TÜRK OTOMOTİV SEKTÖRÜNDE YOĞUNLAŞMA: BİNEK VE HAFİF TİCARİ ARAÇLAR ÜZERİNE BİR UYGULAMA

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRK OTOMOTİV SEKTÖRÜNDE YOĞUNLAŞMA: BİNEK VE HAFİF TİCARİ ARAÇLAR ÜZERİNE BİR UYGULAMA"

Transkript

1 Ekonomik Yaklaşım, C ilt: 22, Sayı: 80, ss TÜRK OTOMOTİV SEKTÖRÜNDE YOĞUNLAŞMA: BİNEK VE HAFİF TİCARİ ARAÇLAR ÜZERİNE BİR UYGULAMA Selahattin KAYNAK * Yılmaz Onur ARİ ** Özet Yoğunlaşma bir sektördeki üretim ve fiyatın az sayıda firma tarafından kontrol edilmesidir. Endüstride faaliyet gösteren firma sayısı ve büyüklüğü yoğunlaşma düzeyinin oluşmasında önemli faktörlerdir. Piyasadaki yoğunlaşma düzeyini ölçmenin en bilinen yöntemleri piyasadaki en büyük firmaların piyasa paylarının toplamından oluşan N-Firma yoğunlaşma oranı ve endüstrilerde rekabetçi olmayan davranışları belirlemede kullanılan Herfındahl-Hirschman indeksidir. Çalışmada N-Firma Yoğunlaşma Oranları (CR4 ve CRg) ve Herfındahl- Hirschman İndeksi yardımıyla Türk otomotiv sektöründeki yoğunlaşma düzeyi analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda CR4-e göre yerli binek ve yerli hafif ticari, CR8 e göre ise yerli hafif ticari ve ithal hafif ticari araç sektöründe yüksek düzeyde yoğunlaşmanın olduğu görülmüştür. Herfındahl-Hirschman İndeksi analizi sonucunda da yerli hafif ticari ve yerli binek araç sektöründe monopolcü rekabet piyasa yapısı söz konusu iken ithal binek ve ithal hafifi ticari araç sektöründe düşük yoğunlaşma oranı olduğu ve bunun neticesinde daha rekabetçi bir yapının geçerli olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Yoğunlaşma, Piyasa Yapısı, Oligopol, N-Firma Yoğunlaşma Oranı, Herfındahl-Hirschman indeksi JEL Sınıflaması: D22, D40, D29. * Yrd. Doç. Dr., Bayburt Üniversitesi, İ.İ.B.F., İktisat Bölümü, ** Arş. Gör., Bayburt Üniversitesi, İ.İ.B.F., İktisat Bölümü,

2 40 Selahattin KAYNAK, Yılmaz Onur ARİ Concentration in Turkish Automotive Sector: An Application on Passenger and Light Commercial Vehicles Abstract Concentration means that production and pricing are controlled by a few firms in a sector. Number and size o f firms which operate in an industry are crucial factors for determining concentration level. The most popular ways to measure the market concentration level are N-Firm Concentration Rate, which is calculated a sum o f market shares o f the biggest firms in a market, and Herfindahl-Hirschman Index, which is used fo r determining the uncompetitive behaviors in an industry. in this study concentration level o f Turkish automotive sector was analyzed through N-Firm Concentration Rates (CR4 and CR8) and Herfindahl-Hirschman Index.As a result o f the analysis, high levels o f concentration were seen in domestic passenger cars and domestic light commercial vehicles sectors in CR4, while domestic and imported light commercial sectors in CR8. in Herfindahl-Hirschman analysis, it s seen that a monopolistic structure obtains in domestic passenger and light commercial vehicles, but low concentration rates in imported passenger and light commercial vehicles. As a result of this situation there is a more competitive structure in imported passenger and light commercial vehicles. Keywords: Concentration, Market Structure, Oligopoly, N-Firm Concentration Rate, Herfindahl-Hirschman Index, Automotive Sector. JEL Classification: D22, D40, D Giriş Günümüzde firmaların çeşitli faaliyetleri piyasaları tam rekabetçi yapıdan uzaklaştırıp aksak rekabet piyasalanmn (monopol, monopolcü rekabet, oligopol piyasaları) oluşmasına neden olmaktadır. Bu faaliyetlerin amacı; piyasa paylarım arttırmak, maliyetlerim düşürmek, gelirlerim ve dolayısıyla karlarım arttırmaktır. Bunu sağlamak için de mal farklılaşmasına gitmek, ölçek ekonomilerim sağlamak, firmalar arası anlaşmalar yapmak, çeşitli pazarlama teknikleri uygulamak (özellikle reklam faaliyetleri) şeklinde olabilmektedir (Polat, 2007: 98). İktisat teorisinde piyasalarda tam rekabet şartlarının geçerli olması durumunda, toplumun en çok istediği mal ve hizmetler firmalar tarafından minimum maliyetle üretilerek kaynaklar en etkin şekilde kullanılmaktadır. Bu nedenle firmalar da normal kar elde ettikleri için tüketiciler minimum fiyattan istedikleri mal ve

3 Türk Otomotiv Sektöründe Yoğunlaşma: Binek ve Hafif Ticari Araçlar Üzerine Bir Uygulama 41 hizmetleri satın alabilmektedirler. Bu nedenle tam rekabet piyasası, en etkin piyasa yapısı olarak kabul edilmektedir (Akan, 2002: 92). Ancak yoğunlaşma oranının yüksek olduğu sektörlerde, rekabetsiz bir fiyat sisteminin oluşması ve kaynakların yanlış dağılması sebebiyle tüketicilerin zarar görmesi sonucu doğmaktadır (Durukan ve Hamurcu, 2009: 75). Günümüz piyasa oluşumları incelendiğinde, ağırlıklı olarak tam rekabet piyasası ile monopol (tekel) piyasası arasında yer alan monopolcü rekabet ve oligopol piyasa yapılarının yer aldığı görülmektedir. Piyasa yapılan belirlenirken var olan birçok yöntem içersinde en çok başvurulan yöntemler Yapı-Davramş- Performans (Structure-Conduct-Performance SCP) yaklaşımı çalışmaları kapsamında N-Firma Yoğunlaşma Oranı ve Herfindahl-Hirschman İndeksi analizidir (Polat, 2007: 98). Endüstriyel iktisat çalışmalarında genelde sektördeki piyasa yapısı ile performansı arasındaki ilişki ele alınmaktadır. Burada anahtar kavram olan yapı, davramş ve performans (Structure, Conduct and Performance SCP ) endüstri performansının tahmin edilmesinde yardımcı olmaktadır. Al- Obaidan (2008:105) Yapı Davramş ve Performans Paradigmasımn piyasa yoğunlaşması ve rekabetin derecesi arasında doğrudan bir ilişkiyi desteklediğim belirtmektedir. Yapı, davranış ve performans paradigmasına alternatif olarak ortaya konan piyasa etkinliği paradigmasına göre ise rekabetin bir süreç olduğu ve tekelleşmenin tek başına olumsuz sonuçlar oluşturmadığı ifade edilmektedir. Bu paradigmaya göre, eğer firmalar çeşitli teknolojik gelişmelerle maliyetlerim aşağıya çekip karlarım arttırıyor ve tüketiciyi refah kaybına uğratmıyorlarsa bunların tekel konumunda olması olumsuzluk olarak algılanmamalıdır (Akay, 2007:9-10). Baumol, Panzar ve Willig (1982) tarafından geliştirilen rekabet edilebilir piyasalar paradigmasına göre de tekelci gücün esas kaynağı yoğunlaşma ve ölçek ekonomilerinin aksine piyasaya giriş ve piyasadan çıkış sürecindeki engellerdir. Bir başka ifadeyle endüstride faaliyet gösteren firma sayısının az olması veya endüstride büyük ölçekli firmaların varlığı bu teoriye göre endüstri performansının mutlaka düşük olduğu anlamına gelmemektedir (Günalp, 2002: 49). Piyasa yoğunlaşma indeksleri, piyasa gücünün ölçülmesinde yararlı ve pratik göstergeler sağlamaktadır. Bu indeksler, piyasa bazında değerler oldukları için, bir firmanın piyasadaki gücünün belirlenmesinde başka verilerle birlikte ele alındığında çok daha yararlı olmaktadırlar. Piyasa yoğunlaşma endeksleri, kolay hesaplanabilirler ve piyasanın ne kadar rekabetçi olduğuna ilişkin ipuçları verirler. Piyasada faaliyet gösteren firma sayısının çokluğu ve bu firmaların birbirine denk olmaları oramnda yoğunlaşma azalır ve rekabet artar. Piyasa yapısının rekabetçi olması ölçüsünde de, piyasada faaliyet gösteren firmaların piyasa değişkenlerini etkileme güçleri azalır. Bu nedenle piyasamn ne kadar rekabetçi olduğunun

4 42 Selahattin KAYNAK, Yılmaz Onur ARİ tespitinde piyasa yoğunlaşma oranlarının bilinmesi önemlidir (Durukan ve Hamurcu, 2009:76-77). Türk otomotiv sektörünün piyasa yapısını belirlemeyi amaçlayan bu çalışmanın ilk bölümünde yoğunlaşma kavramı, yoğunlaşma ve piyasa yapısı arasındaki ilişki; takip eden bölümde de bu ilişki çerçevesinde N-Firma Yoğunlaşma Oram ve Herfindahl-Hirschman İndeksi analizi yöntemi kullanılarak Türk Otomotiv Sektörü nün piyasa yapısı belirlenmiştir. 2. Yoğunlaşmanın Kavramsal Çerçevesi Yoğunlaşma kavramı genel tanımıyla, bir sektördeki üretim ve fiyatlama davranışlarının az sayıda firma tarafından kontrol edilmesidir. Bir diğer anlamda yoğunlaşma, ekonomiyi veya belirli bir sanayi dalım oluşturan firmalar arasında çeşitli yollarla oluşan haksız rekabeti ölçmede kullanılan önemli bir piyasa yapısı analiz aracıdır Schmalensee (1988:648). Piyasa davranışlarının tek bir firma ile kontrol edildiği durum monopolcü; iki veya daha fazla firma tarafından kontrol edildiği durumlar ise oligopolcü yapılar olarak tanımlanmaktadır (Güneş vd., 1997:34). Piyasa yoğunlaşması, içinde bulunulan piyasanın türü ve rekabet şekillerine göre farklılık göstermektedir. Monopolistik yapıdaki bir piyasada yoğunlaşma çok yüksek, rekabet çok zayıf iken tam rekabetçi bir piyasada ise yoğunlaşma düşük ve rekabet yüksek olmaktadır (Baş, 2004:111). Yoğunlaşma hem firma sayısı hem de firma büyüklüğü ile ilişkilidir. Bu durum firma sayısını azaltan ve firma büyüklüğünü arttıran faktörler dolaylı veya dolaysız olarak yoğunlaşmanın artmasına neden olmaktadır. Firma büyüklüğünü etkileyen faktörler arz ve talep yönlü olmak üzere iki grupta incelenebilir. Arz yönlü faktörler firmanın uzun dönem ortalama maliyet eğrisini etkilediklerinden dolayı ölçek ekonomileri ile ilişkilendiıilebilir. Bu nedenle ölçek ekonomileri, yoğunlaşmayı arttıran en önemli faktör olarak kabul edilmektedir. Firma büyüklüğünü talep açısından etkileyen faktörler ise talebin mutlak büyüklüğü, ürünün homojenlik veya farklılaşma derecesi, coğrafi yerleşim, zaman, diğer piyasalardaki arz ve talep koşullarına bağımlılık, talebin değişebilirliği ve tahmin edilebilme özelliğidir (Akan 2002: 92-93). Yoğunlaşma, firmaların faaliyet gösterdikleri piyasalar ve bu piyasalar içersinde üretim ve dağıtım zincirindeki yerleri dikkate alınarak yatay, dikey ve karma yoğunlaşma olmak üzere üçe ayrılmaktadır (Çelen, 2010: 13-16). Yatay yoğunlaşmalar, benzer mal ve hizmet üreten piyasalarda birbirleriyle rekabet halinde bulunan firmalar arasında gerçekleşen yoğunlaşmalardır. İki beyaz eşya üreticisinin birleşmesi, yerel bir marketin başka bir hipermarket zinciri

