T.C. GEBZE YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. GEBZE YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ"

Transkript

1 T.C. GEBZE YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BLDC Motor Driver & Controller Ebubekir AKGÜL Danışman Doç. Dr. Erkan ZERGEROĞLU Ocak, 2014 Gebze, KOCAELİ

2 T.C. GEBZE YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BLDC Motor Driver & Controller Ebubekir AKGÜL Danışman Doç. Dr. Erkan ZERGEROĞLU Ocak, 2014 Gebze, KOCAELİ ii

3 Bu çalışma / /201 tarihinde aşağıdaki jüri tarafından Bilgisayar Mühendisliği Bölümünde Lisans Bitirme Projesi olarak kabul edilmiştir. Bitirme Projesi Jürisi Danışman Adı Erkan Zergeroğlu Üniversite Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Fakülte Bilgisayar Mühendisliği Jüri Adı Murat Şeker Üniversite Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Fakülte Bilgisayar Mühendisliği Jüri Adı Burcu Yılmaz Şensoy Üniversite Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Fakülte Bilgisayar Mühendisliği iii

4 ÖNSÖZ Proje Tez çalışma dönemi boyunca çalışmalarımda bana yol gösteren, yardımlarını esirgemeyen ve sorularımı cevaplayan danışman tez hocam Sayın Doç. Dr. Erkan Zergeroğlu na sonsuz teşekkürlerimi sunarım. Eğitim hayatım boyunca bana her türlü desteği veren aileme ve bana örnek olan hocalarıma saygı ve sevgilerimi sunarım. Ocak, 2014 Ebubekir AKGÜL iv

5 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... IV İÇİNDEKİLER... V ŞEKİL LİSTESİ... VI TABLO LİSTESİ... VII KISALTMA LİSTESİ... VIII ÖZET... IX SUMMARY... X 1. GİRİŞ BLDC MOTOR TANIMI VE KULLANIM ALANLARI BLDC MOTORLARIN ÇALIŞMA PRENSIBI BLDC MOTOR SÜRÜCÜ YAPISI BLDC SÜRÜCÜ DONANIMININ TASARLANMASI PLATFORMUN HAZIRLANMASI SÜRÜCÜ DEVRESININ HAZIRLANMASI DONANIMIN TEST EDILMESI SISTEMIN ÇALIŞMA DIYAGRAMI BLDC DEVRESİNİ KONTROL YAZILIMIN TASARIMI MCU YAZILIMI BILGISAYAR YAZILIMI TASARIMDA KARŞILAŞILAN PROBLEMLER TARTIŞMA VE SONUÇ PROJEDEN ELDE EDİLEN KAZANIMLAR TABLOLAR KAYNAKLAR EKLER v

6 ŞEKİL LİSTESİ ŞEKİL 1.1 BLDC motor fazları... 3 ŞEKİL 1.2 Hall sensör durumları ve BLDC faz diyagramı... 4 ŞEKİL 1.3 Fazlar üzerinden akım geçişleri... 5 ŞEKİL 1.4 Back-EMF tablosu ve faz diyagramı... 6 ŞEKİL 1.5 BLDC devresinde transistörlerin konumları... 7 ŞEKİL 2.1 BLDC devresi için oluşturulan PCB... 8 ŞEKİL 2.2 Elde edilen ürünün çalışma diyagramı ŞEKİL 3.1 Kontrol yazılımı konfigürasyon ekranı ŞEKİL 3.2 Profil oluşturma ekranı ŞEKİL 3.3 Anlık hız ve yön izleme ekranı ŞEKİL 3.4 İstenilen&gerçek hız karşılaştırma grafiği ŞEKİL 3.5 Kontrol yazılımı ara yüzü vi

7 TABLO LİSTESİ TABLO 1.1 BLDC Motor Saat yönüne dönüş ve Hall sensör durum tablosu TABLO 1.2 BLDC Motor Saatin tersi yönüne dönüş ve Hall sensör durum tablosu vii

8 KISALTMA LİSTESİ BLDC UART SCI MCU G.Y.T.E. DSP FET Li-Po TI EMF B-EMF GPIO PWM : Brushless DC : Universal Asynchronous Receiver/Transmitter : Serial Communication Interface : Micro Controller Unit : Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü : Digital Signal Processing : Field Effect Transistor : Lityum Polymer : Texas Instrument : Electro Magnetic Field : Back-EMF : General Purpose Input/Output : Pulse With Modulation viii

