7. BÖLÜM EKONOMİK İSTİKRARIN GERÇEKLEŞTİRİLMESİNDE PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİĞİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "7. BÖLÜM EKONOMİK İSTİKRARIN GERÇEKLEŞTİRİLMESİNDE PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİĞİ"

Transkript

1 7. BÖLÜM EKONOMİK İSTİKRARIN GERÇEKLEŞTİRİLMESİNDE PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİĞİ 1

2 IS LM MODELİ : MAL PARA PİYASALARINDA DENGE IS - LM modeli, J. Hickstarafından 1939 yılında geliştirilmiş bir yaklaşımdır. Çalışmalar 1944 yılında F. Modiglianitarafından geliştirilmiştir dönemindedea. Hansentarafından popülerhale getirilmiştir. Bu modelin amacı, hasıla düzeyinin ve faiz oranının birlikte nasıl belirlendiğini göstermek, faiz oranı değiştiğinde hasıla düzeyinin nasıl değişeceğini incelemektir. Keynesyen milli gelir analizinde sabit varsayılan 2 değişkenden biri olan faiz oranı (diğeri fiyat düzeyi) bu analizde değişkendir. IS - LM modeli, mal ve varlık (para ve tahvil) piyasaları arasındaki ilişkiyi açıklar.. 2

3 IS EĞRİSİ Mal piyasasını temsil eden IS eğrisi, farklı faiz oranlarına karşılık gelen hasıla düzeyini temsil eden noktaların birleştirilmesiyle elde edilir. IS eğrisi negatif eğimli bir eğridir. Çünkü faiz oranının yükselmesi, yatırımların kârlılık oranını düşüreceğinden, yatırım harcamalarını ve toplam talebi azaltır ve sonuç olarak denge gelir düzeyi düşer. Planlanan yatırımlar, faiz oranı ile negatif yönlü ilişkilidir. Keynes e göre yatırımlar, kâr beklentileri ve faiz oranına bağlıdır: I = f (Kâr beklentisi, faiz oranı) Keynesyen modelde kâr beklentileri daha güçlü olsa da, ölçülemediği için yatırımlar, faizin birfonksiyonu olarakalınır. 3

4 IS EĞRİSİ I = f(i) ; i I Y I = I 0 bi (Faiz ile ilişkili yatırım fonksiyonu) Faiz oranının yükselmesi, planlanan yatırımları ve toplam hasılayı azaltır.. Toplam planlanan harcama eğrisi (AE),aşağı doğru kayar Daha düşükbiry düzeyi elde edilir. Herfaiz düzeyinde farklı bir hasıla düzeyi vardır. Hasıla ile faiz oranı arasında, planlanan yatırımlar aracılığı ile kurulan negatif bir ilişki söz konusudur. Mal piyasasında i ve Y arasında, yatırımlar aracılığı ile kurulan bir ters orantı vardır. Tasarruf ise, Keynesyen modelde gelirin (Y) birfonksiyonudur. S = f(y) Y S I = f(i) (Ters orantı), S = f(y) (Doğru orantı) IS = f(i, Y) IS eğrisi; mal piyasasında dengeyi ifade eden, faiz ve milli gelir (hasıla = Y) arasındaki ilişkiyi gösteren ve üzerindeki her noktada yatırımların tasarruflara eşit olduğu negatif eğimli bir eğridir.. 4

5 Şekil 1: TOPLAM HARCAMALAR VE IS EĞRİSİ 5

6 TOPLAM HARCAMALAR VE IS EĞRİSİ 6

7 TASARRUF YATIRIM EŞİTLİĞİNDEN IS TÜRETİLMESİ 7

8 IS EĞRİSİ DENKLEMİNİN ELDE EDİLMESİ Toplam Harcamalar (AE) = Otonom Harcamalar + Uyarılmış Harcamalar Y = AE = C + I + G AE = C 0 + cyd + (I 0 - bi) + G Yd = Y + Tr T ve T = T0 + ty olduğuna göre AE = C 0 + c(y + Tr T 0 ty) + (I 0 bi) + G 0 AE = Y = C 0 + c(y + Tr T 0 ty) + (I 0 bi) + G 0 Y = C 0 + cy + ctr ct 0 cty + I 0 bi) + G 0 Y c (1 t) Y = C 0 + ctr ct 0 + I 0 bi + G 0 Y c (1 t) Y = C 0 + ctr ct 0 + I 0 + G 0 bi C 0 + ctr ct 0 + I 0 + G 0 = A 0 = Otonom harcamalar Y c (1 t) Y = A 0 bi Y = A 0 bi / 1 c (1 t) = 1 / 1 c (1 t) (A 0 bi) 1 / 1 c (1 t) = Harcama çarpanı katsayısı (ke) 8

9 Y = ke. (A0 bi) = IS denklemi IS EĞRİSİ DENKLEMİNİN ELDE EDİLMESİ IS denklemi, milli gelir eşitliğinin gelire bağlı ve otonom harcamalar şeklinde ayrılarak yazılmasıdır. IS denklemi. IS denklemi, mal piyasasını gösteren Y = C + I + G kapalı ekonomi denkleminin faize göre yeniden düzenlenmesi ve otonomile uyarılmışharcamaların ayrılması şeklindedir. Denklemde Y teriminin önünde yer alan 9

10 IS eğrisinin eğimini iki unsur belirler 1- Yatırımın faize duyarlılığı (b) 2- Harcama çarpanı (ke) IS EĞRİSİ EĞİMİ IS nin faiz oranı ve hasıla arasındaki ters yönlü etkileşimi gösterdiği hatırlanırsa (b) ve (ke) ilişkisi daha iyi anlaşılır. i, I Y b ke ilişkisi 1- Faiz oranı düşmesi karşısında yatırımların faize duyarlılığı (b) ne kadar yüksek olursa, bir birim faiz oranı düşüşü karşısında yatırımlardaki ve dolayısıyla hasıladaki artış çok fazla olur ve IS eğrisi yatıklaşır. 2- Ayrıca yatırım artışı karşısında hasıla (Y) düzeyinin ne kadar artacağını çarpan katsayısı göstermektedir. Yatırımlar arttığında Y, çarpan kadar artar. Eğer çarpan katsayısı büyük ise yatırımlar artınca, otonom harcamalar da o ölçüde fazla artar. Bu da Y yi önemli ölçüde arttırır ve IS eğrisi yatıklaşır. 10

11 IS neden dikleşir? Yatırımların Faize Duyarlılığı (b) Marjinal Tüketim Eğilimi (c), Çarpan Katsayısı Çarpan Katsayısı Marjinal Vergi Oranı (t), çarpan Marjinal İthalat Eğilimi (m), çarpan Kısaca faiz oranındaki değişmeler (artmalar ya da azalmalar) yatırımları ve dolayısıyla gelir düzeyini çok fazla etkilemez. 11

12 IS neden yatıklaşır? Yatırımların Faize Duyarlılığı (b) Marjinal Tüketim Eğilimi (c), Çarpan Katsayısı Çarpan Katsayısı Marjinal Vergi Oranı (t), çarpan Marjinal İthalat Eğilimi (m), çarpan Kısaca faiz oranındaki değişmeler (artmalar ya da azalmalar) yatırımları ve dolayısıyla gelir düzeyini çok fazla etkiler. 12

13 13

14 14

15 Şekil 2: IS nin Farklı Konumları i IS 1 IS 1 IS 2 i 1 IS 2 i 2 k e, b k e, b 0 Y 0 Y 1 Y 2 Y 3 Y 15

16 Şekil 3: IS in Farklı Konumları 16

17 IS nin Konumundaki Değişmeler Toplam harcamalar (AE) ile tasarruf ve yatırım fonksiyonunda faiz oranı ve hasıla değişmesi dışında kalan her türlü değişiklik, IS eğrisini sağa (yukarı) veya sola (aşağı) kaydırır. Faiz oranı değişmesi durumunda ise IS eğrisi kaymaz; eğri üzerinde bir noktadan yeni bir noktaya geçilir. IS eğrisinin konumu etkileyen unsurlar şunlardır: Otonom harcamalardaki (A0) değişmeler, IS eğrisini kaydırır. Otonom harcamalar arttığında, toplam hasıla çarpan katsayısı kadar artar, IS eğrisi sağa kayar. ΔY = ke. ΔA0 Otonom yatırımlar (I0) ve kamu harcaması (G 0 ) arttığında IS eğrisi sağa kayar; otonom tasarruflar (S0) ve vergiler (T0) arttığında ise IS eğrisi sola kayar. IS nin Sağa Kayması: Milli geliri arttırıcı unsurlardaki (I,G)artışile; IS nin Sola Kayması : Milli geliri azaltıcı unsurlardaki (sızıntılar, S, T) artışla olur. 17

18 IS nin Konumundaki Değişmeler 18

19 IS nin Konumundaki Değişmeler Genişletici maliye politikası (G 0 ve Tr artışı, T 0 azalışı) ile IS sağa kayar. Hicks-Hansen yaklaşımı olarak, IS - LM eğrileri modeli kapak ekonomi için ele alınmıştır. Modelin genişletilerek açık ekonomiye uygulanması durumunda ihracat ve ithalat kalemleri de IS eğrisinin konumunu etkiler. Otonom ihracat (X0) artışı IS eğrisini sağa, otonom ithalat (M 0 ) artışı ise IS eğrisini sola kaydırır. I0, G0 ve X0 ise IS sağa; S0, T0 ve M0 ise IS sola kayar. Otonom kalemlerdeki değişmeler IS eğrisini paralel olarak sağa veya sola kaydırır. Uyarılmış harcamalardaki değişmeler ise (marjinal tüketim eğilimi; marjinal vergi oranı, marjinal ithal eğiliminin değişmesi ile oluşan değişmeler) IS eğrisinin, eğimini değiştirir. Marjinal tüketim eğilimi artınca, marjinal vergi oranı azalınca (ceteris paribus koşulu ile) harcama çarpanı büyürve IS eğrisinin eğimi azalırve IS yatıklaşır. c, t m ise IS yatıklaşır. 19

