır. Dünyada 5 7 milyon değişik türde kimyasal madde bulunmaktadır. Kimyasal maddeler

Detaylı

MADDENİN DEĞİŞİMİ VE TANINMASI

MADDENİN DEĞİŞİMİ VE TANINMASI MADDENİN DEĞİŞİMİ VE TANINMASI YAĞMURUN OLUŞUMU VE SUYUN UĞRADIĞI DEĞİŞİKLİKLER GÜNEŞ ENERJİSİ VE YERYÜZÜNE ETKİSİ ISI VE SICAKLIK KAVRAMLARI ISINMAK İÇİN KULLANILAN YAKITLAR ISININ MADDE ÜERİNDEKİ ETKİSİ

Detaylı

PATLAMADAN KORUNMA DOKÜMANI SERTİFİKA PROGRAMI

PATLAMADAN KORUNMA DOKÜMANI SERTİFİKA PROGRAMI Programın Amacı: Katılımcılara, Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkındaki Yönetmeliğin istediği taleplere cevap verebilen Patlamadan Korunma Dokümanı hazırlama yetisine sahip

Detaylı

Kütlesi,hacmi,eylemsizliği olan,tanecikli yapıdaki her şeye madde denir. Yer yüzünde gözümüzle görebildiğimiz her şey maddedir.

Kütlesi,hacmi,eylemsizliği olan,tanecikli yapıdaki her şeye madde denir. Yer yüzünde gözümüzle görebildiğimiz her şey maddedir. Madde Tanımı Kütlesi,hacmi,eylemsizliği olan,tanecikli yapıdaki her şeye madde denir. Yer yüzünde gözümüzle görebildiğimiz her şey maddedir. MADDENİN MADDENİN HALLERİ HALLERİ maddenin haller i MADDENİN

Detaylı

METEOROLOJİ. VI. Hafta: Nem

METEOROLOJİ. VI. Hafta: Nem METEOROLOJİ VI. Hafta: Nem NEM Havada bulunan su buharı nem olarak tanımlanır. Yeryüzündeki okyanuslardan, denizlerden, göllerden, akarsulardan, buz ve toprak yüzeylerinden buharlaşma ve bitkilerden terleme

Detaylı

YANLIŞ METEOROLOJİ (2): Bulutların Oluşum Nedeni: Soğuk havanın sıcak hava kadar su buharı tutamaması değildir* Nemli hava soğuyunca bulut oluşabilir. Evet, bu doğru. Değişik soğuma işlemleri, aşağıda

Detaylı

ZON 0 : Normal çalışma koşullarında patlayıcı ortam

ZON 0 : Normal çalışma koşullarında patlayıcı ortam TEHLİKELİ BÖLGE TANIMLAMASI IEC 60079-10, NEC ZON 0 : Normal çalışma koşullarında patlayıcı ortam oluşan (ve oluşma ihtimali yüksek olan) ve oluştuğu an uzun süren yerler ZON 0 kapsamına girer. Patlayıcı

Detaylı

TASARIMI VE FONKSİYONU

TASARIMI VE FONKSİYONU TÜRBİN GAZ SAYACI TASARIMI VE FONKSİYONU CGT serisindeki türbin gaz sayaçları, gaz miktarını ölçmek için tasarlanan akış ölçerlerdir. CGT serisindeki gaz sayaçları, yüksek doğruluğa ihtiyaç duyulan ölçme

Detaylı

MADDENİN HALLERİ VE ISI

MADDENİN HALLERİ VE ISI MADDENİN HALLERİ VE ISI Isı ve Sıcaklık Enerji Dönüşümü ve Özısı Maddenin Halleri ve Isı Alışverişi Erime-Donma ve Buharlaşma-Yoğuşma Isısı Isınma-Soğuma Eğrileri Hazırlayan :Arif Özgür ÜLGER Muğla, 2017

Detaylı

ELEMENT VE BİLEŞİKLER

ELEMENT VE BİLEŞİKLER ELEMENT VE BİLEŞİKLER 1- Elementler ve Elementlerin Özellikleri: a) Elementler: Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere

