SİBER SAVAŞA UYGULANACAK HUKUK HAKKINDA TALLİNN EL KİTABI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SİBER SAVAŞA UYGULANACAK HUKUK HAKKINDA TALLİNN EL KİTABI"

Transkript

1 SİBER SAVAŞA UYGULANACAK HUKUK HAKKINDA TALLİNN EL KİTABI 1. Giriş: NATO Siber Savunma Mükemmeliyet Merkezi, Uluslararası Bağımsız Uzmanlar Grubu na Siber Savaşa Uygulanacak Hukuk Hakkında Tallinn El Kitabı hazırlaması davetinde bulunmuş ve söz konusu grup, mevcut uluslararası hukuk normlarının, siber savaş haline ne ölçüde uygulanacağına ilişkin 3 yıl süren çalışmalarını tamamlamıştır Tallinn El Kitabı, savaşa girmenin haklı nedenleri (jus ad bellum), savaş sırasında uyulması gereken kurallar (jus in bello), devletlerin ulusal politikalarının bir aracı olarak kuvvete başvurmak konusunu düzenleyen uluslararası hukuk, silahlı kuvvetlerin yönetimini düzenleyen uluslararası hukuk (savaş hukuku, silahlı çatışma hukuku, uluslararası insanlık hukuku da dahil) konularını içermektedir. El Kitabı, bağımsız uzman grubunun görüşlerinden ibaret olup, resmi bir nitelik taşımamakta, Siber Savunma Mükemmeliyet Merkezi nin, destekçi ülkelerinin veya NATO nun görüşlerini de temsil etmemektedir. El kitabı, Cambridge Üniversitesi tarafından 2013 yılının Mart ayında yayınlanmıştır. Anılan kaynağa / adresinden erişilebilmesi mümkündür. El Kitabı hazırlayan uzmanlardan hukuk alanında çalışanlar, Chatham House, Kanada Askeri Başsavcılığı, Avustralya Savunma Kuvvetleri, Almanya Postdam Üniversitesi, Amsterdam Üniversitesi, Texas Hukuk Fakültesi, İsveç Milli Savunma Koleji, Cenevre Güvenlik Çalışmaları Merkezi ve ABD Donanma Koleji uzmanlarından, teknik konulardaki uzmanlar ise NATO Siber Savunma Mükemmeliyet Merkezi uzmanlarından oluşmaktadır. Siber Savaşa Uygulanacak Hukuk Hakkında Tallinn El Kitabı ; I- Uluslararası Siber Güvenlik Hukuku ve II- Siber Silahlı Çatışma Hukuku başlıklı iki ana bölümden oluşmaktadır. I- Uluslararası Siber Güvenlik Hukuku bölümü; 1- Devletler ve Siber Uzay (Egemenlik, Yargılama Yetkisi ve Kontrol ve Devlet Sorumluluğu) ve 2- Güç Kullanımı (Güç Kullanımının Yasaklanması/Meşru Müdafaa/Uluslararası Kuruluşların Faaliyetleri) alt başlıklarından ve uluslararası örf adet hukukuna ilişkin 1907 Lahey Mevzuatı (Uluslararası Ceza Mahkemesi nce de esas alınan) ve 1949 tarihli Cenevre Konvansiyonu nda kabul edilen mevcut normlar esas alınmak suretiyle, bağımsız uzmanlar tarafından oluşturulmuş kurallardan oluşmaktadır. 1/15

2 II- Siber Silahlı Çatışma Hukuku ise, 3-Genel Olarak Siber Silahlı Çatışma Hukuku, 4- Düşmanca Davranışlar (Silahlı Çatışmaya Katılma/Genel Anlamıyla Saldırılar/Kişilere Karşı Saldırılar/Nesnelere Karşı Saldırılar/Savaş Halinin Araçları ve Metodları/Saldırıların Yönetimi/ Önlemler/ Uygun Olmayan Kullanım ve Casusluk/ Kuşatma ve Bölgeler), 5-Belirli Kişiler, Nesneler ve Faaliyetler (Tıbbi, Dini Personel ve Tıbbi Birimler, Ulaşım ve Malzeme Birimleri/ Birleşmiş Milletler Personeli, Tesisat, Malzemeler, Birimler ve Ulaşım/Tutuklu Kişiler/Çocuklar/Gazeteciler/Tehlikeli Güçleri İçeren Tesisler/ Sivil Halkın Hayatta Kalması İçin Gözden Çıkarılabilir Nesneler/ Kültürel Varlıklar/Doğal Çevre/Diplomatik Arşiv ve İletişim/Toplu Cezalandırma/İnsani Yardım), 6-İşgal, 7-Tarafsızlık alt başlıklarından ve ilgili kurallarından oluşmaktadır. 2. İnceleme: Bu çalışmada, anılan dokümanın Uluslararası Siber Güvenlik Hukuku başlıklı birinci bölümü incelenmiş olup, Siber Silahlı Çatışma Hukuku başlıklı ikinci bölümün ise, ayrı bir çalışma konusu olarak, daha ilerideki bir dönemde incelenmesi planlanmıştır. Uluslararası Siber Güvenlik Hukuku başlıklı bölümde yer alan önemli hususlar, özetle, aşağıda sunulmaktadır: a. Uluslararası siber güvenlik hukuku adlı yasal bir terimin bulunmadığı, siber uzayda düşmanca eylemlerle ilgili olarak, uluslararası hukukun bu yönlerinin yansıtılması amacıyla, konu ve amaç olarak metinde kullanıldığı, aslen, savaşa girmenin haklı sebepleri arasında sayılmadığı, bu terimin sadece açıklayıcı bir mahiyette olduğu vurgulanmıştır. Savaşa girmenin haklı nedenleri (jus ad bellum), savaş sırasında uyulması gereken kurallar (jus in bello) ile ilgili işlemlerle ilgili olduğu ölçüde, egemenlik, yargılama yetkisi ve Devlet sorumluluğu konularının yasal çerçevesi de, kapsam dahilinde ele alınmıştır. b. Bu çerçevede, Uluslararası Uzmanlar Grubu, uluslararası hukukun yeni anlaşmalar hukuku temelinde yalnızca yeni bir ihtisas sahası olması bakımından, siber uzay konusunda sessiz kaldığı konusundaki iddiaları da reddetmekte, aksine, oybirliğiyle, uluslararası hukukun genel prensiplerinin siber uzaya da uygulanabileceği sonucuna varmaktadır. c. Bu bölümde, Devletler, siber alt yapılar ve siber operasyonlar arasında ilişkileri detaylandıran uluslararası genel hukuki yapıya ilişkin kuralların ortaya konulması amaçlanmaktadır. (1) Devletler ve Siber Uzay (Egemenlik, Yargılama Yetkisi ve Kontrol ve Devlet Sorumluluğu) başlığı altında; (a) Egemenlik, Yargılama Yetkisi ve Kontrol konusunda 5 adet kural öngörülmüştür. Söz konusu kurallar ve ilgili açıklamalar, özetle, aşağıda sunulmuştur: 2/15

3 Kural 1- Devlet, kendi egemenlik bölgesi dahilinde, siber altyapı ve siber eylemler üzerinde kontrol yetkisini kullanabilir. Gerçekte, hiçbir devlet siber uzay üzerinde egemenliğini iddia edememekle birlikte, her bir devlet, kendi sınırları dahilinde yer alan herhangi bir siber alt yapı üzerinde ve bu siber altyapılarla ilgili eylemler üzerinde egemenlik 1 imtiyazını kullanabilir. Söz konusu egemenlik, bir Devletin kendi bölgesinde siber alt yapıyı, benzer şekilde, karasal bölgede, iç sularda ve karasularında (deniz yatakları ve toprakaltı suları dahil) takımada suları ve ulusal hava sahasındaki siber altyapıları ve siber faaliyetleri kontrol etme hakkını vermektedir. Egemenlik, bir devletin sınırlarına erişimi kontrol etmesini, anlaşmalar ve uluslararası örf adet hukukunda konulan sınırlamalar ve kendi sınırları dahilinde yargılama hakkı ve otoritesini kullanma konusunda münhasır yetkisini işaret etmektedir. İstisnalar, meşru müdafaa hakkının kullanılmasına uygun olarak (Kural 13) ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından yetki verilmiş veya zorunlu tutulmuş faaliyetlerle uyumlu olarak güç kullanımı konusunu kapsamaktadır. Bir devletin kendi sınırları dahilinde siber alt yapılar üzerindeki egemenliğinin, siber alt yapıların, hükümete, özel sektöre veya bireylere ait olmasının veya hangi amaca hizmet ettiğinin önemi olmaksızın, Devletin yasal ve idari kontrolüne konu olması ve Devletin bölgesel egemenliğinin siber alt yapıları koruması şeklinde iki sonucu bulunmaktadır. Bir devlet tarafından yürütülen başka bir ülkedeki yerleşik alt yapıya yönelik siber operasyon, diğer ülkenin egemenliğini ihlal edebileceği gibi, zarar durumunda kesinlikle ihlal etmektedir. 2 Bu tür siber operasyonlar, hükümete baskı yapma niyetini taşıyorsa, yasaklanmış müdahale veya yasaklanmış kuvvet kullanımı nı oluşturabilir. (Kural 10 ve 12) Silahlı saldırı olarak adlandırılan bir siber operasyon bireysel veya topyekun meşru müdafaa hakkının kullanılmasını tetiklemektedir. (Kural 13) Bir silahlı saldırıyı oluşturmamakla birlikte, uluslararası hukuku ihlal eden eylemler, karşı tedbirlerin alınması konusunda Devlete yetki verebilir. (Kural 9) Bir devlet, kendi sınırları dahilinde yasadışı yürütülen siber faaliyetlerle mücadele konusunda teknik olarak yetersiz olup, başka bir devletin yardımını talep ettiğinde, kendi sınırları dahilinde yürütülen siber operasyonlara ve siber alt yapılara uzaktan yapılan siber operasyonlara rıza gösterebilir. Başka devletin, yardım talep eden ülkedeki süregelen siber faaliyetleri, o ülkenin devlet egemenliğini ihlal etmemektedir. Söz konusu rıza, taraflar arasında yapılacak bir anlaşmayla da sağlanabilir. 1 Burada zikredilen egemenlik kavramı, Island of Palmas da 1928 Tarihli Tahkim Kararında ele alınan ve bağımsızlık anlamına gelen Devletler arasındaki egemenlik yetkisidir. Anılan egemenlik yetkisi, bir devletin fonkiyonlarını yerine getirdiği küresel dünyanın bir parçasında, bu yetkinin kullanılmasını ve diğer devletleri ve faaliyetlerini dışarıda bırakmayı gerektirmektedir. (Island of palmas(neth,v US) 2RIAA.829,838 (Perm.Ct.Arb.1928) 2 Uluslararası Bağımsız Uzmanlar Grubu, fiziksel bir zarara yol açmayan kötü yazılımın (kötü yazılımın faaliyetleri izlemek için kullanılmasında olduğu gibi) yerleştirilmesi durumunda egemenliğin ihlali olup olmayacağı konusunda bir mutabakata varamamışlardır. 3/15