20 IS nin Konumundaki Değişmeler Genişletici maliye politikası uygulamaları; - kamu harcamalarındaki - transfer harcamaları, yatırımlar ve otonom harcamalardaki - vergi oranlarındaki, Eğer ekonomi dışa açıksa ihracattaki ve ithalattaki, İş hayatına ya da ekonomikgeleceğe ilişkin olumlu beklentiler, kâr beklentileri, Yatırım teşviklerinde meydana gelen artışlar, Sermayenin marjinal verimliliğindeki artış beklentileri, Fiyatlar genel düzeyindeki azalmalar ve buna bağlı olarak servetteki artışlar (Pigou etkisi) Ekonomide denk bütçe politikası izlenmesi 20

21 IS nin Konumundaki Değişmeler 21

22 22

23 23

24 IS Eğrisi ve Mal Piyasası Dengesizliği IS eğrisi üzerindeki her noktada yatırımlar tasarruflara eşit olurken, sağında ve solunda dengesizlik vardır. Bu yatırım - tasarruf dengesizliği mal piyasasında mal talebi veya mal arzı fazlası şeklinde arz-talep dengesizliğine yol açar. Dengesizliğin ne yönde olduğu belirlenirken IS eğrisi üzerinde alınan bir nokta ile, eğrinin dışında kalan nokta karşılaştırılır, bu noktalar için faiz farkı ve hasıla farkı tespit edilir. 24

25 IS Eğrisi ve Mal Piyasası Dengesizliği E1 ve E2 noktalarında yatırım tasarruf denkliği vardır. E3 noktasında ise faiz düzeyi E1 denge düzeyindeki faiz oranından daha düşüktür. i2 < i1 olduğu için yatırımlar artar. Faizin düşük olması yatırımı teşvik eder (I > S) E3 noktasında Y1 < Y2 olduğu için tasarruflar yetersizdir, çünkü tasarruflar gelire baülı kabul edilmiştir. IS nin solunda yatırımlar tasarrufları aşar (I > S), toplam harcama fazlalığı nedeniyle mal talep fazlası oluşur. IS nin sağında, E4 noktasında i1 < i2 olduğundan, yatırımlar azalır. Ayrıca Y2 < Y1 olduğu için tasarruflar artar, toplam harcama yetersizliği nedeniyle mal arz fazlası oluşur. 25

26 IS Eğrisi ve Mal Piyasası Dengesizliği 26

27 LM EĞRİSİ ve PARA ARZI Keynes e göre para talebi, likidite tercihi olarak ifade edilir. Likidite tercihinin (L) gelir düzeyine ve faiz oranına bağlı olduğu bilinmektedir. İşlem ve spekülasyon güdüsü ile olan para talebi (M d ); likidite tercihi (L) olarak İfade edilir. L = f (Y, i) + - Para arzı (M = Ms) ise faiz oranından bağımsız, otoriteler tarafından belirlenen dışsal bir değişken olarak alınır. Buradan hareketle; M s = M (Para arzı) Para arzı dışsal, faizden bağımsız olduğu İçin LM denklemi yazılırken sadece para talebi denklemi (M D = L) belirleyici olur. M D = L = f (Y, i) (Para talebi); LM = f(y, i) yazılır. (Para arzı ve para talebi) Kısaca para arzı dışsal olduğu için, para talebi denklemi aynı zamanda LM denklemi (para talebi-para arzı denklemi) olmaktadır. LM; para piyasası dengesini gösteren faiz oranı ile hasıla (Y) arasındaki doğru ilişkiyi ifade eden ve üzerindeki her noktada para talebinin para arzına eşit olduğu bir para piyasası eğrisidir. (L = M) 27

28 LM EĞRİSİ ve PARA ARZI 28

29 LM EĞRİSİ VE PARA TALEBİ Para talebi, Keynesyen ekolde aynı zamanda likidite tercihi olarak da adlandırılır. Para talebi, nominal para talebi ve reel para talebi olmaküzere ikiye ayrılır. Nominal para talebi; bireylerin her an kullanıma hazır bir şekilde ellerinde tutmak istedikleri nakit ya da likit miktarını ifade eder. Reel para talebi ise; nominal para talebinin fiyatlar genel seviyesine bölünmüş halidir. M d ile ifade edilir. Ekonomide herhangi bir anda reel para arzı-reel para talebi eşitliği söz konusudur. Yani M s = M d eşitliği mevcuttur. IS-LMmodelinde daima reel değerler (reel para arzı ve reel para talebi) kullanılır. 29

30 LM EĞRİSİ VE PARA TALEBİ Bireylerin ellerinde tutmak istedikleri para miktarını yani nominal para talebini belirleyen üç faktör söz konusudur. Bunlar; Fiyatlar genel seviyesi, milli gelir ve faiz oranı.. Fiyatlar ve gelir seviyesi, elde tutulmak istenen nakit miktarı (para talebi) veya tersi Faiz oranı ise, elde tutulmak istenen nakit miktarı (para talebi) Nedeni; parayı faizde değerlendirmeyip elde nakittutulmakla uğranılan faiz geliri kaybının artmasıdır. Reel para talebi ise, para talebinin enflasyondan arındırılmış halidir. Bu nedenle iki unsur tarafından belirlenir. Bunlar; milli gelir ve faiz oranıdır Milli gelir ile reel para talebi arasında doğru yönlü ilişki varken; faiz oranı ile reel para talebi arasındaters yönlü ilişkivardır. 30

31 Şekil 5: LM Eğrisinin Elde Edilişi 31

32 LM EĞRİSİ L= ky hi para piyasası; reel para talebi ve para arzının kesiştiği yerde oluşur L = para talebini; ky = işlem ve ihtiyat nedeniyle para talebini; hi= spekülasyon nedeni ile para talebini; i = faiz oranını ; k = para talebinin gelire duyarlılığını; h = paratalebinin faize duyarlılığını gösterir. Para talebinin gelir esnekliği (k); para talebinin gelire duyarlılığıdır. Gelirdeki değişme karşısında para talebinde meydana gelen değişmeyi ifade eder. Para talebinin faiz esnekliği (h); para talebinin faize duyarlılığıdır. Faizdeki değişme karşısında para talebinde meydana gelen değişmeyi ifade eder. 32

33 LM eğrisinin pozitif eğimli olmasının nedeni; milli gelir ile faiz oranı arasında doğru yönlü ilişkinin olmasıdır. Gelir, para talebi, faiz oranları. LM EĞRİSİ Faiz (elde nakit bulundurma maliyeti ) ve para talebi ya da tersi LM in eğimi; para talebinin gelir esnekliği (k) ve para talebinin faiz esnekliğine (h) bağlıdır. 33

34 LM neden dikleşir? - Para talebinin gelir esnekliği (k) ya dapara talebinin faiz esnekliği (h) LM eğrisinin eğimi ve daha dik hale gelir (LM 2 ), LM neden yatıklaşır? - Para talebinin gelir esnekliği (k) ya dapara talebinin faiz esnekliği (h) LM eğrisinin eğimi azalır ve daha yatık hale gelir (LM 3 ), Diğerdurumlarda LM??? - Para talebinin faize duyarlılığı sonsuz olursa (h = ise) yani Likidite tuzağı varsa, LM eğrisi yatay eksene paralel olur (LM 4 ), - Para talebinin faize duyarlılığı sıfır olursa (h = 0) yani klasik durum söz konusu ise, LM eğrisi dikey olur (LM 1 ). i LM 1 LM2 LM 3 LM 4 LM 1 = Para talebinin faiz esnekliği = Sıfır LM 2 = Para talebinin faiz esnekliği düşük, LM 3 = Para talebinin faiz esnekliği yüksek, LM 4 = Para talebinin faiz esnekliği= sonsuz 0 Y 34

35 LM FONKSİYONUNUN TÜRETİLMESİ 35

36 LM FONKSİYONUNUN TÜRETİLMESİ 36

37 Para talebinin gelir esnekliği ve LM eğrisinin eğimi 37

38 Reel Para Arzındaki Değişmeler ve LM eğrisinin konumu 38

39 Gelir sabitken, Para Talebindeki Değişmeler ve LM Nin konumu 39

40 Otonom Para Talebindeki Değişmeler 40

41 41

42 LM Eğrisi Dışındaki Noktalar 42

43 43

44 Para Arz Talep Fazlası 44

45 EŞANLI DENGE IS ve LM eğrilerinin kesiştiği noktada (faiz oranı-hasıla düzeyi bileşiminde) hem para hem de mal piyasasında aynı anda denge sağlanmış olur. Denge durumunda; toplam arz-toplam talebe (IS), para arzı da para talebine (LM) eşittir. Para arzı para talebi dengesi ile faiz oranları belirlenir, sermayenin marjinal etkinliği ile yatırım düzeyi belirlenmekte ve yatırımlar ile tüketim; kamu harcamaları ile efektif talep belirlenmektedir. 45

46 PARA ve MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİĞİ Maliye ve para politikalarının nispi etkinliği konusu, 1929 Dünya Ekonomi Krizi nden bu yana en hararetli tartışma konularından birisidir dan sonra ağırlıklı olarak uygulanan maliye politikasının, dışa açıklık arttıkça Keynes in önerdiği kadar etkili olmadığı görülmüştür. Ekonomideki krizin etkilerinin bir global kamusal zarar olarak görülmeye başlamasıyla birlikte, tartışma maliye ya da para politikalarının nispi etkilerinin sadece belli bir ülkedeki etkilerinden (kapalı ekonomiden), ülkelerarasıetkilerine (açıkekonomiye) kaymıştır Küresel Krizle birlikte maliye ve para politikalarının nispi etkinliği tartışması, uygun maliye ve para politikaları bileşiminin ne olması gerektiği hususuna kaymıştır. 46

