Ceren Akyos ve Didem Danış

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Ceren Akyos ve Didem Danış"

Transkript

1 KÜRESELLEŞME VE KENT ::::::::::::::::::::::::::;::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::::m::::::::::::::::::::::::::m::::::::::::::::::::::::::m:::::::::::::::::::::::::: Ceren Akyos ve Didem Danış Küreselleşmenin en genel tanımıyla, birbirinden uzak yerler ve toplumlar arasında artan ve yoğunlaşan ilişkileri ifade ettiğini kabul edersek, bu olgunun sadece içinde bulunduğumuz döneme has olduğunu söylemek güçleşir. Dünya üzerinde kurulan ilk şehir devletlerden 19. yüzyıl sanayi devrimiyle bugünkü tanımını kazanan modem devletlere, 21. yüzyılda ise sınırları ortadan kalkmaya başlayan günümüz coğrafyasına kadar mallar, insanlar, düşünceler ve kültürler her zaman -farklı yoğunluklarda olsa da- etkileşim içinde olagelmiştir 1 Biz bu makale- 1 Ticaret, göç, kültürel ve teknik yayılma ile Mısır, Mezopotamya, Anadolu ve İran' daki ilk yerleşim bölgeleri arasındaki jeopolitik etkileşim gibi kriterleri göz önüne alan Frank ve Gills şu an içinde yaşadığımız küresel sistemin beş bin yıl önce başlamış olduğunu öne sürmektedir (Frank ve Gills, 1993: 3). Ancak küreselleşmenin başlangıana dair genel kanı coğrafi keşitlerin ve doğurdukları ekonomik-politik sonuçların bu sistemi başlattığına yöneliktir. O'Rourke ve Wılliamson (2000) 15. yüzyıldaki büyük keşifler küreselleşmeyi tetikleyen temel etkenler olarak görürler. (Bu konuda detaylı bir tartışma için bu kitap içinde yer alan Özgür Adadağ'm makalesine bakılabilir}. Başlangıç tarihi olarak hangi dönemi seçersek seçelim, bugün içinde yaşadığımız küreselleşmenin önceki yüzyıllardakinden oldukça farklı belirtmek gerekir. bir şekle büründüğünü

2 140 1 Küreselleşme ve Demokrasi de, küreselleşme olgusunun tarihçesini çıkarmaktan veya 20. yüzyılın son çeyreğinde tanıklık edilen olgunun önceki dönemlerden bir kopuş mu, yoksa onunla bir süreklilik mi arz ettiğini tartışmaktan çok, küresel süreçlerin her zaman "yerler" arasında olduğu gerçeğinden hareketle olgunun kentsel boyutuna odaklanacak ve son dönemde kentlerin, özellikle de dünya kentlerinin küresel değişimin ana sahnesi olması üzerinde duracağız. Küresel süreçlerin gerçekleştiği "yer''ler herhangi bir coğrafi nokta değildir; karşılıklı etkileşimin örgütlenmesine, bunun getirdiği küresel ölçekteki ilişkilere ve toplumsal pratiklere olanak tanıyan kentlerdir. İletişim ve ulaşım teknolojilerindeki gelişmeler ve sağladıkları esneklik Castells'in (1996) "akışların mekanı" olarak adlandırdığı, coğrafi mesafelerin etkisinin azalıp farklılıkların ortadan kalktığı bir "ağlar" bütününün ortaya çıkmasına yol açmıştır. Ancak, "akışlar mekanı"nın dünyadaki çeşitli yerler arasında eşit işlediğini veya küreselleşme olgusunun her yerde aynı yoğunlukta gerçekleştiğini söylemek mümkün değildir. Hatta, bu kitap içinde yer alan pek çok makalede de değinildiği üzere, küreselleşmenin küresel olmadığı bile söylenebilir (D'Agostino, 2002). 1970'lerden itibaren değişmekte olan üretim sistemi ve kapitalizmin aldığı yeni şeklin gerekliliklerine uygun olarak bugün bazı kentler küresel hiyerarşinin tepesine yerleşip dünya kenti statüsü kazanırken, diğerleri inşa edilmekte olan yeni küresel dünyanın kenarına itilmektedir. Küreselleşmenin bu ayrıştırıcı ve sıraya dizici etkisi dışında bir diğer özelliği homojenleşme ve farklılaşma esaslı çelişkili yapısıdır. Küreselleşme süreci bir yandan homojenleşen yapılar anlamına gelirken (büyük kentlerin alamet-i farikası haline gelen devasa alışveriş merkezleri, gökdelenler, modem havaalanları

3 Küreselleşme ve Kent dünyanın her yerinde benzer formlar oluşturmaktadır), küresel alanda rekabet edebilmenin yolu farklılıkla öne çıkabilmekten, böylece diğerlerinden ayrışabilmekten geçmektedir. Bu nedenle kentlerin küresel ağlar içinde var olabilmeleri için sadece diğer yerlerdeki süreçlerle benzeşmeleri veya küresel akışları kontrol etmeleri yeterli değildir. Önemli olan bu ağlar içinde belirli özelliklerle ön plana çıkıp birbirine benzeyen kentler arasında üst sıralara yerleşmektir. Biz de bu yazıda, küreselleşmenin yol açtığı yeni hiyerarşilerden kaynaklanan çelişkili durum ve beraberinde ortaya çıkan yeni güç ilişkilerinin en berrak şekliyle gözlemlenebileceği alanlardan biri olan kentsel mekanlara odaklanarak küreselleşme sürecinin hem kentler arasında hem de kent ölçeğinde yarattığı yeni ilişki şekillerini ve bu küresel etkileşimlerin asimetrik boyutlarını ele alacağız. Dünya Nüfusunun Hakim Yerleşim Yeri: Kentler ve Mega-Kentler Çok değil yüzyıl önceye kadar dünya nüfusunun büyük çoğunluğu kırsal alanlarda yaşamaktaydı. Kentlerde yaşayanların oranı 1800'de %3, 1900'de ise %15'ti. Nüfusun kırdan kentlere kaymasında en temel faktörlerden biri olan sanayileşmeyi en erken yaşayan Avrupa ülkelerinde bile kentli nüfus ilk kez 2. Dünya Savaşı sonrasında %50 oranına çıktı. Ancak 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren, gelişmekte olan ülkeler başta olmak üzere dünya çapında hızlı bir kentleşme süreci yaşandı. 1900'de dünyada kentlerde yaşayanların toplam nüfus içindeki oranı on kişide birken, 2008' de iki kişiden biri kentlerde yaşar hale geldi. Demograflara göre, önümüzdeki dönemde de kent-

4 142 1 Küreselleşme ve Demokrasi leşme trendi devam edecek ve böylece 2030 yılında her on kişiden altısı kentlerde yaşıyor olacak 2 (Pison, 2009). Ülkelerin kentleşme oranını arttıran en önemli etkenler arasında sanayileşme ve kırdan kente göç gelmektedir. Sanayi esaslı üretimle beraber kentlerin çekicilik unsuru artmış, ekonomi başta olmak üzere eğitim, sağlık gibi alanlarda olanakların daha fazla olduğu kentlere göç başlamıştır. Avrupa'da 1950'de nüfusun yansı kentlerde yaşarken, bu oran bugün %72 olmuştur. Avrupa dışında kalan ve tarıma dayalı ekonomiye sahip ülkelerde kentleşme daha geç başlamış ama çok daha keskin bir artış göstermiştir. Savaş sonrası istikrarlı kapitalist büyüme döneminde uygulanan politikalar da kentlerin nüfus artışını tetiklemiştir. Örneğin Afrika' da 1950' de kentleşme %14,5 iken bugün %40'a çıkmıştır3. Türkiye' de kentleşme hızı çok daha yüksektir: 1927 yılında yapılan Cumhuriyet döneminin ilk nüfus sayımında %24 olan kentli nüfus oranı bugün %70 seviyesine ulaşmıştır. Son çeyrek asırda, kentleşme oranının artışına paralel olarak gözlenen olgulardan biri de, kentlerin sayısındaki çoğalma ve bazı kentlerin çevrelerindeki bölgeleri yutarak metropol ya da mega-kent haline gelmesidir. Eski Yunancada "ana kent" anlamına gelen metropol terimi, küreselleşme sürecinde bazı kentlerin çeperlerindeki topraklara yayılarak azmanlaşmasıyla bera- 2 Kent tanımlarındaki farklardan dolayı, kentleşme oranlarını incelerken sayıların 3 güvenilirliği konusunda dikkatli olmak gerekir. Örneğin Türkiye' de bir yerleşim yerinin "kentsel alan" sayılması için nüfusunun yirmi bin ve üstü olması gerekirken, Fransa'da kent, "yapılı çevrenin sürekliliği" kriterine göre tanımlandığından iki bin nüfus yeterli sayılmaktadır. Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu istatistiklerinden alınmıştır. Wl.org/unup/p2k0data.asp

5 Küreselleşme ve Kent her nüfus, kültür, ekonomik faaliyet ve siyasi güç anlamında nüfuzlarının artışına işaret etmektedir. Metropoller veya daha yeni bir ifadeyle mega-kentler öncelikle demografik bir kategorizasyon aracıdır: BM Nüfus Fonunun tanımına göre, mega-kentler 10 milyondan fazla nüfusu olan kentsel bölgeler için kullanılmaktadır yılında dünya üzerinde 18 megakent varken, bunların en büyükleri arasında 35 milyon nüfusla Tokyo, 21 milyonla Bombay ve Mexico City ve 19 milyonla New York yer almaktadır.4 Mega-kentler aynı zamanda küreselleşme sürecinin yarattığı eşitsizliklerin en görünür olduğu alanlardan biri olmasıyla da dikkat çekicidir. Kentlerin bir hiyerarşik düzen içinde birbirine eklemlendiği küresel dünyada metropoller ve daha küçük kentler arasındaki farklılaşma kadar, metropollerin kendi içindeki ayrışmasını anlamak için yaşanan dönüşüme daha geniş bir perspektiften bakmak gerekir. Aşağıdaki bölümde, sanayi gibi geniş arazi ihtiyacı duyan faaliyetlerin kent dışına çıkarılması ve bunların yerine hizmet sektörü faaliyetlerinin önem kazanmasıyla gözlemlenen değişimi inceleyeceğiz. İmalat Metropollerinden İşletme Metropollerine Küreselleşme sürecinde bazı kentlerin diğerlerine göre ön plana çıkması ve aynı konumda olan başka kentlerle etkileşim içine girerek küresel ağlan oluşturmasını anlamak için en önemli kaynaklardan biri Amerikalı coğrafyacı ve antropolog David 4 Mega-kentler konusu için önerilebilecek çok çeşitli kaynaklar arasında en çarpıcılarından biri Michael Glawogger'ın mega-kentlerde yaşayan yoksul ve marjinalize edilmiş kesimlerin yaşam mücadelesini anlattığı 1998 tarihli "Megacities" belgeselidir.