4 Kural 2- Yargılama Yetkisi: Bir devlet, uygulanabilir uluslararası yükümlülükleri ihlal etmeden, -Kendi sınırlarındaki siber faaliyetlerle ilgili kişiler üzerinde, -Kendi sınırlarındaki yerleşik siber altyapı üzerinde, -Uluslararası hukukla uyumlu biçimde, kendi sınırı haricinde de, yargılama yetkisini kullanabilir. Yargılama yetkisi, özel, cezai ve idari konularda, durumun gerektirdiği ölçüde, kural koyma, icra etme ve hüküm verme yetkisini kapsamaktadır. Bir devletin yargılama yetkisini yerine getirirken temel prensibi, kendi sınırları dahilindeki konu olan kişi veya objenin, fiziken veya hukuken var olmasıdır. Devlet, kendi sınırları dahilindeki bireylerin veya fiziken ülke dışında faaliyet gösterse bile, kendi sınırlarında tescil edilmiş kuruluşların (İnternet servis sağlayıcılarının) faaliyetlerini kanun ve yönetmeliklerle düzenlemektedir. Siber uzay dahilinde, verinin yer değiştirdiği, bulut bilişim veya ağ dağılım sistemlerinin ulusal sınırların üstünden geçmesi nedeniyle yargılama yetkisini tayin etmek de güç olabilir. Belli bir zamanda, kullanıcılarının verilerinin çoklu yetki sınırlarında yerleşik olması nedeniyle, yargı yerini tespit etmek zorlayıcı olabilmektedir. Ancak bu tarz teknik zorluklar, bir devleti kendi sınırları dahilinde kişiler ve siber altyapılar konusunda yargılama yetkisini yürütmesi konusundaki hukuki hakkı kullanmasından yoksun bırakamaz. Sınırsallık esasına dayanan yargılama yetkisi göz önüne alındığında, bilgiyi ve iletişimi kullanan bireylerin belirli bir fiziksel yerleri bulunmasına karşın, mobil (gezici) cihazların çalıştıkları süre boyunca yerleri değişebilir. Herhangi bir Devlet, ilgili bireyin veya cihazın kendi ülkesinde yerleşik bulunması/ kullanılması durumunda yargılama yetkisini yerine getirecektir. Sınırsal yargılama yetkisi, 2 tür yargılama yetkisine yol açmaktadır. Bunlardan ilki olan, subjektif sınırsal yargılama yetkisi, bir ülkenin kendi ülkesinde başlamış ancak başka yerde sonuçlanmış olaylara uygulanırken, objektif sınırsal yargılama yetkisi, başka yerde başlamış olsa bile, olayların etkilerinin kendi ülkesinde görülmesi halinde uygulanmaktadır yılında Estonya ya yapılan kısmen ülke dışında başlatılmış siber saldırı örneğinde de olduğu gibi, siber operasyonlarda, objektif sınırsal yargılama yetkisi kullanılmaktadır. Estonya hukukunu ihlal eden bu tür eylemler nedeniyle, Estonya nın, eylemleri gerçekleştiren bireyler, nerede yerleşik olurlarsa olsunlar, onları yargılama yetkisi bulunmaktadır. Bu operasyonlar Estonya bölgesindeki bankacılık ve hükümet fonksiyonlarını esaslı olarak etkilediği için, bu yargılama yetkisini haklı kılmaktadır. 4/15

5 Sınırötesi yargılama yetkisi için diğer tanınmış esaslar, belirli kısıtlamaları olsa da, failin milliyeti (aktif kişilik), mağdurun milliyeti (pasif kişilik), devletin milli güvenliğine tehdit (koruyucu ilke) ve savaş suçu gibi uluslararası hukukun evrensel normlarının ihlalini (evrensel yargılama yetkisi) içermektedir. Örneğin; Devletin askeri savunma sistemleri (hava savunma ve erken uyarı radarları) ile ilgili herhangi bir siber müdahale, milli güvenliğe tehdit teşkil edecek ve bu nedenle koruyucu ilkenin kapsamına girecektir. Uluslararası hukukun yargı yetkisine ilişkin esasların çeşitliliği çerçevesinde, bir terörist grubun A Devleti sınırlarından başlattığı bir siber operasyonla B devletinin enerji üretme santraline fiziksel zarara yol açmayı planlamasında olduğu gibi, iki veya daha çok Devlet, aynı olayda aynı kişi veya obje üzerinde yargılama yetkisini sıklıkla kullanmaktadır. Uygulanabilir uluslararası yükümlülüklere halel getirmeksizin ifadesi, uluslararası hukukun belirli koşullarda, Devletin, sınırları dahilinde savaş veya diplomatik dokunulmazlık nedeniyle belirli kişiler ve belirli objeler üzerinde yargılama yetkisini kısıtlı olarak kullanılabileceği anlamına gelmektedir. Kural 3- Bayrak Devletlerinin ve Tescil Devletlerinin Yargılama Yetkisi: Uçaklar, gemiler veya uluslararası hava sahasındaki diğer platformlarda açık deniz üzerinde veya uzay boşluğu içinde yerleşik siber altyapılar, Bayrak Devletinin veya Tescil Devletinin yargılama yetkisine konu olurlar. Bahsi geçen taşıtların içindeki kişi ve objelerin Bayrak Devletinin veya Tescil Devletinin yargılama yetkisine konu olmasına rağmen, A Devletine ait bir bireyin B Devletine kayıtlı bir gemiye düzenleyeceği bir siber eylemde, A devletinin fiilen milliyeti, B devletinin de tescil devletinin yargılama yetkisine sahip olması nedeniyle, her iki devletin yargılama yetkisine de konu olabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Belirli bir siber altyapının uzaktan kontrolünü alacak şekilde teknik donanıma sahip, ancak Bayrak Devleti veya Tescil Devleti dışında bir Devlet, icrai yargılama yetkisinden bağımsızdır. Örneğin bir Devlet, başka bir devlet üzerinde kayıtlı olan ve uluslararası uzay boşluğunda faaliyette bulunan uzaktan kumanda edilen ticari bir uçağa yüklenmiş siber alt yapı üzerinde, ayrıcalıklı ekonomik bölge ve bitişik bölgedeki deniz araçları üzerinde, kıyı devletinin icrai otorite yürütmesinde olduğu gibi, kontrol sağlamak suretiyle, bu konuda belirli bir uluslararası hukuk dayanağının olmadığı sürece, yargılama yetkisine sahip değildir. Eğer bir hava taşıtı veya uydu, uygulanabilir uluslararası tanınmış prosedürlere uygun olarak tescil edilmediyse, sahiplerinin milliyetlerine tabi olacaktır. Şirketlerin (tüzel kişiler) sahip olduğu durumlarda, milliyetin tespit edilmesinde şirketin bulunduğu yer veya idari merkez dahil çeşitli bağlantı yerleri olarak uluslararası kamu hukukunda yerleşmiş kural bulunmaktadır. 5/15

6 Uluslararası silahlı çatışma süresince, şirketin milliyeti kontrol test 3 olarak adlandırılan yere göre de tespit edilebilir. Kıta sahanlığında yerleşik denizaltı kabloları, veriler kendi içlerinden geçtiği için, siber altyapı oluşturabilmekte ve mülkiyetten kaynaklanan geleneksel yargılama yetkisi kurallarına tabi olduğu kadar, Deniz Konvansiyonu Hukuku ve La Hey Mevzuatının 54 üncü maddesi gibi, uluslararası hukukun diğer kurallarına da tabi olmaktadırlar. Kural 4-Egemenlik bağışıklığı ve dokunulmazlığı Bir devlet nezdindeki herhangi bir girişim tarafından bir altyapıya yüklenmiş siber alt yapının, nerede yerleşik olursa olsun, yargı dokunulmazlığından yararlanması, bağımsızlık ihlalini oluşturmaktadır. Bu kural, 3 üncü kuraldan farklı olarak, yerleşim yerinden bağımsız olarak, sadece devletin yargı dokunulmazlığından yararlanan altyapılara uygulanmaktadır. Egemenlik bağışıklığı, egemen platform veya obje ve üzerindeki bütün obje ve kişiler, başka ülke tarafından yüklenilen platformda, yargılama hakkının kullanılmasından bağışıktır. Uluslararası hukuk, açıkça, nerede yerleşik olduklarına bakılmaksızın ticari olmayan resmi amaçlar için kullanılan belirli objelerin egemenlik bağışıklığı konusunda uzlaşmaktadır. Egemenlik bağışıklığı ve dokunulmazlığından faydalanabilmek için, platforma yüklenen sözkonusu siber altyapının resmi amaçlar için kullanılması zorunludur. Kural 5- Siber Altyapının Kontrolü Bir Devlet, kendi sınırlarında veya kendi münhasır resmi kontrolünde olup, başka Devletleri ters veya hukuksuz olarak etkileyecek siber altyapıya bilerek izin vermez. Egemenlik eşitliği ilkesi, bütün Devletlerin diğer devletlerin sınırsal egemenliğine saygısını gerektirmektedir. Uluslararası Adalet Divanı nın Nikaragua yargılamasında da belirtildiği üzere, bağımsız devletler arasında, sınırsal egemenliğe saygı uluslararası ilişkilerin temel dayanağıdır. Uluslararası hukuka uygun olarak, devletlerin bu hakları korumak için uygun adımlar atması gerekmektedir. Bu yükümlülük, diğer devletlere karşı yapılan suç teşkil eden eylemlere ve aynı zamanda ciddi zarar verecek eylemlere veya hedef Devletin sınırsal egemenliği tarafından korunan kişi veya objelere ciddi zarar verme potansiyeli olan eylemlere uygulanmaktadır. Uygulamada, bu kural kanun dışı olan ve diğer Devleti etkileyen bütün eylemleri içermekte olup, Uluslararası Bağımsız Uzmanlar Grubu da, bilinçli olarak yasaklamaları sınırlama yoluna gitmemiştir. 3 Düşman bölgede tüzel kişilik kazanmamış (veya tescil edilmiş) olmasına rağmen, düşman milletler tarafından kontrol edilen şirketler, düşman bölgede faaliyette bulunan kişi veya kişilerin kontrolü altındaysa veya düşman bölgede bir faaliyet yürütüyorlarsa, düşman olarak adledilebilir. 6/15

7 (b) Devlet Sorumluğu konusunda 4 adet kural öngörülmüştür. Söz konusu kurallar ve ilgili açıklamalar, özetle, aşağıda sunulmuştur: Kural 6- Devletlerin Yasal Sorumluluğu Bir Devlet, kendisine atfedilebilen ve uluslararası yükümlülük ihlali oluşturan bir siber operasyon konusunda uluslararası yasal sorumluluğa katlanır. Bu kural, Devlet sorumluluğu konusunda uluslararası örf adet hukukuna dayanmaktadır. Siber uzay alanında, uluslararası yanlış bir eylem, diğerlerinin yanı sıra, Birleşmiş Milletler Sözleşmesi nin ihlalini oluşturduğu gibi, sözkonusu devlete atfedilebilen silahlı çatışma yükümlülüğüne ilişkin hukukun ihlalini de oluşturmaktadır. Kural 7- Resmi Siber Altyapıdan Başlatılan Siber Operasyonlar Resmi siber altyapıda başlatılan veya resmi siber altyapıdan kaynaklanan siber operasyon, o Devletin siber operasyon yaptığına ilişkin yeterli delil teşkil etmemekte, ancak sözkonusu Devletin anılan operasyonla ilişkilendirilebileceğine ilişkin karine (emare) teşkil etmektedir. Bu kuralın, sadece, resmi (hükümete ait) siber altyapıdan başlatılan/kaynaklanan operasyonlar için geçerli olduğu, ancak sözkonusu altyapılardan yönlendirilmiş (Kural 8) operasyonlara uygulanmayacağı vurgulanmıştır. Resmi (hükümete ait) özelliğini taşımasında, mülkiyetinin özel sektör veya hükümete ait olması veya siber altyapıyı oluşturan öğelerin hükümet tarafından kiralanmış olması önem taşımamaktadır. Ticari olmayan bir kullanım olduğu sürece, altyapı ekipmanlarının askeri, polis, gümrük veya diğer herhangi bir resmi amaca hizmet ettiğine de bakılmamaktadır. Kural 8- Bir Devletten Yönlendirilmiş Siber Operasyonlar Bir devlette yerleşik siber altyapı aracılığıyla yönlendirilmiş siber operasyon, bu devlete siber operasyon atfetmek için yeterli delil teşkil etmemektedir. Bu kural, bir devlette yerleşik siber altyapıda başlatılan siber operasyonların, başka ülkede yerleşik resmi veya gayri resmi siber altyapı aracılığıyla yönlendirilmesi durumları için kullanılır. Bu durumda kendisi aracılığıyla siber operasyon yönlendirilen devletin, siber operasyonla ilişkili olduğu varsayılamaz. Bu durum, siber uzayın özelliğinden kaynaklanmakta 7/15