47 DIŞA KAPALI BİR EKONOMİDE PARA ve MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİĞİ Para politikası LM eğrisini; maliye politikası ise IS eğrisini kaydırmaktadır. Gerek para gerekse de maliye politikasının etkinliği, IS ve LM eğrilerinin eğimlerine bağlıdır. PARA POLİTİKALARI Merkez Bankası nın belirlenen amaçlara ulaşabilmek için para arzını değiştirmesine (artırmasına ya da azaltmasına) para politikası denir. Merkez Bankası nın toplam talebi ve bu yolla gelir düzeyini artırmak ya da işsizliği azaltmak için para arzını artırmasına genişletici para politikası (ucuz ya da gevşek para politikası olarak da adlandırılır) denir Toplam talebin kısılıp, enflasyonun önlenmesi amacıyla para arzının azaltılmasına da daraltıcı para politikası (sıkı para politikası) denir.. Merkez Bankası nın para arzını değiştirmede kullandığı temel araç açık piyasa işlemleri dir. Para arzını artırmak için; piyasadan tahvil satın alınır ve karşılığında piyasaya para enjekte edilir. Para arzını azaltmak için; piyasaya tahvil satılır ve karşılığında piyasadaki fazla para emilir 47

48 PARA POLİTİKALARININ ETKİNLİĞİ Para politikasının etkinliği ile kast edilen, örneğin genişletici para politikası izlenmişse bunun gelir düzeyini ne kadar artırabildiğidir Gerek para, gerekse de maliye politikasının etkinliği, IS ve LM eğrilerinin eğimlerine bağlıdır. Burada bir kuralı ifade etmek yararlıdır; Politika uygulamasında kendi piyasasını ilgilendiren doğru ilksırada, karşı piyasayı ilgilendiren doğru ikinci sırada yazılır. İlk sıradaki doğrunun nispeten daha dik, ikinci sıradaki doğrunun nispeten daha yatık olması durumundailgilipolitikanın dahaetkin olacağı kabul edilir. Para politikasını ilgilendiren eğri LM; karşı mal piyasasını ilgilendiren eğri IS ise; 1- LM (para piyasası) nispeten daha dik, 2- IS (mal piyasası) nispeten daha yatay ise, para politikası daha etkin olur. 48

49 PARA POLİTİKALARININ PİYASALARI ETKİLEME SÜRECİ 49

50 GENİŞLETİCİ PARA POLİTİKASI UYGULAMALARI Genişletici para politikaları uygulandığında LM sağa; daraltıcı para politikaları uygulandığında ise LMsola doğru kaymaktadır. Aşağıdaki şekilde genişletici para politikası ile LM sağa kayar ve faizler.. Genişletici para politikası ile, APİ ile tahvil alımı, para piyasasında arz, faiz, yatırım ve gelir Daraltıcı para politikasında ise, LM sola kayar, para piyasasında arzı, faizi, yatırım ve geliri i LM LM 1 i D i 1 D 1 i' D IS 0 Y Y 1 Y 50

51 PARA POLİTİKALARINDA ÖZEL DURUMLAR 1- Para talebinin faiz esnekliğinin sonsuz olması (Likidite Tuzağı) (h = ) (Keynesyen) Para arzı karşısında faizler. Ancak ekonomide faizlerin düşebileceği bir alt sınır vardır. Faizler bu seviyeye kadar indikten sonra para arzı ne kadar artırılırsa artırılsın faizler artık düşmez. Bu durum likidite tuzağı olarak bilinir. Likidite tuzağı durumunda para talebi sonsuz olur. LM eğrisi ise yatay eksene paralel bir hal alır, halk bütün parayı elde tutmaya başlar (gelecekte faizlerin artışı veya tahvil fiyatlarının düşeceği beklentisiyle) Yatırımların faize duyarlılığı (b=0) sıfır ve para talebinin faize duyarlılığı (h = ) sonsuzsa, likidite tuzağı durumunda para arzını artırmak suretiyle gelirin artırılması söz konusu olamaz. Para arzının artırılması sadece LM nin LM 1 konumuna gelmesine neden olur, para arzı ne kadar artırılırsa artırılsın faizler etkilenmemektedir, likidite tuzağı durumunda para politikası tam etkisiz, maliye politikası ise maksimum etkiye sahip olur 51

52 i i 0 i 1 Likidite Tuzağı i 2 M te(i) = i 2 : faizin düşeceği en alt düzey 0 M 0 M 1 M 2 Reel M t 52

53 2- Para talebinin faiz esnekliğinin sıfır olması hali (h = 0) (Klasik durum) Para talebinin faiz değişmelerine karşı duyarsız olmasıdır, bu durum paranın sadece işlem güdüsüyle talep edildiğini gösterir Spekülasyon amacıyla para talebi yoktur. Genişletici para politikası uygulandığında, LM sağa kaymakta ve gelir artmaktadır. Yatırımların faize duyarlılığı (b) yüksek, fakat para talebinin faize duyarlılığı sıfır (h=0) olduğundan LM yatay eksene dik ya da faize paraleldir. Uygulanan genişletici para politikası sonucunda, LM eğrisi LM 1 den LM 2 konumuna gelir, faiz oranları i 1 düzeyinden i 2 düzeyine düşerken, gelir düzeyi ise Y 1 den Y 2 ye yükselir. Monetaristlerin savunduğu bu duruma göre, para politikasının tam etkili olduğu kabul edilir. Maliye politikasının ise gelir üzerinde hiçbir etkisi yoktur (Bu durum TAM DIŞLAMA olarak adlandırılır) i LM 1 LM 2 i 1 D 1 i 2 D 2 IS 0 Y 1 Y 2 Y 53

54 3- Yatırımların faiz esnekliğinin sıfır olması hali (b = 0) Yatırımlar faizdeki değişmelere karşı duyarsız ise, IS eğrisi dikey konumda olur. Bu durumda para politikasının hasıla etkisi ortaya çıkmaz. Yani yatırımlar ve gelir düzeyi değişmez. Para politikası tam etkisizdir. Genişletici para polit izlenerek, LM eğrisi sağa kaymıştır. Bireylerin para-tahvil bileşiminin değişmesi sonucunda faiz oranı i1 den i 2 ye düşmüş, D 1 - D 2 kadar likidite etkisi oluşmuştur. Ancak yatırımlar faize karşı tam duyarsız olduğundan faiz düşse de yatırımlar artmamış, bu nedenle hasıla etkisi ortaya çıkmamıştır.. Ms, Tahvil Talebi, Tahvil Fiyatı, i, I, Y Para arzının artırılmasıyla LM 1 eğrisi LM 2 konumuna gelmiştir. Faizler ise i 1 düzeyinden i 2 düzeyine düşmüştür. Ancak yatırımların faize duyarlılığı sıfır olduğundan hasıla düzeyinde herhangi bir artış olmamıştır.. 54

55 MALİYE POLİTİKALARI Hükümetin ya da parlamentonun hedeflenen amaçlara ulaşabilmek için (enflasyonu önleme ya da işsizliği azaltma gibi), --- kamu harcamalarını (kamu alımları), --- transfer ödemelerini ve --- vergi oranlarını değiştirmesi (artırma ya da azaltma) maliye politikası olarak adlandırılır. IS-LMmodelinde maliye politikası uygulamaları, IS eğrisinin konumunu değiştirir Kamu harcamaları ile transfer harcamalarının artırılıp, vergi oranlarının düşürülmesi genişletici maliye politikası olarak bilinir. Genişletici maliye politikası uygulaması ile IS eğrisi sağa kayar. Genişletici maliye politikalarının amacı; üretim ve istihdamı artırmak, işsizliği azaltmaktır Tersi ise daraltıcı politikalardır, IS eğrisi sola kayar. 55

56 MALİYE POLİTİKALARININ PİYASALARI ETKİLEME SÜRECİ 56

57 GENİŞLETİCİ MALİYE POLİTİKASI UYGULAMALARI Kamu harcamalarındaki artış önce mal piyasası üzerinde etkisini gösterir. IS doğrusu IS 1 şeklinde sağa kayar. Çarpan mekanizmasının işlemesi neticesinde gelir düzeyi Y den Y 1 düzeyine.. Faiz oranlarında ise henüz bir değişme olmamıştır. Ekonomi geçici olarak D noktasında dengeye gelir. Para talebi ile gelir arasında doğru yönlü ilişki olduğundan, gelir düzeyindeki, para talebini Para arzı sabit olduğundan, para talebindeki, faizleri başlar. Faizler, i düzeyinden i 1 düzeyine Faiz oranlarındaki, hem yatırımların hem de tüketim harcamalarının neden olur. Tüketim ve yatırımlardaki azalma toplam talebin ve neticede milli gelirin neden olur. Y 1 düzeyinde olan milli gelir düzeyi Y düzeyine. Yatırımların faize duyarlılığı (b) düşük (IS dik); fakat para talebinin faize duyarlılığının (h) yüksek (LM yatık) olması durumunda maliye politikası daha etkilidir 57

58 GENİŞLETİCİ MALİYE POLİTİKASI UYGULAMALARI i LM i 1 D 1 i D D IS 1 IS 0 Y Y Y 1 Y 58

59 MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİĞİ Maliye politikasının etkinliği ile kast edilen, örneğin genişletici maliye politikası izlenmişse bunun gelir düzeyini ne kadar artırabildiğidir. Maliye politikasını ilgilendiren eğri IS, karşı para piyasasını ilgilendiren eğri LM olmak üzere; 1. IS eğrisi nispeten daha dik, 2. LM eğrisi nispeten daha yatay ise maliye politikası daha etkin olur. 59