6 144 1 Küreselleşme ve Demokrasi Harvey'nin çalışmalarıdır. Postmodernliğin Durumu adlı kitabında Harvey, son elli yılda yaşanan en önemli değişimin Fordizmden post-fordizme geçiş olduğunu belirtmiştir. İsmini Henry Ford'un 19201i yıllarda otomobil fabrikasında kullandığı seri üretim metodundan alan Fordizm, özellikle yıllan arasında geçerli olan "kitlesel üretim, kitlesel tüketim" düsturuna dayalı bir ekonomik modeldir. Fordist dönemde, sanayi devrimiyle birlikte rasyonelleşen ve makineleşen imalat sanayinin arzı artmış, eş zamanlı olarak gelişen ulaşım ve iletişim teknolojileri de seri üretimin örgütlenmesini ve ürünlerin daha uzak mesafelere taşınmasını kolaylaştırmıştır. Bu dönemde Batı' da hakim olan Keynesçi ulusal kalkınma politikaları ve sosyal alanda kendini gösteren 'refah devleti" anlayışı, devleti hem kontrol hem de yürütme anlamında ekonominin olduğu kadar sosyal hizmetlerin de temel aktörü haline getirmiştir. Öte yandan Batı'nın merkez alındığı bir sistemde çevre ülkelerde kapitalizmin gelişimi aynı düzeyde seyretmemiştir5. Bu ülkelerde Refah Devleti politikalarının yerini ithal ikameci sanayileşme almış, böylelikle üretimin yoğunlaştığı "imalat metropolleri" ortaya çıkmıştır (Bourdeau-Lepage ve Huirot, 2004). Ancak 19701ere gelindiğinde katı Keynesci politikalar ve Fordist kapitalizm krize girmiş ve sermaye, maliyetlerin daha düşük ve emeği gözeten politikaların zayıf olduğu, yabancı yatırımı çekmeye hevesli "kalkınmakta olan ülkelere" yönelmiştir. Bu krizden çıkış yolunun devletin ekonomik alandaki başat rolünü özel sektöre bırakması olarak görülmesiyle 701erden sonra kapitalizm neoliberal politikalar doğrultusunda daha esnek 5 Kapitalizmin eşitsiz gelişimi hakkında daha detaylı bilgi için bkz. W allerstein, 1974.

7 Küreselleşme ve Kent ve coğrafi olarak akışkan bir forma kavuşmuştur. Böylece serbest piyasa sistemi temel ekonomik kural olmuş, rekabet ve esnek üretim bu dönemin temel olguları haline gelmiştir. Ancak serbest piyasa düzeninde rekabet, kaçınılmaz olarak kar getiren sektörlerde yoğunlaşma ve bir süre sonra ise bu sektörlerdeki yatının fazlası nedeniyle kann azalması anlamına gelecektir. Bu nedenle Batı' daki sermayenin bir kısmı üretimlerini farklı coğrafyalara kaydırırken diğer kısmı hizmet sektörüne yönelmiş ve bunlara eş zamanlı olarak mali piyasalar da önem kazanmıştır. Sonuç olarak ulus-devlet ekonomileri dünya pazarına açılırken, özellikle Batı metropollerinde sanayisizleşme süreci başlamış, yani bir zamanlar temel ekonomik faaliyet alanı olan sanayi sektörü geri plana düşerken finans, turizm, sağlık, medya, iletişim ve eğitim gibi alanlan içeren hizmet sektörünün önemi artmıştır6. Dünya pazarına açılmak, daha kısa sürede daha uzun mesafeler arasında ilişkiler anlamına geldiğinden ulaştırma/iletişim teknolojileri hiç olmadığı kadar önem kazanmıştır. Ekonomideki bu değişildik sonucu, kentler başta mal ve sermaye olmak üzere çeşitli akışların koordinasyonu konusunda uzmanlaşarak, önceden kitle üretimiyle tanımlanan imalat mekanlarından "işletme metropollerine" dönüşmüşlerdir. 6 Melih Ersoy'un Sanayileşme Süreci ve Kentler (2001) makalesinde ortaya koyduğu örneklerden yararlanırsak, yılları arasında ABD' de hizmet sektöründe çalışanların oranının %66'dan %78'e çıktığı, İngiltere'de ise bu oranın %SO'den %73'e yükseldiği görülmektedir. OECD ülkeleri bütününde çalışanların yarıdan fazlası hizmet kesiminde istihdam edilmektedir. Buna karşılık Batı ülkelerindeki sanayi kesimi arası dönemde %28'den %18' e düşerken ABD'de %27'den %16'ya, İngiltere'de ise %37'den %20'ye gerilemiştir. Bu örnekler sanayi üretiminin yerini hizmet sektörünün almakta olduğuna dair ikna edici kanıtlar sunmaktadır.

8 146 1 Küreselleşme ve Demokrasi Küresel Kentler Açıklamaya çalıştığımız bu değişimin sonuçlan günümüz kentlerinin mekansal, ekonomik ve toplumsal yapılarında gözle görülür farklılıklara yol açmaktadır. İmalattan işletmeye kayan kent ekonomileri giderek bir kentler sistemi ağı içinde ayrışmakta ve bu ağların kesişme noktalarında bulunan bazıları "küresel kent" statüsüne layık görülmektedir. Küresel kentler teorisinin önde gelen isimlerinden Saskia Sassen'in ( 1991) geliştirdiği modele göre, bazı kentler çokuluslu şirketlerin, finans kuruluşlarının, bilişim ve hizmet şirketlerinin, uluslararası ve ulusötesi kuruluşların toplandığı yerler olmakta ve böylece küresel ekonominin karar-koordinasyon-yönetim merkezleri haline gelmektedirler. Sassen gibi araştırmacılar küresel kentler hiyerarşisinde en üste N ew Y ork, Tokyo ve Londra'yı yerleştirmekte ve bu kentlerin küresel ekonomik işlemlerin kavşak noktası olduğunu ifade etmektedir. Sassen'in teorisinin sosyal bilimler ve küreselleşme çalışmalarına katkısı, küreselleşmenin sadece coğrafi yayılmaya değil aynı zamanda belli mekanlar üzerinde yoğunlaşmaya yol açması ve bunun sonucu olarak kentlerdeki mekansal organizasyonun uğradığı değişimi ortaya koymasıdır. Ona göre mekan, küresel bilgi akışlarına uygun olarak yeniden şekillenmekte, ancak bilginin aşın hareketliliği ve kolay yer değiştirebilirliğine rağmen ekonomik faaliyetler hala mekana bağlı kalmaktadır. Değişen üretim sisteminin ve neoliberal ekonominin rekabetçi ortamının sonucu olarak küresel kentlerde sanayinin önemi azalırken, finans, bankacılık, enformatik, bilişim, sigortacılık, eğlence, iletişim, tasanın, reklamcılık gibi hizmet sektörüne ait faaliyetler yükselmekte, bu da küresel kentlerde öncelikle yeni bir "iş merkezi alanı"nın or-

9 Küreselleşme ve Kent taya çıkmasına, devamında ise sektörlere göre yoğunlaşmalara yol açarak fiziksel mekanda yeni bir organizasyona sebep olmaktadır. Bu sektörler her ne kadar yerel olsalar da küresel kentler, yine bu sektörler aracılığıyla dünyadaki diğer küresel kentlere bağlanmaktadır. Sonuç olarak Sassen'in teorisinin önemli yanı küresel kentlerin, kendi başlarına içinde bulunduk. lan siyasi coğrafyalarda öne çıkabilen, değişen ekonomik organizasyonu kontrol edebilen ve kavşak noktaları oluşturarak diğer kentlerle ilişki içinde küresel ağlan inşa eden mekanlar olduklarını vurgulamasıdır. Küresel kent modelinin ayrılmaz bir parçası, bu özelliklere sahip olmak isteyen kentler arasında yaşanan rekabettir. Küresel özellikler taşıyan kentler arasındaki hiyerarşiyi inceleyen araştırma grupları bu kentlerin sahip olduktan nitelikler ve küresel ağlardaki etkinlik derecelerine göre çeşitli sıralamalar önermektedir. Bu sıralamalardan en dikkat çekeni GAWC ( Globalization and World Cities) 7 adlı grubun ortaya koyduklarıdır. Bu ve benzeri çalışmalar dünya kentleri hiyerarşisindeki değişkenliğin ve ortaya çıkan kaybedenler-kazananlar ayrımının altını çizmektedir. Bu rekabet kaçınılmaz olarak kentlerin 7 GAWC { Globalization and World Cities Study Group and Network), Loughborough Üniversitesi Coğrafya Bölümü dlliilinde, Manuel Castells, J ohn Friedmann, Peter Hall, Nigel Thrift, Sask.ia Sassen ve Peter Taylor gibi modemizm, küreselleşme ve kent konulan üzerinde uzmanlaşmış sosyal bilimciler tarafından kurulmuş bir araştırma birimidir. Ekibin çalışmaları sonucu kentler, küresel ağlardaki yerlerine, diğer küresel kentlerle olan ilişkilerine, işlevlerine ve sahip olduklan belli özelliklere göre.alpha, Beta, Gamına olarak sıralanmışlardır. GAWC'ın 2008'de yaptığı sıralamaya göre İstanbul da, her ne kadar hiyerarşinin alt basamaldannda olsa da,.alpha kategorisinde yer almaktadır. Bkz.

