Tercüme Makinaları UDK: : Mümtaz ZEY TİNOĞLU Y. Müh. GİRİŞ:

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Tercüme Makinaları UDK: 621.389:681.142. Mümtaz ZEY TİNOĞLU Y. Müh. GİRİŞ:"

Transkript

1 Tercüme Maknaları UDK: : Mümtaz ZEY TİNOĞLU Y. Müh. GİRİŞ: Çağımızın en öneml özellklernden br haberleşmenn hızı ve yaygınlığıdır. Çeştl konulardak olayları, dünyanın çeştl yerlernde oturan nsanlar hemen öğrenmek stemekte, dğer nsanların neler düşündüklern blmey arzulamaktadırlar. Blm ve teknk alanında se haberleşme nerdeyse br zorunluktur. Blm ve teknkte ler ve adeta yarışta olan memleketler, brbrlernn fkrlern, buluşlarını mutlak öğrenmeldr. Haberleşmede en büyük güçlük dl ayrılığından gelmektedr. Bugün meselâ yalnız Rusça senede br mlyon daktlo sayfası (aşağı yukarı üçyüz ell mlyon kelme) blmsel ve teknk yayın yapılmakta, ve yalnız Amerkan hükümet, kelmesne ortalama yrm kuruş ödeyerek, seksen mlyon kelmelk Rusça yayını, İnglzceye çevrtmektedr. İy yetşmş br çevrc bunların sayısı sanıldığından çok azdır saatte ortalama ancak üç yüz kelmey doğru ve y çevreblmektedr. İşte, tercüme hacmnde bu büyüklük, nsan çevrclern tercüme çn nsbeten çok zaman stemeler, tercüme şne ayrılması gereken büyük para mktarları, lk defa 1946 da Andrew J. Booth ve Rockfeller Vakfı knc başkanı Warren Weaver tarafından, hemen hemen merak yüzünden ve çok mütevaz hedeflerle başlanan, tercümenn otomatkleştrlmes, makna tarafından yapılması fkrnn gttkçe kuvvetlenmesne, bu konudak araştırmaların önem kazanmasına ve büyük lerlemeler elde edlmesne ana sebeb teşkl etmştr. Bugün hç olmazsa teknk konularda, özellkle Amerka ve Rusya'da, maknayla yapılan tercümeler hemen tamamen anlaşılır ve steğe uygun dururmdadır. Elektronk Sayısal Hesap Maknaları: Tercümey maknalaştırmak çn yen, özel br makna bulunmamışdır. Tercüme Elektronk Sayısal Hesap Maknaları tarafından yapılmaktadır. Bu müthş maknalar ne kadar sağlam prensplere dayandıklarını, y br hoca kendlerne öğrettğ takdrde neler yapableceklern, bu şn de altından kalkarak göstermşlerdr.' Blndğ gb Elektronk Sayısal Hesap Maknalarının başlıca dört organları vardır: 1 Grş, Çıkış Organları: Maknanın dışarıyla bağlantısını sağlarlar. 2 Saklama Organı: Çalışması sırasında maknaya gerekecek bütün haberlern kaydedldğ, saklandığı organdır. Makna bu organda bulunan haberler stedğ gb okuyablr, bu organa yen haberler eklyeblr. Saklama organı kendsne kaydedleblnecek en fazla haber mktarını belrten kapastes; ve br «bt» lk habere ulaşılmak çn gereken zamanı belrten ulaşablme zamanı le karakterze edlr. 3 Lojk İşlemler Organı: Genellkle Boole cebryle fade edlen bast lojık şlemler gerçekleştren organdır. 4 Kontrol Organı: Haber ve kumandaların değşk organlar arasında gdş gelşn, şlemlern gerçekleşmesn düzenlyen organdır. Elektronk' Sayısal Hesap Maknası yukarıda sayılan organları le belrl şlemler yaparak, grşne verlen verlerden, çıkışından abnan sonuçları elde eden br haber şleme maknasıdır. Bu maknalarda k özellk çok önemldr: 1 Hız: İşlemler büyük br hızla gerçekleşr, br şlemn 0,1 mlsanyede yapıldığı, yan sanyede onbn şlem yapıldığını söylemek hız konusunda br fkr vereblr. 2 Kend Kendn Yönetme: Makna haber şlenmn, dışarıdan herhang br nsan karışması olmadan, otomatk olarak yapar; bunun çn daha önceden belrl br problemle karşılaştığında bu problem nasıl çözeceğn maknaya öğretmek gerekr, bu öğretm şlemne programlama adı verlr. Programlamada belrl br problem çözmes çn maknanın yapması gerekl şlemler sıralanır ve bu şlemler gerçekleştrmes çn br kumandalar dzs maknaın saklama organına yerleştrlr. Bu kumandalar dz sne de program adı verlr. Bell br maknanın gösterebleceğ marfet programa bağlıdır. Farklı programlar kullanarak aynı maknaya envanter hesapları da, br fabrkanın otomatk dares de ve nhayet konumuz olan tercüme de yaptırılablnr. Tercümede kullanılan maknaların yapısal özellkler: Tercümede kullanılan Elektronk Sayısal Hesap Maknalarınm lojk ve kontrol organlarında, dğer konularda kullanılanlara göre şmdk durumda br özellk yoktur. Fakat lerde yalnız tercüme çn br makna yapılacak olursa, lojk organının, bu konuda gereğ olmayan şlemler de yapacak kadar ünversel olması lü- E.l^.M. 68

2 zumu kalmayacak, ve belk bu organlar daha bastleşecektr. Grş organında, gene dğer alanlarda olduğu gb, delkl veya manyetk bantlar kullanılır. Kelmeler maknanın şaret sstemne göre (kl, onlu, 8421 v.b.) kodlanarak, metn maknaya verlr. Bunun çn tercüme edlecek bütün metn tekrar daktlo etmek lâzımdır, bu se maknanın çalışma hızına yakın br hızla yapılamamakta dolayısıyla tercüme hızını frenlemektedr. Maknanın matbaa harflern doğrudan doğruya okuması yolunda öneml çalışmalar yapılmış ve sınırlı olarak başarıya ulaşılmıştır. Belrl matbaa harfleryle yazılmış metnler makna tarafından okunablmektedr, fakat tercümes arzulanan bütün metnlern hep aynı matbaa karakterleryle basılmış olması mümkün olmayacağına göre bu mahzura tam br çözüm bulunmuş sayılmaz. Çıkış organları br problem arzetmez, bugünkü maknaların çıkışındak basıcılar ş mükemmel görmektedr. Saklama Organları : En bast br düşünce ble saklama organlarının, tercüme konusundak, önemn ortaya koyar. Bugün çn tercümenn ylğ aşağı yukarı çok büyük kapastel ve çok küçük ulaşablme zamanlı saklama organları kullanılmasına bağlıdır demek pek yanlış olmaz. Saklama organına herşeyden önce br sözlük yerleştrlecektr. Sözlük ne kadar tam, ayrıntıları ne kadar belrtlmş olursa ş o kadar kolaylaşacaktır. Bu durum saklama organının kapastesn büyültecektr. Meselâ İnglzcenn sözlüğünde aşağı yukarı altmış bn kelme vardır, ayrıca aynı kelmenn alacağı çeştl şekller, gelebleceğ çeştl anlamlar gözönüne alınırsa nerdeyse beşyüz bn kelmelk br sözlük meydana gelr. Br kelme, saklama organında, 250 lâ 1000 «bt» lk br yer şgal eder. Toplam olarak yalnız sözlük çn lâ 10 8 btlk br saklama organı gerekr; bu büyük kapaste bugünkü Elektronk Hesap Maknalarında kullanılan manyetk bant veya manyetk dskl saklama organlarıyla sağlanablr; fakat maalesef bunların ulaşılablme- zamanları nsbeten yüksektr. Normal kapastel br saklama organı da rastgele br kelmenn bulunması çn aşağı yukarı on sanye gerekr k bu çok uzun br zamandır. Bu zamanın on mlsanye cvarında olması stenr. Böylece belren problem çözmek çn k yol takp edlr: 1 Tercüme konusu daraltılır, böylece, meselâ yalnız kmya.konusunda tercümeler yapacak olan maknanın, gerektrdğ kelme sayısı çok azalır ve dolayısıyla sözlüğün saklama organında gerektrdğ kapaste küçülür. 2 Elektronk Hesap Maknalannın kullanıldığı dğer konularda olduğu gb kapastes pek büyük olmayan, fakat ulaşılablme zamanları çok küçük olan, meselâ ferrt torlu, manyetk tamburlu saklama organları, esas büyük kapastel saklama organı le dğer organlar arasında tampon olarak kullanılır. Tercüme Programı : Br A dlnden br B dlne yapılan tercümede mesele A dl elemanlarının mkânlarıyla fade edlmş anlamı, B dl elemanlarının mkânlarıyla fade etmektr. Tercüme çn lkn A dlndek metnn çeştl dl elemanlarının analz, bundan sonra, B dlnde, A dlyle fade edlen anlamı fade et-, mek çn, seçlen elemanların sentez gerekr. Tercümey nsan yapıyorsa çevrdğ dllern benzerlğne, metnn açıklık derecesne, dllerdek blgsne, şdek alışkanlığına göre, kısa veya uzun zamanda, kolay veya güç bu ş yapar. Tercümey maknaya yaptırmak demek bütün analz ve sentez şlemlern gözönünde tutmak ve bunları sstematk br şeklde maknaya öğretmek demektr k şte bu tercümenn programlamasıdır. Program ne. kadar y hazırlanır, dlblgs kuralıları ne kadar tam ve ayrıntılarla maknaya öğretleblrse tercüme o kadar y olacaktır. Tercüme konusunda program hazırlayanlar bu günkü dlblglern çok eksk ve maknaya öğretmek çn elverşsz bulmuşlardır. (Bu asırlardır dlblm ve dlblgler üzernde uğraşılmış batı dllernde olduğuna göre, eğer br araştırıcı Türkçenn maknayla tercümes konusu üzerne eğlrse neler düşüneceğ pek tahmn edlmez değldr.). Bunun çn dl ve dlblglern maknaya tercüme açısından ele alan yen br dlcler topluluğu programcılara yardımcı olarak çalışmalar yapmaktadır. Hazırlanan programlar tek br A dlnden tek br B dlne ve tek yönlü tercüme yapmak çndr. Bu konuda genş münakaşalar, devam etmektedr : brçok araştırıcılar bütün dllerden lkn'tek br X ara dlne ve bu X ara dlnden esas tercümenn yapılmak stendğ B dlne geçmey teklf etmekte, böylece hazırlanacak programların bütün dllerde yalnız br tek X dlne doğru ve yalnız br X dlnden dğer dllere doğru olmasının, programlama bakımından, büyük kolaylıkllar sağıyacağını ler sürmektedr. Fakat bu bugün tutulan yol değldr, revaçta olan tek yönlü kl porğramlardır. (Şekl-1) de U.R.S.S. İlmler Akadems Hesap Teknğ Ensttüsü tarafından BESM Elektronk Hesap Maknasıyla matematk konulu metnlern înglzceden Rusçaya tercümes çn hazırlanan programın ordnogramı görülüryor. Konunun ve Rusçanın özellğnden ler gelen br k küçük noktanın dışında bu program bugünkü kl tercüme programlarının ana hatlarını güzel br şeklde belrtmektedr. Program görüldüğü gb k ana bölümden 10 E.M.M. 68

