1.3. Üründe Bulunan Ba ca Maddeler ve Kaynaklar Fiziksel Özellikler Bulan kl k Koku ve Tat

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "1.3. Üründe Bulunan Ba ca Maddeler ve Kaynaklar. 1.4.1. Fiziksel Özellikler. 1.4.1.1. Bulan kl k. 1.4.1.3. Koku ve Tat. 1.4.1.4."

Transkript

1

2 NDEK LER 1. ÜRÜN TANIMI ve ÇE TLER 1.1. Ürün Tan 1.2. Ürünün Tarihçesi 1.3. Üründe Bulunan Ba ca Maddeler ve Kaynaklar 1.4. çme Suyunun Özellikleri Fiziksel Özellikler Bulan kl k Renk Koku ve Tat Mikroorganizmalar Kimyasal Özellikler Suyun ph Sertlik 2. DÜNYA ÇME SUYU SEKTÖRÜ 2.1. Üretim ve Tüketim 2.2. Dünya Ticareti hracat thalat 2

3 3. TÜRK YE ÇME SUYU SEKTÖRÜ 3.1. Üretim ve Tüketim 3.2. D Ticaret hracat thalat 4. SEKTÖRE N MEVZUAT 5. SONUÇ VE DE ERLEND RME 6. RUHSATLI LENM ÇME SUYU VE ÇME SUYU L STES 3

4 1. ÜRÜN TANIMI ve ÇE TLER 1.1. Ürün Tan Genel anlamda su; hidrojen ve oksijen elementlerinden olu an gaz, kat ve s halde bulunabilen molekül olarak tan mlanmaktad r: H2 + ½O2 H2O + 58 Kcal/m Bir di er tan ma göre su; normal s cakl k ve bas nç alt nda s halde bulunan renksiz, kokusuz ve tats z madde olmaktad r. Bunun yan nda, insanlar n ya amsal aktivitelerini yerine getirebilmesi için içtikleri ve di er gereksinimlerini kar lad klar suya ise içme ve kullanma suyu denilmektedir. Su canl lar n tüm içsel tepkimeleriyle yak ndan ilgilidir. Suyun yard yla g da maddelerinin ve art klar n çözelti ekline dönü türülmesi ve bunlar n vücutta kullan p at lmas sa lanmaktad r. Bunun yan nda, oksijenin dokulara, dokulardan CO2 in akci erlere ta nmas kan n ola an ak m h ile ilgili olup, yine bu i lem suyun varl na ba lanmaktad r. Canl organizmalar n %60-90 sudan olu maktad r. Su tek hücreli mikroorganizmalardan en üstün yap hayvan ve bitki türlerine kadar tüm canl lar için gerekli, vazgeçilmez ve yeri doldurulamaz bir maddedir. nsan vücudunun büyük bir k sm sudan olu maktad r. Bu oran çocuklarda %75, ya larda ise %65 dolay ndad r. Bu özelliklerinin yan nda su, mikroorganizmalar n geli mesini, besinlerin ayr mas sa layan kimyasal tepkimeler için de en uygun ortam olu turmaktad r. Bu nedenle suyu çe itli yöntemlerle al nm besinler uzun süre bozulmadan saklanabilmektedir. Ekolojik denge ile çevre, bitki, hayvan ve insan sa n korunmas nda suyun önemi daha da iyi anla lmaktad r. Bu sebeple, sular n temini ve sunulmas nda kontrol ve denetim sürekli yap lmal ve temiz su kullan te vik edilmelidir. Do rudan içilebilir nitelikteki sular kayaç katmanlar aras ndan yüzeye ç kan yer alt sular r. Bu tür sular içme sular olarak nitelendirilmektedir. Baz su kaynaklar nda kalsiyum, demir veya manganez gibi metallerin çözünmü tuzlar litrede 200 mg nin alt nda olmaktad r. Bunlar yumu ak su olarak bilinmektedir. Kaynak sular n ço u gr. kadar tuz içermektedir ve en uygun içme sular aras nda yer almaktad r. 4

5 1.2. Ürünün Tarihçesi Türkiye su sanayiinin Cumhuriyet sonras ndaki geli imi, 1930 lu y llara dayanmaktad r. Daha önceki geli me ise, Sultan II. Abdülhamit in ehre kaliteli içme suyu sa lamak amac yla 1902 y nda Hamidiye tesislerini kurdurmas yla sa lanm r. Bugünkü içme suyu anlay na yönelik ilk yakla m yani el de meden eleme yap lmas ise, 1932 y nda Kocata suyu tesislerinde yap lm r y nda stanbul, Ankara, zmir ve Bursa da su dolumu yapan firmalar yayg nla r. Böylece suda sanayile me sürecinin ilk ad mlar at lmaya ba lanm r y nda ise Sa k Bakanl n n 162 say yönetmeli ini yay nlamas ile birlikte, sa ks z üretimden sa kl üretime geçilmi ve birçok vilayette modern dolum tesisleri kurulmaya ba lanm r. Bu geli me neticesinde su üretiminin sanayi haline gelmesinin de yolu aç lm r y na gelindi inde, 289 say Kaynak Sular Yönetmeli i yay nlanarak, depodan isale hatt na, imalathaneye, makinelere, elere, suyun parametrelerine, temizli e ve sa k kurallar na kadar her ey düzen alt na al nm r y nda büyük holdingler su pazar na girmeye ba lam ve bir sene sonra stanbul Su ve Kanalizasyon daresi ( SK ) kurulmu tur y llar nda polikarbon uygulamas ba lam, kaynak sular n yan nda içme sular na da üretim izni verilmi tir y nda say Do al Kaynak, Maden ve çme Sular ile T bbi Sular n stihsali, Ambalajlanmas ve Sat Hakk nda Yönetmelik yay nlanm ve PET ve PVC nin yan s ra polikarbon eye dolum izni verilmi tir. Bu yönetmelikte dolum izni verilen su çe itlerine 25 Temmuz 2001 tarihinde yay mlanan say çilebilir Nitelikte Sular n stihsali, Ambalajlanmas, Sat ve Denetlenmesi Hakk nda Yönetmelik ile i lenmi içme ve maden suyu ile yapay soda çe itleri de ilave edilmi tir. 26 Temmuz 2001 tarihinde dönemin Sa k Bakan olan Osman Durmu un talimat yla say bir genelge yay nlanarak, su sektöründeki firmalar n itirazlar na ve tepkilerine neden olan hologram uygulamas na ba lanm r. Bu tepkiler sebebiyle, 26 Haziran 2003 tarihinde Sa k Bakanl yay nlad çilebilir Nitelikteki Sular n stihsali, Ambalajlanmas, Sat ve Denetlenmesi Hakk nda Yönetmelikte De iklik Yap lmas na Dair Yönetmelik ile hologram uygulamas kald rarak, shring uygulamas na geçmi tir. 5

6 1.3. Üründe Bulunan Ba ca Maddeler ve Kaynaklar Sularda bulunan ba ca maddeler ve kaynaklar a daki tabloda özetlenmi tir: Tablo-1 SUDA BULUNAN BA LICA MADDELER VE KAYNAKLARI (*) YON K ÇÖZÜNMÜ KAYNA I POZ F NEGAT F YONLAR YONLAR Sodyum Bikarbonat Kalsiyum Karbonat Magnezyum Klorür Potasyum Florür Mineraller, Alüminyum Nitrat kat lar ve Demir Fosfat kayalar Manganez Hidroksitler Bak r Boratlar Çinko Silikatlar vs... Sülfat Atmosfer Hidrojen Organik Amonyak madde Hidrojen parçalanmas Sodyum Ya ayan organizmalar Bikarbonat Klorür Florür Klorür Bikarbonat Hidroksit Nitrit Nitrat Sülfür Organik radikaller NON YON K ÇÖZÜNMÜ ASKIDA KATI KOLLO DAL GAZLAR MADDE Kil, kum ve di er inorganik kat lar Toz - Polen Organik kat, organik at klar Algler, diatomlar Protozoa, bal klar vb. Kil Silikat Ferrikoksit Alüminyumoksit Magnezyumdioksit Karbondioksit Karbondioksit Nitrojen Oksijen Sülfürdioksit Amonyak Hümik madde Karbondioksit içeren, do al Hidrojensülfit organik bile ikler, Hidrojen sebzeye rengini Metan veren maddeler, Nitrojen di er organik at klar Oksijen Virüsler, bakteriler Algler vb. Kil, silt ve di er norganikler, VOC r inorganik kat lar, norganik içeren do al ve metaller Organik Endüstriyel iyonlar, sentetik organik içeren bile ikler Alanlar Organik bile ikler, inorganik Ya, korozyon moleküller pestisitler, virüsler, iyonlar ürünler, bakteriler protozoa vb. (*) Kaynak: I k Mühendislik Firmas web sayfas : Amonyak Karbondioksit Metan Klorür Sülfürdioksit 6

7 1.4. çme Suyunun Özellikleri Fiziksel Özellikler Su kokusuz, tats z, renksiz ve berrak bir s r. çme sular nda fenoller, ya lar gibi kötü koku ve tat veren maddeler bulunmamal r. nce katman durumunda saydam görünmesine kar n, derinli inin atmas na ba olarak ye ile bakan mavi bir renk almaktad r. Suyun fiziksel özelliklerinde çe itli sapmalar gözlenmektedir. Örne in, 4 C s cakl kta suyun özgül kütlesi 1 gr/cm³ olmaktad r. Su kat, s ve gaz hale kolayca geçebilen bir s r. Celsius ölçe ine göre normal atmosfer bas nc alt nda (760 mm civa bas nc ) 0 C de donar, 100 C de kaynar. Suyun özgül gibi erime ve buharla ma lar n da çok yüksek olmas, varl n yeryüzündeki ani s cakl k de melerini engelleyen bir etken olmas na neden olmaktad r Bulan kl k Bulan kl k kum gibi suda çözünmeyen yani ask da olan kat maddeler içeren sular n k geçirgenli inin bir ölçüsüdür. Di er bir tan mla; kil, ilt, ince parçalanm organik maddeler, yosunlar, diatometreler, demir bakterileri ve di er mikroorganizmalar n olu turdu u bir haldir. Yukar daki Tablo-1 de de gösterildi i gibi su içindeki maddeler iki gruba ayr lmakta, organik bile ikler genel olarak kokuyu, rengi ve tad belirlerken, inorganik maddeler ise bulan kl meydana getirmektedir. Bulan kl n nedeni; suyun içindeki ask da olan maddelerden, gözle görünecek büyük tortulara kadar her ey olabilmektedir. Bunlara örnek olarak kum, silis, kil, demir, sülfür, mangan, kalsiyum karbonat vb. maddeler verilebilmektedir. Ya murlarla ta nan topraktan veya nehire kar an evsel-endüstriyel at k sulardan kaynaklanan bulan kl k özellikle nehir sular nda yüksek oranda bulunmaktad r. Bu kirlenme s ras nda organik maddeler kadar inorganik maddeler de suya kar maktad r. Böyle ask halindeki maddeler içinde sa a zarar veren mikroplar, bakteriler bulunabilmektedir. Bakteri olu umlar da sudaki bulan kl artt rmaktad r. 7