10 148 1 Küreselleşme ve Demokrasi gelişimi ve yapılanması üzerinde gözle görülür değişiklikler yaratmaktadır "" 200ll - - Grafik 1: GaWC sıralamasına göre dünya kentleri (2008) Kaynak: Bu küresel kentler ağının ortaya çıkardığı hiyerarşide, benzer özelliklere sahip kentler diğerleri arasından sıyrılabilmek ve sıralamada yükselebilmek için çeşitli "kentsel pazarlama" yöntemleri benlınsemektedir8. Pazarlanacak kentin albenisini art- 8 Pazarlama.kelimesi ister istemez tüketime hazır bir ürün çağrışımı yapmaktadır. Yabancı yayınlarda kentsel pazarlama ( city marketing) ve kentsel marbla,ma (city branding) olarak iki ayn tarum kullanılmaktadır. Yani kentler herhangi bir meta gibi önce tüketime sunulmakta sonra da marka haline getirilmektedirler. Bu bakış açısı 21. yüzyılın tüketim odaklı hayat tarzına uyarken aynı zamanda kentler dmıil her şeyin met:alaştırıiabilir olduğunu göstermektedir (Burge,u, 1982 ). Bu konuda İstanbul'la ilgili bir tartışma Çağlar Keyder'in "İstanbul u Nasıl Satmalı?" (1992) makalesiyle alevlenmi ti. Keyder, İstanbul'un küresel sermaye ile bağ kurabileceğini ve Türkiye'nin vitrini olabileceğini ancak bunun için bazı çalıfmalar yapılması gerektiğini dile getiriyor ve bu yatınmlar arasında beş yıldızlı oteller, kongre merkezleri, yeni if merkezleri olarak gökdelenler, etkin bir iletişim altyapısı., turizm ve eğlence bölgeleri, sanat-kültür etkinlikleri, yabancıların İstanbul'a yerleşmesini kolaylaştıracak

11 Küreselleşme ve Kent tırmak için öncelikle altyapı çalışmaları ve yeni küresel elitlerin yaşam standartlarına uygun lüks oteller, havaalanlan, alışveriş, eğlence ve kültür merkezleri gibi kentsel donatılar gelmektedir. Ancak küresel kent olmak için gerekli olan bu öğeler sıralamada yukarı çıkmak için her zaman yeterli değildir. Bunun için diğer kentlerden ayırt edici bir "imaj"a da sahip olmak gerekir. Bir kentin altyapısı ve donatılan imajıyla beraber, kentlerin ne gibi özellikler üzerinden öne çıkarılacağını belirler; kentlerde sunulan yaşam standartları bir yandan sermayeyi ve küresel elitleri çekerken diğer yandan onların istekleri doğrultusunda kentin şekillenmesine katkıda bulunur. Bir Kentsel Pazarlama Aracı Olarak Dev Etkinlikler ve Kültürel Miras Castells ( 1999), teknolojinin ve iletişimin bu kadar gelişkin olduğu bir çağda imajların birer kimlik göstergesi haline geldiğini ifade eder. Bu nedenle, kentler "pazarlama" stratejileriyle kendi özgün ve benzersiz kimliklerini oluşturma çabası içindedirler. Baudrillard ( 1983) bu stratejilerin genelde kentte yaşayan grupların ihtiyaç ve talepleri yerine sermaye ve şehrin ekonomik kalkınması odaklı geliştiğinden, kenti ve kent yaşamını estetik bir meta olarak gören projelere dönüştüğünü vurgular. Bu durum, ulus devletin zayıfladığı, yani merkezi otoritenin kontrolü yerine piyasaların rekabetinin hakim unsur olduğu mülk edinme gibi yasal düzenlemelere öncelik. verilmesi gerektiğini wrguluyordu. Mart 2005'te Cannes' da düzenlenen dünya emlak piyasasının buluşma yeri olan MIPIM fuarına "İstanbul'u dünya pazarına çıkarmak" amacıyla İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin katılması K.eyder'in öngörülerinin yerel yönetimlerde yankı bulduğunun bir göstergesi sayılabilir.

12 150 1 Küreselleşme ve Demokrasi neoliberal politikaların sonucu olarak görülmektedir. Devletin özelleştirmeler ve deregülasyon politikalarıyla sosyal alandan çekilmesiyle kentlerin yapılanmasında sermayenin ihtiyaç ve tercihleri belirleyici olmaktadır. Bu da kentleri yeni ekonomik sisteme ayak uyduracak altyapıyla donatmak, bu ekonominin işleyişini sağlayacak üst-orta sınıfın ihtiyaçlarına cevap vermek ve kentleri daha çekici yerler haline getirmek üzere tasarlanan projelerle ortaya çıkmaktadır. Kentsel pazarlamanın en sık rastlanan örnekleri arasında "dev etkinlikler" (mega events) ya da "prestij projeleri" (flagship events) olarak adlandırılan, uluslararası arenada kentlerin adının duyulmasını ve gündeme oturmalarını sağlayan organizasyonlar bulunmaktadır. Özellikle eskiden sanayi bölgesi olan yerlerde yaşanan delokalizasyon -sanayinin şehir merkezlerinden dışarı kaydırılması- sonucu terkedilmiş alanların yeniden kente kazandırılmasında bu tür etkinlikler önemli bir rol oynamaktadır. 21. yüzyıl küresel kentlerinin değişen yapılan ve ihtiyaçları doğrultusunda, sanayinin boşalttığı yerlere dönüştürücü sektörler olarak finans ve kültür yerleşmekte, bu faaliyetler çerçevesinde tasarlanan mekanlar uluslararası kamuoyuna kentlerin yeni yüzleri olarak sunulmaktadır. Örneğin, olimpiyatlar ya da uluslararası film/müzik/tiyatro festivalleri, gerçekleştirildikleri kentlerin küresel dünya haritasında tanınan yerler haline gelmelerine yardımcı olmaktadır. Bu projelerin bir diğer özelliği, kentleri pazarlarken, onlar için yeni imajlar kurguluyor olmasıdır; artık "büyük etkinlikler modern turizmin imaj yapıcılarıdır" (Hali, 1992: 14 ). Bu etkinlikler, turizm bakanlıklarının hazırladığı tanıtıcı reklamlar gibi, kentlerin öne çıkarmak, birlikte anılmak istedikleri yönlerini tanıttıkları araçlar olmakta; kültür, tarih ve mimariyle kentler

13 Küreselleşme ve Kent kendilerini yeniden kurgulamaktadırlar. Avrupa Kültür Başkenti (AKB) projeleri bu açıdan önemli bir örnektir yılında Essen'in AKB ilan edilen üç yerden biri olması, bir zamanların maden ve sanayi merkezi olan ama son yıllarda ciddi bir ekonomik kriz yaşayan Rııhr bölgesine kültür yoluyla yeni bir imaj kazandırmak için bir fırsat olarak değerlendirilmektedir AKB İstanbul' da ise, kurgulanmak istenen kent imajının başta gelen öğeleri Asya ve Avrupa'yı birleştiren köprü imgesi ile birçok medeniyete ve üç tektanrılı dine ev sahipliği etmesinden kaynaklanan kozmopolit çeşitliliği olmuştur. Başbakan Erdoğan'ın AKB açılış konuşmasında söyledikleri İstanbul için kurgulanan imajı açıkça ortaya koymaktadır. ''Sadece İstanbul bile Türkiye'nin bir Avrupa ülkesi olduğunun, AB'nin tabii üyesi olduğunun somut göstergesidir. (...) İstanbul biraz, Saraybosna' dır, biraz Kudüs'tür, biraz Paris'tir, Viyana' dır, Madrid'dir, Bağdat'tır, Şam'dır, Amman'dır. Ama İstanbul en çok da İstanbul' dur"9. İstanbul' un tek başına bütün ülke için bir vitrin oluşturan küresel kent özelliğini vurgulayan bu sözler, diğer büyük kentlerle ilişki kurma çabasıyla da İstanbul'un ''benzer ama farklı" olduğunu iddia etmektedir. Başbakanın aynı konuşma içinde, İstanbul'un "medeniyetlerin, ırklann, renklerin kaynaştığı bir nokta olduğunu" ve burada fetihten beri dinlerin ve kültürlerin özgürce ve hoşgörü içinde var olduklarını belirtmesi, kentin tanıtımı için kurgulanan tarihin referans noktalan konusunda da ipuçları sunmaktadır. Ancak küresel kentler yarışında bu tarihsel miras yeterli görülmemiş olacak ki, aynı konuşmada finans merkezi olmanın önemi de vurgulanmıştır: "Tarihi birikim üzerinde modem bir gelecek imar edi- 9 _

14 152 1 Küreselleşme ve Demokrasi yoruz. İstanbul'u dünyanın finans merkezi haline getirmek için de yatırımlarımız sürüyor" 10 Bazı kentlerin uluslararası arenada yer edinmelerinin ve ayrıcalıklı bir imaj yaratmalarının yollarından biri de dünyaca tanınmış mimarların tasarladığı projeleri uygulamaya koymak olmuştur. Bunun en bilinen örneklerinden biri, Bilbao'daki Guggenheim Müzesi projesidir. Bu müzenin inşasının kentte yarattığı etkiden sonra, sanatsal/kültürel prestij projeleriyle şehrin yüksek profilli yerlerinde gerçekleştirilen kentsel dönüşüm projeleri için "Guggenheim Etkisi" ( Guggenheim Effect) tanımı kullanılmaya başlanmıştır. 1990'lı yıllarda, sanayi tesislerinin ve tersanelerin ardı ardına kapandığı Bilbao' da ekonomik ve toplumsal bir kriz yaşanmaktaydı 11 Sanayinin çekilmesiyle ortaya çıkan yoksullaşma ve Bask bölgesinin etiketi haline gelmiş terör olaylarına karşı, kültür odaklı projelerle kente yeni bir imaj yaratılmaya karar verildi. Guggenheim Müzesi, dünya çapında mimarlar tarafından şehrin liman özelliğinin öne çıkarılması, havaalanının yenilenmesi, yeni bir konferans ve performans sanatları merkezi, büyükşehir metrosu ve Uribitarte nehrini geçen bir yaya köprüsü inşasını da içeren bir projeler silsilesinin parçasıydı. Ancak planın öne çıkan özelliği dünya çapında ünlü mimar Frank O. Gehry1 2 tarafından çizilen mü- 10 Ag.m. 11 Bu durumun Bilbao'ya has olmadığı. aşikardır; Batı Avrupa kentlerinin pek çoğunda sanayinin kentten çekilmesi ciddi bir toplumsal ve mekansal değişime yol açmıştır. 12 Aynı mimar İstanbul' da da, Suna ve İnan Kıraç Vakfı tarafından Tepebaşı'nda yapılacak ve 160 milyar dolara mal olacak ancak henüz gerekli izinler alınamadığı için inşaatı başlatılamayan bir kültür merkezi projesinin planlarını çizmiştir. Mimar Frank Gehry'nin İnan Kıraç'a söylediği "kültür kompleksi projesi tamamlandığında her yıl İstanbul'a fazladan 500 bin turist gelmediği