3 İnglzce metnn grş Sözlüğün İnglzce bölümünün araştırılması Polsemlern sözlüğü Edatlar İNGİLİZCE METİNİN ANALİZİ Formüller Fuller Sentaks Sayı sıfatları smler Sıfatlar Kelmelern sırasının Sözlüğün Rusça kısmı Fller değştrlmes Sıfatlar İsmler Sayısal sıfatlar RUSÇA METİNİN SENTEZİ Rusça metnn basımı (Şekl 1) «8 11

4 Öncek kelme sıfat, harf-tarf veya br edat mı?. Öncek kelme «le», «la» veya «en» m? «le», «la» veya «en»" n önünde br vrgül veya edat var mı? Söz konusu kelme le cümlenn sonu arasında, veya kelme le, br bağ arasında br fl var mı? (Şekl: 2) Kelme br fldr. Kelme br smdr.. Öncek kelme «how» mı? Bu k kelmey «comben de» olarak çevr Öncek kelme «as» mı? Bu k kelmey «autant de» olarak çevr. Söz konusu kelme «much» mı? " Onun önündek kelme «very» m? «much» tercüme edlmyecek Öncek kelme edat sonrak kelme sm m? (Şekl: 3) Sonrak kelme masculnmı? Sonrak kelme sm m? «beaucoup» olarak çevr «beaucoup de» olarak çevr «de nombreux» olarak çevr 12 «de nombreuses» olarak çevr E.M.M. 68

5 meydana gelmştr: İnglzce metnn analz ve Rusça metnn sentez. Analz bölümünde lkn sözlükdek İnglzce kısmından grş kelmesnn sayısal kodu bulunur, sonra polsemk br durum varsa gerçek anlamı bulan alt - program uygulanır, daha sonra da kelmeler fonksyonlarına göre sıkı br analze tâb tutulurlar. Konunun gereğ olarak formüller tercüme edlmeyp aynen kalırlar, bunu formüller alt-programı sağlar. Sayı sıfatlarına ayrı br alt - program ayrılmış olması ve fllerle sıfatların bağlanması Rusçada sayı sıfatlarının ve flden yapılma sıfatların gösterdğ özellkler sonucudur. Sentez bölümünde, sözlüğün Rusça kısmından, analz bölümünde bulunmuş, sıraya konulmuş kodlara göre Rusça kelmeler seçlmek, kelmelern cnsne göre bunlarda gerekl değşklk yapılmakta ve tamamlanan Rusça metn dışarıya verlmektedr. ANALİZ Kelmenn Sözlükte Bulunması : Maknamn tercüme brm cümledr, yan ma-' kna grş metnn çıkış metnne cümle cümle çevrr. Cümle k nokta arasındak metn parçası olarak kabul olunur. Yazılarını y noktalamayan yazarlar maknayla tercümelerde bunun zararını görecektr. İlkn grş cümlesndek kelmeler makına tarafından, saklama organına yerleştrlmş sözlükten aranır. Sözlüğün teşklnde başlıca k ayrı metot takp edlmektedr: 1 Saklama organının çok büyük kapastel olduğu maknalarda br kelmenn dl çnde aldığı çeştl şekller ayrı ayrı sözlüğe konur; g rşdek herhang br kelme doğrudan doğruya sözlükten bulunur. 2 Sözlükde kökler ve takılar ayrı ayrı yer almışdır. Makna grş cümlesndek kelmey, bunun çn hazırlanmış alt - programlarıyla, takılarından temzler, kökü ve takıları sözlükten ayrı ayrı arar. Bu arada takı ve köklern tarhî veya etmolojk olarak değl de tecrübî olarak ayrıldığına şaret edelm. Meselâ Appel ve Emle Borel'n çalışmalarında Fransızca «traval» kelmesnn kökü «trava-» olarak alınmış bundan «trava-l» ve «trava-uxv kelmeler türetlmştr. Bunun gb «parler> nn kökü «parl-», «fn» nk «fn-> dr. Yukarıda zah edlen k metot arasındak seçme, statstk etütler, malyet hesapları, ulaşılmak stenen hız ve saklama organıyla lojk organı arasındak nsbî önem tesr eder. Aranan kelmey saklama organında bulablme şlemn kolay ve kısa br zamanda gerçekleştrmek çn gene çeştl metotlar öne sürülmüşsede en uygunu Booth tarafından teklf edlendr. Bu metodda, kelmeler, sayısal kodlarla belrtlmş olduğuna göre, saklama organına sayısal değerlernn artan sırasına göre 1, 2, 3, n yerleştrlr. Grş kelmesnn sayısal değer sözlükdek n/2nc kelmenn sayısal değernden çıkartılır, sonuç poztf s e aranan kelme sözlüğün lk yarısında, negatf se knc yarısındadır. Meselâ knc durumda: çıkarma 3/4 n nc kelmenn sayısal değernden yapılır, sonuç poztfse aranan kelme 1/2 n nc le 3/4 n nc kelmeler arasında, negatfse 3/4 n le n nc sıradak kelmeler arasındadır. Arama bu şeklde kelme bulunana kadar devam eder. Kelme bulmak çn yapılan şlem sayısı mnmumdur ve log 2 ne eşttr. Meselâ 10" kelmelk br sözlükte (Iog = 6.1og 2 lo = 20) yrm şlem yaparak kelme bulunablecektr. Kelmenn sözlükten yukarıda zahına çalışılan yollarla karşılığı bulunurken bu karşılığın yanına morfolojk (şeklle lgl) sayı, cns, tasrf,.. ve semantk (anlamla lgl) özellklern belrten şaretlerde konur. Tab bütün bu blgler kelmenn esas köküne nsbeten uğradığı değşklkler ve aldığı çeştl takılara göre sözlükten alınır. Ayrıca morfolojk ve semantk özellklern çıkış dlndek karşılıklarının şaretler de kaydedlr. Kelme Fonksyonunun Bulunması: Grş cümlesndek kelmelern cümle çndek fonksyonlarının tesbt gerekr, çünkü: kelmenn esas anlamında cümle çndek fonksyonuna göre değşklkler olablr; ayrıca, çıkış dlndek kelmenn takılarının, cümle çndek yernn tâyn çn de fonksyonun mutlak "blnmes gerekr. Kelmenn fonksyonunun tesbt yolu dln az veya çok fleksyonlu oluşuna göre değşr. Çok fleksyonlu dllerde (Rusça, Latnce gb) kelmelern cümle çndek yerler hemen hemen serbesttr, bunların fonksyonlarını takıları belrtr. Böyle dllern kelmelernn fonksyonunun tesbt takıları analz eden alt - programlar sayesnde nsbeten kolay olarak başarılır. Az fleksyonlu dllerde (İnglzce, Çnce gb) br kelmenn fonksyonunu cümle çndek yer, yapı bağlılıkları, yanındak kelmelerle lgs belrtr. Böyle dllerde kelmenn fonksyonunu tesbt etmek pek kolay olamamaktadır. Meseley çözmek çn söz konusu dllerde belrl sayıda model - cümle tesbt edp dl matematk olarak belrtecek teorler üzernde çalışılmaktadır. Bu' model cümleler alt - programlar halne sokulacak, makna da her grş cümlesn bunlarla mukayese ederek uygun model - cümley seçecek ve-böylece grş cümlesndek kelmelern fonksyonları tesbt edlecektr. Fakat bu çalışmalar henüz kesn br sonuç vermş ve kullanılmaya elverşl duruma gelmş değldr. E.M-M