5 Türk Otomotiv Sektöründe Yoğunlaşma: Binek ve Hafif Ticari Araçlar Üzerine Bir Uygulama İ 3 tarafından devralınması veya ilaç üreten iki firmanın oluşturduğu ortak girişim yatay yoğunlaşmalara örnek olarak verilebilir (Çelen, 2010:13-16). Yatay yoğunlaşma sonucunda ilgili piyasadaki firma sayısı en az bir tane azalmakta ve ortaya çıkan yeni firmanın piyasa payı daha büyük olmaktadır (Hovenkamp, 1999: 445). Genel olarak rekabet yasaları bu tür yoğunlaşmaları rekabet bozucu bir tehdit unsuru olarak değerlendirmektedir (Ardıç, 2004:19). Harvard ve Chicago Okuluna göre, birleşen firmalar arasında hiç sineıji yaratılmıyorsa, piyasada fiyatlar artmaktadır. Ancak büyük piyasa payına sahip firmalar birleşerek fiyatı düşürebiliyorsa ölçek ekonomileri ortaya çıkmaktadır. (Farrell ve Shapiro,1990: ). Dikey yoğunlaşmalar, bir mal veya hizmetin üretim ve dağıtımının farklı aşamalarındaki firmalar arasında olmaktadır. Dikey yoğunlaşmalar yukan veya aşağı yönlü olabilmektedir. Yukan yönlü yoğunlaşmada bir malın alıcısı durumundaki firma tedarikçi konumundaki firmanın kontrolünü ele geçirmektedir. Aşağı yönlü yoğunlaşmada ise, ürünün tedarikçisi konumundaki firma ürünün alıcısı konumundaki firmanın kontrolünü devralmaktadır (Çelen,2010:13-16). Dikey yoğunlaşmaların sonucunda üretim zincirinin hem alt hem de üst kısımlarında firma sayısının değişmemiş olması nedeniyle piyasa yapısında doğrudan bir değişiklik olmamaktadır. Bununla birlikte, dikey yoğunlaşmaların rekabeti bozucu etkileri de olabilmektedir. Piyasanın rakiplere kapatılması (foreclosure effect) bu etkilerin başında gelmektedir. Örneğin, devralan firma devralınan firmanın müşterisi ise artık devralan firmaya diğer firmaların satış yapma imkânı olmayacaktır. Buna ilaveten, dikey yoğunlaşmalarda piyasaya giriş için mutlak sermaye ihtiyacım arttırmak suretiyle piyasaya yeni girişleri zorlaştırma ve piyasada anlaşmalar için uygun ortamı sağlama gibi rekabet üzerinde birtakım negatif etkileri de bulunmaktadır (Waldman ve Jensen, 1998:506). Özellikle dikey yoğunlaşma sonucunda bir firmanın piyasada güç sahibi olması, rakip firmaların piyasanın dışına itilmesine veya maliyetlerin artmasına neden olmaktadır (Bishop ve Walker, : 288). Karma yoğunlaşmalar, faaliyet alanları bakımından aralarında hiçbir girdiçıktı ilişkisi bulunmayan firmalar arasında gerçekleşen yoğunlaşmalardır. Bu tür yoğunlaşmalarda taraflar birbirlerinin fiili veya potansiyel rakibi değildir. Bir telefon şirketiyle bir araba kiralama şirketinin birleşmesi buna örnektir. Hem dikey hem de karma yoğunlaşmalar yatay yoğunlaşmalara kıyasla daha az rekabeti kısıtlayıcı etkilere yol açarlar (Çelen, 2010: 13-16). Eğer karma yoğunlaşma işlem maliyetlerindeki tasarruf ya da azalma sonrasında meydana gelmişse, bu durum piyasa etkinliğim arttırabilir (Demirgil, 2008:34). Zaman içinde ekonomik faaliyetlerin belirli ellerde yoğunlaşmasına neden olan birçok yoğunlaşmayı arttırıcı güçten söz edilebilir. Bu yoğunlaşmayı arttırıcı

6 44 Selahattin KAYNAK, Yılmaz Onur ARİ faktörler; etkinlik, yüksek kar elde etme arzusu, giriş engelleri ve yoğunlaşmayı artırıcı hukuki yapımn varlığı şeklinde sıralanabilir (Yıldırım vd., 2009:54-59). 3. Literatür Araştırması Literatürde piyasa yoğunlaşmasıyla ilgili çalışmalarda genellikle piyasa yoğunlaşmasının çeşitli sektörlerde incelendiği, N-Firma Yoğunlaşma Oram ve Herfindahl-Hirschman İndeksi ile de bu sektörlerdeki piyasa yapılarının belirlendiği ve bu yöntemlerle bulunan yoğunlaşma derecelerinin üretim, maliyet ve gelire göre değerlendirildiği görülmüştür. Literatürde yoğunlaşma konusunda yapılmış birçok yerli ve yabancı çalışma bulunmaktadır. Türkiye de bu konuda çeşitli sektörlerde yapılmış çalışmalara (Erlat, 1989; Güneş vd., 1997; Aktaş ve Yurdakul, 2001; Baş, 2004; Polat, 2007; Koç v d., 2008; Durukan ve Hamurcu, 2009) örnek verilebilir. Erlat (1989: ) Bursa Tekstil Sektörünün yoğunlaşma derecelerim üretim aşamalarına göre incelediği çalışmasında yoğunlaşma eğrileri kullanmış ve eşitlikten en uzak dağılımların elyaf-iplik, örme ve konfeksiyon aşamalarında olduğu, dağılımdaki eşitsizliğin en az olduğu üretim aşamalarının da brode, nakış, dokuma ve dokusuz yüzeyler olduğu sonucuna ulaşmıştır. Input-output tablosunun sektör tasnifine uygun olarak Türkiye deki imalat sanayindeki yoğunlaşma eğilimlerinin incelendiği bir çalışmada (Güneş vd., 1997:33-47) dörtlü sanayi sınıflaması baz alındığında imalat sanayinin 1992 yılında Türkiye de 28 sektörde çok yüksek düzeyde, 18 sektörde yüksek düzeyde, 19 sektörde orta derecede tekelleşme eğiliminde ve 17 sektörde de rekabetçi eğilimlerde olduğu görülmüştür. Yoğunlaşma oranlan ve H-H İndeksi dikkate alınarak yapılan sınıflamada tekelleşmenin en yüksek olduğu sektörler ambalaj, kok kömürü ve briket üretimi, spor aletleri, bitüm kökenli inşaat malzemeleri ve uçak yapımı; rekabetçi yapımn en yüksek olduğu sektörler ise konfeksiyon, iplik-elyaf, örme, kağıt ve karton ambalaj ve yem olarak belirlenmiştir. Aktaş ve Yurdakul ( 2001:9) un sektöründe yaptığı araştırmada Türkiye de bu sektörde rekabeti engelleyen en önemli faktörün kayıt dışı fabrikalar olduğunu, bununla birlikte sektördeki denetim yetersizliğinin haksız rekabete yol açtığım ortaya koymuştur. Bunun bir sonucu olarak küçük ve orta ölçekli firmaların bu sorunlardan etkilendiği ve gelecekte var olan büyük ölçekli firmalann piyasaya hakim olacağı ve sektörde yoğunlaşma oranlanm yükselteceği öngörülmektedir. Yapılan çalışmalarda, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin piyasalannda, yoğunlaşmanın çok sık rastlanan bir durum olduğu, bu durumun da rekabetin

7 Türk Otomotiv Sektöründe Yoğunlaşma: Binek ve Hafif Ticari Araçlar Üzerine Bir Uygulama 45 önündeki engellerden biri olmaya devam ettiği ifade edilmektedir (Baş, 2004:110). Türkiye de özellikle gıda sektöründe son yıllardaki gıda güvenliği ve kalite standartlan düzenlemeleri bu sektördeki birleşme ve satın almaları arttırmış, dev gıda şirketlerinin sayısı çoğalmış ve dolayısıyla gerek gıda gerekse gıda imalat sanayinde değişimi zorlayan perakende sektöründe yoğunlaşma oranlan oldukça artmıştır (Koç vd., 2008: ). Türkiye de çimento sektöründe yapılan araştırmada da N-Firma Yoğunlaşma analizi ve H-H analizi uygulanmış, ilk analizde piyasa yapısı monopolcü rekabet ile oligopol piyasası arasında zayıf bir oligopol yapı olarak belirlenirken, ikinci analizde ise daha rekabetçi bir yapı sergilediği belirlenmiştir (Polat, 2007:97-116). Durukan ve Hamurcu (2009:84) yaptıklan çalışmada mobil iletişimde piyasa yoğunlaşmasını incelemiş, Türkiye ile Orta Asya Türk Cumhuriyetleri (Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Tacikistan) piyasa yapıları ve sektördeki yoğunlaşma dereceleri H-H İndeksi analiz yöntemiyle karşılaştırmıştır. Analiz sonucunda Türkiye, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkmenistan da rekabetçi olmayan, aşın yoğunlaşmış oligopol bir piyasa yapısının, Tacikistan ve Özbekistan da ise orta derecede yoğunlaşmış oligopol bir piyasa yapısının varlığı ortaya çıkmıştır. Yurtdışında yoğunlaşmayla ilgili yapılmış araştırmalara da (Owen, Ryan ve Weatherston, 2008; Silk ve King III, 2008 ; Yuping, 2010 ; Wenjie, 2011) örnek verilebilir Owen, Ryan ve Weatherston (2008: 289), çalışmasında spor liglerindeki rekabetçi dengenin takımlann gelir dağılımındaki dengesizliklerden ve şampiyonluk sonuçlanndan kaynaklandığım öne sürmüştür. Çalışmasında Herfindahl Hirschman İndeksim kullanmış ve sonuç olarak ligdeki takım sayısındaki değişimin H-H İndeksinin sadece alt limitim değil, aynı zamanda üst limitim de etkileyebileceği sonucuna ulaşmıştır. Yoğunlaşma derecelerinin üretim, maliyet ve gelire göre incelendiğinde farklı sonuçlar elde edilebileceğim öne süren çalışmalar da mevcuttur. Amerikan reklamcılık ve pazarlama sektörü üzerinde yapılan bir yoğunlaşma çalışmasında tüm endüstri gelirleri içinde küçük paylara sahip iki sektörün (Görsel Reklamcılık ve Reklamcılık Materyali Dağıtımı) 2002 yılında en büyük CR4 yoğunlaşma oranına sahip olduğu tespit edilmiştir. (Silk ve King I I I, 2008:30). Yuping (2010:1) çalışmasında yoğunlaşma oram metodunu (CRn), Lorenz eğrisini ve Gini katsayısını, Çin in inşaat sektöründeki mutlak yoğunlaşma oram ve göreceli yoğunlaşma oranını den 2008 e kadar olan verileri dikkate alarak analiz etmiştir. Çalışmada söz konusu yıllarda Çin in inşaat sektöründeki