8 olup, kendisinden veri transfer edilen devlet, bu transferi önlemek için makul tedbirleri almamaktan dolayı sorumluluğa katlanır. Kural 9- Karşı Tedbirler Uluslararası yanlış eylemlerden zarar görmüş bir Devlet, sorumlu Devlete karşı, siber karşı tedbirler dahil olmak üzere orantılı karşı tedbirlere başvurabilir. Karşı tedbirler, mağdur devletin, suç işlenmesine neden olan devletin uluslararası hukuku ihlal etmesine karşılık olarak aldığı gerekli ve orantılı tedbirlerdir. Karşı tedbiri içeren eylemler, suç işlenmesine neden olan devletin eylemi olmasaydı, kanun dışı sayılabilecek eylem niteliğinde olabilir. Bu tarz karşı eylemler, suçlu devletin uluslararası hukuka uygun olarak hareket etmesi maksadıyla alınmalıdır. Genel olarak, siber karşı tedbirler dahil, karşı tedbirler, sadece, zarar görmüş devletin, zarar veren devlete uluslararası hukuk dışı eylemlerine son vermesi çağrısında bulunması üzerine alınır. Bir devletin zarar görmesinden önce, kendi haklarının korunması için acil karşı tedbirleri almasında yetkisi bulunması halinde, bu gereklilik mutlak değildir. Acil karşı tedbirler, uluslararası hukukta resmi bir şekilde tanınmamasına rağmen, Uluslararası Bağımsız Uzmanlar Grubu, uluslararası örf adet hukukunu geniş anlamda etkileyen bu tarz usul gereklilikleri üzerinde hemfikirdirler. Ancak, karşı tedbirlerin uygulanmasına ilişkin temel gerekliliklerde belirsizlik bulunmaktadır. Karşı tedbirlerin; -Birleşmiş Milletler Sözleşmesi nde belirlenen tehdit veya güç kullanımından kaçınmak yükümlülüğünü, -Temel insan haklarını korumak yükümlülüklerini, - Misillemeyi yasaklayan insani yükümlülüklerini ve -Uluslararası genel hukukun emredici kurallarında yer alan diğer yükümlülükleri etkilememesi gerektiği genel olarak kabul edilmektedir. Karşı tedbirler, doğrudan bireylere karşı yönlenmeyebilir ve uluslararası hukukun emredici kurallarını ihlal etmeyebilir. (2) Güç Kullanımı (Güç Kullanımının Yasaklanması/Meşru Müdafaa/Uluslararası Kuruluşların Faaliyetleri) başlığı altında; Uluslararası Adalet Divanı, Birleşmiş Milletler Sözleşmesi nin güç kullanımı ve meşru müdafaanın kullanılmasının yasaklanmasına ilişkin 2 nci maddesinin 4 üncü fıkrası (Kural 10 ila 12) ve 51 inci maddesinin (Kural 13 ila 17), kullanılan silahlara bakılmaksızın herhangi bir güç 8/15

9 kullanımı durumunda uygulanacağını belirtmiştir. Uluslararası Bağımsız Uzmanlar Grubu, bu ifadenin uluslararası örf adet hukukunun doğru bir yansıması olduğuna oybirliğiyle karar vermişlerdir. Bu nedenle, operasyon süresince geleneksel silah, silah sistemi veya platform yerine kullanılan bir bilgisayar, bu operasyon kuvvet kullanımı anlamına gelse bile etkileme gücüne sahip olmayacaktır. Benzer şekilde, bir devletin meşru müdafaada bulunması anlamına da gelmeyecektir. (a) Güç Kullanımının Yasaklanması konusunda 3 adet kural öngörülmüştür. Söz konusu kurallar aşağıda sunulmuştur: Kural 10- Tehdit ve güç kullanımının yasaklanması Bir devletin sınırsal egemenliğine veya siyasi bağımsızlığına karşı tehdit ve güç kullanımını oluşturan veya Birleşmiş Milletlerin amaçları ile uyumlu olmayan diğer hallerde, siber operasyon, kanunsuzdur. Bu yasak, uluslararası örf adet hukukunun tartışmasız bir kuralıdır. Eylemlerin, bir devletin sınırsal egemenliğine veya siyasi bağımsızlığına karşı tehdit ve güç kullanımı şeklinde doğrudan yönlenmemiş olması durumunda dahi, Birleşmiş Milletlerin amaçları ile uyumlu değilse, yasağı ihlal edebilir. Kuvvet kullanımı ve kuvvet kullanımının tehditi, Kural 11 ve Kural 12 de ayrı ayrı açıklanmıştır. Kuvvet kullanımı olarak nitelenen eylemlerin Devletin silahlı kuvvetlerince alınması gerekmemektedir. Örneğin, silahlı kuvvetler tarafından gerçekleştirilen siber operasyonun kuvvet kullanımı olarak tanımlanması ve Devletin istihbarat kuruluşları veya Devletin sorumluluğu hukuku çerçevesinde Devlete atfedilebilen özel yükleniciler tarafından gerçekleştirilen siber operasyonlar, birbirine eşit olarak, kuvvet kullanımı olarak nitelendirilmektedir. Devlete atfedilen bu kuruluşların eylemleri ile ilgili olarak 6 ila 8 inci kurallar uygulanmaktadır. Kural 11- Kuvvet kullanımı tanımı Bir siber operasyonun derecesi ve etkileri, siber olmayan operasyonla karşılaştırıldığında kuvvet kullanımı seviyesine yükseliyorsa, o siber operasyon kuvvet kullanımını oluşturur. Birleşmiş Milletler Sözleşmesi bir eylemin kuvvet kullanımı anlamına geldiğine ilişkin herhangi bir kriter öngörmemiştir. Bazı siber eylemler, inkar edilemez bir biçimde kuvvet kullanımı olmayıp, kuvvet kullanımı Devletin doğrudan silahlı kuvvetlerinin kullanımını gerektirmemektedir ve bütün silahlı saldırılar kuvvet kullanımıdır. 9/15

10 Devletlerin kuvvet kullanımına ilişkin değerlendirme yapmasını etkileyen sertlik derecesi, aciliyet, doğrudan kişi veya objeleri etkilemesi, etkilerin ölçülebilirliği, askeri özellik, Devlet müdahalesi, varsayıma dayanan yasallık etkenleri gibi bazı resmi olmayan yasal kriterler de bulunmaktadır. Bu faktörler kapsayıcı olmamakta, Devletler, ilişkili belirli şartlara bağlı olarak, hüküm süren siyasi ortam, siber operasyonun, askeri gücün gelecekteki kullanımına delalet teşkil etmesi, saldırganın kimliği, saldırgan tarafından siber operasyonla ilgili herhangi bir kayıt, kritik alt altyapı gibi hedefin niteliği gibi, başka faktörlere de bakabilmektedirler. Sonuç olarak; bu kuraldaki kuvvet kullanımı ve 13 üncü maddede kullanılan silahlı saldırı, farklı amaçlara hizmet etmektedir. Kuvvet kullanımı bir Devletin Birleşmiş Milletler Sözleşmesi nin 2 nci maddesinin 4 üncü fıkrasını ve ilgili uluslararası örf adet hukukunu ihlal edip etmediği için kullanılmaktadır. Silahlı saldırı ise, aksine, hedef Devletin kuvvet kullanımı konusundaki yasağı ihlal etmeden, kuvvet kullanımına bir eylemle karşılık vermesi durumunda söz konusu olur. Kuvvet kullanımı, karşılık niteliğindeki kuvvet kullanımını, tek başına haklı göstermediğinden bu ayrım önemlidir. Uluslararası Bağımsız Uzmanlar Grubuna göre, Devletlerin silahlı saldırı niyeti anlamına gelmeyen kuvvet kullanımıyla mücadele etmesi, eğer kanuni yoldan karşılık vermek istiyorlarsa Kural 9 daki karşı tedbirlere veya Kural 9 a ek Gerekçede yer alan ihtiyaç gerekçesiyle uygun düşen eylemlere başvurmak zorundadırlar. Kural 12-Kuvvet tehdidi tanımı Bir siber operasyon veya siber operasyon tehdidi, tehdit edilen eylem, misilleme ise, kanunsuz kuvvet tehdidi oluşturur. Bu kural, 10 uncu maddede kullanılan tehdit terimini incelemektedir. Bu kuralda geçen siber operasyon veya siber operasyon tehdidi terimi iki duruma uygulanmaktadır. Bunlardan ilki ister kinetik ister siber olsun, kuvvet kullanımı tehdidi anlamına gelen siber operasyondur. Diğeri ise, siber operasyonun misillemesi amacıyla herhangi bir araçla duyurulan kuvvet kullanımı olarak nitelendirilen tehdittir. Eğer tehdit eyleminin kendisi kanuni ise, tehditleri gidermek konumunda olan devletler ve resmi görevliler tarafından yapılan tehditlerin de kanuni olduğu genel olarak kabul edilmektedir. Meşru müdafaa hakkının kullanılması ve Birleşmiş Milletler Sözleşmesi nin 7 nci bölümünde yer alan Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararını yerine getiren eylemler (Kural 13 ve 18) şeklinde kuvvet kullanımına uluslararası hukuk yasağı konusunda iki istisna bulunmaktadır. Örneğin, bir devletin kendisine saldırılması durumunda tehdide varan güç kullanarak kendini savunması kanuni olacaktır. Uluslararası hukuku ihlal etmeyen diğer eylemlerle kendini savunması da aynı şekilde kanuni olacaktır. Tehditler genel olarak etki gücü bakımından baskı yapma niyeti taşımasına rağmen, bu tehdidin beraberinde belirli talep gerektirmemektedir. 10/15

11 Tehdidin mahiyetinin açıkça veya dolaylı olarak iletişimsel olması gerekmektedir. Hedef Devletin güvenliğini en azından tehdit eden ama doğası gereği iletişimsel olmayan eylemler, yeterli sayılmamaktadır. (b) Meşru Müdafaa konusunda 5 adet kural öngörülmüştür. Söz konusu kurallar aşağıda sunulmuştur: Kural 13-Silahlı saldırıya karşı meşru müdafaa Silahlı saldırı seviyesine yükselen bir siber operasyonun hedefi olan bir devlet, asıl hakkı olan meşru müdafaa hakkını kullanabilir. Bir siber operasyonun silahlı saldırı oluşturup oluşturmadığı derecesine ve etkisine bağlıdır. Birleşmiş Milletler Sözleşmesi nin 51 inci maddesine göre, mevcut sözleşmede hiçbir şey, Güvenlik Konseyi uluslararası barış ve güvenliğin sürdürülmesi için gerekli olan tedbirleri alıncaya kadar, Birleşmiş Milletlere üye devlete karşı gerçekleştirilen silahlı saldırıya karşı ferdi veya topyekun meşru müdafaaya ilişkin hakkın etkisini azaltmaz. Bu madde, meşru müdafaaya ilişkin geleneksel hakkı tanımakta ve ifade etmektedir. Bir silahlı saldırı, sınır ötesi unsurlu olmalıdır. Bir devletin kendi sınırı içinde düzenlenen, yürütülen ve yönlendirilen eylemlerle ilgili olarak, Devletler, kendi iç hukuklarıyla uyumlu olarak (insan hakları hukuku gibi uluslararası hukuk standartlarının bildirdiği haklar ve uluslararası olmayan silahlı çatışma durumlarında) kuvvet kullanabilirler. Uzmanlar, siber operasyondan kaynaklanan ölüm, yaralanma, zarar, yıkım ve acı çekmenin büyüklüğüne göre, durumun silahlı saldırı olarak nitelendirilmesi konusunda hukukun belirsiz olduğu görüşüne varmışlardır. Nikaragua yargılamasında, Uluslararası Ceza Mahkemesi, silahlı saldırı ile yalnızca sınır olayı arasında bir ayrım yapmıştır. Buna göre, Uluslararası Ceza Mahkemesi, sadece askeri platforma veya yerleşkeye yapılan saldırının, silahlı saldırı olarak nitelenebileceğine işaret etmiştir. Bir başka önemli nokta da, ayrı ayrı silahlı saldırı kritik eşiğini geçemeyen bir dizi siber olaylara karşılık olarak bir devletin meşru müdafaa hakkını kullanıp kullanmamasıdır. Eğer bu yönde inandırıcı deliller mevcut olursa, Uluslararası Bağımsız Uzmanlar Grubu, bu olayların karma silahlı saldırı olarak nitelendirilmesi için yeterli delillerin olduğunu kabul etmiştir. Siber operasyondan kaynaklanan ölüm, yaralanma, zarar, yıkıma yol açmayan ama bunun dışında geniş olumsuz etkilere sahip eylemler konusu karara bağlanmamıştır. Uluslararası Bağımsız Uzmanlar Grubu nun çoğu, terörist veya isyancı gruplar gibi devlet dışı aktörler tarafından yapılan silahlı saldırılar karşısında, devletin uygulamasının meşru müdafaa hakkını oluşturduğu sonucuna ulaşmışlardır. Uzmanlar Grubu, bu hakkı, eğer 11/15