Detaylı

Maddenin Tanecikli Yapısı

Maddenin Tanecikli Yapısı Maddenin Tanecikli Yapısı MADDENİN TANIMI MADDENİN HALLERİ MADDENİN EN KÜÇÜK BİRİMİ MADDENİN DEĞİŞİMİ YAPISI Maddenin Tanımı Kütlesi olan ve boşlukta yer kaplayan her şeye madde denir. Cisim nedir? Maddenin

Detaylı

ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞĐMĐ ÇALIŞMA YAPRAĞI

ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞĐMĐ ÇALIŞMA YAPRAĞI ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞĐMĐ ÇALIŞMA YAPRAĞI REAKSĐYON HIZINA ETKĐ EDEN FAKTÖRLER YASEMĐN KONMAZ 20338575 Çalışma Yaprağı Ders Anlatımı: REAKSĐYON HIZINA ETKĐ EDEN FAKTÖRLER: 1.Reaktif Maddelerin

Detaylı

Kimyasal Maddelerin Kullanımı ve Depolaması

Kimyasal Maddelerin Kullanımı ve Depolaması Kimyasal Maddelerin Kullanımı ve Depolaması Tehlikeli kimyasallar, hem kimya endüstrisinde hem de pek çok sektörde hammadde ve yardımcı malzeme olarak kullanılmaktadır. Bunların kullanımında ve depolanmasında

Detaylı

Fiziksel ve Kimyasal Değişmeler

Fiziksel ve Kimyasal Değişmeler Fiziksel ve Kimyasal Değişmeler MADDEDEKİ DEĞİŞMELER: 1. Fiziksel Değişme (Olay): Maddenin dış yapısını (renk, tat, koku, saydamlık, iletkenlik, çözünürlük ) ilgilendiren özelliklerine fiziksel özellikler

Detaylı

İDEAL GAZ KARIŞIMLARI

İDEAL GAZ KARIŞIMLARI İdeal Gaz Karışımları İdeal gaz karışımları saf ideal gazlar gibi davranırlar. Saf gazlardan n 1, n 2,, n i, mol alınarak hazırlanan bir karışımın toplam basıncı p, toplam hacmi v ve sıcaklığı T olsun.

Detaylı

KARIŞIM NEDİR? YANDAKİ RESİMDE GÖRÜLEN SALATA KARIŞIM MIDIR?

KARIŞIM NEDİR? YANDAKİ RESİMDE GÖRÜLEN SALATA KARIŞIM MIDIR? KARIŞIMLAR KARIŞIM NEDİR? YANDAKİ RESİMDE GÖRÜLEN SALATA KARIŞIM MIDIR? Birden çok maddenin kimyasal bağ oluşturmadan bir arada bulunmasıyla meydana gelen maddelere karışım denir. Karışımlar görünümlerine

Detaylı

Hidrojen Depolama Yöntemleri

Hidrojen Depolama Yöntemleri Gazi Üniversitesi Makina Mühendisliği Bölümü Maltepe-Ankara Hidrojen Depolama Yöntemleri Y.Doç.Dr.Muhittin BİLGİLİ İçerik Enerji taşıyıcısı olarak H 2 ve uygulamaları, Hidrojen depolama metodları, Sıkıştırılmış

Detaylı

DERS ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ÇALIŞMA YAPRAĞI HAZIRLAMA (MADDELERĐN AYIRT EDĐCĐ ÖZELLĐKLERĐ)

DERS ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ÇALIŞMA YAPRAĞI HAZIRLAMA (MADDELERĐN AYIRT EDĐCĐ ÖZELLĐKLERĐ) DERS ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞTĐRME KONU ÇALIŞMA YAPRAĞI HAZIRLAMA (MADDELERĐN AYIRT EDĐCĐ ÖZELLĐKLERĐ) DERS SORUMLUSU : PROF. DR. Đnci MORGĐL HAZIRLAYAN Mustafa HORUŞ 20040023 ANKARA/2008

Detaylı

c harfi ile gösterilir. Birimi J/g C dir. 1 g suyun sıcaklığını 1 C arttırmak için 4,18J ısı vermek gerekir

c harfi ile gösterilir. Birimi J/g C dir. 1 g suyun sıcaklığını 1 C arttırmak için 4,18J ısı vermek gerekir Saf bir maddenin 1 gramının sıcaklığını 1 C değiştirmek için alınması gereken ya da verilmesi gereken ısı miktarına ÖZ ISI denir. Öz ısı saf maddeler için ayırt edici bir özelliktir. Birimi J/g C dir.