6 Bugün tamamen amprk yollardan bulunmuş alt - programlarla kelmelern fonksyonları tesbt edlmektedr. Söz konusu alt - programlar ya önce cümle çndek fl bulup cümlenn dğer elemanlarını ona göre t'esbt etmekte, ya da analze sondan başlayıp.kelmelern cnslern daha önceklernn cnsleryle karşılaştırarak fonksyonlarını bulmaktadır. Bazı Dl Problemlernn Çözülüşü : Maknanın kelmelern sözlük anlamlarını ve fonksyonlarını tesbt etmekten başka dln kusursuz br haberleşme aracı olamamasından len gelen ve nsan tarafından yapılan çevrlerle çevrcnn drak le çözülen, bazı anlam bulanıklarına sebep olablecek, yapısal problemler çözmes gerekr. Bu türlü zorlukların ve makna tarafından çözülme yollarının başlıcaları şunlardır : Homograf: Ayrı anlamlı, aynı yazılışlı kelmelern sözlükte özel br kodu vardır. Bu kod, böyle kelmeler ayırdetmeğe yarıyan özel br alt-programı harekete geçrr ve söz konusu kelmenn esas anlamı bulunur. Böyle alt-programlara örnek olarak Fransızcada br fl ve br sm homografı ayırdetmek çn kullanılan altprogramın ordınogramı (Şekl: 2) de verlmştr. domakk İfadeler: İdomatık br fadede bulunması mümkün kelmelern yanına sözlükte gene özel br kod konulur. Bu kod gene homograf kelmelerde olduğu gb özel br alt - programı harekete geçrr. Bu alt-program söz konusu kelmelern at olması mümkün fadenn dğer kelmelernn de bulunup bulunmadığını arar; bulunacak olursa o domatk fadenn çıkış dlndek karşılığı alınır. Po I sem : Çok sözlük anlamlı kelmelern tercüme edlen metndek anlamının ve bunun çıkış dlndek karşılığının bulunması çn kullanılan başlıca üç yol vardır : 1 Küçük sözlüklern kullanılması: Her konu çn ayrı ve özel br sözlük kullanılır. Sözlükte dln temel kelmeleryle bu dar teknk veya blmsel konuda kullanılan kelmeler bulunur, böylece bu dar konu çnde polsem htmal azaltılmış olur. 2 Semantk şaretlern kullanılması: Sözlükte kelmenn çeştl anlamlarının her br çn br şaret vardır. Makna bu şaretler söz konusu kelmenn cvarındak kelmelern semantk şaretleryle karşılaştırır ve uygun anlamı seçer. 3 Alt - program kullanılması: Br alt - programla kelme ncelenr ve uygun bulunan anlam seçlr. Böyle alt - programlara br örnek olmak üzere İngılzcede 'many' ve 'much' kelmelernn Fransızca karşılıklarını bulmayı sağlıyan alt - programın ordnogramı (Şekl: 3) de verlmştr. S E N T E Z Yukarıda anlatılmaya çalışılan yollarla grş dlndek br cümlenn kelmelernn lkn sözlük anlamları bulunmuş, takıları ekler not edlmş, eğer çok anlamlılık veya aynı yazılış söz konusu se uygun anlam seçlmş, domatk fadeler tesbt edlmş ve bütün bunların çıkış dlndek karşılıkları seçlmştr. Şmd mesele çıkış dlndek bu elemanların, çıkışdl, dlblgs, dlblmne uygun sentezdr. Kelmelern Sırası: Çıkış dlndek kelmeler dlblgs kurallarını uygulayan alt - programlar vasıtasıyla gerekl sıraya konulur. Bu konudak alt - programlar kelmenn cümle çndek fonsyonuna, dğer kelmelerle olan lgsne, anlamına göre, yern tesbt ederler. Br örnek olarak Fransızcada sıfatın sme göre yern tesbt eden br.alt-programın ordnogramı (ŞekJ : 4) de verlmştr. Takıların Konulması : Grş kelmesndek takıya, kelmenn fonksyonuna, çıkış cümlesndek yerne göre uygun br takı çıkış kelmesne takılır. Eğer söz konusu takı kelmenn kökünü değştryorsa ya kökün muhtelf şekller de sözlükte vardır,.takıya göre uygun kök seçlr; ya da br alt - programla takıya göre kökte gerekl değşklk yapılır. Takı ve eklern takılması genellkle kolay br meseledr, fakat çıkış dlnde fl zaman ve sığaları grş dlndekılere göre daha çok ve-kesnse mesele çok zorlaşır. Bu durum bazen dğer kelmelerde bulunan semantk şaretlern yardımıyla çözüleblrse de bugün çn grşde bulunmayan br kesnlğ çıkış dlnde sağlayacak br yol bulunamamıştır. Böylece cümlenn çıkış dlndek sentez de sonuçlandıktan sonra çıkış dlndek cümle tamamlanmış olur. Bu cümle çıkış organlarındak' basıcılar vasıtasıyla dışarıya verlr ve yen br cümlenn tercümesne başlanır. S O N U Ç Yukarıda tercümenn makna tarafından nasıl yapıldığı hakkında br fkr verlmeğe çalışıldı. Bugün çn bu şlemn yolları tam oturmuş, kesnleşmş, belren problemler tam olarak çözülmüş değldr. İzahına çalışılan çözüm yolları en vaatkâr olanlarıdır, fakat, lm ve teknkte çokluk görüldüğü gb, lerde' esas gelşmenn bugün üzernde durulan yollardan bambaşka olanlarda bulunması mümkündür. Şmdk halde bu metotlarla saatte yrm bn kelmey dlblgs bakımından zararsız, anlâşılablnr br şeklde tercüme etmek mümkündür. Tercümenn malyet üzernde de br çok hesaplar yapılmıştır. Amerka'da yapılan br hesaba göre maknayla yapılan tercümenn malyet kelme başına 4,5 kuruştur,. İnglzlern yaptığı 14

7 Sıfat kelmes smden kısa mı? Sıfat p br şekl veya renk sıfatı mı' Sıfatın br tamlayıcısı var mı? Bu sıfat br «partcıpe passğe» m? Sıfat smden önde yer alır Sıfat smden sonra yer alır NOT (Şekl 4) Bazı sıfatlan nşmden önce veya sonra yer almalarına göre anlamları değşr,böyle sıfatların yern başka br alt - program verr br hesaba göre se malyet kelme başına 0,25 kuruştur; her k mktarda nsan çevrcler tarafından yapılan tercümelern malyetne göre çok ucuzdur (meselâ İnglzler nsan tarafından yapılan br tercümede malyet kelmes 10,52 kuruş olarak hesaplamışlardır). İlerde, dln maknaya öğretlme açısından ele alınan ncelemelernden sonuçlar alınıp bu sonuçlardan faydalanılarak karşılaşılan çeştl problemler çözecek yen ve daha mükemmel programlar hazırlandıkça, maknannr saklama ve lojk organları arasındak haberleşmey daha da çabuklaştıracak teknolojk lerlemeler elde edldkçe tercüme şlem daha da gelşecektr. Bu arada elektronk hesap maknalarınm kullanıldığı dğer konularda da gttkçe önem kazanan oto - programlama ve oto - öğrenm metotlarının tercüme konusuna uygulanması çok verml sonuçlar vereblr. Söz konusu metotlarla makna yaptığı hatalardan stfade ederek programını daha da mükemmelleştrmekte, programın büyük br kısmını kend hazırlayarak nsan programcılara çok faydalı br yardımcı olmaktadır. Bütün bunlar br k sene çnde dlblgs bakımından hatasız, teknk olarak kesn tercümeler ümt etmemze mkân vermektedr. Genel olarak burada br ölü nokta ddası vardır, yanr doğruluk ve tamlık maknayla yapılacak tercümeler çn en son huduttur, maknanın tercümeler dama kuru, tekrarlı, monoton olacaktır, teknk ve blm dışındak konularda pek şe yaramıyacaktır; makna tercümelerne renk katamıyacak, br dldek fade güzellğn, nsan duyularına tesr kaablyetn dğer br dle aktaramıyacaktır. Kanaatmzce uzun br süre gözönüne alınırsa bu konuda ble pek kötümser olmağa lüzum yoktur. Sağlam lojk temellere oturan sayısal elektronk hesap maknalarınm bu lojkle çözüleblecek her problem, çözüm yolu kendlerne öğretlrse, çözdükler sabttr. Eğer br gün 'güzel fade' nn lojk temellere dayanan sırrı çözülecek olursa, veya belrl br dldek üslup özellğnn bu maknanın çözeceğ, meselâ statstk, br yolu bulunursa tercüme maknalarınm çıkış dln grş dlnn üslubunda ve güzel br fadeyle dışarı vermeler pekâlâ mümkündür. Bu Konudak Bazı Y ayınlar: Andrew J. Booth, L. Branwood, J. P. Cleave MECHANICAL RESOLUTION OF LINGUISTIC PROBLEMS Buttenvoorths Scıentfc Publcatons, London, 1958 I K. Belskaja MACHINE TRANSLATION OF LANGUAGES ' Buttenvorths Scentfe Publcatons, London, Locke, A J Booth MACHINE TRANSLATION OF LANGUAGES John Wley and Sons Inc., New-York, Georges Mounn PSEUDO - LANGUES, INTERLANGUES, ET ME- TALANGUES \ Babel, vol. IV, No. 2, Jun MECHANICAL TRANSLATION. Massachusetts Insttute of Technology, D I. Panov CONSERNING THE PROBLEM OF MACHINE TRANSLATION OF LANGUAGES The Academy of Scences of the U. R. S. S. Moscou, 1958 G Shner THE U. S.A.F. AUTAMATIC LANGUAGE TRANSLATOR MARK I ' İRE Natonal Conv. Record. Part 4, p E.M.M. 6B 15

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU

ÇOKLU REGRESYON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESYON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-YON KATSAYILARININ YORUMU 6.07.0 ÇOKLU REGRESON MODELİ, ANOVA TABLOSU, MATRİSLERLE REGRESON ÇÖZÜMLEMESİ,REGRES-ON KATSAILARININ ORUMU ÇOKLU REGRESON MODELİ Ekonom ve şletmeclk alanlarında herhang br bağımlı değşken tek br bağımsız

Detaylı

bir yol oluşturmaktadır. Yine i 2 , de bir yol oluşturmaktadır. Şekil.DT.1. Temel terimlerin incelenmesi için örnek devre

bir yol oluşturmaktadır. Yine i 2 , de bir yol oluşturmaktadır. Şekil.DT.1. Temel terimlerin incelenmesi için örnek devre Devre Analz Teknkler DEE AAĐZ TEKĐKEĐ Bu zamana kadar kullandığımız Krchoffun kanunları ve Ohm kanunu devre problemlern çözmek çn gerekl ve yeterl olan eştlkler sağladılar. Fakat bu kanunları kullanarak

Detaylı

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA

YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Cilt:13 Sayı:1 Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F. MANİSA YÖNETİM VE EKONOMİ Yıl:2006 Clt:3 Sayı: Celal Bayar Ünverstes İ.İ.B.F. MANİSA Bulanık Araç Rotalama Problemlerne Br Model Öners ve Br Uygulama Doç. Dr. İbrahm GÜNGÖR Süleyman Demrel Ünverstes, İ.İ.B.F.,

Detaylı

ve çeviren: OKULLAR İçİN HAzıRLANAN İZLENCELER

ve çeviren: OKULLAR İçİN HAzıRLANAN İZLENCELER JAPONYA RADYO TELEVİZYON KURUMUNUN EGİTİM YAYıNLARıVE YAYGIN ÖGRETİME KATKILARI* ve çevren: Derleyerı İng. Ük. Ersarı SÖZER Kısa adı NHK olan Japonya Ulusal Radyo Televzyon Kurumu, anaokullarından yükseköğretm

Detaylı

4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ

4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ Ünsal M.; Varol, A.: Soğutma Kulelernn Boyutlandırılması İçn Br Kuramsal 8 Mayıs 990, S: 8-85, Adana 4.5. SOĞUTMA KULELERİNİN BOYUTLANDIRILMASI İÇİN BİR ANALIZ Asaf Varol Fırat Ünverstes, Teknk Eğtm Fakültes,

Detaylı

MESLEKi EGiTiMDE HizMET ici EGiTiM

MESLEKi EGiTiMDE HizMET ici EGiTiM MESLEK EGTMDE HzMET C EGTM Prof. Dr. Suna BAYKA (*) Yıldız GÜGE (**) Sevnç ÜAL (U) Br yükseköğretm programını btrmş ve meslek hayatına atılmış öğretmenlern çağımızdak blm ve teknolojk gelşmeler zlemeler

Detaylı

ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN SINANMASI

ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN SINANMASI V. Ulusal Üretm Araştırmaları Sempozyumu, İstanbul Tcaret Ünverstes, 5-7 Kasım 5 ENDÜSTRİNİN DEĞİŞİK İŞ KOLLARINDA İHTİYAÇ DUYULAN ELEMANLARIN YÜKSEK TEKNİK EĞİTİM MEZUNLARINDAN SAĞLANMASINDAKİ BEKLENTİLERİN