12 operasyonlar silahlı saldırı eşiğine ulaşırsa, bilgi teknolojileri kuruluşları veya internet servis sağlayıcıları tarafından yürütülen siber operasyonlara karşı meşru müdafaa hakkı olarak da genişletmişlerdir. Meşru müdafaa hakkının uygulaması, gereklilik, orantılılık, yakınlık ve acillik gereklilikleri ile bağlıdır. (Kural 14-15) Aynı şekilde, silahlı saldırının olduğu veya olmakta olduğuna ve saldırganın kimliğine ilişkin de makul bir tespitin yapılması gerekmektedir. Bu tahminin önceden yapılması (ex ante) gerekmekte olup, olayın gerçekleşmesinden sonra (ex post facto) olmaması gerekmektedir. Kural 14- Gereklilik ve Orantılılık Bir Devlet tarafından üstlenilen siber operasyonla ilgili güç kullanımının, Devletin meşru müdafaa hakkının kullanılmasında gerekli ve orantılı olması zorunludur. Meşru müdafaadaki eylemlerin gereklilik ve orantılılık olmak üzere iki kriteri yerine getirmesi gerekmektedir. Söz konusu kriterler, uluslararası örf adet hukukunu yansıtmaktadır. Savaşa girmenin haklı nedenlerindeki (jus ad bellum) gereklilik ve orantılılık, savaş sırasında uyulması gereken kurallardaki (jus in bello) askeri gereklilik ve orantılılıktan farklılık göstermektedir. Kural 15- Yakınlık ve Acillik Meşru müdafaada kuvvet kullanma hakkı, siber silahlı saldırı gerçekleşirse veya gerçekleşmesi yakın ise ortaya çıkmaktadır. Aciliyet gerektiren hallerde ise, daha ileri düzeyde kuvvet kullanma hakkına konu olur. Birleşmiş Milletler Sözleşmesi nin 51 inci maddesi, silahlı saldırının meydana gelmesi durumuna atıfta bulunmaktadır. Bu madde, siber silahlı saldırının yol açtığı veya zarara veya yaralanmaya sebep olma sürecine ilişkin önceden gerçekleştirilmiş silahlı saldırının etkilerine ilişkin durumları kapsamaktadır. Bu durum, silahlı saldırının başlangıcındaki ilk aşamadaki siber operasyondaki durumları da içermektedir. Uluslararası Bağımsız Uzmanlar Grubu, 51 inci maddenin, silahlı saldırının önceden tahmin edilmesindeki savunma eylemini açıkça hesaba katmamasına rağmen, bir Devletin düşmanın saldırması için hazırlık yapmasını bekleyecek kadar boş oturmasına gerek olmadığı, onun yerine, silahlı saldırının an meselesi olduğunda, Devletin kendini savunabileceğini ele almıştır. Bu tür eylemler erken meşru müdafaa olarak adlandırılır. Bu tip olaylarda, hazırlık eylemleri ile bir saldırının başlangıç aşaması arasındaki farkın iyice belirlenmesi zorunludur. Potansiyel mağdur devletin kendisine düşmanca saldırı yapılması konusunda kararın olgunlaştığına dair makul olarak sonuca varması gerekmektedir. 12/15

13 Kural 16- Topyekun meşru müdafaa Meşru müdafaa hakkı topyekun olarak da kullanılabilir. Silahlı saldırıya varan siber operasyona karşı topyekun meşru müdafaa, yalnızca mağdur devletin isteği üzerine ve isteğinin kapsamı çerçevesinde kullanılabilir. Topyekun meşru müdafaa hakkı, bir devlete veya birden fazla devlete, silahlı saldırının mağduru olan diğer devlete yardım etme hakkı tanımaktadır. Bu hak, uluslararası örf adet hukukunun bir yansıması olarak, Birleşmiş Milletler Sözleşmesinin 51 inci maddesinde açıkça ortaya konmuştur. Bir devlet, topyekun meşru müdafaada diğer devlete yardım etmeden önce, silahlı saldırının mağduru olan devletin yardım çağrısını almış olmalıdır. Hem mağdur devlet, hem de yardım sağlayacak olan devlet, söz konusu saldırının meydana geleceği (Kural 15) veya geldiği konusunda kanaat getirmiş olmalıdır. Topyekun meşru müdafaayı, diğer devlet yararına kullanan devlet, talepte bulunan devletin isteği ve rızasının çerçevesi ile bağlıdır. Topyekun meşru müdafaa, ya daha önce sonuçlandırılan topyekun savunma ittifakı (NATO) veya ad hoc (o olay için oluşturulmuş) oluşumlar temelinde kullanılabilir. Kural 17- Meşru müdafaa tedbirlerini raporlama Birleşmiş Milletler Sözleşmesi nin 51 inci maddesi gereğince meşru müdafaa hakkının kullanılmasında Devletler tarafından alınan siber operasyonla ilgili tedbirler gecikmeksizin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ne raporlanmalıdır. Bu kuralın ihlali, Birleşmiş Milletler Sözleşmesinin 51 inci maddesindeki yükümlülüklerin ihlalini teşkil eder. 51 inci maddeye göre, meşru müdafaa kapsamındaki eylemler, Güvenlik Konseyi nin uluslararası barışı ve güvenliği sürdürmek için gerekli tedbirleri almasına kadar sürer. Bir devletin meşru müdafaa hakkı bağlamında hukuki olarak sürdürdüğü eylemler veya böyle bir şeyi yapmamayı tercih etmesi, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ni Sözleşmenin 7 inci Bölümündeki uluslararası barışı ve güvenliği sürdürme konusundaki yetkisinden alıkoymaz. (c) Uluslararası Kuruluşların Faaliyetleri konusunda 2 adet kural öngörülmüştür. Söz konusu kurallar aşağıda sunulmuştur: Kural 18- Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, bir eylemin barışı tehdit veya ihlal ettiğini veya saldırı eylemi olduğunu belirlerse, siber operasyon dahil şiddet içermeyen tedbirlere izin 13/15

14 verebilir. Eğer Güvenlik Konseyi, bu tedbirlerin yetersiz olduğunu değerlendirirse, siber tedbirler dahil şiddet içeren tedbirler konusunda karar verebilir. Bu kural, Birleşmiş Milletler Sözleşmesi nin 7 inci Bölümüne dayanmaktadır. Sözleşme nin 39 uncu maddesi, bir eylemin barışa yönelik tehdit veya ihlal oluşturduğunu veya saldırı eylemi olduğunu belirlemesi ve uluslararası barışın ve güvenliğin sürdürülmesi ve yeniden tesisi için, 41 ve 42 inci maddelerine uygun olarak hangi tedbirlerin alınması gerektiğine ilişkin tavsiyelerde bulunması için Güvenlik Konseyi ne yetki vermektedir. Güvenlik Konseyi, bir siber operasyonun barışı tehdit veya ihlal ettiğini veya saldırı eylemi oluşturduğunu bugüne kadar, hiçbir zaman belirlememiştir. Ancak, Güvenlik Konseyi nin bu yönde hareket etmesi konusunda yetkisi tartışmasızdır. Güvenlik Konseyi, belirli olaylar ve durumlarla ilgili olarak 39 uncu madde çerçevesinde yetkisini sıklıkla kullanmasına rağmen, uluslararası terörizm ve kitle imha silahlarının yaygınlaşmasını, barışa tehdit olarak tanımlandırmıştır. Güvenlik Konseyi 39 uncu maddeye göre belirleme yapmasını müteakip, 41 inci madde uyarınca gerekli tedbirleri almayı değerlendirebilir. 41 inci madde, Konseyin, kendi kararlarının yürürlüğe konması için kuvvet kullanımını kapsamayan hangi tedbirlerin alınacağı konusunda karar vermesini ve bu tedbirleri uygulaması için Birleşmiş Milletler üyelerine başvurmasını sağlamaktadır. Sözleşme nin 7 inci Bölümü uyarınca, Birleşmiş Milletlere üye Devletlerin tamamı, tavsiye kararları hariç, Güvenlik Konseyi kararlarına uymakla yükümlüdür. Genellikle, Güvenlik Konseyi kararları, Konseyin kararlarının iç hukuk seviyesinde yükümlülüklerinin yerine getirilmesine özgü araçlar konusundaki kararı devletlere bırakmaktadır. Siber iletişimi kapsayan yaptırımlar söz konusu olduğunda, iç uygulamalar zorunlu olabilir. Kural 18 in son cümlesi Sözleşme nin 42 inci maddesini temel almaktadır. Eğer Güvenlik Konseyi, tedbirlerin yetersiz olduğunu değerlendirirse, kuvvet kullanımı konusunda yetki verebilir. Bu kural çerçevesinde, Güvenlik Konseyi, kararın uygulanması için bütün gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamaktadır. Bu ifade, söz konusu kararın konusu olan Devlet veya girişime karşı düzenlenen siber operasyonları yürütmek için yetki verilmesini de kapsamaktadır. Kural 19- Bölgesel organizasyonlar Uluslararası organizasyonlar, düzenlemeler veya bölgesel ajanslar, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından zorunluluklara uygun olarak yetki verilmiş siber operasyonları kapsayan veya karşılık niteliğinde icrai eylemler yürütebilir. 14/15

15 Bu kural, Güvenlik Konseyi nin, kendi yetkisine göre verilmiş icrai eylemler için bölgesel düzenlemeler ve ajanslara yönelebileceğini düzenleyen Birleşmiş Milletler Sözleşmesi nin 7 ve 8 inci bölümlerine dayanmaktadır. Söz konusu kural, bölgesel düzenlemeler veya ajanslar tarafından gerçekleştirilen icrai eylemlerin siber operasyonları içerebileceğini ve siber faaliyetlerin tamamı veya bir kısmını içeren durumlara karşı da karşılık olarak icrai eylemlerin yürütülebileceğini açıklığa kavuşturmaktadır. 3. Sonuç: a. Teknolojilerin gelişmesi ve insanların daha kolay iletişime geçmesinin, günlük yaşantıda sağladığı sayısız faydalarının yanı sıra, siber suçları, casusluk faaliyetlerini, terörizmi ve savaş durumunu da etkilediği bilinmektedir. Geleceğin savaşları olarak öngörülen siber savaşlar için NATO da faaliyetlerini yoğunlaştırmaktadır. Teknolojinin ulaşılamaz hızı karşısında hukuk kuralları bu hıza ayak uyduramamakta ve bu alandaki yasal boşluklar mevcut hukuk normlarının yorumlanması suretiyle giderilmeye çalışılmaktadır. b. Bu kapsamda yapılan çalışmalardan bir tanesi de, NATO Siber Savunma Mükemmeliyet Merkezi Uluslararası Bağımsız Uzmanlar Grubu na Siber Savaşa Uygulanacak Hukuk Hakkında Tallinn El Kitabı nın hazırlatılmasıdır. Söz konusu el kitabı; siber güvenlik konusundaki hukuk, savaşa girmenin haklı nedenleri (jus ad bellum), savaş sırasında uyulması gereken kurallar (jus in bello), devletlerin ulusal politikalarının bir aracı olarak kuvvete başvurmak konusunu düzenleyen uluslararası hukuk, silahlı kuvvetlerin yönetimini düzenleyen uluslararası hukuk (savaş hukuku, silahlı çatışma hukuku, uluslararası insanlık hukuku da dahil) konularını içermektedir. c. Siber Savaşa Uygulanacak Hukuk Hakkında Tallinn El Kitabı hukuki boşluğun nasıl doldurulacağı konusunda bir rehber niteliğini taşısa bile, bu konuda bağlayıcı uluslararası hukuki düzenlemenin yapılmasının halen bir ihtiyaç olduğu değerlendirilmektedir. 15/15

Siber Savaşın Hukuki Boyutu. SG 507 Siber Savaşlar Güz 2014 Yrd. Doç. Dr. Ferhat Dikbıyık

Siber Savaşın Hukuki Boyutu. SG 507 Siber Savaşlar Güz 2014 Yrd. Doç. Dr. Ferhat Dikbıyık Siber Savaşın Hukuki Boyutu SG 507 Siber Savaşlar Güz 2014 Siber Savaş hukuk kurallarını oluşturmadaki zorluklar Fiziksel güç ile birlikte, resmi veya kritik sivil web sitelerine veya ağlara yapılan saldırılar

Detaylı

İÇİNDEKİLER EDİTÖR NOTU... İİİ YAZAR LİSTESİ... Xİ

İÇİNDEKİLER EDİTÖR NOTU... İİİ YAZAR LİSTESİ... Xİ İÇİNDEKİLER EDİTÖR NOTU... İİİ YAZAR LİSTESİ... Xİ BİRLEŞMİŞ MİLLETLER GÜVENLİK KONSEYİ NİN SURİYE KRİZİNDEKİ TUTUMU... 1 Giriş... 1 1. BM Organı Güvenlik Konseyi nin Temel İşlevi ve Karar Alma Sorunu...