15 Küreselleşme ve Kent zenin Bilbao şehir edilmesi oldu. merkezinde m2'1ik bir alana inşa Grafik 2: ''Yıldız mimar'' Frank Ghery tarafından Bilbao'da yapılan Guggenheim Müzesi. Kaynak: yılında müze tamamlandıktan sonra yayımlanan Avrupa Birliği raporlarına göre kentte turist sayısı ve sanata karşı olan ilgi artmış, müzenin yarattığı çekim sonucu bölgedeki sanat galerileri çoğalmış, diğer müzelere yönelik devlet yatırımı artmış ve yeni oteller açılmıştır 13 Ancak müzenin açılışı yerel halk için aynı olumlu etkiyi yaratmamıştır. Yapılan araştırmalara göre, bu tarz kültür ürünleri kısa vadede kar sağlayacak bir turist eğlencesi ve tüketim metası haline gelmekte, ancak yerel takdirde senden para almayacağım" şeklindeki sözlerine bakılırsa, bu merkezin İstanbul'a çekeceği turist sayısı projenin mimarının da önceliklerinden biridir. "Guggenheim'ın Mimarı Frank Gehry'den Tepebaşı'na Öneri" Gila Benmayor, Hürriyet, 4 Mart culture/pdf/ doc889 _ en.pdf

16 154 1 Küreselleşme ve Demokrasi ekonomiye kalıcı katkısı olacak kültürel üretimler desteklenmemektedir (Garda, 2004). Diğer araştırmacılar, Guggenheim Müzesinde sunulan sanat anlayışının yerel halktan çok turistlere yönelik olduğunu, dolayısıyla kentin yerlilerinin bu sanat faaliyetlerinin dışında kaldığını ortaya koymaktadır {Evans, 2003 ). Diğer bir deyişle, bu gibi prestij projelerinde öncelikli hedefler şehrin imajına değer katmak ve turist çekmek olurken yerel toplulukların ihtiyaçları ikinci planda kalmakta ve projelerin bölgedeki iş arzına katkısı kısıtlı kalmaktadır ( Gomez, 1998). Aynı zamanda kültür aracılığıyla dönüştürülen bölgelerin yeni üst-orta sınıfın beğenileri doğrultusunda cazip alanlar haline gelmesiyle "mutenalaşma" (gentrification) sürecinin başlaması bu bölgelerde emlak fiyatlarının yükselmesine neden olmaktadır. Prestij projelerinin yakından bildiğimiz örneklerinden bir diğeri ödüllü mimar Zaha Hadid tarafından İstanbul Kartal için tasarlanan finans merkezidir ' de kamuoyuna tanıtılan bu proje Marmara Denizinden içeriye doğru batıda Kartal, doğuda ise Pendik olmak üzere artık kullanılmayan bir sanayi bölgesinin gökdelenler, lüks konutlar, konser salonları, müzeler, tiyatrolar, turistik oteller ve marinaya dönüştürülmesini içermektedir 15 Timsah derisi yüzeyine benzetilen geometrik şekillerden oluşan bu mimari projenin tanıtım broşürlerinde de bölgeye yeni bir kimlik kazandırılacak olması wrgulanmaktadır. Ancak projenin, yapılması planlanan arazi ile hiçbir bağlantı kurulmadan ve bölgedeki nüfusun yapısı göz önüne alınmadan tasarlanmış olması yerel sivil toplum örgütleri kadar araş- 14 Proje hakkında yapılmış bir çalışma için bkz. Kocabaş (2010). 15 http :/ /www.arcspace.com/ architects/hadid/kartal _pendik./kp.html

17 Küreselleşme ve Kent tırmacılann da tepkisini çekmiştir {Montabone ve Candelier Cabon, 2009). Benzer bir diğer proje ise Ken Y eang'in Küçükçekmece' de Marmara Denizi ve Küçük.çekmece Gölü' nü ayıran kumsalda tasarladığı "ekosistemle barışık şehir ortamı" projesidir. Proje kapsamında yeşil donatı alanlan, otopark, park alanlan, marina, 7 yıldızlı bir otel ve bir aquaparkın yer alması öngörülmektedir. Ancak bu proje de, Zaha Hadid'in Kartal Pendik. projesi gibi bulunduğu sosyal ortamdan kopuk olmakla ve bölge sakinlerinin ihtiyaç ve hedeflerini dikkate almamakla eleştirilmektedir. Kent yöneticilerinin ve önde gelen işadamlannın, star mimarlara çizdirdiği prestij projeleriyle küresel kent olma yarışında öne geçme hevesi elbette sadece İstanbul'a has bir durum değildir; Chicago' da, Dubai' de, Berlin' de, Manchester' da, ingilizcede "starchitect" diye adlandırılan yıldız mimarların yaptığı binalar, kente ekonomik. bir canlılık ve uluslararası arenada görünürlük sağlayacak bir yöntem olarak değerlendirilmektedir.

18 156 1 Küreselleşme ve Demokrasi Grafik 3: "Yıldız mimar" Zaha Hadid' in Kartal'ı bir finans merkezine dönüştürmeyi amaçlayan proje için hazırladığı tasarım. Kaynak: rta 1-pend i k-masterplan Kentlerin küresel arenada diğerlerinden farklılaşma yarışında bir diğer araç tarihi miras ve kültürdür. İhtiyaç ve güç ilişkilerine göre yeniden yazılabilen tarih ve kültürün, kentlerin imajını belirlemekte kullanılıyor olması şaşırtıcı değildir; Featherstone'un söylediği gibi"(... ) kültürel sermaye, finans ve sanayi esaslı bir iktisadi sermayeye alternatif bir zenginlik kaynağı olarak, dolaylı ve dolaysız yoldan iktisadi değere dönüşebilir bir kaynaktır. Ulusal politikacıların, kent yöneticilerinin ve özel sektör kapitalistlerinin kültüre yatırım yapmaları, bunu teşvik etmeleri ve şiddetli rekabet koşulları altında kent imajının taşıdığı öneme duyarlı olmaları bundan kaynaklanmaktadır" (Feathersone, 1996). Sağlam bir ekonomik temel oluşturabilmek ve kentler arasındaki rekabette güçlü bir ele sahip olabilmek için bile kentlerin, uluslararası kültürel üretim ağları

19 Küreselleşme ve Kent içinde kültürün ve tarihin sergilenebildiği, yeni şekillere sokulup piyasaya sunulabildiği yerler haline gelmeleri gerekmektedir (Yardımcı, 2005). Sharon Zukin'e göre de, "kültür giderek şehirlerin işi haline gelmekte, turist eğlencelerinin temeli ve onların benzersiz, rekabetçi yönü" olmaktadır. "Kültür tüketiminin (sanat, yeme-içme, moda, müzik, turizm) artması ve bu alana hizmet eden endüstrilerin büyümesi, şehrin sembolik ekonomisi kadar semboller ve alanlar üretebilme kapasitesini de beslemektedir" (Zukin, 1995: 2). Yani kültür bir yandan, bir kentin uluslararası arenada imajını oluştururken, öte yandan o kentin sakinleri için imajlar üretmektedir. Kültür "kim"in ''hangi" alana ait olduğunun temsilidir. Aynı zamanda neyin yansıtılmak istenen imaja dahil olup olmayacağını da belirler. Bu yüzden, Zukin'in de vurguladığı gibi bir kentin imajını yaratanlar aynı zamanda o kentin kolektif kimliği üzerinde söz sahibi olanlardır. En basit haliyle kentlerin mimari üzerinden nasıl görünüp nasıl görünmeyeceğine, hangi binaların "kültürel miras" kabul edilip hangilerinin görsel kirlilik olarak yaftalanacağına karar verenler, kentler için birer geçmiş yazıp pazarlanabilir imajlar oluştururken hem fiziksel yapı üzerinden kendi kent anlayışlarını ortaya koymakta, hem de bu işten kazanım sağlamaktadırlar. Kısaca kültür, kentleri çekici kılabilmek adına önemli bir kentsel dönüşüm aracı haline gelmektedir. Kültür, demokratik bir katılım sağlama ve bir araya getirme aracı olarak kullanıldığında, sanayisizleşme sürecinden olumsuz etkilenen kentlerin ve kent sakinlerinin sosyo-ekonomik canlılığı için olumlu bir adım olabilir. Ancak günümüzde neoliberal politikalar doğrultusunda yürütülen kültüre dayalı kentsel dönüşüm projeleri,

20 158 1 Küreselleşme ve Demokrasi kültürün bu amacın dışında kullanıldığını göstermektedir. Dünyanın birçok yerinde kentin önde gelen kişileri ve işadamlan, "küresel kenti" temsil eden müzeler, parklar ve mimari komplekslerle kendi elit kimliklerini kentlerde görünür hale getirmektedirler16. Sembolik ekonominin kentlerin kalkınması için önemini kavrayan yerel yönetimler, küresel elitler ve özel sektörle iş birliği içinde kamusal alanlan belli kesimlerin kullanımına yönelik yan özel kültürel alanlar haline getirmektedirler. Böylece kentler, Keyder'in de 1992'deki "İstanbul'u Nasıl Satmalı?" makalesinde dile getirdiği gibi, özel sektör ve devlet iş birliği içinde ülkenin geri kalanından bağımsız olarak küresel piyasalara açılan birer vitrine dönüşmektedir. Uluslararası bienaller, olimpiyatlar ve Avrupa Kültür Başkenti gibi projeler bu tür dönüşümlere katkıda bulunup gelecekteki yatırımlar için uygun olanakları sağlarken, Londra' dak.i Tate Modem, İstanbul' dak.i İstanbul Modem, Sabancı ve Koç Müzesi gibi özel girişimcilerin yatırımıyla oluşturulan sanat merkezleri de kültürün kime hitap edeceğine ve neyi temsil edeceğine karar verme süreçlerinde belirleyici olmak.tadır. Bu durum kamusal alanların özelleşmesine ve turistikleşmesine yol açarken kentlerdeki kültürel farklılıkların da mekana yansımasına neden olmaktadır. Elitlerin kültürel pratiklerinin görünürlüğü artarken bu grubun dışında kalanlar kendi pratiklerini egemen kültürün işgal etmediği alanlarda gerçekleştirmek durumunda kalmaktadırlar. Kent merkezlerinde dünya mutfağı örnekleri sunan restoranlar, şık kafeler, barlar ve küre- 16 Elit kültürün kentlerde nasıl teşvik edildiğine dair daha ayrıntılı bir inceleme için bkz Davis (1990). Aynca kültür temelli kentsel dönüşümün olası sonuçlarına dair bkz. Miles (2007).