Detaylı

Fumonic 3 radio net kablosuz duman dedektörü. Kiracılar ve mülk sahipleri için bilgi

Fumonic 3 radio net kablosuz duman dedektörü. Kiracılar ve mülk sahipleri için bilgi Fumonc 3 rado net kablosuz duman dedektörü Kracılar ve mülk sahpler çn blg Tebrk ederz! Darenze akıllı fumonc 3 rado net duman dedektörler monte edlmştr. Bu şeklde ev sahbnz yasal donanım yükümlülüğünü

Detaylı

ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN BİYOLOJİK ARITIMI VE ARITIM KİNETİĞİNİN İNCELENMESİ

ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN BİYOLOJİK ARITIMI VE ARITIM KİNETİĞİNİN İNCELENMESİ ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN BİYOLOJİK ARITIMI VE ARITIM KİNETİĞİNİN İNCELENMESİ Emel KOCADAYI EGE ÜNİVERSİTESİ MÜH. FAK., KİMYA MÜH. BÖLÜMÜ, 35100-BORNOVA-İZMİR ÖZET Bu projede, Afyon Alkalot Fabrkasından

Detaylı

DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME. Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cinemre

DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME. Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cinemre 1 DOĞRUSAL HEDEF PROGRAMLAMA İLE BÜTÇELEME Hazırlayan: Ozan Kocadağlı Danışman: Prof. Dr. Nalan Cnemre 2 BİRİNCİ BÖLÜM HEDEF PROGRAMLAMA 1.1 Grş Karar problemler amaç sayısına göre tek amaçlı ve çok amaçlı

Detaylı

YAYILI YÜK İLE YÜKLENMİŞ YAPI KİRİŞLERİNDE GÖÇME YÜKÜ HESABI. Perihan (Karakulak) EFE

YAYILI YÜK İLE YÜKLENMİŞ YAPI KİRİŞLERİNDE GÖÇME YÜKÜ HESABI. Perihan (Karakulak) EFE BAÜ Fen Bl. Enst. Dergs (6).8. YAYII YÜK İE YÜKENİŞ YAPI KİRİŞERİNDE GÖÇE YÜKÜ HESABI Perhan (Karakulak) EFE Balıkesr Ünverstes ühendslk marlık Fakültes İnşaat üh. Bölümü Balıkesr, TÜRKİYE ÖZET Yapılar

Detaylı

QKUIAN. SAĞLIK BAKANLIĞI_ KAMU HASTANELERİ KURUMU Trabzon Ili Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi

QKUIAN. SAĞLIK BAKANLIĞI_ KAMU HASTANELERİ KURUMU Trabzon Ili Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği Kanuni Eğitim ve Araştırma Hastanesi V tsttşfaktör T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI KAMU HASTANELERİ KURUMU Trabzon Il Kamu Hastaneler Brlğ Genel Sekreterlğ Kanun Eğtm ve Araştırma Hastanes Sayı ı 23618724/?ı C.. Y** 08/10/2015 Konu : Yaklaşık Malyet

Detaylı

Bulanık Mantık ile Hesaplanan Geoid Yüksekliğine Nokta Yüksekliklerinin Etkisi

Bulanık Mantık ile Hesaplanan Geoid Yüksekliğine Nokta Yüksekliklerinin Etkisi Harta Teknolojler Elektronk Dergs Clt: 5, No: 1, 2013 (61-67) Electronc Journal of Map Technologes Vol: 5, No: 1, 2013 (61-67) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com e-issn: 1309-3983 Makale

Detaylı

FLYBACK DÖNÜŞTÜRÜCÜ TASARIMI VE ANALİZİ

FLYBACK DÖNÜŞTÜRÜCÜ TASARIMI VE ANALİZİ FLYBACK DÖNÜŞTÜRÜCÜ TASARIMI VE ANALİZİ 1 Nasır Çoruh, Tarık Erfdan, 3 Satılmış Ürgün, 4 Semra Öztürk 1,,4 Kocael Ünverstes Elektrk Mühendslğ Bölümü 3 Kocael Ünverstes Svl Havacılık Yüksekokulu ncoruh@kocael.edu.tr,

Detaylı

DENEY 4: SERİ VE PARALEL DEVRELER,VOLTAJ VE AKIM BÖLÜCÜ KURALLARI, KIRCHOFF KANUNLARI

DENEY 4: SERİ VE PARALEL DEVRELER,VOLTAJ VE AKIM BÖLÜCÜ KURALLARI, KIRCHOFF KANUNLARI A. DNYİN AMACI : Bast ser ve bast paralel drenç devrelern analz edp kavramak. Voltaj ve akım bölücü kurallarını kavramak. Krchoff kanunlarını deneysel olarak uygulamak. B. KULLANILACAK AAÇ V MALZML : 1.

Detaylı

ALTERNATİF AKIM DEVRE YÖNTEM VE TEOREMLER İLE ÇÖZÜMÜ

ALTERNATİF AKIM DEVRE YÖNTEM VE TEOREMLER İLE ÇÖZÜMÜ BÖLÜM 6 ALTERNATİF AKIM DEVRE ÖNTEM VE TEOREMLER İLE ÇÖZÜMÜ 6. ÇEVRE AKIMLAR ÖNTEMİ 6. SÜPERPOZİSON TEOREMİ 6. DÜĞÜM GERİLİMLER ÖNTEMİ 6.4 THEVENİN TEOREMİ 6.5 NORTON TEOREMİ Tpak GİRİŞ Alternatf akımın

Detaylı

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ DERS NOTU 07 KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ, LM EĞRİSİ VE PARA TALEBİ FAİZ ESNEKLİĞİ Bugünk dersn çerğ: 1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ... 1 1.1 İŞLEMLER (MUAMELELER) TALEBİ... 2 1.2 ÖNLEM (İHTİYAT) TALEBİ...

Detaylı

YÜKSEK LİsANS VE DOKTORA PROGRAMLARI

YÜKSEK LİsANS VE DOKTORA PROGRAMLARI , EK-A YÜKSEK LİsANS VE DOKTORA PROGRAMLARI Değerl Arkadaşlar, --e------ Bldğnz üzere, ş dünyası sthdam edeceğ adaylarda, ünverste mezunyet sonrası kendlerne ne ölçüde katma değer ekledklern de cddyetle

Detaylı

Standart Model (SM) Lagrange Yoğunluğu. u, d, c, s, t, b. e,, Şimdilik nötrinoları kütlesiz Kabul edeceğiz. Kuark çiftlerini gösterelim.

Standart Model (SM) Lagrange Yoğunluğu. u, d, c, s, t, b. e,, Şimdilik nötrinoları kütlesiz Kabul edeceğiz. Kuark çiftlerini gösterelim. SM de yer alacak fermyonlar Standart Model (SM) agrange Yoğunluğu u s t d c b u, d, c, s, t, b e e e,, Şmdlk nötrnoları kütlesz Kabul edeceğz. Kuark çftlern gösterelm. u, c ve t y u (=1,,) olarak gösterelm.

Detaylı

Communication Theory

Communication Theory Communcaton Theory ENFORMASYON TEORİSİ KODLAMA Doç. Dr. Hakan Doğan ENFORMASYON DEYİMİ NEDEN KULLANILMIŞ? Kaynaklarn, kanalların,alıcıların blg karakterstklern ncelemek. Blgnn letmn optmze etmek çn İletmn

Detaylı

ÖLÇÜM, ÖLÇÜM HATALARI ve ANLAMLI RAKAMLAR

ÖLÇÜM, ÖLÇÜM HATALARI ve ANLAMLI RAKAMLAR ÖLÇÜM, ÖLÇÜM HATALARI ve ANLAMLI RAKAMLAR Ölçme, her deeysel blm temel oluşturur. Fzk blmde de teorler sıaması ç çeştl deeyler tasarlaır ve bu deeyler sırasıda çok çeştl ölçümler yapılır. Br fzksel celğ

Detaylı

Basel II Geçiş Süreci Sıkça Sorulan Sorular

Basel II Geçiş Süreci Sıkça Sorulan Sorular Basel II Geçş Sürec Sıkça Sorulan Sorular Soru No: 71 Cevaplanma Tarh: 06.03.2012 İlgl Hüküm: --- Konu: Gayrmenkul İpoteğyle Temnatlandırılmış Alacaklar İçn KR510AS Formunun Doldurulmasına İlşkn Örnek

Detaylı

TRANSPORT PROBLEMI için GELIsTIRILMIs VAM YÖNTEMI

TRANSPORT PROBLEMI için GELIsTIRILMIs VAM YÖNTEMI Yönetm, Yl 9, Say 28, Ekm - 1997,5.20-25 TRANSPORT PROBLEMI ÇIN GELIsTIRILMIs VAM YÖNTEMI Dr. Erhan ÖZDEMIR I.Ü. Teknk Blmler M.Y.O. L.GIRIs V AM transport problemlerne en düsük malyetl baslangç çözüm

Detaylı

2. STEGANOGRAFİ 1. GİRİŞ

2. STEGANOGRAFİ 1. GİRİŞ 1. GİRİŞ Bu çalışmada, steganograf sstemnn FPGA üzernde tasarımı ve gerçeklenmes sağlanmıştır. Esk Yunancada gzlenmş yazı anlamına gelen steganograf, blgnn görünürlüğünü gzleme blmne verlen smdr. Günümüzde

Detaylı

Metin Madenciliği ile Soru Cevaplama Sistemi

Metin Madenciliği ile Soru Cevaplama Sistemi Metn Madenclğ le Soru Cevaplama Sstem Sevnç İlhan 1, Nevchan Duru 2, Şenol Karagöz 3, Merve Sağır 4 1 Mühendslk Fakültes Blgsayar Mühendslğ Bölümü Kocael Ünverstes slhan@kocael.edu.tr, nduru@kocael.edu.tr,

Detaylı

T.C BARTIN iı ÖZEL idaresi PLAN PROJE YATIRIM VE inşaat MÜDÜRlÜGÜ ...,... ... ...

