Türkiye Depremleri için Fraktal Dağılım Dc-değeri ile Depremsellik Parametresi b-değeri Arasındaki İlişki Üzerine İstatistiksel Bir Değerlendirme

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Türkiye Depremleri için Fraktal Dağılım Dc-değeri ile Depremsellik Parametresi b-değeri Arasındaki İlişki Üzerine İstatistiksel Bir Değerlendirme"

Transkript

1 GÜFBED/GUSTIJ (2013) 3 (1): 1-15 Research/Araştırma Türkiye Depremleri için Fraktal Dağılım Dc-değeri ile Depremsellik Parametresi b-değeri Arasındaki İlişki Üzerine İstatistiksel Bir Değerlendirme Serkan ÖZTÜRK * Gümüşhane Üniversitesi, Müh. Fak. Jeofizik Müh. Böl., TR-29100, Bağlarbaşı, Gümüşhane. Geliş tarihi/received Düzeltilerek geliş tarihi/received in revised form Kabul tarihi/accepted Özet Jeolojik olaylar genellikle fraktal özellik gösterir. Fraktal özelliğe sahip bir sistemin veya sürecin temel özelliği, ölçekle değişmez oluşu veya kendine benzer oluşudur. Bu özelliğe sahip olan sistemler veya süreçler, bir güç yasası olarak fraktal boyut ile temsil edilebilirler. Depremselliğin fraktal boyutu ise deprem oluş sürecindeki düzensizliğin ve depremlerin yığılma özelliklerinin bir ölçüsüdür. Bu çalışmanın temel amacı, fraktal dağılım Dc-değeri ve depremsellik parametresi b- değeri ile ölçülendirilen zaman, uzay ve magnitüd dağılımlarındaki fraktal bir yapıya sahip olan depremselliğin doğasını araştırmaktır. Bu amaçla, aletsel dönemde yılları arasında Türkiye de meydana gelmiş olan depremi içeren katalog kullanılmıştır. Detaylı değerlendirme için, Türkiye 55 farklı sismik bölgeye ayrılmıştır. Sismik b-değerleri maksimum olasılık yöntemiyle ve Dc-değerleri de %95 güven sınırları içerisinde doğrusal regresyon kullanılarak hesaplanmıştır. Bu iki sismotektonik parametre arasındaki en uygun ve en güvenilir istatistiksel ilişkiyi belirleyebilmek için; (1) L 2 Norm veya En Küçük Kareler Yöntemi, (2) L 1 Norm veya En Küçük Toplamlı Mutlak Sapma, (3) Toplam En Küçük Kareler veya Ortogonal Regresyon ve (4) Robust Regresyon olmak üzere dört farklı yöntem test edilmiştir. Tüm regresyonlar için, ilişki katsayıları ile birlikte aşağıdaki doğrusal ilişkiler elde edilmiştir: Dc *b, En Küçük Kareler için (r=-0.82) Dc *b, En Küçük Toplamlı Mutlak Sapma için (r=-0.83) Dc *b, Robust Regresyon için (r=-0.81) Dc *b, Ortogonal Regresyon için (r=-0.85) Sonuç olarak, Ortogonal regresyon yöntemi kullanılarak Türkiye depremleri için Dc-değeri ile b- değeri arasında, güçlü bir negatif ilişkiye (r=-0.85) sahip Dc * b ilişkisi elde edilmiştir. Bu ampirik ilişki literatürde mevcut olan bölgesel ilişkilerle uyumludur ve Türkiye depremleri için daha güncel ve daha güvenilir olarak önerilebilir. Anahtar kelimeler: Türkiye, Deprem, b-değeri, Fraktal dağılım, Regresyon, İlişki katsayısı. * Serkan ÖZTÜRK, Tel: (456)

2 A Statistical Assessment on the Relationship between the Fractal Distribution Dc-value and Seismicity Parameters b-value for Turkey Earthquakes Abstract Geological events generally show fractal properties. The principle property of a system or process which has fractal property is scale invariance or self-similarity. The processes or systems having these properties can be represented by fractal dimension as a power law. Fractal dimension of seismicity is a measure of the complexity in the earthquake occurrence process and the clustering properties of earthquakes. The main purpose of this work is to investigate the nature of seismicity which has a fractal structure in time, space, and magnitude distributions, as quantified by the fractal distribution Dc-value and seismicity parameters b-value. For this purpose, earthquake catalogue consisting earthquakes occurred in Turkey in the instrumental period between 1970 and 2011 is used. For a detailed assessment, Turkey is divided into 55 different seismic zones. Seismic b-values are calculated by the maximum likelihood method and the Dc-values are obtained with 95% confidence limits by linear regression. In order to determine the most suitable and reliable statistical relation among these two seismotectonic parameters, four different methods as (1) L 2 or Least Squares Regression, (2) L 1 or Least Sum of Absolute Deviations Regression, (3) Total Least Squares or Orthogonal Regression and, (4) Robust Regression are tested. For all regressions, following linear relationships are obtained with their correlation coefficients: Dc *b, for Least Squares Regression (r=-0.82) Dc *b, for Least Sum of Absolute Deviations Regression (r=-0.83) Dc *b, for Robust Regression (r=-0.81) Dc *b, for Orthogonal Regression (r=-0.85) Consequently, using Orthogonal regression method, the relationship of Dc * b with a strong negative correlation (r=-0.85) is obtained between Dc-value and b-value for Turkey earthquakes. This empirical equation is accordance with the other regional relationships existing in literature and it can be suggested as more up-to-date and more reliable for Turkey earthquakes. Key words: Turkey, Earthquake, b-value, Fractal distribution, Regression, Correlation coefficient. 1.Giriş Türkiye sismik olarak oldukça aktif bir bölgededir ve bu nedenle deprem tehlike değerlendirmelerinde sismik değişimleri analiz etmek için istatistiksel ve fiziksel birçok çalışma yapılmıştır. Türkiye de meydana gelen depremlerin fiziksel davranışlarını tanımlamak için önerilen çok sayıdaki istatistiksel modelin yanında, sismolojideki ölçekleme yasalarını ve bunların değişmeyen özelliklerini kullanarak dünyanın farklı bölgeleri içinde birçok araştırma yapılmıştır (örneğin; Kagan ve Knopoff, 1980; Mandelbrot, 1982; Hirata, 1989; Öncel vd. 1995; Caneva ve Smirnov, 2004; Öncel ve Wilson, 2007; Öztürk, 2011; Roy vd. 2011). Bununla birlikte, depremsellik ve fay dağılımı arasındaki olası ilişki ile ilgili çalışmalar sınırlıdır. Sismotektonik değişkenler arasında fraktal ilişkilerin deprem tehlikesi çalışmalarına olan potansiyel uygulamaları, temelde veri setlerinin fraktal nitelikleri arasındaki normal ve aykırı ilişkilere karşılık gelen tartışmalara dayanır. Dolayısıyla, bu ilişki modellerinin analizi ve haritalanması deprem riski ve mekanizmaları için farklı bir bakış açısı ortaya koyabilir (Öncel ve Wilson, 2002). Fraktal özellik fraktal boyut (Dc) ile temsil edilir. Fraktal boyut, sistemdeki veya veri 2

3 grubundaki karmaşıklığın bir ölçüsü olup anlamı kullanılan veriye ve uygulanan yönteme göre değişir. Fraktal kavramı son yıllarda arazide ve laboratuvarlarda gözlenen kırık sistemlerinin karmaşık yapısını açıklamakta kullanılmaktadır. Özellikle dağlar, nehirler, deniz girintisi, faylar gibi jeolojik yapıların ve depremler gibi doğal olayların incelenmesinde, fraktal geometri kavramı geniş bir uygulama alanı bulmuştur. Kayaçlarda kırık sistemlerinin gelişmesi ve depremlerin oluşumu fraktal olayların tipik örneklerini oluştururlar. Ayrıca, yukarıda bahsedilen bir çok çalışma deprem oluşumunun uzay ve zaman dağılımlarının fraktal olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, sismik aktivite gösteren fay bölgeleri ölçek değişmez özelliği olan karmaşık sistemler olup, depremlerin uzay ve zaman dağılımlarını temsil eden fraktal boyut ile fay uzunluğu ve kaynak boyutunu temsil eden b-değeri arasında bir ilişki gözlenmektedir. Fraktal boyutun zaman ve uzaydaki değişimleri güçlü depremlerin ön belirtisi olarak değerlendirilebilir. Sismik olarak aktif olan fay bölgeleri, deprem kaynak boyutunun veya fay uzunluğunun bir güç yasası ölçeği ve uzayzamanda depremler arasındaki fraktal ilişki veya ölçek değişmezliği sergileyen karmaşık doğal sistemlerdir (Öncel vd. 1995). Dolayısıyla, depremselliğin istatistiksel ölçek ilişkilerinin büyük depremlerin kısa vadede belirlenmesine hassas olmasından dolayı bu çalışmada, Türkiye depremleri için fraktal boyut ile depremlerin boyut dağılımı arasında uygun ve güvenilir bir ampirik ilişki ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ayrıca, bu iki sismotektonik parametre arasındaki en uygun ilişkiyi belirleyebilmek için, En Küçük Kareler Yöntemi, En Küçük Toplamlı Mutlak Sapma, Ortogonal Regresyon ve Robust Regresyon gibi dört farklı yöntem test edilmiştir. 2. Kullanılan Deprem Verisi ve Sismik Kaynak Bölgeleri Türkiye ve civarı için hem ulusal hem de uluslararası kaynaklardan elde edilebilecek birçok deprem kataloğu mevcuttur. Bu çalışmada kullanılan veri kaynağının yılları arasındaki kısmı Öztürk ten (2009) alınmıştır. Öztürk (2009), yılları arasındaki depremleri International Seismological Centre (ISC) kataloğundan, yılları arasındaki veriyi ise Boğaziçi Üniversitesi, Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü nden (KOERI) derlemiştir. Bununla birlikte bazı bilinmeyen depremler için Öztürk (2009), National Telemetric Earthquake Observatory Network (TURKNET), Incorporated Research Institutions for Seismology (IRIS) ve TÜBİTAK gibi katalogları kaynak olarak kullanmıştır. Öztürk (2009), süre magnitüdüne (M D ) göre homojen olan aletsel bir deprem kataloğu hazırlamıştır. Bu katalog, yılları arasında Türkiye ve civarında meydana gelmiş olan depremi içermektedir. Bu kataloğa ek olarak, yılları arasındaki veri için yine KOERI kataloğu kullanılmıştır. Öztürk (2009), yılları arasında homojen ve tam bir deprem kataloğu hazırlayabilmek için bazı ampirik ilişkiler kullanmıştır. KOERI, yerel depremler için süre magnitüdünün hesaplanamadığı durumlarda genellikle yerel magnitüd (M L ) hesaplar yılları arasında KOERI kataloğunda M D nin bilinmediği durumlarda, Öztürk (2009) tarafından verilen ilişkiler kullanılarak M D hesaplanmış ve bu zaman periyodu için Türkiye ve civarında deprem elde edilmiştir. Sonuç olarak, yılları arasında Türkiye ve civar için M D ye göre homojen olan ve depremi içeren bir katalog hazırlanmıştır ( yılları arasındaki deprem kataloğunun hazırlanması ile ilişkili tüm detaylar Bayrak vd. nde (2009) bulunabilir). Bir sismik kaynak bölgesi, sismik olarak homojen bir alanı tanımlar. İdeal bir sismik kaynak bölgesi tanımlaması, paleosismolojik, jeoloji, tektonik, tarihsel ve aletsel depremselliğin ve düşünülen bölgenin diğer neotektonik özelliklerinin tam olarak anlaşılmasını gerektirir. Sismik kaynak bölgeleri, sıkça iki temel özellik kullanılarak belirlenebilir: (i) bölgenin sismik profili ve (ii) tektonik yapısı (Erdik vd. 1999). Birçok araştırmacı deprem tehlikesi çalışmaları için tektonik bölgelendirmenin oldukça yaygın bir yöntem olduğunu ifade etmiş ve Türkiye yi içeren çok 3