Çalışma alanları. 19 kasım 2012

Çalışma alanları. 19 kasım 2012 Çalışma alanları 19 kasım 2012 Çalışma alanları Hizmet alanları Sanayi alanları Tarım tarımsal üretim tarım+ticaret kenti Sanayi imalat sanayi atölyeden hafif sanayi fabrikaya ağır sanayi seri üretim (fordizm)

Detaylı

TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015

TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015 TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA ÖĞRENCİLERİ BİTİRME PROJESİ YARIŞMASI 2014-2015 ENDÜSTRİYEL YAPININ YENİLİKÇİ VE BİLGİ ODAKLI DÖNÜŞÜMÜNÜN BURSA ÖRNEĞİNDE İNCELENMESİ PROJE RAPORU İÇİNDEKİLER

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002.

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI NIN GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK VE YOKSULLUK SORUNUNA YAKLAŞIMI (SEKİZİNCİ

Detaylı

Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin toplam nüfusunun sadece

Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin toplam nüfusunun sadece SİLİVRİ 2014 DÜNYA VE AVRUPA KENTİ Türkiye dönüşüm geçirerek kırsal bir tarım ekonomisinden küresel ölçekte rekabetçi bir sanayi ekonomisi haline gelmiştir. 1950 yılında Türkiye nin kentsel nüfusu ülkenin

Detaylı

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr ANKARA KALKINMA AJANSI www.ankaraka.org.tr TÜRKİYE'NİN En Genç Kalkınma Ajansı Ankara Kalkınma Ajansı bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak, bölgenin rekabet gücünü artırmak ve gelişimini hızlandırmak

Detaylı

KENTSEL POLİTİKALAR II. Bölüm

KENTSEL POLİTİKALAR II. Bölüm MSGSÜ ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA BÖLÜMÜ PLN 703 KENTSEL POLİTİKALAR II. Bölüm 2014-2015 GÜZ YARIYILI Prof.Dr. Fatma ÜNSAL unsal.fatma@gmail.com TÜRKİYE NİN KENTLEŞME DİNAMİKLERİ Cumhuriyet öncesi Cumhuriyet

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

ÇALIŞMA EKONOMİSİ II

ÇALIŞMA EKONOMİSİ II ÇALIŞMA EKONOMİSİ II KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ.

Detaylı

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013 Başkent Pekin Yönetim Şekli Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 Nüfus 1,35 milyar GSYH 8,2 trilyon $ Kişi Başına Milli Gelir 9.300 $ Resmi

Detaylı

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

İZMİR VE FAYTON; BİR KİMLİK İMGESİ

İZMİR VE FAYTON; BİR KİMLİK İMGESİ İZMİR VE FAYTON; BİR KİMLİK İMGESİ ATAY, Çınar, KIRAÇ, Suna İnan. 19.yy İzmir Fotoğrafları Akdeniz Medeniyetleri Araştırma Ens. Yayını. s.93 (1997) HAZIRLAYAN: SENEM ÖZGÖNÜL Kasım 2007 İZMİR VE FAYTON;

Detaylı

DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI

DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI DTO TURİZM VE ÇEVRE DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR. ŞULE KIYCI BİRİNCİ HAFTA 2 TURİZM OLAYI VE GELİŞİMİ Turizm kelimesinin Latincede dönmek, etrafını dolaşmak, geri dönmek anlamına gelen tornus kökünden türetildiği

Detaylı

Bölüm - 1 GARDEN CITY. (Ebenezer Howard) Doç. Dr. Zeynep Enlil Yıldız Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü

Bölüm - 1 GARDEN CITY. (Ebenezer Howard) Doç. Dr. Zeynep Enlil Yıldız Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü Bölüm - 1 GARDEN CITY (Ebenezer Howard) Doç. Dr. Zeynep Enlil Yıldız Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü BAHÇE ŞEHİR Ebenezer Howard Tomorrow: A peaceful path to reform

Detaylı

Doğal Afetler ve Kent Planlama

Doğal Afetler ve Kent Planlama Doğal Afetler ve Kent Planlama Yer Bilimleri ilişkisi TMMOB Şehir Plancıları Odası GİRİŞ Tsunami Türkiye tektonik oluşumu, jeolojik yapısı, topografyası, meteorolojik özellikleri nedeniyle afet tehlike

Detaylı

İTO Başkanı İbrahim Çağlar: İstanbul yerli ve yabancı yatırımcıya muazzam fırsatlar sunuyor

İTO Başkanı İbrahim Çağlar: İstanbul yerli ve yabancı yatırımcıya muazzam fırsatlar sunuyor İstanbul görkemli maketi ve inşaat firmalarıyla MIPIM Fuarı nda İTO Başkanı İbrahim Çağlar: İstanbul yerli ve yabancı yatırımcıya muazzam fırsatlar sunuyor "Nasıl ki Nuri Bilge, Cannes film festivalinin

Detaylı

KENTLI, YOĞUN, HIZLA YAŞLANAN BIR NÜFUS

KENTLI, YOĞUN, HIZLA YAŞLANAN BIR NÜFUS YEREL-BÖLGESEL POLITIKALARIN PLANLANMASINDA SÖZ HAKKIMIZ KANAL İSTANBUL PROJESI KENTLI, YOĞUN, HIZLA YAŞLANAN BIR NÜFUS Türkiye nüfusunun yaklaşık beşte biri, yani 14 milyon 160 bin 467 kişi, İstanbul

Detaylı

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM

BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM BURSA DA İLK 250 ŞİRKET VE İSTİHDAM Prof. Dr. Yusuf ALPER 1. GENEL OLARAK İSTİHDAM Ekonomik faaliyetin toplumsal açıdan en önemli ve anlamlı sonuçlarından birini, yarattığı istihdam kapasitesi oluşturur.

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

6 TEMEL İLKESİ. 1 Bilgi 2 Bilinç 3 Buluşma 4 Beklenti 5 Belirsizlik 6 Benimseme

6 TEMEL İLKESİ. 1 Bilgi 2 Bilinç 3 Buluşma 4 Beklenti 5 Belirsizlik 6 Benimseme U Z L A Ş M A Y Ö N E T İ M İ N İ N 6 TEMEL İLKESİ 1 Bilgi 2 Bilinç 3 Buluşma 4 Beklenti 5 Belirsizlik 6 Benimseme UZLAŞMA YÖNETİMİNİN 6B BASAMAKLARI Günümüzde, Planlama ve Proje Geliştirme süreçleri,

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı 29.05.2013

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı 29.05.2013 2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Bursa Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı 29.05.2013 Küresel Turizm Sektörü Dünya daki turist sayısı 2011 yılında bir önceki yıla göre % 4,6 ve 2012 de %4 artışla 1,035 milyar

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

KISA TARİHÇE : ŞEHİR ÖZELLİKLERİ :

KISA TARİHÇE : ŞEHİR ÖZELLİKLERİ : KISA TARİHÇE : Plato Meslek Yüksek Okulu sanat, medya ve tasarım alanlarında nitelikli insan kaynağı yetiştirmek amacıyla sanatçı, iş adamı ve akademisyenler tarafından kurulmuştur. Plato Meslek Yüksek

Detaylı

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ a. Sektörün Dünya Ekonomisi ve AB Ülkelerindeki Durumu Dünya mobilya üretimi 2010 yılında yaklaşık 376 milyar dolar olurken, 200 milyar dolar olan bölümü üretim

Detaylı

Mustafa BALTACI Diyarbakır Yatırım Destek Ofisi Uzmanı

Mustafa BALTACI Diyarbakır Yatırım Destek Ofisi Uzmanı BRÜKSEL KALKINMA AJANSI Mustafa BALTACI Uzmanı 03.02.2010 BRÜKSEL KALKINMA AJANSI Brüksel Kalkınma Ajansı 1974 yılında kurulmuştur. Genel olarak iki hedef üzerinde yoğunlaşmaktadır. Ekonomik Büyüme Şehir

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB ÜRETİMDE İNOVASYON BİLAL AKAY Üretim ve Planlama Direktörü 1 İleri teknolojik gelişme ve otomasyon, yeni niteliklere ve yüksek düzeyde eğitim almış insan gücüne eğilimi artıyor. Mevcut iş gücü içinde bu

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYADA EĞİTİMİN KÜRESELLEŞMESİ

KÜRESELLEŞEN DÜNYADA EĞİTİMİN KÜRESELLEŞMESİ 2015 TEMMUZ- AĞUSTOS SEKTÖREL KÜRESELLEŞEN DÜNYADA EĞİTİMİN KÜRESELLEŞMESİ Melisa KORKMAZ Küreselleşme Kavramı Günümüz dünyasında artık ülkeler ekonomik, sosyal ve teknolojik ağlar ile birbirlerine sıkı

Detaylı

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası FĐNANSAL EĞĐTĐM VE FĐNANSAL FARKINDALIK: ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Durmuş YILMAZ Başkan Mart 2011 Đstanbul Sayın Bakanım, Saygıdeğer Katılımcılar, Değerli Konuklar

Detaylı

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI!

