KONUT ELEKTRiK TALEP DENKLEMiNiN TAHMiNi: Türkiye Örneği, (*)

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KONUT ELEKTRiK TALEP DENKLEMiNiN TAHMiNi: Türkiye Örneği, 1950-1991 (*)"

Transkript

1 EKONOMİK YAKLAŞlM 71 KONUT ELEKTRiK TALEP DENKLEMiNiN TAHMiNi: Türkiye Örneği, (*) Rahmi YAMAK* * Bayram GÜNGÖR * * * GiRiŞ Bir çok ülkede olduğu gibi, Türkiye'de de konut elektrik tüketiminin toplam elektrik tüketimi içindeki nispi payı giderek artmaktadır. Şöyle ki, 1950 yılında 0.11 (75.1 GWh) olarak gerçekleşen bu pay, 1990 yılında, yılda ortalama 0.13'lük bir artışla, 0.20 ( GWh)'ye yükselmiştir. Bu özet karşılaştırmadan anlaşılacağı gibi, 2000'li yıllara girerken Türkiye'de konut elektrik tüketiminin daha da artacağı ve uygulanacak enerji politikaları açısından önemli bir yer tutacağı aşikardır. Uygulanacak enerji politikalarının arzu edilen yönde sonuç vermesi her şeyden önce konut elektrik talep elastikiyet değerlerinin doğru tahmin edilmesine bağlı olacaktır. Enerji talebi konusunda literatür oldukça zengindir. Ancak literatüre elektrik ve özellikle konut elektrik talebi açısından bakıldığında aynı şeyi söylemek mümkün değildir. Mevcut literatür konut elektrik talebinin genellikle elektrik fiyatlarına karşı inelastik, gelire karşı elastik olduğunu göstermektedir. Ramcharan (1990), Jamaika'nın dönemi için konut elektrik talebinin fiyat elastikiyetini hem kısa hem de uzun dönem için sıfır, kısa ve uzun dönem gelir elastikiyet değerleri için ise sırasıyla 1.21 ve 4.17 olarak tahmin etmiştir. Donatos ve Mergos (1991), yaptıkları çalışmada Yunanistan'ın konut elektrik talebinin kısa ve uzun dönem fiyat elastikiyetlerini sırasıyla ve olarak tahmin ederlerken, gelir açısından bu değerleri 0.53 ve 1.50 olarak elde etmişlerdir. Türkiye'nin konut elektrik talebini tahmin eden Akdeniz ve Demir (1991), kısa ve uzun dönem fiyat elastikiyet değerlerini sıfır, gelir elastikiyet değerlerini ise kısa dönem için O.55 uzun dönem için 2.05 olarak hesapladılar. Şahin (1994) ise Türkiye'nin şehirler konut elektrik talebinin kısa ve uzun dönem fiyat elastikiyetlerini Akdeniz ve Demir'deki gibi sıfır tahmin ederken, gelir elastikiyetini sırasıyla 0.34 ve 0.74 olarak tahmin etmiştir. Türkiye örneğini inceleyen bu iki çalışmanın ortak bulgusu, Türkiye'de konut elektrik talebinin kısa dönemde hem * Bu makale, Eylül 1997 tarihleri arasında düzenlenen ODTÜ Iktisat Kongresinde sunulmuş bildirinin gözden geçirilmiş şeklidir. ** Doç.Dr., Karadeniz Teknik Üniversitesi, I.I.B.F. Iktisat Bölümü. *** Arş.Gör., Karadeniz Teknik Üniversitesi, I.I.B.F. Iktisat Bölümü Ekonomik Yaklaşım, Cilt 9, Sayı 31, Kış 1998

2 72 Rahmi YAMAK, Bayram GÜNGÖR elektrik fiyatlarına hem de gelire karşı inelastik, uzun dönemde ise sadece elektrik fiyatlarına karşı inelastik olduğu yönündedir. Söz konusu çalışmaların farklı bulgusu ise, konut elektrik talebinin uzun dönem gelir elastikiyet değeri ile ilgilidir. Akdeniz ve Demir, elektrik talebini uzun dönemde gelire elastik, şahin ise inelastik bulmuştur. Konut elektrik talebinin çift logaritmik bir yapıda oluşturulduğu bu iki çalışmada talep fonksiyonuna giren değişkenierin ne bireysel ne de birlikteki zaman serisi özellikleri dikkate alınmadan standart EKK yönteminin uygulanmış olması, Türkiye açısından elde edilen bulguların güvenilirliğini tartışılabilir hale getirmektedir. Ekonometrik, özellikle de regresyon analizlerinde değişkenierin zaman serisi özelliklerinin dikkate alınmadan kullanılmasının ortaya çıkaracağı problemler, Granger ve Newbold (1974) tarafından ortaya konmuştur. Bu çalışmanın amacı, döneminde, Türkiye'de konut elektrik talebinin fiyat ve gelir elastikiyetlerini kısa ve uzun dönemler itibariyle tahmin etmektir. Çalışmada, Hunt ve Manning (1989), Bentzen ve Engsted (1993)'in metodolojisi kapsamında uzun dönem elastikiyetler için ko-entegrasyon, kısa dönem elastikiyetler için hata düzeltme yöntemi kullanılmıştır. YÖNTEM VE VERi SETi Literatürde konut elektrik talep denklemi genel olarak aşağıdaki gibi oluşturulmaktadır. (1) Denklemde, Q; konut elektrik tüketim miktarını (Gwh), Y; reel geliri (1968 yılı fiyatlarıyla Gayri Safi Yurtiçi Hasıla), P; konutlarda kullanılan elektrik eneıjisinin fiyat endeksini (1968 yılı fiyatlarıyla), APl; konut fuel-oil fiyat endeksini ( 1968 yılı fiyatlarıyla), AP2; kömür fiyat endeksini (1968 yılı fiyatlarıyla) temsil etmektedir. Bu denklemde yer alan elektrik talep miktarı (Q) ile reel gelir (Y), nüfusa (N) bölünürse, kişi başına düşen elektrik talep denklemine ulaşılır. Bu çalışmada yukarıda verilen (1) ve (2) nolu spesifikasyonlardaki tek tip talep denklemi yerine bağımlı ve bağımsız değişken seçimine göre dokuz ayrı talep denkleminin oluşturulması uygun görülmüş ve her birinin ekonometrik özelliklere uygunluğu üzerinde ayrı ayrı durularak en uygun olan ya da olanlar seçilmiştir. Talep denklemlerine En Küçük Kareler (EKK) yöntemini uygulamadan önce ekonometrik bir gereksinim olarak talep denklemlerine giren her bir değişkenin zaman serisi özellikleri belirlenmiştir. Serilerin bireysel zaman serisi özellikleri Dickey-Fuller (1979) durağanlik testleri ile gerçekleştirilmiştir. Bireysel serilerin durağanlık dereceleri belirlendikten sonra en az birinci ve aynı derecede entegre olan seriterin uzun dönemde birlikte hareket edip etmedikleri, diğer bir ifadeyle uzun dönem ilişkilerinin istikrarlı olup olmadığı Engle-Granger (1987) ko-entegrasyon yöntemiyle belirlenmiştir. (2)

3 EKONOMİK YAKLAŞlM 73 Değişkenierin tümüne ilişkin veriler Şahin (1994)'den alınmıştır. Veriler yıllık olup dönemini kapsamaktadır. BULGULAR VE OEGERLENOiRME Tablo 1, değişkenierin gerek logaritmik seviyeleri gerekse logaritmik değerlerinin birinci devresel farkları için hesaplanan ADF-t istatistiklerini rapor etmektedir. ADF-t istatistiklerinin yanındaki köşeli parantez içindeki değerler ADF regresyon denklemindeki bağımlı değişken gecikmesinin optimal uzunluğunu göstermektedir. Gecikme uzunlukları, Akaike Bilgi Kriterine göre hesaplanmıştır. Optimal gecikme uzunluğu seçiminde maksimum uzunluk 5 yıl kabul edilmiştir. Tablodan da görüldüğü gibi, nüfus dışındaki değişkenierin her biri için trendli ve trendsiz hesaplanan ADF-t istatistiği tablo kritik değerinden büyük çıkmış ve dolayısıyla değişkenierin seviyelerinde durağan olmadığı anlaşılmıştır. Nüfus değişkeni için koşulan trendsiz ADF regresyon denklemi sonucuna göre, bu değişkenin seviyesinde durağan olduğu görülmüştür. Ancak, serinin sahip olduğu trend dikkate alındığında seviyede durağan olmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle, nüfus serisinin diğer seriler gibi seviyesinde durağan olmadığı kabul edilmiştir. Seviyelerinde durağan olmayan serilerin birinci devresel farkları için hesaplanan ADF-t istatistikleri, seriterin birinci farklarında durağan diğer bir ifadeyle birinci derecede entegre olduklarına işaret etmiştir. Tablo 1 ADF Test ıstatistikleri Değişken Trendsiz Trendli LogQ [O] [O] LogP [O] [O] LogY [O] [O] Log N a [1] [1] Log (Q/N) [O] [O] Log (YlN) [O] [O] Log APl [1] [1] Log AP [1] [1].1 Log Q a [O] a [O].1 Log P a [O] a [O].1 Log Y a [O] a [O].1 Log N [5] b [4].1 Log (Q/N) a [O] a [O] tl. Log (Y/N) a [O] a [O] tl. Log API a [O] b [O] tl. Log AP a [O] a [O] Not: a;b; ADF-t istatistiğin sırasıyla 0.01, 0.05, seviyesinde anlamlı olduğunu göstermektedir. ADF - t istatistiklerinin tablo kritik değerleri, trendsizlerde (n=50) 0.01 için -3.58, 0.05 için -2.93, trendiilerde 0.01 için -4.15, 0.05 için -3.50'dir (Fuller; 1976,Tablo , s. 373). Köşeli parantez içi değerler ADF regresyon denklemindeki gecikme sayısını göstermektedir.