T.C BARTIN iı ÖZEL idaresi PLAN PROJE YATIRIM VE inşaat MÜDÜRlÜGÜ ...,... ... ... T.C BARTIN ı ÖZEL DARES PLAN PROJE YATIRIM VE NŞAAT MÜDÜRlÜGÜ TARH: 25/11/2014 SAYı: Adı SoyadılTcaret Teblgat Adres Ünvanı Bağlı Olduğu Verg Dares Verg Numarası TC.Kmlk Numarası Telefon No Faks No E-Mal

Detaylı

T.c. MALİYE BAKANLIGI. KÜTAHYA VALİLİGİNE (Defterdarlık Personel Müdürlüğü)

T.c. MALİYE BAKANLIGI. KÜTAHYA VALİLİGİNE (Defterdarlık Personel Müdürlüğü) Sayı : 7291 1396-903.99-E.1 16043 Konu : Seyahat Kartları T.c. MALİYE BAKANLIGI Gelr İdares Başkanlığı İnsan Kaynakları Dare Başkanlığı SÜREl 04/12/2015 KÜTAHYA VALİLİGİNE (Defterdarlık Personel Müdürlüğü)

Detaylı

MESLEK SEÇİMİ PROBLEMİNDE ÇOK ÖZELLİKLİ KARAR VERME VE ÇÖZÜME YÖNELİK GELİŞTİRİLEN BİREYSEL KARİYER PLANLAMA PROGRAMI

MESLEK SEÇİMİ PROBLEMİNDE ÇOK ÖZELLİKLİ KARAR VERME VE ÇÖZÜME YÖNELİK GELİŞTİRİLEN BİREYSEL KARİYER PLANLAMA PROGRAMI MESLEK SEÇİMİ PROBLEMİNDE ÇOK ÖZELLİKLİ KARAR VERME VE ÇÖZÜME YÖNELİK GELİŞTİRİLEN BİREYSEL KARİYER PLANLAMA PROGRAMI Fath ÇİL GAZİ ÜNİVERSİTESİ Mühendslk Mmarlık Fakültes Endüstr Mühendslğ Bölümü 4. Sınıf

Detaylı

İl Özel İdareleri ve Belediyelerde Uygulanan Program Bütçe Sistemi ve Getirdiği Yenilikler

İl Özel İdareleri ve Belediyelerde Uygulanan Program Bütçe Sistemi ve Getirdiği Yenilikler İl Özel İdareler ve Beledyelerde Uygulanan Program Bütçe Sstem ve Getrdğ Yenlkler Hayrettn Güngör Mehmet Deınrtaş İlk 2 Mayıs 1990 gün ve 20506 sayılı, kncs 19 Şubat 1994 gün ve 2 ı 854 sayılı Resm Gazete'de

Detaylı

Kİ-KARE VE KOLMOGOROV SMİRNOV UYGUNLUK TESTLERİNİN SİMULASYON İLE ELDE EDİLEN VERİLER ÜZERİNDE KARŞILAŞTIRILMASI

Kİ-KARE VE KOLMOGOROV SMİRNOV UYGUNLUK TESTLERİNİN SİMULASYON İLE ELDE EDİLEN VERİLER ÜZERİNDE KARŞILAŞTIRILMASI C.Ü. İktsad ve İdar Blmler Dergs, Clt 4, Sayı 1, 3 6 Kİ-KARE VE KOLMOGOROV SMİRNOV UYGUNLUK TESTLERİNİN SİMULASYON İLE ELDE EDİLEN VERİLER ÜZERİNDE KARŞILAŞTIRILMASI H. BİRCAN, Y. KARAGÖZ ve Y. KASAPOĞLU

Detaylı

TEKLİF MEKTUBU SAĞLIK BAKANLIĞI_. '.. m

TEKLİF MEKTUBU SAĞLIK BAKANLIĞI_. '.. m SAĞLIK BAKANLIĞI TC Kayıt No: 133709 TURKIYE KAMU HASTANELERI KURUMU ı TRABZON ILI KAMU HASTANELERI BIRLIGI GENEL SEKRETERLIGI Kanun Eğtm Araştırma Hastanes TEKLİF MEKTUBU Sayı : 23618724 12.10.2015 Konu

Detaylı

a IIR süzgeç katsayıları ve N ( M) de = s 1 (3) 3. GÜRÜLTÜ GİDERİMİ UYGULAMASI

a IIR süzgeç katsayıları ve N ( M) de = s 1 (3) 3. GÜRÜLTÜ GİDERİMİ UYGULAMASI Fırat Ünverstes-Elazığ MİTRAL KAPAK İŞARETİ ÜZERİNDEKİ ANATOMİK VE ELEKTRONİK GÜRÜLTÜLERİN ABC ALGORİTMASI İLE TASARLANAN IIR SÜZGEÇLERLE SÜZÜLMESİ N. Karaboğa 1, E. Uzunhsarcıklı, F.Latfoğlu 3, T. Koza

Detaylı

T.C BARTIN il ÖZEL idaresi YAZı işleri MÜDÜRLÜGÜ. TEKliF SAHiBiNiN

T.C BARTIN il ÖZEL idaresi YAZı işleri MÜDÜRLÜGÜ. TEKliF SAHiBiNiN TARH:...05/205 SAYı Adı SoyadılTcaret Ünvanı Teblgat Adres Bağlı Olduğu Verg Dares Verg Numarası T.C.Kmlk Numarası Telefon No Faks No E-Mal T.C BARTIN L ÖZEL DARES YAZı ŞLER MÜDÜRLÜGÜ TEKlF MEKTUBU TEKlF

Detaylı

TEMEL DEVRE KAVRAMLARI VE KANUNLARI

TEMEL DEVRE KAVRAMLARI VE KANUNLARI TDK Temel Devre Kavramları ve Kanunları /0 TEMEL DEVRE KAVRAMLARI VE KANUNLARI GĐRĐŞ: Devre analz gerçek hayatta var olan fzksel elemanların matematksel olarak modellenerek gerçekte olması gereken sonuçların

Detaylı

önleyen ayırma jeli içermelidir. 3. Vakumlujelsiztüp 16XLOO 6-IOml 5.000 4. Vakumlu EDTA'lı tüp l3x75 mm 2-3 ml EDTA K 3 veya K2 400.

önleyen ayırma jeli içermelidir. 3. Vakumlujelsiztüp 16XLOO 6-IOml 5.000 4. Vakumlu EDTA'lı tüp l3x75 mm 2-3 ml EDTA K 3 veya K2 400. VAKUMLU KAN ALMA SİSTEMİ TEKNİK ŞARTNAMESİ 1. Teknk şartname 21 maddeden oluşmaktadır. 2. Bu teknk şartname le aşağıda türler, özellkler ve mktarları yazılı vakumlu kan tüpler ve sstemlerinn alımı hedeflenmektedr.

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com ISSN:134-4141 Makne Teknolojler Elektronk Dergs 28 (1) 61-68 TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Kısa Makale Tabakalı Br Dskn Termal Gerlme Analz Hasan ÇALLIOĞLU 1, Şükrü KARAKAYA 2 1

Detaylı

Biyomedikal Amaçlı Basınç Ölçüm Cihazı Tasarımı

Biyomedikal Amaçlı Basınç Ölçüm Cihazı Tasarımı Byomedkal Amaçlı Basınç Ölçüm Chazı Tasarımı Barış Çoruh 1 Onur Koçak 2 Arf Koçoğlu 3 İ. Cengz Koçum 4 1 Ayra Medkal Yatırımlar Ltd. Şt, Ankara 2,4 Byomedkal Mühendslğ Bölümü, Başkent Ünverstes, Ankara,

Detaylı

ANE - AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF

ANE - AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. DENGELİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU FON KURULU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK FAALİYET RAPORU Bu rapor AEGON Emekllk ve Hayat A.Ş Dengel Emekllk Yatırım Fonu nun 01.07.2011 30.09.2011 dönemne

Detaylı

2009 Kasım. www.guven-kutay.ch FRENLER GENEL 40-4. M. Güven KUTAY. 40-4-frenler-genel.doc

2009 Kasım. www.guven-kutay.ch FRENLER GENEL 40-4. M. Güven KUTAY. 40-4-frenler-genel.doc 009 Kasım FRENLER GENEL 40-4. Güven KUTAY 40-4-frenler-genel.doc İ Ç İ N D E K İ L E R 4 enler... 4.3 4. en çeştler... 4.3 4.3 ende moment hesabı... 4.4 4.3.1 Kaba hesaplama... 4.4 4.3. Detaylı hesaplama...

Detaylı

Direct Decomposition of A Finitely-Generated Module Over a Principal Ideal Domain *

Direct Decomposition of A Finitely-Generated Module Over a Principal Ideal Domain * BİR ESAS İDEAL BÖLGESİ ÜZERİNDEKİ SONLU DOĞURULMUŞ BİR MODÜLÜN DİREK PARÇALANIŞI * Drec Decompoon of A Fnely-Generaed Module Over a Prncpal Ideal Doman * Zeynep YAPTI Fen Blmler Enüü Maemak Anablm Dalı

Detaylı

ZKÜ Mühendislik Fakültesi - Makine Mühendisliği Bölümü ISI VE TERMODİNAMİK LABORATUVARI Sudan Suya Türbülanslı Akış Isı Değiştirgeci Deney Föyü

ZKÜ Mühendislik Fakültesi - Makine Mühendisliği Bölümü ISI VE TERMODİNAMİK LABORATUVARI Sudan Suya Türbülanslı Akış Isı Değiştirgeci Deney Föyü ZKÜ Müendslk Fakültes - Makne Müendslğ Bölümü Sudan Suya Türbülanslı Akış Isı Değştrge Deney Föyü Şekl. Sudan suya türbülanslı akış ısı değştrge (H950 Deneyn adı : Boru çnde sudan suya türbülanslı akışta

Detaylı

6. NORMAL ALT GRUPLAR

6. NORMAL ALT GRUPLAR 6. ORMAL ALT GRUPLAR G br grup ve olsun. 5. Bölümden çn eştlğnn her zaman doğru olamayacağını blyoruz. Fakat bu özellğ sağlayan gruplar, grup teorsnde öneml rol oynamaktadır. Bu bölümde bu tür grupları

Detaylı

Dersin Yürütülmesi Hakkında. (Örgün / Yüz Yüze Eğitim için) (Harmanlanmış Eğitim için) (Uzaktan Eğitim için)

Dersin Yürütülmesi Hakkında. (Örgün / Yüz Yüze Eğitim için) (Harmanlanmış Eğitim için) (Uzaktan Eğitim için) Ders Kodu Teork Uygulama Lab. Uluslararası Muhasebe ve Fnansal Raporlama Standartları Ulusal Kred Öğretm planındak AKTS 344000000000510 3 0 0 3 6 Ön Koşullar : Bu dersn ön koşulu ya da yan koşulu bulunmamaktadır.

Detaylı

VANTİLATÖR TASARIMI. Şekil 1. Merkezkaç vantilatör tipleri

VANTİLATÖR TASARIMI. Şekil 1. Merkezkaç vantilatör tipleri 563 VANTİLATÖR TASARIMI Fuat Hakan DOLAY Cem PARMAKSIZOĞLU ÖZET Bu çalışmada merkezkaç ve eksenel vantlatör tpler çn gelştrlmş olan matematksel modeln çözümünü sağlayan br blgsayar programı hazırlanmıştır.