8 46 Selahattin KAYNAK, Yılmaz Onur ARİ yoğunlaşma düzeyinin düşük olmakla birlikte sektördeki yoğunlaşma oranlarında artışın görüldüğü dile getirilmiştir. Otomotiv sektöründe Wenjie nin yaptığı bir çalışmada (2011: 1997), Çin in yıllan arasında otomobil piyasasındaki yoğunlaşma dereceleri analiz edilmiştir. Çalışmada Çin in otomotiv sektöründeki yoğunlaşmanın özellikle son yıllarda arttığı ve sektörün oligopol bir yapıya büründüğü görülmüştür. Wenjie aynca otomotiv sektöründeki yoğunlaşma oranlarım endüstri yoğunlaşma oram, kar oram, AR-GE yoğunluğu, ürün farklılaştırması ve sektöre giriş engelleri gibi değişkenlerle incelemiştir. Otomotiv sektöründeki yoğunlaşma oranlarının kar oranlarıyla pozitif bir ilişkisinin olduğu, ancak AR-GE yoğunluğu ve ürün farklılaşmasıyla negatif bir ilişkisinin olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. 4. Türk Otomotiv Sektörü Üzerine Bir Uygulama Bir piyasadaki yoğunlaşmayı ölçmeye yönelik iki ana akım bulunmaktadır. Bunlar yapısalcı yaklaşımlar ve yapısalcı olmayan yaklaşımlardır. Çalışmada yapısalcı yaklaşım akımı tercih edilmiştir. Zira yapısalcı yaklaşımlar, bir sektörde rekabet derecesinin, firma sayısı ve yoğunlaşma dereceleri gibi piyasa yapısı göstergeleri ile açıklanabileceğim öne sürmektedir. Aynca yapısal yaklaşım genelde rekabetin, özelde de otomotiv sektörü gibi endüstriyel sektörlerde rekabetin anlaşılmasına yardımcı olacak en yetkin sımr olarak kabul edilmektedir. Yapısal olmayan yaklaşımlar ise, piyasa yapısı ve yoğunlaşma dışındaki, giıiş-çıkış engelleri ve piyasanın genel yanşılabilirliği gibi faktörlerin de rekabetçi davranışı etkileyeceğim ileri sürmektedir. (Yağcılar, 2011: 21). Yoğunlaşma düzeyinin hesaplanmasında kullanılabilecek standart bir ölçü üzerinde anlaşma sağlanamamıştır. Bununla beraber değişik yoğunlaşma ölçütleri arasında geniş bir seçim yelpazesi bulunmaktadır. Bunlann içinde en çok kullanılan ve kabul gören; N-Firma Yoğunlaşma İndeksi, Herfindahl Hirschman İndeksi, Entropi İndeksi, Linda İndeksi, Hall-Tideman İndeksi ve Gini İndeksidir. Ancak ampirik çalışmalarda en yaygın olarak kullanılan yoğunlaşma ölçütleri N-Firma Yoğunlaşma İndeksi ve Herfindahl Hirschman İndeksi dir (Yıldınm vd., 2009: 40 45). Rosenbluth-Hall-Tideman Endeksi, Hannah ve Kay Endeksi, Linda Endeksi gibi özet endeksleri, kısmi endekslerden ayıran en önemli faktör bu endekslerin piyasadaki firmalann bir bölümü yerine tüm firmalan dikkate almalandır. İdeal bir yoğunlaşma endeksi oluşturmak için birçok girişimde bulunulmuş, fakat bu girişimlerin tamamına yakınında ön yargılar ve kusurlar bulunduğu için başansızlığa uğramıştır. Yoğunlaşma çalışmalannda kısmi endeksler en sık kullanılan endeks türüdür. Başlıca özellikleri ise firmalann belirli bir bölümü ele alınarak yoğunlaşma

9 Türk Otomotiv Sektöründe Yoğunlaşma: Binek ve Hafif Ticari Araçlar Üzerine Bir Uygulama 47 oranının hesaplanmasıdır. Özellikle otomotiv gibi endüstriyel sektörlerde sürekli olarak kullanılmaktadır (Koch, 1980:172). Türk otomotiv sektöründe yoğunlaşma düzeyi N-Firma Yoğunlaşma İndeksi ve Herfindahl Hirschman İndeksi yöntemleri ile belirlenmiştir. Herfindahl- Hrischman endeksim N-Firma Yoğunlaşma endeksinden ayırt eden iki temel unsur vardır. Birincisi Herfindahl-Hrischman endeksi bir endüstride faaliyet gösteren tüm firmaların nisbi büyüklükleri hakkında bilgi vermesi ikincisi ise en büyük firmaların piyasa paylarım daha ağırlıklı bir şekilde ölçmesidir (The Concise Encyclopedia of Economics, 2008; Güneş vd., 1997: 35). N-Firma Yoğunlaşma Oram (CRN), endüstrideki en büyük N Sayıdaki firmanın toplam piyasa payını göstermektedir. CR4, en büyük 4 firmanın piyasa payının toplamını ifade ederken (CR8), en büyük 8 firmanın toplam piyasa payını göstermektedir (Yolaç, 2010: 1089). Motorlu taşıtların satış miktarları baz alınarak formül (1) yardımı ile yoğunlaşma oram indeksi hesaplanmıştır. Çalışmada Ek-1 deki yerli binek araç satış, Ek-2 deki yerli hafif ticari araç satış, Ek-3 teki ithal binek araç satış ve Ek- 4 teki ithal hafif ticari araç satış verilerinden hareketle piyasadaki ilk 4 ve ilk 8 firmanın yoğunlaşma oranlan formül ( 1 ) yardımı ile hesaplanmıştır. (D N-Firma Yoğunlaşma Oranı (CRN); CRn : N " sayıda firma için yoğunlaşma oranı X i : i firması için X " değişkeninin, firmalar bu değişkene göre alt alta sıralandığında aldığı değer X : Piyasadaki firmalann tümü için X değişkeninin aldığı toplam değer Uygulamada CRN yoğunlaşma oranına göre; oran 0-30 arasında ise düşük (rekabet var), arasında orta derecede (rekabet azalmakta, monopolcü rekabet), arasında yüksek derecede (rekabet iyice azalmakta ve oligopol yapı oluşmakta) ve arasında çok yüksek derecede yoğunlaşma olduğu kabul edilmektedir (Polat, 2007:100). Benzer şekilde motorlu taşıtlann satış miktarlan baz alınarak formül (2) yardımı ile Herfindahl-Hirschman İndeksi de hesaplanmıştır. Herfindahl-Hirschman İndeksi veya H-H İndeksi firmanın piyasa payımn karelerinin toplamından oluşur.

10 48 Selahattin KAYNAK, Yılmaz Onur ARİ H = E,1, P ; (2) P 2 ; firma piyasa paylanmn karelerinin toplamı Bu endeks hem tüm dağılımı hesaba katmasından dolayı, hem de firma sayısındaki azlık ve firma büyüklükleri arasındaki değişikliklere hassas olmasından dolayı iyi bir ölçüt olarak kabul edilmektedir. Bir piyasa için H-H İndeks değeri 0 ile 1 arasında değerler alabilmektedir. H-H İndeksi sanayide tek bir firma varsa en yüksek değer olan 1 ulaşır. Eğer firmaların büyüklüğü birbirine eşit ise en küçük değeri olan 1/n e düşer. Firma büyüklükleri arasında eşitsizlik arttığında H değeri yükselmekte, n sayısı arttığında ise H değeri azalmaktadır (Günlü, 2011: 103). Piyasada çok sayıda ve küçük ölçekli firmalar olduğunda indeks sıfıra yakın bir değer almaktadır. 0-0,2 arası H-H İndeks değeri yoğun olmayan ve tam rekabetçi bir piyasayı; 0,2-0,4 arası H-H İndeks değeri orta yoğunluklu, monopolcü rekabetçi bir piyasası; 0,4-1 arası da yoğun, rekabetçi olmayan oligopolcü bir piyasayı ifade etmektedir Yoğunlaşma Oranı İndeksine Göre Türk Otomotiv Sektöründe Yoğunlaşma Oranı Çalışmada N-Otomotiv Yoğunlaşma Oram için kullanılacak x değişkeni motorlu taşıt satış miktarlarım göstermektedir. Bu değişkenle ilgili veriler Otomotiv Distribütörleri Demeğinin (ODD) satış raporlarından elde edilmiştir. Marka ve model bazında yer alan veriler firmaların ODD ye yaptığı bildirimlerden oluşmaktadır. Büyüklük sıralamasına göre ilk dört firmanın birikimli payı alınarak CR4 oram elde edilmektedir. Motorlu taşıtların satış miktarları baz alınarak formül ( 1 ) yardımı ile yoğunlaşma oranı indeksi hesaplanmıştır. (3) Ek-1, Ek-2, Ek-3 ve Ek-4 teki en büyük 4 firmanın satış rakamları kullanılarak formül (3) yardımı ile Tablo-l deki veriler elde edilmiştir.

