HPERTANSYON HASTALARINDA ANTHPERTANSF LAÇ DEMLER, BU DEMLERN NEDENLER VE LAÇ DEMLER LE HEDEF TEDAV DEERLERNE ULAMA ORANLARININ NCELENMES

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "HPERTANSYON HASTALARINDA ANTHPERTANSF LAÇ DEMLER, BU DEMLERN NEDENLER VE LAÇ DEMLER LE HEDEF TEDAV DEERLERNE ULAMA ORANLARININ NCELENMES"

Transkript

1 T.C SALIK BAKANLII L ETFAL ETM VE ARATIRMA HASTANES ALE HEKML KOORDNATÖRLÜÜ Koordinatör: Doç. Dr. Yüksel ALTUNTA HPERTANSYON HASTALARINDA ANTHPERTANSF LAÇ DEMLER, BU DEMLERN NEDENLER VE LAÇ DEMLER LE HEDEF TEDAV DEERLERNE ULAMA ORANLARININ NCELENMES (Uzmanl.k Tezi) Dr. M.Kaya KALAN stanbul

2 ÇNDEKLER 1) Te7ekkür 3 2) K.saltmalar 4 3) Giri7 ve Amaç 6 4) Genel Bilgiler 8 5) Gereç ve Yöntem 70 6) Bulgular 72 7) Tart.7ma ve Sonuç 83 8) Özet 89 9) Kaynaklar 90 2

3 TEEKKÜR Aile HekimliAi dal.nda ald.a.m ihtisas eaitimim süresince i7li Etfal EAitim ve Ara7t.rrma Hastanesinde yapt.a.m rotasyonlar.mda kliniklerinde asistan olarak çal.7maktan ve eaitim almaktan gurur duyduaum sayg.deaer hocalar.m Aile HekimliAi Koordinatörü Doç. Dr. Yüksel ALTUNTA a, 1. Kad.n Hastal.klar. ve DoAum KliniAi efi Op. Dr. Nimet GÖKER e, Çocuk SaAl.A. ve Hastal.klar. rotasyonum boyunca deneyim ve bilgilerini aktaran klinik 7efleri Doç. Dr. Feyzullah Çetinkaya ya, Prof. Dr. Asiye NuhoAlu a, Dr.Tülay Olgun a, 3. Cerrahi kinik 7efi Prof. Dr. Mehmet Mihmanl. ya ve Psikiyatri KliniAi 7efi Doç. Dr. OAuz KaramustafaoAlu na, tez çal.7mam boyunca deaerli bilgi ve deneyimleri ile yol gösterici olan Dr. Levent Ayd.n a, gösterdikleri yak.nl.kla bir aile gibi kayna7mam.z. saalayan deaerli Aile HekimliAi asistan. arkada7lar.ma, duyduklar. sevgi ve güveni tüm hayat.m boyunca hiç yorulmadan hissettiren; bugünlere gelebilmemdeki en büyük etken olan can.m babama, sevgili anneme, karde7lerime ve e7lerine dünya tatl.s. yeaenlerime ve de son olarak hayat. payla7may. her 7eyden çok istediaim ni7anl.ma sonsuz te7ekkürler. Dr. M.Kaya KALAN 3

4 KISALTMALAR JNC :Birle7ik Ulusal Komite (Joint National Committee) BK :Beden kitle indeksi HDL :Yüksek yoaunluklu lipoprotein (high density lipoprotein) dk :dakika KB :Kan bas.nc. HT :Hipertansiyon ESH-ESC :Avrupa Hipertansiyon TopluluAu - Avrupa Kardiyoloji TopluluAu (European Society of Hypertension - European Society of Cardiology) WHO/ISH :Dünya SaAl.k Örgütü / Uluslararas. Hipertansiyon TopluluAu (World Health Organization / International Society of Hypertension) ASA :Asetilsalisilik asit ACE-I :Anjiyotensin dönü7türücü enzim inhibitörü (Angiotensin converting enzyme-ace- Inhibitor) ARB :Anjiyotensin II reseptör blokeri (Angiotensin II receptor blocker) USG :Ultrasonografi BT :Bilgisayarl. tomografi MR :Manyetik rezonans K :Potasyum MI :Myokard infarktüsü DASH :Hipertansiyonun Durdurulmas.nda Diyet Yakla7.mlar. (Dietary Approaches to Stop Hypertension) KKB :Kalsiyum kanal blokeri ALLHAT :Kalp Krizinin Önlenmesinde Antihipertansif ve Lipid Dü7ürücü Tedavi Denemesi (Antihypertensive and Lipid Lowering Treatment to Prevent Heart Attack) PRA :Plazma renin aktivitesi AV :Atrioventriküler NYHA :New York Kalp BirliAi (New York Heart Association) NCEP :Ulusal Kolesterol EAitim Program. (National Cholesterol Education Program) ATP III :Eri7kin Tedavi Paneli (Adult Treatment Panel) III IDF :Uluslararas. Diyabet Federasyonu (International Diabetes Federation) LVH :Sol ventrikül hipertrofisi 4

5 PAH :Periferik arter hastal.a. HTplk. :i7li Etfal EAitim ve Ara7t.rma Hastanesi Hipertansiyon ve Lipid Metabolizmas. Bozukluklar. PolikliniAi MAP :Ortalama Arter Bas.nc. (Mean Arterial Pressure) LDL :Yüksek yoaunluklu lipoprotein (low density lipoprotein) ort. :ortalama RAAS :Renin anjiyotensin aldosteron sistemi AntiHT :Antihipertansif HTRP :Hipertansif retinopati ABD :Amerika Birle7ik Devletleri NHANES :Ulusal SaAl.k ve Beslenme inceleme Ara7t.rmas. (National Health and Nutrition Examination Survey) 5

6 GR VE AMAÇ Hipertansiyon, iyi kontrol edilmediainde vücuttaki birçok organ.n yap. ve fonksiyonunu ciddi 7ekilde etkileyen kompleks bir hastal.kt.r.1960 l. y.llar.n sonlar.na doaru gerçekle7tirilen bir çal.7ma k.smen kontrol edilebilen hipertansiyonun dahi komplikasyon riskini azaltt.a.n. ortaya koyduktan sonra bu konudaki çal.7malar h.z kazanm.7t.r. Hipertansiyon, birincil (primer, idyopatik, esansiyel) ve ikincil (sekonder) olarak ikiye ayr.l.r. Birincil hipertansiyon, olgular.n yakla7.k %95 ini olu7turmaktad.r. Vakalar.n %5 lik bölümü ikincil hipertansiyondur ve bunun büyük çoaunluau böbrek sebeplidir. Hipertansiyon uzun y.llar belirtisiz veya komplikasyonsuz olarak seyredebilir. Bu s.rada tek somut bulgu arteriyel kan bas.nc.n.n yüksek saptanmas.d.r. Ciddi komplikasyonlar uzun y.llar sonra ortaya ç.kabilir. Belirtisiz dönemde hastaya tedaviyi benimsetmek güç olur. Bu nedenle yüksek kan bas.nc. tedavisinde hasta uyumu büyük önem kazanmaktad.r. Hipertansiyon hastalar.n.n yakla7.k 1/3 ü, durumlar.ndan haberdar deaildir. Hipertansiyonlu hastalar.n ancak yar.s. tedavi almaktad.r ve bu hastalar.n önemli bir bölümü de verilen tedavileri düzenli uygulamamaktad.r. Buna baal. olarak da tedavi alan hastalar.n yar.s.ndan az.n.n kan bas.nçlar. kontrol alt.ndad.r. Bu durumda, hipertansiyon hastalar.n.n büyük bölümü yüksek kan bas.nc. deaerlerinin getireceai olumsuzluklarla kar7. kar7.yad.r. Etkin tedavi edilen hipertansiyon hastalar.nda inme, kalp yetersizliai, ve miyokard infarktüsü riskinde anlaml. azalmalar meydana gelmektedir. Hipertansiyon konusunda kar7.la7.lan sorunlar.n çoaunluau, bizlerin bu konuda göstereceai ilgi ile çözümlenebilecektir. Kan bas.nc. ölçümünün, dikkatlice her fizik muayeneye ilave edilmesi, hastalara durumlar. ile ilgili her türlü bilginin anlat.lmas. ve yeterli s.kl.ktaki kontroller, yüksek morbidite ve ölüm h.z.na sahip bu hastal.a.n verebileceai zararlar. azaltacakt.r. Toplumda hipertansiyon prevalans. oldukça yüksektir. 60 Ya7.n üstündeki ki7ilerin %60.ndan fazlas.nda hipertansiyon tesbit edildiai bildirilmi7tir. Hipertansiyon, kronik böbrek yetersizliainin diyabetes mellitustan sonraki ikinci en s.k sebebidir. Hipertansiyonun DM ile birlikte bulunmas. mikro ve makrovasküler komplikasyon riskini çok artt.r.r. 6

7 Günümüzde hipertansiyon kontrol oranlar. nispeten daha iyi olsa da çoau merkezde hala hedeflerin çok alt.ndad.r. Ülkemizdeki eri7kin bireylerde kan bas.nc. kontrolü tüm hipertansiflerde % 8, kan bas.nc. yüksekliainin fark.nda olan ve tedavi alanlarda % 20 olarak bulunmu7tur Biz bu çal.7mada temel olarak y.llar. aras.nda.e.e.a.h. hipertansiyon polikliniaine ba7vuran hastalarda, birinci ikinci ve üçüncü kontrollerinde sistolik diyastolik KB deaerleri, eaer yap.lm.7sa antihipertansif ilaç deai7imleri, bu deai7imlerin nedenleri ve ilaç deai7imleri ile hedef KB deaerlerini yakalama oranlar.n. hastalar.n poliklinik takip dosyalar.n. retrospektif inceleyerek ara7t.rmay. amaçlad.k. 7

8 GENEL BLGLER A)Hipertansiyonun Tan)m) ve S)n)fland)r)lmas) Arteriyel kan bas.nc.n.n normal say.lan s.n.rlar.n üzerine ç.kmas.na hipertansiyon denir. Anormal say.lmas. gereken kan bas.nc. düzeyi konusundaki tart.7malar sürmektedir. Pickering 1972 y.l.nda normal ve anormal kan bas.nc. aras.nda bir s.n.r olmad.a.n., mortalite ve arteriyel bas.nç ili7kisinin nicel olduaunu ve kan bas.nc. artt.kça prognozun kötüle7tiaini belirtmi7tir(1). Hipertansiyonun inme, koroner kalp hastal.a. gibi majör komplikasyon risklerinde art.7. beraberinde getiren kan bas.nc. yüksekliai olarak tan.mlanmas. da mümkündür. Bugün sistolik kan bas.nc.n.n 140 mmhg, diyastolik kan bas.c.n.nda 90 mmhg veya üzerinde olmas. ya da ki7inin antihipertansif ilaç kullan.yor olmas. hipertansiyon olarak tan.mlan.r (2,3).Sistolik kan bas.nc.n.n mmhg ve diyastolik kan bas.nc.n.n mmhg aras.nda olmas. yükseknormal kan bas.nc. (prehipertansiyon) olarak tan.mlan.r. Kan bas.nc. düzeyleri bu s.n.rlarda seyreden ki7ilerde zaman içinde hipertansiyon geli7me riski, daha dü7ük hipertansiyon deaerlerine sahip ki7ilere göre iki kez daha fazlad.r (4). B)Epidemiyoloji Ülkemizde hipertansiyon oldukça yayg.n bir sorundur. Eri7kin her 3 ki7iden 1 inde hipertansiyon vard.r y.l. nüfus verilerine göre ülkemizde yakla7.k 15 milyon hipertansif birey vard.r. Kad.nlarda hipertansiyon s.kl.a. erkeklerden daha yüksektir. Türkiye de hipertansiflerin önemli bir k.sm. (% 53), ekonomik olarak üretken çaa kabul edilen orta ya7 grubundad.r. Ülkemizde nüfus yap.s.n.n daha çok genç olduau dikkate al.nd.a.nda 30 ya7 alt.nda görülen hipertansiyon s.kl.a. (% 12) da ihmal edilmeyecek düzeydedir. Altm.7 ya7.ndan sonra hipertansiyon prevalans. % lere kadar yükselmektedir. Hipertansiyonun fark.nda olma (% 40.7) ve tedavi alma (% 31.1) oranlar. oldukça dü7üktür. Hipertansiyon fark.ndal.a.n.n bu denli az olmas.n.n önemli nedenleriniden birisi kan bas.nc.n.n yeterince ölçülmemesidir. Bütün grupta daha önce hiç kan bas.nc. ölçtürmemi7 ki7i oran.n.n % 32.2 olmas. dikkat çekicidir. Bu oran ya7 grubunda % 51.3 e kadar yükselmektedir. Hipertansiyonun ortaya ç.kmas.nda önemli belirleyicilerden birisi, kan bas.nc. normal kabul edilen ki7ilerin kan bas.nc. düzeyidir. Bu aç.dan ülkemizde normotansif eri7kinlerin yakla7.k % 20 sinin kan bas.nc. yüksek-normal (SKB: mm Hg, DKB:85-89 mm Hg) s.n.rlardad.r. Böbrek hasar.na ili7kin deaerlendirmeler, hastalar.n yakla7.k % 6 s.nda kronik böbrek hastal.a. olduaunu, % 27 sinde ise mikroalbuminüri olduaunu göstermektedir. Bu rakamlar 8