4 74 Rahmi YAMAK, Bayram GÜNGÖR Elektrik talep denklemine giren değişkenierin tümü birinci derecede entegre olduklarına göre, oluşturulan talep denklemlerine ko-entegrasyon analizinin uygulanma şartı sağlanmıştır. Bağımlı ve bağımsız değişken ölçütüne göre oluşturulan 9 ayrı talep denkleminin ko-entegrasyon test sonuçları Tablo 2'de verilmiştir. Bu tablonun son sütununda Engle-Granger ko-entegrasyon yönteminde hesaplanan ADF-t istatistikleri bulunmaktadır. Bu istatistikierin Engle-Yoo tablo kritik değerleriyle karşılaştırılması sonucu 9 ayrı modelin 3'ünde istikrarlı uzun dönem ilişkisine rastlanmıştır. Ko-entegre olan talep denklemleri tablodan da görüleceği gibi, model 2, 3 ve 7'dir. Sadece bu üç model için hesaplanan ADF-t istatistikleri anlamlı çıkmıştır. Geri kalan modellerde uzun dönem ilişkiler istatistiksel olarak anlamlı çıkmamıştır. Bu nedenle uzun dönem konut elektrik talep denklemi olarak model 2,3 ve 7 seçilmiştir. Model 2 olarak tanımlanan denklemde toplam konut elektrik tüketim miktarı denklemin bağımlı değişkenini temsil ederken, nüfus, reel gelir, elektrik fiyatı ve hata düzeltme terimi ile konut elektrik tüketim miktarının bir dönemlik gecikmeleri denklemin açıklayıcı değişkenlerini temsil etmektedir. Model 2'nin sağ tarafındaki açıklayıcı değişkenlerden nüfusun model ışığında bırakılması neticesinde oluşan yeni talep denklemi model 3 olarak tanımlanmaktadır. Model 7'nin temsil ettiği talep denkleminde kişi başına düşen konut elektrik tüketimi denklemin bağımlı değişkenini, kişi başına düşen reel gelir, konut elektrik fiyatı ve hata düzeltme terimi ile kişi başına düşen konut elektrik tüketim miktarının bir dönemlik gecikmeleri denklemin bağımsız değişkenlerini oluşturmaktadır. Uzun dönem talep denklemi, çift logaritmik yapıda olduğundan tahmin edilen parametreler doğrudan uzun dönem elastikiyetler olarak yorumlanmıştır. Uzun dönem fiyat elastikiyet katsayısı, model2'de ı, model3'te ve model 7'de ı olarak tahmin edilmiştir. Değer itibariyle birbirlerine oldukça yakın olan bu elastikiyet katsayıları her üç modelde de istatistiksel olarak %ı seviyesinde anlamlı bulunmuştur. Uzun dönem gelir elastikiyeti ise, model 2'de 0.672, model 3'te ve model 7'de olarak tahmin edilmiştir. Uzun dönem fiyat elastikiyeti gibi gelir elastikiyeti de her üç modelde istatistiksel olarak %ı seviyesinde anlamlı çıkmıştır. Tablo 2'de verilen 9 ayrı talep denklem spesifikasyanun sadece 3'ünde ko-entegrasyon ilişkisine rastlandığı için çalışmada kısa dönem talep denklemi sadece bu 3 spesifikasyon için tahmin edilmiştir. istikrarlı uzun dönem ilişkisine rastlanan spesifikasyonların kısa dönem ilişkileri hata düzeltme yöntemiyle tahmin edilmiştir. Söz konusu spesifikasyonların optimal gecikme uzunluklarıyla birlikte hata düzeltme modelleri aşağıda gibi oluşmuştur. Hata düzeltme modellerindeki gecikme uzunlukları Akaike Bilgi Kriterine göre tespit edilmiştir. M3. ~log (Q 1 N)t = a 0 + a 1 +~log (Q 1 N)t-ı + a2 RESt-ı+ a3 ~log Pt + a 4 ~ log (Y 1 N)t

5 ı c-.~--~ ~---- ~------~-~ Tablo 2 Engle-Granger Ko-entegrasyon Test ıstatistikleri Model Sabit Trend Log Y LogP Log N Log (Y/N) Log APl Log AP2 R2 ADF- t ı LogQ a a a (0.477) (0.029) (0.049) 2 LogQ a a a a (2.112) (0.205) (0.033) (0.430) 3 LogQ a a a (2.45) (O.Ol 1) (0.224) (0.041) 4 LogQ a a a a (0.436) (0.037) (0.053) (0.057) 5 LogQ a a a (0.503) (0.030) (0.064) (1.35) 6 Log (Q/N) a b a (0.336) (0.074) (0.081) 7 Log (Q/N) a a a a (0.240) (0.006) (0.037) (0.224) 8 Log (Q/N) a b a a (0.367) (0.071) (0.089) (0.073) 9 Log (Q/N) a b a b (0.409) (0.086) (0.075) (0.082) Not: a;b;c, ilgili parametrenin veya istatistiğin sırasıyla 0.01, 0.05 ve O.lO seviyelerinde anlamlı olduğunu göstermektedir. ADF-t istatistiğinin tablo kritik değeri model I,3,6,7'de o.oı için 4.45, 0.05 için 3.73, O.lO için 3.36, geri kalan modellerde 0.01 için 4.61, 0.05 için 3.98, 0.10 için 3.67'dir. (Engle ve Yoo; 1987, Tablo 3). Parantez içi değerler, parametrelerint-istatistiklerini ifade etmektedir. 1'11 ~ ~ s: ~ ~ ~ en 3!... U1

6 76 Rahmi YAMAK, Bayram GÜNGÖR Hata düzeltme modellerinin EKK yöntemi altında elde edilen istatistiksel sonuçları tablo 3'de sunulmuştur. Gerek talep denkleminin diagnostik testler gerekse parametrelerin işaretleri ve anlamlılıkları açısından üç model de yakın sonuçlar vermiştir. Her üç modelde de hata düzeltme terimin katsayısı negatif ve istatistiksel olarak % 1 seviyesinde anlamlı bulunmuştur. Bu terim, Türkiye'de kısa dönem konut elektrik tüketiminin uzun dönem seviyesine yaklaşık 7-8 ay kadarlık bir süreyle ulaştığını ifade etmektedir. Aynı zamanda üç modelde de kısa dönem fiyat elastikiyet değeri beklenildiği gibi negatif ve istatistiksel olarak %10 seviyesinde anlamlı çıkmıştır. Ne var ki, beklenen istatistiksel anlamlılık gelir elastikiyet değerleri için bulunamamıştır. Her ne kadar gelir elastikiyet değerleri pozitif ise de, istatistiksel olarak sıfırdan farksız çıkmıştır. Gerek ko-entegrasyon gerekse hata düzeltme modellerinden elde edilen fiyat ve gelir elastikiyet değerleri tablo 4'te özetlenmiştir. Tablo 3 Hata Düzeltme Modelleri Model2 Model3 Model 7 ao a a (0.082) (2.729) (3.056) aı b b b (2.508) (2.469) (2.531) a a a a (4.382) (4.215) (4.171) a c c c (1.873) (1.842) (1.886) a (0.701) (1.239) (1.063) as (0.893) R F-statistic a a a Durbin's h-statistic LM(4) ARCH(4) Not: a;b;c, ilgili parametrenin veya istatistiğin sırasıyla 0.01, 0.05, 0.1 O seviyelerinde anlamlı olduğunu göstermektedir. Parantez içi değerler, ilgili parametrenin t-istatistiğini temsil etmektedir. LM(4); dördüncü derece otokorelasyon tespiti için Lagrange Çarpan istatistiğini, ARCH(4); dördüncü derece otoregresif şartlı heteroskedastisity (değişen varyans) test istatistiğini göstermektedir.

7 EKONOMiK YAKLAŞlM 77 Tablo 4 Kısa ve Uzun Dönem Elastikiyet Değerleri Elastikiyet Model2 Model3 Model? Fiyat Gelir Kısa Dönem c -o.ıosc -0.1Q7C UzunDönem a a a KısaDönem UzunDönem 0.672a 0.792a o.noa Not: a;c, ilgili elastikiyet değerinin sırasıyla 0.01 ve 0.1 O seviyesinde anlamlı olduğunu göstermektedir. SONUÇ Bu çalışmada, Türkiye'de konut elektrik talep denkleminde yer alan serilerin bireysel ve birlikteki zaman serisi özellikleri dikkate alınarak kısa ve uzun dönem elastikiyetleri tahmin edilmiştir. Durağanlık test sonuçlarnda, tüketim, fiyat ve gelir serilerinin birinci derecede entegre oldukları görülmüştür. Ayrıca Engle-Granger ko-entegrasyon tekniğinin uygulanması sonucu üzerinde çalışılan serilerin uzun dönemde birlikte hareket ettikleri tespit edilmiştir. Hata düzeltme modelinde kısa dönem konut elektrik talebinin fiyat ve gelire karşı inelastik olduğu görülmüştür. Ayrıca gelir elastikiyeti istatistiksel olarak anlamsız çıkmıştır. Fiyat elastikiyeti istatistiksel olarak anlamlı bulunmuş, ancak değer itibariyle sıfıra yakın çıkmıştır. Ko-entegrasyon denkleminde ise, uzun dönem konut elektrik talebinin sadece gelire e lastik olduğu görülmüştür. Fiyat elastikiyet katsayısının mutlak değeri ise kısa dönemdekinden daha büyük çıkmıştır. Türkiye'de kısa dönem konut elektrik talebinin fiyat ve gelire karşı inelastik olması, bu dönemde olası fiyat ve gelir değişmelerinin elektrik talebi üzerindeki etkilerinin sınırlı kalacağının bir göstergesidir. Kısa döneme ilişkin sonuçların bu yönde çıkmış olması beklentiler doğrultusundadır. Bir kere, kısa dönemde konutlarda kullanılan elektrik enerjisinin ikamesi hemen hemen yok denecek kadar azdır. Bu nedenle, değişen ve özellikle artan elektrik fiyatları karşısında bireylerin konutlarında kullandıkları elektrik miktarını hissedilir bir şekilde azaltınaları münıkün değildir. Diğer taraftan konutlarda tüketilen elektrik miktarı, kullanılan dayanıklı araç ve gereçlerin (buzdolabı, televizyon, çamaşır makinası v.b.) varlığına fonksiyondur. Bu araç ve gereçlerin talebi uzun dönemli gelire fonksiyon olduğundan, kısa dönemde gerçekleşecekşir gelir değişmeleri karşısında elektrik tüketim miktarının anlamlı bir şekilde değişmesini beklemek münıkün değildir. Çalışmanın uzun dönemli bulguları elektrik talebinin gelire karşı elastik, fiyata karşı ise inelastik olduğunu söylemekdir. Uzun dönemde elektrik talebinin gelire karşı elastik olmasının en önemli nedeni yukarıda bahsedildiği gibi, elektrik tüketim miktarının ana belirleyicisi olan dayanıklı araç ve gereçlere olan talebin uzun dönemde gelire karşı elastik olmasıdır.