8 Bulan kl k bulunmamas içme suyu temini için 3 ana nedenle önemlidir: ESTET K: Sudaki bulan kl k, canl faaliyetlerinin olmas yla veya muhtemel bir kirli su kar yla ili kilendirilir ve sa k tehlikesine i arettir. Bu nedenle içilen suyun mutlaka berrak olmas gerekmektedir. LTRASYON: Bulan k sulardaki maddelerin kimyasal maddelerle çökertilmesi gerekmekte, bu da suyun filtrasyon maliyetlerini artt rmaktad r. Yüksek bulan kl k olan sularda istenmeyen renk, tat, kal nt b rakan ve bulan kl a neden olan ask daki maddeler çökeltilerek (kimyasal koagülasyon i lemi), kum filtrelerinde yakalanabilmektedir. DEZENFEKS YON: Dezenfeksiyonun etkili olabilmesi için dezenfektan n sudaki mikroplarla tam temas n sa lanmas gerekmektedir. Ancak özellikle kanalizasyon at klar nda bulunan patojenler, sudaki kat maddelerin içine girerek dezenfektandan kurtulabilmektedirler. Bu nedenle içme suyu olarak kullan lacak sularda bulan kl n dü ük de erlerde olmas istenmektedir Renk Sudaki renk çözünmü halde bulunan maddelerin meydana getirdi i organik kaynakl gerçek renk (true color) olabilece i gibi, özellikle yüzey sular nda çökebilen veya kolloidal ask maddelerden olu an görünen renk (apparent color) de olabilmektedir. K saca sularda renk; yapraklar, kozalakl a aç meyveleri, a aç ve sebze art klar gibi organik maddelerin suyla temas nda çözünmeleriyle meydana gelmektedir. Bu tür sular pekçok ask da madde içermektedir. Suya renk veren hücreler; tannin, hümik asit ve hümatt r. Demirin suda ferrik humat formunda bulunmas yla yüksek renk potansiyeli olu maktad r. Renk içeren sular negatif de erliklidir. Bu nedenle metalik iyonlar n (demir, alüminyum vb.) koagülasyonu ile renk ar yap labilmektedir Koku ve Tat Sular n içinde NaCl2, MgCl2, CaSO4 vb. gibi erimi halde bulunan maddeler ve Diatome, Siyanofise, Algler, Klorofise, Protozoa gibi organizmalar olmas gereken 8

9 miktardan daha fazla bulunurlarsa, sulara özel koku ve tat vermektedirler. Sular ac, ek i, tuzlu tatta ve küflümsü, bal ks, otsu, baharats vb. kokularda olabilmektedir. Sulardaki koku ve tat pekçok etkene ba r. Bunlar; 1. Organik madde 2. Klorlama 3. Çözünmü gazlar 4. Canl organizmal faaliyetleri 5. Demir, mangan ve korozyonun metalik ürünleri 6. Yüksek mineral konsantrasyonu 7. Fenol gibi endüstriyel at k kirlili i Yukar da s ralanan 7 etkene ba olarak içme sular nda olu an tat ve koku problemi rahats zl k vericidir. Baz organik ve inorganik maddeler özellikle kanalizasyon, yeralt, göl gibi yerlerde kötü kokulara neden olmaktad rlar. Sular n lezzetini içerisinde erimi halde bulunan karbondioksit ve vermektedir. Bu karbondioksit oran n 300 MGK/litreden az olmamas istenmektedir. Organik maddelerden kaynaklanan tat ve koku aktif karbon filtrelerle al nabilirken, di er koku ve tat problemleri klor ve potasyum permanganat gibi oksidantlarla etkisiz hale getirilebilmektedir Mikroorganizmalar Bakteriler, virüsler, protozoalar gibi mikroorganizmalar konvansiyonel mikroskoplarda bile gözükmeyen son derece küçük organizmalard r. Suda bulunan bu mikroorganizmalar n baz lar hastal k yap r. Hastal klara neden olan mikroorganizmalar: 1) Sülfür Bakterisi: Suya çürük yumurta kokusu vererek, çok h zl bir biçimde korozyona neden olmaktad r. 2) Shigella: Bakteriyel dizanteriye neden olmaktad r. 3) Campylobacter bacteria: Mide ve ba rsaklarda ya ayarak, ülsere neden olmaktad r. 9

10 4) Salmonella: Yiyecek zehirlenmelerine neden olmaktad r. 5) Actinomyectes: Suya kötü koku ve tat vermektedir. 6) Vibrio organizmalar: Kolera hastal na neden olmaktad r. 7) Demir bakterisi: Boru korozyonuna neden olmaktad r. Bu zararl mikroorganizmalar n içme sular içinde dezenfekte edilmesinde çe itli yöntemler kullan lmaktad r: Klorla ar m (Tek ad ml yöntem): Klor konsantrasyonu 1 mg/lt olacak ekilde ayarlanarak, su tüketime sunulmadan önce yakla k 35 dakika temas süresi sa lanmal r. Klorla ar m ( ki ad ml yöntem): 5-10 mg/lt olacak ekilde dozlama yap larak, fazla miktarda olu acak klor aktif karbon filtre ile al nmaktad r. Ozonla ar m: Ozonun suya enjeksiyonu yap lmaktad r. Ultraviole ile ar m: Su ultraviole cihaz ndan geçirilerek, içindeki bakteriler bu ultraviole ile etkisiz hale getirilmektedir. Distilasyon: Bu yöntem ile su yaln zca kaynat lmaktad r. Yukar da s ralanan ar m yöntemlerinin herbirinin avantaj ve dezavantajlar bulunmaktad r. Örne in; ozon kuvvetli bir dezenfektan olmas ve h zl etki etmesi gibi avantajlar yan nda, son derece karars z bir bile ik olmas ve üretiminin pahal olmas gibi dezavantajlar da bulunmaktad r. Ultraviole de h zl etki eden bir dezenfeksiyon sistemidir. Klor ise kuvvetli ve ozona nispeten daha kararl bir dezenfektan arac r ancak suya koku ve tat vermektedir. Klor etkisini su gerçek anlamda kullan ncaya dek sürdürmekteyken, ozon ve ultraviolede bu tür bir etki söz konusu olmamaktad r. Bu nedenle ultraviole üniteleri k sa hatlarda ve depo lar nda kullan lmaktad r. Son yöntem olan distilasyon sistemi ise, enerji maliyeti çok yüksek oldu undan ekonomik olmamaktad r Kimyasal Özellikler Su ve bas nca ba olarak kat, s ve gaz halinde bulunabilen bir bile iktir. Ancak yo unlu u de mektedir. Su yüksek bir oranda spesifik ya sahip olmakla beraber çok say da gaz, mineral veya organik maddeleri içeren do al bir ortam olu turmaktad r. Suyun donmas yla birlikte hacmi %10 civar nda artmaktad r. Suyun yüzey gerilim katsay 10

11 ise tüm s lar nkinden daha fazla olmaktad r. Bu özelli i damla ve dalga olu umunu etkilemektedir Suyun ph PH suyun asitlik ve bazl k oran gösteren ve çözeltide bulunan hidrojen iyonu konsantrasyonun 10 taban na göre negatif logaritmik ölçüsüdür. Nötr veya saf sular n hidrojen ve OH iyonlar denge halindedir ve ph de eri 7 olmaktad r. E er ph< 7 ise, hidrojen iyonu konsantrasyonu artmakta ve su ortam asidik olmaktad r. er ph>7 ise, OH iyonu konsantrasyonu artmakta ve su ortam da bazik olmaktad r. TS-266 ya göre içme sular ndaki ph de erinin aras nda olmas uygun görülmektedir. Ancak yine de bu parametre içme suyunun güvenli i hakk nda do rudan bilgi vermemektedir. Dü ük ph l ve TDS l (toplam çözünmü kat lar-total Disolved Solids) sular korozif olduklar için borulardaki birtak m zehirli metalleri çözebilmektedirler. Yüksek miktarda ph a sahip sularda ph yükselten kimyasallar n zararl olup olmad belirlenmelidir Sertlik Sertlik, su içinde çözünmü (+2) de erlikli iyonlar n (kalsiyum, magnezyum, demir vb.) varl n sonucu olu maktad r. Genellikle sertlik, kalsiyum ve magnezyum iyonlar n do al sularda daha fazla bulunmalar ndan dolay, bu iki element iyonlar n konsantrasyonlar n toplam olarak ifade edilmektedir. Sular n sertli i, Fransa da geli tirilen ve uluslararas kabul gören standarda göre ölçülmektedir. Frans z sertli i (Fr) veya mg/lt CaCo3 ülkemizde yayg n olarak sertlik fland rmas nda kullan lan birimlerdir. 1 Fr derecesi 10 mg/lt CaCo3 sertli ine e it olmaktad r. Sular sertlik derecelerine göre u ekilde s fland lmaktad r: Toplam Sertlik S fland rma 0-5 Fr çok yumu ak su 5-10 Fr yumu ak su 11