11 Türk Otomotiv Sektöründe Yoğunlaşma: Binek ve Hafif Ticari Araçlar Üzerine Bir Uygulama 42 Tablo 1: CR4 e göre Türk Otomotiv Sektöründe Yoğunlaşma Oram CR4 (Yerli Binek) CR4 (İthal Binek) CR4 (Yerli Hafif Ticari) c r 4 (İthal Hafif Ticari) ,6 53,3 96,9 60, ,9 50,5 98,5 63, ,9 45,4 91,4 63, ,2 43,8 90,2 63, ,9 46,7 87,6 58, ,2 44,4 89,0 54, ,9 44,3 94,2 54, ,1 46,3 96,5 62,2 Tablo l de görüldüğü gibi yerli binek araçlar sektöründe yüksek bir yoğunlaşma düzeyinin olduğu, özellikle 2007 yılından soma bu oranın yüzde 95 in üzerine çıktığı görülmektedir. İthal binek araç satışlarında 2003 ve 2004 yıllarında yoğunlaşma oranı yüzde 50 nin üzerindeyken bu oran 2005 yılından itibaren yüzde 45 ortalamalarında seyretmektedir. Bu da ithal binek araç satışlarında oligopolcü bir yapıdan monopolcü rekabete doğru bir seyir izlendiğim göstermektedir. Yerli hafif ticari araçlar sektöründe yüksek bir yoğunlaşma derecesi söz konusu iken ithal hafif ticari araçlar sektöründe orta düzeyde bir yoğunlaşma söz konusudur. İthal hafif ticari araçlar sektöründe 2007 yılına kadar yüzde 60 civarlarında olan yoğunlaşma oranı, bu yıldan itibaren yüzde 60 m altına inmiştir. Ancak yinede ilgili sektörde oligopolcü bir piyasa yapısı olduğu görülmektedir. Tablo 2: CRx'c Göre Türk Otomotiv Sektöründe Yoğunlaşma Oranı c r 8 (Yerli Binek) c r 8 (İthal Binek) c r 8 (Yerli Hafif Ticari) CR8 (İthal Hafif Ticari) ,5 80, ,7 82, ,0 99,5 79, ,1 99,3 79, ,6 99,6 77, ,3 99,6 73, ,9 99,4 73, ,1 99,8 81,0

12 50 Selahattin KAYNAK, Yılmaz Onur ARİ Büyüklük sıralamasına göre ilk sekiz firmanın birikimli payı alınarak hesaplanan CRXyoğunlaşma oranı tablo 2 de gösterilmektedir. Ancak Türkiye de yerli binek faaliyet alanında sekiz firmanın bulunmaması nedeniyle CR8 yoğunlaşma oram he saptanamamıştır. Benzer şekilde 2003 ve 2004 yılında yerli hafif ticari araçlarda da sekiz firmanın bulunamaması nedeniyle CR8 sözkonusu yıllar için hesaplanmamıştır. İthal binek araç satışlarında ilk 8 firmanın yoğunlaşma oram 2003 ve 2004 yıllarında yüzde 70 in üzerindeyken, bu oran 2005 yılından itibaren yüzde aralığına gerilemiştir. Bu durumda Türkiye de ithal binek faaliyet alanında monopolcü bir yapıdan oligopolcü bir yapıya geçişin yaşandığı söylenebilir. Yerli hafif ticari araç satışlarında CR8 oranlarının yüzde 99 gibi çok yüksek bir düzeyde seyrettiği görülmektedir yılına kadar faaliyet alanında 8 firmanın bulunmaması ve bu yıldan itibaren de yoğunlaşma derecesinin çok yüksek olması yerli hafif ticari faaliyet alanında rekabetçi bir yapımn oluşmadığım göstermektedir. İthal hafif ticari araç satışlarında da yüksek bir yoğunlaşma derecesi olup sektörde monopolcü bir yapımn var olduğu görülmektedir H-H İndeksine Göre Türk Otomotiv Sektöründe Yoğunlaşma Oranı Firma büyüklükleri arasındaki değişiklikleri dikkate alması ve tüm dağılımı hesaba katmasından H-H İndeksi daha hassas bir ölçü birimi olarak kabul edilmektedir. Tablo 3 teki veriler Ek-1, Ek-2, Ek-3 ve Ek-4 te gösterilen Türk otomotiv sektöründeki yerli ve ithal araçların binek ve hafif ticari grubundakilerin satış miktarı baz alınarak formül (4) vasıtasıyla elde edilmiştir. H=HUP- (4) Tablo 3 te yer alan veriler Herfindahl Hirschman (H-H) İndeksine göre yoğunlaşma oranlarım göstermektedir. Bu indeksin hesaplanmasında tüm firmalann satış miktan dikkate alınmıştır. İndeks 0 ile 1 arasında değerler alır. Faaliyet sınıfı altında tek girişim varsa en yüksek değer olan l'e ulaşır, girişimler eşit büyüklükte ise en küçük değeri olan 1/n'ye ulaşır. İndeks değeri l e yaklaştıkça yoğunlaşma yüksek demektir.

13 Türk Otomotiv Sektöründe Yoğunlaşma: Binek ve Hafif Ticari Araçlar Üzerine Bir Uygulama 51 Tablo 3: Herfindahl-Hirschman (H-H ) İndeksine Göre Türk Otomotiv Sektöründe Yoğunlaşma Oranı H-H (Yerli Binek) H-H (İthal Binek) H-H (Yerli Hafif Ticari) H-H (İthal Hafif Ticari) ,31 0,08 0,35 0, ,29 0,08 0,33 0, ,27 0,07 0,30 0, ,27 0,06 0,32 0, ,29 0,07 0,34 0, ,26 0,06 0,32 0, ,29 0,06 0,36 0, ,30 0,07 0,34 0,12 H-H İndeksine göre yerli binek satışlarında yoğunlaşma indeksi 0,26-0,31 aralığında yer almaktadır. Dolayısıyla bu faaliyet alanında orta düzey bir yoğunlaşma mevcut olup monopolcü rekabet piyasa yapısının görüldüğü söylenebilir. İthal binek satışlarında ise oldukça düşük bir yoğunlaşma görülmektedir. Dolayısıyla ithal binek faaliyet alanında tam rekabetçi bir yapının oluştuğu görülmektedir. H-H İndeksine göre yerli hafif ticari araçların yoğunlaşma oranlan 0,30-0,36 değeri ile orta yoğunluklu ve monopolcü rekabet piyasasımn hakim olduğu görülmektedir. İthal hafif ticari araç satışında da H-H İndeksine göre düşük bir yoğunlaşma oram ile tam rekabete yakın bir piyasa yapısının olduğu söylenebilir. 5. SONUÇ Otomotiv sektörü, sağladığı katma değer, yarattığı iş hacmi ve sürekli etkileşim içinde olduğu diğer sanayi kollanyla, ülke ekonomilerindeki öncü sektörlerden biri olmuştur. Sektör; demir-çelik, lastik ve petro-kimya gibi sanayi kollarını da beslemekte ve teknolojik ilerlemeyi desteklemektedir. Bu sebepten dolayı otomotiv sektörü yalmzca gelişmiş ülkelerde değil, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde de teknolojik ilerlemenin en önemli öncüsü olmuştur.

ÜRETİM (Araç Türüne Göre)

ÜRETİM (Araç Türüne Göre) ÜRETİM (Araç Türüne Göre) 2010 yılının Aralık ayında 56.646 adedi otomobil olmak üzere toplamda 114.672 adet araç üretilmiştir. Bu değer 2008 yılının Eylül ayından beri ulaşılmış en yüksek aylık üretim

Detaylı

TAYSAD Aylık Sektör Raporu Aralık 2011

TAYSAD Aylık Sektör Raporu Aralık 2011 ÜRETİM (Araç Türüne Göre) 2011 yılının Aralık ayında 51.066 adedi otomobil, 48.800 adedi hafif ticari araç, 4.587 adedi ağır ticari araç, 3.756 adedi ise traktör olmak üzere toplam 108.209 araç üretilmiştir.

Detaylı

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report OTOMOTİV SANAYİİ DERNEĞİ AUTOMOTIVE MANUFACTURERS ASSOCIATION AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report Aralık / December 29 Üretim/Production Satış/Sales İthalat/Imports İhracat/Exports OSD OICA

Detaylı

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report OTOMOTİV SANAYİİ DERNEĞİ AUTOMOTIVE MANUFACTURERS ASSOCIATION AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report Kasım / November 29 Üretim/Production Satış/Sales İthalat/Imports İhracat/Exports OSD OICA Üyesidir

Detaylı

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report Ekim / October 212 Üretim/Production Satış/Sales İthalat/Imports İhracat/Exports OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 212 Ekim Ayı Özeti / 212 October

Detaylı

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report OTOMOTİV SANAYİİ DERNEĞİ AUTOMOTIVE MANUFACTURERS ASSOCIATION AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report Aralık / December 213 Üretim/Production Satış/Sales İthalat/Imports İhracat/Exports OSD OICA

Detaylı

AVRUPA OTOMOBİL SEKTÖR ANALİZİ

AVRUPA OTOMOBİL SEKTÖR ANALİZİ AVRUPA OTOMOBİL SEKTÖR ANALİZİ 16 Şubat 2016 Pazar 2016 yılı Ocak ayında AB ve EFTA ülkeleri toplamına göre otomobil pazarı 2015 yılı Ocak ayına göre yüzde 6,3 artış göstererek 1 milyon 94 bin adet seviyesine

Detaylı

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report Aralık / December 214 Üretim/Production Satış/Sales İthalat/Imports İhracat/Exports OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 214 Aralık Ayı Özeti / 214 December

Detaylı

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report

AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report AYLIK RAPOR Automotive Industry Monthly Report Mart / March 215 Üretim/Production Satış/Sales İthalat/Imports İhracat/Exports OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 215 Mart Ayı Özeti / 215 March Summary

Detaylı

Doğuş Otomotiv 2009 İlk Yarıyılı Finansal Göstergeleri. 26 Ağustos 2009

Doğuş Otomotiv 2009 İlk Yarıyılı Finansal Göstergeleri. 26 Ağustos 2009 Doğuş Otomotiv 2009 İlk Yarıyılı Finansal Göstergeleri 26 Ağustos 2009 Akış Dünyada ve Türkiye de Ekonomik Gelişmeler Dünyada ve Türkiye de Otomotiv Sektörü 2009 Yılında Doğuş Otomotiv 2009 İlk Altı Ay

Detaylı

DÖNEMSEL ANALİST BİLGİLENDİRME TOPLANTISI Dr. Berk ÇAĞDAŞ. 08 Mart 2013

DÖNEMSEL ANALİST BİLGİLENDİRME TOPLANTISI Dr. Berk ÇAĞDAŞ. 08 Mart 2013 DÖNEMSEL ANALİST BİLGİLENDİRME TOPLANTISI Dr. Berk ÇAĞDAŞ 08 Mart 2013 VW GRUBU 2012 YILI SATIŞ PERFORMANSI Dünya Otomotiv Pazarı vs. VW Grup Satışları Pazar : 7.9 % VW :9.7 % Kuzey Amerika Batı Avrupa

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ PİYASASINDA HERFINDAHL-HIRSCHMAN VE CR m ENDEKSLERİ İLE YOĞUNLAŞMA ANALİZİ

TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ PİYASASINDA HERFINDAHL-HIRSCHMAN VE CR m ENDEKSLERİ İLE YOĞUNLAŞMA ANALİZİ AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Güz 2013, Cilt:13, Yıl:13, Sayı:2, 13:363-385 TÜRKİYE ELEKTRİK ENERJİSİ PİYASASINDA HERFINDAHL-HIRSCHMAN VE CR m ENDEKSLERİ İLE YOĞUNLAŞMA ANALİZİ Ferhat PEHLİVANOĞLU

Detaylı

www.canoto.net Can Oto Yedek Parça San. ve Tic. Ltd. Şti. Sayfa : 1

www.canoto.net Can Oto Yedek Parça San. ve Tic. Ltd. Şti. Sayfa : 1 KAPO.100055020 Klima Kondanseri Universal 165,00 USD KAPO.1062380 Klima Kondanseri 1062380 Ford 80,00 USD KAPO.1234248 Klima Kondanseri 1234248 Ford 85,00 USD KAPO.13267648 Klima Kondanseri 1850219 Chevrolet