60 MALİYE POLİTİKALARI ÖZEL DURUMLAR 1- Para talebinin faiz esnekliğinin sonsuz olması (Likidite Tuzağı) (h = ) Likidite tuzağı durumunda faiz oranları minimum düzeydedir. Kamu harcamaları ve transfer harcamalarının artırılması ve vergi oranlarının düşürülmesine bağlı olarak toplam talepte artışlargörülür. IS eğrisi sağa kayar, IS konumundan IS 1 konumuna gelir. Talep, üretim düzeyini ve istihdam seviyesi, işsizlik oranları ve gelir düzeyi Y 1 den Y 2 ye Gelirdeki, para talebini de. Ancak, ekonomi likidite tuzağında olduğu için para talebindeki artış, atıl duran fonlardan karşılanır. Bu nedenle faiz oranında herhangi bir değişiklik olmaz.. Sonuçta, likidite tuzağı durumunda maliye politikası tam etkilidir. IS IS 1 i 1 D 1 D 2 LM 0 Y 1 Y 2 Y 60

61 2- Para talebinin faiz esnekliğinin sıfır olması hali (h = 0) Para talebinin faiz değişmelerine karşı duyarsız olması hali, paranın sadece işlem ve ihtiyat güdüsüyle talep edilmesi halidir. Bu durumda LM doğrusu, faiz oranını temsil eden eksene paralel bir hal alır. Uygulanan genişletici maliye politikası sonucunda, IS doğrusu IS 1 konumundan IS 2 konumuna gelir. Faiz oranları i 1 düzeyinden i 2 düzeyine yükselirken, gelir düzeyinde herhangi bir değişiklik olmaz. Bunun nedeni tam dışlama etkisinin ortaya çıkmış olmasıdır. Faizlerdeki artışın, milli gelirdeki artışın bir kısmını ortadan kaldırması ise kısmi dışlama dır. Artan faiz oranları nedeniyle yatırımlarda meydana gelen azalma, milli gelirdeki artışın tamamını ortadan kaldırmıştır. Bu duruma göre, maliye politikası tam etkisizdir i LM i 2 D 2 i 1 D 1 IS 2 IS 1 0 Y 1 Y 61

62 3- Yatırımların faiz esnekliğinin sıfır olmasıhali (b = 0) Yatırımlar faiz değişmelerine karşı duyarsız ise, IS eğrisi dikey konumda olur Bu durumda uygulanan genişletici maliye politikası sonucunda, IS doğrusu sağa doğru kayar, IS 1 konumundan IS 2 konumuna gelir Faiz oranları i 1 düzeyinden i 2 düzeyine yükselirken, gelir düzeyi de Y 1 den Y 2 ye yükselir. Dışlamaetkisi görülmez. Bu durumdamaliye politikası etkilidir.. 62

EKONOMİK İSTİKRARIN GERÇEKLEŞTİRİLMESİNDE PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİĞİ. Dr. Süleyman BOLAT

EKONOMİK İSTİKRARIN GERÇEKLEŞTİRİLMESİNDE PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİĞİ. Dr. Süleyman BOLAT EKONOMİK İSTİKRARIN GERÇEKLEŞTİRİLMESİNDE PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİĞİ 1 IS LM MODELİ : MAL PARA PİYASALARINDA DENGE IS - LM modeli, J. Hicks tarafından 1939 yılında geliştirilmiş bir yaklaşımdır.

Detaylı

IS LM MODELİ ÇALIŞMA SORULARI

IS LM MODELİ ÇALIŞMA SORULARI IS LM MODELİ ÇALIŞMA SORULARI Soru KPSS 2001 Otonom tüketim harcamalarının artması aşağıdakilerin hangisine neden olur? a) Denge üretim düzeyinin artmasına, LM eğrisinin sağa doğru kaymasına b) Denge üretim

Detaylı

A. IS LM ANALİZİ A.1. IS

A. IS LM ANALİZİ A.1. IS A. ANALZ A.. Analizi (Mal Piyasası) (Investment aving) (atırım Tasarruf) Eğrisi, faiz oranları ile gelir düzeyi arasındaki ilişkiyi gösterir. Analizin bu kısmında yatırımları I = I bi olarak ifade edeceğiz.

Detaylı

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ Bu bölümde faiz oranlarının belirlenmesi ile faizin denge milli gelir düzeyinin belirlenmesi üzerindeki rolü incelenecektir. IS LM modeli, İngiliz iktisatçılar John

Detaylı

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ DERS NOTU 06 IS/LM EĞRİLERİ VE BAZI ESNEKLİKLER PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİKLERİ TOPLAM TALEP (AD) Bugünki dersin içeriği: 1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ... 1 2. LM EĞRİSİ VE PARA TALEBİNİN

Detaylı

SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ

SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ Problem 1 (KMS-2001) Marjinal tüketim eğiliminin düşük olması aşağıdakilerden hangisini gösterir? A) LM eğrisinin göreli olarak yatık olduğunu B) LM eğrisinin göreli olarak dik

Detaylı

V. Bölüm Dr. Vedat KAYA BÖLÜM V PLANLANAN HARCAMA, FAİZ HADDİ VE HÂSILA DÜZEYİ: IS-LM MODELİ ( ) Temel Varsayım: P=P i

V. Bölüm Dr. Vedat KAYA BÖLÜM V PLANLANAN HARCAMA, FAİZ HADDİ VE HÂSILA DÜZEYİ: IS-LM MODELİ ( ) Temel Varsayım: P=P i 1 BÖLÜM V PLANLANAN HARCAMA, FAİZ HADDİ VE HÂSILA DÜZEYİ: IS-LM MODELİ (179 201) Temel Varsayım: P=P i 5.1 Mal ve Para Piyasaları Arasındaki Etkileşim I=I(i) I=I o -bi AE=C+I(i)+G Y=C+I(i)+G i (C+I(i)+G)

Detaylı

ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI

ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI 1. John Maynard Keynes e göre, konjonktürün daralma dönemlerinde görülen düşük gelir ve yüksek işsizliğin nedeni aşağıdakilerden

Detaylı

Dengede; sızıntılar ve enjeksiyonlar eşit olacaktır:

Dengede; sızıntılar ve enjeksiyonlar eşit olacaktır: Sızıntılar: Harcama akımından çıkanlar olup, kapalı ekonomide tasarruflar (S) ve vergilerden (TA) oluşmaktadır. Enjeksiyonlar: Harcama akımına yapılan ilaveler olup, kapalı bir ekonomide yatırımlar (I),

Detaylı

BÖLÜM 6: PARA VE MALİYE POLİTİKASI ( )

BÖLÜM 6: PARA VE MALİYE POLİTİKASI ( ) 1 BÖLÜM 6: PARA VE MALİYE POLİTİKASI (205 231) IS-LM modelinde hükümet genişletici veya daraltıcı para ve maliye politikaları izleyerek hâsıla düzeyini etkileyebilir. Bu bölümde IS-LM modelinde maliye

Detaylı

TOPLAM TALEP VE TOPLAM ARZ: AD-AS MODELİ

TOPLAM TALEP VE TOPLAM ARZ: AD-AS MODELİ TOLAM TALE VE TOLAM ARZ: AD-AS MODELİ AD-AS IS LM ve IS LM B modellerinde fiyatlar genel düzeyinin sabit olduğu varsayılırken, bu analizde fiyatlar genel düzeyi () ile reel milli gelir (Y) arasındaki ilişkiler

Detaylı

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ. Yrd. Doç. Dr. Hasan GÖCEN MELİKŞAH ÜNİVERSİTESİ

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ. Yrd. Doç. Dr. Hasan GÖCEN MELİKŞAH ÜNİVERSİTESİ PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ Yrd. Doç. Dr. Hasan GÖCEN MELİKŞAH ÜNİVERSİTESİ IS-LM MODELİ IS-LM Modeli modern makroekonominin temel taşlarından birisidir. Model, ekonominin reel yönünü parasal

Detaylı

FİYATLAR GENEL DÜZEYİ VE MİLLİ GELİR DENGESİ

FİYATLAR GENEL DÜZEYİ VE MİLLİ GELİR DENGESİ FİYATLAR GENEL DÜZEYİ VE MİLLİ GELİR DENGESİ Bu bölümde Fiyatlar genel düzeyi (Fgd) ile MG dengesi arasındaki ilişkiler incelenecek. Mg dengesi; Toplam talep ile toplam arzın kesiştiği noktada bulunacaktır.

Detaylı

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA Problem 1 (KMS-2001) Kısa dönem toplam arz eğrisinin pozitif eğimli olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Makro İktisat II Örnek Sorular 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Tüketim harcamaları = 85 İhracat = 6 İthalat = 4 Hükümet harcamaları = 14 Dolaylı vergiler = 12

Detaylı

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ Bu ünite tamamlandığında; Alternatif yöntemleri kullanarak IS eğrisini elde edebileceğiz IS eğrisinin eğiminin hangi faktörlere bağlı olduğunu ifade edebileceğiz

Detaylı

MAL VE PARA PİYASALARINDA EŞ ANLI DENGE. Mal ve para piyasalarında eşanlı denge; IS ile LM in kesiştiği noktada gerçekleşir.

MAL VE PARA PİYASALARINDA EŞ ANLI DENGE. Mal ve para piyasalarında eşanlı denge; IS ile LM in kesiştiği noktada gerçekleşir. MAL VE PARA PİYASALARINDA EŞ ANLI DENGE Mal ve para piyasalarında eşanlı denge; IS ile LM in kesiştiği noktada gerçekleşir. DENGE GELİR DÜZEYİ VE FAİZ ORANINDA DEĞİŞMELERE YOL AÇAN FAKTÖRLER Genişletici

Detaylı

SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ

SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ Problem 1 (KMS-2001) Marjinal tüketim eğiliminin düşük olması aşağıdakilerden hangisini gösterir? A) LM eğrisinin göreli olarak yatık olduğunu B) LM eğrisinin göreli olarak dik

Detaylı

1. Yatırımın Faiz Esnekliği

1. Yatırımın Faiz Esnekliği DERS NOTU 08 YATIRIMIN FAİZ ESNEKLİĞİ, PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİKLERİ, TOPLAM TALEP (AD) EĞRİSİNİN ELDE EDİLİŞİ Bugünki dersin içeriği: 1. YATIRIMIN FAİZ ESNEKLİĞİ... 1 2. PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ

Detaylı

Para Piyasasında Denge: LM (Liquit Money) Modeli

Para Piyasasında Denge: LM (Liquit Money) Modeli 11. Hafta Para Piyasasında Denge: LM (Liquit Money) Modeli Para piyasasının dengede olduğu (reel para arzının, reel para talebine eşit olduğu) faiz ve reel gelir düzeylerini gösteren eğriye, LM eğrisi

Detaylı

IS-LM MODELİNİN UYGULANMASI

IS-LM MODELİNİN UYGULANMASI IS-LM MODELİNİN UYGULANMASI IS ve LM eğrilerinin kesiştiği nokta milli geliri belirliyor. Birinin kayması kısa dönem dengeyi değiştiriyordu. Maliye politikası Hükümet harcamaları artışı IS eğrisi sağa

Detaylı

BÖLÜM FAİZ ORANI-MİLLİ GELİR DENGESİ. Bu bölümde, milli gelir ile faiz oranı arasındaki ilişkiler incelenecektir.