4 sayıda bölgelendirme çalışması farklı araştırmacılar tarafından yapılmıştır (örneğin; Jiménez vd., 2001; Kayabalı, 2002; Erdik vd. 1999; Bayrak vd. 2009). Bu çalışmadaki sismik kaynak bölgeleri, temel olarak Bayrak vd., (2009) ve Erdik vd., (1999) tarafından yapılan tektonik bölgelendirme çalışmalarına dayalı olarak belirlenmiştir. Erdik vd., (1999) tüm deprem verisini kullanarak ve farklı araştırmacılar tarafından yapılan bölgelendirme çalışmalarını dikkate alarak Türkiye için 37 sismik kaynak bölgesi tanımlamıştır. Bununla birlikte Bayrak vd., (2009), depremlerin episantr dağılımları ile birlikte mevcut tektonik yapıları haritalayarak, yılları arasında Türkiye de meydana gelmiş büyük depremlerin TÜBİTAK tarafından verilen odak mekanizması çözümlerini ve Türkiye için yapılan farklı bölgelendirme çalışmalarını dikkate alarak Türkiye için 24 farklı kaynak bölgesi tanımlamışlardır. Sonuç olarak, bu çalışmalar ve magnitüdü 4.0 veya daha büyük olan depremlerin episantr dağılımlarının birlikte çizimi ile mevcut tektonik yapılar ve odak mekanizması çözümleri de dikkate alınarak, diğer çalışmalardan farklı olarak Türkiye ve civarı için yeni bir tektonik bölgelendirme yapılmış ve Şekil 1 de görüldüğü gibi Türkiye 55 farklı kaynak bölgeye ayrılmıştır. Bayrak vd. nde (2009) verilen ve aynı bölgeler içerisine düşen farklı tektonik yapıları detaylı olarak analiz edebilmek için, diğer çalışmalardan farklı olarak daha küçük yeni bölgeler tanımlanmıştır. Bununla birlikte, her bir bölgedeki deprem sayısı analizler için yeterlidir arasındaki sayılarla numaralandırılmış olan sismik kaynak bölgeleri tektonik yapıları ile birlikte Tablo 1 de verilmiştir. Tablo 1 de, her bir bölge için sismotektonik parametrelerin hesaplanmasında kullanılan deprem sayıları ile birlikte depremsellik parametresi b-değeri ve fraktal dağılım Dc-değerleri de verilmiştir. Ayrıca, b ve Dc-değerlerinin hesaplanması için kullanılan şekiller örnek temsil etmesi açısından yalnızca 1. Bölge için Şekil 2a ve 2b de verilmiştir. Şekil 1. Türkiye ve civarındaki aktif fay sistemleri ve sismik kaynak bölgeleri. Ana tektonik yapılar Şaroğlu vd. nden (1992) değiştirilerek alınmıştır. 4

5 Tablo 1. Türkiye ve civarındaki 55 sismik kaynak bölgesi için deprem sayılarıyla birlikte sismotektonik parametreler b ve Dc-değerleri. Bölge Deprem Tektonik Yapı b-değeri Dc-değeri Sayısı 1 Kuzey Doğu Anadolu Fay Zonu (KDAFZ) (Horosan Fayı, Dumlu ve Çobandede Fay Zonları) Ağrı, Tutak, Balıklıgöl ve Kağızman Fayları (ATBKF) Iğdır, Doğubeyazıt ve Çaldıran Fayaları (IDÇF) Başkale, Erciş, Muradiye ve Süphan Fayları (BEMSF) Hasan Timur Fay Zonu (HTFZ) Malazgirt ve Bulanık Fayları (MBF) Bitlis-Zagros Bindirme Zonu (BZBZ) (Kavakbaşı Fayı, Muş Bindirme Zon Yüksekova-Şemdinli Fay Zonu) Karacadağ Genişleme Bölgesi (KGB) Doğu Anadolu Fay Zonu (DAFZ) Ölü Deniz Fay Zonunun Bir Bölümünün Bağlantı Noktası ve DAFZ Kıbrıs ın Kuzey Kısmı Kıbrıs Yayının Doğu Kısmını İçeren Güney Kesimi Kıbrıs Yayının Batı Kısmı Acıgöl, Dinar ve Çivril Fayları (ADÇF) Muğla ve Rodos Bölgesi Ege Yayı Burdur Fay Zonu (BFZ) Büyük ve Küçük Menderes Grabenleri (BKMG) Aliağa ve Dumlupınar Fayları (ADF) ve Zeytindağ-Bergama Fayları (ZBF) Alaşehir ve Gediz Grabenleri (AGG) Sultandağı, Beyşehir ve Tatarlı Fayları (SBTF)

6 Tablo 1 in devamı 34 Kütahya ve Simav Grabenleri (KSG) Soma ve Bakırçay Grabenleri (SBG) Eskişehir, İnönü-Dodurga ve Kaymaz Fayları (EİDKF) Manyas ve Ulubat Fayları (MUF) Yenice-Gönen ve Sarıköy Fayları (YGSF) Etili Fayı (EF) Kuzey Anadolu Fay Zonunun Marmara Kısmı (MKAFZ) Düzce Fayı (DF) İsmetpaşa Segmenti (IS) Yağmurlu-Ezinepazarı Fay Zonu (YEFZ) Kuzey Anadolu Fay Zonunun Doğu Kısmı (DKAFZ) (Bingöl-Karakoçan, Sancak-Uzunpınar Fay Zonları) Ovacık ve Malatya Fay Zonu (OMFZ) Sürgü Fayı (SF) Orta Anadolu Fay Zonu (OAFZ) (Yakapınar-Göksun ve Yıldızeli Fay Zonları) 55 Tuzgölü Fay Zonu (TFZ) Şekil 2a. 1. Bölge için magnitüd-kümülatif deprem sayısı ilişkisi ve b-değeri. 6

7 Şekil 2b. 1. Bölge için standart sapma ile birlikte (yeşil çizgiler) fraktal dağılım Dc-değeri. 3. Sismotektonik Parametrelerin Tanımlanması Depremlerin uzay ve zamanda, enerjilerine göre düzensiz olarak dağılım gösterdikleri iyi bilinir. Doğal olayların geometrilerinin fraktal tanımının (Mandelbrot, 1982) ortaya konulmasından sonra, depremsellik gibi çoğu karmaşık uzay-zaman olgularının tanımlanabileceği ve güç yasası ölçekleriyle birlikte fraktal parametreler açısından yorumlanabileceği ifade edilmiştir (Öncel vd. 1995). Bu bölümde, depremlerin b- değeri ve fraktal boyut Dc-değerinin hesaplanması ile ilgili yöntemlerden kısaca bahsedilecektir Depremlerin Magnitüd-Frekans Dağılımları (Sismotektonik b-değeri) Depremlerin magnitüd dağılımlarının modellenmesi Gutenberg-Richter yasası (G-R) ile yapılır (Gutenberg ve Richter, 1944). Depremlerin magnitüd-deprem sayısı ilişkisi aşağıdaki gibi verilir: log 10 N( M ) a bm (1) Burada N(M); magnitüdü M den büyük ve eşit olan depremlerin kümülatif sayısıdır. b parametresi depremlerin boyut dağılımının eğimini tanımlarken, a parametresi ise depremsellik veya deprem üretme oranı ile ilişkilidir. b-değeri, depremselliğin boyut-ölçek özelliklerinin tanımlanmasındaki en önemli istatistiksel parametrelerden biridir. b-değeri bölgeden bölgeye kabaca arasında değişir. Bununla birlikte, ortalama olarak b- değerinin bölgesel ölçek tahminleri yaklaşık olarak 1 e eşittir (Frohlich ve Davis, 1993). Birçok faktör b-değerinin normalden farklılık göstermesine neden olabilir. Düşük b-değerli bölgeler ana şoktan sonra muhtemelen yüksek uygulamalı kayma gerilmesi altındayken, yüksek b-değerli bölgeler kayma meydana gelen alanlarla ilişkilidir. Bundan farklı olarak, yüksek b-değerleri, çoklu kırık alanlarının önemine işaret eden artan jeolojik karmaşıklığa sahip bölgelerle ilişkilidir. Sonuç olarak, düşük b- değeri kırıklı ortamlardaki düşük heterojeniteyle, büyük gerilme ve yamulma, büyük deformasyon hızı ve büyük faylarla ilişkilidir (Bayrak ve Öztürk, 2004). Herhangi bir bölgedeki b-değerini hesaplamak için birçok yöntem mevcuttur. Fakat b- değerlerinin tahmini için en güçlü ve yaygın 7

8 olarak kullanılan yöntem maksimum olasılık yöntemidir (Aki, 1965): b 2.303/( M M min 0.05) (2) Burada M ; ortalama magnitüd değeri ve M min ise minimum magnitüd değeridir. İkinci denklemdeki 0.05 değeri bir ilişki sabitidir. %95 güven aralığında sismik b-değerinin standart sapması, Aki (1965) tarafından önerilen 1.96b / n denklemi kullanılarak hesaplanabilir. Bu denklemde n parametresi, tahmin yapmada kullanılan depremlerin sayısıdır. Bu ifade, n=100 depremi içeren tipik bir örnek için b-değeri üzerinde civarında bir güven limiti ortaya koyar Depremlerin Uzaysal Dağılımının Fraktal Boyutu (İlişki Boyutu, Dc-değeri) Deprem dağılımlarının uzaysal modelleri ve oluşumlarının zamansal modelleri, iki-noktalı ilişki boyutu Dc kullanılarak fraktal olarak tanımlanır. İlişki boyutunun analizi, geometrik nesnelerin kendine-benzerliğinin (self-similarity) tanımlanması için güçlü bir araçtır. Grassberger ve Procaccia (1983), ilişki boyutu Dc ve ilişki toplamı C(r) yi aşağıdaki şekilde tanımlamıştır: Dc lim log C( r)/ log r (3) r 0 C( r) 2NR r / N( N 1) (4) Burada C(r); ilişki fonksiyonu, r; iki episantr veya hiposantr arasındaki uzaklık ve N; birbirinden R<r uzaklıkla ayrılan olay çiftlerinin sayısıdır. Eğer episantr dağılımı fraktal bir yapıya sahipse, aşağıdaki eşitlik elde edilir: C ~ Dc ( r) r (5) Burada Dc; fraktal boyuttur veya daha kesin bir ifadeyle ilişki boyutudur. İki deprem arasındaki r uzaklığı (derece olarak) aşağıdaki şekilde hesaplanır: r cos 1 cos cos sin sin cos (6) i j i j i j Burada ( i, i ) ve ( j, j ); sırasıyla i. ve j. olayların enlem ve boylamlarıdır (Hirata, 1989). r uzaklığına (1 =111 km alarak) karşı C(r) değerleri çift logaritmik koordinatlarda çizilirse fraktal boyut Dc, pratik olarak grafiğin eğiminden hesaplanabilir. Fraktal analiz sıkça, sismotektonik değişkenlerin kümelenmesinde ve boyut ölçek niteliklerinin tanımlanmasında kullanılır. Fraktal boyut Dc, olası kırılmayan bölgelerden kaçınmayı önlemek için hesaplanır ve bu kırılmayan bölgeler gelecekte kırılabilecek potansiyel sismik boşluklar olarak ifade edilir. Dc-değeri, episantr veya hiposantr uzaklıklarıyla ve belirgin depremler arasındaki elastik etkileşimin dalgalanmalarına dayalı fiziksel modellerle ilişkilidir. Başka bir deyişle, fraktal ilişki boyutundaki değişimler esas itibariyle, fay sistemlerindeki deprem aktivitesinin heterojenite derecesinin sayısal ölçümü veya karmaşıklığına bağlıdır. Daha düşük b-değeri ile ilişkili aktif fay sistemlerindeki (daha yüksek Dc) yüksek karmaşıklığa sahip alanlarda gerilme dağılımı daha küçük yüzey alanlarının fay düzlemleri üzerinde olur (Öncel ve Wilson, 2002). 4. Bulgular ve Tartışma Daha öncede ifade edildiği gibi, bu çalışmanın temel amacı, Türkiye depremleri için b-değeri ile Dc-değeri arasında güncel ve güvenilir bir ilişki hesaplamaktır. İki sismotektonik parametre arsındaki en uygun ilişkiyi bulabilmek amacıyla, L 2 Norm veya En Küçük Kareler Yöntemi (Cadzow, 2002), L 1 Norm veya En Küçük Toplamlı Mutlak Sapma (Giloni ve Padberg, 2002), Toplam En Küçük Kareler veya Ortogonal Regresyon (Carrol ve Ruppert, 1996) ve Robust Regresyon (Huber, 1964) olmak üzere dört farklı yöntem test edilmiştir. Bununla birlikte, verilen bir veri grubu için parametre tahmin tekniklerinin veya uygun dağılımın seçiminde belirgin bir kural yoktur ve farklı dağılımlar uygulanarak en iyi modeller seçilebilir. Birçok olayda uygun dağılımın seçimi, uyum kalitesinin değerlendirilmesine dayalı olarak yapılır. Mühendislik çalışmalarında kullanılan birkaç uyum kalitesi tekniği geliştirilmiştir. Bu yöntemler arasında seçim 8