8 78 Rahmi YAMAK, Bayram GÜNGÖR KAYNAKÇA AKDENğZ, H.A. ve DEMİR, H. (1991), "Enerji-Ekonomi Etkileşiminin Analizi", Dokuz Eylül Üniversitesi I.I.B.F. Dergisi, 6, BENTZEN, J. and ENGSTED, T. (1993), "Short-and Long-Run Elasticities in Energy Demand: A Cointegration Approach", Energy Economics, January, DICKEY, D. and FULLER, W. A. (1979), "Distribution of Estimates for Autoregressive Time Series with U nit Root", Journal of the American Statistical Association, 74, DONATOS, G.S. and MERGOS, G.J. (1991), "Residential Demand for Electricity: The Case of Greece", Energy Economics, January, ENGLE, R.E. and YOO, B.S. (1987), "Forecasting and Testing In Co-Integrated Systems", Journal of Econometrics, 35, ENGLE, R.E. and GRANGER, C.W. (1987), "Cointegration and Error Correction: Representation, Estimation and Testing", Econometrica, 55, FULLER, W.A. (1976), Introduction to Statistical Time Series, Wiey, New York. GRANGER, C.W. and NEWBOLD, P. (1974), "Spurious Regressions in Econometrics", Journal of Econometrics, 2, HUNT, L. and MANNING, N. (1989), "Energy Price-and Income- Elasticities of Demand for the UK Using the Cointegration Procedure", Scottish Journal of Political Economy, 36, RAMCHARRAN, H. (1990), "Electricity Consumption and Economic Growth in Jamaica", Energy Economics, January, ŞAHİN, V. (1994), Enerji Sektöründe Geleceğe Bakış: Arz, Talep ve Politikalar, Türk Sanayicileri ve işadamları Derneği, Yayın No. TöSİAD-T/ 94, , İstanbul. ABSTRACT ESTIMA TING RESIDENT/AL DEMAND FOR ELECTR/CITY: THE CASE OF TURKEY, Short-and long-run residential electricity demand elasticities were estimated for the period of Short-run elasticities were estimated by error-correction model while long-run elasticities were estimated by co-integration regression. It was determined taht in Turkey residential sh ort-and long-run own-price elasticities are -0.ll and -0.33, respectively. S imilar results were found for income. The estimated short-and long-run ineome elasticities are O.30 and O.79, respectively.

TÜRKİYE NİN NET PETROL İTHALATININ FİYAT VE GELİR ESNEKLİKLERİ: ARDL MODELLEME YAKLAŞIMI İLE EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ

TÜRKİYE NİN NET PETROL İTHALATININ FİYAT VE GELİR ESNEKLİKLERİ: ARDL MODELLEME YAKLAŞIMI İLE EŞBÜTÜNLEŞME ANALİZİ Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, Cilt 9, Sayı 18, 2013 Int. Journal of Management Economics and Business, Vol. 9, No. 18, 2013 TÜRKİYE NİN NET PETROL İTHALATININ FİYAT VE GELİR ESNEKLİKLERİ:

Detaylı

Türkiye de Tarımsal Üretim ile Tarımsal Kredi Kullanımı Arasındaki Nedensellik İlişkisi

Türkiye de Tarımsal Üretim ile Tarımsal Kredi Kullanımı Arasındaki Nedensellik İlişkisi Araştırma Makalesi / Research Article Iğdır Üni. Fen Bilimleri Enst. Der. / Iğdır Univ. J. Inst. Sci. & Tech. 4(1): 67-72, 2014 Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Iğdır University Journal

Detaylı

RASYONEL BEKLENTİLER-YAŞAM BOYU SÜREKLİ GELİR HİPOTEZİNİN TESTİ

RASYONEL BEKLENTİLER-YAŞAM BOYU SÜREKLİ GELİR HİPOTEZİNİN TESTİ Ekonometri ve İstatistik Sayı:11 2010 90 99 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ RASYONEL BEKLENTİLER-YAŞAM BOYU SÜREKLİ GELİR HİPOTEZİNİN TESTİ YRD. DOÇ. DR. UĞUR SİVRİ

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU İLE DIŞ TİCARET HADDİ VE

REEL DÖVİZ KURU İLE DIŞ TİCARET HADDİ VE REEL DÖVİZ KURU İLE DIŞ TİCARET HADDİ VE BİLEŞE LERİ ARASI DAKİ UZU DÖ EM İLİŞKİ Yrd.Doç.Dr. Hüseyin GÜRBÜZ * Yrd.Doç.Dr. Kamil ÇEKEROL ** ÖZET Bu makalede, döviz kuru değişiklikleri ile ticaret hadleri

Detaylı

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ ÇEŞİTLERİ VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN EKONOMETRİK BİR ANALİZİ

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ ÇEŞİTLERİ VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN EKONOMETRİK BİR ANALİZİ TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ ÇEŞİTLERİ VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİNİN EKONOMETRİK BİR ANALİZİ Doç.Dr. Muhsin KAR * Arş.Grv. Esra KINIK ** Özet Enerji ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki araştırmacıların

Detaylı

TÜRKİYE DE ELEKTRİK ENERJİSİ TALEBİ VE ELEKTRİK TÜKETİMİ İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ

TÜRKİYE DE ELEKTRİK ENERJİSİ TALEBİ VE ELEKTRİK TÜKETİMİ İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ SÜ İİBF Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi 07 TÜRKİYE DE ELEKTRİK ENERJİSİ TALEBİ VE ELEKTRİK TÜKETİMİ İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ Murat NİŞANCI * Özet Bu çalışmada Türkiye de elektrik talebi

Detaylı

KONUT SEKTÖRÜNÜN ELEKTRİK TALEBİ: TÜRKİYE İÇİN TALEP TAHMİNİ VE ÖNGÖRÜ. Prof. Dr. Muammer YAYLALI. Yrd. Doç. Dr. Fuat LEBE

KONUT SEKTÖRÜNÜN ELEKTRİK TALEBİ: TÜRKİYE İÇİN TALEP TAHMİNİ VE ÖNGÖRÜ. Prof. Dr. Muammer YAYLALI. Yrd. Doç. Dr. Fuat LEBE 119 KONUT SEKTÖRÜNÜN ELEKTRİK TALEBİ: TÜRKİYE İÇİN TALEP TAHMİNİ VE ÖNGÖRÜ Prof. Dr. Muammer YAYLALI Erzurum Teknik Üniversitesi, muammer.yaylali@erzurum.edu.tr Yrd. Doç. Dr. Fuat LEBE Adıyaman Üniversitesi,

Detaylı

Sığır Sayısı, Süt Üretimi ve Süt Fiyatı Arasındaki Uzun Dönem İlişkisinin Belirlenmesi: 1980-2013 Dönemi-Türkiye Örneği

Sığır Sayısı, Süt Üretimi ve Süt Fiyatı Arasındaki Uzun Dönem İlişkisinin Belirlenmesi: 1980-2013 Dönemi-Türkiye Örneği Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi http://dergi.siirt.edu.tr/index.php/ziraat Araştırma Makalesi / Research Article Turk J Agric Res (2014) 1: 196-202 TÜTAD ISSN: 2148-2306 Sığır Sayısı, Süt Üretimi

Detaylı

PETROL PRICE DEVELOPMENTS IN THE ANALYSIS OF THE EFFECTS OF TURKEY'S CURRENT ACCOUNT DEFICIT

PETROL PRICE DEVELOPMENTS IN THE ANALYSIS OF THE EFFECTS OF TURKEY'S CURRENT ACCOUNT DEFICIT Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Y.2009, C.14, S.3 s.289-299. Suleyman Demirel University The Journal of Faculty of Economics and Administrative Sciences Y.2009,

Detaylı

TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜNDE KARLILIK VE MAKRO EKONOMİK DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİ

TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜNDE KARLILIK VE MAKRO EKONOMİK DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİ TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜNDE KARLILIK VE MAKRO EKONOMİK DEĞİŞKENLERLE İLİŞKİSİ Canan DAĞIDIR Marmara Üniversitesi Bankacılık ve Sigortacılık Enstitüsü Göztepe Kampüsü İbrahim Üzümcü Binası Kadıköy/İstanbul

Detaylı

Nominal Faiz Oranı-Genel Fiyat Düzeyi İlişkisinin Gibson Paradoksu Çerçevesinde Analizi

Nominal Faiz Oranı-Genel Fiyat Düzeyi İlişkisinin Gibson Paradoksu Çerçevesinde Analizi Nominal Faiz Oranı-Genel Fiyat Düzeyi İlişkisinin Gibson Paradoksu Çerçevesinde Analizi Banu TANRIÖVER * Nebiye YAMAK ** Öz Çalışmada Türkiye ekonomisi için Gibson paradoksunun varlığının sınanması ve

Detaylı

CAGAN'IN PARA TALEBi MODELi VE UYUMLU (AD APT if)

CAGAN'IN PARA TALEBi MODELi VE UYUMLU (AD APT if) EKONOMIK Y AKLAŞIM 93 CAGAN'IN PARA TALEBi MODELi VE UYUMLU (AD APT if) BEKLEYiŞLERiN TESTi: TÜRKiYE ÖRNEGi I. Giriş K1vdCJm Metin İlker Muslu Cagan (1956) para talebi fonksiyonunu tanırularken enflasyonist

Detaylı

TÜRK İMALAT SANAYİİ NDE UZUN DÖNEM ÜCRET-FİYAT-İSTİHDAM İLİŞKİLERİNİN EKONOMETRİK OLARAK İNCELENMESİ. Kıvılcım METİN* Şenay ÜÇDOĞRUK** ÖZET