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! Birleşmiş Milletler Genel Kurulu; kooperatiflerin sosyo-ekonomik kalkınmaya, özellikle yoksulluğun azaltılmasına, istihdam yaratılmasına ve sosyal bütünleşmeye olan

Detaylı

Farklı Sistemlerde Kentleşme

Farklı Sistemlerde Kentleşme Farklı Sistemlerde Kentleşme Farklı Sistemlerde Kentleşme Kentleşme ve kent planları farklı ekonomik sistemlere göre değişebilir. Kapitalist ve sosyalist ülkelerin kentleşme biçimleri, (keskin olmamakla

Detaylı

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Bu bildiri UNESCO Genel Konferansı nın 35. oturumunda onaylanmıştır. IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Çok Kültürlü Kütüphane Hizmetleri: Kültürler Arasında İletişime Açılan Kapı İçinde yaşadığımız

Detaylı

6.15 TURİZM. 6.15.1 Ana Konular

6.15 TURİZM. 6.15.1 Ana Konular 6.15 TURİZM 6.15 TURİZM 334 6.15 TURİZM Başkent Lefkoşa çeşitli dönemlere ait tarihi, mimari, ve kültürel değerler açısından oldukça zengindir. Ayrıca Başkent olması nedeniyle ülkenin yönetsel, iş ve alışveriş

Detaylı

Turistik Ürün, Turistik Ürün Çeşitlendirmesi ve Alternatif Turizm 1.Hafta Öğr. Gör. Özer Yılmaz

Turistik Ürün, Turistik Ürün Çeşitlendirmesi ve Alternatif Turizm 1.Hafta Öğr. Gör. Özer Yılmaz Turistik Ürün, Turistik Ürün Çeşitlendirmesi ve Alternatif Turizm 1.Hafta Öğr. Gör. Özer Yılmaz Turistik Ürün; turistin seyahati boyunca yararlandığı konaklama, yeme-içme, ulaştırma, eğlence ve diğer birçok

Detaylı

Türkiye de Kentleşme

Türkiye de Kentleşme Türkiye de Kentleşme Türkiye de kentleşme, genel nitelikleri itibariyle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin kentleşme süreçlerine benzer. Kırsaldan kentlere yönelen nüfus hareketleri, kentleşmenin

Detaylı

1950 LERDEN GÜNÜMÜZE GELEN BİR ALIŞVERİŞ KOMPLEKSİ: BALIKESİR KASAP VE SEBZE HALİ. Gaye BİROL Yrd. Doç. Dr., Balıkesir Üniversitesi Mimarlık Bölümü

1950 LERDEN GÜNÜMÜZE GELEN BİR ALIŞVERİŞ KOMPLEKSİ: BALIKESİR KASAP VE SEBZE HALİ. Gaye BİROL Yrd. Doç. Dr., Balıkesir Üniversitesi Mimarlık Bölümü 1950 LERDEN GÜNÜMÜZE GELEN BİR ALIŞVERİŞ KOMPLEKSİ: BALIKESİR KASAP VE SEBZE HALİ Gaye BİROL Yrd. Doç. Dr., Balıkesir Üniversitesi Mimarlık Bölümü Yüksek Mimar Orhan Ersan tarafından tasarlanmış olan Balıkesir

Detaylı

EUROBAROMETRE 71 AVRUPA BİRLİĞİ NDE KAMUOYU

EUROBAROMETRE 71 AVRUPA BİRLİĞİ NDE KAMUOYU Standard Eurobarometer European Commission EUROBAROMETRE 71 AVRUPA BİRLİĞİ NDE KAMUOYU BAHAR 2009 ULUSAL RAPOR ÖZET TÜRKİYE Standatd Eurobarometre 71 / Bahar 2009 TNS Görüş ve Sosyal Bu araştırma Avrupa

Detaylı

Turizm Ekim 2014. Özge YALÇIN - Mali Analiz. TSKB Araştırma

Turizm Ekim 2014. Özge YALÇIN - Mali Analiz. TSKB Araştırma Ekim 2014 Özge YALÇIN - Mali Analiz TSKB Araştırma Turizm sektörünün analizi amacıyla hazırlanmış olan bu rapor, Türkiye Sınai Kalkınma Bankası A.Ş. nin uzman kadrosunca güvenilir ola rak kabul edilen

Detaylı

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Daha kapsayıcı bir toplum için sözlerini eyleme dökerek çalışan iş dünyası ve hükümetler AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Avrupa da önümüzdeki

Detaylı

Bursa Yakın Çevresi Deprem Tehlikesi ve Kentsel Dönüşüm

Bursa Yakın Çevresi Deprem Tehlikesi ve Kentsel Dönüşüm Bursa Yakın Çevresi Deprem Tehlikesi ve Kentsel Dönüşüm Oğuz Gündoğdu ACİL DURUMLAR PANELİ KalDer Bursa Şubesi Çevre ve İş Güvenliği Kalite Uzmanlık Grubu 27 Mayıs 2015 Ülkemizde çağdaş anlamda Afet Yönetimi

Detaylı

Ruhr'dan Haliç'e Endüstriyel Dönüşümü Anlamak

Ruhr'dan Haliç'e Endüstriyel Dönüşümü Anlamak Ruhr'dan Haliç'e Endüstriyel Dönüşümü Anlamak Kültür, problemlerden potansiyeller yaratır mı? Haliç Tersanesi'nde yaşanan süreç endüstriyel alanların dönüşümü konusunu tekrar gündeme getirdi. 550 yıllık

Detaylı

KONYA İLİ NEDEN YATIRIMLARI İÇİN HİZMET SEKTÖRÜ

KONYA İLİ NEDEN YATIRIMLARI İÇİN HİZMET SEKTÖRÜ KONYA İLİ HİZMET SEKTÖRÜ YATIRIMLARI İÇİN 10 NEDEN KONYA ANADOLU NUN ORTASINDA BİR YILDIZ OLARAK PARLAYACAK KONYA İLİ HİZMET SEKTÖRÜ YATIRIMLARI İÇİN 10 NEDEN 1. Genç ve Nitelikli İnsan Kaynağı 2. Stratejik

Detaylı

TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK

TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK TOPLUMSAL TABAKALAŞMA Ü s t S ı n ı f Orta Sınıf Alt Sınıf TOPLUMSAL TABAKALAŞMA Toplumsal tabakalaşma dünya yüzeyindeki jeolojik katmanlara benzetilebilir. Toplumların,

Detaylı

Sn. M. Cüneyd DÜZYOL, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Açılış Konuşması, 13 Mayıs 2015

Sn. M. Cüneyd DÜZYOL, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Açılış Konuşması, 13 Mayıs 2015 Sayın YÖK Başkanı, Üniversitelerimizin Saygıdeğer Rektörleri, Kıymetli Bürokratlar ve Değerli Konuklar, Kalkınma Araştırmaları Merkezi tarafından hazırlanan Yükseköğretimin Uluslararasılaşması Çerçevesinde

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Dünya Ekonomisi Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans ( ) Lisans ( X) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim ( X) Uzaktan Öğretim(

Detaylı

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı,

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı, Türkiye nin İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı nın Geliştirilmesi Projesi nin Açılış Toplantısında Ulrika Richardson-Golinski a.i. Tarafından Yapılan Açılış Konuşması 3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği

Detaylı

Özet Tanıtım Dokümanı

Özet Tanıtım Dokümanı Özet Tanıtım Dokümanı Istanbul, 2012 UME GLOBAL, kurumsal finansman / özel girişim sermayesi alanlarında danışmanlık hizmeti veren güvenilir bir ortaktır Geçmiş Deneyimler Toplamda 70 yılı aşkın endüstri,

Detaylı

SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI ÖMER MURAT PAMUK REHBER ÖĞRETMEN REHBER ÖĞRETMEN

SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI ÖMER MURAT PAMUK REHBER ÖĞRETMEN REHBER ÖĞRETMEN SOSYAL BİLGİLER DERSİ (4.5.6.7 SINIFLAR) ÖĞRETİM PROGRAMI 1 DERS AKIŞI 1.ÜNİTE: SOSYAL BİLGİLER ÖĞRETİM PROGRAMININ GENEL YAPISI, ARADİSİPLİN, TEMATİK YAKLAŞIM 2. ÜNİTE: ÖĞRENME ALANLARI 3. ÜNİTE: BECERİLER

Detaylı

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR

YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR YENİ TEŞVİK SİSTEMİ VE DİYARBAKIR Mart 215 Hikmet DENİZ i İçindekiler Tablo Listesi... iii Grafik Listesi... iii 1. Giriş... 1 2. Türkiye'de Teşvik Belgesine Bağlı Yatırımlar... 1 3. Yatırımların Bölgesel

Detaylı

Mimarlık Meslek Pratiği

Mimarlık Meslek Pratiği Mimarlık Meslek Pratiği Mimarlık Meslek Pratiği Mimarlık yapı sektörünün ayrılmaz bir parçasıdır. Yapı sektörü ise tüm dünyada diğer sektörler için itici güç oluşturan dinamik bir sektördür. Son elli yıldır

Detaylı

.HAKKIMIZDA .İŞTİRAKLERİMİZ

.HAKKIMIZDA .İŞTİRAKLERİMİZ .HAKKIMIZDA 1999 yılında kurulan İHK İNŞAAT TİCARET LTD.ŞTİ projeden anahtar teslimine kadar gerek kamu binaları gerekse özel sektöre taahhüt edilen işlerde işverenlerinin ihtiyaçlarını koşulsuz işveren

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Temmuz ayı içerisinde Dünya Bankası Türkiye

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

Soru Sınıf ve Nu: Müfredat 18. 9.sınıf YGS Harita Bilgisi-Arazi Rehberimiz: İzohipsler