BÖLÜM FAİZ ORANI-MİLLİ GELİR DENGESİ. Bu bölümde, milli gelir ile faiz oranı arasındaki ilişkiler incelenecektir. BÖLÜM FAİZ ORANI-MİLLİ GELİR DENGESİ Bu bölümde, milli gelir ile faiz oranı arasındaki ilişkiler incelenecektir. IS-LM modeli ; J.M.KEYNES tarafından ortaya atılmıştır. Buna göre ekonomide; 1. MAL PİYASASI

Detaylı

[AI= Aggregate Income (Toplam Gelir); AE: Aggregate Expenditure (Toplam Harcama)]

[AI= Aggregate Income (Toplam Gelir); AE: Aggregate Expenditure (Toplam Harcama)] 88 BÖLÜM 5: TOPLAM GELİR-TOPLAM HARCAMA MODELİ (KEYNESYEN MODEL) Bölüm 4 te Toplam Talep-Toplam Arz modelini (AD-AS modeli) inceledik. Bölüm 5 te ise Toplam Gelir-Toplam Harcama modelini (AI-AE modeli)

Detaylı

TOPLAM TALEP I: IS-LM MODELİNİN OLUŞTURULMASI

TOPLAM TALEP I: IS-LM MODELİNİN OLUŞTURULMASI BÖLÜM 10 TOPLAM TALEP I: IS-LM MODELİNİN OLUŞTURULMASI IS-LM Modelinin Oluşturulması Klasik teori 1929 ekonomik krizine çare üretemedi Teoriye göre çıktı, faktör arzına ve teknolojiye bağlıydı Bunlar ise

Detaylı

ÇALIŞMA SORULARI. S a y f a 1 / 6

ÇALIŞMA SORULARI. S a y f a 1 / 6 1. LM eğrisini oluşturan noktalar neyi ifade etmektedir? LM eğrisinin nasıl elde edildiğini grafik yardımıyla açıklayınız. 2. Para talebinin gelir esnekliği artarsa LM eğrisi nasıl değişir? Grafik yardımıyla

Detaylı

Kamu bütçesi, Millet Meclisi tarafından onaylanıp kanunlaşan ve devletin planlanan gelir ve harcamalarını gösteren yıllık bir programdır.

Kamu bütçesi, Millet Meclisi tarafından onaylanıp kanunlaşan ve devletin planlanan gelir ve harcamalarını gösteren yıllık bir programdır. 97 BÖLÜM 6. KAMU BÜTÇESİ ve MALİYE POLİTİKASI (KEYNESYEN MODEL DEVAMI) Kamu bütçesi, Millet Meclisi tarafından onaylanıp kanunlaşan ve devletin planlanan gelir ve harcamalarını gösteren yıllık bir programdır.

Detaylı

PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİĞİ

PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİĞİ PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİĞİ 1 PARA POLİTİKASININ ETKİNLİĞİ Likidite Hasıla Etkisi Nedir? vgenişle'ci bir para poli'kası uygulandığını düşünelim.. LİKİDİTE ETKİSİ: Para arzı ar

Detaylı

-MAKROEKONOMİ KPSS SORULARI- 1) Nominal faiz oranı artarsa, reel para talebi nasıl değişir?( KPSS 2006)

-MAKROEKONOMİ KPSS SORULARI- 1) Nominal faiz oranı artarsa, reel para talebi nasıl değişir?( KPSS 2006) -MAKROEKONOMİ KPSS SORULARI- 1) Nominal faiz oranı artarsa, reel para talebi nasıl değişir?( KPSS 2006) A) Artar, çünkü bireyler gelirlerinin daha büyük bir kısmını ödünç vermek ister. B) Artar, çünkü

Detaylı

Ekonomi II. 23.Uluslararası Finans. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından

Ekonomi II. 23.Uluslararası Finans. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından Ekonomi II 23.Uluslararası Finans Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 2 23.Uluslararası Finans 23.1.Dış Ödemeler

Detaylı

9. DERS : IS LM EĞRİLERİ: MALİYE VE PARA POLİTİKALARI

9. DERS : IS LM EĞRİLERİ: MALİYE VE PARA POLİTİKALARI 9. DERS : IS LM EĞRİLERİ: MALİYE VE PARA POLİTİKALARI 1. Maliye Politikası ve Dışlama Etkisi...2 A. Uyumlu Maliye ve Para Politikaları...4 2. Para Arzı ve Açık Piyasa İşlemleri...5 3. Klasik Para ve Faiz

Detaylı

1. Açık Bir Ekonomide Denge Çıktı (Gelir)

1. Açık Bir Ekonomide Denge Çıktı (Gelir) DERS NOTU 4 TOPLAM HARCAMALAR VE DENGE ÇIKTI (3) Dersin içeriği:. AÇIK BİR EKONOMİDE DENGE ÇIKTI (GELİR)... A. DENGE İÇİN SIZINTILAR/ENJEKSİYONLAR YAKLAŞIMI... 5 B. DEVLET HARCAMALARI ÇARPANI... 7 C. DIŞ

Detaylı

Tasarruf Paradoksu bir çiçek alın, ekonomiye can verin

Tasarruf Paradoksu bir çiçek alın, ekonomiye can verin Tasarruf Paradoksu Bir ekonomide bireylerin gelir seviyelerinde bir değişme olmadan daha fazla tasarrufta bulunmak istemeleri, yani halkın tutumluluğunun artması, tasarrufları artırmayacak, tasarruflar

Detaylı

Ekonomi II. 20.Para Teorisi ve Politikası. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından

Ekonomi II. 20.Para Teorisi ve Politikası. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından Ekonomi II 20.Para Teorisi ve Politikası Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 20.1.Para Teorisi Para miktarındaki

Detaylı

A İKTİSAT KPSS-AB-PS / 2008 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli nedeni aşağıdakilerden

A İKTİSAT KPSS-AB-PS / 2008 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli nedeni aşağıdakilerden 1. Her arz kendi talebini yaratır. şeklindeki Say Yasasını aşağıdaki iktisatçılardan hangisi kabul etmiştir? A İKTİSAT 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli

Detaylı

N VE PARA ARZININ ÖZELL

N VE PARA ARZININ ÖZELL PARANIN MAKRO EKONOMİDEKİ ROLÜ 1-PARA TALEBİ, PARA ARZI VE FAİZ HADDİ (KEYNESYEN FAİZ TEORİSİ) Klasik ve neoklasik ekonomistlerce öne sürülen faiz teorisinde, faiz haddi, tasarruf arzı ve yatırım talebinin

Detaylı

BAHAR DÖNEMİ MAKRO İKTİSAT 2 DERSİ KISA SINAV SORU VE CEVAPLARI

BAHAR DÖNEMİ MAKRO İKTİSAT 2 DERSİ KISA SINAV SORU VE CEVAPLARI 2015-2016 BAHAR DÖNEMİ MAKRO İKTİSAT 2 DERSİ KISA SINAV SORU VE CEVAPLARI 1. Toplam Talep (AD) doğrusunun eğimi hangi faktörler tarafından ve nasıl belirlenmektedir? Açıklayınız. (07.03.2016; 09.00) 2.

Detaylı

FİNAL ÖNCESİ ÇÖZÜMLÜ DENEME MALİYE POLİTİKASI 1 SORULAR

FİNAL ÖNCESİ ÇÖZÜMLÜ DENEME MALİYE POLİTİKASI 1 SORULAR SORULAR 1- Genişletici maliye politikası uygulanması sonucunda faiz oranının yükselmesine bağlı olarak özel yatırım harcamalarının azalması durumuna ne ad verilir? A) Dışlama etkisi B) Para yanılsaması

Detaylı

1. Açık Bir Ekonomide Denge Çıktı (Gelir)

1. Açık Bir Ekonomide Denge Çıktı (Gelir) IKTI 02 20 Mart, 202 DERS NOTU 04 TOPLAM HARCAMALAR VE DENGE ÇIKTI - III Bugünki dersin içeriği:. AÇIK BİR EKONOMİDE DENGE ÇIKTI (GELİR)... A. DENGE İÇİN SIZINTILAR/ENJEKSİYONLAR YAKLAŞIMI... 5 B. DEVLET

Detaylı

M2 Para Tanımı: M1+Vadeli ticari ve tasarruf mevduatları (resmi mevduatlar hariç)

M2 Para Tanımı: M1+Vadeli ticari ve tasarruf mevduatları (resmi mevduatlar hariç) PARA ARZI Dar tanımlı para arzı dolaşımdaki nakit ile bankacılık sisteminde vadesiz mevduatların toplamından oluşmakta, geniş tanımlı para arzı ise bu toplama bankacılık sistemindeki vadeli mevduatların

Detaylı

Bölüm-5: Para ve Maliye Politikalarının Etkileşimi ve Politika Karması

Bölüm-5: Para ve Maliye Politikalarının Etkileşimi ve Politika Karması Bölüm-5: Para ve Maliye Politikalarının Etkileşimi ve Politika Karması Ders Notları: Dr. Murat ASLAN Bu notlar aşağıdaki kaynak ekseninde hazırlanmıştır: Prof.Dr. Abuzer Pınar, Maliye Politikası Teorisi

Detaylı

1. Açık Bir Ekonomide Denge Çıktı (Gelir)

1. Açık Bir Ekonomide Denge Çıktı (Gelir) IKTI 2 Mayıs 24 DERS NOTU 5 TOPLAM HARCAMALAR VE DENGE ÇIKTI (3) Dersin içeriği:. AÇIK BİR EKONOMİDE DENGE ÇIKTI (GELİR)... A. DENGE İÇİN SIZINTILAR/ENJEKSİYONLAR YAKLAŞIMI... 5 B. DEVLET HARCAMALARI ÇARPANI...