TÜRK İMALAT SANAYİİ NDE UZUN DÖNEM ÜCRET-FİYAT-İSTİHDAM İLİŞKİLERİNİN EKONOMETRİK OLARAK İNCELENMESİ. Kıvılcım METİN* Şenay ÜÇDOĞRUK** ÖZET TÜRK İMALAT SANAYİİ NDE UZUN DÖNEM ÜCRET-FİYAT-İSTİHDAM İLİŞKİLERİNİN EKONOMETRİK OLARAK İNCELENMESİ Kıvılcım METİN* Şenay ÜÇDOĞRUK** ÖZET Bu çalışmada 1962-1992 yılları arasında Türk İmalat Sanayiinde

Detaylı

PETROL FİYAT RİSKİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ: TÜRKİYE DE ENERJİ SEKTÖRÜ ÜZERİNDE BİR UYGULAMA

PETROL FİYAT RİSKİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ: TÜRKİYE DE ENERJİ SEKTÖRÜ ÜZERİNDE BİR UYGULAMA Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 24, Sayı: 4, 2010 297 PETROL FİYAT RİSKİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ: TÜRKİYE DE ENERJİ SEKTÖRÜ ÜZERİNDE BİR

Detaylı

TÜRKİYE DE KAMU-ÖZEL İMALAT SANAYİNDE ÜCRET VE İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİ İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE KAMU-ÖZEL İMALAT SANAYİNDE ÜCRET VE İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİ İLİŞKİSİ Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi,10(1) TÜRKİYE DE KAMU-ÖZEL İMALAT SANAYİNDE ÜCRET VE İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİ İLİŞKİSİ Salih Türedi Karadeniz Teknik Üniversitesi SBE-İktisat Harun TERZİ

Detaylı

Türkiye de Reel Döviz Kuru, Tarımsal İhracat ve Tarımsal İthalat Arasındaki Nedensellik İlişkisi

Türkiye de Reel Döviz Kuru, Tarımsal İhracat ve Tarımsal İthalat Arasındaki Nedensellik İlişkisi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ www.dergipark.gov.tr/turkjans Türkiye de Reel Döviz Kuru, Tarımsal İhracat ve Tarımsal İthalat Arasındaki Nedensellik İlişkisi Ergün ŞİMŞEK Amasya Üniversitesi Amasya

Detaylı

PETROL FİYAT RİSKİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ: TÜRKİYE DE ENERJİ SEKTÖRÜ ÜZERİNDE BİR UYGULAMA

PETROL FİYAT RİSKİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ: TÜRKİYE DE ENERJİ SEKTÖRÜ ÜZERİNDE BİR UYGULAMA Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 24, Sayı: 4, 2010 297 PETROL FİYAT RİSKİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ: TÜRKİYE DE ENERJİ SEKTÖRÜ ÜZERİNDE BİR

Detaylı

TÜRKİYE DE ENERJİ TÜKETİMİ, EKONOMİK BÜYÜME VE CARİ AÇIK İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE ENERJİ TÜKETİMİ, EKONOMİK BÜYÜME VE CARİ AÇIK İLİŞKİSİ TÜRKİYE DE ENERJİ TÜKETİMİ, EKONOMİK BÜYÜME VE CARİ AÇIK İLİŞKİSİ Rüstem YANAR Yrd.Doç.Dr., Gaziantep Üniv. İİBF, İktisat Bölümü E-posta: yanar@gantep.edu.tr Güldem KERİMOĞLU Gaziantep Üniv. SBE E-posta:

Detaylı

TÜRKĐYE NĐN ENERJĐ TALEBĐNĐ BELĐRLEYEN ETKENLER

TÜRKĐYE NĐN ENERJĐ TALEBĐNĐ BELĐRLEYEN ETKENLER TÜRKĐYE NĐN ENERJĐ TALEBĐNĐ BELĐRLEYEN ETKENLER Elif AKBOSTANCI * Gül Đpek TUNÇ * Serap TÜRÜT-AŞIK * * Orta Doğu Teknik Üniversitesi Đktisat Bölümü ÖZET Fosil yakıtların kısıtlılığı, çevreye olan olumsuz

Detaylı

Türkiye de Ekonomik Büyüme ve Turizm İlişkisi Üzerine Ekonometrik Analiz

Türkiye de Ekonomik Büyüme ve Turizm İlişkisi Üzerine Ekonometrik Analiz MPRA Munich Personal RePEc Archive Türkiye de Ekonomik Büyüme ve Turizm İlişkisi Üzerine Ekonometrik Analiz Alper Aslan Erciyes Üniversitesi, İİBF, İktisat Bölümü 2008 Online at http://mpra.ub.uni-muenchen.de/10611/

Detaylı

AZERBAYCAN DA FĠYATLAR GENEL DÜZEYĠ VE DÖVĠZ KURU ĠLĠġKĠSĠ

AZERBAYCAN DA FĠYATLAR GENEL DÜZEYĠ VE DÖVĠZ KURU ĠLĠġKĠSĠ H.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt 29, Sayı 1, 2011, s. 1-19 AZERBAYCAN DA FĠYATLAR GENEL DÜZEYĠ VE DÖVĠZ KURU ĠLĠġKĠSĠ Seymur AGHAYEV Öz Çalışmada 1995: 01 2010: 04 dönemine ait aylık

Detaylı

Parasal Belirsizliğin İMKB de Faaliyet Gösteren Şirketler Üzerine Etkisi

Parasal Belirsizliğin İMKB de Faaliyet Gösteren Şirketler Üzerine Etkisi Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi International Journal of Alanya Faculty of Business Yıl:2013, C:5, S:1, s. 147-153 Year:2013, Vol:5, No:1, s. 147-153 Parasal Belirsizliğin İMKB de Faaliyet

Detaylı

Tüketici ve Üretici Fiyat Endekslerinde Fiyat Geçişkenliği: Alt Sektörler

Tüketici ve Üretici Fiyat Endekslerinde Fiyat Geçişkenliği: Alt Sektörler Çukurova Üniversitesi İİBF Dergisi Cilt:16.Sayı:2.Aralık 2012 ss.65-81 Tüketici ve Üretici Fiyat Endekslerinde Fiyat Geçişkenliği: Alt Sektörler Price Transmission between Consumer and Producer Price Indices:

Detaylı

Türkiye nin Fasıllara Göre İthalat Talep Fonksiyonunun Ekonometrik Tahmini

Türkiye nin Fasıllara Göre İthalat Talep Fonksiyonunun Ekonometrik Tahmini Çukurova Üniversitesi İİBF Dergisi Cilt:16.Sayı:2.Aralık 2012 ss.95-110 Türkiye nin Fasıllara Göre İthalat Talep Fonksiyonunun Ekonometrik Tahmini Econometric Estimation of Sectoral Import Demand Function

Detaylı

TÜKETİCİ KREDİLERİ VE CARİ AÇIK ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Alınış Tarihi: 16 Ocak 2015 Kabul Tarihi: 15 Mart 2015

TÜKETİCİ KREDİLERİ VE CARİ AÇIK ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Alınış Tarihi: 16 Ocak 2015 Kabul Tarihi: 15 Mart 2015 Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 29, Sayı: 2, 2015 407 TÜKETİCİ KREDİLERİ VE CARİ AÇIK ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Cüneyt KILIÇ Alınış Tarihi: 16 Ocak 2015 Kabul Tarihi:

Detaylı

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 13, Sayı 2, 2012 1

C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 13, Sayı 2, 2012 1 C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 13, Sayı 2, 2012 1 TÜRKİYE DE KÂĞIT TÜKETİMİ İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: EŞBÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK ANALİZİ Ali Rıza SANDALCILAR * Özet Bu çalışmanın

Detaylı

Ülke Riski Bileşenlerinin Bankacılık ve Reel Sektör Üzerine Etkileri: Türkiye Örneği, 1993-2015

Ülke Riski Bileşenlerinin Bankacılık ve Reel Sektör Üzerine Etkileri: Türkiye Örneği, 1993-2015 Çukurova Üniversitesi İİBF Dergisi Cilt:19. Sayı:2. Aralık 2015 ss.151-171 Ülke Riski Bileşenlerinin Bankacılık ve Reel Sektör Üzerine Etkileri: Türkiye Örneği, 1993-2015 The Effects of Country Risk Components

Detaylı

Türkiye de Kamu Harcamaları ve Büyüme İlişkisi: Sınır Testi Yaklaşımı

Türkiye de Kamu Harcamaları ve Büyüme İlişkisi: Sınır Testi Yaklaşımı Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2009 13 (1): 301-314 Türkiye de Kamu Harcamaları ve Büyüme İlişkisi: Sınır Testi Yaklaşımı Selim BAŞAR (*) Hayati AKSU (**) M. Sinan TEMURLENK (***)

Detaylı

Şehnaz BAKIR YĐĞĐTBAŞ

Şehnaz BAKIR YĐĞĐTBAŞ TÜRKĐYE DE ÖZEL SEKTÖR ĐŞLETME KREDĐLERĐNĐN BELĐRLEYĐCĐLERĐ ÖZ Şehnaz BAKIR YĐĞĐTBAŞ Makalede özel sektör işletme kredilerinin belirleyicileri olarak ekonomik faaliyet ve faiz oranları seçilmektedir. Banka

Detaylı

ENFLASYON VE NOMİNAL FAİZ ORANLARI ARASINDAKİ UZUN DÖNEM İLİŞKİNİN FİSHER HİPOTEZİ ÇERÇEVESİNDE TEST EDİLMESİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1

ENFLASYON VE NOMİNAL FAİZ ORANLARI ARASINDAKİ UZUN DÖNEM İLİŞKİNİN FİSHER HİPOTEZİ ÇERÇEVESİNDE TEST EDİLMESİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1 Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 7, Sayı: 4, 013 368 ENFLASYON VE NOMİNAL FAİZ ORANLARI ARASINDAKİ UZUN DÖNEM İLİŞKİNİN FİSHER HİPOTEZİ ÇERÇEVESİNDE TEST EDİLMESİ: TÜRKİYE

Detaylı

PETROL FİYATLARI İLE BIST 100 ENDEKSİ KAPANIŞ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ

PETROL FİYATLARI İLE BIST 100 ENDEKSİ KAPANIŞ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ PETROL FİYATLARI İLE BIST 100 ENDEKSİ KAPANIŞ FİYATLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ Arzu ÖZMERDİVANLI Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu, Muhasebe ve Vergi Bölümü Özet: Hisse