Detaylı

MADDENİN ISI ETKİSİ İLE DEĞİŞİMİ

MADDENİN ISI ETKİSİ İLE DEĞİŞİMİ MADDENİN ISI ETKİSİ İLE DEĞİŞİMİ ISINMA-SOĞUMA Isı enerjisi alan maddenin sıcaklığı artar. Maddenin sıcaklığının artması ısınma sonucunda gerçekleşir Özel karışımlı toprakların pişmesi ile seramik,porselen,kiremit,tuğla

Detaylı

Kendinden Emniyetli Sistemler ve Türkiye Taşkömürü Kurumunda Uygulamaları. Intrinsically Safe Systems and Applications of Coal in Turkey

Kendinden Emniyetli Sistemler ve Türkiye Taşkömürü Kurumunda Uygulamaları. Intrinsically Safe Systems and Applications of Coal in Turkey Kendinden Emniyetli Sistemler ve Türkiye Taşkömürü Kurumunda Uygulamaları Intrinsically Safe Systems and Applications of Coal in Turkey Köksal BAYRAKTAR Elektrik Y. Mühendisi A sınıfı İş Sağlığı ve Güvenliği

Detaylı

MADDELERE SOLUNUM İLE MARUZİYETTE RİSK DERECESİ BELİRLENMESİ

MADDELERE SOLUNUM İLE MARUZİYETTE RİSK DERECESİ BELİRLENMESİ TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERE SOLUNUM İLE MARUZİYETTE RİSK DERECESİ BELİRLENMESİ BASİT RİSK DEĞERLENDİRMESİ METODU (HSE/COSHH-Control of substances hazardous to health ) 1 TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERE SOLUNUM

Detaylı

Örneğin; İki hidrojen (H) uyla, bir oksijen (O) u birleşerek hidrojen ve oksijenden tamamen farklı olan su (H 2

Örneğin; İki hidrojen (H) uyla, bir oksijen (O) u birleşerek hidrojen ve oksijenden tamamen farklı olan su (H 2 On5yirmi5.com Madde ve özellikleri Kütlesi, hacmi ve eylemsizliği olan herşey maddedir. Yayın Tarihi : 21 Ocak 2014 Salı (oluşturma : 2/9/2016) Kütle hacim ve eylemsizlik maddenin ortak özelliklerindendir.çevremizde

Detaylı

TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI Mersin ubesi. ATEX 94/9 PATLAYICI ORTAMLAR ve EX-PROOF ELEKTRİK EKİPMANLARI

TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI Mersin ubesi. ATEX 94/9 PATLAYICI ORTAMLAR ve EX-PROOF ELEKTRİK EKİPMANLARI TMMOB ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI Mersin ubesi ATEX 94/9 PATLAYICI ORTAMLAR ve EX-PROOF ELEKTRİK EKİPMANLARI PATLAMANIN OLU UMU PATLAYICI ORTAMLAR 1- Gaz - Hava Karışımı 2- Buhar - Hava Karışımı 3- Toz-Hava

Detaylı

Kimyafull Gülçin Hoca

Kimyafull Gülçin Hoca KOLLİGATİF ÖZELLİKLER Kimyafull Gülçin Hoca Buhar basıncının düşmesi Kaynama sıcaklığının yükselmesi Donma sıcaklığının düşmesi Ozmotik basınç A) BUHAR BASINCI DÜŞMESİ RAOULT yasası: Bir çözeltiyi oluşturan

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, Buca/İZMİR. Yanma. Prof.Dr. Abdurrahman BAYRAM

Dokuz Eylül Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, Buca/İZMİR. Yanma. Prof.Dr. Abdurrahman BAYRAM Dokuz Eylül Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, Buca/İZMİR Yanma Prof.Dr. Abdurrahman BAYRAM Telefon: 0232 3017494 Faks: 0232 3017498 E-Mail: abayram@deu.edu.tr ÇEV 3016 Hava

Detaylı

Fiziksel özellikleri her yerde aynı olan (homojen) karışımlara çözelti denir. Bir çözeltiyi oluşturan her bir maddeye çözeltinin bileşenleri denir.