Detaylı

8. DERS: IS/LM MODELİ

8. DERS: IS/LM MODELİ 8. DERS: IS/LM MODELİ 1 Mal Piyasası ve Para Piyasası...2 2. Faiz Oranı, Yatırım ve IS Eğrisi...2 A.IS eğrisi nin özellikleri:...3 B.Maliye Politikası IS Eğrisini Nasıl Kaydırır?...5 3. Para Piyasası ve

Detaylı

DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ

DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ Bugünki dersin içeriği: 1. MALİYE POLİTİKASI VE DIŞLAMA ETKİSİ... 1 2. UYUMLU MALİYE VE

Detaylı

2018/1. Dönem Deneme Sınavı.

2018/1. Dönem Deneme Sınavı. 1. Aşağıdakilerden hangisi mikro ekonominin konuları arasında yer almamaktadır? A) Tüketici maksimizasyonu B) Faktör piyasası C) Firma maliyetleri D) İşsizlik E) Üretici dengesi 2. Firmanın üretim miktarı

Detaylı

8.1 KLASİK (NEOKLASİK) MODEL Temel Varsayımlar: Rasyonellik; Para hayali yoktur; Piyasalar sürekli temizlenir.

8.1 KLASİK (NEOKLASİK) MODEL Temel Varsayımlar: Rasyonellik; Para hayali yoktur; Piyasalar sürekli temizlenir. 1 BÖLÜM 8: HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: ALTERNATİF MAKRO MODELLER Bu bölümde AD ve farklı AS eğrileri birlikte ele alınarak farklı makro modellerde P ve Y düzeylerinin nasıl belirlendiği incelenecektir. 8.1

Detaylı

SORU SETİ 2 TOPLAM HARCAMALAR VE DENGE ÇIKTI

SORU SETİ 2 TOPLAM HARCAMALAR VE DENGE ÇIKTI SORU SETİ 2 TOPLAM HARCAMALAR VE DENGE ÇIKTI Problem 1 (KMS-2001) Bir ekonomiyle ilgili olarak aşağıdaki bilgiler verilmiştir: Y net milli geliri, Ca tüketimi, In net yatırımı, Xn net ihracatı, G hükümet

Detaylı

MALİYE POLİTİKASI KISA ÖZET KOLAYAOF

MALİYE POLİTİKASI KISA ÖZET KOLAYAOF MALİYE POLİTİKASI KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKAT Burada ilk 4 sahife gösterilmektedir. Özetin tamamı için sipariş veriniz www.kolayaof.com 2 Sayfa 2 1. Ünite Maliye Politikası: Kavramlar, Etkinliği ve Sınırları

Detaylı

MAKRO İKTİSAT KONUYA İLİŞKİN SORU ÖRNEKLERİ(KARMA)

MAKRO İKTİSAT KONUYA İLİŞKİN SORU ÖRNEKLERİ(KARMA) MAKRO İKTİSAT KONUYA İLİŞKİN SORU ÖRNEKLERİ(KARMA) 1- Bir ekonomide işsizlik ve istihdamdaki değişimler iktisatta hangi alan içinde incelenmektedir? a) Mikro b) Makro c) Para d) Yatırım e) Milli Gelir

Detaylı

MODERN MAKROEKONOMİNİN KÖKLERİ

MODERN MAKROEKONOMİNİN KÖKLERİ MODERN MAKROEKONOMİNİN KÖKLERİ ANAHTAR KAVRAMLAR 1: EMEK PİYASASI Klasik-Keynesyen-Monoterist- Yeni Klasik Varsayımlar: 1:Rasyonel İktisadi Birimler 2:Reel Değişkenleri Dikkate Alma 3:Esneklik-Denge Reel

Detaylı

Ödemeler Bilançosunda Denge: BP Eğrisi

Ödemeler Bilançosunda Denge: BP Eğrisi Ödemeler Bilançosunda Denge: BP Eğrisi Dışa açık bir ekonomide ekonomi politikalarını ve çeşitli şokların etkilerini inceleyebilmek için IS-LM modelinin kapalı ekonomi için geliştirilen versiyonu yeterli

Detaylı

BÖLÜM 9. Ekonomik Dalgalanmalara Giriş

BÖLÜM 9. Ekonomik Dalgalanmalara Giriş BÖLÜM 9 Ekonomik Dalgalanmalara Giriş Çıktı ve istihdamdaki kısa dönemli dalgalanmalara iş çevrimleri diyoruz Bu bölümde ekonomik dalgalanmaları açıklamaya çalışıyoruz ve nasıl kontrol edilebileceklerini

Detaylı

AD AS MODELİ. Bilgin Bari İktisat Politikası 1

AD AS MODELİ. Bilgin Bari İktisat Politikası 1 AD AS MODELİ Bilgin Bari İktisat Politikası 1 Toplam talep ve toplam arz analizi ekonomide kısa dönemde ortaya çıkan dalgalanmaları anlamak toplam çıktı ve enflasyonun nasıl belirlendiğini anlamak için

Detaylı

1.PARA ARZI. a)para ARZI TANIMLARI :

1.PARA ARZI. a)para ARZI TANIMLARI : 7.BÖLÜM : PARA PİYASASI 1.PARA ARZI a)para ARZI TANIMLARI : para arzı, bir ülkede belli bir anda dolaşımda bulunan paranın miktarına denir. piyasadaki kağıt ve metal paralar ile kaydi paraların toplamından

Detaylı

BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ

BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ İÇİNDEKİLER BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ Giriş... 1 1. Makroekonomi Kuramı... 1 2. Makroekonomi Politikası... 2 2.1. Makroekonomi Politikasının Amaçları... 2 2.1.1. Yüksek Üretim ve Çalışma Düzeyi...

Detaylı

ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... XI BİRİNCİ BÖLÜM MAKRO İKTİSADA GİRİŞ

ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... XI BİRİNCİ BÖLÜM MAKRO İKTİSADA GİRİŞ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... XI BİRİNCİ BÖLÜM MAKRO İKTİSADA GİRİŞ 1.Makro İktisat Nedir?...1 2. Makro İktisat Ne İle Uğraşır?... 4 3. Başlıca Makro İktisat Okulları...5 3.1.Klasik Makro İktisat

Detaylı

IS-LM-BP Grafikleri. A. Sabit kur rejimi ve tam (sınırsız) sermaye hareketliliği altında politikaların etkinliği:

IS-LM-BP Grafikleri. A. Sabit kur rejimi ve tam (sınırsız) sermaye hareketliliği altında politikaların etkinliği: IS-LM-BP Grafikleri A. Sabit kur rejimi ve tam (sınırsız) sermaye hareketliliği altında politikaların etkinliği: A.1. Sabit kur rejimi, sınırlı sermaye hareketliliği ve BP nin eğimi, LM in eğiminden düşükken

Detaylı

IS-LM-BP Grafikleri. B. Sabit kur rejimi ve tam (sınırsız) sermaye hareketliliği altında politikaların etkinliği:

IS-LM-BP Grafikleri. B. Sabit kur rejimi ve tam (sınırsız) sermaye hareketliliği altında politikaların etkinliği: IS-LM-BP Grafikleri B. Sabit kur rejimi ve tam (sınırsız) sermaye hareketliliği altında politikaların etkinliği: B.1. Sabit kur rejimi ve sınırsız sermaye hareketliliği durumunda para politikasının etkinliğini

Detaylı

IS-MP-PC: Kısa Dönem Makroekonomik Model

IS-MP-PC: Kısa Dönem Makroekonomik Model 1 Toplam Talep Toplam Talebin Elde Edilmesi 2 Para Politikası AD Eğrisi 3 4 Eğrisi Toplam Talep Toplam Talebin Elde Edilmesi Keynes (1936), The General Theory of Employment, Interest, and Money Toplam

Detaylı

1. Mal Piyasası ve Para Piyasası

1. Mal Piyasası ve Para Piyasası DERS NOTU 06 IS/LM MODELİ Bugünki dersin içeriği: 1. MAL PİYASASI VE PARA PİYASASI... 1 2. MAL PİYASASI İLE PARA PİYASASININ İLİŞKİSİ... 1 3. FAİZ ORANI, YATIRIM VE IS EĞRİSİ... 2 IS EĞRİSİNİN CEBİRSEL

Detaylı

gerçekleşen harcamanın mal ve hizmet çıktısına eşit olmasının gerekmemesidir

gerçekleşen harcamanın mal ve hizmet çıktısına eşit olmasının gerekmemesidir BÖLÜM 5 Açık Ekonomi Açık Ekonomi Önceki bölümlerde kapalı ekonomi varsayımı yaptık Bu varsayımı terk ediyoruz çünkü ekonomilerin çoğu dışa açıktır. Kapalı ve açık ekonomiler arasındaki fark açık ekonomide

Detaylı

2009 VS 4200-1. Gayri Safi Yurt içi Hasıla hangi nitelikte bir değişkendir? ) Dışsal değişken B) Stok değişken C) Model değişken D) kım değişken E) içsel değişken iktist TEORisi 5. Kısa dönemde tam rekabet