9 kriteri olarak, ilişki katsayısı (R 2 veya bazen r kullanılır) güçlü ve kabul edilebilir bir yöntem olarak bilinmektedir (Greene, 1997). r yalnızca kovaryans (öz ilişki) hatasına bağlı olmasına rağmen model uyum değerlendirmesinde önemli bir rol oynar. İlişki katsayısı, konum ve ölçekle değişmez ve istatistiksel olarak standart sapma ve ortalamasından bağımsızdır. Netice olarak, r olasılık çiziminin doğrusallığını ölçer ve uyumun nitel bir değerlendirmesine olanak sağlar. Eğer r, 1 e yakın ise gözlemlerin uyumlu dağılım gösterdiği kabul edilir (Heo vd. 2008). Ek Küçük Kareler Regresyonu (L 2 Norm), en iyi bilinen en eski ve en çok kullanılan faydalı bir eğri uydurma tekniğidir. L 2 Norm, en küçük kareler optimizasyonunun en temel şeklidir ve L 2 Normunun temel doğrusal-cebirsel problemleri için örnekleme algoritmaları, en temel regresyon problemlerinden bir tanesidir. Dolayısıyla, birçok farklı bilimsel alan yanında matematik ve istatistiksel veri analizinde çok sayıda uygulamaları mevcuttur. Bu istatistiksel doğrusal regresyon modeli yaklaşık 200 yılı aşkın bir süredir yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Hata terimi nin normal (Gauss veya üstel) dağılım gösterdiği varsayımı altında etkili bir istatistiksel yaklaşımdır. Doğrusal regresyon modelinin istatistiksel özellikleri yanında, verinin uyumu, regresyon katsayılarının alt setinin ve/veya özgün bir kalitenin değerlendirilmesi için oluşturulur. Sonuç olarak bu yaklaşım, sabit sayıdaki dış değerlere sahip büyük örnekleri içeren çok büyük veri setlerinin çalışılmasını içeren durumlarda kısmen faydalı bir değerlendirme yöntemi olarak kullanılabilir (Cadzow, 2002; Durio ve Isaia, 2003). En küçük kareler doğrusal eğri uydurma tahminlerinin verideki anormal gözlemlere karşı oldukça hassas olduğu bilinir ve bunun bir sonucu olarak ta çok daha güçlü tahminler alternatif modeller olarak üretilmiştir. İlk üretilen yöntemlerden bir tanesi de En Küçük Toplamlı Mutlak Sapma (L 1 Norm) regresyonudur. Burada regresyon katsayısı, rezidüellerin tüm değerlerinin toplamının minimum yapılması ile tahmin edilir. L 1 regresyonu, birçok araştırmacı tarafından 1960 lı yıllardan sonra yeni bir çözüm yöntemi olarak önerilmiştir (Blattberg ve 9 Sargent, 1971; Huber, 1987). L 1 regresyonu, en küçük karelere daha güçlü bir alternatif olarak büyük oranda kullanılmaz. Çünkü tek bir gözlemden bile güçlü bir şekilde etkilenir. L 1 regresyonu için asimptotik teori L 2 regresyonu kadar iyi gelişmemiştir. Bu bir dereceye kadar doğru olmakla birlikte yüksek analizli regresyon tahminleri içinde doğrudur. Ayrıca, L 1 regresyon tahmini, anormal tahminli gözlemler için her zaman güçlü bir analiz yöntemi değildir. Yani, düşük bir analiz noktasına sahiptir (Cadzow, 2002; Giloni ve Padberg, 2002). Basit doğrusal regresyon modellerinde değişken tahminlerindeki hatalar için en yaygın olarak bilinen tekniklerden bir tanesi de Ortogonal Regresyon (Toplam En Küçük Kareler) yöntemidir. Bazen bilinen hata değişim oranının sınırlı olması durumunda fonksiyonel maksimum olasılık tahmini olarak ta isimlendirilir. Olağan doğrusal regresyon analizlerinde amaç, uyumlu eğri üzerindeki ilişkili y değerleri ile y veri değerleri arasındaki düşey uzunlukların karelerinin toplamını minimum yapmaktır. Ortogonal regresyon analizinde ise amaç, veri noktalarından uyumlu eğriye olan ortogonal (dik) uzaklıkları minimum yapmaktır. Dolayısıyla, varsayım geçerli ise, ortogonal regresyon mükemmel olarak kabul edilebilecek bir tahmin değerlendirme yöntemidir. Bununla birlikte bu yöntem hesaplamalardaki denklem hatalarını dikkate almaz. Bu iyi bilenen ortogonal regresyon tahmini eski bir yöntemdir ve birçok çalışmada kullanılmıştır (Carrol ve Ruppert, 1996; Leng vd. 2007). Ortogonal regresyon, sadece ölçüm hata değişim oranının olağan tahmini değildir ve bu kullanımı dikkatli bir denklem hata değerlendirmesini içermelidir. En küçük kareler regresyonundaki en ciddi problem dış değerlerin çok güçlü olmamasından kaynaklanır. Eğer, kötü veri noktası sadece bir değer bile olsa bu değer çözüm üzerinde güçlü bir etkiye sebep olacaktır çünkü dış değerler regresyon parametreleri üzerinde güçlü bir etkiye sahiptir. Basit bir çözüm, kötü uyumlu veri noktasını tekrarlı olarak hesap dışı bırakmak ve kalan veriyi kullanarak en küçük kareler uyumunu yeniden hesaplamaktır. Diğer bir yaklaşım ise Robust Regresyon olarak

10 isimlendirilen ve anormal veri için en küçük kareler kadar kullanışlı olmayan bir uyum kriterini kullanmaktır. Robust regresyon için en yaygın genel yöntem Huber (1964) tarafından tanımlanan M-tahminidir. Doğrusal olmayan regresyon modelleri birçok alanda önemli bir rol oynar. Doğrusal olmayan bir modelin parametrelerin tahmini için klasik en küçük kareler (veya maksimum olasılık) yöntemi birçok durumda yaygın olarak kullanılır. Bununla birlikte, bu klasik yöntemlerin dış değerlere ve belli başlı dağılımlardan olan diğer uzaklıklara çok hassas olduğu bilinir. Regresyon modellerinin tahmininde çoğu güçlü gelişmeler, maksimum olasılık yöntemleri veya en küçük karelerin genelleştirilmesine dayalıdır (Gloni vd. 2006). Robust regresyon yöntemi bu uç değerlerden çok az etkilenir. Bununla birlikte, Robust regresyon tahminlerinin davranış değerlendirmesinde küçük örnekli asimptot teknikleri çok faydalıdır. Robust regresyon tahmininin kullanımı Huber (1964) ten başlar. Şekil 3, Türkiye depremleri için b-değeri ile Dcdeğeri arasındaki tüm regresyon analizlerini ilişki katsayıları ile birlikte göstermektedir. Dört farklı regresyon yöntemi için dört farklı ampirik ilişki elde edilmiştir. Tüm regresyonlar için doğrusal ilişkiler kullanılmış ve aşağıdaki eşitlikler elde edilmiştir: Dc *b, L 1 Norm regresyon için (7) Dc *b, L 2 Norm regresyon için (8) Dc *b, Robust regresyon için (9) Dc *b, Ortogonal regresyon için (10) Şekil 3 de görüldüğü gibi farklı regresyonlar için ilişki katsayıları, L 1 (r=-0.82) Norm, L 2 (r=-0.83) Norm, Robust regresyon (r=-0.81) ve Ortogonal regresyon (r=-0.85) arasında birbirine oldukça yakındır. Bununla birlikte, Ortogonal regresyon r=-0.85 ilişki katsayısıyla diğer regresyonlardan daha iyidir. Ayrıca, Ortogonal regresyon için Dcb ilişkisi ile birlikte % 95 güven aralığı Şekil 4 te gösterilmiştir. Güven sınırları içerisindeki depremlerin sayısı L 1 vel 2 Norm regresyonlar için 15, Robust regresyon için 16 ve Ortogonal regresyon için 17 olarak hesaplanmıştır. Şekil yılları arasında Türkiye de meydana gelmiş depremler için b-değeri ile Dcdeğeri arasındaki ilişki. Tüm regresyonlar farklı renklerle verilmiştir. 10

11 Şekil 4. Ortogonal regresyon uyumu, güven aralığı ve Dc-b ilişkisi. Yeşil düz çizgi regresyon uyumunu, kırmızı kesikli çizgi ise %95 güven aralığını göstermektedir. Sismik b-değeri ile fraktal dağılım Dc arasındaki istatistiksel ilişki üzerine Türkiye ve dünyada yapılmış birçok çalışma mevcuttur. Aki (1981), b-değeri ile Dc-değeri arasında D=2b olarak pozitif bir ilişki önermiş fakat literatürde son yıllarda hem pozitif hem de negatif ilişkiler hesaplanmıştır. Bazı durumlarda ise, b-değeri ile Dc-değeri arasındaki ilişki pozitif bir ilişkiden negatif bir ilişkiye bile değişebilmektedir (Öncel ve Wilson 2002; Öncel ve Wilson, 2007). Hirata (1989), D=2b olarak Aki (1981) tarafından verilen ilişkinin aksine Japonya da Tohoku bölgesinde bu iki parametre arasında Dc= *b olarak negatif bir ilişki (r=-0.77) ifade etmiştir. Henderson vd., (1992), güney Kaliforniya için Riverside kataloğunu kullanarak 1.3 ten büyük yerel depremler için yılları arasında yakın sonuçlar elde etmişlerdir. Benzer şekilde, Türkiye de Kuzey Anadolu Fay Zonu nda Öncel vd., (1995) tarafından yapılan bir depremsellik çalışması b-değeri ile Dc-değeri arasında negatif bir ilişki ortaya koymuştur. b- değeri ile Dc-değeri arasında oldukça düşük bir negatif ilişki katsayısına (r=-0.56) sahip olarak kuzey Ege denizi içine alan bölge için Dc= *b ilişkisini önermişlerdir. Ayrıca, Öncel vd., (1996), Kuzey Anadolu Fay Zonu için oldukça güçlü bir negatif ilişkiye (r=-0.85) sahip Dc= *b ilişkisini ortaya koymuşlardır. Bu çalışmaların aksine, Öncel ve Wilson (2002), Kuzey Anadolu Fay Zonu nun batısında b-değeri ile Dc-değeri arasında oldukça düşük bir pozitif ilişki (r=0.48) önermişlerdir. Öncel ve Wilson (2004), 1999 İzmit depremini takiben Kuzey Anadolu Fay Zonu boyunca b-değeri ile Dcdeğeri arasında güçlü bir pozitif ilişki (r=0.81) ortaya koymuşlardır. Bununla birlikte Öncel ve Wilson (2007), güney batı Türkiye için, yılları arasında b-değeri ile Dc-değeri için güçlü bir pozitif ilişki (r=0.84) ve yine arasında güçlü bir pozitif ilişki (r=0.94) hesaplarken, yılları arasında ise negatif bir ilişki (r=-0.71) önermişlerdir. Farklı araştırmacılar tarafından verilen bu ilişkilere ait bazı örnekler Tablo 2 de verilmiştir. 11

12 Tablo 2. b-değeri ile Dc-değeri arasındaki ilişkiler üzerine bazı örnekler. Kaynak Aki, (1981) Hirata, (1989) Öncel vd., (1995) Öncel vd., (1996) Öncel ve Wilson, (2002) Öncel ve Wilson, (2004) Öncel ve Wilson, (2007) İlişki D=2*b Dc= *b Dc= *b Dc= *b Pozitif ilişki Pozitif ilişki Pozitif ve negatif ilişki Yukarıda da ifade edildiği gibi, b-değeri ile Dc-değeri arasında dünyanın ve Türkiye nin farklı bölgeleri için birçok eşitlik mevcuttur ve farklı araştırmacılar farklı ilişkiler önermişlerdir. Bu çalışmada, Türkiye depremlerinin fraktal boyutu Dc ile depremsellik parametresi b-değeri arasındaki en uygun ampirik ilişkiyi belirleyebilmek için dört farklı regresyon yöntemi test edilmiştir. Hangi ilişkinin daha güvenilir olduğuna karar verebilmek için ilişki katsayısı dikkate alınmıştır. Bu kritere göre, Türkiye depremleri için, r=-0.85 gibi güçlü bir negatif ilişki katsayısına sahip olan ve ortogonal regresyon ile verilen Dc * b (10. eşitlik) ilişkisi önerilmiştir. Genel bir ifadeyle, tüm regresyonlardan elde dilen denklemler ve ilişki katsayıları birbirine oldukça yakındır. Bununla birlikte, Şekil 3 ve Şekil 4 te görüldüğü gibi ilişki katsayısı ve güven aralığı içerisindeki depremlerin sayısı Ortogonal regresyonda en yüksek olarak hesaplanmıştır. Dolayısıyla, L 1 Norm, L 2 Norm ve Robust regresyona kıyasla daha nitel bir değerlendirme sağlar. Ayrıca bu sonuç, literatürde verilen sonuçlarla da uyumludur. 4. Sonuç Sismik olaylardaki farklı oluşumlar, ölçekten bağımsız olarak uzaysal ve zamansal dağılım sergilerler ve fay ve deprem dağılımları ile deprem oluşumlarının zamansal modellerini içerirler. Bu gözlemler, çoğu doğal kırık sisteminin ve deprem oluşumlarının tanımlanabileceğini ve bunların fraktal geometri açısından yorumlanabileceğini ortaya koymuştur. Bu çalışmada, Türkiye depremleri için iki 12 sismotektonik parametre b ve Dc-değeri arasında uygun ve güvenilir bir ilişki ortaya koyabilmek amacıyla, yılları arasındaki depremler kullanılarak istatistiksel bir analiz yapılmıştır. Türkiye ve civarı için M D ye göre homojen olan ve depremi içeren bir katalog kullanılmış ve detaylı analizler için Türkiye 55 farklı tektonik bölgeye ayrılmıştır. b-değerinin hesabı için maksimum olasılık yöntemi, Dc-değerinin hesabı içinse %95 güven sınırları içerisinde doğrusal regresyon kullanılmıştır. İki sismotektonik parametre arasındaki ilişki için, dört farklı regresyon arasında detaylı bir karşılaştırma yapılmıştır. Tahmin yöntemleri olarak (1) L 2 Norm veya En Küçük Kareler Yöntemi, (2) L 1 Norm veya En Küçük Toplamlı Mutlak Sapma, (3) Toplam En Küçük Kareler veya Ortogonal Regresyon ve (4) Robust Regresyon olmak üzere dört farklı yöntem kullanılmıştır. Doğrusal ilişkilerin uyum kalitesini belirlemek ve veri grubu için en iyi ampirik ilişkiyi belirleyebilmek için basit ancak çok kullanışlı bir araç olarak ilişki katsayısı dikkate alınmıştır. Sonuç olarak, Türkiye depremleri için b-değeri ile Dc-değeri arasında güçlü bir negatif ilişki (r=-0.85) vardır ve Ortogonal regresyon ile Dc * b olarak verilen bu ilişki oldukça güncel ve güvenilir olarak ifade edilebilir. Ayrıca, bu sonuçlar dünyanın ve Türkiye nin farklı bölgeleri için hesaplanan değerlerle uyumludur.