Soru Sınıf ve Nu: Müfredat 18. 9.sınıf YGS Harita Bilgisi-Arazi Rehberimiz: İzohipsler 2010 YGS SOS.BİL. TESTİNDEKİ / COĞRAFYA SORULARININ MÜFREDAT AÇISINDAN ANALİZİ Soru Sınıf ve Nu: Müfredat 18. Harita Bilgisi-Arazi Rehberimiz: İzohipsler 19. Hayali Rehberler: Paraleller ve Meridyenler

Detaylı

BAKU OLİMPİK STADYUMU

BAKU OLİMPİK STADYUMU BAKU OLİMPİK STADYUMU Azerbaycan Baku de şehrin yeni simgelerinden biri olmaya aday Baku Olimpik Stadyumu kent merkezine girişte, Haydar Aliyev Bulvarı ile Büyük Şor Gölü sınırında, Azizbeyov Kavşağı ile

Detaylı

Neoliberalizm ve Kentsel Eşitsizlikler Üzerine Prof. Dr. Nezar AlSayyad ile Söyleşi

Neoliberalizm ve Kentsel Eşitsizlikler Üzerine Prof. Dr. Nezar AlSayyad ile Söyleşi Neoliberalizm ve Kentsel Eşitsizlikler Sayı 7, Eylül 2012 İçindekiler Takdim 5 Şerife Geniş-Zafer Çelik Söyleşi 10 Zafer Çelik Neoliberalizm ve Kentsel Eşitsizlikler Üzerine Prof. Dr. Nezar AlSayyad ile

Detaylı

Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü

Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü Stratejik Düşünce Enstitüsü Ekonomi Koordinatörlüğü www.sde.org.tr ANALİZ 2014/2 2013 YILI ALTIN ANALİZİ Dr. M. Levent YILMAZ Ekonomistlerin çoğu zaman yanıldığı ve nedenini tahmin etmekte zorlandığı bir

Detaylı

DEMOGRAFİ: Nüfus meselelerine sosyolojik bir bakış

DEMOGRAFİ: Nüfus meselelerine sosyolojik bir bakış DEMOGRAFİ: Nüfus meselelerine sosyolojik bir bakış Ders 12 : Şehirleşme Doç. Dr. Didem DanIş Galatasaray Üniversitesi Sosyoloji Bölümü ddanis@gsu.edu.tr Ders 12: Şehirleşme Bu derste ele alınacak konular

Detaylı

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Eskişehir Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı. 10.04.2013 Anadolu Üniversitesi

2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Eskişehir Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı. 10.04.2013 Anadolu Üniversitesi 2014-2023 BÖLGE PLANI SÜRECİ Eskişehir Turizm İhtisas Komisyonu Toplantısı 10.04.2013 Anadolu Üniversitesi Küresel Turizm Sektörü Dünya daki turist sayısı 2011 yılında bir önceki yıla göre % 4,6 ve 2012

Detaylı

1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi

1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi SOSYOLOJİ (TOPLUM BİLİMİ) 1.Ünite: SOSYOLOJİYE GİRİŞ A) Sosyolojinin Özellikleri ve Diğer Bilimlerle İlişkisi Sosyoloji (Toplum Bilimi) Toplumsal grupları, örgütlenmeleri, kurumları, kurumlar arası ilişkileri,

Detaylı

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014 ÇİMENTO SEKTÖRÜ TABLO 1: EN ÇOK ÜRETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) TABLO 2: EN ÇOK TÜKETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) SEKTÖRÜN GENEL DURUMU Dünyada çimento üretim artışı hızlanarak devam ederken 2012 yılında dünya

Detaylı

ALAN ARAŞTIRMASI II. Oda Raporu

ALAN ARAŞTIRMASI II. Oda Raporu tmmob makina mühendisleri odası TMMOB SANAYİ KONGRESİ 2009 11 12 ARALIK 2009 / ANKARA ALAN ARAŞTIRMASI II Türkiye de Kalkınma ve İstihdam Odaklı Sanayileşme İçin Planlama Önerileri Oda Raporu Hazırlayanlar

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

Konsept Yorum 200 EYLÜL 2010

Konsept Yorum 200 EYLÜL 2010 Konsept Yorum 200 EYLÜL 2010 Var olduğundan bu yana çevre şartlarına göre şekillenen fiziksel, yapısal ve davranışsal değişimleri ile türünü güçlendirerek sürdüren canlılar arasında insan, bu doğal değişimlerle

Detaylı

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $)

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $) 4.2. HİZMETLER 1. Hizmetler sektörünün ekonomideki ağırlığı bir refah kriteri olarak değerlendirilmektedir (1). (2) tarafından bildirildiği üzere, sanayileşmeyle birlikte, ulaştırma hizmetleri ve belirli

Detaylı

Sürgün Veren Kentsel Yenilemeden Göçebeleşen Kentsel Dönüşüme. Yasemin ÇAKIRER

Sürgün Veren Kentsel Yenilemeden Göçebeleşen Kentsel Dönüşüme. Yasemin ÇAKIRER Küçük bir Uyarı! Bu slayt boyunca aralarda göreceğiniz el çizimlerinin hepsi, 81 il çapında ilköğretim öğrencileri TOKİ Benim Evim Benim Şehrim konulu Resim Yarışması birincilerine aittir. Sürgün Veren

Detaylı

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ GAZİEMİR SONUÇ RAPORU

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ GAZİEMİR SONUÇ RAPORU 1 2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ GAZİEMİR SONUÇ RAPORU Tarih: 15 Aralık 2010 Yaklaşık Katılımcı Sayısı: 60 Katılımcı listesindeki Sayı: 57 Katılımcı Düzeyi ve Profili: 2 3 4 Dağıtılan

Detaylı

Kent ve İnsan İlişkisi. Yrd. Doç.Dr. Çiğdem Vatansever 22 Şubat 2013

Kent ve İnsan İlişkisi. Yrd. Doç.Dr. Çiğdem Vatansever 22 Şubat 2013 Kent ve İnsan İlişkisi Yrd. Doç.Dr. Çiğdem Vatansever 22 Şubat 2013 Akış 1. İnsan ve Mekan İlişkisi 2. Kent olarak Çerkezköy 3. Sonuç Çalışma ve mekan Temel konular Isıve aydınlatma Açık ofisler Maliyet

Detaylı

TEKİRDAĞ- MALKARA. G-17-b-13-b PAFTA. Kültür Merkezi Alanı Oluşturulması ve Yeşil Alan Yer Değişikliği NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU

TEKİRDAĞ- MALKARA. G-17-b-13-b PAFTA. Kültür Merkezi Alanı Oluşturulması ve Yeşil Alan Yer Değişikliği NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU TEKİRDAĞ- MALKARA G-17-b-13-b PAFTA Kültür Merkezi Alanı Oluşturulması ve Yeşil Alan Yer Değişikliği NAZIM İMAR PLANI DEĞİŞİKLİĞİ AÇIKLAMA RAPORU 1. PLANLAMA ALANININ GENEL TANIMI İlçemiz Yenimahalle,

Detaylı

Serbest zaman etkinlikleri. Alternatif serbest zaman etkinlikleri. Alternatif Sporlar. Alternatif Turizm... Ekstrem sporlar Yaşam tarzı sporları

Serbest zaman etkinlikleri. Alternatif serbest zaman etkinlikleri. Alternatif Sporlar. Alternatif Turizm... Ekstrem sporlar Yaşam tarzı sporları Serbest zaman etkinlikleri Alternatif serbest zaman etkinlikleri 1 2 Alternatif Sporlar Geleneksel sporlardan farklı olma, onları farklılaştırma Futbol, basketbol, voleybol. Geleneksel sporlara meydan

Detaylı

Kadın Dostu Kentler Projesi. Proje Hedefleri. Genel Hedef: Amaçlar:

Kadın Dostu Kentler Projesi. Proje Hedefleri. Genel Hedef: Amaçlar: Kadın Dostu Kentler Projesi İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün ulusal ortağı ve temel paydaşı olduğu Kadın Dostu Kentler Projesi, Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu-UNFPA ve Birleşmiş Milletler

Detaylı

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye Fırsatlar Ülkesi Türkiye Yatırımcılar için Güvenli bir Liman Tarım ve Gıda Sektöründe Uluslararası Yatırımlar Dr Mehmet AKTAŞ Yaşar Holding A.Ş. 11-12 Şubat 2009, İstanbul sunuş planı... I. Küresel gerçekler,

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

TÜRK DERİ VE DERİ MAMÜLLERİ SEKTÖRÜ

TÜRK DERİ VE DERİ MAMÜLLERİ SEKTÖRÜ TÜRK DERİ VE DERİ MAMÜLLERİ SEKTÖRÜ Türklerin dericiliğe başlamaları kaynaklara göre, 12. yüzyıla kadar gitmektedir. Köklü bir tarihsel geçmişe sahip olan deri ve deri sanayinin 1970 lerden itibaren ülkemizde

Detaylı

XVII. ERMCO KONGRESİ

XVII. ERMCO KONGRESİ XVII. ERMCO KONGRESİ İSTANBUL TurkİYE XVII. ERMCO KONGRESİ İLK DUYURU 4-5 Haziran 2015 Askeri Müze, İstanbul - Türkiye 1995 yılında İstanbul da başarıyla gerçekleştirilen kongreden sonra, XVII. ERMCO Kongresi

Detaylı

Küme Bazlı Yerel Ekonomik Kalkınma Girişimleri ve Yenilikçilik

Küme Bazlı Yerel Ekonomik Kalkınma Girişimleri ve Yenilikçilik AGORADA 2012 BÖLGESEL İNOVASYON STRATEJİSİNİN UYGULANMASI: BİR ADIM SONRASI 19.10.2012 / Samsun Küme Bazlı Yerel Ekonomik Kalkınma Girişimleri ve Yenilikçilik Bülent Açıkgöz BM Ortak Program Yöneticisi

Detaylı

kazandıran bakış açısı

kazandıran bakış açısı kazandıran bakış açısı kazandıran bakış açısı Her projeye özgün bir pencereden bakıyor ve yaşamın bir uzantısı olarak değişken dinamiklere uyumlu yeni mimari alanlar yaratıyoruz. Yeryüzünü yenilerken