Detaylı

Madde 87 Açık denizlerin serbestliği

Madde 87 Açık denizlerin serbestliği Açık denizler Madde 87 Açık denizlerin serbestliği 1- Açık denizler, sahili bulunsun veya bulunmasın bütün devletlere açıktır. Açık denizlerin serbestliği, işbu Sözleşmede yer alan şartlar ve diğer uluslararası

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI

TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu Kanunun amacı; kamu kurum ve kuruluşları ile iktisadî, ticarî ve malî sektörlerde üretim, tüketim ve hizmet

Detaylı

İLTİCA HAKKI NEDİR? 13 Ağustos 1993 tarihli Fransız Ana yasa mahkemesinin kararı uyarınca iltica hakkinin anayasal değeri su şekilde açıklanmıştır:

İLTİCA HAKKI NEDİR? 13 Ağustos 1993 tarihli Fransız Ana yasa mahkemesinin kararı uyarınca iltica hakkinin anayasal değeri su şekilde açıklanmıştır: İLTİCA HAKKI NEDİR? 27 Ekim 1946 tarihli Fransız Ana yasasının önsözü uyarınca özgürlük uğruna yaptığı hareket sebebiyle zulme uğrayan her kişi Cumhuriyet in sınırlarında iltica hakkına başvurabilir. 13

Detaylı

İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ Hukuk Fakültesi 2. Sınıf Güz Dönemi. HUK233 İdare Hukuku I Lisans Zorunlu Türkçe. Yok. Yok

İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ Hukuk Fakültesi 2. Sınıf Güz Dönemi. HUK233 İdare Hukuku I Lisans Zorunlu Türkçe. Yok. Yok . Sınıf Güz Dönemi Teori HUK İdare Hukuku I 4 İdare hukukuna giriş İdare hukukunun kaynakları Hukuk devleti ve eşitlik 4 Merkezi idare Yerel yönetimler İdari özerklik 7 Büyükşehir belediyeleri Kamu iktisadi

Detaylı

İYİ İDARE YASASI İÇDÜZENİ. BİRİNCİ KISIM Genel Kurallar. İKİNCİ KISIM İyi İdarenin İlkeleri

İYİ İDARE YASASI İÇDÜZENİ. BİRİNCİ KISIM Genel Kurallar. İKİNCİ KISIM İyi İdarenin İlkeleri Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 11 Kasım 2013 tarihli Onbirinci Birleşiminde Oybirliğiyle Kabul olunan İyi İdare Yasası Anayasanın 94 üncü maddesinin (1) inci fıkrası gereğince Kuzey

Detaylı

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİNE YAPILMIŞ BAZI BAŞVURULARIN TAZMİNAT ÖDENMEK SURETİYLE ÇÖZÜMÜNE DAİR KANUN YAYIMLANDI

AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİNE YAPILMIŞ BAZI BAŞVURULARIN TAZMİNAT ÖDENMEK SURETİYLE ÇÖZÜMÜNE DAİR KANUN YAYIMLANDI Sirküler Rapor 21.01.2013/33-1 AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİNE YAPILMIŞ BAZI BAŞVURULARIN TAZMİNAT ÖDENMEK SURETİYLE ÇÖZÜMÜNE DAİR KANUN YAYIMLANDI ÖZET : 23 Eylül 2012 tarihi itibarıyla Avrupa İnsan

Detaylı

4734 sayılı Kamu İhale Kanununda düzenlenen cezai ve idari yaptırımlar ile sorumluluk hükümleri; İhale dışı bırakılacak olanlar, İhaleye katılamayacak

4734 sayılı Kamu İhale Kanununda düzenlenen cezai ve idari yaptırımlar ile sorumluluk hükümleri; İhale dışı bırakılacak olanlar, İhaleye katılamayacak BİLGİ VE BELGELERİ AÇIKLAMA YASAKLARI Uzm.Dr.Rukiye BERKEM S.B Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi KLİNİK MİKROBİYOLOJİ LABORATUARINDA SATIN ALMA İŞLEMLERİ (İhale) KURSU I. Ulusal Klinik Mikrobiyoloji

Detaylı

Milletlerarası Hukuk İÖ Final Sınavı Cevap Anahtarı ( )

Milletlerarası Hukuk İÖ Final Sınavı Cevap Anahtarı ( ) Milletlerarası Hukuk İÖ Final Sınavı Cevap Anahtarı (31.05.2016) I.BÖLÜM 1. KEİT Şartı nın 27. maddesine göre KEİT hukuki kişiliğe sahip olacaktır ve bu kişilik KEİT in dava açma yetkisini içerecektir.

Detaylı

Sayın Komiser, Saygıdeğer Bakanlar, Hanımefendiler, Beyefendiler,

Sayın Komiser, Saygıdeğer Bakanlar, Hanımefendiler, Beyefendiler, ÇOCUKLARIN İNTERNET ORTAMINDA CİNSEL İSTİSMARINA KARŞI GLOBAL İTTİFAK AÇILIŞ KONFERANSI 5 Aralık 2012- Brüksel ADALET BAKANI SAYIN SADULLAH ERGİN İN KONUŞMA METNİ Sayın Komiser, Saygıdeğer Bakanlar, Hanımefendiler,

Detaylı

Açık Denizler. (ders planı)

Açık Denizler. (ders planı) 19 Aralık 2106 Açık Denizler (ders planı) Açık deniz tanımı (BMDHS md. 86): Bir devletin iç sularına, karasularına, takımada sularına veya münhasır ekonomik bölgesine dahil olmayan tüm deniz alanları Açık

Detaylı

Sayı: 27/2013 İYİ İDARE YASASI. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Sayı: 27/2013 İYİ İDARE YASASI. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 11 Kasım 2013 tarihli Onbirinci Birleşiminde Oybirliğiyle kabul olunan İyi İdare Yasası Anayasanın 94 üncü maddesinin (1) inci fıkrası gereğince Kuzey

Detaylı

www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Pratik - 1 2-10

www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Pratik - 1 2-10 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk 1 İçindekiler Milletlerarası Hukuk Çift-İ.Ö. 2. Dönem - Part 5 Konu sayfa Pratik - 1 2-10 1 www.salthukuk.com facebook.com/salthukuk twitter.com/salt_hukuk

Detaylı

I. Genel Bilgiler Ülkeler arasındaki hayat standartlarının farklılığı, bazı ülkelerde yaşanan ekonomik sorunlar, uygulanan baskıcı rejimler, yaşanan

I. Genel Bilgiler Ülkeler arasındaki hayat standartlarının farklılığı, bazı ülkelerde yaşanan ekonomik sorunlar, uygulanan baskıcı rejimler, yaşanan I. Genel Bilgiler Ülkeler arasındaki hayat standartlarının farklılığı, bazı ülkelerde yaşanan ekonomik sorunlar, uygulanan baskıcı rejimler, yaşanan iç savaşlar, coğrafi olumsuzluklar dolayısıyla insanlar,

Detaylı

Sayı: Ankara, 24 /03/2014 ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA

Sayı: Ankara, 24 /03/2014 ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA YÜRÜTMENİN DURDURULMASI TALEPLİDİR. DURUŞMA TALEPLİDİR. ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA DAVACI VEKİLİ DAVALILAR : Türkiye Barolar Birliği Başkanlığı : Oğuzlar Mah. Barış Manço Cad. Av. Özdemir Özok

Detaylı

KİŞİSEL VERİLERİN KAYDEDİLMESİ SUÇU

KİŞİSEL VERİLERİN KAYDEDİLMESİ SUÇU SEDAT ERDEM AYDIN AİHM İÇTİHATLARI BAĞLAMINDA KİŞİSEL VERİLERİN KAYDEDİLMESİ SUÇU İSTANBUL ARŞİVİ İÇİNDEKİLER DANIŞMANIN ÖNSÖZÜ...VII YAZARIN ÖNSÖZÜ... IX İÇİNDEKİLER...XIII KISALTMALAR... XIX GİRİŞ...1

Detaylı

BM Güvenlik Konseyi nin Yeniden Yapılandırılması

BM Güvenlik Konseyi nin Yeniden Yapılandırılması Dr. Selman ÖĞÜT Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Görevlisi 21. Yüzyılda Uluslararası Hukuk Çerçevesinde BM Güvenlik Konseyi nin Yeniden Yapılandırılması İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...

Detaylı

TASLAK TÜZÜK ÇEVRE DENETİMİ

TASLAK TÜZÜK ÇEVRE DENETİMİ Versiyon 4 16 Ekim 2012 TASLAK TÜZÜK ÇEVRE DENETİMİ Bölüm 1: Genel 1. Kısa Başlık 2. Yetkili Kurum 3. Kapsam 4. Tanımlar 5. Denetim Türleri 6. Çevre Hususlarının Kapsamı 7. İşletmecinin Sorumlulukları

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti ve Yemen Cumhuriyeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma

Türkiye Cumhuriyeti ve Yemen Cumhuriyeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma Türkiye Cumhuriyeti ve Yemen Cumhuriyeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma Bundan sonra "Taraflar" olarak anılacak olan Türkiye Cumhuriyeti ve Yemen Cumhuriyeti; Özellikle

Detaylı

Yard. Doç. Dr. SEMİN TÖNER ŞEN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi ULUSLARARASI HUKUKTA SOYKIRIM, ETNİK TEMİZLİK VE SALDIRI

Yard. Doç. Dr. SEMİN TÖNER ŞEN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi ULUSLARARASI HUKUKTA SOYKIRIM, ETNİK TEMİZLİK VE SALDIRI Yard. Doç. Dr. SEMİN TÖNER ŞEN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi ULUSLARARASI HUKUKTA SOYKIRIM, ETNİK TEMİZLİK VE SALDIRI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... vii İÇİNDEKİLER...ix KISALTMALAR...xv GİRİŞ...1 Birinci

Detaylı

CEZA HUKUKU- ULUSLARARASI HUKUK. Dr.Barış TEKSOY Hukukun Temel Kavramları Dersi

CEZA HUKUKU- ULUSLARARASI HUKUK. Dr.Barış TEKSOY Hukukun Temel Kavramları Dersi CEZA HUKUKU- ULUSLARARASI HUKUK Dr.Barış TEKSOY Hukukun Temel Kavramları Dersi CEZA HUKUKU Öğrenme Hedeflerimiz CEZA HUKUKUNUN KONUSU SUÇ VE CEZALARIN KANUNÎLİĞİ SUÇ VE CEZALARIN GEÇMİŞE YÜRÜMEZLİĞİ CEZA

Detaylı

Hukuki Boyutu. Savaş Suçu

Hukuki Boyutu. Savaş Suçu Irak saldırısının Hukuki Boyutu ve Savaş Suçu Av. Muharrem Balcı 27 Şubat 2003 Her hakkı Tüketiciler Birliği ne aittir. Kaynak gösterilmeden kullanılamaz. 1 Giriş Aylardır üzerinde sürekli konuşulan ve

Detaylı

Türkiye Büyük Millet Meclisi nde ( TBMM ) 26 Mart 2015 tarihinde 688 Sıra Sayılı Kanun ( 688 Sıra Sayılı Kanun ) teklifi kabul edilmiştir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi nde ( TBMM ) 26 Mart 2015 tarihinde 688 Sıra Sayılı Kanun ( 688 Sıra Sayılı Kanun ) teklifi kabul edilmiştir. Türkiye Büyük Millet Meclisi nde ( TBMM ) 26 Mart 2015 tarihinde 688 Sıra Sayılı Kanun ( 688 Sıra Sayılı Kanun ) teklifi kabul edilmiştir. 688 Sıra Sayılı Kanun uyarınca, İnternet Ortamında Yapılan Yayınların

Detaylı

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ Yazar : Erdem Denk Yayınevi : Siyasal Kitabevi Baskı : 1. Baskı Kategori : Uluslararası İlişkiler Kapak Tasarımı : Gamze Uçak Kapak

Detaylı

KADINLARA KARŞI HER TÜRLÜ AYRIMCILIĞIN ÖNLENMESI SÖZLEŞMESI EK İHTIYARI PROTOKOL

KADINLARA KARŞI HER TÜRLÜ AYRIMCILIĞIN ÖNLENMESI SÖZLEŞMESI EK İHTIYARI PROTOKOL KADINLARA KARŞI HER TÜRLÜ AYRIMCILIĞIN ÖNLENMESI SÖZLEŞMESI EK İHTIYARI PROTOKOL İşbu Protokol'e Taraf Devletler, Birleşmiş Milletler Şartı Andlaşması'nın temel insan haklarına, insanlık onuru ve insan

Detaylı

Dr. Deniz Defne KIRLI AYDEMİR. Milletlerarası Usul Hukukunda İHTİYATİ TEDBİRLER

Dr. Deniz Defne KIRLI AYDEMİR. Milletlerarası Usul Hukukunda İHTİYATİ TEDBİRLER Dr. Deniz Defne KIRLI AYDEMİR Milletlerarası Usul Hukukunda İHTİYATİ TEDBİRLER (Brüksel I Tüzüğü, UNIDROIT İlkeleri ve Türk Yargılama Hukuku Çerçevesinde) İÇİNDEKİLER SUNUŞ...VII ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER...