9 ülke nüfusuna uyarland.a.nda hipertansif bireylerin yakla7.k 1 milyonunda kronik böbrek hastal.a., yakla7.k 4 milyonunda da mikroalbuminüri olduau söylenebilir. Bilinen diyabeti ve böbrek hastal.a. olanlar ayr.ld.a.nda, yaln.z hipertansiyonu olan ki7ilerin % 9 unda (yakla7.k 1.4 milyon) mikroalbuminüri vard.r. Ülkemizde hipertansiyonun epidemi boyutlar.nda yayg.n bir sorun olduaunu; bu sorunun yeterince fark.nda olmad.a.m.z. ve yeterince tedavi edilmediaini göstermektedir. Bu konuda yap.lmas. gereken ilk ad.m, hipertansiyon konusunda toplumsal bilincin art.r.lmas. yolu ile fark.ndal.a.n art.r.lmas.d.r. Hipertansiyonun önlenebilir bir sorun olduau gerçeainden hareketle bebeklik çaa.ndan itibaren ya7am stili deai7iklikleri ile hipertansiyon geli7imi azalt.lmaya çal.7.lmal.; sorunun erken farkedilmesi için kan bas.nc. ölçümleri yayg.nla7t.r.lmal., ya7am.n her evresinde hipertansiyonun önlenmesi için giri7imlerde bulunulmal., hipertansiyon geli7tiainde tan.s.n.n erken konulmas. ve tedavisinin etkin 7ekilde yap.lmas. saalanmal.d.r. Hipertansiyonla ili7kili böbrek hasar. ve diaer kardiyovasküler risklerin azalt.lmas. da, hipertansiyonun topluma getireceai yük aç.s.ndan üzerinde önemle durulmas. gereken sorunlard.r. (5) Etiopatogenez: Hipertansiyonun patogenezi multifaktoriyeldir. Çe7itli anormallikler hipertansiyon patogenezinden sorumludur. Her hasta için bunlardan biri veya daha fazlas. bulunmaktad.r. Genetik faktörler hipertansiyon patogenezinde çok önemli rol oynamaktad.r. Çevresel faktörler de etiopatogenezde önemli rol oynamakla birlikte tek ba7.na kan bas.nc. yükselmesine neden olmamakta, fakat genetik faktörlerle birlikte sinerjistik olarak kan bas.nc.n. etkilemektedir (6, 7). 1. Çevresel faktörler: Artm.7 tuz al.m., alkol kullan.m., obezite, meslek ve kalabal.k yerlerde ya7am gibi çevresel faktörler hipertansiyon geli7imine katk.da bulunabilir (6). Bu etkiler özellikle hipertansiyona yatk.n bireylerde kan bas.nc. yükselmesine neden olmaktad.r. Obezite intrvasküler volüm art.7. ve kardiak outputta art.7a neden olarak kan bas.nc.n. yükseltmektedir. Kilo kayb.n.n kan bas.nc.nda orta derecede dü7meye neden olmaktad.r (7). Alkol al.m. ise plazma katekolamin düzeylerini artt.rarak hipertansiyona yol açabilir. Sigara kullan.m. da kan bas.nc. üzerine benzer etkiler göstermektedir. Aerobik egzersiz daha önceden sedanter ya7am süren hipertansiflerde kan bas.nc.n. dü7ürmektedir (7). 2. Sempatik sinir sistemi hiperaktivitesi: Özellikle ta7ikardik genç hipertansiflerde önemlidir (7). Sempatik sinir sisteminin uyar.lmas. ile surrenal bezlerden norepinefrin 8 salg.lan.r. Bunun sonucunda kalp h.z.nda art.7, periferik vazokonstrüksiyon ve kan bas.nc.nda yükselme meydana gelir. Böbreklerde afferent arteriollerde vazokonstrüksiyona neden olarak 9

10 böbrek kan ak.m.n. azalt.r. Sempatik sinir sistemi ayr.ca böbreklerde jukstaglomerüler hücrelerden renin sal.n.m.n. uyar.r. Böylece hem renin-anjiotensin-aldosteron sistemi arac.l.a. ile hem de doarudan böbrek tübüllerinden su ve sodyum tutulumuna neden olur (8, 9, 10). Bununla birlikte plazma katekolamin düzeyleri ile kan bas.nc. aras.ndaki ili7ki zay.ft.r. Adrenerjik hiperaktivitenin olu7umunda barorefleks mekanizmalarda duyars.zl.k rol oynayabilir (7). 3. Renin-anjiotensin sistemi: Renin, böbreklerde afferent arteriollerdeki jukstaglomerüler hücrelerde sentezlenen proteolitik bir enzimdir. Azalm.7 perfüzyon bas.nc., azalm.7 intravasküler volüm, artm.7 sempatik sistem aktivitesi, artm.7 katekolamin düzeyleri, artm.7 arteriolar gerilim ve hipokalemi gibi nedenlerle sal.n.m. uyar.l.r. Renin, anjiotensin dönü7türücü enzim ile anjiotensin II ye dönü7en anjiotensin I in sal.n.m.n. uyar.r (6, 7, 8). Potent bir vazokonstriktör ve aldosteron sal.n.m.n.n majör uyar.c.s. olan anjiotensin II, etkisini AT1 ve AT2 reseptörleri üzerinden gösterir. AT1 reseptörlerini uyararak vazokonstrüksiyon ve vasküler düz kaslarda hipertrofiye neden olur. Böbreklerde afferent arteriollerde vazokonstrüksiyon sonucu böbrek kan ak.m.n. azalt.r. Böbrek tübüllerinden sodyum ve su geri emilimini doarudan ve aldosteron arac.l.a. ile artt.r.r (7, 11). Hipertansif hastalar.n yakla7.k %10 unda plazma renin aktivitesi artm.7 iken %60.nda normal, %30 unda ise supresedir (7). Dü7ük reninli grupta yer alan hastalar daha fazla intravasküler volüme sahiptir. Bu grupta yer alan hastalarda tan.mlananamam.7 bir mineralokortikoid nedeni ile sodyum retansiyonu ve renin supresyonu olduau dü7ünülmemektedir. Baz. çal.7malar ise bu hastalarda surrenal korteksin anjiotensine daha duyarl. olduaunu göstermi7tir (6). Nefronlarda iskemiye baal. heterojenitenin de deai7ken plazma renin aktivitesine neden olabileceai, iskemik nefronlar.n daha fazla renin salg.layarak anjiotensin II art.7.na neden olabileceai de ileri sürülmü7tür (12). 4. Sodyum at)l)m bozukluklar): çoau çal.7mada hipertansiyon geli7iminde böbreklerden sodyum at.l.m.nda bozukluaun neden olduau gösterilmi7tir. Normal bireyler yüksek kan bas.nc.na ve sodyum-hacim yüklenmesine renal sodyum at.l.m.n. artt.rarak cevap verirler. Bu duruma bas.nç diürezi ad. verilir. Hipertansif hastalarda ise artm.7 sodyumun at.l.m.nda bozukluk vard.r. Yap.lan çal.7malarda esansiyel hipertansiyonlu hastalara tuz yüklendiainde total vücut sodyumunda art.7 olduau gösterilmi7tir. Bunun alt.nda yatan neden efferent artriollerde vazokonstrüksiyon, azalm.7 böbrek kan ak.m. ve artm.7 filtrasyon fraksiyonu olabilir. Peritübüler kapillerlerdeki azalm.7 sodyum ve su, artm.7 onkotik bas.nca ve sodyum 9 reabsorbsiyonuna neden olarak daha fazla kan hacmi ve kan bas.nc.na neden olabilir (7, 13). Baz. hastalarda fonksiyon gören nefronlarda ve dolay.s. ile filtrasyon 10

11 yüzeyinde azalma, artm.7 kan bas.nc.na neden olabilir (12). Normotansiflerde ve 40 ya7.n alt.ndaki hipertansiflerde tuz k.s.tlamas.n.n fazla etkili olmamas. ve ya7l. hipertansiflerde tuza duyarl.l.a.n artmas., bu görü7ü desteklemektedir. 5. ntraselüler sodyum ve kalsiyum: Esansiyel hipertansiyonda hücre içi sodyum miktar. artm.7t.r. Bu, Na-K exchange ve diaer sodyum transport mekanizmalar.ndaki anormalliklerden kaynaklan.yor olabilir. ntraselüler sodyum art.7., intraselüler kalsiyum art.7.na neden olur. Böylece esansiyel hipertansiyon için karakteristik olan vasküler düz kas hücrelerinde tonus art.7. meydana gelir (7). ntraselüler kalsiyum art.7., genelikle obez hipertansiflerde görülür (14). 6. nsülin direnci: Hipertansiyon, obezlerde ve tip 2 diabetes mellituslu hastalarda normal popülasyona göre daha s.k görülmektedir. Her iki durumda da insülin direnci mevcuttur. Hiperinsülinemi, birkaç 7ekilde hipertansiyona neden olur. Hiperinsülinemi böbrek sodyum reabsorbsiyonunu ve sempatik aktiviteyi artt.r.r. nsülin mitojenik etkisi ile vasküler düz kas hücrelerinde hipertrofiye neden olur. Bu etkiye anjiotensin II, endotelin ve vazopressin arac.l.k etmektedir. nsülinin diaer bir etkisi ise intraselüler kalsiyum düzeyini artt.rarak vasküler tonusu artt.rmas.d.r (6, 15). Hipertansiyonda Klinik Belirti ve Bulgular: Esansiyel hipertansiyon ba7lang.ç y.llar.nda genellikle herhangi bir 7ikayete yol açmad.a. gibi kan bas.nc.ndaki yükselme d.7.nda patolojik fizik bulgu da mevcut deaildir. Ancak zamanla hedef organlarda (kalp, arter ve venler, retina, böbrek, beyin)olu7turduau deai7iklikler ve komplikasyonlar çe7itli semptomlar.n ve bulgular.n ortaya ç.kmas.na yol açar. Ba7 aar.s., ba7 dönmesi, sersemlik hissi ve halsizlik gibi nonspesifik 7ikayetler de genellikle hafif hipertansiyonlu hastalarda görülmez.bu tür 7ikayetlere kan bas.nc. normal olan ki7ilerde de ayn. s.kl.kla rastlanmaktad.r.hipertansiyon 7iddeti art.nca enseden ba7layan, sabahlar. daha belirgin olan ve gün boyunca 7iddeti azalan ba7 aar.lar. ba7lar.hipertansiyonda deai7mez fizik bulgu, kan bas.nc.n.n yüksek bulunmas.d.r.ancak bu karar. vermek için kan bas.nc.n.n uygun 7ekilde ölçüldüaünden emin olunmal.d.r.hasta yatar pozisyondan oturur pozisyona getirildiainde, sistolik ve diyastolik kan bas.nc. hafifce artabilir.ayakta ise sistolik kan bas.nc. ya ayn. düzeyde kal.r ya da hafifce dü7er. Hipertansiyonda Klinik Deerlendirme Hipertansiyonlu bir ki7ide yap.lacak klinik deaerlendirme ve ara7t.rmalar.n dört ana amac. vard.r (17). Bunlar: a) Kan bas.nc.n.n kronik olarak yüksek olduaunu doarulamak ve düzeyini saptamak 11