12 10-20 Fr orta sert su Fr sert su >30 Fr çok sert su Sular için 5-10 Fr derecesi en uygun sertlik derecesidir. Bu nedenle, sular e er 10 Fr üzerinde sertlikte ise mutlaka yumu at lmas gerekmektedir. Bu nedenle sudaki sertli i gidermek için; kireç-soda yöntemi, sodyum hidroksit ile muamele, sodyum sülfatla yumu atma veya iyon de tirme yöntemlerinden biri kullan labilmektedir. Türkiye için kabul edilen içme suyu standard TS-266 d r. Genel olarak içme sular n fiziksel ve kimyasal özellikleri bu standart çerçevesinde a daki tabloda verilmi tir. Tablo-2 TÜRK STANDARTLARI ENST TÜSÜ-TS 266 LEB R SULARIN F KSEL VE K MYASAL ÖZELL KLER * Memleketimiz çin Kabul Edilen çme Suyu Standard (TS-266) Kur un (Pb) Selenyum (Se) - - 0,05 mg/l 0,01 mg/l 1.ZEH RL MADDELER Arsenik (As) - 0,05 mg/l Krom (Cr + ) - 0,05 mg/l Siyanür (CN) Kadmiyum (Cd) - - 0,2 mg/l 0,01 mg/l 2.SA LI A ETK YAPAN MADDELER 3. LEB LME ÖZELL NE ETK YAPAN MADDELER Florür (F) Nitrat (NO 3 ) Renk Bulan kl k Koku ve tad Buharla ma Kal nt Demir (Fe) Mangan (Mn) Bak r (Cu) Çinko (Zn) Kalsiyum (Ca) Magnezyum (Mg) Sülfat (SO 4 ) Klorür (Cl) ph Bakiye Klor 1.0 mg/l - 5 birim 5 birim kokusuz normal 500 mg/l 0,3 mg/l 0,1 mg/l 1,0 mg/l 5,0 mg/l 75 mg/l 50 mg/l 200 mg/l 200 mg/l ,1 mg/l 1,5 mg/l 45 mg/l 50 birim 25 birim kokusuz normal 1500 mg/l 1,0 mg/l 0,5 mg/l 1,5 mg/l 15,0 mg/l 200 mg/l 150 mg/l 400 mg/l 600 mg/l

13 4.K RLENMEY BEL RTEN MADDELER Fenolik Maddeler Alkali Benzil Sülfonat Mg+Na 2 SO 4 Toplam Organik Madde - 0,5 mg/l 500 mg/l 3,5 mg/l - - (*) Kaynak: I k Mühendislik Firmas web sayfas : 2. DÜNYA ÇME SUYU SEKTÖRÜ 0,5 mg/l 0,002 mg/l 1,0 mg/l 1000 mg/l Üretim ve Tüketim Dünyan n %70 inin sularla kapl olmas na kar n, içilebilir su kaynaklar bunun yaln zca %1 i oran ndad r. Kalan suyun büyük k sm okyanuslar, denizler ve buzullarda bulunmaktad r. Okyanus suyu, içinde çok fazla miktarda (1 litresinde 35 gr.) çözünmü mineral ve tuz bar nd rd için içme suyu olarak kullan lamamaktad r. Kullan labilir suyun büyük bir k sm da ula lamad için kullan lamamaktad r. çilebilecek durumda dünya üzerinde bulunan tatl su miktar 1.4 milyar km³ olmaktad r. Bu miktar n da ancak %8.5 i kullan labilmektedir. Dünya da elenmi içme suyu tüketimi yüksek fiyatl olmas na ra men geçti imiz 30 y l boyunca y ll k %7 lik bir büyüme oran h yla artm r. elenmi içme suyu pazar n y ll k hacmi 89 milyar litredir. Ülkeler baz nda y ll k elenmi içme suyu tüketimi ise u ekildedir: Tablo-3 ll k çme Suyu Tüketimi Mukayese Tablosu (Milyon Lt.) Ülkeler * Art (%) ABD , ,1 54,8 Meksika , ,1 51,5 Brezilya 4.728, ,2 127,0 Çin 3.532, ,9 200,1 talya 7.703, ,0 36,9 Almanya 8.198, ,1 25,7 Fransa 6.550, ,8 35,7 Endonezya 2.729, ,1 171,8 Tayland 3.832, ,6 28,4 spanya 3.708, ,1 23,6 10 ülke , ,0 61,1 Di er , ,8 73,7 Toplam , ,8 64,0 13

14 *Tahmini Rakamlar Grafik Y tibariyle çme Suyu Tüketimi* (Milyon Lt.) ABD Meksika Brezilya Çin talya Almanya Fransa Endonezya Tayland spanya (*) Kaynak: Yukar daki Tablo-3 ve Grafik-1 incelendi inde, 2003 y nda en fazla içme suyu tüketiminin Amerika da oldu u görülmektedir. Onu s ras yla Meksika, Brezilya, Çin ve talya izlemektedir. Çin 2003 y içme suyu tüketiminde 4. s ray almas na kar k, 1998 y ndan ayn y la kadar olan zamanda %200,1 oran yla en fazla oransal art gerçekle tirmi tir. Grafik YILI ÇME SUYU TÜKET * 14

15 (Lt./%) Di er %25 ABD %18 spanya %3 Meksika %12 Tayland %3 Endonezya %5 Fransa %6 Almanya %7 talya %7 Çin %7 Brezilya %7 (*) Kaynak: Dünya da içme suyu ihracat içerisinde yer alan 154 ülkeden toplam içme suyu tüketim oran n %75 ni Grafik-2 de yer alan 10 ülke payla rken, geriye kalan 164 ülke ancak %25 lik oran kaplamaktad r. Dikkati çeken bir ba ka nokta ise, 2003 y içme suyu tüketim oranlar nda ilk üç rada yer alan ülkelerin hepsinin Amerika k tas nda yer almas r y nda ki i ba na içme suyu tüketimi ise a daki gibidir: Tablo-4 Dünya Ki i Ba çme Suyu Tüketimi (Lt.) ra Ülkeler * De im (%) 1 talya 135,7 181,8 34,0 2 Meksika 110,4 156,9 42,1 3 Fransa 111,5 147,8 32,5 4 Birle ik Arap Emirlikleri 106,2 144,0 35,6 5 Belçika-Lüksemburg 116,0 132,7 14,3 6 Almanya 99,8 125,1 25,4 7 spanya 94,9 114,2 20,3 8 sviçre 90,0 96,0 6,7 9 Lübnan 61,2 95,6 56,2 10 Suudi Arabistan 71,4 88,1 23,3 11 K br s 65,0 86,2 32,6 12 Avusturya 74,8 85,8 14,6 13 ABD 57,8 85,4 47,7 14 Çek Cumhuriyeti 58,2 83,9 44,2 15 Portekiz 65,0 77,9 19,8 15

16 *Tahmini Rakamlar Tablo-4 incelendi inde, dünya da ki i ba na içme suyu tüketimi 2003 y nda en fazla talya da, daha sonra ise s ras yla Meksika, Fransa, Birle ik Arap Emirlikleri ve Belçika-Lüksemburg da gerçekle mektedir y ndan 2003 y na kadar ki i ba na içme suyu de im oranlar na bakt zda ise; %56,2 oran ile Lübnan en fazla de imi ya amaktad r. Bunun yan nda Avrupa da y ll k ki i ba 181,8 litre ile en çok talya da elenmi içme suyu tüketilmektedir. Amerika da %54 oran nda düzenli olarak içme suyu tüketilmektedir. Geri kalm ve geli mekte olan ülkelerdeki h zl nüfus art n günümüzdeki en büyük sorunlardan biri olan su s nt probleminin giderek artmas na neden olmas kuvvetle muhtemel görülmektedir. Dünya da 2000 y nda ki i ba su tüketimi y lda ortalama 800 m³ civar nda bulunmaktad r. Bunun yan nda dünya nüfusunun y lda ortalama 80 milyon ki i artt dikkate al nd nda, tatl su ihtiyac n da y lda 64 km³ artmas kaç lmaz görülmektedir. Dünya da elenmi içme suyu üretiminde önde gelen firmalar Danone, Nestle, Evian, Perrier, Contrex veya Vittel (Fransa), Arrowhead, Calistoga (ABD), Buxton ngiltere), Rietenauer (Almanya) ve San Pellegrino ( talya) olmaktad r y nda Nestle 3.5 Milyar $ ile dünya elenmi içme suyu pazar birincisi olmu tur Dünya Ticareti hracat DÜNYA ÇME SUYU HRACATINDA ÖNDE GELEN ÜLKELER (1.000 $) Ülkeler Fransa Çin talya Kanada Belçika-Lüks ABD

17 Almanya Meksika Gürcistan ngiltere Fiji Adalar Slovenya spanya Yunanistan Portekiz Suudi Arabis Avusturya Türkiye rlanda Norveç Not: S ralama 2002 y rakamlar na göre yap lm r. Dünya içme suyu ihracat nda 2002 y verilerine göre ilk s rada Fransa yer al rken Fransa y Çin, talya, Kanada ve Belçika-Lüksemburg takip etmektedir. Fransa ihracat n büyük bölümünü talya ya yaparken, di er k sm ise Belçika- Lüksemburg a yapmaktad r. talya da ihracat n önemli bir k sm Fransa, Slovenya ve ngiltere ye yapmaktad r. Almanya ise dünya içme suyu ihracat s ralamas nda ancak yedinci s rada yer alabilmektedir ve ihracat n büyük k sm Fransa ve talya ya yapmaktad r. Türkiye ise 2002 y rakamlar na göre 7 milyon $ ile Avusturya n n ard ndan 18. rada yer almaktad r thalat DÜNYA ÇME SUYU THALATINDA ÖNDE GELEN ÜLKELER (1.000 $) Ülkeler ABD Hong Kong Almanya Belçika-Lüks Japonya ngiltere Fransa sviçre Hollanda

18 Kanada Rusya Fed rlanda Singapur Avusturya srail Not: S ralama 2002 y rakamlar na göre yap lm r. Dünya içme suyu ithalat s ralamas nda ilk s ray ABD al rken onu s ras yla Hong Kong, Almanya, Belçika-Lüksemburg, Japonya ve ngiltere izlemektedir. ABD içme suyu ihtiyac daha çok Japonya, Kanada, Meksika ve Tayvan dan kar larken, Almanya ise Hollanda, ABD, Belçika-Lüksemburg ve Litvanya dan kar lamaktad r. Dünya içme suyu ihracat nda birinci s rada bulunan Fransa ithalatta ise ancak 7. rada yer almaktad r. 3. TÜRK YE ÇME SUYU SEKTÖRÜ 3.1. Üretim ve Tüketim Türkiye de 2003 y n dokuz ayl k döneminde su üretiminden elde edilen de er 126 trilyon 674 milyar lira olmu tur. Bunun yan nda üretim miktarlar nda da art kaydedilerek, 2003 y 9 ayl k dönem üretim rakamlar 2002 y ile kar la ld nda memba sular üretiminde %36.1 lik bir art gerçekle mi tir üretimi PET suda yakla k 800 milyon litre ve damacanada yakla k 4 milyar litre olarak toplam milyon litre baz nda gerçekle mi tir. Sektörde 180 damacana üreticisi, 80 PET su üreticisi ve 26 maden suyu üreticisi olmak üzere yakla k 300 üretici firma bulunmaktad r. Bu firmalardan yaln zca 4 ü yabanc üretici olmaktad r. Pazarda yüzde yüz yabanc sermayeli firmalar olarak Nestle, Coca Cola, Pepsi Cola ve Danone yer almaktad r. Türkiye nin do al su kaynaklar aç ndan Fransa ve spanya dan sonra dünyada üçüncü s rada yer almas yabanc firmalar n ilgisini çekmekte ama Türkiye bu kaynaklar n sadece %20 sini kullanabilmektedir. çme suyu sektörü pazar büyüklü ü 600 milyon dolar seviyelerindedir (PET su pazar yakla k 165 milyon dolar, damacana su pazar 280 milyon dolar ve maden suyu pazar ise yakla k 155 milyon dolar). 18