Detaylı

EKONOMĐ NOTLARI. Türk Bankacılık Sektörüne Đlişkin Yoğunlaşma ve Hakimiyet Göstergeleri. Defne Mutluer Kurul

EKONOMĐ NOTLARI. Türk Bankacılık Sektörüne Đlişkin Yoğunlaşma ve Hakimiyet Göstergeleri. Defne Mutluer Kurul Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2011-5 / 13 Nisan 2011 EKONOMĐ NOTLARI Türk Bankacılık Sektörüne Đlişkin Yoğunlaşma ve Hakimiyet Göstergeleri Defne Mutluer Kurul Abstract: This note presents the

Detaylı

İNTERNET SERVİS SAĞLAYICILARI PİYASASINA YÖNELİK YOĞUNLAŞMA ANALİZİ CONCENTRATION ANALYSIS FOR INTERNET SERVICE PROVIDER MARKET

İNTERNET SERVİS SAĞLAYICILARI PİYASASINA YÖNELİK YOĞUNLAŞMA ANALİZİ CONCENTRATION ANALYSIS FOR INTERNET SERVICE PROVIDER MARKET Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, Cilt 11, Sayı 25, 2015 Int. Journal of Management Economics and Business, Vol. 11, No. 25, 2015 İNTERNET SERVİS SAĞLAYICILARI PİYASASINA YÖNELİK YOĞUNLAŞMA

Detaylı

Mobil İletişimde Pazar Yoğunlaşması Türkiye ile Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan Karşılaştırması

Mobil İletişimde Pazar Yoğunlaşması Türkiye ile Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan Karşılaştırması Tülin Duruka-Çağrı Hamurcu, Mobil İletişimde Pazar Yoğunlaşması: Türkiye ile Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan Karşılaştırması, Karadeniz Araştırmaları, Cilt: 6, Sayı: 22

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.org ISSN:134-4141 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 25 (2) 1-11 TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Davetli Makale Dünya da ve Türkiye de Otomotiv Sanayinin Sektörel Analizi Hüseyin

Detaylı

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Cahit YILMAZ Kültür Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İstanbul c.yilmaz@iku.edu.tr Key words:kredi,büyüme. Özet Banka kredileri ile ekonomik büyüme arasında

Detaylı

REPLİKA TIM 714 TIM 226 TIM 304 BK 360 BK 049 BK 064 BK 075 BK 114 ALFA ROMEO 17 ALFA ROMEO 17 ALFA ROMEO 17 ALFA ROMEO 16 AUDI 16 17 AUDI 16 17

REPLİKA TIM 714 TIM 226 TIM 304 BK 360 BK 049 BK 064 BK 075 BK 114 ALFA ROMEO 17 ALFA ROMEO 17 ALFA ROMEO 17 ALFA ROMEO 16 AUDI 16 17 AUDI 16 17 JANTLAR TIM 714 ALFA ROMEO TIM 226 ALFA ROMEO TIM 304 BK 360 ALFA ROMEO 16 ALFA ROMEO BK 049 AUDI 16 BK 064 AUDI 16 BK 075 AUDI 16 BK 114 AUDI 16 18 02 BK 126 AUDI 16 BK 217 AUDI 16 18 BK 218 AUDI 18

Detaylı

OTOMOTİV SANAYİİ-2014 ve GELECEK. 24.Ekim.2014 Tarihinde MDK Toplantısı FIRAT Üniversitesi Mühendislik Fakültesi / ELAZIĞ

OTOMOTİV SANAYİİ-2014 ve GELECEK. 24.Ekim.2014 Tarihinde MDK Toplantısı FIRAT Üniversitesi Mühendislik Fakültesi / ELAZIĞ OTOMOTİV SANAYİİ-2014 ve GELECEK 24.Ekim.2014 Tarihinde MDK Toplantısı FIRAT Üniversitesi Mühendislik Fakültesi / ELAZIĞ Otomotiv Sanayinde Gelecek: Değer Zincirinde Değişim Üretimden Tüketiciye: Tedarik

Detaylı

http://sefakoycilingir.com/ Sunday 3rd of May 2015 07:22:02 AM Çilingir Sefaköy Çilingir Yetkili Sefaköy Anahtarcı

http://sefakoycilingir.com/ Sunday 3rd of May 2015 07:22:02 AM Çilingir Sefaköy Çilingir Yetkili Sefaköy Anahtarcı Sefaköy Çilingir Sefaköy Çilingir Sefaköy Çilingir Kapı Ev Oto Kasa Kilit Anahtarcı Servisi Kapı çilingir Kasa çilingir Oto çilingir İletişim Küçükçekmece bağlı Sefaköy de iki çilingir dükkanı ile Emniyet

Detaylı

DÖNEMSEL ANALĠST BĠLGĠLENDĠRME TOPLANTISI

DÖNEMSEL ANALĠST BĠLGĠLENDĠRME TOPLANTISI DÖNEMSEL ANALĠST BĠLGĠLENDĠRME TOPLANTISI Dr. Berk ÇAĞDAġ CFO 26 Ağustos 2011 Radisson Blu, Ortaköy Avrupa Otomotiv Pazarı Haziran Haziran % DeğiĢim Ocak Haziran Ocak Haziran % DeğiĢim '11 '10 11/10 '11

Detaylı

TOFAŞ Ş 31.12.2009 ANALİST SUNUMU

TOFAŞ Ş 31.12.2009 ANALİST SUNUMU TOFAŞ Ş 31.12.2009 ANALİST SUNUMU 1 Index 2009 Yılı Performans Özeti Pazar Öngörüsü Yurtiçi Pazar & Tofaş Yurtiçi Satışları Pazar Payı İhracat Performansı Kapasite Kullanım ve Üretim İşletme Sermayesi

Detaylı

DERS PROFİLİ. Prof. Dr. Mehmet Emin Karaaslan

DERS PROFİLİ. Prof. Dr. Mehmet Emin Karaaslan DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Sanayi Organizasyonu İktisadı ECO350 Güz 5 3+0+0 3 6 Ön Koşul ECO201 (Yan Koşul) Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin

Detaylı

OYDER Koçfinans Bayi Memnuniyeti Araştırması Raporu Otomobil Müşterileri Profil Araştırması Raporu

OYDER Koçfinans Bayi Memnuniyeti Araştırması Raporu Otomobil Müşterileri Profil Araştırması Raporu OYDER Koçfinans Bayi Memnuniyeti Araştırması Raporu Otomobil Müşterileri Profil Araştırması Raporu Kasım 2012 Aralık 2012 GfK 2012 OYDER Otomobil Alıcıları Takibi Araştırması Raporu Aralık 2012 1 Araştırmanın

Detaylı

YENİLİK. YÜKSEK PERFORMANS. GÜVENLİK. DÜN. BUGÜN. YARIN. www.textar.com

YENİLİK. YÜKSEK PERFORMANS. GÜVENLİK. DÜN. BUGÜN. YARIN. www.textar.com YENİLİK. YÜKSEK PERFORMANS. GÜVENLİK. DÜN. BUGÜN. YARIN. www.textar.com HEPSİ VAR. TAVİZ HARİÇ. Birinci sınıf seviyede fren teknolojisi istiyorsanız, Textar ile güvenli taraftasınız. Konu yenilikçi çözümlere,

Detaylı

Kredi Kartına 9 Taksit (TL)

Kredi Kartına 9 Taksit (TL) 6 MAYIS 2014 TAVSİYE EDİLEN PERAKENDE SATIŞ FİYAT LİSTESİ Binek Otomobil Lastikleri 13" JANT 80 SERİSİ 9 Taksit 613341 165/80R13 B330 EVO 83T 160,0 160,0 152,5 150,0 145,0 TL 70 SERİSİ 13" JANT 613203

Detaylı

Kredi Kartına 12 Taksit (TL)

Kredi Kartına 12 Taksit (TL) 1 EYLÜL 2013 TAVSİYE EDİLEN PERAKENDE SATIŞ FİYAT LİSTESİ Binek Otomobil Lastikleri 13" JANT 80 SERİSİ 1 6 Taksit 613341 165/80R13 B330 EVO 83T 145,0 145,0 140,0 137,5 130,0 TL 70 SERİSİ 13" JANT 613203

Detaylı

Otomotiv Sanayii Genel ve İstatistik Bülteni General and Statistical Information Bulletin Of Automotive Manufacturers 2015

Otomotiv Sanayii Genel ve İstatistik Bülteni General and Statistical Information Bulletin Of Automotive Manufacturers 2015 OTOMOTİV SANAYİİ DERNEĞİ AUTOMOTIVE MANUFACTURERS ASSOCIATION Otomotiv Sanayii Genel ve İstatistik Bülteni General and Statistical Information Bulletin Of Automotive Manufacturers 2015 OSD OICA Üyesidir

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER. (Ağustos 2015)

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER. (Ağustos 2015) TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (Ağustos 2015) TEPAV Perakende Güven Endeksi-TEPE (02.09.2015) TEPE, Ağustos ayında bir önceki aya göre artarken, geçen yılın aynı dönemine göre azaldı. Önümüzdeki

Detaylı

Radyo, Televizyon, Haberleşme Teçhizatı Cihazları İmalatı. Emrah ERSOY Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Uzman Yardımcısı

Radyo, Televizyon, Haberleşme Teçhizatı Cihazları İmalatı. Emrah ERSOY Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Uzman Yardımcısı 32 ve Radyo, Televizyon, Haberleşme Teçhizatı Cihazları İmalatı Emrah ERSOY Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Müdürlüğü Uzman Yardımcısı Sektöre İlişkin Özet Bilgiler Radyo, TV, Haberleşme Teçhizatı ve

Detaylı

TÜRKİYE'NİN 500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU İÇİNDE OTOMOTİV SANAYİİ

TÜRKİYE'NİN 500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU İÇİNDE OTOMOTİV SANAYİİ RAPOR 2013/15 TÜRKİYE'NİN 500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU İÇİNDE OTOMOTİV SANAYİİ 1. OTOMOTİV SANAYİİ'NİN YILLARA GÖRE KONUMU 2. SEKTÖRLER ARASINDA KIYASLAMA TEMMUZ 2013 ÖNSÖZ İstanbul Sanayi Odası tarafından

Detaylı

Dönemsel Basın Bilgilendirme Toplantısı. 11 Mart 2008, Doğuş OtoMotion İstanbul

Dönemsel Basın Bilgilendirme Toplantısı. 11 Mart 2008, Doğuş OtoMotion İstanbul Dönemsel Basın Bilgilendirme Toplantısı 11 Mart 2008, Doğuş OtoMotion İstanbul Akış I. Dünyada ve Türkiye de Ekonomik Gelişmeler II. Dünyada ve Türkiye de Otomotiv Sektörü III. 2007 Yılında Doğuş Otomotiv

Detaylı

06 ŞUBAT 2013 TAVSİYE EDİLEN PERAKENDE SATIŞ FİYAT LİSTESİ. Binek Otomobil Lastikleri

06 ŞUBAT 2013 TAVSİYE EDİLEN PERAKENDE SATIŞ FİYAT LİSTESİ. Binek Otomobil Lastikleri Binek Otomobil Lastikleri 1 6 Taksit 80 SERİSİ 13" JANT 613341 165/80R13 B330 EVO 83T 145.0 140.0 135.0 132.5 125.0 70 SERİSİ 13" JANT 613203 165/70R13 B250 79T 145.0 140.0 135.0 132.5 125.0 613373 175/70R13

Detaylı

Yar. Doç. Dr. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi

Yar. Doç. Dr. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yar. Doç. Dr. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi TR-06590 Cebeci, Ankara Tel.: (0312) 319 77 20 den 340 Faks: (0312) 319 77 36 E-posta: kibritci@dialup.ankara.edu.tr URL: http://dialup.ankara.edu.tr/~kibritci/

Detaylı

Halkalı Çilingir Kapı Kasa Oto

Halkalı Çilingir Kapı Kasa Oto Halkalı Çilingir AnaSayfa Kapı Çilingir Kasa Çilingir Oto Çilingir Anahtarcı iletişim Halkalı Çilingir Anahtarcı Halkalı Çilingir Anahtarcı 25 yıllık çilingirlik tecrübesi ile tüm çilingir işlemlerini

Detaylı

TÜRKİYE'NİN İLK 500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU 2012

TÜRKİYE'NİN İLK 500 BÜYÜK SANAYİ KURULUŞU 2012 İstanbul Sanayi Odası tarafından bu yıl 45 incisi hazırlanan TÜRKİYE NİN İLK 500 BÜYÜK KURULUŞU içerisinde bu yılda 2011 yılına göre değişiklik olmamış ve 487 özel, 13 de kamu sanayi kuruluşu yer almaktadır.