Detaylı

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 İNCE GÜÇ VE KAMU DİPLOMASİSİ ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI TÜRKİYE NİN ULUSLARARASI ÖĞRENCİ PROGRAMLARI

Detaylı

E İTLİK VE ÇALI MA YA AMINDA KADINLAR

E İTLİK VE ÇALI MA YA AMINDA KADINLAR E İTLİK VE ÇALI MA YA AMINDA KADINLAR Prof. Dr. Yıldız Ecevit ODTÜ Kadın Çalışmaları ABD Başkanı ODTÜ Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Denizli Sanayi Odası,D&S for DWE AB Hibe Projesi Meslek Sahibi kadınlar

Detaylı

KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI. Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL

KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI. Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL I KURUMSAL REKLAMIN ANLATTIKLARI Prof. Dr. Müge ELDEN Araş. Gör. Sinem YEYGEL II Yay n No : 1668 flletme Ekonomi : 186 1. Bask - A ustos 2006 - STANBUL ISBN 975-295 - 561-4 Copyright Bu kitab n bu bas

Detaylı

Kentsel Dönüşüm ve Sulukule Çocuk Atölyesi

Kentsel Dönüşüm ve Sulukule Çocuk Atölyesi Kentsel Dönüşüm ve Sulukule Çocuk Atölyesi Cem Ergun Araş. Gör. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyoloji Bölümü E-posta: tusawi@hotmail.com Sulukule Çocuk Atölyesi İlanı Fotoğraf 1. Çocuk atölyesinin görünümü

Detaylı

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ 2014 OCAK SEKTÖREL YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ Nurel KILIÇ Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri sektörü, ekonomiye döviz girdisi, yurt dışında istihdam imkanları, teknoloji transferi ve lojistikten ihracata

Detaylı

ÖNÜMÜZDEKİ 5 YILIN 10 KÜRESEL MAKRO TRENDİ. Kaynak: Euromonitor International

ÖNÜMÜZDEKİ 5 YILIN 10 KÜRESEL MAKRO TRENDİ. Kaynak: Euromonitor International ÖNÜMÜZDEKİ 5 YILIN 10 KÜRESEL MAKRO TRENDİ Kaynak: Euromonitor International #1 Alışverişte Belirsiz Bir Gelecek Tüketiciler para harcama konusunda, özellikle yüksek ücretli ürünlere karşı, biraz daha

Detaylı

Özet. Gelişen küresel ekonomide uluslararası yatırım politikaları. G-20 OECD Uluslararası Yatırım Küresel Forumu 2015

Özet. Gelişen küresel ekonomide uluslararası yatırım politikaları. G-20 OECD Uluslararası Yatırım Küresel Forumu 2015 G-20 OECD Uluslararası Yatırım Küresel Forumu 2015 Gelişen küresel ekonomide uluslararası yatırım politikaları Ekonomi Bakanligi Ev Sahipliginde Özet 5 Ekim 2015 Hilton Istanbul Bosphorus Hotel İstanbul,

Detaylı

TÜRKİYE DEKİ KENTSEL DÖNÜŞÜMÜN AKTÖRLERİ VE ÖRNEKLER. Ayaz ZAMANOV-1700103 İrem BAHÇELİOĞLU-1603166

TÜRKİYE DEKİ KENTSEL DÖNÜŞÜMÜN AKTÖRLERİ VE ÖRNEKLER. Ayaz ZAMANOV-1700103 İrem BAHÇELİOĞLU-1603166 TÜRKİYE DEKİ KENTSEL DÖNÜŞÜMÜN AKTÖRLERİ VE ÖRNEKLER Ayaz ZAMANOV-1700103 İrem BAHÇELİOĞLU-1603166 İÇERİK Kentsel dönüşüme bakış Kentsel dönüşümdeki aktörler Kamu yönetimi Merkezi yönetim, Yerel yönetimler

Detaylı

bul ULUSLARARASI EYLEM PLANI ÇALIŞTAYI OTURUM - YAŞAMA VE ÇALIŞMA MEKANLARI Yüklenici

bul ULUSLARARASI EYLEM PLANI ÇALIŞTAYI OTURUM - YAŞAMA VE ÇALIŞMA MEKANLARI Yüklenici bul ULUSLARARASI EYLEM PLANI ÇALIŞTAYI OTURUM - YAŞAMA VE ÇALIŞMA MEKANLARI Yüklenici KALİTELİ ve SÜRDÜRÜLEBİLİR YAŞAMA ve ÇALIŞMA MEKANLARI AMACINA İLİŞKİN EYLEMLER (Kısa Vade) 1 MEKANSAL ORGANİZASYON

Detaylı

10.17. Kayabaşı-TOKİ Konutları

10.17. Kayabaşı-TOKİ Konutları 10.17. Kayabaşı-TOKİ Konutları Kayabaşı bölgesi İstanbul un Avrupa yakasında, biyolojik çeşitlilik ve kentin yaşam destek sisteminin en önemli parçalarından biri olup kentin doğal ve ekolojik dengeleri

Detaylı

ANTROPOLOG TANIM A- GÖREVLER

ANTROPOLOG TANIM A- GÖREVLER TANIM Antropolog, evrenin ve dünyanın oluşumu, yaşamın başlangıcı ve gelişimi, insanın biyolojik evrimi, ırkların doğuşu, insan topluluklarının fiziki yapı, kültür ve davranış özelliklerini ve diğer topluluklarla

Detaylı

Ekonomik Etki Değerlendirme Çalışması

Ekonomik Etki Değerlendirme Çalışması tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Turkcell Global Bilgi Erzurum Çağrı Merkezi Ekonomik Etki Değerlendirme Çalışması Nihai rapor sunumu 14 Eylül 2011, Erzurum Turkcell Erzurum Çağrı Merkezi

Detaylı

Yenilikçi Turizm Projeleri: Berlin, Almanya da Alman Demokratik Cumhuriyeti Müzesi

Yenilikçi Turizm Projeleri: Berlin, Almanya da Alman Demokratik Cumhuriyeti Müzesi .NEWS Yenilikçi Turizm Projeleri: Berlin, Almanya da Alman Demokratik Cumhuriyeti Müzesi ADC Müzesi, Berlin in etkileşimli müzesi olup; yıllık 500.000 ziyaretçi çekme kapasitesi ile Alman sermayesindeki

Detaylı

KAYNAK: Birol, K. Bülent. 2006. "Eğitimde Sanatın Önceliği." Eğitişim Dergisi. Sayı: 13 (Ekim 2006). 1. GİRİŞ

KAYNAK: Birol, K. Bülent. 2006. Eğitimde Sanatın Önceliği. Eğitişim Dergisi. Sayı: 13 (Ekim 2006). 1. GİRİŞ KAYNAK: Birol, K. Bülent. 2006. "Eğitimde Sanatın Önceliği." Eğitişim Dergisi. Sayı: 13 (Ekim 2006). 1. GİRİŞ Sanat, günlük yaşayışa bir anlam ve biçim kazandırma çabasıdır. Sanat, yalnızca resim, müzik,

Detaylı

7.ÇP Sosyo-ekonomik ve Beşeri Bilimler(SSH) Araştırmaları

7.ÇP Sosyo-ekonomik ve Beşeri Bilimler(SSH) Araştırmaları 7.ÇP Sosyo-ekonomik ve Beşeri Bilimler(SSH) Araştırmaları Seda GÖKSU AB Çerçeve Programları Ulusal Koordinasyon Ofisi Sunum Planı 7.ÇP SSH Araştırma Alanı 7.ÇP SSH alanı projelerine nasıl ortak olabilirim?

Detaylı

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ BALÇOVA SONUÇ RAPORU

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ BALÇOVA SONUÇ RAPORU 1 2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ BALÇOVA SONUÇ RAPORU Tarih: 17 Aralık 2010 Yaklaşık Katılımcı Sayısı: 40 Katılımcı listesindeki Sayı: 33 Katılımcı Düzeyi ve Profili: 2 3 4 Dağıtılan Belgeler:

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ULUSAL BİLDİRİMLERİNİN HAZIRLANMASI PROJESİ 6. ULUSAL BİLDİRİM TURİZM BÖLÜMÜ

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ULUSAL BİLDİRİMLERİNİN HAZIRLANMASI PROJESİ 6. ULUSAL BİLDİRİM TURİZM BÖLÜMÜ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ULUSAL BİLDİRİMLERİNİN HAZIRLANMASI PROJESİ 6. ULUSAL BİLDİRİM TURİZM BÖLÜMÜ Özgür ZEYDAN Öğr. Gör. Dr. Kasım 2014 Ankara Sunum Planı Önceki bildirimlerde Turizm bölümleri İklim Değişikliği

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: MEHMET SAİT ŞAHİNALP Doğum Tarihi: 21. 04. 1973 Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Coğrafya Öğretmenliği Marmara Üniversitesi 1992-1996

Detaylı

Ortadoğu'da su ve petrol (*) İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Dursun YILDIZ. İnş Müh Su Politikaları Uzmanı

Ortadoğu'da su ve petrol (*) İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Dursun YILDIZ. İnş Müh Su Politikaları Uzmanı İki stratejik ürünün birbiriyle ilişkisi... Ortadoğu'da su ve petrol (*) Dursun YILDIZ İnş Müh Su Politikaları Uzmanı Petrol zengini Ortadoğu'nun su gereksinmesini gidermek amacıyla üretilen projelerden

Detaylı

Yapı Kredi Koray Genel Bakış

Yapı Kredi Koray Genel Bakış Yapı Kredi Koray Genel Bakış Faaliyet Konusu : Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Kuruluş: Aralık 1996 (Halka Arz 1998) Ortaklık Yapısı : Yapı Kredi Bankası (%26) Koray Grubu (%25) Halka Açık (%49) Yatırım

Detaylı

inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ

inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ 2014 EKİM SEKTÖREL inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ Nurel KILIÇ OECD verilerine göre, 2017 yılında Türkiye, Çin ve Hindistan dan sonra en yüksek büyüme oranına sahip üçüncü ülke olacaktır. Sabit fiyatlarla

Detaylı