Detaylı

YILDIRIM v. TÜRKĐYE KARARIN KISA ÖZETĐ

YILDIRIM v. TÜRKĐYE KARARIN KISA ÖZETĐ YILDIRIM v. TÜRKĐYE KARARIN KISA ÖZETĐ Đnternete erişime ilişkin yasaklamalara sınırlama getiren ve muhtemel bir kötüye kullanma durumuna karşı hukuki kontrol güvencesi sunan katı bir yasal çerçevede alınmayan

Detaylı

ŞİKAYET NO : 02.2013/317 KARAR TARİHİ : 21/01/2014 RET KARARI ŞİKAYETÇİ :

ŞİKAYET NO : 02.2013/317 KARAR TARİHİ : 21/01/2014 RET KARARI ŞİKAYETÇİ : ŞİKAYET NO : 02.2013/317 KARAR TARİHİ : 21/01/2014 RET KARARI ŞİKAYETÇİ : ŞİKAYET EDİLEN İDARE : Kültür ve Turizm Bakanlığı Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü ŞİKAYETİN KONUSU : Özel büro ve turizm tesisleri

Detaylı

Kişisel Verilerin Korunmasının İktisadi ve Hukuki Analizi Raporu

Kişisel Verilerin Korunmasının İktisadi ve Hukuki Analizi Raporu Kişisel Verilerin Korunmasının İktisadi ve Hukuki Analizi Raporu İstanbul Bilgi Üniversitesi Bilişim ve Teknoloji Hukuku Enstitüsü & TEPAV Ortak Raporu TOBB Üniversitesi Batu KINIKOĞLU Enstitü Uzmanı 16.01.2015

Detaylı

2002/2 SAYILI DİKEY ANLAŞMALARA İLİŞKİN GRUP MUAFİYETİ TEBLİĞİ

2002/2 SAYILI DİKEY ANLAŞMALARA İLİŞKİN GRUP MUAFİYETİ TEBLİĞİ 2002/2 SAYILI DİKEY ANLAŞMALARA İLİŞKİN GRUP MUAFİYETİ TEBLİĞİ Amaç Madde 1- Bu Tebliğin amacı, dikey anlaşmaların 7/12/1994 tarih ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun' un 4 ncü maddesi hükümlerinin

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI

ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI GENEL OLARAK Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 148. maddesinde yapılan değişiklik ile Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu açılmıştır. 23 Eylül 2012

Detaylı

FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR

FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR FASIL 23 YARGI VE TEMEL HAKLAR Öncelik 23.1 Yargının verimliliği, etkinliği ve işlevselliğinin arttırılması 1 Mevzuat Uyum Takvimi Tablo 23.1.1 No Yürürlükteki AB mevzuatı Taslak Türk mevzuatı Kapsam Sorumlu

Detaylı

Ülkelerin Siber Savaş Kabiliyetleri. SG 507 Siber Savaşlar Güz 2014 Yrd. Doç. Dr. Ferhat Dikbıyık

Ülkelerin Siber Savaş Kabiliyetleri. SG 507 Siber Savaşlar Güz 2014 Yrd. Doç. Dr. Ferhat Dikbıyık Ülkelerin Siber Savaş Kabiliyetleri SG 507 Siber Savaşlar Güz 2014 Siber Savaş Kabiliyeti Nasıl Ölçülür? Cyber War The Next Threat to National Security and What to Do about it, Richard Clarke, 2010. Siber

Detaylı

TÜRKİYE DENETİM STANDARTLARI RİSKİN ERKEN SAPTANMASI SİSTEMİ VE KOMİTESİ HAKKINDA DENETÇİ RAPORUNA İLİŞKİN ESASLARA YÖNELİK İLKE KARARI

TÜRKİYE DENETİM STANDARTLARI RİSKİN ERKEN SAPTANMASI SİSTEMİ VE KOMİTESİ HAKKINDA DENETÇİ RAPORUNA İLİŞKİN ESASLARA YÖNELİK İLKE KARARI TÜRKİYE DENETİM STANDARTLARI RİSKİN ERKEN SAPTANMASI SİSTEMİ VE KOMİTESİ HAKKINDA DENETÇİ RAPORUNA İLİŞKİN ESASLARA YÖNELİK İLKE KARARI 18 Mart 2014 SALI Resmî Gazete Sayı : 28945 KURUL KARARI Kamu Gözetimi,

Detaylı

III. ÜLKE İLE İLGİLİ UYUŞMAZLIKLARDA İLERİ SÜRÜLEN BAZI SİYASÎ ESASLAR 23

III. ÜLKE İLE İLGİLİ UYUŞMAZLIKLARDA İLERİ SÜRÜLEN BAZI SİYASÎ ESASLAR 23 İ Ç İ N D E K İ L E R Sahi} e ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER KISALTMALAR I. TEMEL İLKELER V I X x v 1 II. ÜLKE KAZANMA VE YİTİRME BİÇİMLERİ 5 1. Devir i 6 2. İşgal 11 3. Kazandırıcı Zamanaşımı 10 4. Katılma I 7 5.

Detaylı

Türk Rekabet Hukukunda Tekerrür

Türk Rekabet Hukukunda Tekerrür Türk Rekabet Hukukunda Tekerrür 12. Rekabet Hukuku ve İktisadında Güncel Gelişmeler Sempozyumu 6 Mayıs 2014 Bahadır BALKI Sinem UĞUR Türk Rekabet Hukukunda Tekerrür Türk Hukuk Sisteminde Tekerrür İdari

Detaylı

T.C. SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü GENELGE NO: 2007/02....VALİLİĞİNE (Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü)

T.C. SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü GENELGE NO: 2007/02....VALİLİĞİNE (Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü) IV- KREDİ KARTI ÜYELİK ÜCRETİ İLE İLGİLİ GENELGELER 1. GENELGE NO: 2007/02 Tüketicinin ve Rekabetin Korunması lüğü GENELGE NO: 2007/02...VALİLİĞİNE Tüketiciler tarafından Bakanlığımıza ve Tüketici Sorunları

Detaylı

TÜRK DIŞ POLİTİKASINDA GÜÇ KULLANMA SEÇENEĞİ ( )

TÜRK DIŞ POLİTİKASINDA GÜÇ KULLANMA SEÇENEĞİ ( ) TÜRK DIŞ POLİTİKASINDA GÜÇ KULLANMA SEÇENEĞİ (1923-2010) Teorik, Tarihsel ve Hukuksal Bir Analiz Dr. BÜLENT ŞENER ANKARA - 2013 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... iii TABLOLAR, ŞEKİLLER vs. LİSTESİ... xiv KISALTMALAR...xvii

Detaylı

Avrupa hukuku referanslarıyla Alman bilişim suçları ceza hukuku

Avrupa hukuku referanslarıyla Alman bilişim suçları ceza hukuku Avrupa hukuku referanslarıyla Alman bilişim suçları ceza hukuku hazırlayan Dr. jur. Alexander Koch İnternet Ekonomileri, Bilgi ve İletişim Teknolojileri Hukuku Enstitüsü 1 Sunum akışı Giriş: Neden yeni

Detaylı

YABANCI HUKUK HAKKINDA BiLGi EDiNiLMESiNE DAiR AVRUPA SÖZLEŞMESİ NE EK PROTOKOL

YABANCI HUKUK HAKKINDA BiLGi EDiNiLMESiNE DAiR AVRUPA SÖZLEŞMESİ NE EK PROTOKOL YABANCI HUKUK HAKKINDA BiLGi EDiNiLMESiNE DAiR AVRUPA SÖZLEŞMESİ NE EK PROTOKOL Strazburg, 15.III. 1978 Bu Protokol ü imzalayan Avrupa Konseyi üyesi Devletler, 7 Haziran 1968 tarihinde Londra da imzaya

Detaylı

2007: Avrupa Birliği Herkes İçin Fırsat Eşitliği Yılı

2007: Avrupa Birliği Herkes İçin Fırsat Eşitliği Yılı 2007: Avrupa Birliği Herkes İçin Fırsat Eşitliği Yılı Doç.Dr.Kadriye BAKIRCI İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Öğretim Üyesi İTÜ İşletme Fakültesi, Hukuk Anabilim Dalı Email:bakirci@itu.edu.tr Avrupa Birliği

Detaylı

1982 Anayasası nın Cumhuriyetin Nitelikleri başlıklı 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti nin bir hukuk devleti olduğu kurala bağlanmıştır.

1982 Anayasası nın Cumhuriyetin Nitelikleri başlıklı 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti nin bir hukuk devleti olduğu kurala bağlanmıştır. Esas Sayısı : 2015/109 Karar Sayısı : 2016/28 1982 Anayasası nın Cumhuriyetin Nitelikleri başlıklı 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti nin bir hukuk devleti olduğu kurala bağlanmıştır. Anayasa nın 2. maddesinde

Detaylı

Terörle Mücadele Mevzuatı

Terörle Mücadele Mevzuatı Terörle Mücadele Mevzuatı Dr. Ahmet ULUTAŞ Ömer Serdar ATABEY TERÖRLE MÜCADELE MEVZUATI Anayasa Terörle Mücadele Kanunu ve İlgili Kanunlar Uluslararası Sözleşmeler Ankara 2011 Terörle Mücadele Mevzuatı

Detaylı

Ürün ve hizmet başvurularını işleme alma, ödeme ve işlemler gerçekleştirme, talimatları ya da talepleri tamamlama

Ürün ve hizmet başvurularını işleme alma, ödeme ve işlemler gerçekleştirme, talimatları ya da talepleri tamamlama Gizlilik Politikası Bu Gizlilik Politikası, Standard Chartered Grup un ( SCB, biz veya bizim ) herhangi bir üyesi tarafından Kişisel Verilerin toplanması, kullanılması ve ifşa edilmesi hakkındadır. Kişisel

Detaylı

FASIL 10 BİLGİ TOPLUMU VE MEDYA

FASIL 10 BİLGİ TOPLUMU VE MEDYA FASIL 10 BİLGİ TOPLUMU VE MEDYA Öncelik 10.1. 2002 AB düzenleyici çerçevesi için anahtar başlangıç koşullarının kabul edilmesinin ve uygulanmasının tamamlanması 1 Mevzuat uyum takvimi Tablo 10.1.1 1 2002/20/AT

Detaylı

Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Kanun No. 5194 Kabul Tarihi : 22.6.2004

Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Kanun No. 5194 Kabul Tarihi : 22.6.2004 Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Kanun No. 5194 Kabul Tarihi : 22.6.2004 MADDE 1. 24.6.1995 tarihli ve 551 sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde

Detaylı

GİRİŞ. A. İç Kontrolün Tanımı, Özellikleri ve Genel Esasları:

GİRİŞ. A. İç Kontrolün Tanımı, Özellikleri ve Genel Esasları: GİRİŞ 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile kamu da mali yönetim ve kontrol sisteminin bütünüyle değiştirilerek, uluslararası standartlara ve Avrupa Birliği Normlarına uygun hale getirilmesi

Detaylı

T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI KOCAELİ VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü) Sayı : [5/h-2014/21]

T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI KOCAELİ VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü) Sayı : [5/h-2014/21] T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI KOCAELİ VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü) Sayı : 93767041-125[5/h-2014/21]-17 16.03.2016 Konu : Rusya'ya bağlı Özerk Tataristan Cum. Firmaya verilen

Detaylı

TİCARİ İLETİŞİM VE TİCARİ ELEKTRONİK İLETİLER HAKKINDA YÖNETMELİK YAYIMLANDI

TİCARİ İLETİŞİM VE TİCARİ ELEKTRONİK İLETİLER HAKKINDA YÖNETMELİK YAYIMLANDI TİCARİ İLETİŞİM VE TİCARİ ELEKTRONİK İLETİLER HAKKINDA YÖNETMELİK YAYIMLANDI Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik ( Yönetmelik ) 15.07.2015 tarihli ve 29417 sayılı Resmi Gazete