Detaylı

2.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ

2.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ CEVAP ANAHTARI 1.BÖLÜM ÇOKTAN SEÇMELİ 1.(e) 2.(d) 3.(a) 4.(c) 5.(e) 6.(d) 7.(e) 8.(d) 9.(b) 10.(e) 11.(a) 12.(b) 13.(a) 14.(c) 15.(c) 16.(e) 17.(e) 18.(b) 19.(d) 20.(a) 1.BÖLÜM BOŞLUK DOLDURMA 1. gereksinme

Detaylı

TAYSAD SEKTÖR RAPORU MART 2012. İçindekiler:

TAYSAD SEKTÖR RAPORU MART 2012. İçindekiler: TAYSAD SEKTÖR RAPORU MART İçindekiler: Üretim sayfa 2-4 İhracat sayfa 5-7 İç pazar sayfa 8-9 Dünya da otomotiv sektörü sayfa 10 Taysad Fiyat Endeksi sayfa 11 ÜRETİM (Araç Türüne Göre) yılının Mart ayında

Detaylı

Kredi Kartına 9 Taksit (TL) Peşin (TL) Binek Otomobil Lastikleri

Kredi Kartına 9 Taksit (TL) Peşin (TL) Binek Otomobil Lastikleri 3 ARALIK 2014 YAZ TAVSİYE EDİLEN PERAKENDE SATIŞ FİYAT LİSTESİ 9 Taksit 6 Taksit Binek Otomobil Lastikleri 80 SERİSİ 13" JANT 613081 155/80R13 B330EVO 79T 155,0 152,5 147,5 140,0 613341 165/80R13 B330

Detaylı

2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması

2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması 2001 ve 2008 Yılında Oluşan Krizlerin Faktör Analizi ile Açıklanması Mahmut YARDIMCIOĞLU Özet Genel anlamda krizler ekonominin olağan bir parçası haline gelmiştir. Sıklıkla görülen bu krizlerin istatistiksel

Detaylı

PİYASANIN NABZI ENDEKSİ

PİYASANIN NABZI ENDEKSİ PİYASANIN NABZI ENDEKSİ Türkiye ekonomisinin güçlü ve güvenilir bir yapıya kavuşmasına yönelik olarak sürdürdüğümüz çalışmalarda yıl geride kaldı. Bu yıllık süreçte uluslararası ekonomik ilişkiler, makroekonomik

Detaylı

25 SERİSİ 20" JANT 519619 305/25R20 S001 97Y XL 1.155,0 1.127,5 1.100,0 1.050,0 519611 285/25R20 S001 93Y XL 1.070,0 1.047,5 1.020,0 975,0 30 SERİSİ

25 SERİSİ 20 JANT 519619 305/25R20 S001 97Y XL 1.155,0 1.127,5 1.100,0 1.050,0 519611 285/25R20 S001 93Y XL 1.070,0 1.047,5 1.020,0 975,0 30 SERİSİ 4 ŞUBAT 2016 YAZ TAVSİYE EDİLEN PERAKENDE SATIŞ FİYAT LİSTESİ BİNEK OTOMOBİL LASTİKLERİ Kredi Kartına 9 Taksit Kredi Kartına 6 Taksit Kredi Kartına 2 Taksit 25 SERİSİ 20" JANT 519619 305/25R20 S001 97Y

Detaylı

OTOMOTİV SEKTÖRÜNÜN İTİBAR YÖNETİMİ PERFORMANSI 2014 NDA İLK 3 BMW, MERCEDES BENZ TÜRK, AUDİ

OTOMOTİV SEKTÖRÜNÜN İTİBAR YÖNETİMİ PERFORMANSI 2014 NDA İLK 3 BMW, MERCEDES BENZ TÜRK, AUDİ OTOMOTİV SEKTÖRÜNÜN İTİBAR YÖNETİMİ PERFORMANSI 2014 NDA İLK 3 BMW, MERCEDES BENZ TÜRK, AUDİ RepMan İtibar Araştırmaları Merkezi tarafından GfK Araştırma Şirketi sponsorluğunda gerçekleştirilen Türkiye

Detaylı

15 EKİM 2012 TAVSİYE EDİLEN PERAKENDE SATIŞ FİYAT LİSTESİ. Binek Otomobil Lastikleri

15 EKİM 2012 TAVSİYE EDİLEN PERAKENDE SATIŞ FİYAT LİSTESİ. Binek Otomobil Lastikleri Binek Otomobil Lastikleri 1 6 Taksit 80 SERİSİ 13" JANT 613341 165/80R13 B330 EVO 83T 150.0 140.0 135.0 132.5 125.0 70 SERİSİ 13" JANT 613203 165/70R13 B250 79T 150.0 140.0 135.0 132.5 125.0 613373 175/70R13

Detaylı

TÜRKİYE İMALAT SANAYİİNDE YOĞUNLAŞMA

TÜRKİYE İMALAT SANAYİİNDE YOĞUNLAŞMA 1088 I. GİRİŞ ÖZET TÜRKİYE İMALAT SANAYİİNDE YOĞUNLAŞMA * Bu çalışmada Türkiye imalat sanayiinin yapısı incelenmektedir. İmalat sanayiindeki firmaların büyük çoğunluğu oligopolistik yapı içinde faaliyette

Detaylı

Kredi Kartına 9 Taksit (TL) Kampanyalı Peşin TL Binek Otomobil Lastikleri 80 SERİSİ

Kredi Kartına 9 Taksit (TL) Kampanyalı Peşin TL Binek Otomobil Lastikleri 80 SERİSİ 1 OCAK 2015 YAZ TAVSİYE EDİLEN PERAKENDE SATIŞ FİYAT LİSTESİ 9 Taksit 6 Taksit 2 Taksit Binek Otomobil Lastikleri 13" JANT 80 SERİSİ 613081 155/80R13 B330EVO 79T 155,0 152,5 147,5 140,0 613341 165/80R13

Detaylı

Dönemsel. Analist Bilgilendirme Toplantısı. 4 Eylül 2007, Ceylan InterContinental

Dönemsel. Analist Bilgilendirme Toplantısı. 4 Eylül 2007, Ceylan InterContinental Dönemsel Analist Bilgilendirme Toplantısı 4 Eylül 2007, Ceylan InterContinental Dr. Berk Çağdaş Doğuş Otomotiv CFO 2 Akış Dünyada ve Türkiye de Ekonomik Gelişmeler Dünyada ve Türkiye de Otomotiv Sektörü

Detaylı

25 SERİSİ 30 SERİSİ 35 SERİSİ

25 SERİSİ 30 SERİSİ 35 SERİSİ 1 MAYIS 2016 YAZ TAVSİYE EDİLEN PERAKENDE SATIŞ FİYAT LİSTESİ BİNEK OTOMOBİL LASTİKLERİ Kredi Kartına 9 Taksit Kredi Kartına 6 Taksit Kredi Kartına 2 Taksit 25 SERİSİ 20" JANT 519108 305/25R20 S001 97Y

Detaylı

25 SERİSİ 30 SERİSİ 35 SERİSİ

25 SERİSİ 30 SERİSİ 35 SERİSİ 15 MAYIS 2016 YAZ TAVSİYE EDİLEN PERAKENDE SATIŞ FİYAT LİSTESİ BİNEK OTOMOBİL LASTİKLERİ Kredi Kartına 9 Taksit Kredi Kartına 6 Taksit Kredi Kartına 2 Taksit 25 SERİSİ 20" JANT 519108 305/25R20 S001 97Y

Detaylı

80 SERİSİ 13" JANT 613081 155/80R13 B330EVO 79T 150,0 145,0 142,5 145,0 135,0 613341 165/80R13 B330 EVO 83T 150,0 145,0 142,5 150,0 135,0

80 SERİSİ 13 JANT 613081 155/80R13 B330EVO 79T 150,0 145,0 142,5 145,0 135,0 613341 165/80R13 B330 EVO 83T 150,0 145,0 142,5 150,0 135,0 16 MART 2015 YAZ TAVSİYE EDİLEN PERAKENDE SATIŞ FİYAT LİSTESİ Binek Otomobil Lastikleri 80 SERİSİ 13" JANT 613081 155/80R13 B330EVO 79T 150,0 145,0 142,5 145,0 135,0 613341 165/80R13 B330 EVO 83T 150,0

Detaylı

25 SERİSİ 30 SERİSİ 35 SERİSİ

25 SERİSİ 30 SERİSİ 35 SERİSİ 1 HAZİRAN 2016 YAZ TAVSİYE EDİLEN PERAKENDE SATIŞ FİYAT LİSTESİ BİNEK OTOMOBİL LASTİKLERİ Kredi Kartına 9 Taksit Kredi Kartına 6 Taksit Kredi Kartına 2 Taksit 25 SERİSİ 20" JANT 519108 305/25R20 S001 97Y

Detaylı

Sağlık Kuruluşlarında Maliyet Yönetimi ve Güncel

Sağlık Kuruluşlarında Maliyet Yönetimi ve Güncel Sağlık Kuruluşlarında Maliyet Yönetimi ve Güncel Uygulamalar YRD. DOÇ. DR. EMRE ATILGAN TRAKYA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK YÖNETİMİ BÖLÜMÜ Sağlık Kurumlarında Maliyet Yönetimi ve Güncel Uygulamalar Sunum Planı:

Detaylı

TR41 Bursa Eskişehir Bilecik Bölge Planı Hazırlık Çalışmaları. Sanayi Bilgi Notu

TR41 Bursa Eskişehir Bilecik Bölge Planı Hazırlık Çalışmaları. Sanayi Bilgi Notu TR41 Bursa Eskişehir Bilecik Bölge Planı Hazırlık Çalışmaları Sanayi Bilgi Notu 1 BÖLÜM 1 Sektörel Yapı ve Önde Gelen Sektörler i. TR41 Bölgesi Sanayi Genel Görünümü Tablo 3.1 İşletme Büyüklükleri (%)

Detaylı

Ekonomi I FĐRMA TEORĐSĐ. Piyasa Çeşitleri. Tam Rekabet Piyasası. Piyasa yapılarının çeşitli türleri; Bir uçta tam rekabet piyasası (fiyat alıcı),

Ekonomi I FĐRMA TEORĐSĐ. Piyasa Çeşitleri. Tam Rekabet Piyasası. Piyasa yapılarının çeşitli türleri; Bir uçta tam rekabet piyasası (fiyat alıcı), Ekonomi I Tam Rekabet Piyasası FĐRMA TEORĐSĐ Bu bölümü bitirdiğinizde şunları öğrenmiş olacaksınız: Hasılat, maliyet ve kar kavramları ne demektir? Tam rekabet ne anlama gelir? Tam rekabet piyasasında

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992 Adı Soyadı: Hasan VERGİL Ünvanı: Prof. Dr. Öğrenim Durumu: ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Siyasal Bilgiler Fakültesi / Ankara Üniversitesi 1992 İktisat Bölümü Y.