13 Teşekkür İstatistiksel regresyon yöntemlerinin algoritmalarının modellenmesinde yardımlarını esirgemeyen Doç. Dr. Hakan Karslı (KTÜ) ya, yapıcı tavsiyelerde bulunan hakem kuruluna ve editöre teşekkür ederim. Bu çalışmada kullanılan istatistiksel programlar, Gümüşhane Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projesi (GÜBAP) tarafından desteklenen nolu proje kapsamındadır. Kaynaklar Aki, K., Maximum likelihood estimate of b in the formula log N = a bm and its confidence limits, Bull. Earthq. Res. Inst. Tokyo Univ., 43, Aki, K., Earthquake prediction, American, Geophys. Union, vol 4. Washington, pp Bayrak, Y. ve Öztürk, S., Spatial and temporal variations of the aftershock sequences of the 1999 İzmit and Düzce earthquake, Earth Planets Space. 56, Bayrak, Y., Öztürk, S., Çınar, H., Kalafat, D., Tsapanos, T.M., Koravos, G.Ch. ve Leventakis, G.A., Estimating earthquake hazard parameters from instrumental data for different regions in and around Turkey, Engineering Geology, 10, Blattberg, R.C., ve Sargent, T., 1971, Regression with non-gaussian stable disturbances: Some sampling results, Econometrica, 39, Cadzow, J.A., Minimum 1, 2 and norm approximate solutions to an over determined system of linear equations, Digital Signal Processing, 12, Caneva, A. ve Smirnov, V., Using the Fractal Dimension of Earthquake Distributions and Slope of the Reccurence Curve to Forecast Earthquakes in Colombia, Earth Science Research Journal, 8(1), 3-9. Carrol, R.J. ve Ruppert, D., 1996, The use and misuse of orthogonal regression estimation in linear errors-in-variables models, The American Statistician, 50, 1-6. Durio, A., ve Isaia, E.D., 2003, Parametric Regression Models by Minimum L 2 Criterion. A Study on the Risks of Fire and Electric Shocks of Electronic Transformers, Developments in Applied Statistics, 19, Erdik, M., Alpay, B.Y., Onur, T., Sesetyan, K. ve Birgoren, G., 1999, Assessment of earthquake hazard in Turkey and neighboring regions, Annali di Geofisica, 42, Frohlich, C. ve Davis, S., Teleseismic b- values: Or, much ado about 1.0, Journal of Geophysical Research, 98 (B1), Giloni, A. ve Padberg, M., Alternative methods of linear regression, Mathematical and Computer Modeling, 35, Giloni, A., Simonoff, J.S., ve Sengupta, B., 2006, Robust weighted LAD regression, Computational Statistics & Data Analysis, 50, Grassberger, P. ve Procaccia, I., Measuring the strangeness of strange attractors, Physica, 9(D), Greene, W.H., 1997, Econometric Analysis, 5th edn, pp. 1026, Prentice-Hall, Englewood Cliffs, NJ. Gutenberg, R. ve Richter, C.F., Frequency of earthquakes in California, Bull. Seismol. Soc. Am., 34:

14 Henderson, J., Main, I.G., Meredith, P.G. ve Sammonds, P.R., The evolution of seismicity-observation, experiment and a fracturemechanical interpretation. J. Struct. Geol., 14, Heo, J.H., Kho, Y.W., Shin, H., Kim, S. ve Kim, T., Regression equations of probability plot correlation coefficient test statistics from several probability distributions, Journal of Hydrology, 355, Hirata, T., Correlation between the b-value and the fractal dimension of earthquakes, J. Geophys. Res., 94, Huber, P.J., Robust estimation of a location parameter, Annals of Mathematical Statistics, 35, Huber, P.J. 1987, The place of the L 1 norm in robust estimation. In: Dodge, Y. (Ed.), Statistical Data Analysis Based on the L 1 norm and Related Methods, North- Holland, Amsterdam. Jiménez., M.,J., Giardini, D., Grünthal, G., ve Sesame Working Group (Erdik, M., García-Fernández, M., Lapajne, J., Makropoulos, K., Muson, R., Papaioannou, Ch., Rebez, A., Riad, S., Sellami, S., Shapira, A., Slejko, D., Van Eck, T. ve El Sayed, A.) Unified seismic hazard modelling throughout the Mediterranean region, Bolletino Di Geophysica Teorica Ed Applicata, 42, 1-2, Kagan, Y.Y. ve Knopoff, L., Spatial distribution of earthquakes: the two point correlation function, Geophys. J. R. Astron. Soc., 62, Kayabalı, K., Modeling of seismic hazard for Turkey using the recent neotectonic data, Engineering Geology, 63, Leng, L., Zhang, T., Kleinman, L., ve Zhu, W., 2007, Ordinary Least Square Regression, Orthogonal Regression, Geometric Mean Regression and their Applications in Aerosol Science, Journal of Physics, Conference Series 78, doi: / /78/1/ Mandelbrot, B.B., The fractal Geometry of Nature, Freeman Press, San Francisco. Öncel, A.O., Alptekin, Ö. ve Main, I.G., Temporal variations of the fractal properties of seismicity in the western part of the North Anatolian fault zone: possible artifacts due to improvements in station coverage, Nonlinear Processes Geophys., 2, Öncel, A.O., Main, I.G., Alptekin, Ö. ve Cowie, P.A., Temporal variations of the fractal properties of seismicity in the north Anatolian fault zone between 31 E and 41 E. Pure Appl. Geophys., 146, Öncel, A.O. ve Wilson, T.H., Space-time correlations of seismotectonic parameters: Examples from Japan and from Turkey preceding the Izmit earthquake, Bull. Seism. Soc. Am., 92(1), Öncel, A.O. ve Wilson, T.H., Correlation of seismotectonic variables and GPS strain- measurements in western Turkey, J. Geophys. Res (B11), B Öncel, A.O. ve Wilson, T.H., 2007, Anomalous seismicity preceding the 1999 Izmit event, NW Turkey, Ggeophys. J. Int.. DOI: /j X x. Öztürk, S., Deprem Tehlikesi ve Artçışok Olasılığı Değerlendirme Yöntemlerinin Türkiye deki Depremlere Bir Uygulaması, Doktora Tezi, Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Trabzon, 346s. Öztürk, S., Characteristics of Seismic Activity in the Western, Central and Eastern Parts of the North Anatolian Fault Zone, Turkey: Temporal and Spatial Analysis, Acta Geophysica, 59 (2), Roy, S., Ghosh, U., Hazra, S. ve Kayal, J.R., Fractal dimension and b-value 14

15 mapping in the Andaman-Sumatra subduction zone, Natural Hazards, 57, Şaroğlu, F., Emre,O. ve Kuşcu, I., Active fault map of Turkey, General Directorate of Mineral Research and Exploration, Ankara, Turkey. 15

EN BÜYÜK OLASILIK YÖNTEMİ KULLANILARAK BATI ANADOLU NUN FARKLI BÖLGELERİNDE ALETSEL DÖNEM İÇİN DEPREM TEHLİKE ANALİZİ

EN BÜYÜK OLASILIK YÖNTEMİ KULLANILARAK BATI ANADOLU NUN FARKLI BÖLGELERİNDE ALETSEL DÖNEM İÇİN DEPREM TEHLİKE ANALİZİ EN BÜYÜK OLASILIK YÖNTEMİ KULLANILARAK BATI ANADOLU NUN FARKLI BÖLGELERİNDE ALETSEL DÖNEM İÇİN DEPREM TEHLİKE ANALİZİ ÖZET: Y. Bayrak 1, E. Bayrak 2, Ş. Yılmaz 2, T. Türker 2 ve M. Softa 3 1 Doçent Doktor,

Detaylı

Gümüşhane University Journal of Science and Technology Institute. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi

Gümüşhane University Journal of Science and Technology Institute. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 3 1 3 Gümüşhane University Journal of Science and Technology Institute Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Published by GümüĢhane University Science and Technology Institute Cilt/Volume:

Detaylı

EN BÜYÜK OLASILIK YÖNTEMİ KULLANILARAK BATI ANADOLU NUN FARKLI BÖLGELERİNDE ALETSEL DÖNEM İÇİN DEPREM TEHLİKE ANALİZİ

EN BÜYÜK OLASILIK YÖNTEMİ KULLANILARAK BATI ANADOLU NUN FARKLI BÖLGELERİNDE ALETSEL DÖNEM İÇİN DEPREM TEHLİKE ANALİZİ EN BÜYÜK OLASILIK YÖNTEMİ KULLANILARAK BATI ANADOLU NUN FARKLI BÖLGELERİNDE ALETSEL DÖNEM İÇİN DEPREM TEHLİKE ANALİZİ Yusuf BAYRAK 1, Erdem BAYRAK 2, Nursebil ATAY 3 ÖZET: 1 Doçent, Jeofizik Müh. Bölümü,

Detaylı

İstatistiksel Regresyon Yöntemlerinin Farklı Veri Gruplarına Uygulanması Üzerine Bir Analiz

İstatistiksel Regresyon Yöntemlerinin Farklı Veri Gruplarına Uygulanması Üzerine Bir Analiz GÜFBED/GUSTIJ (2012) 2 (2):55-67 Research/Araştırma 1 İstatistiksel Regresyon Yöntemlerinin Farklı Veri Gruplarına Uygulanması Üzerine Bir Analiz Serkan ÖZTÜRK 1,* 1 Gümüşhane Üniversitesi, Müh. Fak. Jeofizik

Detaylı

Türkiye nin Batı Anadolu Bölgesi için Deprem İstatistiği ve Olası Güçlü Depremlerin Orta Vadede Bölgesel Olarak Tahmini Üzerine Bir Çalışma

Türkiye nin Batı Anadolu Bölgesi için Deprem İstatistiği ve Olası Güçlü Depremlerin Orta Vadede Bölgesel Olarak Tahmini Üzerine Bir Çalışma 4 1 4 GÜFBED/GUSTIJ (2014) 4 (1): 75-93 Research/Araştırma Türkiye nin Batı Anadolu Bölgesi için Deprem İstatistiği ve Olası Güçlü Depremlerin Orta Vadede Bölgesel Olarak Tahmini Üzerine Bir Çalışma Serkan

Detaylı

Depremselliğin Fraktal Boyutu ve Beklenen Güçlü Depremlerin Orta Vadede Bölgesel Olarak Tahmini Üzerine Bir Modelleme: Doğu Anadolu Bölgesi, Türkiye

Depremselliğin Fraktal Boyutu ve Beklenen Güçlü Depremlerin Orta Vadede Bölgesel Olarak Tahmini Üzerine Bir Modelleme: Doğu Anadolu Bölgesi, Türkiye GÜFBED/GUSTIJ (2015) 5 (1): 1-23 Research/Araştırma Depremselliğin Fraktal Boyutu ve Beklenen Güçlü Depremlerin Orta Vadede Bölgesel Olarak Tahmini Üzerine Bir Modelleme: Doğu Anadolu Bölgesi, Türkiye

Detaylı

Elazığ ve Çevresindeki Sismik Aktivitelerin Deprem Parametreleri İlişkisinin İncelenmesi

Elazığ ve Çevresindeki Sismik Aktivitelerin Deprem Parametreleri İlişkisinin İncelenmesi Fırat Üniv. Fen Bilimleri Dergisi Firat Unv. Journal of Science 6(), 7-77, 0 6(), 7-77, 0 Elazığ ve Çevresindeki Sismik Aktivitelerin Deprem Parametreleri İlişkisinin İncelenmesi Adem DOĞANER, Sinan ÇALIK

Detaylı

19 Mayıs 2011 M w 6.0 Simav-Kütahya Depreminin Kaynak Parametreleri ve Coulomb Gerilim Değişimleri

19 Mayıs 2011 M w 6.0 Simav-Kütahya Depreminin Kaynak Parametreleri ve Coulomb Gerilim Değişimleri 19 Mayıs 2011 M w 6.0 Simav-Kütahya Depreminin Kaynak Parametreleri ve Coulomb Gerilim Değişimleri E. Görgün 1 1 Doçent, Jeofizik Müh. Bölümü, Sismoloji Anabilim Dalı, İstanbul Üniversitesi, Avcılar ÖZET:

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: SERKAN ÖZTÜRK Doğum Tarihi: 22 HAZİRAN 1977 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Jeofizik Mühendisliği Karadeniz Teknik Üniversitesi

Detaylı

Stokastik Sonlu Eleman Yöntemiyle Üç Boyutlu Çerçeve Sistemlerin Deprem Analizi 317 ALEMDAR BAYRAKTAR ÖZLEM ÇAVDAR HASAN BASRİ BAŞAĞA AHMET ÇAVDAR

Stokastik Sonlu Eleman Yöntemiyle Üç Boyutlu Çerçeve Sistemlerin Deprem Analizi 317 ALEMDAR BAYRAKTAR ÖZLEM ÇAVDAR HASAN BASRİ BAŞAĞA AHMET ÇAVDAR Bildiri 30 Bildiri 31 Bildiri 32 Bildiri 33 Bildiri 34 Bildiri 35 Bildiri 36 Bildiri 37 Bildiri 38 Bildiri 39 Stokastik Sonlu Eleman Yöntemiyle Üç Boyutlu Çerçeve Sistemlerin Deprem Analizi 317 ALEMDAR

Detaylı

28 MART 2004 ERZURUM (TÜRKİYE), M W =5.6 DEPREMİ ARTÇI ŞOK DİZİSİ İÇİN SİSMİSİTE PARAMETRELERİ b ve p-değerlerinin İSTATİSTİKSEL OLARAK DEĞERLENDİRİRLMESİ STATISTICAL ASSESSMENT OF b AND p-values, SEISMICITY

Detaylı

by Karin Şeşetyan BS. In C.E., Boğaziçi University, 1994

by Karin Şeşetyan BS. In C.E., Boğaziçi University, 1994 A PROBABILISTIC ASSESSMENT OF THE SEISMIC HAZARD IN THE CAUCASUS IN TERMS OF SPECTRAL VALUES by Karin Şeşetyan BS. In C.E., Boğaziçi University, 1994 Submitted to Kandilli Observatory and Earthquake Research

Detaylı

1999 İZMİT VE DÜZCE DEPREMLERİNİN ARTÇI ŞOK DİZİLERİNİN ZAMANLA AZALMA ORANLARININ BÖLGESEL JEOLOJİ VE TOPOĞRAFYA İLE İLİŞKİSİ

1999 İZMİT VE DÜZCE DEPREMLERİNİN ARTÇI ŞOK DİZİLERİNİN ZAMANLA AZALMA ORANLARININ BÖLGESEL JEOLOJİ VE TOPOĞRAFYA İLE İLİŞKİSİ 1999 İZMİT VE DÜZCE DEPREMLERİNİN ARTÇI ŞOK DİZİLERİNİN ZAMANLA AZALMA ORANLARININ BÖLGESEL JEOLOJİ VE TOPOĞRAFYA İLE İLİŞKİSİ Yusuf BAYRAK 1, Serkan ÖZTÜRK 1 bayrak@ktu.edu.tr Öz: Bu çalışmada, 17 Ağustos

Detaylı

Deprem İstatistiği (Depremsellik ve Parametreleri)

Deprem İstatistiği (Depremsellik ve Parametreleri) Deprem İstatistiği (Depremsellik ve Parametreleri) Doç.Dr. Eşref YALÇINKAYA (8. Ders) Depremsellik (Sismisite): Depremsellik veya sismisite kelimesi; depremlerin zaman ve uzaydaki dağılımlarını tanımlamak

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ DEPREM KAYIT İSTASYONUNUNA AİT SÜREYE BAĞLI BÜYÜKLÜK HESABI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ DEPREM KAYIT İSTASYONUNUNA AİT SÜREYE BAĞLI BÜYÜKLÜK HESABI ÖZET: SAKARYA ÜNİVERSİTESİ DEPREM KAYIT İSTASYONUNUNA AİT SÜREYE BAĞLI BÜYÜKLÜK HESABI E. Yavuz 1, G. Altun 2, G. Horasan 3 1 Araştırma Görevlisi, Jeofizik Müh. Bölümü, Sakarya Üniversitesi Mühendislik

Detaylı

Vezirköprü Şahinkaya Kanyonu. E mail :

Vezirköprü Şahinkaya Kanyonu.  E mail : AKTİF TEKTONİK ARAŞTIRMA GRUBU ATAG 16. ÇALIŞTAYI Vezirköprü Şahinkaya Kanyonu Bildiri Özleri Kitabı 18-19 Ekim 2012, İSTANBUL www.koeri.boun.edu.tr/atag16 E mail : atag16@boun.edu.tr Aktif Tektonik Araştırma

Detaylı

Prof.Dr. Ali Osman ÖNCEL

Prof.Dr. Ali Osman ÖNCEL Prof.Dr. Ali Osman ÖNCEL ÖZGEÇMİŞ DOSYASI KİŞİSEL BİLGİLER Doğum Yılı : Doğum Yeri : Sabit Telefon : Faks : E-Posta Adresi : Web Adresi : Posta Adresi : 1966 İSTANBUL T: 212 4737284 F: oncel@istanbul.edu.tr

Detaylı

1. Giriş. 2. Model Parametreleri

1. Giriş. 2. Model Parametreleri STRONG GROUND MOTION ATTENUATION RELATIONSHIP FOR NORTHWEST ANATOLIAN EARTHQUAKES KUZEYBATI ANADOLU DEPREMLERİ İÇİN KUVVETLİ YER HAREKETİ AZALIM İLİŞKİSİ 1 ÇEKEN, U., 2 BEYHAN, G. ve 3 GÜLKAN, P. 1 ceken@deprem.gov.tr,

Detaylı

SİSMOTEKTONİK (JFM ***)

SİSMOTEKTONİK (JFM ***) SİSMOTEKTONİK (JFM ***) Prof. Dr. Murat UTKUCU Sakarya Üniversitesi, Jeofizik Mühendisliği Bölümü 22.02.2016 Murat UTKUCU 1 Dersin Amacı ve öğrenim çıktıları Öğrenciye deprem-tektonik ilişkisinin ve deprem

Detaylı

TÜRKİYE DE ÇEŞİTLİ TAŞ OCAĞI PATLATMA ALANLARININ SPEKTRUM ÖZELLİKLERİ SPECTRUM CHARACTERISTICS OF SEVERAL QUARRY BLAST AREAS IN TURKEY

TÜRKİYE DE ÇEŞİTLİ TAŞ OCAĞI PATLATMA ALANLARININ SPEKTRUM ÖZELLİKLERİ SPECTRUM CHARACTERISTICS OF SEVERAL QUARRY BLAST AREAS IN TURKEY TÜRKİYE DE ÇEŞİTLİ TAŞ OCAĞI PATLATMA ALANLARININ SPEKTRUM ÖZELLİKLERİ SPECTRUM CHARACTERISTICS OF SEVERAL QUARRY BLAST AREAS IN TURKEY DENİZ, P 1., HORASAN, G. 2, KALAFAT, D 1. Posta Adresi: 1 Boğaziçi

Detaylı

PRELIMINARY REPORT. 19/09/2012 KAHRAMANMARAŞ PAZARCIK EARTHQUAKE (SOUTHEAST TURKEY) Ml=5.1.

PRELIMINARY REPORT. 19/09/2012 KAHRAMANMARAŞ PAZARCIK EARTHQUAKE (SOUTHEAST TURKEY) Ml=5.1. PRELIMINARY REPORT 19/09/2012 KAHRAMANMARAŞ PAZARCIK EARTHQUAKE (SOUTHEAST TURKEY) Ml=5.1 www.deprem.gov.tr www.afad.gov.tr REPUBLIC OF TUKEY MANAGEMENT PRESIDENCY An earthquake with magnitude Ml=5.1 occurred

Detaylı

İstatistik ve Olasılık

İstatistik ve Olasılık İstatistik ve Olasılık KORELASYON ve REGRESYON ANALİZİ Doç. Dr. İrfan KAYMAZ Tanım Bir değişkenin değerinin diğer değişkendeki veya değişkenlerdeki değişimlere bağlı olarak nasıl etkilendiğinin istatistiksel

Detaylı

Kastamonu İlinin Depremselliği ve Deprem Tehlikesi. Bülent ÖZMEN. Afet İşleri Genel Müdürlüğü, Deprem Araştırma Dairesi

Kastamonu İlinin Depremselliği ve Deprem Tehlikesi. Bülent ÖZMEN. Afet İşleri Genel Müdürlüğü, Deprem Araştırma Dairesi Kastamonu İlinin Depremselliği ve Deprem Tehlikesi Bülent ÖZMEN Afet İşleri Genel Müdürlüğü, Deprem Araştırma Dairesi (ozmen@deprem.gov.tr) ÖZ Kuzey Anadolu Fay Zonu üzerinde yeralan ve toplam 363.700

Detaylı

DOĞU KARADENİZ BÖLGESİNDE SON YILLARDA YAPILAN PATLATMALARLA OLUŞAN DEPREMLERİN AYIRT EDİLMESİ

DOĞU KARADENİZ BÖLGESİNDE SON YILLARDA YAPILAN PATLATMALARLA OLUŞAN DEPREMLERİN AYIRT EDİLMESİ DOĞU KARADENİZ BÖLGESİNDE SON YILLARDA YAPILAN PATLATMALARLA OLUŞAN DEPREMLERİN AYIRT EDİLMESİ Yılmaz, Ş. 1, Bayrak, Y. 2 1 Karadeniz Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeofizik Mühendisliği,

Detaylı

İZMİR VE ÇEVRESİNİN ÜST-KABUK HIZ YAPISININ BELİRLENMESİ. Araştırma Görevlisi, Jeofizik Müh. Bölümü, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir 2

İZMİR VE ÇEVRESİNİN ÜST-KABUK HIZ YAPISININ BELİRLENMESİ. Araştırma Görevlisi, Jeofizik Müh. Bölümü, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir 2 İZMİR VE ÇEVRESİNİN ÜST-KABUK HIZ YAPISININ BELİRLENMESİ Ç. Özer 1, B. Kaypak 2, E. Gök 3, U. Çeken 4, O. Polat 5 1 Araştırma Görevlisi, Jeofizik Müh. Bölümü, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir 2 Doçent Doktor,

Detaylı

3. TAHMİN En Küçük Kareler (EKK) Yöntemi 1

3. TAHMİN En Küçük Kareler (EKK) Yöntemi 1 3. TAHMİN 3.1. En Küçük Kareler (EKK) Yöntemi 1 En Küçük Kareler (EKK) yöntemi, regresyon çözümlemesinde en yaygın olarak kullanılan, daha sonra ele alınacak bazı varsayımlar altında çok aranan istatistiki

Detaylı

BOĞAZİÇİ UNIVERSITY KANDİLLİ OBSERVATORY and EARTHQUAKE RESEARCH INSTITUTE GEOMAGNETISM LABORATORY

BOĞAZİÇİ UNIVERSITY KANDİLLİ OBSERVATORY and EARTHQUAKE RESEARCH INSTITUTE GEOMAGNETISM LABORATORY Monthly Magnetic Bulletin May 2015 BOĞAZİÇİ UNIVERSITY KANDİLLİ OBSERVATORY and EARTHQUAKE RESEARCH INSTITUTE GEOMAGNETISM LABORATORY http://www.koeri.boun.edu.tr/jeomanyetizma/ Magnetic Results from İznik

Detaylı

Araziye Çıkmadan Önce Mutlaka Bizi Arayınız!

Araziye Çıkmadan Önce Mutlaka Bizi Arayınız! Monthly Magnetic Bulletin March 2014 z BOĞAZİÇİ UNIVERSITY KANDİLLİ OBSERVATORY and EARTHQUAKE RESEARCH INSTITUTE GEOMAGNETISM LABORATORY http://www.koeri.boun.edu.tr/jeofizik/default.htm Magnetic Results

Detaylı

SİSMİK TEHLİKE ANALİZİ

SİSMİK TEHLİKE ANALİZİ SİSMİK TEHLİKE ANALİZİ Depreme dayanıklı yapı tasarımının hedefi, yapıları aşırı bir hasar olmaksızın belirli bir yer hareketi seviyesine dayanacak şekilde üretmektir. Bu belirlenen yer hareketi seviyesi

Detaylı

Örnek. Aşağıdaki veri setlerindeki X ve Y veri çiftlerini kullanarak herbir durumda X=1,5 için Y nin hangi değerleri alacağını hesaplayınız.