12 b) Sekonder hipertansiyonun var olup olmad.a.n., varsa nedenini saptamak c) Hedef organ hasar.n.n varl.a. ve yayg.nl.a.n. deaerlendirmek d) Prognozu ve tedaviyi etkileyebilecek diaer kardiyovasküler risk faktörlerini ve klinik özellikleri ara7t.rmak. Anamnez ve Fizik Muayene Anamnez Hipertansiyonlu bir hastan.n klinik deaerlendirilmesi anamnezle ba7lar. Anamnezde özellikle göz önüne al.nmas. gereken noktalar a7aa.da s.ralanm.7t.r: a) Hipertansiyon, diyabet, dislipidemi, kalp yetersizliai, serebrovasküler olay veya böbrek hastal.a. ile ilgili aile anamnezi. b) Kan bas.nc. yüksekliainin süresi ve daha önceki düzeyleri ile daha önce uygulanan antihipertansif tedavinin sonuçlar. ve yan etkileri. c) Hastan.n koroner kalp hastal.a., kalp yetersizliai, serebrovasküler hastal.k periferik damar hastal.a., diabetes mellitus, gut, dislipidemi, bronkospazm, seksüel disfonksiyon, böbrek hastal.klar. ve diaer önemli hastal.klar. ile ilgili geçmi7i, bu klinik tablolarla ilgili 7imdiki semptomlar. ve bu tablolar.n tedavisi için kullan.lan ilaçlar ve sonuçlar. ile ilgili bilgiler. d) Sekonder hipertansiyon nedenleri ile ilgili olmas. olas. semptomlar. e) Hastan.n diyetteki yaa, tuz ve alkol al.7kanl.klar., sigara içip içmediai ve içiyorsa süresi ve miktar., fizik aktivite ala.7kanl.klar. ve vücudundaki yaa fazlas.n. ortaya koymak aç.s.ndan gençliaindeki ve 7imdiki aa.rl.a. aras.ndaki fark. f) Kan bas.nc.n. artt.rmas. olas. ilaçlar ve maddelerin kullan.m. ile ilgili anamnez (örneain oral kontraseptifler, nonsteroid antiinflamatuar ilaçlar, meyan kökü, kokain, amfetamin türevleri, eritropoetin, siklosporinler, steroid hormonlar). g) Hipertansiyonun seyri ve sonuçlar.na etki edebilecek ki7isel psikososyal ve çevresel faktörler (örneain aile yap.s., çal.7ma ortam., eaitim düzeyi, sosyokültürel ve sosyoekonomik yap.s.) (16). Fizik Muayene Hipertansiyonlu bir ki7ide, kan bas.nc.n.n ölçümü d.7.nda tam bir fizik muayene yap.lmal. ve muayene s.ras.nda özellikle a7aa.daki noktalara dikkat edilmelidir (16,17). a) Kan bas.nc.n.n her iki koldan ve en az iki kere ve ilgili bölümdeki kurallara uygun bir 7ekilde ölçülerek kaydedilmesi. b) Hastan.n boy ve kilosunun ölçümü ve vücut kitle indeksinin hesaplanmas. (kilogram olarak aa.rl.a.n metre olarak boy un karesine bölünmesi). 12

13 c) Kardiyovasküler sistemin ayr.nt.l. muayenesi, bu arada kalp boyutlar., ritm bozukluklar., 3. ve/veya 4. ses duyulup duyulmad.a. ve kalp yetersizliai bulunup bulunmad.a.n.n saptanmas.. d) Boyun muayenesinde karotis üfürümlerinin, venöz dolgunluaun ve tiroid büyümesinin olup olmad.a.n.n tesbiti. e) Ekstremitelerde periferik arter nab.zlar.nda zay.flama veya kaybolma, arteryel üfürüm ve ödem aranmas.. f) AkciAerlerde rallerin ve bronkospazm.n ara7t.r.lmas.. g) Bat.n muayenesinde üfürüm, anormal pulsasyon, böbreklerde büyüme veya ba7ka kitle olup olmad.a.n.n incelenmesi. h) Gözdibinin ve serebrovasküler hasar aç.s.ndan sinir sisteminin incelenmesi. Laboratuvar ncelemeleri Hipertansiyonlu hastalarda yap.lacak laboratuvar incelemeleri, gerçekci bir risk belirlemesi yap.lmas., hedef organ hasar.n.n ve diaer klinik tablolar.n ortaya ç.kart.lmas. ve sekonder hipertansiyonun ekarte edilmesi amaçlar.na yöneliktir. Bu amaçla yap.lacak olan incelemeler birinci basamak temel laboratuvar incelemeleri, ikinci basamak laboratuvar incelemeleri ve gereainde yap.lacak diaer laboratuvar incelemeleri olmak üzere üçe ayr.labilir GereAinde yap.lacak incelemeler sekonder hipertansiyonun nedenlerini veya hedef organ hasar./klinik kardiyovasküler hastal.k varl.a.n. ve 7iddetini ortaya ç.karmak amac.na yöneliktir. EKG de sol ventrikül hipertrofisinin saptanmas. durumunda bunun ekokardiyografi ile kan.tlanmas. gereklidir. Kraniyal, renal veya periferik arter darl.klar.ndan ya da aort anevrizmas.ndan 7üphe edilmesi durumunda bu damarlar ultrasonografi ile ayr.nt.l. bir 7ekilde incelenmelidir (16,17). Hipertansiyonda Etiyolojik Tan) Yap.lm.7 olan çal.7malar, hipertansiyonlu hastalar.n %92-95 inin esansiyel hipertansiyonlu olduaunu, %5-6 kadar hastada da hipertansiyonun kronik böbrek parankim hastal.a.na baal. olduaunu göstermektedir. DiAer tüm nedenler hipertansiyon etyolojisinde ancak %1-3 oran.nda rol oynamaktad.r. Bu nedenle, her hastada sekonder nedenlere baal. hipertansiyonlar.n ara7t.r.lmas.na gerek yoktur (18,19). Hipertansiyon nedenleri ara7t.r.lmas. gereken hastalar.n özellikleri 7u 7ekilde say.labilir: 1. Ya7, anamnez, fizik muayene, hipertansiyon 7iddeti veya temel laboratuvar incelemelerinin sekonder hipertansiyonu akla getirdiai ki7iler 2. laç tedavisine yan.t. zay.f olan hastalar 13

14 3. Hipertansiyonu kontrol alt.nda iken yükselmeye ba7layan hastalar 4. Evre III hipertansiyonu olanlar 5. Ani ba7layan hipertansiyonu olanlar Hipertansiyonda Kardiyovasküler Riskin Belirlenmesi Hipertansiyonlu hastalarda kardiyovasküler riski sadece kan bas.nc. düzeyi belirlemez. Birlikte bulunan diaer kardiyovasküler risk faktörleri, hedef organ hasarlar. ve klinik kardiyovasküler hastal.klar da ki7inin riski üzerinde etkili olur. Bu nedenle, kan bas.nc. düzeyi d.7.nda birlikte bulunan risk faktörlerinin ve klinik kardiyovasküler hastal.klar.n da ara7t.r.lmas. gereklidir Bu faktörlere göre risk belirlemesi yap.larak hastalar üç kategoriye ayr.l.r. Birinci kategoriyi olu7turan dü7ük risk grubunda hiçbir risk faktörü veya hedef organ hasar. /klinik kardiyovasküler hastal.k yoktur. kinci kategori orta derecede risk grubudur ve bu kategori diabetes mellitus hariç olmak üzere, bir major veya iki minor risk faktörü bulunan hastalardan olu7ur. Üçüncü kategoriyi içeren yüksek risk grubunda ise diyabet veya hedef organ hasar./klinik kardiyovasküler hastal.k saptanm.7 olan hastalar bulunur. Bu risk s.n.flamas.n.n en önemli noktas., temelde bir faktörü olmas.na kar7.l.k ta7.d.a. önemden ötürü diyabetin hedef organ hasar. / klinik kardiyovasküler hastal.k ile e7deaer tutulmas.d.r. Hipertansiyonda Korunma ve Tedavi Hipertansiyonda Primer Korunma Potansiyeli Yeryüzünde her 5 ki7iden birinin hipertansiyonlu olmas. gibi yayg.n bir soruna yakla7.m, kesin hipertansiyonlu ki7iyi belirleyerek deaerlendirip tedavi etme tratejisine dayan.yordu. Bu yakla7.m son 30 y.lda ba7ar.lar saalad.; yeryüzünde on milyonlarca ki7ide hipertansiyonu kontrol alt.na ald.a. gibi, koroner kalp hastal.a. ve inmeden mortaliteyi azaltarak ömrü uzatmakta belliba7l. bir rol oynad.. Ancak bu strateji yan etki ve maliyet gibi sorunlar. içeren ilaçla tedaviye dayanmaktayd.. Kan bas.nc. yüksekliainden haberdar olmayan milyonlarca ki7inin bu tedavi stratejisinden yararlanmad.a. da bir gerçektir. Bu nedenle tedavi yakla7.m. yan.nda hipertansiyonun primer korunmas.n.n önemi aç.kt.r (20). Gözleme dayanan ve randomize çal.7malar göstermektedir ki, kan bas.nc. toplumun ya7am biçimine, özellikle beslenme özelliklerine s.k.ca baal.d.r. Bunlar aras.nda fazla kalori al.nmas., tuzlu yeme al.7kanl.a., yetersiz potasyum al.m., a7.r. alkol tüketimi ve sedanter hayat say.labilir. Otuziki ülkeden i a7k.n genç ve orta ya7l. eri7kini içeren Uluslar aras. Tuz Çal.7mas., kan bas.nç düzeyleri ve hipertansiyon prevalans. ile sodyum ve potasyum at.l.m., beden kitle indeksi ve alkol tüketimi aras.ndaki ili7kiyi aç.aa kavu7turmu7tur. MRFIT çal.7mas.nda da orta ya7l. erkekte 6 y.lda toplanan veriler çok 14

15 say.da besinsel faktörlerin kan bas.nc.n. etkilediaini ortaya koymu7tur. Bu çal.7mada kan bas.nc. ile 7i7manl.k, doymu7 yaa, günlük tuz ve içilen alkol miktar. aras.nda doarusal, potasyum al.m. aras.nda ters ili7ki bulunduau gösterilmi7tir (21). Dört geni7 randomize klinik çal.7mada yüksek-normal kan bas.nc.na sahip eri7kinlerde besinsel veya diaer ya7am 7ekli deai7ikliklerinin etkileri incelenmi7tir. Bunlardan Hipertansiyonun Primer Önlenmesi (PPH) adl. 5 y.ll.k çal.7mada zay.flama, tuz ve alkol al.m.n. azaltma, beden hareketlerini artt.rma gibi çok etkenli bir giri7imin, izleme döneminde kontrol grubuna oranla ortalama kan bas.nc.n. 1-2 mmhg ve hipertansiyon prevalans.n. %19.2 den %8.8 e dü7ürdüaü görülmü7tür. Hipertansiyon Prevansiyon çal.7mas.nda diaer faktörlere ek olarak potasyum al.m. fazlal.a.n.n etkisi incelenmi7tir. Fazla potasyum al.m.n.n kan bas.nc. üzerine az da olsa olumlu etkisi görülmü7tür (22). Hipertansiyon prevansiyon çal.7malar.n.n (TOHP) birinci faz.nda stresi azaltma ve ek besin elamanlar. dahil olmak üzere bir çok giri7imin kan bas.nc. üzerine etkileri ara7t.r.lm.7t.r (23). Bu ara7t.rman.n ilk alt. ay.nda zay.flama ve tuz k.s.tlamas.n.n sistolik kan bas.nc.nda 2-4 mmhg l.k ve diyastolik kan bas.nc.nda 1-3 mmhg l.k anlaml. bir dü7ü7e yolaçt.a. görülmü7tür. Ayn. çal.7mada 18 ayl.k izlem sonunda zay.flaman.n ve sodyum k.s.tlamas.n.n olumlu etkisinin devam etttiai, fakat stresi azaltman.n anlaml. bir etkisi bulunmad.a. saptanm.7t.r. Çal.7man.n ikinci faz.nda (24) 3-4 y.ll.k takipte zay.flama ve tuz k.s.tlamas.n.n hipertansiyon s.kl.a.n. anlaml. biçimde ve yakla7.k %20 oran.nda azaltt.a. gözlenmi7tir. Ya7l.da laç-d.7. Giri7im Çal.7mas.nda (TONE) zay.flama ve tuz k.s.tlamas. giri7imlerinin birlikte kullan.lmas. halinde bunlar.n teker teker uygulamas.ndan daha etkili olduau tesbit edilmi7tir. Ülkemizin sanayile7me sürecinde h.zl. geli7mesi ve süpermarketlerin yayg.nla7mas. sonucu, beslenme kal.plar.m.z deai7tiainden, besinden al.nan sodyumun çoaunun mamul besinlerden kaynakland.a. bilinmelidir. Dünya SaAl.k Örgütü/Uluslararas. Hipertansiyon DerneAi K.lavuz Kurulu nun ve Hipertansiyon Primer Prevansiyonu için ABD Çal.7ma Grubu nun raporlar.nda, koruyucu t.p ve halk saal.a. için a7aa.daki önerier belirlenmi7tir: Vücut aa.rl.a.n.n kontrol alt.nda tutulmas. ve fiziksel aktiviteyi artt.rma Il.ml. miktardan (günde 26 g etanol dan) fazla alkol içilmemesi Günlük sodyum miktar. günde < 6 g tuz (< 2. 4 g Na) s.n.rlanmas. Potasyum al.m.n.n artt.r.lmas. 15