Detaylı

Zaman Serileri Ekonometrisine Giriş

Zaman Serileri Ekonometrisine Giriş Zaman Serileri Ekonometrisine Giriş Düzmece Bağlanım ve Eştümleşim Ekonometri 2 Konu 25 Sürüm 2,0 (Ekim 2011) UADMK Açık Lisans Bilgisi İşbu belge, Creative Commons Attribution-Non-Commercial ShareAlike

Detaylı

Avrasya Ekonomik Birliği Elektrik Piyasası Entegrasyonu Kapsamında Kırgızistan ın Enerji Tüketim Projeksiyonu

Avrasya Ekonomik Birliği Elektrik Piyasası Entegrasyonu Kapsamında Kırgızistan ın Enerji Tüketim Projeksiyonu Avrasya Ekonomik Birliği Elektrik Piyasası Entegrasyonu Kapsamında Kırgızistan ın Enerji Tüketim Projeksiyonu Prof. Dr. Ahmet BurçinYERELİ Hacettepe Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi,

Detaylı

Türkiye de Reel Kesim ile Bankacılık Kesimi Arasındaki İlişkinin Analizi: Sektörel Bir Yaklaşım

Türkiye de Reel Kesim ile Bankacılık Kesimi Arasındaki İlişkinin Analizi: Sektörel Bir Yaklaşım Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 7(2). 1-9 2015 Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi http://iibfdergi.aksaray.edu.tr Türkiye de Reel Kesim ile Bankacılık

Detaylı

Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2013, Cilt: 6, Sayı: 1, s

Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2013, Cilt: 6, Sayı: 1, s Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2013, Cilt: 6, Sayı: 1, s. 163-172. 163 SAĞLIK GÖSTERGELERİ İLE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ İLİŞKİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Ahmet AY* 1 ÖZ Oktay KIZILKAYA** 2 Emrah KOÇAK*** 3 İçsel

Detaylı

A. Regresyon Katsayılarında Yapısal Kırılma Testleri

A. Regresyon Katsayılarında Yapısal Kırılma Testleri A. Regresyon Katsayılarında Yapısal Kırılma Testleri Durum I: Kırılma Tarihinin Bilinmesi Durumu Kırılmanın bilinen bir tarihte örneğin tarihinde olduğunu önceden bilinmesi durumunda uygulanır. Örneğin,

Detaylı

Türkiye de Gıda Açlığı Sorunsalı ve Nedenselliği Üzerine Bir Araştırma

Türkiye de Gıda Açlığı Sorunsalı ve Nedenselliği Üzerine Bir Araştırma Tarım, Yoksulluk ve Kalkınma Türkiye de Gıda Açlığı Sorunsalı ve Nedenselliği Üzerine Bir Araştırma Erdoğan GÜNEŞ1 Yasemin DEMİR2 O. Orkan ÖZER3 egunes@agri.ankara.edu.tr yasmndmr@gmail.com osman.ozer@adu.edu.tr

Detaylı

DIŞA AÇIKLIK VE KALKINMA İLİŞKİSİ ( ): TÜRKİYE ÖRNEĞİ

DIŞA AÇIKLIK VE KALKINMA İLİŞKİSİ ( ): TÜRKİYE ÖRNEĞİ DIŞA AÇIKLIK VE KALKINMA İLİŞKİSİ (1968-2003): TÜRKİYE ÖRNEĞİ Bayram GÜNGÖR (*) Serdar KURT (**) Özet: Bu çalışmada, 1968-2003 dönemini kapsayan yıllık verilerle, Türkiye ekonomisinde dışa açıklık ve kalkınma

Detaylı

Paper prepared for the EY International Congress on Economics II "EUROPE AND GLOBAL ECONOMIC REBALANCING" Ankara, November 5-6, 2015

Paper prepared for the EY International Congress on Economics II EUROPE AND GLOBAL ECONOMIC REBALANCING Ankara, November 5-6, 2015 Paper ID Number: 239 Paper prepared for the EY International Congress on Economics II "EUROPE AND GLOBAL ECONOMIC REBALANCING" Ankara, November 5-6, 2015 Gazi University Department of Economics Türkiye

Detaylı

TÜRKİYE, KURU İNCİR İHRACATININ EKONOMETRİK ANALİZİ. AN ECONOMETRIC ANALYSIS OF DRIED FIGS EXPORT in TURKEY

TÜRKİYE, KURU İNCİR İHRACATININ EKONOMETRİK ANALİZİ. AN ECONOMETRIC ANALYSIS OF DRIED FIGS EXPORT in TURKEY Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Y.2017, C.22, S.2, s.439-448. Suleyman Demirel University The Journal of Faculty of Economics and Administrative Sciences Y.2017,

Detaylı

TÜRKİYE AÇISINDAN WAGNER KANUNU NUN GEÇERLİLİĞİNİN ANALİZİ

TÜRKİYE AÇISINDAN WAGNER KANUNU NUN GEÇERLİLİĞİNİN ANALİZİ D.E.Ü.İ.İ.B.F.Dergisi Cilt:20 Sayı:1, Yıl:2005, ss:103-122 TÜRKİYE AÇISINDAN WAGNER KANUNU NUN GEÇERLİLİĞİNİN ANALİZİ Aydanur GACENER * ÖZET Kamu sektörünün toplam ekonomik faaliyetler içerisindeki payının,

Detaylı

Eğitim / Danışmanlık Hizmetinin Tanımı

Eğitim / Danışmanlık Hizmetinin Tanımı Eğitim / Danışmanlık Hizmetinin Tanımı 1. Proje Kapsamında Eğitim Talep Edilmiş ise, Eğitimin İçeriği Hakkında bilgi veriniz. Ekonometri alanı iktisat teorisi, işletme, matematik ve istatistiğin birleşmesiyle

Detaylı

TURİZM GELİRLERİ VE EKONOMİK BÜYÜME: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ( )

TURİZM GELİRLERİ VE EKONOMİK BÜYÜME: TÜRKİYE ÖRNEĞİ ( ) Marmara Sosyal Araştırmalar Dergisi The Journal of Marmara Social Research Sayı 8, Aralık 2015 TURİZM GELİRLERİ VE EKONOMİK BÜYÜME: TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1980-2013) ÖZET Yrd. Doç. Dr. Osman Cenk KANCA * Günümüz

Detaylı

TÜRKİYE DE AR-GE HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ NEDENSEL İLİŞKİNİN ANALİZİ

TÜRKİYE DE AR-GE HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ NEDENSEL İLİŞKİNİN ANALİZİ Ege Akademik Bakış / Ege Academic Review 9 () 2009: 25-259 TÜRKİYE DE AR-GE HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ NEDENSEL İLİŞKİNİN ANALİZİ ANALYSIS OF THE CASUAL RELATIONSHIP BETWEEN R&D EXPENDITURES

Detaylı

Türkiye de Ar-Ge, Patent ve Ekonomik Büyüme İlişkisi ( )

Türkiye de Ar-Ge, Patent ve Ekonomik Büyüme İlişkisi ( ) B.E.A. TÜRKİYE DE AR-GE, PATENT VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ (1970-2012) YALOVA SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ 127 Türkiye de Ar-Ge, Patent ve Ekonomik Büyüme İlişkisi (1970-2012) Mehmet KARAKAŞ 1* Mehmet ADAK

Detaylı

GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN: TÜRKİYE ÖRNEĞİ 1. ULUSLARARASI TÜRK DÜNYASI SOSYAL BİLİMLER KONGRESİ / 8 AĞUSTOS EYLÜL 1 GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Yrd. Doç. Dr. Nuraydın TOPÇU * Yrd. Doç. Dr. Mine AKSOY

Detaylı

Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2013, Cilt: 6, Sayı: 2, s.64-74 64

Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2013, Cilt: 6, Sayı: 2, s.64-74 64 Niğde Üniversitesi İİBF Dergisi, 2013, Cilt: 6, Sayı: 2, s.64-74 64 PETROL VE DOĞALGAZ FİYATLARI İLE İMALAT VE KİMYA-PETROL- PLASTİK SEKTÖRLERİNİN ENDEKSLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİ ÖZ M. Başaran ÖZTÜRK* Gülüzar

Detaylı

Ekonomik Güven Endeksi İle Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Türkiye Örneği

Ekonomik Güven Endeksi İle Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Türkiye Örneği Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 19/2 (2017) 603-614 Ekonomik Güven Endeksi İle Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi: Türkiye Örneği Kemal EYÜBOĞLU * Sinem

Detaylı

DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI İLE İSTİHDAM ARASINDAKİ İLİŞKİ: 1989-2011 DÖNEMİ İÇİN TÜRKİYE ÖRNEĞİ

DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI İLE İSTİHDAM ARASINDAKİ İLİŞKİ: 1989-2011 DÖNEMİ İÇİN TÜRKİYE ÖRNEĞİ DOĞRUDAN YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI İLE İSTİHDAM ARASINDAKİ İLİŞKİ: 1989-2011 DÖNEMİ İÇİN TÜRKİYE ÖRNEĞİ Gülbahar Üçler Ahi Evran Üniversitesi, İİBF, İktisat Bölümü Yrd. Doç. Dr. gulbahar_boyaci@hotmail.com

Detaylı

TÜRKİYE DE BÜTÇE AÇIKLARI VE DIŞ TİCARET AÇIKLARI GERÇEKTEN İKİZ Mİ? KOENTEGRASYON VE NEDENSELLİK BULGULARI

TÜRKİYE DE BÜTÇE AÇIKLARI VE DIŞ TİCARET AÇIKLARI GERÇEKTEN İKİZ Mİ? KOENTEGRASYON VE NEDENSELLİK BULGULARI TÜRKİYE DE BÜTÇE AÇIKLARI VE DIŞ TİCARET AÇIKLARI GERÇEKTEN İKİZ Mİ? KOENTEGRASYON VE NEDENSELLİK BULGULARI Doç. Dr. Utku Utkulu Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü

Detaylı

TÜRKİYE DE SABİT SERMAYE YATIRIMLARININ EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİSİ:KO- ENTEGRASYON ANALİZİ (1980-2006)