Örnek. Aşağıdaki veri setlerindeki X ve Y veri çiftlerini kullanarak herbir durumda X=1,5 için Y nin hangi değerleri alacağını hesaplayınız. Örnek Aşağıdaki veri setlerindeki X ve Y veri çiftlerini kullanarak herbir durumda X=1,5 için Y nin hangi değerleri alacağını hesaplayınız. i. ii. X 1 2 3 4 1 2 3 4 Y 2 3 4 5 4 3 2 1 Örnek Aşağıdaki veri

Detaylı

25 OCAK 2005 HAKKARİ DEPREMİ HAKKINDA ÖN DEĞERLENDİRME

25 OCAK 2005 HAKKARİ DEPREMİ HAKKINDA ÖN DEĞERLENDİRME 25 OCAK 2005 HAKKARİ DEPREMİ HAKKINDA ÖN DEĞERLENDİRME Ömer Emre, Ahmet Doğan, Selim Özalp ve Cengiz Yıldırım Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü Jeoloji Etütleri Dairesi Yer Dinamikleri Araştırma ve

Detaylı

Kastamonu ve Yakın Çevresi İçin Deprem Olasılığı Tahminleri

Kastamonu ve Yakın Çevresi İçin Deprem Olasılığı Tahminleri Türkiye Jeoloji Bülteni Geological Bulletin of Turkey Cilt 54, Sayı 3, Aralık 2011 Volume 54, Number 3, December 2011 MENTE ET MALLEO ANKARA-1947 TTÜRKİYE JEOLOJİ BÜL ENİ Kastamonu ve Yakın Çevresi İçin

Detaylı

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MÜHENDİSLİK BİLİMLERİ DERGİSİ Cilt:14 Sayı:1 sh Ocak 2012

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MÜHENDİSLİK BİLİMLERİ DERGİSİ Cilt:14 Sayı:1 sh Ocak 2012 DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MÜHENDİSLİK BİLİMLERİ DERGİSİ Cilt:14 Sayı:1 sh. 39-54 Ocak 2012 TÜRKİYE, BATI ANADOLU DEPREMLERİ İÇİN BÜYÜKLÜK- FREKANS İLİŞKİSİNİN İSTATİSTİKSEL ANALİZİ (STATISTICAL ANALYSIS

Detaylı

BATI ANADOLU KARA ve KIYI ÖTESİ 5.0 DEPREMLERİNE AİT ARTÇI ŞOK DİZİLERİNİN (2005-2015) İSTATİSTİK ÖZELLİKLERİ

BATI ANADOLU KARA ve KIYI ÖTESİ 5.0 DEPREMLERİNE AİT ARTÇI ŞOK DİZİLERİNİN (2005-2015) İSTATİSTİK ÖZELLİKLERİ BATI ANADOLU KARA ve KIYI ÖTESİ 5.0 DEPREMLERİNE AİT ARTÇI ŞOK DİZİLERİNİN (2005-2015) İSTATİSTİK ÖZELLİKLERİ ÖZET: İ.Y. Özçelik 1 ve E.A. Boztepe Güney 1 1 Jeofizik Mühendisliği Bölümü, Maden Fakültesi,

Detaylı

Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü

Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü YENİLENMİŞ TÜRKİYE DİRİ FAY HARİTALARI VE DEPREM TEHLİKESİNİN BELİRLENMESİ AÇISINDAN ÖNEMİ Dr. Tamer Y. DUMAN MTA Genel Müdürlüğü, Jeoloji Etütleri Dairesi Türkiye neden bir deprem ülkesi? Yerküre iç-dinamikleri

Detaylı

Gümüşhane ve Civarındaki Güncel Deprem Aktivitesinin Bölgesel ve Zamana Bağlı Değişimleri: İstatistiksel Bir Değerlendirme

Gümüşhane ve Civarındaki Güncel Deprem Aktivitesinin Bölgesel ve Zamana Bağlı Değişimleri: İstatistiksel Bir Değerlendirme GÜFBED/GUSTIJ (2017) 7 (1): 25-40 Research/Araştırma Gümüşhane ve Civarındaki Güncel Deprem Aktivitesinin Bölgesel ve Zamana Bağlı Değişimleri: İstatistiksel Bir Değerlendirme Serkan ÖZTÜRK * Gümüşhane

Detaylı

Gümüşhane University Journal of Science and Technology Institute. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi

Gümüşhane University Journal of Science and Technology Institute. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 2 Gümüşhane University Journal of Science and Technology Institute Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Published by GümüĢhane University Science and Technology Institute Cilt/Volume:

Detaylı

SÜREKLİ DOĞAL GERİLİM VERİLERİNİN YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DEĞERLENDİRİLMESİ, DEPREM ve YAĞIŞLARLA İLİŞKİSİ

SÜREKLİ DOĞAL GERİLİM VERİLERİNİN YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DEĞERLENDİRİLMESİ, DEPREM ve YAĞIŞLARLA İLİŞKİSİ SÜREKLİ DOĞAL GERİLİM VERİLERİNİN YAPAY SİNİR AĞLARI İLE DEĞERLENDİRİLMESİ, DEPREM ve YAĞIŞLARLA İLİŞKİSİ ÖZET: Petek SINDIRGI 1 ve İlknur KAFTAN 2 1 Yardımcı Doçent Dr. Jeofizik Müh. Bölümü, Dokuz Eylül

Detaylı

24.05.2014 EGE DENİZİ DEPREMİ

24.05.2014 EGE DENİZİ DEPREMİ 24.05.2014 EGE DENİZİ DEPREMİ ÖN ARAŞTIRMA RAPORU Hazırlayanlar Dr. Mustafa K. Koçkar Prof. Dr. Özgür Anıl Doç. Dr. S. Oğuzhan Akbaş EGE DENİZİ DEPREMİ (24.05.2014; M w :6.5) GİRİŞ 24 Mayıs 2014 tarihinde,

Detaylı

BÖLÜM 6 MERKEZDEN DAĞILMA ÖLÇÜLERİ

BÖLÜM 6 MERKEZDEN DAĞILMA ÖLÇÜLERİ 1 BÖLÜM 6 MERKEZDEN DAĞILMA ÖLÇÜLERİ Gözlenen belli bir özelliği, bu özelliğe ilişkin ölçme sonuçlarını yani verileri kullanarak betimleme, istatistiksel işlemlerin bir boyutunu oluşturmaktadır. Temel

Detaylı

16 NİSAN 2015 GİRİT (YUNANİSTAN) DEPREMİ

16 NİSAN 2015 GİRİT (YUNANİSTAN) DEPREMİ 16 NİSAN 2015 GİRİT (YUNANİSTAN) DEPREMİ 16 Nisan 2015 günü Türkiye saati ile 21:07 de Akdeniz de oldukça geniş bir alanda hissedilen ve büyüklüğü M L : 6,1 (KRDAE) olan bir deprem meydana gelmiştir (Çizelge

Detaylı

İNM Ders 2.2 YER HAREKETİ PARAMETRELERİNİN HESAPLANMASI. Yrd. Doç. Dr. Pelin ÖZENER İnşaat Mühendisliği Bölümü Geoteknik Anabilim Dalı

İNM Ders 2.2 YER HAREKETİ PARAMETRELERİNİN HESAPLANMASI. Yrd. Doç. Dr. Pelin ÖZENER İnşaat Mühendisliği Bölümü Geoteknik Anabilim Dalı İNM 424112 Ders 2.2 YER HAREKETİ PARAMETRELERİNİN HESAPLANMASI Yrd. Doç. Dr. Pelin ÖZENER İnşaat Mühendisliği Bölümü Geoteknik Anabilim Dalı YER HAREKETİ PARAMETRELERİNİN HESAPLANMASI Yapıların Depreme

Detaylı

DEPREM MAGNİTÜDLERİ İÇİN TEKRARLANMA YILLARININ ELDE EDİLMESİ : MARMARA BÖLGESİ ÖRNEĞİ

DEPREM MAGNİTÜDLERİ İÇİN TEKRARLANMA YILLARININ ELDE EDİLMESİ : MARMARA BÖLGESİ ÖRNEĞİ Doğuş Üniversitesi Dergisi, 4 (2) 2003, 157-166 DEPREM MAGNİTÜDLERİ İÇİN TEKRARLANMA YILLARININ ELDE EDİLMESİ : MARMARA BÖLGESİ ÖRNEĞİ OBTAINING THE RETURN PERIOD OF EARTHQUAKE MAGNITUDES : AS AN EXAMPLE

Detaylı

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1. BÖLÜM 2 Frekans Dağılımları 37

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1. BÖLÜM 2 Frekans Dağılımları 37 İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1 İstatistik 1 Yığın ve Örnek; Tümevarımcı ve Betimleyici İstatistik 1 Değişkenler: Kesikli ve Sürekli 1 Verilerin Yuvarlanması Bilimsel Gösterim Anlamlı Rakamlar

Detaylı

Deprem Tehlike Analizi Nedir? Ne Zaman Gerekir? Nasıl Yapılır? Naz Topkara Özcan

Deprem Tehlike Analizi Nedir? Ne Zaman Gerekir? Nasıl Yapılır? Naz Topkara Özcan Deprem Tehlike Analizi Nedir? Ne Zaman Gerekir? Nasıl Yapılır? Naz Topkara Özcan Türkiye neden bir deprem ülkesi? Türkiye nin deprem ülkesi olması jeolojik-tektonik konumuyla ilgilidir. Türkiye neden bir

Detaylı

23 EKİM 2011 VAN DEPREMİ (M W =7.2) HAKKINDA ÖN RAPOR

23 EKİM 2011 VAN DEPREMİ (M W =7.2) HAKKINDA ÖN RAPOR 23 EKİM 2011 VAN DEPREMİ (M W =7.2) HAKKINDA ÖN RAPOR Murat UTKUCU Emrah BUDAKOĞLU Hilal YALÇIN Hatice DURMUŞ Hüseyin KALKAN Levent GÜLEN SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ

Detaylı

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ. Doç. Dr. Bahar TAŞDELEN

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ. Doç. Dr. Bahar TAŞDELEN KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ Doç. Dr. Bahar TAŞDELEN Günlük hayattan birkaç örnek Gelişim dönemindeki bir çocuğun boyu ile kilosu arasındaki ilişki Bir ailenin tükettiği günlük ekmek sayısı ile ailenin

Detaylı

FİNANSAL RİSK ANALİZİNDE KARMA DAĞILIM MODELİ YAKLAŞIMI * Mixture Distribution Approach in Financial Risk Analysis

FİNANSAL RİSK ANALİZİNDE KARMA DAĞILIM MODELİ YAKLAŞIMI * Mixture Distribution Approach in Financial Risk Analysis FİNANSAL RİSK ANALİZİNDE KARMA DAĞILIM MODELİ YAKLAŞIMI * Mixture Distribution Approach in Financial Risk Analysis Keziban KOÇAK İstatistik Anabilim Dalı Deniz ÜNAL İstatistik Anabilim Dalı ÖZET Son yıllarda

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı : Kamile ŞANLI KULA İletişim Bilgileri : Ahi Evran Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Adres Matematik Bölümü, KIRŞEHİR

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı : Kamile ŞANLI KULA İletişim Bilgileri : Ahi Evran Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Adres Matematik Bölümü, KIRŞEHİR Resim ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Kamile ŞANLI KULA İletişim Bilgileri : Ahi Evran Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Adres Matematik Bölümü, KIRŞEHİR Telefon : 386 280 45 50 Mail : kskula@ahievran.edu.tr

Detaylı

12 HAZİRAN 2017 (15:28 TSİ), Mw=6.2 İZMİR KARABURUN (EGE DENİZİ) DEPREMİ SİSMOLOJİK ÖN DEĞERLENDİRME RAPORU

12 HAZİRAN 2017 (15:28 TSİ), Mw=6.2 İZMİR KARABURUN (EGE DENİZİ) DEPREMİ SİSMOLOJİK ÖN DEĞERLENDİRME RAPORU 12 HAZİRAN 2017 (15:28 TSİ), Mw=6.2 İZMİR KARABURUN (EGE DENİZİ) DEPREMİ SİSMOLOJİK ÖN DEĞERLENDİRME RAPORU 14.06.2017 Buca - İZMİR 1. SİSMOLOJİK-SİSMOTEKTONİK GÖZLEMLER T.C. Başbakanlık Afet ve Acil Durum

Detaylı

RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI. Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN

RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI. Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN 1 RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI Olasılığa ilişkin olayların çoğunluğunda, deneme sonuçlarının bir veya birkaç yönden incelenmesi

Detaylı

:51 Depremi:

:51 Depremi: B.Ü. KANDİLLİ RASATHANESİ ve DAE. BÖLGESEL DEPREM-TSUNAMİ İZLEME ve DEĞERLENDİRME MERKEZİ 06 ŞUBAT- 12 MART 2017 GÜLPINAR-AYVACIK (ÇANAKKALE) DEPREM ETKİNLİĞİ RAPORU 1. 06.02.2017 06:51 Depremi: 06 Şubat

Detaylı

:51 Depremi:

:51 Depremi: B.Ü. KANDİLLİ RASATHANESİ ve DAE. BÖLGESEL DEPREM-TSUNAMİ İZLEME ve DEĞERLENDİRME MERKEZİ 06-09 ŞUBAT 2017 GÜLPINAR-AYVACIK (ÇANAKKALE) DEPREM ETKİNLİĞİ RAPORU 1. 06.02.2017 06:51 Depremi: 06 Şubat 2017

Detaylı

İNM Ders 1.2 Türkiye nin Depremselliği

İNM Ders 1.2 Türkiye nin Depremselliği İNM 424112 Ders 1.2 Türkiye nin Depremselliği Doç. Dr. Havvanur KILIÇ İnşaat Mühendisliği Bölümü Geoteknik Anabilim Dalı İletişim Bilgileri İnşaat Mühendisliği Bölümü Geoteknik Anabilim Dalı E-mail:kilic@yildiz.edu.tr