19 Türkiye deki içme suyu tüketim rakamlar na bakt zda; ülkemizde ki i ba na dü en y ll k ambalajl su tüketimi 78 litre olmaktad r. Bu tüketimin yakla k %80 i damacana su tüketiminden olu maktad r. Tablo-3 Bölgeler tibariyle çme Suyu Tüketim Oranlar (%) Bölge Tüketim oran Marmara 48 Ege 19 ç Anadolu 14 Akdeniz 12 Karadeniz 4 Do u Anadolu 3 Ambalajlanm su pazar Marmara Bölgesi nde yo unla maktad r. Bu bölge Türkiye toplam su pazar n %48 ini elinde bulundurmaktad r. Marmara Bölgesi nden sonra onu s ras yla Ege Bölgesi %19, ç Anadolu Bölgesi %14, Akdeniz Bölgesi %12, Karadeniz Bölgesi %4 ve Do u Anadolu Bölgesi %3 oran ile izlemektedir. ller baz nda bak rsa, özellikle stanbul ve Ankara en önemli içme suyu pazarlar olarak kabul edilmektedir. Yukar da bahsedildi i üzere, rekabetin yo un olarak ya and su pazar nda, yakla k 80 pet, 180 damacana ve 26 maden suyu irketi faaliyet göstermektedir. Bu ba lamda baz firmalar n içme suyu pazar büyüklüklerine bak ld nda; Danone Hayat Türkiye den yap lan su ihracat n yüzde 60 n gerçekle tirmekte, Nestle Pure Life toplamda %10 civar nda bir pazar pay na sahip olmakla beraber pet ürünlerinde Danone ve Turkuaz firmalar ndan sonra 3. s rada yer almaktad r. Erikli ve Hamidiye firmalar Türkiye damacana su pazar nda %15 lik bir pazar pay na sahiptirler. P nar su geçen y l 3 milyon $ l k ihracat gerçekle tirerek, toplam ihracat n %50 sinden fazlas kar lam r. S rma soda su üretimine yeni ba layarak, 2003 y nda 2 milyon $ l k ihracat gerçekle tirmi tir. Kristal su firmas ise, sat lar nda litrede %8, ciroda %9 art kaydetmi tir D Ticaret ticarette ürün tan mlar n ülkeden ülkeye farkl k göstermesinin önlenmesi amac yla ortak bir ürün tan m sistemi olu turulmu tur. Türkiye de Dünya Su ve Maden Suyu Dergisi 19

20 tarihinde yürürlü e giren Armonize Sistem Nomanklatürü ne göre içme suyu ürünlerinin Gümrük Giri Tarife Cetveli ndeki s fland rmas a daki gibidir: G.T..P Ürünün Tan Sular; buz ve kar Mineral Sular ve Gazl Sular Di erleri çme Suyu Di erleri Türkiye nin çme Suyu D Ticareti ($) llar hracat thalat Toplam Fark * * Ocak Yukar daki tablo incelendi inde, Türkiye nin ithalat azal rken d ticareti ihracat sebebiyle h zl bir büyüme göstermektedir. Özellikle son y llarda büyük bir art gerçekle tirerek, d ticaret dengesinin fazlal k vermesini sa lam r. Buna azalan ithalattan ziyade son y llarda artan ihracat sebep olmu tur hracat 2003 y nda içme suyu ihracat na bak lacak olursa; 2003 Y Türkiye çme Suyu hracat 20

21 Ülkeler hracat ($) Irak Almanya ngiltere Danimarka Kuveyt K.K.T.C Belçika Hollanda srail Singapur Makedonya Avusturya Bosna-Hersek Birle ik Arap Emirlikleri ABD Di er TOPLAM Türkiye içme suyu ihracat n yakla k %50 sini Irak a yapmaktad r. lk üç s ray payla an Irak, Almanya ve ngiltere nin pay toplam ihracat n %78 ini te kil etmektedir. Özellikle Irak pazar, ambalajl su sektörünün canlanmas nda önemli bir rol oynamaktad r. Bunun yan nda ihracat art n di er bir sebebini ise, Amerikan ordusunun su ihtiyac olu turmu tur. Dolay ile ihracat zdaki art konjonktürel olup, Irak taki durumun normale dönmesi ile tekrar eski seviyelerine dönmesi muhtemeldir. hracatta su ihtiyac bilinen Arap ülkelerinin pay n dü ük olmas dikkat çekicidir. Türkiye nin bir an önce ihracatta Pazar çe itlemesine gitmesi gerekmektedir. Ekonomideki olumlu geli meler ve h zl tüketim maddelerinin tüketim h n artmas yla beraber, 2003 y nda yurtiçindeki sat lar da artt ran sektörün %10 civar nda büyüdü ü belirtilmektedir. Sektörün bu y l da benzer oranda büyüyece i tahmin edilirken, orta vadede de pazardaki geli imin sürece i öngörülmektedir thalat 2003 y nda Türkiye nin içme suyu ithalat na bak lacak olursa; 2003 Y Türkiye çme Suyu thalat 21

22 Ülkeler thalat ($) Norveç Irak Almanya 553 TOPLAM Türkiye nin toplam ithalat ndaki en büyük pay Norveç indir (%79). thalat yap lan ülkelerin say n azl da göz önüne al narak, Norveç i Irak ve Almanya izlemektedir. Geçmi y llara bak ld nda, Türkiye nin ithalat yapt ülkelerin genellikle çok az say da oldu u ve giderek ithalat hacminin azald görülmektedir. thalatla ilgili son kayda de er not ise, ihracatta birinci s rada yer alan Irak n ithalatta ikinci s rada yer almas r. 4. SEKTÖRE N MEVZUAT çme suyu üreten i letmeleri ilgilendiren mevzuat listesi a da verilmi tir: 1966 y nda Sa k Bakanl n n yay nlad 162 say Yönetmelik 1974 y nda yay nlanan 289 say Kaynak Sular Yönetmeli i 18 Ekim 1997 y nda yay nlanan say Do al Kaynak, Maden ve çme Sular ile T bbi Sular n stihsali, Ambalajlanmas ve Sat Hakk nda Yönetmelik tarih ve 4403 say Do al Kaynak, Maden ve çme Sular ile bbi Sular n stihsali, Ambalajlanmas ve Sat Hakk nda Yönetmelik 25 Temmuz say çilebilir Nitelikte Sular n stihsali, Ambalajlanmas, Sat ve Denetlenmesi Hakk nda Yönetmelik 26 Haziran say Sa k Bakanl taraf ndan yürürlü e konan çilebilir Nitelikteki Sular n stihsali, Ambalajlanmas, Sat ve Denetlenmesi Hakk nda Yönetmelikte De iklik Yap lmas na Dair Yönetmelik Son yap lan de iklikle yay nlanan bu yeni Yönetmelik te yer alan lenmi çme Suyu tan de tirilmi tir. Buna göre lenmi çme Suyu na aroma maddesi ilave edilmeyecektir. 22

İÇİNDEKİLER. 1. ÜRÜN TANIMI ve ÇEŞİTLERİ. 1.1. Ürün Tanımı. 1.2. Ürünün Tarihçesi. 1.3. Üründe Bulunan Başlıca Maddeler ve Kaynakları

İÇİNDEKİLER. 1. ÜRÜN TANIMI ve ÇEŞİTLERİ. 1.1. Ürün Tanımı. 1.2. Ürünün Tarihçesi. 1.3. Üründe Bulunan Başlıca Maddeler ve Kaynakları İÇİNDEKİLER 1. ÜRÜN TANIMI ve ÇEŞİTLERİ 1.1. Ürün Tanımı 1.2. Ürünün Tarihçesi 1.3. Üründe Bulunan Başlıca Maddeler ve Kaynakları 1.4. İçme Suyunun Özellikleri 1.4.1. Fiziksel Özellikler 1.4.1.1. Bulanıklık

Detaylı

DEZENFEKSİYON TEKNİK TEBLİĞİ

DEZENFEKSİYON TEKNİK TEBLİĞİ Orman ve Su İşleri Bakanlığından: DEZENFEKSİYON TEKNİK TEBLİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Maksat, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Maksat MADDE 1 (1) Bu Tebliğin maksadı, küçük yerleşim yerlerinde son kullanıcıya ulaşan

Detaylı

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2:

A N A L Z. Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: A N A L Z Seçim Öncesinde Verilerle Türkiye Ekonomisi 2: Sektör Mücahit ÖZDEM R May s 2015 Giri Geçen haftaki çal mam zda son aç klanan reel ekonomiye ili kin göstergeleri incelemi tik. Bu hafta ülkemiz

Detaylı

-Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma onikinci kez gerçekleştirilmiştir.

-Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma onikinci kez gerçekleştirilmiştir. Bursa nın 25 Büyük Firması Araştırması; -Bursa nın ciroları itibariyle büyük firmalarını belirlemek amacıyla düzenlenen bu çalışma onikinci kez gerçekleştirilmiştir. -Bu çalışma Bursa il genelinde yapılmış,

Detaylı

TÜRKİYE BİLİMSEL YAYIN GÖSTERGELERİ (II) 1981-2007 TÜRKİYE, ÜLKELER VE GRUPLAR

TÜRKİYE BİLİMSEL YAYIN GÖSTERGELERİ (II) 1981-2007 TÜRKİYE, ÜLKELER VE GRUPLAR 3.2.Etki De erine Göre ABD 1981-2007 döneminde üretti i 6.634.586 adet yay na ald 137.391.957 at f say s ile 20,71 lik etki de erine sahip olup 14,17 lik DÜNYA ortalama etki de erinden yakla k % 50 daha

Detaylı

1 SUDA SERTLİK ve CO2 TAYİNİ 1.SUDA SERTLİK TAYİNİ Suyun sertliği kavramı ile kalsiyum (Ca +2 ) ve magnezyum (Mg +2 ) iyonlarının toplamı anlaşılır ve 1 litre suyun içerdiği Ca ve Mg iyonlarının kalsiyum

Detaylı

MEYVE SULARI. Hazırlayan Nilüfer YILMAZ 2008. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

MEYVE SULARI. Hazırlayan Nilüfer YILMAZ 2008. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi MEYVE SULARI Hazırlayan Nilüfer YILMAZ 2008 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi MEYVE SULARI Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları Ürün Adı

Detaylı

GTİP 9401: Ağaç, Mantar, Kemik, Sert Kauçuk, Plastik vb. İşleme Makineleri

GTİP 9401: Ağaç, Mantar, Kemik, Sert Kauçuk, Plastik vb. İşleme Makineleri GTİP 9401: Ağaç, Mantar, Kemik, Sert Kauçuk, Plastik vb. İşleme Makineleri Mart 2009 Hazırlayan: U. GÜR GENEL KOD BİLGİSİ: 8465 GTIP koduna giren alt dallar ve ürünler: 8465 Ağaç, mantar, kemik, sert kauçuk,

Detaylı

POMPA ve KOMPRESÖRLER

POMPA ve KOMPRESÖRLER POMPA ve KOMPRESÖRLER Hazırlayan Tolga TAYLAN 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi POMPA ve KOMPRESÖRLER SITCNo :742,743 ArmonizeNo :8413,8414 TÜRKİYE DE ÜRETİM

Detaylı

Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz

Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz Dünyaya barış ve refah taşıyor, zorlukları azimle aşıyoruz Rakamlarla Sektörümüz: 3 kıtadan 77 ülkeye doğrudan hizmet götüren, Toplam Yatırımı 5 Milyar Doları aşan, Yan sektörleri ile birlikte yaklaşık

Detaylı

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ

KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ KÜRESEL GELİŞMELER IŞIĞI ALTINDA TÜRKİYE VE KUZEY KIBRIS TÜRK CUMHURİYETİ EKONOMİSİ VE SERMAYE PİYASALARI PANELİ 12 NİSAN 2013-KKTC DR. VAHDETTIN ERTAŞ SERMAYE PIYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın

Detaylı

EV TEKSTİL SEKTÖRÜ 1. ÜRÜNÜN TANIMI: 2. TÜRKİYE DE ÜRETİM: 3. TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİ:

EV TEKSTİL SEKTÖRÜ 1. ÜRÜNÜN TANIMI: 2. TÜRKİYE DE ÜRETİM: 3. TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİ: EV TEKSTİL SEKTÖRÜ 1. ÜRÜNÜN TANIMI: Ev tekstili, genel olarak evleri dekore etmek amacıyla kullanılan ürünler olarak tanımlanmaktadır. Sentetik iplikler ve kumaşların yanı sıra, pamuk, keten, ipek ve

Detaylı

3201 Debagatte Kullanılan Bitkisel Menşeli Hülasalar Ve Türevleri. 3202 Debagatte Kullanılan Sentetik Organik, Anorganik Maddeler Müstahzarlar

3201 Debagatte Kullanılan Bitkisel Menşeli Hülasalar Ve Türevleri. 3202 Debagatte Kullanılan Sentetik Organik, Anorganik Maddeler Müstahzarlar SEKTÖRÜN TANIMI 32. fasılda ağırlıklı olarak çeşitli boyayıcı ürünler olmakla birlikte, deri ve deri işleme sektöründe (debagat) kullanılan malzemeler, macunlar vb. ürünler de söz konusu faslın içerisinde

Detaylı

MADENCĠLĠK SEKTÖRÜNDE SU KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ YÖNETMELĠĞĠ UYGULAMALARI

MADENCĠLĠK SEKTÖRÜNDE SU KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ YÖNETMELĠĞĠ UYGULAMALARI TC. TEKĠRDAĞ VALĠLĠĞĠ Ġl Çevre ve Orman Müdürlüğü MADENCĠLĠK SEKTÖRÜNDE SU KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ YÖNETMELĠĞĠ UYGULAMALARI 12 OCAK 2011 MALKARA/TEKĠRDAĞ SU KĠRLĠLĠĞĠ: Yeryüzündeki sular, güneşin sağladığı

Detaylı

KURUYEMİŞ SEKTÖR RAPORU

KURUYEMİŞ SEKTÖR RAPORU KURUYEMİŞ SEKTÖR RAPORU Ocak 2016 Kuruyemiş sektörü geçtiğimiz sezon kuraklı ve don gibi olumsuz koşullar nedeniyle rekoltelerde düşüş yaşarken fiyatlarda önemli artışlara sahne olmuştur. Geçtiğimiz yıl

Detaylı

DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER

DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER Dünyada üretilen krom cevherinin % 90 ının metalurji sanayinde ferrokrom üretiminde, üretilen ferrokromun da yaklaşık % 90 ının paslanmaz çelik sektöründe

Detaylı

plastik sanayi Plastik Sanayicileri Derneği Barbaros aros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri

plastik sanayi Plastik Sanayicileri Derneği Barbaros aros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri plastik sanayi 2014 Plastik Sanayicileri Derneği Barbaros aros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri karşılayan, bu mamullerde net ithalatçı konumunda bulunan ve gelişmiş

Detaylı

DÜNYA DA VE TÜRKİYE DE EV TEKSTİLİ TİCARETİ ÜZERİNE GÜNCEL BİLGİLER. İTKİB GENEL SEKRETERLİĞİ AR & GE ve MEVZUAT ŞUBESİ

DÜNYA DA VE TÜRKİYE DE EV TEKSTİLİ TİCARETİ ÜZERİNE GÜNCEL BİLGİLER. İTKİB GENEL SEKRETERLİĞİ AR & GE ve MEVZUAT ŞUBESİ DÜNYA DA VE TÜRKİYE DE EV TEKSTİLİ TİCARETİ ÜZERİNE GÜNCEL BİLGİLER İTKİB GENEL SEKRETERLİĞİ AR & GE ve MEVZUAT ŞUBESİ MART 2012 DÜNYA DA VE TÜRKİYE DE EV TEKSTİLİ TİCARETİ ÜZERİNE GÜNCEL BİLGİLER I. Giriş...

Detaylı

Toprak kirliliğini tanımlamadan önce toprak kalitesi vurgulanmalı

Toprak kirliliğini tanımlamadan önce toprak kalitesi vurgulanmalı Toprak Kirliligi Toprak kirliliğini tanımlamadan önce toprak kalitesi vurgulanmalı Toprağın maruz kaldığı en önemli tehdit unsurları Toprak kirliliği Olağan şartlarda toprak ortamında bulunmayan madde

Detaylı

Dünya Çavdar ve Yulaf Pazarı

Dünya Çavdar ve Yulaf Pazarı Dünya Çavdar ve Yulaf Pazarı Dünyada çavdar ve yulafın üretimi, buğday, pirinç, mısır ve arpa gibi diğer tahıl ürünlerine kıyasla son derece sınırlıdır. Yılda ortalama 14-15 milyon ton dolayında olan dünya

Detaylı

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası

Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası 2007 NİSAN EKONOMİ Milli Gelir Büyümesinin Perde Arkası Türkiye ekonomisi dünyadaki konjonktürel büyüme eğilimine paralel gelişme evresini 20 çeyrektir aralıksız devam ettiriyor. Ekonominin 2006 da yüzde

Detaylı

2007 YILI EGE BÖLGESĐ NĐN 100 BÜYÜK FĐRMASI

2007 YILI EGE BÖLGESĐ NĐN 100 BÜYÜK FĐRMASI 2007 YILI EGE BÖLGESĐ NĐN 100 BÜYÜK FĐRMASI Ege Bölgesi Sanayi Odası nın 26 yıldan bu yana sürdürmekte olduğu Ege Bölgesi nin 100 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışması, bölgemiz sanayisinin içinde bulunduğu

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013 HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013 Ekim 2014 İÇİNDEKİLER Giriş... 2 Dünya da Uluslararası Doğrudan Yatırım Trendi... 3 Yıllar

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2015 ŞUBAT AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2015 ŞUBAT AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2015 ŞUBAT AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU Mart 2015 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2015 ŞUBAT İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME İlk İki Ayda 2,7 Milyar Dolarlık

Detaylı

Jeotermal Enerjiden Elektrik Enerjisi Üretimi

Jeotermal Enerjiden Elektrik Enerjisi Üretimi Jeotermal Enerjiden Elektrik Enerjisi Üretimi Ali R za VEREL EMO Denizli ube Enerji Komisyonu Üyesi ELTA Elektrik Üretim Ltd. ti. / Denizli Ege Bölgesi Enerji Forumu 1. Giri ekil 1. Jeotermal saha Bilindi

Detaylı

HAYALi ihracatln BOYUTLARI

HAYALi ihracatln BOYUTLARI HAYALi ihracatln BOYUTLARI 103 Müslüme Bal U lkelerin ekonomi politikaları ile dış politikaları,. son yıllarda birbirinden ayrılmaz bir bütün haline gelmiştir. Tüm dünya ülkelerinin ekonomi politikalarında

Detaylı

Dünya Hububat Pazarında Neredeyiz?