Detaylı

Lfs TofAşK Tm TürkiyE Lfs Yamaları Ve Lfs Araç Yapma Dersleri

Lfs TofAşK Tm TürkiyE Lfs Yamaları Ve Lfs Araç Yapma Dersleri Anasayfa Lfs Yama Makaleler Lfs Dersleri Lfs Lapperlar Lfs Sorunları Lfs Tweakler Zaman tüneli Site Haritası Lfs TofAşK Tm TürkiyE Lfs Yamaları Ve Lfs Araç Yapma Dersleri ANASAYFA LFS YAMA MAKALELER LFS

Detaylı

Adı Soyadı: No: 05.04.2010 Saat: 08:30

Adı Soyadı: No: 05.04.2010 Saat: 08:30 Adı Soyadı: No: 05.04.2010 Saat: 08:30 ID: Z Mikro 2 Ara 2010 Çoktan Seçmeli Sorular Cümleyi en iyi biçimde tamamlayan veya sorunun yanıtı olan seçeneği yanıt anahtarına işaretleyiniz. 1. Çapraz satış

Detaylı

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ Türkiye de perakende sektörü, 300 milyar dolara ulaşan büyüklüğü, 365 bin mağaza sayısı ve 2009-2013 yılları arasında yıllık bileşik %7 büyüme ile öne çıkan sektörler

Detaylı

25 SERİSİ 20" JANT 519619 305/25R20 S001 97Y XL 1.015,0 992,5 967,5 925,0 519611 285/25R20 S001 93Y XL 950,0 930,0 905,0 865,0 30 SERİSİ

25 SERİSİ 20 JANT 519619 305/25R20 S001 97Y XL 1.015,0 992,5 967,5 925,0 519611 285/25R20 S001 93Y XL 950,0 930,0 905,0 865,0 30 SERİSİ 1 HAZİRAN 2015 YAZ TAVSİYE EDİLEN PERAKENDE SATIŞ FİYAT LİSTESİ Binek Otomobil Lastikleri TL 25 SERİSİ 20" JANT 519619 305/25R20 S001 97Y XL 1.015,0 992,5 967,5 925,0 519611 285/25R20 S001 93Y XL 950,0

Detaylı

Moskova Ön Fren Diski Perakende Pazarı Eylül-Ekim 2011

Moskova Ön Fren Diski Perakende Pazarı Eylül-Ekim 2011 Moskova Ön Fren Diski Perakende Pazarı Eylül-Ekim 2011 OİB Rusya Federasyonu Temsilciliği Evren Belenlioğlu, Mustafa Yılmaz Nisan 2012 OİB Rusya Federasyonu Temsilciliği MOSKOVA ÖN FREN DİSKİ PERAKENDE

Detaylı

DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ

DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ DIŞ TİCARETTE KÜRESEL EĞİLİMLER VE TÜRKİYE EKONOMİSİ (Taslak Rapor Özeti) Faruk Aydın Hülya Saygılı Mesut Saygılı Gökhan Yılmaz Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü

Detaylı

25 SERİSİ 20" JANT 519619 305/25R20 S001 97Y XL 1.120,0 1.095,0 1.067,5 1.020,0 519611 285/25R20 S001 93Y XL 1.040,0 1.015,0 990,0 945,0 30 SERİSİ

25 SERİSİ 20 JANT 519619 305/25R20 S001 97Y XL 1.120,0 1.095,0 1.067,5 1.020,0 519611 285/25R20 S001 93Y XL 1.040,0 1.015,0 990,0 945,0 30 SERİSİ 1 EKİM 2015 YAZ TAVSİYE EDİLEN PERAKENDE SATIŞ FİYAT LİSTESİ Binek Otomobil Lastikleri 25 SERİSİ 20" JANT 519619 305/25R20 S001 97Y XL 1.120,0 1.095,0 1.067,5 1.020,0 519611 285/25R20 S001 93Y XL 1.040,0

Detaylı

25 SERİSİ 20" JANT 519619 305/25R20 S001 97Y XL 1.065,0 1.042,5 1.015,0 970,0 519611 285/25R20 S001 93Y XL 990,0 967,5 942,5 900,0 30 SERİSİ

25 SERİSİ 20 JANT 519619 305/25R20 S001 97Y XL 1.065,0 1.042,5 1.015,0 970,0 519611 285/25R20 S001 93Y XL 990,0 967,5 942,5 900,0 30 SERİSİ 1 EYLÜL 2015 YAZ TAVSİYE EDİLEN PERAKENDE SATIŞ FİYAT LİSTESİ Binek Otomobil Lastikleri 25 SERİSİ 20" JANT 519619 305/25R20 S001 97Y XL 1.065,0 1.042,5 1.015,0 970,0 519611 285/25R20 S001 93Y XL 990,0

Detaylı

Kampanyalı Fiyat Kredi Kartına 12 Taksit (TL) Uyumlu Araçlar. Renault Latitude, Peugeot 3008, Honda Accord, Ford Mondeo, Audi A5

Kampanyalı Fiyat Kredi Kartına 12 Taksit (TL) Uyumlu Araçlar. Renault Latitude, Peugeot 3008, Honda Accord, Ford Mondeo, Audi A5 Nisan 2013 BAHAR KAMPANYASI FİYAT LİSTESİ BİNEK OTOMOBİL LASTİKLERİ Uyumlu Araçlar Kampanyalı Fiyat Kredi Kartına 12 Taksit Kampanyalı Fiyat Kredi Kartına 6 Taksit Kampanyalı Fiyat Kredi Kartına 4 Taksit

Detaylı

25 SERİSİ 20" JANT 519619 305/25R20 S001 97Y XL 1.045,0 1.020,0 995,0 950,0 519611 285/25R20 S001 93Y XL 970,0 945,0 922,5 880,0 30 SERİSİ

25 SERİSİ 20 JANT 519619 305/25R20 S001 97Y XL 1.045,0 1.020,0 995,0 950,0 519611 285/25R20 S001 93Y XL 970,0 945,0 922,5 880,0 30 SERİSİ 1 AĞUSTOS 2015 YAZ TAVSİYE EDİLEN PERAKENDE SATIŞ FİYAT LİSTESİ Binek Otomobil Lastikleri 25 SERİSİ 20" JANT 519619 305/25R20 S001 97Y XL 1.045,0 1.020,0 995,0 950,0 519611 285/25R20 S001 93Y XL 970,0

Detaylı

Burç Delik Çapı. Kanal Sayısı. Diş Üstü Çapı. 29.5 mm. Diş Adedi. Burç Delik Çapı. Kanal Sayısı. Diş Üstü Çapı. 26.7 mm. Diş Adedi.

Burç Delik Çapı. Kanal Sayısı. Diş Üstü Çapı. 29.5 mm. Diş Adedi. Burç Delik Çapı. Kanal Sayısı. Diş Üstü Çapı. 26.7 mm. Diş Adedi. MARŞ DİŞLİLERİ / STARTER DRIVES SD-2005 Burç Delik SD-2014 Burç Delik Kanal Sayısı 10 Kanal Sayısı 10 BMW Diş Üstü 29.5 mm 9 Diş Üstü 25.5 mm 9 SD-2019 Burç Delik SD-2050 Burç Delik Kanal Sayısı Kanal

Detaylı

Halkalı Çilingir Kapı Kasa Oto

Halkalı Çilingir Kapı Kasa Oto Halkalı Çilingir AnaSayfa Kapı Çilingir Kasa Çilingir Oto Çilingir Anahtarcı iletişim Halkalı Çilingir Anahtarcı Halkalı Çilingir Anahtarcı 25 yıllık çilingirlik tecrübesi ile tüm çilingir işlemlerini

Detaylı

1. GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER

1. GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER 1. GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER 1.1. GSYİH (Gayri Safi Yurt İçi Hasıla) 1. Ekonomik kalkınmanın önemli göstergelerinden biri olan kişi başına düşen GSYİH, TÜİK tarafından en son 2001 yılında hesaplanmıştır.

Detaylı

350,0 350,0 342,5 335,0 320,0 350,0-30,0 350,0 350,0 342,5 335,0 320,0 390,0-70,0. Mayıs 2013 BAHAR KAMPANYASI FİYAT LİSTESİ BİNEK OTOMOBİL LASTİKLERİ

350,0 350,0 342,5 335,0 320,0 350,0-30,0 350,0 350,0 342,5 335,0 320,0 390,0-70,0. Mayıs 2013 BAHAR KAMPANYASI FİYAT LİSTESİ BİNEK OTOMOBİL LASTİKLERİ Mayıs 2013 BAHAR KAMPANYASI FİYAT LİSTESİ BİNEK OTOMOBİL LASTİKLERİ Liste Fiyatı İndirim Uyumlu Araçlar Fiyat Peşin Peşin Tutarı (Mayıs 2013) 12 Taksit 6 Taksit 4 Taksit 2 Taksit 70 Seri 13 Jant 175/70R13

Detaylı

Konut Kredisi Piyasasına Bakış

Konut Kredisi Piyasasına Bakış Konut Kredisi Piyasasına Bakış Türkiye Konut Kredisi İstatistikleri (Kasım 2010 - Ekim 2011) Kasım 2011 Uyarı: Bu raporda sunulan istatistiklerin bir kısmı Konutkredisi.com.tr web sitesinin ziyaretçilerinin

Detaylı

3Ç 2015 ANALİST BİLGİLENDİRME SUNUMU. Dr. Berk Çağdaş 10 Kasım 2015

3Ç 2015 ANALİST BİLGİLENDİRME SUNUMU. Dr. Berk Çağdaş 10 Kasım 2015 3Ç 2015 ANALİST BİLGİLENDİRME SUNUMU Dr. Berk Çağdaş 10 Kasım 2015 9A2015 GELİŞMELERİ 9A2015 te 9A2014 e göre Perakende Pazar satışları 42%, DOAS satışları ise 52% artış göstermiştir. Net Satışlar 9A2015

Detaylı

<< Google-buzz.de - Reports >>

<< Google-buzz.de - Reports >> www.istanbulotoanahtar.com - İstanbul Oto Anahtar Araç Çilingir Araba Anahtarcı Oto Anahtarı İstanbul Oto Anahtar Araç Çilingir Araba Anahtarcı Oto Anahtarı İstanbul Oto çilingir 724 araba anahtarcı çilingirci

Detaylı

PAZARLAMA DERSİ. Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN

PAZARLAMA DERSİ. Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN PAZARLAMA DERSİ Yrd. Doç. Dr. Hasan ALKAN BÖLÜM:2 PAZARLAMAYI ETKİLEYEN MAKRO VE MİKRO DIŞ ÇEVRE FAKTÖRLERİ, Pazarlama Bilgi sistemi ve Pazar araştırmaları, PAZARLAMAYI ETKİLEYEN MAKRO VE MİKRO DIŞ ÇEVRE

Detaylı

MENGERLER OTOMOTİV GÖVDE LABORATUARI

MENGERLER OTOMOTİV GÖVDE LABORATUARI Motorlu Araçlar Teknolojisi Alanı içerisinde yer alan Otomotiv Gövde Dalının, yeni teknolojilere dayalı olarak geliştirilmesini sağlamak üzere atölyemiz, 2007 yılının Eylül ayında eğitim faaliyetine başlamıştır.