16 Ayn. raporda psikososyal stresin azalt.lmas.n.n yarar. konusunda daha fazla çal.7malara gereksinim duyulduau, ek olarak kalsiyum ve magnezyum al.m.n.n spesifik bir rolünün olmad.a. kaydedilmi7tir. Hipertansiyonda Tedavinin Amaç ve Hedefleri Hipertansiyon tedavisindeki amaç, morbidite ve mortalitenin mümkün olan en basit 7ekilde azalt.lmas.d.r. Buna göre tolere edilebilmesi halinde sistolik kan bas.nc.n.n 140 mmhg n.n, diyastolik kan bas.nc.n.n ise 90 mmhg n.n alt.nda tutulmas. hedeflenmelidir (16,17). Kan bas.nc.n.n azalt.lmas.na paralel olarak varsa diaer kardiyovasküler risk faktörleri de kontrol alt.na al.nmal.d.r. Kan bas.nc.n.n daha da azalt.lmas. özellikle inme oran.n.n azalt.lmas., böbrek fonksiyonlar.n.n korunmas. ve kalb yetersizliainin ilerlemesinin önlenmesinde de yararl. olabilir. Kan bas.nc.n.n belirgin bir deaerin alt.na dü7ürülmesi ile baz. komplikasyon olas.l.klar.n.n artacaa.n. kabul edenler vard.r (25). Bu ara7t.r.c.lara göre kan bas.nc. azalt.l.nca yüksek kan bas.nc.na baal. yan etkiler, mortalite azal.r fakat kan bas.nc. belirli bir rakam.n alt.na (diyastolik kan bas.nc. < mmhg) dü7tüaünde gerek yan etkiler gerekse mortalite de art.7 görülebilir. Bu olay J earisi fenomeni olarak adland.r.l.r, Kan bas.nc.ndaki istenilen seviyelere ula7mak için tek ba7.na ilaç tedavisi yeterli olm.yacakt.r, daha sonra anlat.lacak ya7am biçiminde yap.lacak deai7ikliklerin de bu konuda kesin yarar. vard.r (26). YaBam Tarz) DeCiBikliCi ve Non-Farmakolojik Tedavi Non-farmakolojik tedaviyle kan bas.nc.nda saalanan dü7menin kardiovasküler komplikasyonlar. ve inmeyi azaltt.a.n./önlediaini gösteren direkt, randomize klinik çal.7malar yoktur (27). Ya7am tarz. deai7ikliai ve non-farmakolojik tedaviyle saalanan olumlu sonuçlar 7unlard.r: Hastalarda sistolik kan bas.nc. ve diyastolik kan bas.nc.nda dü7me olur. Hipertansiyonla birlikte s.k görülen dislipidemi ve glukoz intolerans.nda düzelmeye yard.mc. olur. Hipertansiyon tedavisi için kullan.lan ilaç say.s. ve dozunu azaltabilir. laçlar.n etkisini art.r.r. Ya7am tarz. deai7iklikleri ve non-farmakolojik tedavi uygulamalar. her hasta için bireysel olmal.d.r. Bu uygulamalar yüksek risk grubundaki hipertansiflerde ilaç tedavisine ba7lanmas.n. geciktirmemelidir. 16

17 Sigara içiminin braklmas Her sigara içiminden sonra dk. süren akut kan bas.nc. yükselmesi olur. Klinik uygulamada saptanamasa bile 24 saatlik ambulatuar kan bas.nc. ölçümlerinde yükselmeler gösterilmi7tir. Sigara içimi kardiovasküler riski 2-3 kat art.ran bir faktördür. Kardiyovasküler olumlu etkiler tütün içiminin b.rak.lmas.ndan sonraki bir y.l içinde görülür. Sigara lipid profilini bozar, insülin direncini art.r.r, sol ventrikül kütlesinde art.7 olur ve endotele baa.ml. arteriyel vasodilatasyonda azalmaya yol açar. Tek ba7.na sigaray. b.rakman.n kan bas.nc.n. dü7ürdüaünü gösteren çal.7ma yoktur. Ancak, sigaray. b.rakmak hipertansiyonda ilaç tedavisine kar7. direncin önlenmesi ve kardiovasküler riskin azalt.lmas. için gereklidir. Nikotin bandlar. kan bas.nc.n. yükseltmemektedir ve sigaray. b.rakmak için kullan.labilirler. Nikotin burun spreyinin kan bas.nc. üzerine etkisi ise bilinmemektedir. imanlk-zayflama Vücut kütle indeksinin (BMI) 27 veya daha fazla olmas. ile kan bas.nc. yüksekliai aras.nda ili7ki vard.r. Obez hipertansiflerde dislipidemi, insülin direnci, kardiovasküler olay, diabetes mellitus s.kl.a. fazlad.r. Ba7lang.çta 5 kg zay.flama, hipertansif hastalar.n çoaunda anlaml. kan bas.nc. dü7mesine yol açar. Kontrollü klinik çal.7malarda 1 kg zay.flaman.n sistolik ve diyastolik kan bas.nçlar.nda 1.6 mmhg ve 1.3 mmhg dü7me saalad.a. gösterilmi7tir. Birlikte fiziki egzersiz uygulan.rsa kan bas.nc.nda dü7me artmaktad.r. Kan bas.nc.n. yükseltebileceai ve pulmoner hipertansiyona neden olabileceai için anoretik ilaçlardan kaç.n.lmal.d.r. Kilo kayb. ile antihipertansif ilaçlar.n say.s. ve dozu azalt.labilir. Meyve, sebze, bal.k yaa., lifli g.dalardan zengin diyet ile sistolik kan bas.nc.nda 4.5 mmhg, diyastolik kan bas.nc.nda 2.7 mmhg dü7me saalanabileceai ambulatuar kan bas.nc. kontrolüyle gösterilmi7tir. Kilo kayb. ba7lang.çta yoaun natriüreze neden olmakta, daha sonra ise sempatik aktivitede azalma ve insülin sensitivitesinde düzelme ile kan bas.nc.n.n uzun süreli dü7ük olmas.n. saalamaktad.r. Tuz kstlamas Tuz ve sodyum kavramlar. kar.7t.r.lmamal.d.r. Klorür sodyumun etkisini artt.rmaktad.r. Sodyum, çoaunlukla sofra tuzu/nacl 7eklinde g.dayla al.nmaktad.r. Sodyum diaer 7ekillerde al.nd.a.nda (Na bicarbonat gibi) kan bas.nc. artt.r.c. etkisi fazla deaildir. Klinik, randomize çal.7malarda hipertansif hastalarda sodyum al.m. günde mmol ( g) ile k.s.tland.a.nda sistolik kan bas.nc.nda 4.8±1 mmhg, diyastolik kan bas.nc.nda 2.5±0.7 mmhg dü7me görülmü7tür (64). Kan bas.nc. dü7üklüaünün saalanmas. için ortalama 5 haftal.k tuz k.s.tlamas. yap.lmal.d.r. Ya7l. hipertansiflerde bu etki daha fazlad.r. Hastalara günde 100 mmol (5. 8 g) den az sodyum ya da günde 6g dan az NaCl (tuz) almalar. 17

18 önerilmelidir. Diyetle al.nan sodyumun önemli bir k.sm. i7lenmi7 g.dalardan gelmektedir. Bu tür g.dalardan kaç.n.lmal. ve sofrada tuzluk kullan.lmamal.d.r. Sodyum k.s.tlamas. antihipertansif ilaçlar.n etkisini art.r.r. Kalsiyum kanal blokerlerinin intrensek natriüretik özelliai olduau için bu etki görülmez. Ancak kalsiyum kanal blokerlerinin antiproteinürik etkisi artar. Günde g tuz al.m. ise diüretiklerin antihipertansif etkisini azaltabilir. Sodyum k.s.tlamas. diüretiklere baal. potasyum kayb.n. azalt.r, sol ventrikül hipertrofisini geriletebilir, osteoporoza kar7. koruma saalar, vasküler ve bron7ial düz kaslarda gev7eme yapar. Sodyum k.s.tlamas. günde mmol un alt.nda olursa, plazma katekolaminlerinde, LDL ve trigliseridde, insülin direncinde artma görülür. Potasyum alm Diyetle, taze meyve ve sebzelerden saalanan yakla7.k günde 90 mmol potasyum hipertansiflerde kan bas.nc.n. dü7ürür. Randomize kontrollü klinik çal.7malarda bu dü7me sistolik kan bas.nc.nda 4.4 mmhg, diyastolik kan bas.nc.nda 2.4 mmhg d.r. Potasyum sitrat veya potasyum bikarbonat kullan.lmas. potasyum klorür e göre daha fazla kan bas.nc. azalmas.n. saalar. Sodyumdan k.s.tl. diyet kullan.ld.a.nda potasyumun kan bas.nc. dü7ürücü etkisi azalabilir. Böbrek yetersizliai olanlarda ACE inhibitörü veya A II reseptör antagonisti alanlarda potasyum kullan.m. için dikkatli olunmal.d.r. Potasyum; vasküler Na/K-ATPase aktivitesinde art.7 ve buna baal. vasküler gev7eme yapmakta, renal vasküler dirençte azalma ve glomerüler filtrasyon h.z.nda art.7 olu7turmakta ve bu mekanizmalarla kan bas.nc. dü7ürücü etkisini göstermektedir. Kalsiyum alm Epidemiyolojik çal.7malarda kan bas.nc. düzeyi ile diyetle al.nan kalsiyum aras.ndaki ili7ki çeli7kili sonuçlar göstermi7tir. Kalsiyum günde 1g verildiainde sistolik kan bas.nc.nda çok minimal dü7me yapar ve diyastolik kan bas.nc. da deai7mez. Ancak bu etki hipertansiyondan korunma veya tedavi amac.yla kalsiyum al.m.n.n artt.r.lmas.n. gerektirecek özellikte deaildir. Kalsiyum al.m.n.n artmas. hipertansiyonda zaten mevcut olan hiperkalsiüriyi daha da artt.r.r, böbrek ta7lar.na ve üriner sistemde infeksiyona yol açabilir. Magnezyum alm Çal.7malar, dü7ük magnezyumlu diyet alanlarda hipertansiyon prevalans.n.n.n fazla olduaunu göstermektedir. Ancak bu ili7ki, kan bas.nc. dü7ürülmesi için magnezyum al.m.n. gerektirecek düzeyde deaildir. Kronik diüretik tedavisi alan hipertansiflerin %50 sinin kaslarda magnezyum düzeyi dü7üktür. Potasyum verilmesiyle düzelmeyen hipokalemiden de magnezyum eksikliai sorumludur. Bu hastalarda günde 15 mmol Mg verilmesi kan bas.nc.n. 18