Dünya Hububat Pazarında Neredeyiz? Dünya Hububat Pazarında Neredeyiz? Şebnem BORAN 1.Dünya Hububat Pazarı Günümüzde dünyanın stratejik ürün grubunu oluşturan hububat pazarında önemli gelişmeler yaşanıyor. Dünya toplam hububat üretimine

Detaylı

Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması

Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması 23 Aralık 2008 Akaryakıt Fiyatları Basın Açıklaması Son günlerde akaryakıt fiyatları ile ilgili olarak kamuoyunda bir bilgi kirliliği gözlemlenmekte olup, bu durum Sektörü ve Şirketimizi itham altında

Detaylı

Park Elektrik Üretim Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. Sayfa No: 1

Park Elektrik Üretim Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. Sayfa No: 1 Sayfa No: 1 1. Raporun Dönemi 1.7.2010 30.9.2010 2. Şirketin Faaliyet Konusu Her türlü maden, maden cevheri ve bunların türevlerini aramak ve çıkarmak, işlemek, gerek kendi ürettiği ve gerekse temin ettiği

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

Geleceğe Açılan Teknolojik Kapı, TAGEM

Geleceğe Açılan Teknolojik Kapı, TAGEM HAKKIMIZDA Kuruluşu 1997 yılına dayanan ABS SU ARITMA TEKNOLOJİLERİ ve 2001 yılında Almanya nın Berlin şehrinde kurulan TEMKAR WASSER BEHANDLUNG GmbH firmalarının teknolojik güç birliği ile TEKNOLOJİ ARAŞTIRMA

Detaylı

YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ

YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ YAZILI YEREL BASININ ÇEVRE KİRLİLİĞİNE TEPKİSİ Savaş AYBERK, Bilge ALYÜZ*, Şenay ÇETİN Kocaeli Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü, Kocaeli *İletişim kurulacak yazar bilge.alyuz@kou.edu.tr, Tel: 262

Detaylı

TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSİ SİYAH ÇAY TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2008/42)

TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSİ SİYAH ÇAY TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2008/42) 12 Ağustos 2008 SALI Resmî Gazete Sayı : 26965 Tarım ve Köyişleri Bakanlığından: TEBLİĞ TÜRK GIDA KODEKSİ SİYAH ÇAY TEBLİĞİ (TEBLİĞ NO: 2008/42) Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; siyah çayın tekniğine

Detaylı

TÜRKİYE DE ENDÜSTRİYEL ATIKSU YÖNETİMİ VE PLANLAMASI

TÜRKİYE DE ENDÜSTRİYEL ATIKSU YÖNETİMİ VE PLANLAMASI T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI TÜRKİYE DE ENDÜSTRİYEL ATIKSU YÖNETİMİ VE PLANLAMASI Burhan Fuat ÇANKAYA Çevre ve Orman Uzman Yardımcısı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Su ve Toprak Yönetimi Dairesi Başkanlığı

Detaylı

İRAN ENERJI GÖRÜNÜMÜ

İRAN ENERJI GÖRÜNÜMÜ İRAN ENERJI GÖRÜNÜMÜ HAZAR STRATEJI ENSTITÜSÜ ENERJI VE EKONOMI ARAŞTIRMALARI MERKEZI EMİN AKHUNDZADA SERAY ÖZKAN ARALIK 2014 Azerbaycan Enerji Görünümü 1İran Enerji Görünümü www.hazar.org HASEN Enerji

Detaylı

TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ. Öğr. Gör. Adem ÇALIŞKAN

TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ. Öğr. Gör. Adem ÇALIŞKAN TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ 2 Malzeme İnsanların ihtiyaçlarını karşılayan her şeye MALZEME denir. Teknik anlamda malzemenin tanımı ise Üretim yapmak için kullanılan taşınabilir her türlü araç ve gerece

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 1 Projenin Amacı... 1. 2 Giriş... 1. 3 Yöntem... 1. 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6. 5 Kaynakça... 7

İÇİNDEKİLER. 1 Projenin Amacı... 1. 2 Giriş... 1. 3 Yöntem... 1. 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6. 5 Kaynakça... 7 İÇİNDEKİLER 1 Projenin Amacı... 1 2 Giriş... 1 3 Yöntem... 1 4 Sonuçlar ve Tartışma... 6 5 Kaynakça... 7 FARKLI ORTAMLARDA HANGİ RENK IŞIĞIN DAHA FAZLA SOĞURULDUĞUNUN ARAŞTIRILMASI Projenin Amacı : Atmosfer

Detaylı

AMELİYATHANELERDE HİJYENİK KLİMA TESİSATI

AMELİYATHANELERDE HİJYENİK KLİMA TESİSATI 1 AMELİYATHANELERDE HİJYENİK KLİMA TESİSATI K.Oktay GÜVEN ÖZET Hastanelerde klinik tedavinin yanında hijyenik Ģartların sağlanması da önemlidir. Hastanelerde hijyenik ortamın yaratılabilmesi için hastane

Detaylı

KİMYA Y. MÜH. ERDİNÇ İKİZOĞLU E.Ü. MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ

KİMYA Y. MÜH. ERDİNÇ İKİZOĞLU E.Ü. MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ HAVUZ SUYU KİMYASI KİMYA Y. MÜH. ERDİNÇ İKİZOĞLU E.Ü. MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİYOMÜHENDİSLİK BÖLÜMÜ Ü ÖĞRETİM GÖR. Dengede Havuz Mutlu Havuzdur! SU NEDİR? SAF SU bir oksijen molekülü ve iki hidrojen molekülü

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL

SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN. GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL SERMAYE PİYASASI KURULU İKİNCİ BAŞKANI SAYIN DOÇ. DR. TURAN EROL UN GYODER ZİRVESİ nde YAPTIĞI KONUŞMA METNİ 26 NİSAN 2007 İSTANBUL Sözlerime gayrimenkul ve finans sektörlerinin temsilcilerini bir araya

Detaylı

BEBE GİYİM SEKTÖRÜ SINIFLANDIRMA

BEBE GİYİM SEKTÖRÜ SINIFLANDIRMA BEBE GİYİM SEKTÖRÜ SINIFLANDIRMA Bu sektör raporu kapsamına giren ürünler Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon (GTİP) sınıflandırmasına göre 6111 ve 6209 nolu fasıllarda yer almaktadır. TÜRKİYE'DE ÜRETİM

Detaylı

GTİP 730793 DEMIR/CELIKTEN UC UCA KAYNAK YAPILACAK BAGLANTI PARCALARI

GTİP 730793 DEMIR/CELIKTEN UC UCA KAYNAK YAPILACAK BAGLANTI PARCALARI Avrupa İşletmeler Ağı İstanbul ULUSLARARASI TİCARET MERKEZİ (ITC) ÜRÜN ANALİZLERİ GTİP 730793 DEMIR/CELIKTEN UC UCA KAYNAK YAPILACAK BAGLANTI PARCALARI MART 2012 Hazırlayan: ÖZGE SARIÇAY İSTANBUL SANAYİ

Detaylı

SA LIK SORUNLARI ve BARINMA KO ULLARI

SA LIK SORUNLARI ve BARINMA KO ULLARI MEVS ML K TARIM LER N SA LIK SORUNLARI ve BARINMA KO ULLARI YEN EH R/ÇARDAK ÖRNE BURSA TAB P ODASI USTOS 2010 BURSA TAB P ODASI 2 GÖZLEMLER: Bar ve Demokrasi Partisi l Ba kanl n ba vurusu üzerine, geçici

Detaylı

1. Konu. 2. Basitle tirilmi Tedbirler. 2.1. Basitle tirilmi Tedbirlerin Mahiyeti ve S n rlar

1. Konu. 2. Basitle tirilmi Tedbirler. 2.1. Basitle tirilmi Tedbirlerin Mahiyeti ve S n rlar Maliye Bakanl ndan: Mali Suçlar Ara t rma Kurulu Genel Tebli i (S ra No: 5) (Resmi Gazete nin 9 Nisan 2008 tarih ve 26842 say l nüshas nda yay mlanm t r) 1. Konu 9/1/2008 tarihli ve 26751 say l Resmî Gazete

Detaylı

TEŞVİK SİSTEMİNDE TARIM YATIRIMLARI VE KONYA

TEŞVİK SİSTEMİNDE TARIM YATIRIMLARI VE KONYA TEŞVİK SİSTEMİNDE TARIM YATIRIMLARI VE KONYA 2009/15199 sayılı Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar 16/07/2009 tarih ve 27290 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu Karar

Detaylı

Kıbrıs ın Su Sorunu ve Doğu Akdeniz in Hidrojeopolitiği

Kıbrıs ın Su Sorunu ve Doğu Akdeniz in Hidrojeopolitiği Kıbrıs ın Su Sorunu ve Doğu Akdeniz in Hidrojeopolitiği Dursun Yıldız SPD Başkanı 2 Nisan 2016 Giriş Gelişmenin ve karşı duruşun, doğuya karşı batının, kuzey kıyısına karşı güney kıyısının, Afrika ya karşı

Detaylı

ÜRÜN GÜVENLĐK BĐLGĐ FORMU

ÜRÜN GÜVENLĐK BĐLGĐ FORMU Sayfa 1/7 Düzenlenme tarihi: 26.09.2007 1 Ürün ve firma tanıtımı Ürün adı: DONA KLOR 60 Ürünün uygulama alanı: Havuz Kimyasalı Üretici/Tedarikçi:UKM Uğur Kimya Makina Bilgi merkezi: UKM Uğur Kimya Makina

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2015 EKİM AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2015 EKİM AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2015 EKİM AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi Kasım 2015 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2015 EKİM İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot adı Metot Numarası Hız ve Debi Pitot Tüpü Metodu TS ISO 10780

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot adı Metot Numarası Hız ve Debi Pitot Tüpü Metodu TS ISO 10780 Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE - 1/5 Hız ve Debi Pitot Tüpü Metodu TS ISO 10780 EMİSYON 1 İslilik Nem Partikül Madde CO, O 2 CO 2 NO NO X, NO 2 Renk Karşılaştırma (Bacharach)

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Değerlendirme Notu Sayfa1 Sağlık Reformunun Sonuçları İtibariyle Değerlendirilmesi 26-03 - 2009 Tuncay TEKSÖZ Dr. Yalçın KAYA Kerem HELVACIOĞLU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye 2004 yılından itibaren sağlık

Detaylı

Son yıllarda Türkiye de artan enerji talebiyle birlikte

Son yıllarda Türkiye de artan enerji talebiyle birlikte Makale www.madencilik-turkiye.com Mine Yılmaz İlkdoğan Deloitte Türkiye Müdür Yardımcısı miyilmaz@deloitte.com Türkiye de Linyit Kömürüne Genel Bir Bakış Berker Adıgüzel Deloitte Türkiye Danışman badiguzel@deloitte.com

Detaylı

Birincil alüminyum üretiminde 2010 yılı itibariyle Kanada ve ABD ile temsil edilen Kuzey Amerika ile Doğu ve Orta Avrupa ön plana çıkmıştır.