Detaylı

HABER BÜLTENİ. Haziran 2015

HABER BÜLTENİ. Haziran 2015 HABER BÜLTENİ Haziran 2015 OTOMOTİV SANAYİİ 2015 YILI OCAK-HAZİRAN DÖNEMİ SONUÇLARI ÖZET DEĞERLENDİRME PAZAR Haziran Ocak-Haziran KONULAR 2014 2015 (%) 2014 2015 (%) Toplam 108.101 124.451 15 564.077 667.592

Detaylı

Anna-Marie Baisden BMI Research Otomobil Analiz Şefi

Anna-Marie Baisden BMI Research Otomobil Analiz Şefi Otomotiv Sektöründe Küresel & Makro Görünüm Anna-Marie Baisden BMI Research Otomobil Analiz Şefi Gündem Otomotiv sektöründe küresel ve makro görünüm Global otomobil sektörüne yön veren başlıca trendler

Detaylı

ALTERNATÖR KONJEKTÖRLER

ALTERNATÖR KONJEKTÖRLER SNR-2750 Ürün Grubu: Bosch Tipi Volt: 14,5V 119734211 Kullanıldığı Yerler : MERCEDES-BENZ C180, E210, AUDIO PEUGEOT 306 BMW 316, 320, 520 SNR-2755 Ürün Grubu: Bosch Tipi Volt: 14,5V 145225 Kullanıldığı

Detaylı

TOFAŞ 2015 3. ÇEYREK ANALİST SUNUMU 05.11.2015 1

TOFAŞ 2015 3. ÇEYREK ANALİST SUNUMU 05.11.2015 1 TOFAŞ 2015 3. ÇEYREK ANALİST SUNUMU 05.11.2015 1 AJANDA 2015 3. Çeyrek Öne Çıkanlar Türk Otomotiv Sanayii Üretim ve Kapasite Kullanım Oranı Yurtiçi Pazar Gelişimi Tofaş Yurtiçi Pazar Gelişimi İhracat Pazar

Detaylı

BURSA DAKİ 250 BÜYÜK FİRMA VERİLERİNİN GENEL BİR DEĞERLEMESİ

BURSA DAKİ 250 BÜYÜK FİRMA VERİLERİNİN GENEL BİR DEĞERLEMESİ BURSA DAKİ 250 BÜYÜK FİRMA VERİLERİNİN GENEL BİR DEĞERLEMESİ Prof. Dr. Erol İyibozkurt ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ İ.İ.B.F. ÖĞRETİM ÜYESİ Bursa Ticaret ve Sanayi Odası 1997 yılında başlattığı Bursa daki 500 Büyük

Detaylı

Amerikalı İş Ortakları ile Büyüme Fırsatı

Amerikalı İş Ortakları ile Büyüme Fırsatı Amerikalı İş Ortakları ile Büyüme Fırsatı Michael Lally, Ticaret Müsteşarı Berrin Ertürk, Ticaret Ataşe Yardımcısı Nisan 2014 U.S. Commercial Service Ankara, Turkey Amerikan Ticaret Müsteşarlığı Misyonu

Detaylı

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM Prof. Dr. Yusuf ALPER 1. GENEL OLARAK İSTİHDAM Ekonomik faaliyetin toplumsal açıdan en önemli ve anlamlı sonuçlarından birini, yarattığı istihdam kapasitesi oluşturur.

Detaylı

Barbaros Demirci Genel Müdür

Barbaros Demirci Genel Müdür 1 21 YILI ISO ISTANBUL SANAYİ ODASI SIRALAMASINDA İLK 5 FİRMA İÇİNE GİREN PLASTİK FİRMALARININ DEĞERLENDİRMESİ Barbaros Demirci Genel Müdür 2 DEĞERLENDİRME KRİTERİ Rapor, ISO - Türkiye nin 5 Büyük Sanayi

Detaylı

Otomotiv Sanayii Genel ve İstatistik Bülteni General and Statistical Information Bulletin Of Automotive Manufacturers 2009 - II

Otomotiv Sanayii Genel ve İstatistik Bülteni General and Statistical Information Bulletin Of Automotive Manufacturers 2009 - II OTOMOTİV SANAYİİ DERNEĞİ AUTOMOTIVE MANUFACTURERS ASSOCIATION Otomotiv Sanayii Genel ve İstatistik Bülteni General and Statistical Information Bulletin Of Automotive Manufacturers 2009 - II OSD OICA Üyesidir

Detaylı

Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014

Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014 Tekstil-Hazır Giyim Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 2014 Sektöre Bakış Tekstil ve hazır giyim sektörleri, GSYH içinde sırasıyla %4 ve %3 paya sahiptir. Her iki sektör

Detaylı

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2016-25. 31 Mayıs 2016. Toplantı Tarihi: 24 Mayıs 2016

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2016-25. 31 Mayıs 2016. Toplantı Tarihi: 24 Mayıs 2016 Sayı: 2016-25 BASIN DUYURUSU 31 Mayıs 2016 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 24 Mayıs 2016 Enflasyon Gelişmeleri 1. Nisan ayında tüketici fiyatları yüzde 0,78 oranında artmış ve yıllık

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER. (Kasım 2015)

TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER. (Kasım 2015) TÜRKİYE EKONOMİSİ MAKRO EKONOMİK GÖSTERGELER (Kasım 2015) TEPAV Perakende Güven Endeksi-TEPE (Ağustos 2015) TEPE, Ekim ayında bir önceki aya ve geçen yılın aynı dönemine göre arttı. Geçtiğimiz 3 ayda işlerin

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ

AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ İZMİR TİCARET ODASI AVRUPA BİRLİĞİ OTOMOTİV SEKTÖRÜ Dilara SÜLÜN DIŞ EKONOMİK İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ AB MASASI ŞEFİ (TD) Mayıs 2006 AB OTOMOTİV SEKTÖRÜ AB, dünya otomotiv pazarının %35'ine sahiptir. Otomobil

Detaylı

ANA METAL SANAYİİ Hazırlayan Leyla DOLUN Kıdemli Uzman

ANA METAL SANAYİİ Hazırlayan Leyla DOLUN Kıdemli Uzman ANA METAL SANAYİİ Hazırlayan Leyla DOLUN Kıdemli Uzman 422 1. SEKTÖRÜN TANIMI Ana metal sanayii ISIC Revize 3 sınıflandırmasına göre, imalat sanayii alt ayrımında 27 no lu gruplandırma içinde yer almaktadır.

Detaylı

Otomotiv Sektörünün İktisadi Analizi" &" Yatay ve Dikey Yapılanma "

Otomotiv Sektörünün İktisadi Analizi & Yatay ve Dikey Yapılanma Otomotiv Sektörünün İktisadi Analizi & Yatay ve Dikey Yapılanma Şahin Ardıyok, LL.M., MBA ACTECON Danışmanlık A.Ş. Bilkent Üniversitesi ÖğreCm Görevlisi Bahadır Balkı, LL.M ACTECON Danışmanlık A.Ş. İstanbul

Detaylı

01 NİSAN 2012 TAVSİYE EDİLEN PERAKENDE SATIŞ FİYAT LİSTESİ ( IMPETUS REVO )

01 NİSAN 2012 TAVSİYE EDİLEN PERAKENDE SATIŞ FİYAT LİSTESİ ( IMPETUS REVO ) ( IMPETUS REVO ) Binek Otomobil Lastikleri 13" JANT 80 SERİSİ 12 Taksit 6 Taksit 4 Taksit 2 Taksit 218380 195/65R15 IMPETUS REVO 91H 185.0 175.0 167.5 165.0 155.0 218383 IMPETUS REVO 91V 185.0 175.0 167.5

Detaylı

2016/1 Fiyat Listesi

2016/1 Fiyat Listesi Subaru Forester Turbo 2009-2015 Subaru Forester, XV 2009-2015 Subaru Outback 2009-2015 Subaru Forester, XV, Levorg 2015-> Subaru Outback 2015-> Subaru BRZ 2010- > Honda CR-V 2013-2015 Honda Civic 2013-2015

Detaylı

Yatırımcı İlişkileri Sunumu 2015 1. Çeyrek Sonuçları Güncelleme: Mayıs 2015

Yatırımcı İlişkileri Sunumu 2015 1. Çeyrek Sonuçları Güncelleme: Mayıs 2015 Yatırımcı İlişkileri Sunumu 2015 1. Çeyrek Sonuçları Güncelleme: Mayıs 2015 D-AUTO Yatırımcı İlişkileri Sunumu - 41 2015 1 Gündem Doğuş Otomotiv / Değer Zinciri 2015 Makroekonomik Görünüm Otomotiv Pazarı

Detaylı

tepav Nisan2014 N201414 DEĞERLENDİRMENOTU DEVLET DESTEĞİ OLMADAN TEKNOLOJİ GELİŞTİRİLİR Mİ? Kore Otomobil Örneği 2

tepav Nisan2014 N201414 DEĞERLENDİRMENOTU DEVLET DESTEĞİ OLMADAN TEKNOLOJİ GELİŞTİRİLİR Mİ? Kore Otomobil Örneği 2 DEĞERLENDİRMENOTU Nisan214 N21414 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı İrem KIZILCA 1 Araştırmacı, Ekonomi Çalışmaları DEVLET DESTEĞİ OLMADAN TEKNOLOJİ GELİŞTİRİLİR Mİ? 2 Güney Kore dünyanın

Detaylı

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER g TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER TABLOLAR Tablo 1. TR63 Bölgesi Doğum Sayısının Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)... 1 Tablo 2. Ölümlerin Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)...

Detaylı