Detaylı

BÖLÜM 4 PLANLANAN HARCAMA ve HÂSILA DÜZEYİ: BASİT KEYNESYEN MODEL

BÖLÜM 4 PLANLANAN HARCAMA ve HÂSILA DÜZEYİ: BASİT KEYNESYEN MODEL BÖLÜM 4 PLANLANAN HARCAMA ve HÂSILA DÜZEYİ: BASİT KEYNESYEN MODEL Varsayımlar: Yapısal (sınırlayıcı) Varsayımlar: P=P i=i Basitleştirici Varsayımlar: Kapalı ekonomi XN=NFI=0 GNP=GDP Yıpranma=Dolaylı Vergiler=0

Detaylı

APC= = = + c bulunur. Bunun anlamı gelir arttıkça bireylerin ortalama tüketim

APC= = = + c bulunur. Bunun anlamı gelir arttıkça bireylerin ortalama tüketim A. Toplam Harama ve Denge Gelir Düzeyi A.. Tüketim Fonksiyonu ve Tüketim ğilimi Keynes e göre, devletin olmadığı bir ekonomide ( = C + I) bir dönemdeki (ari dönemdeki) tüketim, ari gelirin bir fonksiyonudur

Detaylı

Tufan Samet ÖZDURAK THEMIS MAKRO İKTİSAT

Tufan Samet ÖZDURAK THEMIS MAKRO İKTİSAT Tufan Samet ÖZDURAK THEMIS MAKRO İKTİSAT İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... VII BİRİNCİ BÖLÜM Makro İktisat 1. MAKRO İKTİSATIN ANLAMI... 1 2. MAKRO İKTİSATTA KARAR BİRİMLERİ (SEKTÖRLER)... 2 3. MAKRO İKTİSATTA PİYASA

Detaylı

Bölüm 4 ve Bölüm 5. Not: Bir önceki derste Fiyat, Piyasa kavramları açıklanmıştı. Derste notlar alınmıştı. Sunum olarak hazırlanmadı.

Bölüm 4 ve Bölüm 5. Not: Bir önceki derste Fiyat, Piyasa kavramları açıklanmıştı. Derste notlar alınmıştı. Sunum olarak hazırlanmadı. Bölüm 4 ve Bölüm 5 Not: Bir önceki derste Fiyat, Piyasa kavramları açıklanmıştı. Derste notlar alınmıştı. Sunum olarak hazırlanmadı. Talep Piyasada satıcıların faaliyetleri arzı, alıcıların faaliyetleri

Detaylı

İKTİSAT/KPSS MAKRO İKTİSAT SORULARI- I. 9. GSMH ve SMH değerlerine yönelik yapılan değerlendirmelerden

İKTİSAT/KPSS MAKRO İKTİSAT SORULARI- I. 9. GSMH ve SMH değerlerine yönelik yapılan değerlendirmelerden MAKRO İKTİSAT SORULARI- I 1. Bir ekonomide belli bir dönemde üretilen bütün nihai mal ve hizmetlerin piyasa değerine ne ad verilir? A) Gayri Safi Milli Hasıla B) Gayri Safi Yurtiçi Hasıla C) Safi Milli

Detaylı

Ekonominin Genel Dengesi

Ekonominin Genel Dengesi Bölüm 8 Ekonominin Genel Dengesi Bu bölümde ekonomide kısa ve uzun dönemde fiyat genel düzeyi, faiz ve toplam hasıla düzeylerinin nasıl belirlendiğinden bahsedeceğiz. Bu amaçla, IS-LM ve AD- AS modellerini

Detaylı

Ekonomi II. 21.Enflasyon. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından

Ekonomi II. 21.Enflasyon. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından Ekonomi II 21.Enflasyon Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 2 21.1.Nedenlerine Göre Enflasyon 1.Talep Enflasyonu:

Detaylı

Ayrım I. Genel Çerçeve 1

Ayrım I. Genel Çerçeve 1 İçindekiler Önsöz İçindekiler Ayrım I. Genel Çerçeve 1 Bölüm 1. Makro Ekonomiye Giriş 3 1.1. Ekonominin Tanımlanması ve Bir Bilim Olarak Ekonomi 4 1.2. Ekonomi Teorisi ve Politikası 5 1.3. Makro Ekonomi

Detaylı

BÖLÜM 10: AÇIK BİR EKONOMİDE TOPLAM PLANLANAN HARCAMA ve HASILA DÜZEYİ

BÖLÜM 10: AÇIK BİR EKONOMİDE TOPLAM PLANLANAN HARCAMA ve HASILA DÜZEYİ BÖLÜM 0: AÇIK BİR EKONOMİDE TOPLAM PLANLANAN HARCAMA ve HASILA DÜZEYİ Uluslararası ticaret ve ödeme akımlarına açık olan bir ekonomi, dışa kapalı olan bir ekonomiye göre farklı sorunlarla karşı karşıyadır.

Detaylı

PARA BANKA. Kariyermemur.com

PARA BANKA. Kariyermemur.com 1. Aşağıdakilerden hangisi para piyasası araçlarından biri değildir? A) Hazine Bonosu B) Mevduat Sertifikası C) Repo D) Hisse Senedi E) Banka Kabulü Para piyasası araçları, Hazine bonosu, kısa vadeli (1

Detaylı

İktisada Giriş I. 17 Ekim 2016 II. Hafta

İktisada Giriş I. 17 Ekim 2016 II. Hafta İktisada Giriş I 17 Ekim 2016 II. Hafta Ordinalist Yaklaşım Fayda ölçülemez ancak kayıtsızlık eğrileri ve bütçe doğrusu yardımı ile sıralanabilir. Farksızlık eğrisi tüketiciye aynı fayda düzeyini sağlayan

Detaylı

DURGUNLUK VE MALİYE POLİTİKASI

DURGUNLUK VE MALİYE POLİTİKASI 1 DURGUNLUK VE MALİYE POLİTİKASI Durgunluk Tanımı Toplam arz ile toplam talep arasındaki dengesizlik talep eksikliği şeklinde ortaya çıkmakta, toplam talebin uyardığı üretim düzeyinin o ekonominin üretim

Detaylı

Ekonomi. Doç.Dr.Tufan BAL. 3.Bölüm: Fiyat Mekanizması: Talep, Arz ve Fiyat

Ekonomi. Doç.Dr.Tufan BAL. 3.Bölüm: Fiyat Mekanizması: Talep, Arz ve Fiyat Ekonomi 3.Bölüm: Fiyat Mekanizması: Talep, Arz ve Fiyat Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 2 Fiyat Mekanizması:Talep,

Detaylı

1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU

1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU ve TEMEL KAVRAMLAR 11 1.1.Makro Ekonominin Doğuşu 12 1.1.1.Makro Ekonominin Doğuş Süreci 12 1.1.2.Mikro ve Makro Ekonomi Ayrımı 15 1.1.3.Makro Analiz

Detaylı

FİYAT MEKANİZMASI: TALEP, ARZ VE FİYAT

FİYAT MEKANİZMASI: TALEP, ARZ VE FİYAT FİYAT MEKANİZMASI: TALEP, ARZ VE FİYAT TALEP Bir ekonomide bütün tüketicilerin belli bir zaman içinde satın almayı planladıkları mal veya hizmet miktarına talep edilen miktar denir. Bu tanımda, belirli

Detaylı

Para talebi ekonomik bireylerinin yanlarında bulundurmak istedikleri para miktarıdır. Ekonomik bireylerin para talebine tesir eden iki neden vardır;

Para talebi ekonomik bireylerinin yanlarında bulundurmak istedikleri para miktarıdır. Ekonomik bireylerin para talebine tesir eden iki neden vardır; B.E.A. Para Piyasaları (Finans Piyasaları): Ekonomide mal-hizmet piyasalarının yanında para piyasaları bulunmaktadır. Bu piyasanın amacı mal piyasasının (reel veya üretim piyasaları) ihtiyaç duyduğu ihtiyaçları

Detaylı

PARA TALEBİ VE KURAMLARI

PARA TALEBİ VE KURAMLARI PARA TALEBİ VE KURAMLARI Kişilerin servetlerinin bir kısmını ellerinde para olarak tutmalarına para talebi adı verilir. İktisadi düşünceler anlamında bakıldığında para talebi kuramları paranın fonksiyonlarına

Detaylı

2.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ

2.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ CEVAP ANAHTARI 1.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ 1.(e) 2.(d) 3.(a) 4.(c) 5.(e) 6.(d) 7.(e) 8.(d) 9.(b) 10.(e) 11.(a) 12.(b) 13.(a) 14.(c) 15.(c) 16.(e) 17.(e) 18.(b) 19.(d) 20.(a) 1.BÖLÜM BOŞLUK DOLDURMA 1. gereksinme

Detaylı

PARA POLİTİKASI AMAÇLARI VE ARAÇLARI TÜRKİYE UYGULAMASI

PARA POLİTİKASI AMAÇLARI VE ARAÇLARI TÜRKİYE UYGULAMASI 1 PARA POLİTİKASI AMAÇLARI VE ARAÇLARI TÜRKİYE UYGULAMASI Para Politikasının Amaçları 2 1. Fiyat İstikrarı: Enflasyonu yıllık yüzde 1-2 seviyelerinde devam ettirmek. TCMB nin şu an izlediği politika enflasyon

Detaylı

Maliye Politikası ve Devlet Bütçesi. Döviz Kuru ve Uluslararası İktisat Politikası

Maliye Politikası ve Devlet Bütçesi. Döviz Kuru ve Uluslararası İktisat Politikası Maliye Politikası ve Devlet Bütçesi Döviz Kuru ve Uluslararası Maliye Politikası ve Devlet Bütçesi Devlet Bütçesi Kamu Harcamaları (G) => G = G I + G C + TR + INT Kamu Yatırımları (G I ) : Sermaye malları

Detaylı

16.Bölüm:Gelir ve Fiyat Düzeyinin Belirlenmesi: Toplam Talep-Toplam Arz Modeli. Doç.Dr.Tufan BAL

16.Bölüm:Gelir ve Fiyat Düzeyinin Belirlenmesi: Toplam Talep-Toplam Arz Modeli. Doç.Dr.Tufan BAL Ekonomi II 16.Bölüm:Gelir ve Fiyat Düzeyinin Belirlenmesi: Toplam Talep-Toplam Arz Modeli Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır.