19 dü7ürebilir, hipokaleminin düzelmesine yard.mc. olur ve glukoz metabolizmas.n. da olumlu yönde etkiler. Makrobesinler (21) Vejetaryen diyet: Vejetaryenlerde daha dü7ük kan bas.nc. eailimi vard.r. Vejetaryen diyeti uygulayan hipertansif hastalarda, 6 hafta içinde sistolik kan bas.nc.nda ortalama 5 mmhg l.k bir dü7me saptanm.7t.r. Lifli g.da al.m.: 4 y.ll.k izlemi olan bir çal.7mada günde 12 g dan daha az lifle beslenenlerde, hipertansiyon geli7mesinde relatif risk, günde 24 g lifle beslenenlere göre 1.6 defa daha fazla bulunmu7tur. Randomize, kontrollü 12 çal.7man.n metaanalizi ortalama günde 14 g lif alanlarda kan bas.nc.nda 1.2/1.8 mmhg dü7me olduaunu göstermi7tir. Lifli g.dalar daha fazla potasyum ve daha az sodyum içermektedirler. Diyetteki yaa: Klinik, kontrollü çal.7malar diyetteki çoklu ve tekli doymam.7, ya da doymu7 yaa asitlerinin kan bas.nc. üzerinde anlaml. etkisi olmad.a.n. göstermi7tir. Bal.k yaa.: Omega-3 çokludoymam.7 yaa asidi (n-3-pufa) günde 3-6 g al.n.rsa hipertansiflerde sistolik kan bas.nc.nda 4 mmhg, diyastolik kan bas.nc.nda 3 mmhg dü7me saalanmaktad.r. Protein: Diyetle al.nan protein miktar. normalden %30 daha fazla olan ki7ilerdeki kan bas.nc.n.n, diyetlerindeki protein miktar. normalden %30 daha az olanlara göre 3/1.5 mmhg daha dü7ük olduaunu bildiren çal.7malar vard.r. Karbonhidrat: Rafine edilmi7 7ekerlerin kan bas.nc.n. artt.rma, kompleks 7ekerlerin kan bas.nc.n. dü7ürme eailiminde olduaunu ileri süren çal.7malar vard.r. Ama bu konudaki bulgular kesin deaildir. Kafein: Kafein sistolik ve diyastolik kan bas.nc.n., bir kaç saat süreyle 5-15 mmhg yükseltir. Ancak ard.ndan al.nan kafein ile bu akut kan bas.nc. yükseltici etkiye kar7. hemen tolerans geli7ir. 12 saatlik bir sürede tolerans büyük ölçüde kaybolur. Kafeinin kan bas.nc. yükseltici etkisi büyük olas.l.kla endojen adenosinin antagonize edilmesiyle olu7maktad.r. Günde 3-4 fincan kahve içerek al.nan kafeinin kan bas.nc.n. yükseltici etkisi hipertansif hastalarda farkl.l.k gösterir. Bu nedenle kafein in kan bas.nc.n. yükseltici etkisi her hastada kan bas.nc. ölçülerek kontrol edilmelidir. Anlaml. kan bas.nc.n. yükseltici etki saptan.rsa kafeinsiz içecekler önerilmelidir. DiAer faktörler: C vitaminin kan bas.nc.n. dü7ürebileceaini ileri süren çal.7malar olmakla birlikte kesin kan.tlar yoktur. Kontrollu klinik çal.7malarda akupunkturun kan bas.nc.n. dü7ürücü etkisi gösterilemememi7tir. Yine kontrollü çal.7malarda sar.msak ve soaan.n kan bas.nc.n. sürekli dü7ürücü etkisi saptanamam.7t.r. 19

20 Alkol kullanm Etil alkol miktar. günlük g. geçenlerde hipertansiyon prevalans. fazlad.r. Bunlarda akut kan bas.nc. yükselmesi görülür. Bu ki7ilerde alkol antihipertansif ilaçlar.n etkisini azalt.r ve inme riskini art.r.r. Hafta sonu yoaun alkol alanlarda (5 veya daha fazla duble), akut alkol kesilmesine baal. olarak hafta ba7.nda kan bas.nc. yüksekliai saptanabilir. Az miktarda günlük alkol kullan.m. hiç içmemeye veya daha fazla alkol kullanmaya oranla daha dü7ük koroner arter hastal.a. mortalitesi ve morbiditesi ile birliktedir. Alkol tüketimi günlük 60 ml viski, 300 ml 7arap veya 720 ml birayla s.n.rland.r.lmal.d.r. Zay.f insanlarda alkolün etkisi daha fazla olabileceainden kad.nlarda ise etil alkolun emilimi erkeklere göre daha fazla olduaundan bu ki7iler belirtilen deaerlerden daha az alkol kullanmal.d.rlar. Fizik aktivite Sedanter ya7am süren ki7ilerde hipertansiyon geli7me riski, düzenli fiziki aktivitesi olanlara göre %20-50 daha fazlad.r. Düzenli aerobik (izotonik) egzersiz yapan hipertansiflerde sistolik kan bas.nc.nda 4-8 mmhg dü7me olmaktad.r. Hipertansif hastalar haftada en az 3-4 kez hedef kalp h.z.n.n %60-70 ine ula7acak 7ekilde dk. l.k h.zl. yürüyü7ler yapmal.d.rlar. Bu tip egzersiz ko7u veya jogging den daha etkilidir. zometrik egzersizler hipertansifler için uygun deaildir. Antihipertansif ilaç kullan.m. izotonik egzersizler için kontrendike deaildir. Beta bloker kullananlar için hedef kalp h.z.n.n %50 sine ula7mak yeterli olabilir. Düzenli aerobik egzersiz yapanlarda arter sertliai azalmakta, total sistemik arteriel komplians, EDRF salg.s. ve insülin sensitivitesi ise artmaktad.r. Bu mekanizmalar kan bas.nc.n.n dü7mesinde rol oynamaktad.r. Psikolojik stres ve geveme teknikleri Emosyonel stres kan bas.nc.nda akut yükselme yapabilir. Biyolojik-geri besleme(biological feed-back), yoga, transandantal meditasyon, psikoterapi gibi kognitifdavran.7sal yakla7.mlar kan bas.nc.nda k.sa süreli dü7me saalayabilirler. Ancak bu yöntemlerin uzun süreli faydal. etkileri bilinmemektedir. Yap.lan bir çal.7mada stresi önleme tedavisinin hipertansiyondan korunmada etkili olmad.a.n. göstermi7tir. Sedatif ve trankilizanlar.n kan bas.nc.n. azaltt.a.n. gösteren kan.tlar yoktur. Hipertansiyonda Korunma ve Tedavi Farmakolojik Tedavi Antihipertansif laçlar Hipertansiyon tedavisinde kullan.lan ilaçlar 5 ana grupta toplanabilir. Bunlar, diüretikler, sempatikolitikler ya da adrenerjik sinir sistemi antagonistleri, renin angiotensin 20

Kombinasyon tedavisi. Prof.Dr.Çetin Erol AÜTF Kardiyoloji ABD

Kombinasyon tedavisi. Prof.Dr.Çetin Erol AÜTF Kardiyoloji ABD Kombinasyon tedavisi Prof.Dr.Çetin Erol AÜTF Kardiyoloji ABD Kan basıncı (KB) kontrolünde güncel yaklaşım: Daha iyi etki mekanizması Tedavide KB kontrolünün ötesi fayda Daha iyi tedavi uyumu (motive hasta,

Detaylı

Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk

Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk 62 y., kadın, emekli bankacı İzmir de oturuyor. Yakınması: Efor sonrası nefes darlığı, sabahları şiddetli olan ense ağrısı, yorgunluk Öykü: 12 yıldır hipertansif. İlaçlarını düzenli aldığını ve diyete

Detaylı

Çocuklarda Hipertansiyon Tedavisi

Çocuklarda Hipertansiyon Tedavisi Çocuklarda Hipertansiyon Tedavisi Dr. Ali Düzova Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Pediatrik Nefroloji ve Romatoloji Ünitesi 27. Ulusal Nefroloji, Hipertansiyon,

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

JNC 8; HiPERTANSİF HASTANIN AKILCI YÖNETİMİ

JNC 8; HiPERTANSİF HASTANIN AKILCI YÖNETİMİ JNC 8; HiPERTANSİF HASTANIN AKILCI YÖNETİMİ Hangi antihipertansifler kullanılmalı? Dr. Celalettin USALAN JNC-8 HT KILAVUZU JNC-7; 2003.. And then we wait and wait JNC kılavuzları JNC7 Non-sistematik analiz

Detaylı

Hipertansiyonda Klinik Deðerlendirme ve Ýlaç Dýþý Tedavi

Hipertansiyonda Klinik Deðerlendirme ve Ýlaç Dýþý Tedavi Hipertansiyonda Klinik Deðerlendirme ve Ýlaç Dýþý Tedavi Dr. Ergün Öksüz* Taným ve Sýnýflandýrma Ýnsan saðlýðýný, saðlýða baðlý yaþam kalitesini ve yaþam süresini olumsuz etkileyebilecek kadar yüksek olan

Detaylı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Bir ARB Olarak Olmesartan Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı PatenT (Prevalence, awareness, treatment and control of hypertension

Detaylı

ÇOCUKLUK ÇAĞINDA HĠPERTANSĠYON Tedavi

ÇOCUKLUK ÇAĞINDA HĠPERTANSĠYON Tedavi ÇOCUKLUK ÇAĞINDA HĠPERTANSĠYON Tedavi Dr. Aytül NOYAN Asıl HT TEDAVĠSĠNDE baģlık stili için tıklatın AMAÇ KB nı 95p altına düģürmek Kısa-uzun dönemde kardiyovaskuler hastalık ve hedef organ hasarı riskini

Detaylı

Kan Akımı. 5000 ml/dk. Kalp Debisi DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII. Dr. Nevzat KAHVECİ

Kan Akımı. 5000 ml/dk. Kalp Debisi DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII. Dr. Nevzat KAHVECİ MERKEZİ SİNİR SİSTEMİNİN İSKEMİK YANITI DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII Dr. Nevzat KAHVECİ Kan basıncı 60 mmhg nın altına düştüğünde uyarılırlar. En fazla kan basıncı 1520 mmhg ya düştüğünde uyarılır.

Detaylı

Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay

Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay Metabolik Sendrom Tanı Tedavi Dr. Abdullah Okyay Metabolik Sendrom İnsülin direnci (İR) zemininde ortaya çıkan Abdominal obesite Bozulmuş glukoz toleransı (BGT) veya DM HT Dislipidemi Enflamasyon, endotel

Detaylı

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015

Hipertansiyon. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı. Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Hipertansiyon HT Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Toplum İçin Bilgilendirme Sunumları 2015 Bu sunum Arş. Gör. Dr. Neslihan Yukarıkır ve Arş. Gör. Dr. Dilber Deryol Nacar

Detaylı

HİPERTANSİYON. Dr. A. Özlem DURMUŞ. Ekim 2008

HİPERTANSİYON. Dr. A. Özlem DURMUŞ. Ekim 2008 HİPERTANSİYON Dr. A. Özlem DURMUŞ Ekim 2008 Tanım Hipertansiyon (HT) Arteryal kan basıncındaki kalıcı ve anormal yüksekliktir. HİPERTANSİYON Arteriyel kan basıncının devamlı yükselmesi ile kendini gösteren

Detaylı

NIDDM ve Hipertansiyon. Prof. Dr. H. Hüsrev Hatemi

NIDDM ve Hipertansiyon. Prof. Dr. H. Hüsrev Hatemi NIDDM ve Hipertansiyon Prof. Dr. H. Hüsrev Hatemi Diabet ve Hipertansiyon Diabetik hastalarda, büyük damar hastalıkları ve ateroskleroz, anlamlı olarak fazla görülür. Diabetiklerde, diabetik olmayanlara

Detaylı

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi

VAKA SUNUMU. Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi VAKA SUNUMU Dr. Arif Alper KIRKPANTUR Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nefroloji Ünitesi ÖYKÜ 58 yaşında, erkek hasta, emekli memur, Ankara 1989: Tip 2 DM tanısı konularak, oral antidiyabetik

Detaylı

Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir

Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir Kalp yetmezliği Ventrikülün dolumunu veya kanı pompalamasını önleyen yapısal veya işlevsel herhangi bir kalp bozukluğu nedeniyle oluşan karmaşık

Detaylı

Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014. Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi

Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014. Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Hipertansiyon Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar-2014 Dr. Mehmet KANBAY Nefroloji B.D. İstanbul Medeniyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Kontrolsüz Hipertansiyonun Bedeli SVO geçiren hastaların.. J Rendon et al.,

Detaylı

HİPERTANSİYON. Günümüzün En Çok Öldüren Hastalığı

HİPERTANSİYON. Günümüzün En Çok Öldüren Hastalığı Günümüzün En Çok Öldüren Hastalığı HİPERTANSİYON Prof. Dr. Mustafa ARICI Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı ve Halk Sağlığı Enstitüsü Öğretim Üyesi

Detaylı

JNC 8 göre Hipertansif Hastanın Tedavide Kan Basıncı Hedefi Ne Olmalı

JNC 8 göre Hipertansif Hastanın Tedavide Kan Basıncı Hedefi Ne Olmalı JNC 8 göre Hipertansif Hastanın Tedavide Kan Basıncı Hedefi Ne Olmalı Prof. Dr. Bülent ALTUN Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Dünyada Hipertansiyon

Detaylı

Hikmet Demir 53 Yaşında 2 Çocuk babası Emekli devlet memuru İstanbul da yaşıyor

Hikmet Demir 53 Yaşında 2 Çocuk babası Emekli devlet memuru İstanbul da yaşıyor Hikmet Demir Hikmet Demir 53 Yaşında 2 Çocuk babası Emekli devlet memuru İstanbul da yaşıyor Hikmet Demir, 53 Yaşında 2 Çocuk babası Emekli devlet memuru İstanbul da yaşıyor Yakınma: Gözlerde uçuşmalar,