Fiziksel özellikleri her yerde aynı olan (homojen) karışımlara çözelti denir. Bir çözeltiyi oluşturan her bir maddeye çözeltinin bileşenleri denir. GENEL KİMYA 1 LABORATUARI ÇALIŞMA NOTLARI DENEY: 8 ÇÖZELTİLER Dr. Bahadır KESKİN, 2011 @ YTÜ Fiziksel özellikleri her yerde aynı olan (homojen) karışımlara çözelti denir. Bir çözeltiyi oluşturan her bir

Detaylı

GAZLAR GAZ KARIŞIMLARI

GAZLAR GAZ KARIŞIMLARI DALTON KISMİ BASINÇLAR YASASI Aynı Kaplarda Gazların Karıştırılması Birbiri ile tepkimeye girmeyen gaz karışımlarının davranışı genellikle ilgi çekicidir. Böyle bir karışımdaki bir bileşenin basıncı, aynı

Detaylı

PATLAMA. Yanıcı gaz, toz veya buharın n hava ile turduğu uygun oranlar dahilindeki karışı. ateşleme enerjisi ile temas etmesi

PATLAMA. Yanıcı gaz, toz veya buharın n hava ile turduğu uygun oranlar dahilindeki karışı. ateşleme enerjisi ile temas etmesi ŞERİF F GÖZLEMENG TUDEV YÖNETY NETİM M KURULU BAŞKANI 08 OCAK 2009 PATLAMA Yanıcı gaz, toz veya buharın n hava ile oluşturdu turduğu uygun oranlar dahilindeki karışı ışımın, ateşleme enerjisi ile temas

Detaylı

MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir.

MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir. MADDE NEDİR? Çevremize baktığımızda gördüğümüz her şey örneğin, dağlar, denizler, ağaçlar, bitkiler, hayvanlar ve hava birer maddedir. Her maddenin bir kütlesi vardır ve bu tartılarak bulunur. Ayrıca her

Detaylı

Adsorpsiyon. Kimyasal Temel İşlemler

Adsorpsiyon. Kimyasal Temel İşlemler Adsorpsiyon Kimyasal Temel İşlemler Adsorpsiyon Adsorbsiyon, malzeme(lerin) derişiminin ara yüzeyde (katı yüzeyinde) yığın derişimine göre artışı şeklinde tanımlanabilir. Adsorpsiyon yüzeyde tutunma olarak

Detaylı

GAZLAR. Farklı sıcaklıklardaki iki gazın difüzyon hızları GAZLARIN ÖZELLİKLERİ

GAZLAR. Farklı sıcaklıklardaki iki gazın difüzyon hızları GAZLARIN ÖZELLİKLERİ GAZLAR GAZLARIN ÖZELLİKLERİ Aşağıdaki soruları doğru-yanlış olarak kodlayınız. 1. Maddenin en düzenli halidir. 2. Küçük hacimlere kadar sıkıştırılabilirler. 3. Gaz molekülleri arasındaki itme ve çekme

Detaylı

Özel durum: Termik reaksiyonlar

Özel durum: Termik reaksiyonlar Özel durum: Termik reaksiyonlar hafif metaller + pas hafif metal oksit + demir + enerji örnek: 2Al + Fe 2 O 3 Al 2 O 3 + 2Fe + energy Partiküller arası uzaklık? yoğunluk: 1 g/cm3 konsantrasyon: 50 g/m3

Detaylı

Moleküllerarası Etkileşimler, Sıvılar ve Katılar - 11

Moleküllerarası Etkileşimler, Sıvılar ve Katılar - 11 Moleküllerarası Etkileşimler, Chemistry, The Central Science, 10th edition Theodore L. Brown; H. Eugene LeMay, Jr.; and Bruce E. Bursten Sıvılar ve Katılar - 11 Maddenin Halleri Maddenin halleri arasındaki