Detaylı

YUNANCA'NIN TURKÇEHARFLERLE

YUNANCA'NIN TURKÇEHARFLERLE YUNANCA'NIN TURKÇEHARFLERLE YAZILIŞI H. MıLLAS. Ankara Ünverstes Dl-Tarh ve Coğrafya Fakültes a) Yunan Dl ve Edebyatı Anablm Dalı le b) Çağdaş Yunan Dl ve Edebyatı Anablm Dalı, "Yunanca'nın Türkçe Harflerle

Detaylı

04.10.2012 SU İHTİYAÇLARININ BELİRLENMESİ. Suİhtiyacı. Proje Süresi. Birim Su Sarfiyatı. Proje Süresi Sonundaki Nüfus

04.10.2012 SU İHTİYAÇLARININ BELİRLENMESİ. Suİhtiyacı. Proje Süresi. Birim Su Sarfiyatı. Proje Süresi Sonundaki Nüfus SU İHTİYAÇLARII BELİRLEMESİ Suİhtyacı Proje Süres Brm Su Sarfyatı Proje Süres Sonundak üfus Su ayrım çzs İsale Hattı Su Tasfye Tess Terf Merkez, Pompa İstasyonu Baraj Gölü (Hazne) Kaptaj Su Alma Yapısı

Detaylı

Tek Yönlü Varyans Analizi

Tek Yönlü Varyans Analizi Tek Yönlü Varyan Analz Nedr ve hang durumlarda kullanılır? den fazla grupların karşılaştırılmaı öz konuu e, çok ayıda t-tet nn kullanılmaı, Tp I hatanın artmaına yol açar; Örneğn, eğer 5 grubu kşerl olarak

Detaylı

Calculating the Index of Refraction of Air

Calculating the Index of Refraction of Air Ankara Unversty Faculty o Engneerng Optcs Lab IV Sprng 2009 Calculatng the Index o Reracton o Ar Lab Group: 1 Teoman Soygül Snan Tarakçı Seval Cbcel Muhammed Karakaya March 3, 2009 Havanın Kırılma Đndsnn

Detaylı

Belirtilen kapasitede son kata aittir

Belirtilen kapasitede son kata aittir TE Sers Elektrkl Vnçler 00 kg le, ton aras kapastelerde Her türlü kald rma, çekme uygulamas çn, tona kadar standart modeller mevcuttur. Dayan kl l k ve büyük sar m kapastes le genfl br uygulama alan nda

Detaylı

BOYUT ÖLÇÜMÜ VE ANALİZİ

BOYUT ÖLÇÜMÜ VE ANALİZİ BOYUT ÖLÇÜMÜ VE ANALİZİ.AMAÇ Br csmn uzunluğu, sıcaklığı, ağırlığı veya reng gb çeştl fzksel özellklernn belrlenme şlemler ancak ölçme teknğ le mümkündür. Br ürünün stenlen özellklere sahp olup olmadığı

Detaylı

TÜRKİYE DE YOKSULLUK PROFİLİ VE GELİR GRUPLARINA GÖRE GIDA TALEBİ

TÜRKİYE DE YOKSULLUK PROFİLİ VE GELİR GRUPLARINA GÖRE GIDA TALEBİ TÜRKİYE DE YOKSULLUK PROFİLİ VE GELİR GRUPLARINA GÖRE GIDA TALEBİ Yrd. Doç. Dr. Seda ŞENGÜL Çukurova Ünverstes İktsad Ve İdar Blmler Fakültes Ekonometr Bölümü Mart 2004 ANKARA YAYIN NO: 119 ISBN: 975-407-151-9

Detaylı

TEKNOLOJİ BAĞIMLI YAŞAMIN MATEMATİKSEL DESENLERİ-I

TEKNOLOJİ BAĞIMLI YAŞAMIN MATEMATİKSEL DESENLERİ-I TEKNOLOJİ BAĞIMLI YAŞAMIN MATEMATİKSEL DESENLERİ-I Fevz ÜNLÜ *, Esra DALAN YILDIRIM **,Şule AYAR *** ÖZET: Evren her an nano-önces, nano, mkro, normal, makro ve makro-ötes gözler le gözlemlermze açıktır.

Detaylı

Servis Amaçlı Robotlarda Modüler ve Esnek Boyun Mekanizması Tasarımı ve Kontrolü

Servis Amaçlı Robotlarda Modüler ve Esnek Boyun Mekanizması Tasarımı ve Kontrolü Servs Amaçlı Robotlarda Modüler ve Esnek Boyun Mekanzması Tasarımı ve Kontrolü Neşe Topuz, Hüseyn Burak Kurt, Pınar Boyraz, Chat Bora Yğt Makna Mühendslğ Bölümü İstanbul Teknk Ünverstes İnönü Cd. No:65,

Detaylı

YATIRIM PROJELERi ANALiziNDE BLACK-SCHOLES OPSiYON FiYATLAMA MODELiNiN KULLANIMI

YATIRIM PROJELERi ANALiziNDE BLACK-SCHOLES OPSiYON FiYATLAMA MODELiNiN KULLANIMI YATIRIM PROJELER ANALzNDE BLACK-SCHOLES OPSYON FYATLAMA MODELNN KULLANIMI Yrd. Doç. Dr. Erkan Uysal Ankara Ünverstes Syasal Blgler Fakültes Özet Bu çalışmada, fnansal opsyon fyatlama modellernn yatınm

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojkarastrmalar.com ISSN:305-63X Yapı Teknolojler Elektronk Dergs 008 () - TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Makale Başlığın Boru Hattı Etrafındak Akıma Etks Ahmet Alper ÖNER Aksaray Ünverstes, Mühendslk

Detaylı

Polinom Filtresi ile Görüntü Stabilizasyonu

Polinom Filtresi ile Görüntü Stabilizasyonu Polno Fltres le Görüntü Stablzasonu Fata Özbek, Sarp Ertürk Kocael Ünverstes Elektronk ve ab. Müendslğ Bölüü İzt, Kocael fozbek@kou.edu.tr, serturk@kou.edu.tr Özetçe Bu bldrde vdeo görüntü dznnde steneen

Detaylı

T.C BART/N il ÖZEL IDARESI Plan Proje Inşaat ve Yatırım Müdürlüğü TEKLIF MEKTUBU. TEKLI F-SAHTBI Nlf'J

T.C BART/N il ÖZEL IDARESI Plan Proje Inşaat ve Yatırım Müdürlüğü TEKLIF MEKTUBU. TEKLI F-SAHTBI Nlf'J TARIH 28.01.2016 SAYı [Adı soyadlticaret Unvanı Teblgat Adres Bağlı Olduğu Verg Dares Verg Numarası T.C.Kmlk Numarası Telefon Faks T.C BART/N L ÖZEL IDARESI Plan Proje Inşaat ve Yatırım Müdürlüğü TEKLIF

Detaylı

MADEN DEĞERLENDİRME. Ders Notları

MADEN DEĞERLENDİRME. Ders Notları MADEN DEĞERLENDİRME Ders Notları Doç.Dr. Kaan ERARSLAN 008 ĐÇĐNDEKĐLER. GĐRĐŞ... 3. REZERV SINIFLARI VE HESAPLAMALARI... 4. Görünür rezervler...4.. Muhtemel Rezervler...6.3 Mümkün Rezervler...7.4 Belrl

Detaylı

Toplam Eşdeğer Deprem Yükünün Hesabı Bakımından 1975 Deprem Yönetmeliği İle 2006 Deprem Yönetmeliğinin Karşılaştırılması

Toplam Eşdeğer Deprem Yükünün Hesabı Bakımından 1975 Deprem Yönetmeliği İle 2006 Deprem Yönetmeliğinin Karşılaştırılması Fırat Ünv. Fen ve Müh. Bl. ergs Scence and Eng. J of Fırat Unv. 19 (2, 133-138, 2007 19 (2, 133-138, 2007 Toplam Eşdeğer eprem Yükünün Hesabı Bakımından 1975 eprem Yönetmelğ İle 2006 eprem Yönetmelğnn

Detaylı

i 01 Ekim 2008 tarihinde yurürlüğe.giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık

i 01 Ekim 2008 tarihinde yurürlüğe.giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık . '" ıo:."'. >.. ~. T.C. BAŞBAKANLIK Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü Sayı, Konu :B.02.ı.SYD.0.08.300.5990/8237 :tılkemz Vatandaşı Olmayan ve Muhtaç Durumda Bulunan Yabancılara S\'D Vakınarından

Detaylı

PARAMETRİK OLMAYAN HİPOTEZ TESTLERİ. χ 2 Kİ- KARE TESTLERİ. Doç.Dr. Ali Kemal ŞEHİRLİOĞLU Araş.Gör. Efe SARIBAY

PARAMETRİK OLMAYAN HİPOTEZ TESTLERİ. χ 2 Kİ- KARE TESTLERİ. Doç.Dr. Ali Kemal ŞEHİRLİOĞLU Araş.Gör. Efe SARIBAY PARAMETRİK OLMAYAN HİPOTEZ TESTLERİ Kİ- KARE TESTLERİ Doç.Dr. Al Kemal ŞEHİRLİOĞLU Araş.Gör. Efe SARIAY Populasyonun nceledğmz br özellğnn dağılışı blenen dağılışlardan brsne, Normal Dağılış, t Dağılışı,

Detaylı

PROJE PLANLAMASINDA BULANIK HEDEF PROGRAMLAMA YAKLAŞIMI. Müh. Ramadan VATANSEVER

PROJE PLANLAMASINDA BULANIK HEDEF PROGRAMLAMA YAKLAŞIMI. Müh. Ramadan VATANSEVER İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ PROJE PLANLAMASINDA BULANIK HEDEF PROGRAMLAMA YAKLAŞIMI YÜKSEK LİSANS TEZİ Müh. Ramadan VATANSEVER Anablm Dalı: İşletme Mühendslğ Programı: İşletme

Detaylı

Laser Distancer LD 420. Kullanma kılavuzu

Laser Distancer LD 420. Kullanma kılavuzu Laser Dstancer LD 40 tr Kullanma kılavuzu İçndekler Chazın Kurulumu - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Grş - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - Genel bakış

Detaylı

T.C. Adana Valiliği Halk Sağlığı Müdürlüğü. YAKLAŞıK MALİYETE ESAS FORM ... MÜESSESESİNE

T.C. Adana Valiliği Halk Sağlığı Müdürlüğü. YAKLAŞıK MALİYETE ESAS FORM ... MÜESSESESİNE Sayı Konu : ı..bcg- : Yaklaşık Malyet T.C. Adana Vallğ Halk Sağlığı Müdürlüğü YAKLAŞıK MALİYETE ESAS FORM ADANA lo /01/2012... MÜESSESESİNE Müdürlüğümüzün htyacı olan aşağıda cns, mktarı ve özellkler belrtlen