TÜRKİYE DE SABİT SERMAYE YATIRIMLARININ EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİSİ:KO- ENTEGRASYON ANALİZİ (1980-2006) KMU İİBF Dergisi Yıl:10 Sayı:14 Aralık/2008 TÜRKİYE DE SABİT SERMAYE YATIRIMLARININ EKONOMİK BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİSİ:KO- ENTEGRASYON ANALİZİ (1980-2006) Özet Yusuf BAYRAKTUTAN * İbrahim ARSLAN ** 20.yüzyılda

Detaylı

HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ

HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Nisan 2016, Sayı:12 HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ Selçuk KENDİRLİ 1 Muhammet ÇANKAYA 2 Özet:

Detaylı

TÜRKİYE DE BÜTÇE AÇIKLARI VE DIŞ TİCARET AÇIKLARI GERÇEKTEN İKİZ Mİ? KOENTEGRASYON VE NEDENSELLİK BULGULARI. Utku Utkulu (*) Özet

TÜRKİYE DE BÜTÇE AÇIKLARI VE DIŞ TİCARET AÇIKLARI GERÇEKTEN İKİZ Mİ? KOENTEGRASYON VE NEDENSELLİK BULGULARI. Utku Utkulu (*) Özet D.E.Ü.İ.İ.B.F.Dergisi Cilt:18 Sayı:1, Yıl:2003, ss:45-61 TÜRKİYE DE BÜTÇE AÇIKLARI VE DIŞ TİCARET AÇIKLARI GERÇEKTEN İKİZ Mİ? KOENTEGRASYON VE NEDENSELLİK BULGULARI Utku Utkulu (*) Özet Bu makale bütçe

Detaylı

Ham Petrol İthal Fiyatıyla Enflasyon Arasındaki İlişki: Türkiye Analizi*

Ham Petrol İthal Fiyatıyla Enflasyon Arasındaki İlişki: Türkiye Analizi* Finans Politik & Ekonomik Yorumlar 2010 Cilt: 47 Sayı:540 O. PEKER - M. MERCAN 25 Ham Petrol İthal Fiyatıyla Enflasyon Arasındaki İlişki: Türkiye Analizi* Özet Osman PEKER 1 Mehmet MERCAN 2 Bu çalışmada,

Detaylı

ARALIK DECEMBER TÜRKİYE KROMLARININ DIŞ PAZAR TALEBİNE İLİŞKİN İSTATİSTİKSEL BİR YAKLAŞIM

ARALIK DECEMBER TÜRKİYE KROMLARININ DIŞ PAZAR TALEBİNE İLİŞKİN İSTATİSTİKSEL BİR YAKLAŞIM MADENCİLİK ARALIK 1994 DECEMBER CILT-VOLUME SAYI - NO XXXIII 4 TÜRKİYE KROMLARININ DIŞ PAZAR TALEBİNE İLİŞKİN İSTATİSTİKSEL BİR YAKLAŞIM A Statistical Approach Related to Foreign Market Demand of Turkish

Detaylı

Đşletme ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi Cilt 1. Sayı ss ISSN:

Đşletme ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi Cilt 1. Sayı ss ISSN: Business and Economics Research Journal Volume 1. Number 3. 2010 pp. 57-68 www.berjournal.com Đşletme ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi ss. 57-68 ISSN: 1309-2448 Gelişmekte Olan Ülkelerde Elektrik Tüketimi

Detaylı

TÜRKiYE/DE SAGLIK HARCAMALARI N 1 N EKONOMETRiK ANALiZi:

TÜRKiYE/DE SAGLIK HARCAMALARI N 1 N EKONOMETRiK ANALiZi: EKONOMIK YAKLAŞlM TÜRKiYE/DE SAGLIK HARCAMALARI N 1 N EKONOMETRiK ANALiZi: EŞBÜTÜNLEŞME TESTi** Şen ay Üçdoğruk *!.GiRiŞ Son yıllarda gelişmekte olan çeşitli ülkelerde sağlık harcamalarında ortaya çıkan

Detaylı

TÜRKİYE'DE AR&GE YATIRIM HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ EŞ-BÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: 1990 2009

TÜRKİYE'DE AR&GE YATIRIM HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ EŞ-BÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: 1990 2009 The Journal of Knowledge Economy & Knowledge Management / Volume: V FALL TÜRKİYE'DE AR&GE YATIRIM HARCAMALARI VE EKONOMİK BÜYÜME ARASINDAKİ EŞ-BÜTÜNLEŞME VE NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: 1990 2009 Muammer YAYLALI

Detaylı

DÖVİZ KURU, SERMAYE MALLARI, ARA MALI VE TÜKETİM MALI İTHALATI ARASINDAKİ UZUN DÖNEMLİ NEDENSELLİK ANALİZİ: 2000-2013 DÖNEMİ

DÖVİZ KURU, SERMAYE MALLARI, ARA MALI VE TÜKETİM MALI İTHALATI ARASINDAKİ UZUN DÖNEMLİ NEDENSELLİK ANALİZİ: 2000-2013 DÖNEMİ İktisat Politikası Araştırmaları Dergisi Journal of Economic Policy Researches Cilt/Volume:2, Sayı/Issue:1, Yıl/Year: 2015, 32-38 DÖVİZ KURU, SERMAYE MALLARI, ARA MALI VE TÜKETİM MALI İTHALATI ARASINDAKİ

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE FİNANS SEKTÖRÜ VE REEL SEKTÖR ETKİLEŞİMİ

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE FİNANS SEKTÖRÜ VE REEL SEKTÖR ETKİLEŞİMİ TÜRKİYE EKONOMİSİNDE FİNANS SEKTÖRÜ VE REEL SEKTÖR ETKİLEŞİMİ Abdulkadir KAYA Ünal GÜLHAN Bener GÜNGÖR Öz Bu çalışmada, finansal piyasalardaki gelişmelerin ekonomik büyümeye katkıda bulunduğunu iddia eden

Detaylı

Sosyo Ekonomi. Türk Sigorta Sektöründe Ölçek Ekonomilerinin Değerlendirilmesi: Eşbütünleşme Analizi

Sosyo Ekonomi. Türk Sigorta Sektöründe Ölçek Ekonomilerinin Değerlendirilmesi: Eşbütünleşme Analizi Sosyoekonomi / 2005-2 / 050203. Fatih Yücel & Melek Akdoğan Sosyo Ekonomi Temmuz-Aralık 2005-2 Türk Sigorta Sektöründe Ölçek Ekonomilerinin Değerlendirilmesi: Eşbütünleşme Analizi Fatih Yücel fatihyucel@cu.edu.tr

Detaylı

7.Ders Bazı Ekonometrik Modeller. Đktisat (ekonomi) biliminin bir kavramı: gayrisafi milli hasıla.

7.Ders Bazı Ekonometrik Modeller. Đktisat (ekonomi) biliminin bir kavramı: gayrisafi milli hasıla. 7.Ders Bazı Ekonometrik Modeller Đktisat (ekonomi) biliminin bir kavramı: gayrisafi milli hasıla. Kaynak: TÜĐK dönemler gayri safi yurt içi hasıla düzeyi 1987-1 8680793 1987-2 9929354 1987-3 13560135 1987-4

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE SERMAYE HAREKETLERİ, DÖVİZ KURU, ENFLASYON VE FAİZ ARASINDAKİ ETKİLEŞİMLERİN KÜRESEL EKONOMİ POLİTİK ÇERÇEVESİNDE ANALİZİ

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE SERMAYE HAREKETLERİ, DÖVİZ KURU, ENFLASYON VE FAİZ ARASINDAKİ ETKİLEŞİMLERİN KÜRESEL EKONOMİ POLİTİK ÇERÇEVESİNDE ANALİZİ TÜRKİYE EKONOMİSİNDE SERMAYE HAREKETLERİ, DÖVİZ KURU, ENFLASYON VE FAİZ ARASINDAKİ ETKİLEŞİMLERİN KÜRESEL EKONOMİ POLİTİK ÇERÇEVESİNDE ANALİZİ Metin SARAÇOĞLU Yrd. Doç. Dr. Gazi Üniversitesi İİBF, İktisat

Detaylı

TÜRKİYE DE FELDSTEİN HORİOKA HİPOTEZİNİN GEÇERLİLİĞİNİN SINANMASI: ADL EŞİK DEĞERLİ KOENTEGRASYON TESTİ ÖZET

TÜRKİYE DE FELDSTEİN HORİOKA HİPOTEZİNİN GEÇERLİLİĞİNİN SINANMASI: ADL EŞİK DEĞERLİ KOENTEGRASYON TESTİ ÖZET TÜRKİYE DE FELDSTEİN HORİOKA HİPOTEZİNİN GEÇERLİLİĞİNİN SINANMASI: ADL EŞİK DEĞERLİ KOENTEGRASYON TESTİ ÖZET Burak GÜRİŞ 1 Makale, 1968-2012 döneminde Türkiye de Feldstein Horioka hipotezinin geçerliliğini,

Detaylı

AKADEMİK BAKIŞ Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler E-Dergisi ISSN:1694 528X Sayı: 5 Ocak 2005

AKADEMİK BAKIŞ Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler E-Dergisi ISSN:1694 528X Sayı: 5 Ocak 2005 ZAMAN SERİLERİNDE SAHTE REGRESYON SORUNU VE REEL KAMU HARCAMALARINA YÖNELİK BİR EKONOMETRİK MODEL UYGULAMASI Nevin UZGÖREN * Ergin UZGÖREN ** ÖZET Zaman serisi verilerine dayalı ekonometrik analizlerde

Detaylı

TÜRKİYE' DE KAMU HARCAMALARıNIN ÖZEL SEKTÖR YATIRIM HARCAMALARINI DIŞLAMA ETKİsİNİN TESTİ (1980-2003) Yrd. Doç. Dr.