Detaylı

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ

PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA AKIM ARACILI DİLATASYON VE ASİMETRİK DİMETİLARGİNİN MORTALİTEYİ BELİRLEMEZ Sami Uzun 1, Serhat Karadag 1, Meltem Gursu 1, Metin Yegen 2, İdris Kurtulus 3, Zeki Aydin 4, Ahmet

Detaylı

BÜTÜN N BETA BLOKERLER AYNI MIDIR? Dr. Ahmet Kıykım

BÜTÜN N BETA BLOKERLER AYNI MIDIR? Dr. Ahmet Kıykım BÜTÜN N BETA BLOKERLER AYNI MIDIR? Dr. Ahmet Kıykım Mersin Üniversitesi Tıp T p Fakültesi İç Hastalıklar kları A.D., Nefroloji B.D. Sunum Planı Tarihçe Sınıflama Klinik özellikler Diğer antihipertansif

Detaylı

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Doç. Dr. Sedat YANTURALI Dokuz Eylul Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı İzmir sedat.yanturali@deu.edu.tr 1 Sunu Planı Hipertansiyona genel bakış

Detaylı

KAN AKIMININ KONTROLÜ. 1- Otoregülasyon veya Miyojenik Regülasyon 2- Metabolik Regülasyon KAN AKIMININ LOKAL KONTROLÜ DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ IV

KAN AKIMININ KONTROLÜ. 1- Otoregülasyon veya Miyojenik Regülasyon 2- Metabolik Regülasyon KAN AKIMININ LOKAL KONTROLÜ DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ IV KAN AKIMININ KONTROLÜ Nöronal Humoral Lokal Otonom Sinir Sistemi Plazma Epinefrin, Anjiyotensin II, Vazopressin, İyonlar Akut Kontrol DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ IV Uzun Süreli Kontrol Dr. Nevzat KAHVECİ

Detaylı

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği

Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği Kronik Hipotansif Diyabetik Hemodiyaliz Hastalarında Midodrin Tedavisinin Etkinliği M E T I N S A R I K A Y A, F U N D A S A R I, J I N I G Ü N E Ş, M U S T A F A E R E N, A H M E T E D I P K O R K M A

Detaylı

7 Mayıs, 2015 - Antalya

7 Mayıs, 2015 - Antalya 7 Mayıs, 2015 - Antalya Dernekler Uzlaşı Raporu Kurulu Dernek Türk Kardiyoloji Derneği (TKD) Türk İç Hastalıkları Uzmanlık Derneği (TİHUD) Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği (TEMD) Türk Nefroloji

Detaylı

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Sık Görülen Kardiyolojik Sorunlarda Güncelleme Sempozyum Dizisi No: 40 Haziran 2004; s. 69-74 Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım Prof. Dr. Hakan

Detaylı

Soru 1. Türkiye de 1 günde tüketilen ekmek miktarı kaç adettir? A) 41 milyon B) 61 milyon C) 81 milyon D) 101 milyon E) 121 milyon

Soru 1. Türkiye de 1 günde tüketilen ekmek miktarı kaç adettir? A) 41 milyon B) 61 milyon C) 81 milyon D) 101 milyon E) 121 milyon Birincilik Ödülü İkincilik Ödülü Üçüncülük Ödülü Soru 1 Türkiye de 1 günde tüketilen ekmek miktarı kaç adettir? A) 41 milyon B) 61 milyon C) 81 milyon D) 101 milyon E) 121 milyon EKMEK DANİMARKA FİNLANDİYA

Detaylı

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI Doç.Dr.Mitat KOZ Fiziksel Uygunluk Test Sonuçları Klinik Egzersiz Test Sonuçları Fiziksel Uygunluk Test Sonuçlarının Yorumlanması Bireyler arası karşılaştırmalar

Detaylı

kim korkar hipertansiyondan? Dr. Timur Timurkaynak Bayındır Sağlık Grubu İstanbul

kim korkar hipertansiyondan? Dr. Timur Timurkaynak Bayındır Sağlık Grubu İstanbul kim korkar hipertansiyondan? Dr. Timur Timurkaynak Bayındır Sağlık Grubu İstanbul öğrenim hedefi 2011 de Hipertansif bir hastaya nasıl yaklaşmamız gerekir? Yol haritası Epidemiyoloji Hipertansif hasta

Detaylı

Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Kanser Hastalığına Eşlik Eden Kronik Hastalıklar-I Hipertansiyon

Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Kanser Hastalığına Eşlik Eden Kronik Hastalıklar-I Hipertansiyon Dr. Lütfi Kırdar Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kanser Hastalığına Eşlik Eden Kronik Hastalıklar-I Hipertansiyon HİPERTANSİYON Dr. Hatice ODABAŞ Yüksek Kan Basıncının Nasıl Bir Tehlikesi Vardır?

Detaylı

Hipertansiyonda Tedavi Algoritması. Dr. Alparslan Ersoy

Hipertansiyonda Tedavi Algoritması. Dr. Alparslan Ersoy Hipertansiyonda Tedavi Algoritması Dr. Alparslan Ersoy Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı 6.Uludağ Nöroloji Günleri, 11 Mart 2011 Kan Basıncı kanın damar duvarına yaptığı basınç Komplike

Detaylı

T.C. SALIK BAKANLII L ETFAL ETM VE ARATIRMA HASTANES 3. Ç HASTALIKLARI KLN KLNK EF: UZM. DR. FATH BORLU.

T.C. SALIK BAKANLII L ETFAL ETM VE ARATIRMA HASTANES 3. Ç HASTALIKLARI KLN KLNK EF: UZM. DR. FATH BORLU. T.C. SALIK BAKANLII L ETFAL ETM VE ARATIRMA HASTANES 3. Ç HASTALIKLARI KLN KLNK EF: UZM. DR. FATH BORLU. HPERTANSYONDA OLUAN MKROALBUMNÜR ÜZERNE OLMESARTAN TEDAVSNN ETKS (UZMANLIK TEZ) DR.SEDAT YT STANBUL

Detaylı

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar Diyet denilince aklımıza aç kalmak gelir. Bu nedenle biz buna ''sağlıklı beslenme programı'' diyoruz. Aç kalmadan ve bütün besin öğelerinden dengeli biçimde alarak zayıflamayı ve bu kiloda kalmayı amaçlıyoruz.

Detaylı

Sabit Doz Kombinasyonlarının Antihipertansif Tedavideki Yeri

Sabit Doz Kombinasyonlarının Antihipertansif Tedavideki Yeri Sabit Doz Kombinasyonlarının Antihipertansif Tedavideki Yeri Doç. Dr. Başol CANBAKAN Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Kliniği Plan Amaç Kombinasyon tedavisi bir ihtiyaç mı? Kombinasyon

Detaylı

Prof. Dr. Azem AKILLI EÜTF Kardiyoloji İzmir

Prof. Dr. Azem AKILLI EÜTF Kardiyoloji İzmir Kalp yetersizliğine ine sahip yaşlılarda larda Nebivolol ü ün KARDİYAK SONUÇLARA (outcomes)) ve rehospitalizasyon üzerindeki etkileri Prof. Dr. Azem AKILLI EÜTF Kardiyoloji İzmir Hipertansiyonla Mücadele

Detaylı

Prof.Dr. Oktay Ergene. Kardiyoloji Kliniği

Prof.Dr. Oktay Ergene. Kardiyoloji Kliniği Hipertrigliseridemii id i Tedavisi i Prof.Dr. Oktay Ergene İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Kliniği Hipertrigliseridemi Gelişimiş VLDL Chylomicron Liver Defective Lipolysis Remnants

Detaylı

HİPERTANSİF HASTALARDA HEDEF TANSİYON DEĞERLERİNE ULAŞMA ORANLARININ HOLTER(ABPM) İLE DEĞERLENDİRİLMESİ

HİPERTANSİF HASTALARDA HEDEF TANSİYON DEĞERLERİNE ULAŞMA ORANLARININ HOLTER(ABPM) İLE DEĞERLENDİRİLMESİ T.C SAĞLIK BAKANLIĞI ŞİŞLİ ETFAL EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ 2.İÇ HASTALIKLARI KLİNİĞİ Klinik Şefi : Doç.Dr.Yüksel ALTUNTAŞ HİPERTANSİF HASTALARDA HEDEF TANSİYON DEĞERLERİNE ULAŞMA ORANLARININ HOLTER(ABPM)

Detaylı

ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ

ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ ESANSİYEL HİPERTANSİYONLU HASTALARDA PLAZMA APELİN ve ADMA DÜZEYLERİ Çelebi G., 1 Sönmez A., 2 Erdem G., 1 Tapan S., 3 Taşçı İ., 1 Erçin C.N., 4 Doğru T., 4 Kılıç S., 5 Üçkaya G., 2 Yılmaz Mİ., 6 Kutlu

Detaylı

Sempatik Sinir Sistemi ve Hipertansiyon. Dr. Yunus Erdem Hacettepe Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Sempatik Sinir Sistemi ve Hipertansiyon. Dr. Yunus Erdem Hacettepe Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Sempatik Sinir Sistemi ve Hipertansiyon Dr. Yunus Erdem Hacettepe Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyonun Belirleyicileri GRA Anjiotensin Diyabet Kallikrein Na-Li countertransport Haptoglobin Eritrosit

Detaylı

Gebe ve Emziren Kadında Antihipertansif Tedavi. Prof Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı

Gebe ve Emziren Kadında Antihipertansif Tedavi. Prof Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı Gebe ve Emziren Kadında Antihipertansif Tedavi Prof Dr Serhan Tuğlular MÜTF Nefroloji Bilim Dalı Konunun Önemi Gebelikte karşılaşılan en sık dahili sorun HİPERTANSİYON (Tüm gebeliklerin % 6-8 i) 1. Kronik

Detaylı

24 Ekim 2014/Antalya 1

24 Ekim 2014/Antalya 1 Kronik Böbrek Hastalığının Kontrolü ve Yönetimi Doç. Dr. Öznur USTA YEŞİLBALKAN Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi İç Hastalıkları Hemşireliği o.u.yesilbalkan@ege.edu.tr 24 Ekim 2014/Antalya 1 SUNUM

Detaylı

Diyet Önerileri ve Etkisi

Diyet Önerileri ve Etkisi Akılcı Hipertansiyon Tedavisi Diyet Önerileri ve Etkisi Dr. Soner Duman Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi İç ç Hastalıkları Anabilim Dalı 15. Ulusal Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Kongresi, 24-26 Nisan

Detaylı

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi

Op Dr Aybala AKIL. ACIBADEM Bodrum Hastanesi Sağlıklı bir anne için Sağlıklı beslenme Düzenli hekim kontrolü Gebelik öncesi hastalıkların sıkı takibi Sağlıklı bir yaşam tarzı Huzurlu bir gebelik süreci Sağlıklı beslenme = Dengeli beslenme Proteinler

Detaylı

Kardiyovasküler hastalık sürecini değiştirebilir miyiz? ARB lerin rolü. Dr Ömer Kozan DEÜTF İzmir

Kardiyovasküler hastalık sürecini değiştirebilir miyiz? ARB lerin rolü. Dr Ömer Kozan DEÜTF İzmir Kardiyovasküler hastalık sürecini değiştirebilir miyiz? ARB lerin rolü Dr Ömer Kozan DEÜTF İzmir Kan basıncı ölçümü Kan basıncı yatar, oturur, ayakta ölçülebilir. Oturur durumdayken sırt rahatça bir yere

Detaylı

. chröder, P. brams (E -ba kan), K.-E. ndersson,. rtibani,.r. happle,.. Drake,. Hampel,. eisius,. ubaro,.. hüroff (Ba kan)

. chröder, P. brams (E -ba kan), K.-E. ndersson,. rtibani,.r. happle,.. Drake,. Hampel,. eisius,. ubaro,.. hüroff (Ba kan) (Metin güncelleme Mart 2009). chröder, P. brams (E-bakan), K.-E. ndersson,. rtibani,.r. happle,.. Drake,. Hampel,. eisius,. ubaro,.. hüroff (Bakan) riner inkontinans () erkeklere göre kadnlarda çok daha

Detaylı

Yeni Kılavuzlar, Değişen Hedefler, KY ve AKS da HT Tedavisi. Prof. Dr. Oktay Ergene

Yeni Kılavuzlar, Değişen Hedefler, KY ve AKS da HT Tedavisi. Prof. Dr. Oktay Ergene Yeni Kılavuzlar, Değişen Hedefler, KY ve AKS da HT Tedavisi Prof. Dr. Oktay Ergene Yeni Hipertansiyon Kılavuzları ESC/ESH 2013 JNC-8 ASH/ISH 2014 CHEP 2014 NICE 2011 Kan BasıncıDüzeylerine İlişkin Tanımlar