Detaylı

Siber Güvenlik Risklerinin Tanımlanması / Siber Güvenlik Yönetişimi

Siber Güvenlik Risklerinin Tanımlanması / Siber Güvenlik Yönetişimi KURUMLAR İÇİN SİBER GÜVENLİK ÖNLEMLERİNİ ÖLÇME TESTİ DOKÜMANI Kurumlar İçin Siber Güvenlik Önlemlerini Ölçme Testi Dokümanı, kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör temsilcilerinin siber güvenlik adına

Detaylı

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi. Avrupa Birliği Hukukuna Giriş

Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi. Avrupa Birliği Hukukuna Giriş Doç. Dr. Ahmet M. GÜNEŞ Yalova Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Avrupa Birliği Hukukuna Giriş İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX TABLOLAR CETVELİ... XIX KISALTMALAR...XXI BİRİNCİ BÖLÜM

Detaylı

Sınai Mülkiyet Kanunu ile Gelen Yenilikler 2017

Sınai Mülkiyet Kanunu ile Gelen Yenilikler 2017 Sınai Mülkiyet Kanunu ile Gelen Yenilikler 2017 Sınai Mülkiyet Kanunu meclisten geçmiştir. Tüm sınai hakları tek bir çatı altında toplamış olan ve geleneksel ürün adlarını içeren yeni Sınai Mülkiyet Kanunu

Detaylı

C E D A W KADINLARA KARŞI HER TÜRLÜ AYRIMCILIĞIN ÖNLENMESİ SÖZLEŞMESİ. Prof. Dr. Feride ACAR

C E D A W KADINLARA KARŞI HER TÜRLÜ AYRIMCILIĞIN ÖNLENMESİ SÖZLEŞMESİ. Prof. Dr. Feride ACAR C E D A W KADINLARA KARŞI HER TÜRLÜ AYRIMCILIĞIN ÖNLENMESİ SÖZLEŞMESİ CEDAW Nedir? CEDAW sekiz temel Birleşmiş Milletler insan hakları sözleşmesinden biridir. BM İNSAN HAKLARI SÖZLEŞMELERİ Medeni ve Siyasi

Detaylı

BİRİNCİ KİTAP DENETİM MEKANİZMASI (KURUMSAL HÜKÜMLER) BirinciBölüm GİRİŞ

BİRİNCİ KİTAP DENETİM MEKANİZMASI (KURUMSAL HÜKÜMLER) BirinciBölüm GİRİŞ BİRİNCİ KİTAP DENETİM MEKANİZMASI (KURUMSAL HÜKÜMLER) BirinciBölüm GİRİŞ I. İNSAN HAKLARI KAVRAMI 3 II. İNSAN HAKLARININ ULUSLARARASI DÜZEYDE KORUNMASI 4 1. Birleşmiş Milletler Örgütü 4 2. İkinci Dünya

Detaylı

İNŞAAT DÜNYASININ İHTİYAÇ DUYDUĞU MERKEZ.

İNŞAAT DÜNYASININ İHTİYAÇ DUYDUĞU MERKEZ. 02 İNŞAAT DÜNYASININ İHTİYAÇ DUYDUĞU MERKEZ 03 İNŞAAT DÜNYASININ İHTİYAÇ DUYDUĞU MERKEZ Türkiye, milletlerarası inşaat sektörünün kalbindedir. Ülkemiz Üçüncü Havalimanı, Üçüncü Boğaz Köprüsü, KKTC ye su

Detaylı

İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNDA 2016 YILINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER

İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNDA 2016 YILINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER KURUMLAR VERGİSİ KANUNUNDA 2016 YILINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER 1 Bölgesel Yönetim Merkezleri Kurumlar Vergisinden Muaf Tutulmuştur. 2 01/01/2017 tarihinden itibaren faaliyete geçen özel kreşler ve gündüz

Detaylı

DİPLOMASİ AJANLARI DA DAHİL OLMAK ÜZERE ULUSLARARASI KORUNMAYA SAHİP KİŞİLERE KARŞI İŞLENEN SUÇLARIN ÖNLENMESİ VE CEZALANDIRILMASINA DAİR SÖZLEŞME 1

DİPLOMASİ AJANLARI DA DAHİL OLMAK ÜZERE ULUSLARARASI KORUNMAYA SAHİP KİŞİLERE KARŞI İŞLENEN SUÇLARIN ÖNLENMESİ VE CEZALANDIRILMASINA DAİR SÖZLEŞME 1 DİPLOMASİ AJANLARI DA DAHİL OLMAK ÜZERE ULUSLARARASI KORUNMAYA SAHİP KİŞİLERE KARŞI İŞLENEN SUÇLARIN ÖNLENMESİ VE CEZALANDIRILMASINA DAİR SÖZLEŞME 1 Bu Sözleşmeye taraf devletler, Birleşmiş Milletler Yasasının

Detaylı

İDARENİN TAKDİR YETKİSİ VE YARGISAL DENETİMİ

İDARENİN TAKDİR YETKİSİ VE YARGISAL DENETİMİ Doç. Dr. Cemil KAYA İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi İdare Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi İDARENİN TAKDİR YETKİSİ VE YARGISAL DENETİMİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... vii İÇİNDEKİLER...ix KISALTMALAR...

Detaylı

Dr. DERYA AYDIN OKUR. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Deniz Hukuku Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi DENİZ HUKUKUNDA

Dr. DERYA AYDIN OKUR. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Deniz Hukuku Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi DENİZ HUKUKUNDA Dr. DERYA AYDIN OKUR Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Deniz Hukuku Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi DENİZ HUKUKUNDA LİMAN DEVLETİ YETKİSİ VE DENETİMİ GEMİ KAYNAKLI DENİZ KİRLİLİĞİNİN ÖNLENMESİNDE

Detaylı

Kabul Tarihi : 22.6.2004

Kabul Tarihi : 22.6.2004 RESMİ GAZETEDE 26.06.2004 TARİH VE 25504 SAYI İLE YAYIMLANARAK YÜRÜRLÜĞE GİRMİŞTİR. BAZI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMELERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN Kanun 5194 No. Kabul Tarihi : 22.6.2004 MADDE 1.

Detaylı

T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI BÜYÜK MÜKELLEFLER VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü

T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI BÜYÜK MÜKELLEFLER VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI BÜYÜK MÜKELLEFLER VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Mükellef Hizmetleri Grup Müdürlüğü Sayı : 64597866-125[30-2014]-1264 20.01.2017 Konu : Almanya'da mukim grup firmasından temin edilen

Detaylı

187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006

187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006 187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006 ILO Kabul Tarihi: 15 Haziran 2006 Yürürlüğe Giriş Tarihi: 20 Şubat 2009 Uluslararası Çalışma Örgütü Genel Konferansı, Uluslararası

Detaylı

Uluslararası Hukukta Devlet Görevlilerinin Yargı Bağışıklığı

Uluslararası Hukukta Devlet Görevlilerinin Yargı Bağışıklığı Yrd. Doç. Dr. Bilge ERSON ASAR İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi Milletlerarası Hukuk Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Yabancı Devletlerdeki Yargılamalar Açısından Uluslararası Hukukta Devlet Görevlilerinin

Detaylı

ELAZIĞ VALİLİĞİNE (Defterdarlık) tarihli ve /12154 sayılı yazınız

ELAZIĞ VALİLİĞİNE (Defterdarlık) tarihli ve /12154 sayılı yazınız T.C. MALİYE BAKANLIĞI Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü Sayı : 80755325-105.05.07-1116 09/02/2016 Konu : Geçici Personele Ek Ödeme Yapılması ELAZIĞ VALİLİĞİNE (Defterdarlık) İlgi : 09.10.2015 tarihli

Detaylı

Prof. Dr. Hakan Pekcanıtez Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi - Komisyon Bașkanı

Prof. Dr. Hakan Pekcanıtez Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi - Komisyon Bașkanı Prof. Dr. Hakan Pekcanıtez Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi - Komisyon Bașkanı 1 TASARI KOMİSYONU ve BENİMSENEN KANUNLAȘTIRMA YÖNTEMY NTEMİ Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu

Detaylı

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu nun tarih ve 2010/DK-07/87 sayılı Kararı ile;

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu nun tarih ve 2010/DK-07/87 sayılı Kararı ile; Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu nun 10.02.2010 tarih ve 2010/DK-07/87 sayılı Kararı ile; Düzenleyici kurumların başlıca amaçlarından birisini oluşturan tüketici refahının artırılması amacıyla fiyatların

Detaylı

KONU : :AR-GE FAALİYETLERİ KAPSAMINDA ORTAYA ÇIKAN BULUŞLARA KURUMLAR VERGİSİ VE KDV İSTİSNASI GETİREN KANUN, TBMM DE KABUL EDİLDİ.

KONU : :AR-GE FAALİYETLERİ KAPSAMINDA ORTAYA ÇIKAN BULUŞLARA KURUMLAR VERGİSİ VE KDV İSTİSNASI GETİREN KANUN, TBMM DE KABUL EDİLDİ. KONU : :AR-GE FAALİYETLERİ KAPSAMINDA ORTAYA ÇIKAN BULUŞLARA KURUMLAR VERGİSİ VE KDV İSTİSNASI GETİREN KANUN, TBMM DE KABUL EDİLDİ. TBMM Genel Kurulunda 6 Şubat 2014 tarihinde kabul edilen 6518 sayılı

Detaylı

Yıllık İzindeki İşçi İşten Çıkartılabilir mi?

Yıllık İzindeki İşçi İşten Çıkartılabilir mi? Yıllık İzindeki İşçi İşten Çıkartılabilir mi? Bir iş sözleşmesinin taraflarca sona erdirilmesi iki şekilde olmaktadır. İş Sözleşmesi, bir haklı fesih nedeninin ortaya çıkması durumunda süresi belirli olsun

Detaylı

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI YOZGAT BELEDİYESİ 2012 YILI DENETİM RAPORU ARALIK 2013 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr

Detaylı

REKABET KURULU. 2003/3 ve 2007/2 sayılı Rekabet Kurulu Tebliğleri ile Değişik, Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği 1 Tebliğ No : 2002/2

REKABET KURULU. 2003/3 ve 2007/2 sayılı Rekabet Kurulu Tebliğleri ile Değişik, Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği 1 Tebliğ No : 2002/2 REKABET KURULU 2003/3 ve 2007/2 sayılı Rekabet Kurulu Tebliğleri ile Değişik, Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği 1 Tebliğ No : 2002/2 Amaç Madde 1- Bu Tebliğin amacı, dikey anlaşmaların 7.12.1994

Detaylı

4. Bu Yasa, Bakanlar Kurulu adına Çalışma işleriyle görevli Bakanlık tarafından yürütülür.

4. Bu Yasa, Bakanlar Kurulu adına Çalışma işleriyle görevli Bakanlık tarafından yürütülür. ULUSLARARASI ÇALIŞMA ÖRGÜTÜ (ĐLO) Ü EŞĐT DEĞERDE ĐŞ ĐÇĐ ERKEK VE KADI ĐŞÇĐLER ARASI DA ÜCRET EŞĐTLĐĞĐ HAKKI DAKĐ 1951 TARĐHLĐ 100 SAYILI SÖZLEŞMESĐ Đ O AYLA MASI I UYGU BULU MASI A ĐLĐŞKĐ YASA Sayı: 22/1993

Detaylı

(Resmi Gazete ile yayımı: 20.3.2007 Sayı: 26468)

(Resmi Gazete ile yayımı: 20.3.2007 Sayı: 26468) 474 TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE GÜRCİSTAN HÜ KÜMETİ ARASINDA BATUM ULUSLARARASI HAVALİMA NININ ORTAK KULLANILMASINA DAİR ANLAŞMANIN ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞU HAKKINDA KANUN (Resmi Gazete ile

Detaylı

MERKEZİ FATURA KAYDI SİSTEMİNİN KURULUŞU, FAALİYETİ VE YÖNETİMİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK

MERKEZİ FATURA KAYDI SİSTEMİNİN KURULUŞU, FAALİYETİ VE YÖNETİMİNE İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Merkezi Fatura Kaydı Sisteminin kuruluş, faaliyet ve yönetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Detaylı

SİRKÜLER İstanbul, Sayı: 2015/088 Ref: 4/088

SİRKÜLER İstanbul, Sayı: 2015/088 Ref: 4/088 SİRKÜLER İstanbul, 21.04.2015 Sayı: 2015/088 Ref: 4/088 Konu: KANUNİ TEMSİLCİLERİN AMME BORÇLARINA KARŞI SORUMLULUĞUNU DÜZENLEYEN 6183 SAYILI KANUN UN MÜKERRER 35. MADDESİNİN 5. VE 6. FIKRALARI ANAYASA