Detaylı

FASCtOLA GİGANTtCA İLE DENEYSEL OLARAK ENFEKTE EDtLEN KOYUNLARDA SERUM TOTAL PROTEİN VE TOTAL LtptD DEGERLERİ ÜZERİNDE ARAŞTIRMALAR

FASCtOLA GİGANTtCA İLE DENEYSEL OLARAK ENFEKTE EDtLEN KOYUNLARDA SERUM TOTAL PROTEİN VE TOTAL LtptD DEGERLERİ ÜZERİNDE ARAŞTIRMALAR A. (J. Veterner Fakültes Byokmya Kürsüsü Prof Dr. Ethem Erso)' FASCtOLA GİGANTtCA İLE DENEYSEL OLARAK ENFEKTE EDtLEN KOYUNLARDA SERUM TOTAL PROTEİN VE TOTAL LtptD DEGERLERİ ÜZERİNDE ARAŞTIRMALAR Nhat Bayşu

Detaylı

OLASILIK. Bölüm 4. Temel Tanımlar ve Kavramlar-I. Olasılık

OLASILIK. Bölüm 4. Temel Tanımlar ve Kavramlar-I. Olasılık ölüm 4 Olasılık OLSILIK opulasyon hakkında blg sahb olmak amacı le alınan örneklerden elde edlen blgler bre br doğru olmayıp heps mutlaka br hata payı taşımaktadır. u hata payının ortaya çıkmasının sebeb

Detaylı

NOT: Deney kılavuzunun Dönme Dinamiği Aygıtının Kullanımı İle İlgili Bilgiler Başlıklı Bölümü okuyunuz.

NOT: Deney kılavuzunun Dönme Dinamiği Aygıtının Kullanımı İle İlgili Bilgiler Başlıklı Bölümü okuyunuz. 8. AÇISAL HIZ, AÇISAL İVME VE TORK Hazırlayan Arş. Grv. M. ERYÜREK NOT: Deney kılavuzunun Dönme Dnamğ Aygıının Kullanımı İle İlgl Blgler Başlıklı Bölümü okuyunuz. AMAÇ 1. Küle merkez boyunca geçen ab br

Detaylı

Öğretim planındaki AKTS TASARIM STÜDYOSU IV 214058100001312 2 4 0 4 9

Öğretim planındaki AKTS TASARIM STÜDYOSU IV 214058100001312 2 4 0 4 9 Ders Kodu Teork Uygulama Lab. Ulusal Kred Öğretm planındak AKTS TASARIM STÜDYOSU IV 214058100001312 2 4 0 4 9 Ön Koşullar : Grafk İletşm I ve II, Tasarım Stüdyosu I, II, III derslern almış ve başarmış

Detaylı

BÖLÜM II D. YENİ YIĞMA BİNALARIN TASARIM, DEĞERLENDİRME VE GÜÇLENDİRME ÖRNEKLERİ ÖRNEK 20 İKİ KATLI YIĞMA KONUT BİNASININ TASARIMI

BÖLÜM II D. YENİ YIĞMA BİNALARIN TASARIM, DEĞERLENDİRME VE GÜÇLENDİRME ÖRNEKLERİ ÖRNEK 20 İKİ KATLI YIĞMA KONUT BİNASININ TASARIMI BÖLÜM II D ÖRNEK 0 BÖLÜM II D. YENİ YIĞMA BİNALARIN TASARIM, DEĞERLENDİRME VE GÜÇLENDİRME ÖRNEKLERİ ÖRNEK 0 İKİ KATLI YIĞMA KONUT BİNASININ TASARIMI 0.1. BİNANIN GENEL ÖZELLİKLERİ...II.0/ 0.. TAŞIYICI

Detaylı

BULANIK HEDEF PROGRAMLAMA VE BİR TEKSTİL FİRMASINDA UYGULAMA ÖRNEĞİ

BULANIK HEDEF PROGRAMLAMA VE BİR TEKSTİL FİRMASINDA UYGULAMA ÖRNEĞİ Eskşehr Osmangaz Ünverstes Sosyal Blmler Dergs Clt: 6 Sayı: 2 Aralık 2005 BULANIK HEDEF PROGRAMLAMA VE BİR TEKSTİL FİRMASINDA UYGULAMA ÖRNEĞİ İrfan ERTUĞRUL Pamukkale Ünverstes İİBF, Denzl ÖZET Günümüzde

Detaylı

G-Note Dijital Not Kaydedici

G-Note Dijital Not Kaydedici G-Note Djtal Not Kaydedc Model: G-Note Seres Kullanıcı kılavuzu Federal Communcatons Commsson (FCC) Radyo Frekansı Parazt Bldrs Bu ekpman, FCC kuralları 15. Kısmı'na göre, B Sınıfı djtal br chaz çn belrlenmş

Detaylı

ANE-AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF

ANE-AEGON EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş.DENGELİ EYF AEGON EMEKLĐLĐK VE HAYAT A.Ş. DENGELĐ EMEKLĐLĐK YATIRIM FONU FON KURULU ÜÇÜNCÜ 3 AYLIK FAALĐYET RAPORU Bu rapor Aegon Emekllk ve Hayat A.Ş Dengel Emekllk Yatırım Fonu nun 01.07.2009 30.09.2009 dönemne

Detaylı

SAYISAL SİSTEMLER LABORATUVARI DENEY FÖYÜ. ITU Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü

SAYISAL SİSTEMLER LABORATUVARI DENEY FÖYÜ. ITU Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümü SAYISAL SİSTEMLER LABORATUVARI DENEY FÖYÜ ITU Elektronk ve Haberleşme Mühendslğ Bölümü 2012 Grş Bu derste kapı sevyesndek uygulamalardan başlanarak kombnezonsal ve ardışıl devrelern analz ve sentezler

Detaylı

ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MATEMATİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ SOFT KÜMELER VE BAZI SOFT CEBİRSEL YAPILAR.

ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MATEMATİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ SOFT KÜMELER VE BAZI SOFT CEBİRSEL YAPILAR. ADIYAMAN ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MATEMATİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS TEZİ SOFT KÜMELER VE BAZI SOFT CEBİRSEL YAPILAR Ebubekr İNAN DANIŞMAN Yrd. Doç. Dr. Mehmet Al ÖZTÜRK ADIYAMAN 2011 Her

Detaylı

ANADOLU ÜNivERSiTESi BiliM VE TEKNOLOJi DERGiSi ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY CiltNol.:2 - Sayı/No: 2 : 413-417 (2001)

ANADOLU ÜNivERSiTESi BiliM VE TEKNOLOJi DERGiSi ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY CiltNol.:2 - Sayı/No: 2 : 413-417 (2001) ANADOLU ÜNvERSTES BlM VE TEKNOLOJ DERGS ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY CltNol.:2 - Sayı/No: 2 : 413-417 (1) TEKNK NOTrrECHNICAL NOTE ELEKTRK ARK FıRıNıNDA TERMODNAMGN KNC YASASıNıN

Detaylı

MOBİPA MOBİLYA TEKSTİL İNŞAAT NAKLİYE PETROL ÜRÜNLERİ. SÜPERMARKET VE TuRİzM SANAYİ VE TİcARET ANONİM ŞİRKETİ

MOBİPA MOBİLYA TEKSTİL İNŞAAT NAKLİYE PETROL ÜRÜNLERİ. SÜPERMARKET VE TuRİzM SANAYİ VE TİcARET ANONİM ŞİRKETİ MOBİPA MOBİLYA TEKSTİL İNŞAAT NAKLİYE PETROL ÜRÜNLERİ SÜPERMARKET VE TuRİzM SANAYİ VE TİcARET ANONİM ŞİRKETİ 2011-2012-2013 MALİ yılına İLİşKİN YÖNETİM KURULU FAALİYET RAPORU ("Şrket") 01012011-31 ı22013

Detaylı

Soğutucu Akışkan Karışımlarının Kullanıldığı Soğutma Sistemlerinin Termoekonomik Optimizasyonu

Soğutucu Akışkan Karışımlarının Kullanıldığı Soğutma Sistemlerinin Termoekonomik Optimizasyonu Soğutucu Akışkan arışımlarının ullanıldığı Soğutma Sstemlernn ermoekonomk Optmzasyonu * 1 Hüseyn aya, 2 ehmet Özkaymak ve 3 rol Arcaklıoğlu 1 Bartın Ünverstes akne ühendslğ Bölümü, Bartın, ürkye 2 arabük

Detaylı

PORTFÖY OPTİMİZASYONU. Doç.Dr.Aydın ULUCAN

PORTFÖY OPTİMİZASYONU. Doç.Dr.Aydın ULUCAN PORTFÖY OPTİMİZASYOU Doç.Dr.Aydın ULUCA KARAR VERME Karar verme, ş dünyasının çalışmasını sağlayan temel unsurlardandır. Tüm yönetcler, bulundukları faalyet alanı ve kademelernden bağımsız olarak stratejk

Detaylı

MATLAB GUI İLE DA MOTOR İÇİN PID DENETLEYİCİLİ ARAYÜZ TASARIMI INTERFACE DESING WITH PID CONTROLLER FOR DC MOTOR BY MATLAB GUI

MATLAB GUI İLE DA MOTOR İÇİN PID DENETLEYİCİLİ ARAYÜZ TASARIMI INTERFACE DESING WITH PID CONTROLLER FOR DC MOTOR BY MATLAB GUI İler Teknoloj Blmler Dergs Clt 2, Sayı 3, 10-18, 2013 Journal of Advanced Technology Scences Vol 2, No 3, 10-18, 2013 MATLAB GUI İLE DA MOTOR İÇİN PID DENETLEYİCİLİ ARAYÜZ TASARIMI M. Fath ÖZLÜK 1*, H.