Detaylı

Kadınlar ve Hipertansiyon. Prof. Dr. Betül Kalender Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji BD 21. 05. 2010

Kadınlar ve Hipertansiyon. Prof. Dr. Betül Kalender Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji BD 21. 05. 2010 Kadınlar ve Hipertansiyon Prof. Dr. Betül Kalender Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji BD 21. 05. 2010 Konuşma Planı Kadınlarda hipertansiyon prevalansı, farkındalık, tedavi ve kontrol oranları

Detaylı

HİPERTANSİYONDA HASTA ODAKLI TEDAVİ. Dr. Seyit Mehmet KAYACAN İstanbul Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı

HİPERTANSİYONDA HASTA ODAKLI TEDAVİ. Dr. Seyit Mehmet KAYACAN İstanbul Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı HİPERTANSİYONDA HASTA ODAKLI TEDAVİ Dr. Seyit Mehmet KAYACAN İstanbul Tıp Fakültesi, İç Hastalıkları Anabilim Dalı Türkiye de Hipertansiyon 40 35 30 31,8 30,3 27,5 28,4 36,1 32,3 25 20 15 2003 2012 10

Detaylı

Kontrolsüz z Hipertansiyon: Hastaya / Hekime Ait Faktörler

Kontrolsüz z Hipertansiyon: Hastaya / Hekime Ait Faktörler Kontrolsüz z Hipertansiyon: Hastaya / Hekime Ait Faktörler Prof. Dr. Mehmet Şükrü Sever İstanbul Tıp T p Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı 11. Ulusal Hipertansiyon ve Böbrek B Hastalıklar kları Kongresi 13-17

Detaylı

HİPERTANSİYON. Dr.Erhan Arıkan KEAH Acil Tıp Kliniği

HİPERTANSİYON. Dr.Erhan Arıkan KEAH Acil Tıp Kliniği HİPERTANSİYON Dr.Erhan Arıkan KEAH Acil Tıp Kliniği Hipertansiyon (HT) dünyada yaklaşık 1 milyar hastayı etkileyen cok yaygın bir hastalıktır. Tüm tedavilere rağmen kronik HT hastalarının sadece %50 sinin

Detaylı

Hipertansiyon İçin Birinci Basamak Kullanımına Yönelik Kanıta Dayalı Bir Rehber Çalışması

Hipertansiyon İçin Birinci Basamak Kullanımına Yönelik Kanıta Dayalı Bir Rehber Çalışması Ankara Medical Journal 2012; 12(4):205-213 Derleme Hipertansiyon İçin Birinci Basamak Kullanımına Yönelik Kanıta Dayalı Bir Rehber Çalışması AN EVIDENCE BASED GUIDELINE FOR HYPERTENSION IN PRIMARY CARE

Detaylı

RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi

RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi RENAL ARTER DARLIĞI VE HİPERTANSİYON TEDAVİSİ Medikal tedavi daha iyi Dr. Halil Yazıcı İstanbul Tıp Fakültesi, Nefroloji Bilim Dalı Renal arter stenozu Anatomik bir tanı Asemptomatik Renovasküler hipertansiyon

Detaylı

KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU?

KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU? KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU? TABİ Kİ HAYIR, HER HASTAYA VERMELİYİZ DR. SABRİ DEMİ RCAN Beta Blokerler Adrenerjik reseptörler katekolaminler tarafından stimüle edilen G-protein

Detaylı

Diyabetik Hasta Takibi. Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli

Diyabetik Hasta Takibi. Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli Diyabetik Hasta Takibi Dr. Hasan Onat PHD Diyabet Çalışma Grubu İnece ASM, Kırklareli Amaç Bu oturum sonunda katılımıcı hekimler birinci basamakta Diyabet hastalığının yönetimi konusunda bilgi sahibi olacaklardır.

Detaylı

OBEZİTE İLE MÜCADELE VE KONTROL PROGRAMI & TÜRKİYE DİYABET KONTROL PROGRAMI -TGDF-

OBEZİTE İLE MÜCADELE VE KONTROL PROGRAMI & TÜRKİYE DİYABET KONTROL PROGRAMI -TGDF- OBEZÝTE (ÞÝÞMANLIK) ÝLE MÜCADELE VE KONTROL PROGRAMI EYLEM PLANI (2010-2014) OBEZİTE İLE MÜCADELE VE KONTROL PROGRAMI & TÜRKİYE DİYABET KONTROL PROGRAMI -TGDF- Doç. Dr. Serdar GÜLER Türkiye Obezite ve

Detaylı

NEFROTİK SENDROM. INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013

NEFROTİK SENDROM. INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013 NEFROTİK SENDROM INTERN DR. H.RUMEYSA DAĞ Eylül 2013 NEFROTİK SENDROM NEDİR? Nefrotik sendrom ; proteinüri (günde 3.5gr/gün/1.73 m2), hipoalbüminemi (

Detaylı

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ Dr. Lale Sever Intradiyalitik Komplikasyonlar Sık Kalıcı morbidite Mortalite Hemodiyaliz Komplike bir işlem! Venöz basınç monitörü Hava detektörü

Detaylı

SALTurk Çalışması. Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması. 22 Mayıs 2008 - Antalya

SALTurk Çalışması. Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması. 22 Mayıs 2008 - Antalya SALTurk Çalışması Türk Toplumunda Tuz Tüketimi ve Kan Basıncı Çalışması 22 Mayıs 2008 - Antalya Amaç Türkiye de günlük tuz alımını saptamak Sodyum alımı ve hipertansiyon ilişkisini araştırmak Kabul ve

Detaylı

Birinci Basamakta Böbrek Hasarının Değerlendirilmesi Proteinüri; Kimde, Nasıl Bakılmalı, Nasıl Değerlendirilmeli?

Birinci Basamakta Böbrek Hasarının Değerlendirilmesi Proteinüri; Kimde, Nasıl Bakılmalı, Nasıl Değerlendirilmeli? Birinci Basamakta Böbrek Hasarının Değerlendirilmesi Proteinüri; Kimde, Nasıl Bakılmalı, Nasıl Değerlendirilmeli? Dr. İhsan ERGÜN Ufuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Gerçek bir pozitiflik söz konusu mudur?

Detaylı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı

Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı Sağlıklı Kan Basıncı Sağlıklı Kalp Atımı 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. 17 MAYIS 2013 Dünya Hipertansiyon Ligi Girişimidir. Hipertansiyon Nedir? Çoğunlukla yüksek kan basıncı olarak

Detaylı

Yeni Tanı Hipertansiyon Hastalarında Tiyol Disülfid Dengesi

Yeni Tanı Hipertansiyon Hastalarında Tiyol Disülfid Dengesi Yeni Tanı Hipertansiyon Hastalarında Tiyol Disülfid Dengesi İhsan Ateş 1, Nihal Özkayar 2,Bayram İnan 1, F. Meriç Yılmaz 3, Canan Topçuoğlu 3, Özcan Erel 4, Fatih Dede 2, Nisbet Yılmaz 1 1 Ankara Numune

Detaylı

ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ

ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ ÜRİNER SİSTEM ANATOMİ ve FİZYOLOJİSİ İdrar oluşturmak... Üriner sistemin ana görevi vücutta oluşan metabolik artıkları idrar yoluyla vücuttan uzaklaştırmak ve sıvı elektrolit dengesini korumaktır. Üriner

Detaylı

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ YÜKSEK TANSİYONLU HASTALAR. Eğitim Koordinatörlüğü

TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ YÜKSEK TANSİYONLU HASTALAR. Eğitim Koordinatörlüğü TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ YÜKSEK TANSİYONLU HASTALAR Eğitim Koordinatörlüğü BANA 3 SORU SOR Herkes sağlıkla ilgili konularda bilgi sahibi olmak, sorularına

Detaylı

Hemodiyaliz hastalarında hipertansiyonun medikal tedavisi

Hemodiyaliz hastalarında hipertansiyonun medikal tedavisi Hemodiyaliz hastalarında hipertansiyonun medikal tedavisi Prof. Dr. F. Fevzi Ersoy Akdeniz Üniversitesi Tıp T p Fakültesi Antalya HD hastalarında hipertansiyonun tanımı: Sorunlar: Prediyaliz değerlerinin

Detaylı

Hipertansiyon Tedavisinde Yeni Klavuzlar, Tedavide Değişenler, Yeni Sorunlar

Hipertansiyon Tedavisinde Yeni Klavuzlar, Tedavide Değişenler, Yeni Sorunlar Hipertansiyon Tedavisinde Yeni Klavuzlar, Tedavide Değişenler, Yeni Sorunlar Dr.Şükrü ULUSOY KTÜ T p Fakültesi Nefroloji BD Niçin güncelleme? Son iki yıl içindeki klavuzu etkileyebilecek çalışmaların

Detaylı

Prof.Dr.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı. 2006-2007 Eğitim yılı

Prof.Dr.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı. 2006-2007 Eğitim yılı ASİT Prof.Dr.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı 2006-2007 Eğitim yılı Ders programı Asitin tanımı Fizik muayene bulguları Asit miktarının ifadesi Asit yapan nedenler Asitli hastada ayırıcı tanı

Detaylı

KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI

KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI KARŞIYAKA HİPERTANSİYON PREVALANS VE FARKINDALIK (KARHİP) ÇALIŞMASI Hipertansiyon (HT) çağımızın en önemli sağlık sorunu olup mortalite ve morbidite nedenlerinin başında gelmektedir. Türkiye de de tüm

Detaylı

Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı

Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı Portal Hipertansiyon Prof.Dr.Abdullah.Abdullah SONSUZ Gastroenteroloji Bilim Dalı 2006-2007 GİS Dalak Portal Ven Karaciğer Hepatik Ven Hepatik Arter Portal Hipertansiyonun Tanımı Portal hipertansiyon:

Detaylı

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI

BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI BÖBREK YETMEZLİĞİ TANI VE TEDAVİ SEÇENEKLERİ DR MÜMTAZ YILMAZ EÜTF İÇ HASTALIKLARI NEFROLOJİ BİLİM DALI Kronik böbrek hastalığı-tanım Glomerül filtrasyon hızında (GFH=GFR) azalma olsun veya olmasın, böbrekte

Detaylı

Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi

Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi DİYALİZ-MORTALİTE 200 ölüm/1000 hasta-yıl. USRDS-2011 En önemli ölüm nedeni kardiyak hastalıklardır. USRDS -2011:

Detaylı

Orta Yaşlı Primer Hipertansif Hastalarda Hedef Organ Hasarını Belirleyen Cystatin C değil, Ürik Asittir

Orta Yaşlı Primer Hipertansif Hastalarda Hedef Organ Hasarını Belirleyen Cystatin C değil, Ürik Asittir Orta Yaşlı Primer Hipertansif Hastalarda Hedef Organ Hasarını Belirleyen Cystatin C değil, Ürik Asittir Belda Dursun 1, Betül Altay-Özer 2, Aytül Belgi 3, Çağatay Andıç 4, Aslı Baykal 2, Ali Apaydın 3,

Detaylı

100. Aşağıdaki ilaçlardan hangisi, bipolar (manik depresif) bozukluğun tedavisinde öncelikli bir seçenek değildir?

100. Aşağıdaki ilaçlardan hangisi, bipolar (manik depresif) bozukluğun tedavisinde öncelikli bir seçenek değildir? 100. Aşağıdaki ilaçlardan hangisi, bipolar (manik depresif) bozukluğun tedavisinde öncelikli bir seçenek değildir? A) Karbamazepin B) Lamotrijin C) Lityum karbonat D) Valproik asit E) Duloksetin Referans:

Detaylı

KORTİZOL, METABOLİK SENDROM VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR

KORTİZOL, METABOLİK SENDROM VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR KORTİZOL, METABOLİK SENDROM VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR Prof.Dr. ARZU SEVEN İ.Ü.CERRAHPAŞA TIP FAKÜLTESİ BİYOKİMYA ANABİLİM DALI DİSMETABOLİK SENDROM DİYABESİTİ SENDROM X İNSÜLİN DİRENCİ SENDROMU METABOLİK

Detaylı

PERİFERİK ARTER HASTALIĞI. Dr Sim Kutlay

PERİFERİK ARTER HASTALIĞI. Dr Sim Kutlay PERİFERİK ARTER HASTALIĞI Dr Sim Kutlay ENDOTEL Nitrik oksit Endotelin-1 Anjiotensin II Nitrik oksit NF-kB aktivasyonu Anjiotensin II Aktivatör protein-1 aktivasyonu Nitrik oksit Doku faktörü Plazminojen

Detaylı

Amaç: Egzersiz programına katılmak üzere gelen bireylerin başlangıçta var olan hastalıklarını ve hastalık risk sınıflamasını öğrenmek

Amaç: Egzersiz programına katılmak üzere gelen bireylerin başlangıçta var olan hastalıklarını ve hastalık risk sınıflamasını öğrenmek Amaç: Egzersiz programına katılmak üzere gelen bireylerin başlangıçta var olan hastalıklarını ve hastalık risk sınıflamasını öğrenmek 2 Egzersiz programına başlamadan önce bireyin aşağıdaki değerlendirmesinin

Detaylı

Kronik böbrek hastalığı adeta bir salgın halini almıģ olan önemli bir halk sağlığı sorunudur.