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ TÜRLERİ VE NİTELİKLERİ

ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ TÜRLERİ VE NİTELİKLERİ Ayrıntılı Bilgi ve On-line Satış İçin www.hukukmarket.com İSMAİL KÖKÜSARI Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ TÜRLERİ VE NİTELİKLERİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... vii İÇİNDEKİLER...ix

Detaylı

İSTANBUL TAHKİM MERKEZİ ACİL DURUM HAKEMİ KURALLARI (EK-1)

İSTANBUL TAHKİM MERKEZİ ACİL DURUM HAKEMİ KURALLARI (EK-1) İSTANBUL TAHKİM MERKEZİ ACİL DURUM HAKEMİ KURALLARI (EK-1) MADDE 1 Uygulama Alanı 1. Bu Ek teki Kurallar, tarafların Acil Durum Hakemi Kuralları nın uygulanmaması hakkında yazılı olarak anlaşmış oldukları

Detaylı

Tebliğ. İlişkili Taraf Açıklamalarına İlişkin Türkiye Muhasebe Standardı (TMS 24) Hakkında Tebliğ Sıra No: 17

Tebliğ. İlişkili Taraf Açıklamalarına İlişkin Türkiye Muhasebe Standardı (TMS 24) Hakkında Tebliğ Sıra No: 17 Tebliğ Türkiye Muhasebe Standartları Kurulundan: İlişkili Taraf Açıklamalarına İlişkin Türkiye Muhasebe Standardı (TMS 24) Hakkında Tebliğ Sıra No: 17 Amaç Madde 1- Bu Tebliğin amacı; ilişkili taraf açıklamalarına

Detaylı

ÖZEN ÜLGEN ANAYASA YARGISINDA İPTAL KARARLARININ ETKİLERİ

ÖZEN ÜLGEN ANAYASA YARGISINDA İPTAL KARARLARININ ETKİLERİ ÖZEN ÜLGEN ANAYASA YARGISINDA İPTAL KARARLARININ ETKİLERİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XVII GİRİŞ...1 Birinci Bölüm ANAYASA MAHKEMESİ İPTAL KARARLARININ ZAMAN BAKIMINDAN ETKİSİ

Detaylı

Türkiye Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Hakkında Bilgi

Türkiye Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Hakkında Bilgi Nisan 2016 Türkiye Kişisel Verilerin Korunması Kanunu Hakkında Bilgi Kişisel Verilerin Korunması Kanunu 24 Mart 2016 tarihinde yasalaşmış ve 07 Nisan 2016 tarihli Resmi Gazetede yayınlanmıştır. Bu kanundaki

Detaylı

Av. Ece KAVAKLI Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Ankara Halk Sağlığı Müdürlüğü Hukuk Birimi

Av. Ece KAVAKLI Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Ankara Halk Sağlığı Müdürlüğü Hukuk Birimi Av. Ece KAVAKLI Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Ankara Halk Sağlığı Müdürlüğü Hukuk Birimi 02.11.2011 tarihli ve 28103 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren 663 sayılı Kanun Hükmünde Kararname

Detaylı

TEBLİĞ PİL VE AKÜMÜLATÖRLERİN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2015/15)

TEBLİĞ PİL VE AKÜMÜLATÖRLERİN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2015/15) 31 Aralık 2014 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 29222 (Mükerrer) Ekonomi Bakanlığından: TEBLİĞ PİL VE AKÜMÜLATÖRLERİN İTHALAT DENETİMİ TEBLİĞİ (ÜRÜN GÜVENLİĞİ VE DENETİMİ: 2015/15) Amaç ve kapsam MADDE 1 (1)

Detaylı

Av. Arslan NARİN ÜST KURUL BAŞKAN YARDIMCISI 2011

Av. Arslan NARİN ÜST KURUL BAŞKAN YARDIMCISI 2011 Av. Arslan NARİN ÜST KURUL BAŞKAN YARDIMCISI 2011 6112 SAYILI KANUNDA YAPTIRIMLAR İDARÎ YAPTIRIMLAR Uyarı İdari para cezası Program durdurma Yayın durdurma Lisans iptali ADLÎ YAPTIRIMLAR Hapis cezası İdari

Detaylı

GÖÇ İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞRA TEŞKİLATI KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ. Resmi Gazete Tarihi: 14.11.2013, Sayısı: 28821

GÖÇ İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞRA TEŞKİLATI KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ. Resmi Gazete Tarihi: 14.11.2013, Sayısı: 28821 GÖÇ İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞRA TEŞKİLATI KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ Resmi Gazete Tarihi: 14.11.2013, Sayısı: 28821 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 (1)

Detaylı

Dr. MURAT YILDIRIM ULUSLARARASI VERGİ HUKUKU NDA TAHKİM

Dr. MURAT YILDIRIM ULUSLARARASI VERGİ HUKUKU NDA TAHKİM Dr. MURAT YILDIRIM ULUSLARARASI VERGİ HUKUKU NDA TAHKİM İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... vii İÇİNDEKİLER...ix KISALTMALAR...xix 1.GİRİŞ...1 I. KAVRAM VE TERİM...1 1. Kavram...1 a. Tanım...1 b. Unsurlar...4 aa. Anlaşma...4

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK KURUMU DIŞINDAKİ KURULUŞLARIN ELEKTRİK ÜRETİMİ, İLETİMİ, DAĞITIMI VE TİCARETİ İLE GÖREVLENDİRİLMESİ HAKKINDA KANUN

TÜRKİYE ELEKTRİK KURUMU DIŞINDAKİ KURULUŞLARIN ELEKTRİK ÜRETİMİ, İLETİMİ, DAĞITIMI VE TİCARETİ İLE GÖREVLENDİRİLMESİ HAKKINDA KANUN 6545 TÜRKİYE ELEKTRİK KURUMU DIŞINDAKİ KURULUŞLARIN ELEKTRİK ÜRETİMİ, İLETİMİ, DAĞITIMI VE TİCARETİ İLE GÖREVLENDİRİLMESİ HAKKINDA KANUN Kanun Numarası : 3096 Kabul Tarihi : 4/12/1984 Yayımlandığı R. Gazete

Detaylı

ELEKTRONİK TİCARETİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN

ELEKTRONİK TİCARETİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN 12247 ELEKTRONİK TİCARETİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN Kanun Numarası : 6563 Kabul Tarihi : 23/10/2014 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 5/11/2014 Sayı : 29166 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 55 Amaç

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

Geçici veya Belirli Süreli İşlerde İş Sağlığı ve Güvenliği Hakkında Yönetmelik Resmi Gazete Yayım Tarih ve Sayısı : 23.08.

Geçici veya Belirli Süreli İşlerde İş Sağlığı ve Güvenliği Hakkında Yönetmelik Resmi Gazete Yayım Tarih ve Sayısı : 23.08. MESGEMM İSG/Mevzuat/Yönetmelikler İçindekiler Birinci Bölüm - Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Madde 1 -Amaç Madde 2 - Kapsam Madde 3 - Dayanak Madde 4 - Tanımlar İkinci Bölüm Genel Hükümler Madde 5 Eşit

Detaylı

Sirküler Rapor Mevzuat 06.08.2015/141-1 YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK YAYIMLANDI

Sirküler Rapor Mevzuat 06.08.2015/141-1 YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK YAYIMLANDI Sirküler Rapor Mevzuat 06.08.2015/141-1 YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLER ODALARI YÖNETMELİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK YAYIMLANDI ÖZET : Yayımlanan yönetmelik değişikliği ile Yeminli Mali Müşavirler

Detaylı

TEBLİĞ. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığından: SİBER OLAYLARA MÜDAHALE EKİPLERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE

TEBLİĞ. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığından: SİBER OLAYLARA MÜDAHALE EKİPLERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE 11 Kasım 2013 PAZARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28818 TEBLİĞ Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığından: SİBER OLAYLARA MÜDAHALE EKİPLERİNİN KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMALARINA DAİR USUL VE ESASLAR HAKKINDA

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ FİKRİ VE SINAİ MÜLKİYET HAKLARI PAYLAŞIM YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ FİKRİ VE SINAİ MÜLKİYET HAKLARI PAYLAŞIM YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ FİKRİ VE SINAİ MÜLKİYET HAKLARI PAYLAŞIM YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönergenin amacı, Düzce Üniversitesi çalışanlarının yaptığı

Detaylı

AKTÜERLER DERNEĞİ PROFESYONEL DAVRANIŞ VE ETİK STANDARTLARI

AKTÜERLER DERNEĞİ PROFESYONEL DAVRANIŞ VE ETİK STANDARTLARI AKTÜERLER DERNEĞİ PROFESYONEL DAVRANIŞ VE ETİK STANDARTLARI AKTÜERLER DERNEĞİ PROFESYONEL DAVRANIŞ VE ETİK STANDARTLARI 1. BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Tanımlar 2. BÖLÜM Genel İlkeler 3. BÖLÜM Üyeler Arası Dayanışma

Detaylı

DEVLET HAVA MEYDANLARI İŞLETMESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ MÜDÜRLÜĞÜ BİRİM YÖNETMELİĞİ İÇİNDEKİLER

DEVLET HAVA MEYDANLARI İŞLETMESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ MÜDÜRLÜĞÜ BİRİM YÖNETMELİĞİ İÇİNDEKİLER Sayfa No Sayfa 1 / 5 İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL HÜKÜMLER Sayfa No Madde 1- Amaç 2 Madde 2- Kapsam 2 Madde 3- Sorumluluk 2 Madde 4- Hukuki Dayanak 2 İKİNCİ BÖLÜM KURULUŞ VE GÖREVLER Madde 5- İş Sağlığı

Detaylı

MARMARA ÜNİVERSİTESİ PATENT HAKLARI PAYLAŞIM YÖNERGESİ Senato: 08 Mayıs 2012 / 302-4. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

MARMARA ÜNİVERSİTESİ PATENT HAKLARI PAYLAŞIM YÖNERGESİ Senato: 08 Mayıs 2012 / 302-4. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MARMARA ÜNİVERSİTESİ PATENT HAKLARI PAYLAŞIM YÖNERGESİ Senato: 08 Mayıs 2012 / 302-4 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönergenin amacı, Marmara Üniversitesi çalışanlarının

Detaylı

Hukuk ve Danışmanlık

Hukuk ve Danışmanlık VERİ SORUMLULARI SİCİLİ HAKKINDA YÖNETMELİK TASLAĞI YAYINLANDI 7 Nisan 2016 tarihinde yürürlüğe giren 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ( Kanun ) ile birlikte, kişisel verileri işleyen gerçek

Detaylı

GÜMRÜK SİRKÜLERİ Tarih: 02/06/2015 Sayı: 2015/27 Ref : 6/27. Konu: GÜMRÜKTE GECİKME ZAMMI UYGULAMASI

GÜMRÜK SİRKÜLERİ Tarih: 02/06/2015 Sayı: 2015/27 Ref : 6/27. Konu: GÜMRÜKTE GECİKME ZAMMI UYGULAMASI GÜMRÜK SİRKÜLERİ Tarih: 02/06/2015 Sayı: 2015/27 Ref : 6/27 Konu: GÜMRÜKTE GECİKME ZAMMI UYGULAMASI 1. Giriş Gümrük Kanunu nun (GK nın) 207/1-b numaralı maddesinde şu hüküm yer almaktadır: Bir şartlı muafiyet

Detaylı

MEDENÎ USÛL HUKUKUNDA BELGELERİN İBRAZI MECBURİYETİ

MEDENÎ USÛL HUKUKUNDA BELGELERİN İBRAZI MECBURİYETİ Yrd. Doç. Dr. Güray ERDÖNMEZ Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi MEDENÎ USÛL HUKUKUNDA BELGELERİN İBRAZI MECBURİYETİ İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... vii KISALTMALAR CETVELİ...xix GİRİŞ...1

Detaylı

SİRKÜLER İstanbul, Sayı: 2017/094 Ref: 4/094

SİRKÜLER İstanbul, Sayı: 2017/094 Ref: 4/094 SİRKÜLER İstanbul, 29.05.2017 Sayı: 2017/094 Ref: 4/094 Konu: SERBEST BÖLGELERDE ÇALIŞACAK YABANCILARIN ÇALIŞMA İZİNLERİNE DAİR YÖNETMELİK YAYINLANMIŞTIR 27.05.2017 tarih ve 30078 sayılı Resmi Gazete de

Detaylı