Detaylı

Bu Bölümde Neler Öğreneceğiz?

Bu Bölümde Neler Öğreneceğiz? 7. MALİYETLER 193 Bu Bölümde Neler Öğreneceğiz? 7.1. Kısa Dönem Firma Maliyetleri 7.1.1. Toplam Sabit Maliyetler 7.1.2. Değişken Maliyetler 7.1.3. Toplam Maliyetler (TC) 7.1.4. Marjinal Maliyet (MC) 7.1.5.

Detaylı

P M/P i Ip AE, AD ve Y. Şekil 7.1: Kapalı Bir Ekonomide Toplam Talep Eğrisinin Türetilişi

P M/P i Ip AE, AD ve Y. Şekil 7.1: Kapalı Bir Ekonomide Toplam Talep Eğrisinin Türetilişi 1 BÖLÜM 7: TOPLAM TALEP VE TOPLAM ARZ Bu bölümde IS-LM modelinin fiyatlar genel seviyesi sabit varsayımı terk edilerek ekonomideki toplam talep; daha sonra farklı yaklaşımlar altında toplam arz eğrisi

Detaylı

2016 YILI I.DÖNEM AKTÜERLİK SINAVLARI EKONOMİ

2016 YILI I.DÖNEM AKTÜERLİK SINAVLARI EKONOMİ SORU 1: Aşağıdakilerden hangisi/hangileri tüm dünyada görülen artan işsizlik oranını açıklamaktadır? I. İşsizlik yardımı miktarının arttırılması II. Sendikalaşma oranında azalma III. İşgücü piyasında etkin

Detaylı

Klasik & Keynesyen İktisat Çalışma Soruları.

Klasik & Keynesyen İktisat Çalışma Soruları. Klasik & Keynesyen İktisat Çalışma Soruları. 1-Genel teoriye göre effektif talep ile ilgili hangisi yanlıştır? a)milli Gelir seviyesini effektif talep belirler b)sermayenin marjinal etkinliği artarsa effektif

Detaylı

BÖLÜM 11: ÖDEMELER DENGESİ, FAİZ HADDİ VE HASILA DÜZEYİ: IS-LM-BP MODELİ (MUNDELL-FLEMİNG MODELİ)

BÖLÜM 11: ÖDEMELER DENGESİ, FAİZ HADDİ VE HASILA DÜZEYİ: IS-LM-BP MODELİ (MUNDELL-FLEMİNG MODELİ) BÖLÜM 11: ÖDEMELER DENGESİ, FAİZ HADDİ VE HASILA DÜZEYİ: IS-LM-BP MODELİ (MUNDELL-FLEMİNG MODELİ) 1 Bu bölümde IS-LM modeli, uluslararası mal ve sermaye hareketlerini kapsayacak şekilde genişletilecektir.

Detaylı

2001 KPSS 1. Aşağıdakilerden hangisi A malının talep eğrisinin sola doğru kaymasına neden olur?

2001 KPSS 1. Aşağıdakilerden hangisi A malının talep eğrisinin sola doğru kaymasına neden olur? 2001 KPSS 1. Aşağıdakilerden hangisi A malının talep eğrisinin sola doğru kaymasına neden olur? A) A malını tüketen insanların sayısının artmasına yol açan bir nüfus artışı B) A normal bir mal ise, tüketici

Detaylı

ULUSLARARASI EKONOMİK İLİŞKİLER: IS-LM-BP MODELİ

ULUSLARARASI EKONOMİK İLİŞKİLER: IS-LM-BP MODELİ ULUSLARARASI EKONOMİK İLİŞKİLER: IS-LM-BP MODELİ Bu ünite tamamlandığında; Farklı döviz kuru sistemlerini açıklayabileceğiz Net ihracat eğrisinin eğiminin ve konumunun değişmesine neden olan faktörleri

Detaylı

BÖLÜM 11: ÖDEMELER DENGESİ, FAİZ HADDİ VE HASILA DÜZEYİ: IS-LM-BP MODELİ (MUNDELL-FLEMİNG MODELİ)

BÖLÜM 11: ÖDEMELER DENGESİ, FAİZ HADDİ VE HASILA DÜZEYİ: IS-LM-BP MODELİ (MUNDELL-FLEMİNG MODELİ) 1 BÖLÜM 11: ÖDEMELER DENGESİ, FAİZ HADDİ VE HASILA DÜZEYİ: IS-LM-BP MODELİ (MUNDELL-FLEMİNG MODELİ) Bu bölümde IS-LM modeli, uluslararası mal ve sermaye hareketlerini kapsayacak şekilde genişletilecektir.

Detaylı

A İKTİSAT KPSS-AB-PS/2007

A İKTİSAT KPSS-AB-PS/2007 1. Büyüme Kutupları nın, altyapı yatırımları ve dışsal ekonomiler yoluyla yaratacağı etkiler nedeniyle kalkınmanın önünde bir engel olduğunu belirten iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir? A) F. Perroux

Detaylı

TOPLAM TALEP TOPLAM ARZ AD-AS MODELİ

TOPLAM TALEP TOPLAM ARZ AD-AS MODELİ TOPLAM TALEP TOPLAM ARZ AD-AS MODELİ Yrd. Doç. Dr. Hasan GÖCEN MELİKŞAH ÜNİVERSİTESİ [AD-AS] modelinin amacı ekonomide milli gelir ile fiyat düzeyinin nasıl belirlendiğini ve milli gelir ile fiyat düzeyindeki

Detaylı

1 İKTİSAT İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR

1 İKTİSAT İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 İKTİSAT İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR 13 1.1.İktisadın Konusu ve Kapsamı 14 1.2. İktisadın Bölümleri 15 1.2.1.Mikro ve Makro İktisat 15 1.2.2. Pozitif İktisat ve Normatif İktisat

Detaylı

ULUSLARARASI EKONOMİK İLİŞKİLER: IS-LM-BP MODELİ. Yrd. Doç. Dr. Hasan GÖCEN MELİKŞAH ÜNİVERSİTESİ

ULUSLARARASI EKONOMİK İLİŞKİLER: IS-LM-BP MODELİ. Yrd. Doç. Dr. Hasan GÖCEN MELİKŞAH ÜNİVERSİTESİ ULUSLARARASI EKONOMİK İLİŞKİLER: IS-LM-BP MODELİ Yrd. Doç. Dr. Hasan GÖCEN MELİKŞAH ÜNİVERSİTESİ IS-LM-BP Modeli IS-LM Modelini incelerken ekonominin dışa kapalı olduğu varsayımı ile hareket etmiş ve dış

Detaylı

iktisaoa GiRiş 7. Ürettiği mala ilişkin talebin fiyat esnekliği değeri bire eşit olan bir firma, söz konusu

iktisaoa GiRiş 7. Ürettiği mala ilişkin talebin fiyat esnekliği değeri bire eşit olan bir firma, söz konusu 2009 BS 3204-1. şağıdakilerden hangisi dayanıksız mal veya hizmet grubu içerisinde ~ almaz? iktiso GiRiş 5. Gelirdeki bir artış karşısında talebi azalan mallara ne ad verili r? ) Benzin B) Mum C) Ekmek

Detaylı

Burada C tüketimi, I yatırımı ve G kamu harcamalarını temsil etmektedir. Bu üç harcamanın toplamı iç talebi temsil etmektedir.

Burada C tüketimi, I yatırımı ve G kamu harcamalarını temsil etmektedir. Bu üç harcamanın toplamı iç talebi temsil etmektedir. B.E. A. Açık Bir Ekonomide Mal Piyasası Bir ekonomide mal piyasasına yönelen bir iç talep (yurtiçi vatandaşlardan kaynaklanan) mevcuttur. Aynı zamanda aynı ekonomide mal piyasasında yerli üretilen mallara

Detaylı

Selçuk Üniversitesi 26 Aralık, 2013 Beyşehir Turizm Fakültesi-Konaklama İşletmeciliği Genel Ekonomi Dr. Alper Sönmez. Soru Seti 3

Selçuk Üniversitesi 26 Aralık, 2013 Beyşehir Turizm Fakültesi-Konaklama İşletmeciliği Genel Ekonomi Dr. Alper Sönmez. Soru Seti 3 Soru Seti 3 1) Q D = 100 2P talep denklemi ve Q S = P 20 arz denklemi verilmiştir. Üretici ve tüketici rantlarını hesaplayınız. Cevap: Öncelikle arz ve talep denklemlerini eşitleyerek denge fiyat ve miktarı

Detaylı

MİLLİ GELİR DENGESİ

MİLLİ GELİR DENGESİ MİLLİ GELİR DENGESİ 9.03.2017 osenses@ktu.edu.tr 1 MİLLİ GELİR DENGESİ Milli gelir dengesi, toplam arz ile toplam talebin kesiştiği yerde bulunmaktadır. Bir ekonomide toplam tasarruflarla, toplam yatırımların

Detaylı

Orta Vadede (Dönemde) Piyasa Dengesi:

Orta Vadede (Dönemde) Piyasa Dengesi: .E.. Orta Vadede (Dönemde) iyasa Dengesi: S e D n öyle bir dengede denge şartı noktasında gerçekleşmektedir. Üretim kadar piyasa fiyat düzeyi ise seviyesinde gerçekleşmektedir. Olaya S eğrisi açısında

Detaylı

Finansal Piyasa Dinamikleri. Yekta NAZLI ynazli@yahoo.com

Finansal Piyasa Dinamikleri. Yekta NAZLI ynazli@yahoo.com Finansal Piyasa Dinamikleri Yekta NAZLI ynazli@yahoo.com Neleri İşleyeceğiz? Finansal Sistemin Resmi Makro Göstergeler ve Yorumlanması Para ve Maliye Politikaları Merkez Bankası ve Piyasalar Finansal Piyasalardaki

Detaylı