Detaylı

T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KONUŞMACI TANIMA YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ. Cemal HANİLÇİ

T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KONUŞMACI TANIMA YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ. Cemal HANİLÇİ T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KONUŞMACI TANIMA YÖNTEMLERİNİN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ Cemal HANİLÇİ YÜKSEK LİSANS TEZİ ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI BURSA-2007 T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

TÜRK KAMU YÖNETiMiNDE PLANLAMA BiRiMLERi VE SORUNLARI

TÜRK KAMU YÖNETiMiNDE PLANLAMA BiRiMLERi VE SORUNLARI TÜRK KAMU YÖNETMNDE PLANLAMA BRMLER VE SORUNLARI Gencay ŞAYLAN TODA1E Asstanı GİRİş Hemen hemen on yıllık br süreden ber planlama term Türkye'de karzmatk br anlam fade etmektedr. 1950-1960 syasal mücadele

Detaylı

Türkiye den Yurt Dışına Beyin Göçü: Ampirik Bir Uygulama

Türkiye den Yurt Dışına Beyin Göçü: Ampirik Bir Uygulama ERC Workng Paper n Economc 04/02 January 2004 Türkye den Yurt Dışına Beyn Göçü: Amprk Br Uygulama Aysıt Tansel İktsat Bölümü Orta Doğu Teknk Ünverstes atansel@metu.edu.tr Nl Demet Güngör İktsat Bölümü

Detaylı

PÜRÜZLÜ AÇIK KANAL AKIMLARINDA DEBİ HESABI İÇİN ENTROPY YÖNTEMİNİN KULLANILMASI

PÜRÜZLÜ AÇIK KANAL AKIMLARINDA DEBİ HESABI İÇİN ENTROPY YÖNTEMİNİN KULLANILMASI PÜRÜZLÜ AÇIK KANAL AKIMLARINDA DEBİ HESABI İÇİN ENTROPY YÖNTEMİNİN KULLANILMASI Mehmet ARDIÇLIOĞLU *, Galp Seçkn ** ve Özgür Öztürk * * Ercyes Ünverstes, Mühendslk Fakültes, İnşaat Mühendslğ Bölümü Kayser

Detaylı

AĞIR BİR NAKLİYE UÇAĞINA AİT BİR YAPISAL BİLEŞENİN TASARIMI VE ANALİZİ

AĞIR BİR NAKLİYE UÇAĞINA AİT BİR YAPISAL BİLEŞENİN TASARIMI VE ANALİZİ III. ULUSAL HAVACILIK VE UZAY KONFERANSI 16-18 Eylül 2010, ANADOLU ÜNİVERSİTESİ, Eskşehr AĞIR BİR NAKLİYE UÇAĞINA AİT BİR YAPISAL BİLEŞENİN TASARIMI VE ANALİZİ Davut ÇIKRIKCI * Yavuz YAMAN Murat SORGUÇ

Detaylı

Ceza Miktarı ve Uygulayacak Kuruluş. belirlenecek idari para cezası. maddesine göre. (Mülki Amirce) Kanunun 7. 5252 sayılı. % 25 İndirimli 293,25 TL.

Ceza Miktarı ve Uygulayacak Kuruluş. belirlenecek idari para cezası. maddesine göre. (Mülki Amirce) Kanunun 7. 5252 sayılı. % 25 İndirimli 293,25 TL. Kmlere Uygulanacağı Ceza Mktarı ve Uygulayacak k Pols (k Mülk Amr maddesne göre belrlenecek dar 13 Yolun yapımı ve bakımı le görevl kuruluştan zn almadan ve trafk akımı le güvenlğn bozacak, karayolunu

Detaylı

ÇOK BĐLEŞENLĐ DAMITMA KOLONU TASARIMI PROF. DR. SÜLEYMAN KARACAN

ÇOK BĐLEŞENLĐ DAMITMA KOLONU TASARIMI PROF. DR. SÜLEYMAN KARACAN ÇOK BĐLEŞENLĐ DAMITMA KOLONU TASARIMI PROF. DR. SÜLEYMAN KARACAN 1 DAMITMA KOLONU Kmya ve buna bağlı endüstrlerde en çok kullanılan ayırma proses dstlasyondur. Uygulama alanı antk çağda yapılan alkol rektfkasyonundan

Detaylı

KULLANILMASI. GiRiş. KAVRAM HARiTASı NEDiR

KULLANILMASI. GiRiş. KAVRAM HARiTASı NEDiR Hacettepe Ün)'erstes Eğtm Fakültes Dergs /4 : 95-99 [/998J FEN ÖGRETMNOE KAVRAM HARTASı YÖNTEMNN KULLANILMASI Ftnat KAPT AN* ÖZET: Kavram hartası yöntem, eğtm alanında çok ümt verc gejşmelerden brsdr.

Detaylı

TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH

TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH TEKNOLOJİ, PİYASA REKABETİ VE REFAH Dr Türkmen Göksel Ankara Ünverstes Syasal Blgler Fakültes Özet Bu makalede teknoloj sevyesnn pyasa rekabet ve refah sevyes üzerndek etkler matematksel br model le ncelenecektr

Detaylı

DEĞİŞKEN DÖVİZ KURLARI ORTAMINDA GLOBAL BİR ŞİRKETTEKİ ESNEKLİĞİN DEĞERİ VE OPTİMUM KULLANIMI

DEĞİŞKEN DÖVİZ KURLARI ORTAMINDA GLOBAL BİR ŞİRKETTEKİ ESNEKLİĞİN DEĞERİ VE OPTİMUM KULLANIMI DEĞİŞKEN DÖVİZ KURLARI ORTAMINDA GLOBAL BİR ŞİRKETTEKİ ESNEKLİĞİN DEĞERİ VE OPTİMUM KULLANIMI Mehmet Aktan Atatürk Ünverstes, Endüstr Mühendslğ Bölümü, 25240, Erzurum. Özet: Dövz kurlarındak değşmler,

Detaylı

Resmi Gazetenin 29.12.2012 tarih ve 28512 sayılı ile yayınlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi

Resmi Gazetenin 29.12.2012 tarih ve 28512 sayılı ile yayınlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bldrm Resm Gazetenn 29.12.2012 tarh ve 28512 sayılı le yayınlanmıştır. TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket Bu Doküman

Detaylı

TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi. İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bildirimi

TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi. İletim Sistemi Sistem Kullanım ve Sistem İşletim Tarifelerini Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bildirimi İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem Bldrm EK-1 TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama

Detaylı

01.01.2015 tarih ve 29223 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi

01.01.2015 tarih ve 29223 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır. TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi 01.01.2015 tarh ve 29223 sayılı Resm Gazetede yayımlanmıştır. Bu Doküman Hakkında TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama Yöntem

Detaylı

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences

Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Pamukkale University Journal of Engineering Sciences Pamukkale Ünverstes Mühendslk Blmler Dergs, Clt 0, Sayı 3, 04, Sayfalar 85-9 Pamukkale Ünverstes Mühendslk Blmler Dergs Pamukkale Unversty Journal of Engneerng Scences PREFABRİK ENDÜSTRİ YAPIARININ ARMONİ

Detaylı

GİRİŞ LOJİK KAPILARIN GERÇEKLENMESİ

GİRİŞ LOJİK KAPILARIN GERÇEKLENMESİ GİRİŞ LOJİK KAPILARIN GERÇEKLENMESİ 0.1 Genel Açıklamalar Genel olarak Boolean değerlernn gösterm çn gerlm değerler kullanılır ve k adet Boolean durumunu (lojk 0 ve 1) göstermek çn k gerlme htyaç duyulur.

Detaylı

2015-2016 METALURJİK KOK KÖMÜRÜ SATINALMA ŞARTNAME VE SÖZLEŞMESİ

2015-2016 METALURJİK KOK KÖMÜRÜ SATINALMA ŞARTNAME VE SÖZLEŞMESİ -.!'!uyseri ŞEKER FABRİKAsı A.Ş. ~ BOGAZLIY AN ŞEKER ve MAMÜLLERİ ENTEGRE TESİsİ 1. İşİN KONUSU: 2015-2016 METALURJİK KOK KÖMÜRÜ SATINALMA ŞARTNAME VE SÖZLEŞMESİ Şrketmz Fabrkalarında kullanılacak Metalurjk

Detaylı

. ÖZEL DAR ARTNAME. Bu bölüm, elektrik özel artnamesinde bulunan tüm alt bölümlere uygulanacak temel prensipleri belirler.

. ÖZEL DAR ARTNAME. Bu bölüm, elektrik özel artnamesinde bulunan tüm alt bölümlere uygulanacak temel prensipleri belirler. ! " # $ % % & & ' . ÖZEL DAR ARTNAME A. N TANIMI,...projelernde gösterlen elektrk lernn özel teknk artnamesnde anlatıldıı eklde, verlen standartlara uygun olarak, kusursuz, eksksz, fen ve sanat kurallarına

Detaylı

Güvenlik Stokları. Tedarik Zincirlerinde Belirsizlik Yönetimi: Güvenlik Stokları. Güvenlik Stokları Belirlenirken Sorulması gereken sorular

Güvenlik Stokları. Tedarik Zincirlerinde Belirsizlik Yönetimi: Güvenlik Stokları. Güvenlik Stokları Belirlenirken Sorulması gereken sorular Güvenl Stoları Tedar Zncrlernde Belrszl Yönetm: Güvenl Stoları Güvenl Stoğu: Herhang br dönemde, talebn tahmn edlen mtarın üzernde gerçeleşen mtarını arşılama çn elde bulundurulan sto mtarıdır Q Çevrm

Detaylı

OLİGOPOLLER VE OYUN KURAMI 2

OLİGOPOLLER VE OYUN KURAMI 2 OLİGOPOLLER VE OYUN KURAMI. OLİGOPOL OYUN KURALLARI. OLİGOPOL OYUN STRATEJİLERİ 3. OLİGOPOL OYUNUNDA SKORLAR 3 4. MAHKUMLAR ÇIKMAZI 3 5. BİR DUOPOL OYUNU 6 5.. MALİYET VE TALEP KOŞULLARI 6 5.. KAR MAKSİMİZASYONU

Detaylı

EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATILI RESMİ GAZETEDE YAYINLANMIŞTIR.

EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATILI RESMİ GAZETEDE YAYINLANMIŞTIR. EK-1 01 OCAK 2014 TARİHLİ VE 28869 SATL RESMİ GAETEDE YAYNLANMŞTR. Bu Doküman Hakkında TEİAŞ Türkye Elektrk İletm Anonm Şrket İletm Sstem Sstem Kullanım ve Sstem İşletm Tarfelern Hesaplama ve Uygulama

Detaylı

TÜKETİCİ TATMİNİ VERİLERİNİN ANALİZİ: YAPAY SİNİR AĞLARI ve REGRESYON ANALİZİ KARŞILAŞTIRMASI

TÜKETİCİ TATMİNİ VERİLERİNİN ANALİZİ: YAPAY SİNİR AĞLARI ve REGRESYON ANALİZİ KARŞILAŞTIRMASI 1 TÜKETİCİ TATMİNİ VERİLERİNİN ANALİZİ: YAPAY SİNİR AĞLARI ve REGRESYON ANALİZİ KARŞILAŞTIRMASI Metehan TOLON Nuray GÜNERİ TOSUNOĞLU Özet Tüketc tatmn araştırmaları özelde pazarlama yönetclernn, genelde

Detaylı