TÜRKİYE' DE KAMU HARCAMALARıNIN ÖZEL SEKTÖR YATIRIM HARCAMALARINI DIŞLAMA ETKİsİNİN TESTİ (1980-2003) Yrd. Doç. Dr. Marmara Üniversitesi U.B.F. Dergisi YIL 2005, CiL T XX, SA YI 1 TÜRKİYE' DE KAMU HARCAMALARıNIN ÖZEL SEKTÖR YATIRIM HARCAMALARINI DIŞLAMA ETKİsİNİN TESTİ (1980-2003) Yrd. Doç. Dr. Nilgün Çil YAVUZ Bu çalışmada,

Detaylı

Türkiye de Turizm ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Kısa ve Uzun Dönemli İlişkiler

Türkiye de Turizm ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Kısa ve Uzun Dönemli İlişkiler Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, Cilt 19, Sayı 1, Bahar: 37-44, 2008, Copyright 2008 anatolia Bütün hakları saklıdır ISSN: 1300-4220 (1990-2008) Türkiye de Turizm ve Ekonomik Büyüme Arasındaki Kısa

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ...

İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 1 1.1. Regresyon Analizi... 1 1.2. Uygulama Alanları ve Veri Setleri... 2 1.3. Regresyon Analizinde Adımlar... 3 1.3.1. Problemin İfadesi... 3 1.3.2. Konu ile İlgili Potansiyel

Detaylı

Sosyal Bilimler Dergisi 43

Sosyal Bilimler Dergisi 43 Sosyal Bilimler Dergisi 43 TÜRKİYE DE İHRACATA DAYALI BÜYÜMENİN SEKTÖRLER İTİBARİYLE ANALİZİ Seval AKBULUT 1 Harun TERZİ 2 ÖZET Bu çalışmanın amacı 1980 sonrası Türkiye de ihracat-ekonomik büyüme ilişkisini

Detaylı

YARI LOGARİTMİK MODELLERDE KUKLA DECİşKENLERİN KA TSA YıLARıNIN YORUMU

YARI LOGARİTMİK MODELLERDE KUKLA DECİşKENLERİN KA TSA YıLARıNIN YORUMU Marmara Üniversitesi U.B.F. Dergisi YIL 2005, CİLT XX, SAyı 1 YARI LOGARİTMİK MODELLERDE KUKLA DECİşKENLERİN KA TSA YıLARıNIN YORUMU Yrd. Doç. Dr. Ebru ÇACLAYAN' Arş. Gör. Burak GÜRİş" Büyüme modelleri,

Detaylı

Toplam Elektrik Üretimi ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Örneği ( )

Toplam Elektrik Üretimi ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Örneği ( ) Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 2013 17 (3): 327-344 Toplam Elektrik Üretimi ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Türkiye Örneği (1980-2010) Ahmet UZUN (*) - Ö. Selçuk EMSEN (**) Ömer YALÇIKAYA

Detaylı

Kamu Harcamalarının Bileşenleri ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Ampirik Bir Analiz (1980-2010)

Kamu Harcamalarının Bileşenleri ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Ampirik Bir Analiz (1980-2010) C. YÜKSEL, M. SONGUR Kamu Harcamalarının Bileşenleri ile Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: Ampirik Bir Analiz (1980-2010) Cihan YÜKSEL * Mehmet SONGUR ** Özet Kamu harcamaları ile ekonomik büyüme arasında

Detaylı

Türkiye de Araştırma Geliştirme Harcamaları ile Doğrudan Yabancı Yatırım İlişkisi: Sınır Testi Yaklaşımı

Türkiye de Araştırma Geliştirme Harcamaları ile Doğrudan Yabancı Yatırım İlişkisi: Sınır Testi Yaklaşımı Çukurova Üniversitesi İİBF Dergisi Cilt:18. Sayı:1. Haziran 2014 ss.77-87 Türkiye de Araştırma Geliştirme Harcamaları ile Doğrudan Yabancı Yatırım İlişkisi: Sınır Research and Development and Foreign Direct

Detaylı

TÜRK ÖDEMELER BİLANÇOSUNA PARASAL BİR YAKLAŞIM: GIRTON-ROPER MODELDEN KANITLAR Ψ

TÜRK ÖDEMELER BİLANÇOSUNA PARASAL BİR YAKLAŞIM: GIRTON-ROPER MODELDEN KANITLAR Ψ TÜRK ÖDEMELER BİLANÇOSUNA PARASAL BİR YAKLAŞIM: GIRTON-ROPER MODELDEN KANITLAR Ψ Rahmi YAMAK a Abdurrahman KORKMAZ b Özet Bu çalışma, Ödemeler Bilançosuna Parasal Yaklaşım olarak adlandırılan hipotezin,

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Ercan ŞAHBUDAK Cumhuriyet Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Sosyoloji Bölümü,

Yrd. Doç. Dr. Ercan ŞAHBUDAK Cumhuriyet Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Sosyoloji Bölümü, ISSN: 2149-9225 Yıl: 2, Sayı: 3, Mart 2016, s. 85-96 Yrd. Doç. Dr. Ercan ŞAHBUDAK Cumhuriyet Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Sosyoloji Bölümü, erhoca-346@hotmail.com Yrd. Doç. Dr. Dilek ŞAHİN Cumhuriyet

Detaylı

Örnek. Aşağıdaki veri setlerindeki X ve Y veri çiftlerini kullanarak herbir durumda X=1,5 için Y nin hangi değerleri alacağını hesaplayınız.

Örnek. Aşağıdaki veri setlerindeki X ve Y veri çiftlerini kullanarak herbir durumda X=1,5 için Y nin hangi değerleri alacağını hesaplayınız. Örnek Aşağıdaki veri setlerindeki X ve Y veri çiftlerini kullanarak herbir durumda X=1,5 için Y nin hangi değerleri alacağını hesaplayınız. i. ii. X 1 2 3 4 1 2 3 4 Y 2 3 4 5 4 3 2 1 Örnek Aşağıdaki veri

Detaylı

Anahtar Kelimeler: Ekonomik Büyüme, Enflasyon, Kointegrasyon,Granger Nedensellik Analizi

Anahtar Kelimeler: Ekonomik Büyüme, Enflasyon, Kointegrasyon,Granger Nedensellik Analizi TÜRKĐYE DE ENFLASYON ĐLE GSYĐH ARASINDAKĐ ĐLĐŞKĐNĐN KOĐNTEGRASYON YÖNTEMĐYLE ĐNCELENMESĐ * ÖZET Bu çalışmada, Türkiye de enflasyon ile GSYĐH arasındaki ilişki kointegrasyon yöntemi kullanılarak 987:2004:3

Detaylı

TÜRKİYE DE PARA TALEBİNİN UZUN ve KISA DÖNEM DENGESİNİN ARDL ve VEC YAKLAŞIMLARI ile ANALİZ EDİLMESİ

TÜRKİYE DE PARA TALEBİNİN UZUN ve KISA DÖNEM DENGESİNİN ARDL ve VEC YAKLAŞIMLARI ile ANALİZ EDİLMESİ Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Cilt 10, Yıl 10, Sayı 2, 2014 The International Journal of Economic and Social Research, Vol. 10, Year 10, No. 2, 2014 TÜRKİYE DE PARA TALEBİNİN UZUN ve KISA DÖNEM

Detaylı

SESSION 4C: Uluslararası Ticaret II 455

SESSION 4C: Uluslararası Ticaret II 455 SESSION 4C: Uluslararası Ticaret II 455 Kırgızistan da Dış Ticaret ve Yurtdışından Transferlerin Gayri Safi Yurtiçi Hasılaya Etkisi: ARDL Sınır Testi Yaklaşımı The Effect of Foreign Trade and Remittances

Detaylı

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE FİNANS SEKTÖRÜ VE REEL SEKTÖR ETKİLEŞİMİ INTERACTION OF FINANCE SECTOR AND REAL SECTOR IN TURKISH ECONOMY

TÜRKİYE EKONOMİSİNDE FİNANS SEKTÖRÜ VE REEL SEKTÖR ETKİLEŞİMİ INTERACTION OF FINANCE SECTOR AND REAL SECTOR IN TURKISH ECONOMY TÜRKİYE EKONOMİSİNDE FİNANS SEKTÖRÜ VE REEL SEKTÖR ETKİLEŞİMİ INTERACTION OF FINANCE SECTOR AND REAL SECTOR IN TURKISH ECONOMY Yrd. Doç.Dr. Abdulkadir KAYA Erzurum Teknik Üniversitesi, İİBF, İşletme Bölümü

Detaylı

TÜRKİYE DE TURİZM GELİRLERİ- EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: NEDENSELLİK ANALİZİ (1963-2010)

TÜRKİYE DE TURİZM GELİRLERİ- EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: NEDENSELLİK ANALİZİ (1963-2010) TÜRKİYE DE TURİZM GELİRLERİ- EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: NEDENSELLİK ANALİZİ (1963-2010) Türkiye de Turizm Gelirleri-Ekonomik Büyüme İlişkisi: Nedensellik Analizi (1963-2010) Özet Turizm bir ülkenin ekonomik,

Detaylı

THE RELATIONSHIP BETWEEN TOURISM REVENUES AND ECONOMIC GROWTH IN TURKEY: A CAUSALITY ANALYSIS

THE RELATIONSHIP BETWEEN TOURISM REVENUES AND ECONOMIC GROWTH IN TURKEY: A CAUSALITY ANALYSIS Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Y.2008, C.13, S.2 s.351-360. Suleyman Demirel University The Journal of Faculty of Economics and Administrative Sciences Y.2008,

Detaylı

TÜRKĐYE'DE KAMU YATIRIM HARCAMALARININ ÖZEL SEKTÖR YATIRIM HARCAMALARINI DIŞLAMA ETKĐSĐ ÜZERĐNE EKONOMETRĐK BÎR ANALĐZ (1990-1 / 2000-IV)

TÜRKĐYE'DE KAMU YATIRIM HARCAMALARININ ÖZEL SEKTÖR YATIRIM HARCAMALARINI DIŞLAMA ETKĐSĐ ÜZERĐNE EKONOMETRĐK BÎR ANALĐZ (1990-1 / 2000-IV) TÜRKĐYE'DE KAMU YATIRIM HARCAMALARININ ÖZEL SEKTÖR YATIRIM HARCAMALARINI DIŞLAMA ETKĐSĐ ÜZERĐNE EKONOMETRĐK BÎR ANALĐZ (1990-1 / 2000-IV) Yard. Doç. Dr. Nilgün ÇĐL YAVUZ Đ.Ü. Đktisat Fakültesi, Ekonometri