Kronik böbrek hastalığı adeta bir salgın halini almıģ olan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Kronik böbrek hastalığı adeta bir salgın halini almıģ olan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Basit ve ucuz bazı testlerle erken saptandığında önlenebilir veya ilerlemesi geciktirilebilir olmasına karģın,

Detaylı

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON

Tarifname BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON 1 Tarifname Teknik Alan BÖBREKÜSTÜ BEZĠ YETMEZLĠĞĠNĠN TEDAVĠSĠNE YÖNELĠK BĠR FORMÜLASYON Buluş, böbreküstü bezi yetmezliğinin tedavisine yönelik oluşturulmuş bir formülasyon ile ilgilidir. Tekniğin Bilinen

Detaylı

PANEL: HİPERTANSİYON Tedavide Güncel Yaklaşımlar

PANEL: HİPERTANSİYON Tedavide Güncel Yaklaşımlar PANEL: HİPERTANSİYON Tedavide Güncel Yaklaşımlar Prof. Dr. Caner Kabasakal 8. ULUSAL ÇOCUK NEFROLOJİ KONGRESİ 2014 ANTALYA HİPERTANSİYON: Toplum sorunu HİPERTANSİYON:Önemi Erişkin çalışmaları: Hipertansiflerde

Detaylı

ULUSAL KALP SAĞLIĞI POLİTİKASI ANA İLKELERİ

ULUSAL KALP SAĞLIĞI POLİTİKASI ANA İLKELERİ ULUSAL KALP SAĞLIĞI POLİTİKASI ANA İLKELERİ 1. Dünyada kalp-damar hastalıkları ile ilgili epidemiyolojik gerçekler 1.1. Kalp ve Damar Hastalığı Kavramı 1.2. Dünyada Kalp ve Damar Hastalıklarının Epidemiyolojisi

Detaylı

DİYABET ve HİPERTANSİYON. Dr. Güliz DİRİMEN ARIKAN

DİYABET ve HİPERTANSİYON. Dr. Güliz DİRİMEN ARIKAN DİYABET ve HİPERTANSİYON Dr. Güliz DİRİMEN ARIKAN DİYABET Nedir? İnsülin hormonu üretimi ve/veya kullanımındaki yetersizliğin neden olduğu, Kadın ve erkeklerde en sık rastlanan metabolizma bozukluğudur.

Detaylı

ASEMPTOMATİK HİPERÜRİSEMİYİ TEDAVİ EDELİM Mİ? Dr. Elif Arı Bakır Dr. Lütfi Kırdar Kartal EAH Nefroloji Kliniği

ASEMPTOMATİK HİPERÜRİSEMİYİ TEDAVİ EDELİM Mİ? Dr. Elif Arı Bakır Dr. Lütfi Kırdar Kartal EAH Nefroloji Kliniği ASEMPTOMATİK HİPERÜRİSEMİYİ TEDAVİ EDELİM Mİ? Dr. Elif Arı Bakır Dr. Lütfi Kırdar Kartal EAH Nefroloji Kliniği Asemptomatik Hiperürisemi Tanım: Serum ürik asit düzeyinin kristal depolanma hastalığı bulguları

Detaylı

Dirençli hipertansif hasta yönetimi Nurol Arık Dirençli hipertansiyon nedir? A.Bir hipertansif hastada kan basıncının kontrol altına alınması için 4 ilaç gerekmesi B.Sekonder hipertansiyon varlığı için

Detaylı

Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği

Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği Tip 2 Diyabetlilerde Kardiyovasküler Hastalık Riskini Azaltma: Eğitimin Etkinliği Ayfer Bayındır Şeyda Özcan İlhan Satman Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sağlık Yüksekokulu Koç Üniversitesi Hemşirelik

Detaylı

Hipertansiyon (HT) Komplike olmamış primer HT Komplike olmuş primer HT ( DM, KBY, KKY, İKH) Gebelikte HT Sekonder HT Hipertansif aciller

Hipertansiyon (HT) Komplike olmamış primer HT Komplike olmuş primer HT ( DM, KBY, KKY, İKH) Gebelikte HT Sekonder HT Hipertansif aciller Hipertansiyon (HT) Komplike olmamış primer HT Komplike olmuş primer HT ( DM, KBY, KKY, İKH) Gebelikte HT Sekonder HT Hipertansif aciller Asemptomatik ciddi HT (hedef organ hasarı yok KB>180/110 Hipertansif

Detaylı

ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir.

ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir. ÇALIŞMANIN AMACI: Türkiye de erişkinlerde ( 20 yaş) metabolik sendrom sıklığını tespit etmektir. Metabolik Sendrom Araştırma Grubu Prof.Dr. Ömer Kozan Dokuz Eylül Üniv. Tıp Fak. Kardiyoloji ABD, İzmir

Detaylı

HİPERTANSİYONLU HASTALARA ANKET BİLGİNİZİ ÖLÇÜN

HİPERTANSİYONLU HASTALARA ANKET BİLGİNİZİ ÖLÇÜN HİPERTANSİYONLU HASTALARA ANKET BİLGİNİZİ ÖLÇÜN Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Hipertansiyon tedavisinin başarılı olması alışkanlıkların değiştirilmesi, yaşam düzeni değişikliklerinin önemi büyüktür. Bu anketin

Detaylı

İPERTANSİ PERTANS F HASTA

İPERTANSİ PERTANS F HASTA YAŞLI HİPERTANSİF HASTA Dr. Melda Dilek Ülkemizde Nüfus Piramidi Nüfus ;75 627 384 (31.12.2012) 65 ve dh daha yukarı yaştaki nüfusun oranı %7,5 tur. Ülkemizde Nüfus Projeksiyonları Ülkemizde Nüfus Projeksiyonları

Detaylı

HİPERTANSİF HASTAYI NASIL DEĞERLENDİRELİM? Dr. Melda Dilek Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi

HİPERTANSİF HASTAYI NASIL DEĞERLENDİRELİM? Dr. Melda Dilek Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi HİPERTANSİF HASTAYI NASIL DEĞERLENDİRELİM? Dr. Melda Dilek Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Tanım Kan basıncının sistolik için 140mmHg, diyastolik için 90 mmhg ve üzerinde olmasıdır. Evans ve Rose

Detaylı

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler

DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler DİYABET NEDİR? Özel Klinik ve Merkezler Diyabet nedir? Diyabet hastalığı, şekerin vücudumuzda kullanımını düzenleyen insülin olarak adlandırdığımız hormonun salınımındaki eksiklik veya kullanımındaki yetersizlikten

Detaylı

İntrasellüler Sıvı (Hücre İçi Sıvı) Extrasellüler Sıvı (Hücre Dışı Sıvı) Total Vücut Suyu 60 = 42 lt Vücut Sıvı Bölmelerini Etkileyen Faktörler

İntrasellüler Sıvı (Hücre İçi Sıvı) Extrasellüler Sıvı (Hücre Dışı Sıvı) Total Vücut Suyu 60 = 42 lt Vücut Sıvı Bölmelerini Etkileyen Faktörler Vücut ağırlığının yaklaşık %60 ını su oluşturur. Ölçümünde Deuterium Oksid kullanılır. Yağ dokusu ve yaş ile ters, kas dokusu ile doğru orantılıdır. Total vücut suyu, genel anlamda iki büyük kompartmanda

Detaylı

ANTİHİPERTANSİF TEDAVİDE İLAÇ ETKİLEŞİMLERİ. Dr. Yusuf OĞUZ GATA Nefroloji BD

ANTİHİPERTANSİF TEDAVİDE İLAÇ ETKİLEŞİMLERİ. Dr. Yusuf OĞUZ GATA Nefroloji BD ANTİHİPERTANSİF TEDAVİDE İLAÇ ETKİLEŞİMLERİ Dr. Yusuf OĞUZ GATA Nefroloji BD Antihipertansif tedavide ilaç etkileşimlerine yaklaşım Antihipertansif tedavide ilaç etkileşimlerinin önemi Antihipertansif

Detaylı

SAĞLIKLI ÇOCUK VE ADÖLESANDA TUZ KISITLANMALI MIDIR?

SAĞLIKLI ÇOCUK VE ADÖLESANDA TUZ KISITLANMALI MIDIR? SAĞLIKLI ÇOCUK VE ADÖLESANDA TUZ KISITLANMALI MIDIR? Dr. Alper Soylu Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefroloji Bilim Dalı İzmir Tuz Hastalık İlişkisi Hipertansiyon Kardiyovasküler hastalıklar

Detaylı

2013 NİSAN TUS DAHİLİYE SORULARI

2013 NİSAN TUS DAHİLİYE SORULARI 2013 NİSAN TUS DAHİLİYE SORULARI Doğru cevap: B Referans: e-tus İpucu Serisi Dahiliye Ders Notları Cilt 2 Sayfa: 10 Doğru cevap: A Referans: e-tus İpucu Serisi Dahiliye Cilt 1 Ders Notları Sayfa: 233

Detaylı

2. GENEL BİLGİLER. 2.1. Hipertansiyon. 2.1.1. Hipertansiyonun Tanımı

2. GENEL BİLGİLER. 2.1. Hipertansiyon. 2.1.1. Hipertansiyonun Tanımı 1 1. GİRİŞ Hipertansiyon, görülme sıklığı yüksek olduğu ve koroner kalp hastalığı, inme, kalp yetmezliği, böbrek yetmezliği gibi ciddi komplikasyonlara yol açabildiği için çok önemli bir halk sağlığı problemi

Detaylı

DİABETES MELLİTUS DİYABET (Şeker )HASTALIĞI. ATASAM HASTANESİ Kalite Yönetim Birimi

DİABETES MELLİTUS DİYABET (Şeker )HASTALIĞI. ATASAM HASTANESİ Kalite Yönetim Birimi DİABETES MELLİTUS DİYABET (Şeker )HASTALIĞI ATASAM HASTANESİ Kalite Yönetim Birimi BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? DİYABET(ŞEKER HASTALIĞI) NEDİR? Diyabet vücutta yeterince insülin üretilememesi veya etkili

Detaylı

G R VE AMAÇ. Obezite yalnz kiisel deil, küresel ekonomik bir halk sal sorunudur ve prevalans

G R VE AMAÇ. Obezite yalnz kiisel deil, küresel ekonomik bir halk sal sorunudur ve prevalans G R VE AMAÇ Obezite yalnz kiisel deil, küresel ekonomik bir halk sal sorunudur ve prevalans dünyann bütün bölgelerinde çocuklar, adolesan ve erikinlerde gittikçe artmaktadr. Özellikle çocuklar ve adolesanlar

Detaylı

İskemik Serebrovasküler Hastalıkta Primer Korunma

İskemik Serebrovasküler Hastalıkta Primer Korunma İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Nörolog Olmayanlar İçin Nöroloji Sempozyum Dizisi No: 42 Ocak 2005; s. 9-16 İskemik Serebrovasküler Hastalıkta Primer Korunma Prof. Dr. Birsen

Detaylı

Kadın İdrar İnkontinansı. Dr. M.NURİ BODAKÇİ

Kadın İdrar İnkontinansı. Dr. M.NURİ BODAKÇİ Kadın İdrar İnkontinansı Dr. M.NURİ BODAKÇİ Genel populasyonun çoğunda özellikle kadınlarda ve yaşlılarda mesane disfonksiyonu vardır. ICS üriner inkontinansı; objektif olarak gösterilebilen ve sosyal

Detaylı

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili;

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; KORONER RİSK TESTİ Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; Koroner kalp hastalıklarına yol açan kolesterol ve lipit testleridir. Koroner risk testleri

Detaylı

Konjestif kalp yetmezliğinin tedavisi

Konjestif kalp yetmezliğinin tedavisi Konjestif kalp yetmezliğinin tedavisi Prof. Dr. Öner Süzer www.onersuzer.com osuzer@istanbul.edu.tr Son güncelleme: 02.10.2006 Konuşma planı Bu konuda anlatılacak ilaçların toplu tanıtımı Kalp kasılmasının

Detaylı