Birincil alüminyum üretiminde 2010 yılı itibariyle Kanada ve ABD ile temsil edilen Kuzey Amerika ile Doğu ve Orta Avrupa ön plana çıkmıştır. Alüminyumu metal olarak değerli yapan özelliklerin başında hafifliği, mukavemeti, geri dönüşüm özelliği, korozyon dayanımı, dayanıklılığı, şekil verilebilirliği ve elektrik-ısı iletkenliği gelir. Diğer

Detaylı

ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ. 1 ph 14,00. 2 Elektriksel İletkenlik 14,00

ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ. 1 ph 14,00. 2 Elektriksel İletkenlik 14,00 ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ/İSTASYONLARI MÜDÜRLÜKLERİ DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2014 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ Sıra No: SULAMA SUYU ANALİZLERİ: 2014 FİYATI 1 ph 14,00 2 Elektriksel İletkenlik 14,00 3 Sodyum (Na)

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Emre HORASAN

Yrd. Doç. Dr. Emre HORASAN Yrd. Doç. Dr. Emre HORASAN Finansal Sistem; fonun arz ve talebini dengeleyen ve fonları zaman, miktar, vade ve kişiler bazında kullanılabilir hale getiren bir sistemdir. Finansal Sistemin görevleri: Malların,

Detaylı

KURUL GÖRÜ Ü. TFRS 2 Hisse Bazl Ödemeler. Görü ü Talep Eden Kurum : Güreli Yeminli Mali Mü avirlik ve Ba ms z Denetim Hizmetleri A..

KURUL GÖRÜ Ü. TFRS 2 Hisse Bazl Ödemeler. Görü ü Talep Eden Kurum : Güreli Yeminli Mali Mü avirlik ve Ba ms z Denetim Hizmetleri A.. KURUL GÖRÜ Ü TFRS 2 Hisse Bazl Ödemeler Görü ü Talep Eden Kurum : Güreli Yeminli Mali Mü avirlik ve Ba ms z Denetim Hizmetleri A.. Kurul Toplant Tarihi : 18/10/2011 li kili Standart(lar) : TFRS 2, TFRS

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE MAYIS 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

YERLİ ÜRETİCİLER TARAFINDAN ÇİN HALK CUMHURİYETİ MENŞELİ PVC İTHALATINA YÖNELİK YAPILAN KORUNMA ÖNLEMİ BAŞVURUSUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ

YERLİ ÜRETİCİLER TARAFINDAN ÇİN HALK CUMHURİYETİ MENŞELİ PVC İTHALATINA YÖNELİK YAPILAN KORUNMA ÖNLEMİ BAŞVURUSUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ YERLİ ÜRETİCİLER TARAFINDAN ÇİN HALK CUMHURİYETİ MENŞELİ PVC İTHALATINA YÖNELİK YAPILAN KORUNMA ÖNLEMİ BAŞVURUSUNUN GİZLİ OLMAYAN ÖZETİ 1. GİRİŞ... 1 2. BAŞVURUYA İLİŞKİN GENEL BİLGİLER... 1 2.1. Başvurunun

Detaylı

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum.

Öncelikle basın toplantımıza hoş geldiniz diyor, sizleri sevgiyle ve saygıyla selamlıyorum. Gümrük Ve Ticaret Bakanı Sn. Nurettin CANİKLİ nin Kredi Kefalet Kooperatifleri Ortaklarının Borçlarının Yapılandırılması Basın Toplantısı 24 Eylül 2014 Saat:11.00 - ANKARA Kredi Kefalet Kooperatiflerinin

Detaylı

Temiz Enerji Kaynaklar Uygulamalar. Pamukkale Üniversitesi Temiz Enerji Evi Örne i

Temiz Enerji Kaynaklar Uygulamalar. Pamukkale Üniversitesi Temiz Enerji Evi Örne i Temiz Enerji Kaynaklar Uygulamalar Ege Bölgesi Enerji Forumu Pamukkale Üniversitesi Temiz Enerji Evi Örne i Eylem YILMAZ ULU, Harun Kemal Öztürk, Ahmet Y lanc, Engin Çetin, Mahmut Hekim, Görkem anl, Sinan

Detaylı

Banvit Bandırma Vitaminli Yem San. A.Ş. 01 Ocak - 30 Eylül 2009 Dönemi. Faaliyet Raporu

Banvit Bandırma Vitaminli Yem San. A.Ş. 01 Ocak - 30 Eylül 2009 Dönemi. Faaliyet Raporu 09 Banvit Bandırma Vitaminli Yem San. A.Ş. 01 Ocak - 30 Eylül 2009 Dönemi Faaliyet Raporu İçindekiler Yönetim ve Denetim Kurulu Temettü Politikası Risk Yönetim Politikaları Genel Kurul Tarihine Kadar Meydana

Detaylı

Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: 30.11.2015

Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: 30.11.2015 Başbakanlık (Hazine Müsteşarlığı) tan: 30.11.2015 BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ HAKKINDA YÖNETMELİKTE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİĞİN UYGULANMASINA İLİŞKİN GENELGE (2015/50) Bu Genelge, 25.05.2015

Detaylı

GÜVENLİK BİLGİ FORMU (DAP DİAMONYUM FOSFAT)

GÜVENLİK BİLGİ FORMU (DAP DİAMONYUM FOSFAT) 1. MADDE / MÜHTAHZARIN TANIMI Diamonyum Fosfat (DAP), : 67/548/EEC Direktiflerine göre zararlı sınıfında değildir. 2.İNSAN SAĞLIĞI Deriyle Temasta Gözle temasta Yutulduğunda Uzun Süreli Etkileri : Gübreler

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2016 ŞUBAT AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2016 ŞUBAT AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU. İTKİB Genel Sekreterliği Hazırgiyim ve Konfeksiyon Şubesi HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2016 ŞUBAT AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU Mart 2016 2 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2016 ŞUBAT İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME Yılın İlk İki Ayında %3,7

Detaylı

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com Giriş Yönetim alanında yaşanan değişim, süreç yönetimi anlayışını ön plana çıkarmıştır. Süreç yönetimi; insan ve madde kaynaklarını

Detaylı

SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ

SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ SERMAYE ġġrketlerġnde KAR DAĞITIMI VE ÖNEMĠ Belirli amaçları gerçekleştirmek üzere gerçek veya tüzel kişiler tarafından kurulan ve belirlenen hedefe ulaşmak için, ortak ya da yöneticilerin dikkat ve özen

Detaylı

MUĞLA HALK SAĞLIĞI LABORATUVARI

MUĞLA HALK SAĞLIĞI LABORATUVARI Sayfa No :1 / 7 1.0-KLİNİK DIŞI MİKROBİYOLOJİK ANALİZLER Diyaliz Suyu 2 gün LAL (Limulus Amebocyte Lysate) - Endotoksin Pyrosate Toplam Koloni Sayısı (37 C-48s) TS EN ISO 6222 Doğal Kaynak ve İçme Suyu

Detaylı

SU ÜRÜNLERİ. Hazırlayan Çiğdem CİVANER 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

SU ÜRÜNLERİ. Hazırlayan Çiğdem CİVANER 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SU ÜRÜNLERİ Hazırlayan Çiğdem CİVANER T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SU ÜRÜNLERI TÜRKİYE'DE ÜRETİM Ülkemizdeki su ürünlerinin üretim alanı milyon hektarın üzerindedir.

Detaylı

: Büyük Britanya Birle ik Krall. : Anayasal Monar i

: Büyük Britanya Birle ik Krall. : Anayasal Monar i STANBUL T CARET ODASI AVRUPA B RL VE ULUSLARARASI B RL UBES NG LTERE ÜLKE RAPORU Nisan 2011 C.D.O. 1 I. GENEL B LG LER Resmi Ad Yönetim ekli Co rafi Konumu Zaman Ayar : Büyük Britanya Birle ik Krall :

Detaylı

EK 2 ORTA DOĞU TEKNĐK ÜNĐVERSĐTESĐ SENATOSU 2011 YILI ÖSYS KONTENJANLARI DEĞERLENDĐRME RAPORU

EK 2 ORTA DOĞU TEKNĐK ÜNĐVERSĐTESĐ SENATOSU 2011 YILI ÖSYS KONTENJANLARI DEĞERLENDĐRME RAPORU EK 2 ORTA DOĞU TEKNĐK ÜNĐVERSĐTESĐ SENATOSU 2011 YILI ÖSYS KONTENJANLARI DEĞERLENDĐRME RAPORU Orta Doğu Teknik Üniversitesi, 1995 yılından bu yana, hazırladığı ve titizlikle uygulamaya çalıştığı Stratejik

Detaylı

Araştırma Notu 15/177

Araştırma Notu 15/177 Araştırma Notu 15/177 02 Mart 2015 YOKSUL İLE ZENGİN ARASINDAKİ ENFLASYON FARKI REKOR SEVİYEDE Seyfettin Gürsel *, Ayşenur Acar ** Yönetici özeti Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan enflasyon

Detaylı

UBES Y.U. I. GENEL B LG LER

UBES Y.U. I. GENEL B LG LER STANBUL T CARET ODASI AVRUPA B RL VE ULUSLARARASI RL UBES MAKEDONYA ÜLKE RAPORU Nisan 2011 Y.U. I. GENEL B LG LER Resmi Ad : Makedonya Cumhuriyeti Yönetim ekli : Parlamenter Demokrasi Co rafi Konumu :

Detaylı

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 3 AYLIK RAPOR

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 3 AYLIK RAPOR ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU 3 AYLIK RAPOR Bu rapor Ankara Emeklilik A.Ş Gelir Amaçlı Uluslararası Borçlanma Araçları Emeklilik Yatırım Fonu

Detaylı

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR ANKARA EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ULUSLARARASI BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK RAPOR Bu rapor Ankara Emeklilik A.Ş Gelir Amaçlı Uluslararası Borçlanma Araçları Emeklilik Yatırım

Detaylı

POLONYA ÜLKE RAPORU. Nisan 2011 Ö.K.

POLONYA ÜLKE RAPORU. Nisan 2011 Ö.K. STANBUL T CARET ODASI AVRUPA B RL VE ULUSLARARASI RL UBES POLONYA ÜLKE RAPORU Nisan 2011 Ö.K. 2 I. GENEL B LG LER Resmi Ad : Polonya Cumhuriyeti Yönetim ekli : Parlamenter Demokrasi Co rafi Konumu : Do

Detaylı

Doç. Dr. Eyüp DEBİK 10.12.2013

Doç. Dr. Eyüp DEBİK 10.12.2013 Doç. Dr. Eyüp DEBİK 10.12.2013 Ünitelerin fiziksel yerleşimi Arıtma ünitelerinin, Bağlantı kanallarının, Yol ve park alanlarının, Yönetim binasının, Bakım ve onarım kısımları vb dikkatle ele alınmalıdır.