Detaylı

Sosyo Ekonomi. Türkiye de Yabancı Ziyaretçi Harcaması ve Turizm Gelirleri İlişkisi: Bir Eş-bütünleşme Analizi ( )

Sosyo Ekonomi. Türkiye de Yabancı Ziyaretçi Harcaması ve Turizm Gelirleri İlişkisi: Bir Eş-bütünleşme Analizi ( ) Sosyoekonomi / 2010-2 / 100206. Cem IŞIK Sosyo Ekonomi Temmuz-Aralık 2010-2 Türkiye de Yabancı Ziyaretçi Harcaması ve Turizm Gelirleri İlişkisi: Bir Eş-bütünleşme Analizi (1970 2008) Cem IŞIK isikc@atauni.edu.tr

Detaylı

TÜRKİYE DE KUR REJİMİ UYGULAMASI VE ENFLASYON İLİŞKİSİ ÜZERİNE BİR ANALİZ

TÜRKİYE DE KUR REJİMİ UYGULAMASI VE ENFLASYON İLİŞKİSİ ÜZERİNE BİR ANALİZ Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, Güz 2013, Cilt:9, Yıl:9, Sayı:2, 9:65-77 TÜRKİYE DE KUR REJİMİ UYGULAMASI VE ENFLASYON İLİŞKİSİ ÜZERİNE BİR ANALİZ Şahabettin GÜNEŞ * AN ANALYSIS ON THE EXCHANGE

Detaylı

Meslek lisesi ve devlet lisesine giden N tane öğrenci olduğu ve bunların yıllık okul harcamalarına ait verilerin olduğu varsayılsın.

Meslek lisesi ve devlet lisesine giden N tane öğrenci olduğu ve bunların yıllık okul harcamalarına ait verilerin olduğu varsayılsın. KUKLA DEĞİŞKENLİ MODELLER Bir kukla değişkenli modeller (Varyans Analiz Modelleri) Kukla değişkenlerin diğer kantitatif değişkenlerle alındığı modeller (Kovaryans Analizi Modeller) Kukla değişkenlerin

Detaylı

3 KESİKLİ RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI

3 KESİKLİ RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 İSTATİSTİK ve SAYISAL BİLGİ 11 1.1 İstatistik ve Önemi 12 1.2 İstatistikte Temel Kavramlar 14 1.3 İstatistiğin Amacı 15 1.4 Veri Türleri 15 1.5 Veri Ölçüm Düzeyleri 16 1.6

Detaylı

Ege University Working Papers in Economics 2006 http://www.iibf.ege.edu.tr/economics/tartisma

Ege University Working Papers in Economics 2006 http://www.iibf.ege.edu.tr/economics/tartisma Ege University Working Papers in Economics 2006 http://www.iibf.ege.edu.tr/economics/tartisma YAPISAL KIRILMA ALTINDA PARA TALEBİNİN İSTİKRARI: TÜRKİYE ÖRNEĞİ A. Nazif Çatık Working Paper No: 06 / December

Detaylı

DÖVİZ KURU VE EKONOMİK BÜYÜME: TÜRK TURİZM SEKTÖRÜ İÇİN BİR ANALİZ

DÖVİZ KURU VE EKONOMİK BÜYÜME: TÜRK TURİZM SEKTÖRÜ İÇİN BİR ANALİZ Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Yıl: 2016/2, Sayı:24 Journal of Süleyman Demirel University Institute of Social Sciences Year: 2016/2, Number:24 DÖVİZ KURU VE EKONOMİK BÜYÜME:

Detaylı

KAMU KESİMİ BÜYÜKLÜĞÜ VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: ÇOKLU KO-ENTEGRASYON ANALİZİ Seyfettin ARTAN ve Metin BERBER

KAMU KESİMİ BÜYÜKLÜĞÜ VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: ÇOKLU KO-ENTEGRASYON ANALİZİ Seyfettin ARTAN ve Metin BERBER C. Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt 5, Sayı 2, 2004 13 KAMU KESİMİ BÜYÜKLÜĞÜ VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ: ÇOKLU KO-ENTEGRASYON ANALİZİ Seyfettin ARTAN ve Metin BERBER ÖZET Kamu kesimi büyüklüğü

Detaylı

Türkiye nin Dönemi Uluslararası Yayınlarının Ekonometrik Analizi. Prof. Dr. M. Vedat PAZARLIOĞLU. Araş. Gör.

Türkiye nin Dönemi Uluslararası Yayınlarının Ekonometrik Analizi. Prof. Dr. M. Vedat PAZARLIOĞLU. Araş. Gör. Sosyal Bilimler 7/2 (29) s.45-58 SOSYAL BİLİMLER Yıl : 29 Cilt: 7 Sayı :2 Celal Bayar Üniversitesi S.B.E. Türkiye nin 1983 24 Dönemi Uluslararası Yayınlarının Ekonometrik Analizi Prof. Dr. M. Vedat PAZARLIOĞLU

Detaylı

GIBSON ÇELİŞKİSİNİN TÜRKİYE VERİLERİ İLE ANALİZİ

GIBSON ÇELİŞKİSİNİN TÜRKİYE VERİLERİ İLE ANALİZİ Sosyal Bilimler Dergisi Sayı: 20 2008 GIBSON ÇELİŞKİSİNİN TÜRKİYE VERİLERİ İLE ANALİZİ Doç. Dr. Muammer ŞİMŞEK Cumhuriyet Üniversitesi, Cumhuriyet M.Y.O., Sivas, msimsek@cumhuriyet.edu.tr Doç. Dr. Cem

Detaylı

ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi,Cilt 2, Sayı 3, 2006, s. 71-84 TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU REJİMİ, KONVERTİBİLETE, İHRACAT-İTHALAT İLİŞKİSİ (1980-2001) *

ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi,Cilt 2, Sayı 3, 2006, s. 71-84 TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU REJİMİ, KONVERTİBİLETE, İHRACAT-İTHALAT İLİŞKİSİ (1980-2001) * ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi,Cilt 2, Sayı 3, 2006, s. 71-84 TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU REJİMİ, KONVERTİBİLETE, İHRACAT-İTHALAT İLİŞKİSİ (1980-2001) * Doç.Dr.Salih BARIŞIK Zonguldak Karaelmas Üniversitesi İİBF

Detaylı

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı 36 Nisan 2013

Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Sayı 36 Nisan 2013 TÜRKİYE DE DÖVİZ KURU BELİRSİZLİĞİNİN HİSSE SENEDİ GETİRİLERİNE ETKİSİ İsmail ŞAHİN Dr., Sakarya Üniversitesi, Akyazı Meslek Yüksekokulu, ismails@sakarya.edu.tr, 0533 7155115 Fuat SEKMEN Doç.Dr., Sakarya

Detaylı

Türkiye nin İthalat Fonksiyonunun Ekonometrik Tahmini

Türkiye nin İthalat Fonksiyonunun Ekonometrik Tahmini Çukurova Üniversitesi İİBF Dergisi Cilt:16.Sayı:2.Aralık 2012 ss.29-44 Türkiye nin İthalat Fonksiyonunun Ekonometrik Tahmini Econometric Estimation of Import Function of Turkey F.İdil KOÇAK 1 Mehmet ÖZMEN

Detaylı

14 Ekim 2012. Ders Kitabı: Introductory Econometrics: A Modern Approach (2nd ed.) J. Wooldridge. 1 Yıldız Teknik Üniversitesi

14 Ekim 2012. Ders Kitabı: Introductory Econometrics: A Modern Approach (2nd ed.) J. Wooldridge. 1 Yıldız Teknik Üniversitesi ÇOK DEĞİŞKENLİ REGRESYON ANALİZİ: ÇIKARSAMA Hüseyin Taştan 1 1 Yıldız Teknik Üniversitesi İktisat Bölümü Ders Kitabı: Introductory Econometrics: A Modern Approach (2nd ed.) J. Wooldridge 14 Ekim 2012 Ekonometri

Detaylı

TÜRKİYE DOĞALGAZ PİYASALARINDA FİYAT BELİRLEME SÜRECİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

TÜRKİYE DOĞALGAZ PİYASALARINDA FİYAT BELİRLEME SÜRECİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER SAKARYA İKTİSAT DERGİSİ CİLT 6, SAYI 2, 207, SS. 4-5 THE SAKARYA JOURNAL OF ECONOMICS, VOLUME 6, NUMBER 2, 207, PP. 4-5 TÜRKİYE DOĞALGAZ PİYASALARINDA FİYAT BELİRLEME SÜRECİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER Pınar

Detaylı

İmalat Sektöründe Verimlilik ve Reel Ücret İlişkisi: Bir Koentegrasyon Analizi

İmalat Sektöründe Verimlilik ve Reel Ücret İlişkisi: Bir Koentegrasyon Analizi YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2007 Cilt:14 Sayı:2 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA İmalat Sektöründe Verimlilik ve Reel Ücret İlişkisi: Bir Koentegrasyon Analizi Yrd. Doç. Dr. Şahabettin GÜNEŞ Abant İzzet

Detaylı

Doğrudan Yabancı Yatırımların Türkiye nin Đhracat Performansına Etkileri: Ekonometrik Bir Analiz*

Doğrudan Yabancı Yatırımların Türkiye nin Đhracat Performansına Etkileri: Ekonometrik Bir Analiz* Volume 3 Number 2 2012 pp. 21-40 ISSN: 1309-2448 www.berjournal.com Doğrudan Yabancı Yatırımların Türkiye nin Đhracat Performansına Etkileri: Ekonometrik Bir Analiz* Ismet Gocer a Sahin Bulut b M. Metin

Detaylı

TÜRKİYE NİN KONUT TALEBİNİN ANALİZİ: 1970-2011 Fuat LEBE (*) Yusuf Ekrem AKBAŞ (**)

TÜRKİYE NİN KONUT TALEBİNİN ANALİZİ: 1970-2011 Fuat LEBE (*) Yusuf Ekrem AKBAŞ (**) Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 28, Sayı: 1, 2014 57 TÜRKİYE NİN KONUT TALEBİNİN ANALİZİ: 1970-2011 Fuat LEBE (*) Yusuf Ekrem AKBAŞ (**) Özet: Bu çalışmanın temel amacı,

Detaylı