Detaylı

Saray Mah. Saraykent Sanayi Bölgesi 32.sokak no:51 Kazan/ANKARA Telefon 0312 815 30 40 (pbx) Fax: 0312 815 30 48

Saray Mah. Saraykent Sanayi Bölgesi 32.sokak no:51 Kazan/ANKARA Telefon 0312 815 30 40 (pbx) Fax: 0312 815 30 48 MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU Bölüm 1 Ürün/ Firma tanımı Ürün ismi EPOKSİ ASTAR Maddenin Kullanımı METAL BOYA SANAYİ Firma ismi Adres Saray Mah. Saraykent Sanayi Bölgesi 32.sokak no:51 Kazan/ANKARA Telefon

Detaylı

İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması

İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması Sakarya 2010 İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması Temel Kavramlar Basınç; Birim yüzeye etki eden kuvvettir. Birimi :bar,atm,kg/cm2

Detaylı

M. Cem ŞENGÖZ 1, Mustafa MERDAN 2. Elektronik Teknolojisi Programı Teknik Bilimler M. Y. O. Akdeniz Üniversitesi csengoz@akdeniz.edu.

M. Cem ŞENGÖZ 1, Mustafa MERDAN 2. Elektronik Teknolojisi Programı Teknik Bilimler M. Y. O. Akdeniz Üniversitesi csengoz@akdeniz.edu. Fırat Üniversitesi-Elazığ 2005 VE 2010 YILLARI ARASINDA ANTALYA İLİNDE MEYDANA GELEN VE İTFAİYE DAİRE BAŞKANLIĞI TARAFINDAN ELEKTRİK NEDENLİ OLARAK RAPORLANDIRILAN YANGINLARIN İNCELENMESİ İLE YÜRÜTÜLEN

Detaylı

MADDENİN ISI ETKİSİYLE DEĞİŞİMİ A. Isınma ve soğuma

MADDENİN ISI ETKİSİYLE DEĞİŞİMİ A. Isınma ve soğuma MADDENİN ISI ETKİSİYLE DEĞİŞİMİ A. Isınma ve soğuma B. Hal değişimi A. Bozunma A. ISINMA VE SOĞUMA Maddeler bulundukları ortamlara bağlı olarak sıcak yada soğuk olabilirler. Isının en önemli özelliklerinden

Detaylı

ISI,MADDELERİ ETKİLER

ISI,MADDELERİ ETKİLER ISI,MADDELERİ ETKİLER Isı Alır Genleşir, Isı Verir Büzülür Maddelere verilen ısı,sıcaklığı artırırken maddelerin boyutlarında da değişime neden olur.isının etkisiyle maddelerin boyutlarındaki bu değişime

Detaylı

PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN ÇALIŞANLARIN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK

PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN ÇALIŞANLARIN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN ÇALIŞANLARIN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK Resmi Gazete'de Yayınlanma Tarihi : 26.12.2003 Resmi Gazete Sayısı: 25328 Dayandığı Kanunun Tarihi : 22.5.2003 No: 4857 BİRİNCİ

Detaylı

PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN ÇALIŞANLARIN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK (*) BİRİNCİ BÖLÜM

PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN ÇALIŞANLARIN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK (*) BİRİNCİ BÖLÜM PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN ÇALIŞANLARIN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK (*) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar Amaç Madde 1 Bu Yönetmeliğin amacı, işyerlerinde oluşabilecek patlayıcı

Detaylı

(HSS2000 EX PROOF) Model Gaz Alarm Dedektörü Tanıtımı

(HSS2000 EX PROOF) Model Gaz Alarm Dedektörü Tanıtımı (HSS2000 EX PROOF) Model Gaz Alarm Dedektörü Tanıtımı (4-20mA) 1 HSS2000 EX PROOF GAZ ALARM DEDEKTÖRÜ HSS-2000 Ex-proof gaz alarm cihazının alevsızdırmazlık özelliği ve Alsz sertifikasının geçerliliği

Detaylı