Detaylı

BOĞAZİÇİ UNIVERSITY KANDİLLİ OBSERVATORY and EARTHQUAKE RESEARCH INSTITUTE GEOMAGNETISM LABORATORY

BOĞAZİÇİ UNIVERSITY KANDİLLİ OBSERVATORY and EARTHQUAKE RESEARCH INSTITUTE GEOMAGNETISM LABORATORY Monthly Magnetic Bulletin June 2014 BOĞAZİÇİ UNIVERSITY KANDİLLİ OBSERVATORY and EARTHQUAKE RESEARCH INSTITUTE GEOMAGNETISM LABORATORY http://www.koeri.boun.edu.tr/jeomanyetizma/ Magnetic Results from

Detaylı

Projeleri destekleyen ve yürüten kuruluslar Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Kurumu (National Aerounatics and Space Administration (NASA))

Projeleri destekleyen ve yürüten kuruluslar Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Kurumu (National Aerounatics and Space Administration (NASA)) TÜRKİYE İ ULUSAL JEODEZİ İ KOMİSYONU İ (TUJK) 2006 YILI BİLİMSEL İ İ TOPLANTISI Tektonik ve Jeodezik Ağlar Çalıştayı 2 San Andreas Fayında Yapılan Jeodezik ve Yer Dinamiği Çalışmaları Mualla YALÇINKAYA

Detaylı

FAYLARDA YIRTILMA MODELİ - DEPREM DAVRANIŞI MARMARA DENİZİ NDEKİ DEPREM TEHLİKESİNE ve RİSKİNE FARKLI BİR YAKLAŞIM

FAYLARDA YIRTILMA MODELİ - DEPREM DAVRANIŞI MARMARA DENİZİ NDEKİ DEPREM TEHLİKESİNE ve RİSKİNE FARKLI BİR YAKLAŞIM FAYLARDA YIRTILMA MODELİ - DEPREM DAVRANIŞI MARMARA DENİZİ NDEKİ DEPREM TEHLİKESİNE ve RİSKİNE FARKLI BİR YAKLAŞIM Ramazan DEMİRTAŞ Afet İşleri Genel Müdürlüğü Deprem Araştırma Dairesi, Aktif Tektonik

Detaylı

Deprem Mühendisliğine Giriş. Onur ONAT

Deprem Mühendisliğine Giriş. Onur ONAT Deprem Mühendisliğine Giriş Onur ONAT İşlenecek Konular Deprem ve depremin tanımı Deprem dalgaları Depremin tanımlanması; zaman, yer büyüklük ve şiddet Dünya ve Türkiye nin sismisitesi Deprem açısından

Detaylı

Bitlis İli nin Depremselliği

Bitlis İli nin Depremselliği 267 Bitlis İli nin Depremselliği Ercan IŞIK 1 Yrd.Doç.Dr., Bitlis Eren Üniversitesi, Müh.-Mim. Fakültesi, İnşaat Müh. Bölümü ÖZET Anahtar Kelimeler: Bitlis, azalım ilişkileri, depremsellik Bu çalışmada,

Detaylı

KONU: KOMİTE RAPORU TAKDİMİ SUNUM YAPAN: SALİH BİLGİN AKMAN, İNŞ. YÜK. MÜH. ESPROJE GENEL MÜDÜRÜ

KONU: KOMİTE RAPORU TAKDİMİ SUNUM YAPAN: SALİH BİLGİN AKMAN, İNŞ. YÜK. MÜH. ESPROJE GENEL MÜDÜRÜ KONU: KOMİTE RAPORU TAKDİMİ SUNUM YAPAN: SALİH BİLGİN AKMAN, İNŞ. YÜK. MÜH. ESPROJE GENEL MÜDÜRÜ Sismik Tasarımda Gelişmeler Deprem mühendisliği yaklaşık 50 yıllık bir geçmişe sahiptir. Bu yeni alanda

Detaylı

YÜKSEK BİNALAR İÇİN DEPREM TEHLİKE DEĞERLENDİRMESİ VE ZEMİN BAĞIMLI TASARIM DEPREM YER HAREKETLERİNİN BELİRLENMESİ

YÜKSEK BİNALAR İÇİN DEPREM TEHLİKE DEĞERLENDİRMESİ VE ZEMİN BAĞIMLI TASARIM DEPREM YER HAREKETLERİNİN BELİRLENMESİ . Türkiye Deprem Mühendisliği ve Sismoloji Konferansı -4 Ekim ODTÜ ANKARA YÜKSEK BİNALAR İÇİN DEPREM TEHLİKE DEĞERLENDİRMESİ VE ZEMİN BAĞIMLI TASARIM DEPREM YER HAREKETLERİNİN BELİRLENMESİ Yasin Fahjan,

Detaylı

GENİŞ BANDLI İSTASYONLARIN KULLANILMASI İLE LOKAL BÜYÜKLÜK HESAPLAMALARI VE SÜRE BÜYÜKLÜĞÜ İLE KARŞILAŞTIRMALAR

GENİŞ BANDLI İSTASYONLARIN KULLANILMASI İLE LOKAL BÜYÜKLÜK HESAPLAMALARI VE SÜRE BÜYÜKLÜĞÜ İLE KARŞILAŞTIRMALAR GENİŞ BANDLI İSTASYONLARIN KULLANILMASI İLE LOKAL BÜYÜKLÜK HESAPLAMALARI VE SÜRE BÜYÜKLÜĞÜ İLE KARŞILAŞTIRMALAR Ethem Görgün 1, Mustafa Aktar 1 gorgun@boun.edu.tr, aktar@boun.edu.tr Öz: Bu çalışmada Boğaziçi

Detaylı

MULTİDİSİPLİNER ÇALIŞMALARLA FAY AKTİVİTELERİNİN BELİRLENMESİNDE SULTANDAĞI FAYI ÖRNEĞİ: İLK SONUÇLAR

MULTİDİSİPLİNER ÇALIŞMALARLA FAY AKTİVİTELERİNİN BELİRLENMESİNDE SULTANDAĞI FAYI ÖRNEĞİ: İLK SONUÇLAR MULTİDİSİPLİNER ÇALIŞMALARLA FAY AKTİVİTELERİNİN BELİRLENMESİNDE SULTANDAĞI FAYI ÖRNEĞİ: İLK SONUÇLAR İ. TİRYAKİOĞLU 1, T. BAYBURA 1, Ç. ÖZKAYMAK 2, A. SANDIKÇIOĞLU 3, S. ERDOĞAN 1, İ. YILMAZ 1, M. UYSAL

Detaylı

A UNIFIED APPROACH IN GPS ACCURACY DETERMINATION STUDIES

A UNIFIED APPROACH IN GPS ACCURACY DETERMINATION STUDIES A UNIFIED APPROACH IN GPS ACCURACY DETERMINATION STUDIES by Didem Öztürk B.S., Geodesy and Photogrammetry Department Yildiz Technical University, 2005 Submitted to the Kandilli Observatory and Earthquake

Detaylı

OLASILIK VE İSTATİSTİK YÖNTEMLER İLE MERSİN İLİNİN SİSMİK TEHLİKESİNİN TAHMİNİ

OLASILIK VE İSTATİSTİK YÖNTEMLER İLE MERSİN İLİNİN SİSMİK TEHLİKESİNİN TAHMİNİ OLASILIK VE İSTATİSTİK YÖNTEMLER İLE MERSİN İLİNİN SİSMİK TEHLİKESİNİN TAHMİNİ R. F. KARTAL 1, T. KILIÇ 1, F. T. KADİRİOGLU 2, 1 Jeofizik Yük. Müh., Deprem Dairesi,Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı,

Detaylı

ÜSTEL DÜZLEŞTİRME YÖNTEMİ

ÜSTEL DÜZLEŞTİRME YÖNTEMİ ÜSEL DÜLEŞİRME YÖNEMİ ÜSEL DÜLEŞİRME YÖNEMİ Bu bölüme kadar anlatılan yöntemler zaman içinde değişmeyen parametre varsayımına uygun serilerin tahminlerinde kullanılmaktaydı. Bu tür seriler deterministik

Detaylı

ÇİVRİL-DENİZLİ DEPREM YÖRESİNDE DEPREM AKTİVİTESİ VE RİSKİ

ÇİVRİL-DENİZLİ DEPREM YÖRESİNDE DEPREM AKTİVİTESİ VE RİSKİ Ege Coğrafya Dergisi, 12 (2003), 93-102, İzmir Aegean Geographical Journal, 12 (2003), 93-102, Izmir TURKEY ÇİVRİL-DENİZLİ DEPREM YÖRESİNDE DEPREM AKTİVİTESİ VE RİSKİ Seismic activity and risks in the

Detaylı

B.Ü. KANDİLLİ RASATHANESİ ve DAE. BÖLGESEL DEPREM-TSUNAMİ İZLEME ve DEĞERLENDİRME MERKEZİ 12 HAZİRAN 2017 KARABURUN AÇIKLARI- EGE DENİZİ DEPREMİ

B.Ü. KANDİLLİ RASATHANESİ ve DAE. BÖLGESEL DEPREM-TSUNAMİ İZLEME ve DEĞERLENDİRME MERKEZİ 12 HAZİRAN 2017 KARABURUN AÇIKLARI- EGE DENİZİ DEPREMİ B.Ü. KANDİLLİ RASATHANESİ ve DAE. BÖLGESEL DEPREM-TSUNAMİ İZLEME ve DEĞERLENDİRME MERKEZİ 12 HAZİRAN 2017 KARABURUN AÇIKLARI- EGE DENİZİ DEPREMİ 12 Haziran 2017 tarihinde Karaburun Açıkları Ege Denizi

Detaylı

KAZ DAĞI YÖRESİNDE DEPREM AKTİVİTESİ VE RİSKİ *

KAZ DAĞI YÖRESİNDE DEPREM AKTİVİTESİ VE RİSKİ * Ege Coğrafya Dergisi, 15 (2006),17-29, İzmir Aegean Geographical Journal, 15 (2006), 17-29, Izmir TURKEY KAZ DAĞI YÖRESİNDE DEPREM AKTİVİTESİ VE RİSKİ * Ege Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü,

Detaylı

Korelasyon ve Regresyon

Korelasyon ve Regresyon Korelasyon ve Regresyon Kazanımlar 1 2 3 4 5 6 Değişkenlerin ilişkisini açıklamak ve hesaplamak için Pearson korelasyon katsayısı Örneklem r ile evren korelasyonu hakkında hipotez testi yapmak Spearman

Detaylı

ANTAKYA VE YAKIN ÇEVRESİ İÇİN DEPREM TEHLİKESİNİN STOKASTİK YÖNTEMLER İLE TAHMİNİ

ANTAKYA VE YAKIN ÇEVRESİ İÇİN DEPREM TEHLİKESİNİN STOKASTİK YÖNTEMLER İLE TAHMİNİ ANTAKYA VE YAKIN ÇEVRESİ İÇİN DEPREM TEHLİKESİNİN STOKASTİK YÖNTEMLER İLE TAHMİNİ N. Topkara 1, M.S. Yücemen 2, N. Yılmaz 3 ve A. Deniz 4 ÖZET: 1 Yüksek Lisans Öğrencisi, İnşaat Müh. Bölümü, Orta Doğu

Detaylı

BALIKESİR BÖLGESİNİN DEPREM RİSKİ VE DEPREMSELLİK AÇISINDAN İNCELENMESİ

BALIKESİR BÖLGESİNİN DEPREM RİSKİ VE DEPREMSELLİK AÇISINDAN İNCELENMESİ BALIKESİR BÖLGESİNİN DEPREM RİSKİ VE DEPREMSELLİK AÇISINDAN İNCELENMESİ Aslı BELİCELİ1, Ahmet ÇONA1,Fazlı ÇOBAN1 ÖZ: Bu çalışma, Balıkesir in depremselliğini inceleyebilmek amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla;

Detaylı

ÖĞRENCİLERİNİN SINAV NOTLARI DAĞILIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ: İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENCİLERİ ÖRNEĞİ

ÖĞRENCİLERİNİN SINAV NOTLARI DAĞILIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ: İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENCİLERİ ÖRNEĞİ ÖĞRENCİLERİNİN SINAV NOTLARI DAĞILIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ: İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENCİLERİ ÖRNEĞİ Barış Yılmaz Celal Bayar Üniversitesi, Manisa baris.yilmaz@bayar.edu.tr Tamer Yılmaz, Celal Bayar Üniversitesi,

Detaylı

KİNETİK MODEL PARAMETRELERİNİN BELİRLENMESİNDE KULLANILAN OPTİMİZASYON TEKNİKLERİNİN KIYASLANMASI

KİNETİK MODEL PARAMETRELERİNİN BELİRLENMESİNDE KULLANILAN OPTİMİZASYON TEKNİKLERİNİN KIYASLANMASI KİNETİK MODEL PARAMETRELERİNİN BELİRLENMESİNDE KULLANILAN OPTİMİZASYON TEKNİKLERİNİN KIYASLANMASI Hatice YANIKOĞLU a, Ezgi ÖZKARA a, Mehmet YÜCEER a* İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği

Detaylı

Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl

Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl DR. ALI S. NAZLIPINAR Dumlupınar Üniversitesi, Fen Ed. Fakültesi Matematik Bölümü, Kütahya, TÜRKİYE ali.nazlipinar@dpu.edu.tr Tel: +90 274 2652031 /3065 (Dahili) Öğrenim Durumu Derece Bölüm/Program Üniversite

Detaylı

DETERMINATION OF VELOCITY FIELD AND STRAIN ACCUMULATION OF DENSIFICATION NETWORK IN MARMARA REGION

DETERMINATION OF VELOCITY FIELD AND STRAIN ACCUMULATION OF DENSIFICATION NETWORK IN MARMARA REGION DETERMINATION OF VELOCITY FIELD AND STRAIN ACCUMULATION OF DENSIFICATION NETWORK IN MARMARA REGION by İlke Deniz B.S. Geodesy and Photogrametry Engineering, in Yıldız Technical University, 2004 Submitted

Detaylı

Boğaziçi Üniversitesi. Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü. Ulusal Deprem İzleme Merkezi

Boğaziçi Üniversitesi. Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü. Ulusal Deprem İzleme Merkezi Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Ulusal Deprem İzleme Merkezi 10 HAZİRAN 2012 ÖLÜDENİZ AÇIKLARI - FETHİYE (MUĞLA) DEPREMİ 10 Haziran 2012 Türkiye saati ile 15 44

Detaylı

Mühendislikte İstatistik Yöntemler

Mühendislikte İstatistik Yöntemler .0.0 Mühendislikte İstatistik Yöntemler İstatistik Parametreler Tarih Qma.3.98 4..98 0.3.983 45 7..984 37.3.985 48 0.4.986 67.4.987 5 0.3.988 45.5.989 34.3.990 59.4.99 3 4 34 5 37 6 45 7 45 8 48 9 5 0

Detaylı

BÖLÜM 9 NORMAL DAĞILIM

BÖLÜM 9 NORMAL DAĞILIM 1 BÖLÜM 9 NORMAL DAĞILIM Normal dağılım; 'normal dağılım eğrisi (normaly distribution curve)' ile kavramlaştırılan hipotetik bir evren dağılımıdır. 'Gauss dağılımı' ya da 'Gauss eğrisi' olarak da bilinen

Detaylı

MAK 210 SAYISAL ANALİZ

MAK 210 SAYISAL ANALİZ MAK 210 SAYISAL ANALİZ BÖLÜM 6- İSTATİSTİK VE REGRESYON ANALİZİ Doç. Dr. Ali Rıza YILDIZ 1 İSTATİSTİK VE REGRESYON ANALİZİ Bütün noktalardan geçen bir denklem bulmak yerine noktaları temsil eden, yani

Detaylı

TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon

TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF 264/270 TOPOĞRAFYA DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz http://jeodezi.karaelmas.edu.tr/linkler/akademik/marangoz/marangoz.htm

Detaylı

1. Türkiye Deprem Mühendisliği ve Sismoloji Konferansı 11-14 Ekim 2011 ODTÜ ANKARA

1. Türkiye Deprem Mühendisliği ve Sismoloji Konferansı 11-14 Ekim 2011 ODTÜ ANKARA YER HAREKETİ TAHMİN DENKLEMLERİNİN ESKİŞEHİR ŞEHRİ İÇİN İSTATİSTİKSEL OLARAK UYGUNLUĞUNUN BELİRLENMESİ Hakan KARACA 1, M. Semih YÜCEMEN 2 1 Doktora Öğrencisi, İnşaat Müh. Bölümü, ODTÜ, Ankara 2 Profesör,

Detaylı

24/05/2014 GÖKÇEADA AÇIKLARI EGE DENİZİ DEPREMİ Mw:6.5

24/05/2014 GÖKÇEADA AÇIKLARI EGE DENİZİ DEPREMİ Mw:6.5 ÖN RAPOR 24/05/2014 GÖKÇEADA AÇIKLARI EGE DENİZİ DEPREMİ Mw:6.5 www.afad.gov.tr www.deprem.gov.tr 24 Mayıs 2014 tarihinde Türkiye Saati ile 12:25 te Gökçeada açıklarında (Ege Denizi) bir deprem meydana

Detaylı

Zaman Serileri-1. If you have to forecast, forecast often. EDGAR R. FIEDLER, American economist. IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr.

Zaman Serileri-1. If you have to forecast, forecast often. EDGAR R. FIEDLER, American economist. IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr. Zaman Serileri-1 If you have to forecast, forecast often. EDGAR R. FIEDLER, American economist IENG 481 Tahmin Yöntemleri Dr. Hacer Güner Gören Zaman Serisi nedir? Kronolojik sırayla elde edilen verilere

Detaylı

TANIMLAYICI İSTATİSTİKLER

TANIMLAYICI İSTATİSTİKLER TANIMLAYICI İSTATİSTİKLER Tanımlayıcı İstatistikler ve Grafikle Gösterim Grafik ve bir ölçüde tablolar değişkenlerin görsel bir özetini verirler. İdeal olarak burada değişkenlerin merkezi (ortalama) değerlerinin

Detaylı

ALETSEL DÖNEM DEPREM KATALOĞU KULLANILARAK TÜRKİYE İÇİN HESAPLANAN ARIAS ŞİDDETİ HARİTALARI

ALETSEL DÖNEM DEPREM KATALOĞU KULLANILARAK TÜRKİYE İÇİN HESAPLANAN ARIAS ŞİDDETİ HARİTALARI Altıncı Ulusal Deprem Mühendisliği Konferansı, 16-20 Ekim 2007, İstanbul Sixth National Conference on Earthquake Engineering, 16-20 October 2007, Istanbul, Turkey ALETSEL DÖNEM DEPREM KATALOĞU KULLANILARAK

Detaylı

TOPRAKTA PH TAYİNİ YETERLİLİK TESTİ RAPORU TÜBİTAK ULUSAL METROLOJİ ENSTİTÜSÜ REFERANS MALZEMELERI LABORATUVARI. Rapor No: KAR-G3RM-400.2014.

TOPRAKTA PH TAYİNİ YETERLİLİK TESTİ RAPORU TÜBİTAK ULUSAL METROLOJİ ENSTİTÜSÜ REFERANS MALZEMELERI LABORATUVARI. Rapor No: KAR-G3RM-400.2014. TOPRAKTA PH TAYİNİ YETERLİLİK TESTİ RAPORU TÜBİTAK ULUSAL METROLOJİ ENSTİTÜSÜ REFERANS MALZEMELERI LABORATUVARI Rapor No: KAR-G3RM-400.2014.02 Koordinatör: Dr. Fatma AKÇADAĞ 24 Aralık 2014 Gebze/KOCAELİ

Detaylı

2. REGRESYON ANALİZİNİN TEMEL KAVRAMLARI Tanım

2. REGRESYON ANALİZİNİN TEMEL KAVRAMLARI Tanım 2. REGRESYON ANALİZİNİN TEMEL KAVRAMLARI 2.1. Tanım Regresyon analizi, bir değişkenin başka bir veya daha fazla değişkene olan bağımlılığını inceler. Amaç, bağımlı değişkenin kitle ortalamasını, açıklayıcı

Detaylı

B.Ü. KANDİLLİ RASATHANESİ ve DAE. BÖLGESEL DEPREM-TSUNAMİ İZLEME ve DEĞERLENDİRME MERKEZİ

B.Ü. KANDİLLİ RASATHANESİ ve DAE. BÖLGESEL DEPREM-TSUNAMİ İZLEME ve DEĞERLENDİRME MERKEZİ B.Ü. KANDİLLİ RASATHANESİ ve DAE. BÖLGESEL DEPREM-TSUNAMİ İZLEME ve DEĞERLENDİRME MERKEZİ 06-07 ŞUBAT 2017 GÜLPINAR-AYVACIK (ÇANAKKALE) DEPREM ETKİNLİĞİ BASIN BÜLTENİ 1. 06.02.2017 06:51 Depremi: 06 Şubat

Detaylı

Deprem Kayıtlarının Seçilmesi ve Ölçeklendirilmesi

Deprem Kayıtlarının Seçilmesi ve Ölçeklendirilmesi İNŞAAT MÜHENDİSLERİ ODASI SAKARYA TEMSİLCİLİĞİ EĞİTİM SEMİNERLERİ Deprem ve Yapı Bilimleri Deprem Kayıtlarının Seçilmesi ve Ölçeklendirilmesi 12 Haziran 2008 Yrd. Doç. Dr. Yasin Fahjan fahjan@gyte.edu.tr

Detaylı

Ankara için Deprem Olasılığı Tahminleri Probability of Earthquake Occurrences to Ankara

Ankara için Deprem Olasılığı Tahminleri Probability of Earthquake Occurrences to Ankara Yerbilimleri, 34 (1), 23-36 Hacettepe Üniversitesi Yerbilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Bülteni Bulletin of the Earth Sciences Application and Research Centre of Hacettepe University Ankara için

Detaylı

KÜTAHYA YÖRESİNİN DEPREMSELLİĞİ

KÜTAHYA YÖRESİNİN DEPREMSELLİĞİ Ege Coğrafya Dergisi, 19/2(2010), 35-52, İzmir Aegean Geographical Journal, 19/2 (2010), 35-52, Izmir TURKEY 2012 de yayımlanmıştır. (Published in 2012) KÜTAHYA YÖRESİNİN DEPREMSELLİĞİ Seismicity in the

Detaylı

KTÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEZ YAZIM KILAVUZU

KTÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEZ YAZIM KILAVUZU KTÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TEZ YAZIM KILAVUZU GENEL YAZIM KURALLARI Kullanılacak Kağıt ve Çoğaltma Sistemi Lisans bitirme tezi beyaz, A4 kağıtların sadece tek bir yüzüne yazılmalıdır.

Detaylı

VAN GÖLÜ VE ÇEVRESİNİN BİR BOYUTLU (1-B) KABUK HIZ MODELİNİN BELİRLENMESİ

VAN GÖLÜ VE ÇEVRESİNİN BİR BOYUTLU (1-B) KABUK HIZ MODELİNİN BELİRLENMESİ VAN GÖLÜ VE ÇEVRESİNİN BİR BOYUTLU (1-B) KABUK HIZ MODELİNİN BELİRLENMESİ Bülent Kaypak 1, M.Feyza Akkoyunlu 2,3, Doğan Kalafat 2, Şerif Barış 3 1 Jeofizik Müh. Bölümü, Ankara Üniversitesi, Tandoğan 2

Detaylı

MATEMATİK BÖLÜMÜ BÖLÜM KODU:3201

MATEMATİK BÖLÜMÜ BÖLÜM KODU:3201 BÖLÜM KODU:01 011-01 01.Yarıyıl Dersleri 0.Yarıyıl Dersleri MTK 101 Analiz I Analysis I 4 1 5 6 MTK 10 Analiz II Analysis II 4 1 5 6 MTK 11 Lineer Cebir I Linear Algebra I 1 4 MTK 1 Lineer Cebir II Linear

Detaylı

SÜREKLĠ OLASILIK DAĞILIMLARI

SÜREKLĠ OLASILIK DAĞILIMLARI SÜREKLĠ OLASILIK DAĞILIMLARI Sayı ekseni üzerindeki tüm noktalarda değer alabilen değişkenler, sürekli değişkenler olarak tanımlanmaktadır. Bu bölümde, sürekli değişkenlere uygun olasılık dağılımları üzerinde

Detaylı

Bursa İl Sınırları İçerisinde Kalan Alanların Zemin Sınıflaması ve Sismik Değerlendirme Projesi

Bursa İl Sınırları İçerisinde Kalan Alanların Zemin Sınıflaması ve Sismik Değerlendirme Projesi Bursa İl Sınırları İçerisinde Kalan Alanların Zemin Sınıflaması ve Sismik Değerlendirme Projesi 17 Ağustos 1999, Mw=7.4 büyüklüğündeki Kocaeli depremi, Marmara Denizi içine uzanan Kuzey Anadolu Fayı nın

Detaylı

DEPREM DAİRESİ BAŞKANLIĞI ULUSAL SİSMOLOJİK GÖZLEM AĞI ÇALIŞMA GRUBU

DEPREM DAİRESİ BAŞKANLIĞI ULUSAL SİSMOLOJİK GÖZLEM AĞI ÇALIŞMA GRUBU DEPREM DAİRESİ BAŞKANLIĞI ULUSAL SİSMOLOJİK GÖZLEM AĞI ÇALIŞMA GRUBU Nisan 2012 ULUSAL SİSMOLOJİK GÖZLEM AĞI (USAG) Ulusal Sismolojik Gözlem Ağı (USAG): 2004 yılında İstanbul'da düzenlenen DEPREM ŞURASI

Detaylı

Merkezi Eğilim ve Dağılım Ölçüleri

Merkezi Eğilim ve Dağılım Ölçüleri Merkezi Eğilim ve Dağılım Ölçüleri Soru Öğrencilerin derse katılım düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilen 16 soruluk bir test için öğrencilerin ilk 8 ve son 8 soruluk yarılardan aldıkları puanlar arasındaki

Detaylı