Detaylı

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİNİN KALİBRASYONU VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİNİN KALİBRASYONU VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR 447 ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİNİN KALİBRASYONU VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR Hüseyin ÇAYCI Özlem YILMAZ ÖZET Yasal metroloji kapsamında bulunan ölçü aletlerinin, metrolojik ölçümleri dikkate alınmadan

Detaylı

DOZAJ UN TELER VE POMPALARI Ç N ÜRÜNLER. S hhi Su Sistemleri için Kireç Tafl ve Korozyon. Önleyici Ürünler 4DOZAJLAMA ÜN TELER

DOZAJ UN TELER VE POMPALARI Ç N ÜRÜNLER. S hhi Su Sistemleri için Kireç Tafl ve Korozyon. Önleyici Ürünler 4DOZAJLAMA ÜN TELER 4DOZAJLAMA ÜN TELER DOZAJ UN TELER VE POMPALARI Ç N ÜRÜNLER S hhi Su Sistemleri için Kireç Tafl ve Korozyon Önleyici ler Kireç tafl ve korozyon önleyici ürünler, teknik kullan mda kristal formda polifosfat

Detaylı

1 OCAK - 31 ARALIK 2015 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU (Tüm tutarlar, aksi belirtilmedikçe Türk Lirası ( TL ) cinsinden ifade edilmiştir.

1 OCAK - 31 ARALIK 2015 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU (Tüm tutarlar, aksi belirtilmedikçe Türk Lirası ( TL ) cinsinden ifade edilmiştir. A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka arz tarihi: 16 Temmuz 2014 31 Aralık 2015 tarihi itibariyle Fonun Yatırım Amacı Portföy Yöneticileri Fon Toplam Değeri Portföyünde

Detaylı

Alasim Elementlerinin Celigin Yapisina Etkisi

Alasim Elementlerinin Celigin Yapisina Etkisi Alasim Elementlerinin Celigin Yapisina Etkisi Karbonlu çeliklerden normal olarak sağlanamayan kendine has özellikleri sağlayabilmek amacıyla, bir veya birden fazla alaşım elementi ilave etmek suretiyle

Detaylı

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır.

SİRKÜLER. 1.5-Adi ortaklığın malları, ortaklığın iştirak halinde mülkiyet konusu varlıklarıdır. SAYI: 2013/03 KONU: ADİ ORTAKLIK, İŞ ORTAKLIĞI, KONSORSİYUM ANKARA,01.02.2013 SİRKÜLER Gelişen ve büyüyen ekonomilerde şirketler arasındaki ilişkiler de çok boyutlu hale gelmektedir. Bir işin yapılması

Detaylı

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU İKİNCİ 3 AYLIK RAPOR

ANKARA EMEKLİLİK A.Ş DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU İKİNCİ 3 AYLIK RAPOR ANKARA EMEKLİLİK A.Ş DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU İKİNCİ 3 AYLIK RAPOR Bu rapor Ankara Emeklilik A.Ş Dengeli Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.04.2004-30.06.2004 dönemine ilişkin gelişmelerin, Fon Kurulu

Detaylı

KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI

KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI KAPLAMA TEKNİKLERİ DERS NOTLARI PVD Kaplama Kaplama yöntemleri kaplama malzemesinin bulunduğu fiziksel durum göz önüne alındığında; katı halden yapılan kaplamalar, çözeltiden yapılan kaplamalar, sıvı ya

Detaylı

ELEKTRİK PİYASALARI 2015 YILI VERİLERİ PİYASA OPERASYONLARI DİREKTÖRLÜĞÜ

ELEKTRİK PİYASALARI 2015 YILI VERİLERİ PİYASA OPERASYONLARI DİREKTÖRLÜĞÜ ELEKTRİK PİYASALARI 2015 YILI VERİLERİ PİYASA OPERASYONLARI DİREKTÖRLÜĞÜ 1 GENEL MÜDÜR SUNUŞU; Gündelik hayatın vazgeçilmez unsuru haline gelen enerji, bireylerin yaşamında ve ülkelerin sosyo-ekonomik

Detaylı

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi

DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012. Hazırlayanlar. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi DÜNYA EKONOMİK FORUMU KÜRESEL CİNSİYET AYRIMI RAPORU, 2012 Hazırlayanlar Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi Laura D. Tyson, Kaliforniya Berkeley Üniversitesi Saadia Zahidi, Dünya Ekonomik Forumu Raporun

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİDE EĞİTİM

YENİLENEBİLİR ENERJİDE EĞİTİM YENİLENEBİLİR ENERJİDE EĞİTİM Enerjinin Önemi Enerji, Dünyamızın en önemli ihtiyaçlarından biridir. Türkiye nin son otuz yılda enerji talebi yıllık ortalama %8 artış göstermiştir.ülkemiz elektrik enerjisinin

Detaylı

Hepinizi saygıyla sevgiyle selamlıyorum.

Hepinizi saygıyla sevgiyle selamlıyorum. Değerli konuklar, Yatırım Ortamını İyileştirme Koordinasyon Kurulu (YOİKK) çalışmaları kapsamında düzenlediğimiz Kurumsal Yönetim konulu toplantımıza hepiniz hoş geldiniz. 11 Aralık 2001 tarihli Bakanlar

Detaylı

Basın Bülteni. Marmaray Projesinde Rota Teknik İmzası BD235 23.06.2014

Basın Bülteni. Marmaray Projesinde Rota Teknik İmzası BD235 23.06.2014 Marmaray Projesinde Rota Teknik İmzası Bosch Rexroth ana bayisi Rota Teknik A.Ş. ile Japon TAISEI ve ANEL firmasının ortak olarak geliştirdiği Marmaray Tünel Havalandırma Elektropnömatik Kontrol Sistemi

Detaylı

Ekonomik Rapor 2011 2. ULUSLARARASI MAL PİYASALARI 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.tr

Ekonomik Rapor 2011 2. ULUSLARARASI MAL PİYASALARI 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.tr Ekonomik Rapor 2011 2. ULUSLARARASI MAL PİYASALARI 67. genel kurul 49 50 2. ULUSLARARASI MAL PİYASALARI 2008 yılında ABD de ipotekli konut kredisi piyasasında ortaya çıkan ve hızla tüm dünya ekonomilerinde

Detaylı

TÜRKĠYE DEKĠ YERALTISULARININ ARAġTIRILMASI, ĠġLETĠLMESĠ Ve YÖNETĠMĠ ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME

TÜRKĠYE DEKĠ YERALTISULARININ ARAġTIRILMASI, ĠġLETĠLMESĠ Ve YÖNETĠMĠ ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME TÜRKĠYE DEKĠ YERALTISULARININ ARAġTIRILMASI, ĠġLETĠLMESĠ Ve YÖNETĠMĠ ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME Hasan KIRMIZITAŞ Jeoloji Mühendisi DSİ 5. Bölge Müdürlüğü-ANKARA TMMOB, JMO - Bilimsel Teknik Kurulu Hidrojeoloji

Detaylı

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili Beşinci İzmir İktisat Kongresi Finansal Sektörün Sürdürülebilir Büyümedeki Rolü ve Türkiye nin Bölgesel Merkez Olma Potansiyeli 1 Kasım

Detaylı

2013 YILI OCAK HAZİRAN DÖNEMİ KİMYA SEKTÖRÜ İHRACAT DEĞERLENDİRME RAPORU AKİB GENEL SEKRETERLİĞİ KİMYA SEKTÖR ŞUBESİ. Hazırlayan: Burcu ŞENEL / Şef

2013 YILI OCAK HAZİRAN DÖNEMİ KİMYA SEKTÖRÜ İHRACAT DEĞERLENDİRME RAPORU AKİB GENEL SEKRETERLİĞİ KİMYA SEKTÖR ŞUBESİ. Hazırlayan: Burcu ŞENEL / Şef 2013 YILI OCAK HAZİRAN DÖNEMİ KİMYA SEKTÖRÜ İHRACAT DEĞERLENDİRME RAPORU AKİB GENEL SEKRETERLİĞİ KİMYA SEKTÖR ŞUBESİ Hazırlayan: Burcu ŞENEL / Şef 1 İÇİNDEKİLER I. 2012 YILI TÜRKİYE İHRACATI 3 A. GENEL

Detaylı

Sait GEZGİN, Nesim DURSUN, Fatma GÖKMEN YILMAZ

Sait GEZGİN, Nesim DURSUN, Fatma GÖKMEN YILMAZ FARKLI ŞEKİL VE DOZLARDA UYGULANAN TKİ HÜMAS IN EKMEKLİK BUĞDAYIN BAYRAK YAPRAK BESİN ELEMENTİ KONSANTRASYONU, VERİM VE TANE PROTEİN KAPSAMINA ETKİLERİ Sait GEZGİN, Nesim DURSUN, Fatma GÖKMEN YILMAZ Bu

Detaylı

SU TEMİNİ VE KANALİZASYON

SU TEMİNİ VE KANALİZASYON SU TEMİNİ VE KANALİZASYON Erciyes Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü 1 KAPSAM SUYUN ÖNEMİ KENTSEL SU İHTİYACININ HESABI SULARIN DERLENMESİ (KAPTAJ) SULARIN İLETİLMESİ SULARIN

Detaylı

GİTES DEMİR-ÇELİK ve DEMİR DIŞI METALLER EYLEM PLANI

GİTES DEMİR-ÇELİK ve DEMİR DIŞI METALLER EYLEM PLANI GİTES DEMİR-ÇELİK ve DEMİR DIŞI METALLER EYLEM PLANI HEDEF -1 1.1 DEMİR-ÇELİK SEKTÖRÜNDE GÜÇ BİRLİĞİ VE SİNERJİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Çelik üreticisi firmalarca, bulundukları bölgelerde, yurt dışından hurda

Detaylı

DEĞER YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş.

DEĞER YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş. Büyükdere Cd. Nevtron İşhanı No:119 K /6 Gayrettepe-İST TEL: 0212/ 211 99 01-02-04 FAX: 0212/ 211 99 52 MALİ MEVZUAT SİRKÜLERİ SİRKÜLER NO : 2006/ 7 İstanbul, 10 Ocak 2007 KONU :2007 Yılında Uygulanacak

Detaylı