9 ÖZET Uyarı: Bu proje TI F28335 DSP mikro işlemci ile başlamış olup, projenin 7. haftasında cihazın bozulmasıyla FEZ Panda II mikro işlemcisiyle devam etmiş, fakat 10. haftada bu mikro işlemci yanınca Arduino MEGA ile bitirilmiştir. Projemizin konusu TI firmasının F28335 DSP MCU ürünü ile BLDC motor sürücü devresi ve bu devreyi kontrol eden yazılımların tasarlanmasıdır. Projenin ilk aşamasında donanım için gerekli platform yapılmış, daha sonra donanım kısmı tasarlanmıştır. Donanım kısmında bazı optimizasyonların gerekliliği ve bozulan devre elemanlarının devreye verdiği hasar donanım geliştirme kısmının uzun sürmesine sebep olmuştur. Donanım prototipi tamamlandıktan sonra MCU yazılımları yazılmış olup, daha sonra da bilgisayardan kontrol etmek ve motor bilgilerini izlemek için gereken program tasarlanmıştır. Donanım oluşturulduktan sonra sistem üzerinde çeşitli başlatma ve sürdürme (commutating) algoritmaları kullanılmış, bunların performansı test edilmiştir. Bu algoritmalararın performans ve verimlilikleri incelenip en uygun algoritma ile sistem tamamlanmıştır. ix

10 SUMMARY This project's topic is commutating & controlling BLDC motors via TI F28335 DSP MCU. Because of a few hardware problem this MCU broken and having long supplying time, required us to use another MCU which is.net based FEZ Panda. In the last week of project there was another hardware problem occured which is broke this MCU to. Due to not having enough time, we used Arduino Mega 2560 MCU because of having one of them. In this report I'll expain only arduino things about MCU side. At the start of project I designed hardware platform for BLDC motors and sensors. After that step I've designed hardware. In this step I've tested a few algorithms about commutating. When I have a suitable hardware prototype, I 've started to design MCU software. It suppose to be very efficient and robust because of the ris on hardware which P-FET's and N-FET's positioned to opposed which can be occurs short circuit. After completing hardware side, I started to design computer software. It suppose to be for both controlling and monitoring BLDC statuses. x

11 1. GİRİŞ 1.1 BLDC MOTOR TANIMI VE KULLANIM ALANLARI Brushless (fırçasız)dc motorlar gelişen teknolojiyle birlikte birçok alanda olduğu gibi robotikte de kullanım alanı bulmuştur. Standart motorlara göre yeni sayılabilecek bir motor teknolojisi olmalarına rağmen bugün fırçasız motorlarla her yerde karşılaşıyoruz. Bu dc motor türleri iç yapı olarak birebir AC senkron motorlara benzerler. Fırçasız doğru akım motoru (brushless dc motor), komütasyon işlemini mekanik olarak değil elektronik olarak sağlayan bir motor türüdür. Fırça içeren DC motorlarda, rotordaki sarımlara elektrik iletimi fırça-kollektör yapısı ile sağlanır. Dilimli bir yapıda olan kollektör düzeneği sayesinde, rotor sarımlarından geçen akımın yönü motor dönerken kendiliğinden değişir. Bu sistemin kıvılcım oluşturma, bakım gerektirme ve fırçalarda aşınma gibi problemleri vardır. Fırçasız doğru akım motorlarında fırça-kollektör düzeneğinin görevini elektronik bir denetleyici (kontrolör) üstlenir. Denetleyicide, yüksek akımı anahtarlama görevini yürüten yarıiletken devre elemanları ve anahtarlama ile ilgili zamanlamayı sağlayan mikro denetleyici bulunur. Motorun dönüşünde aksama olmaması için denetleyicinin uygun bir hızda rotoru takip etmesi gerekir. Bu işlem, rotor pozisyonunun bilinmesini gerektirir. Çoğu uygulamada Hall effect sensörleri kullanılarak rotor pozisyonu kolayca tespit edilir. Fırçasız doğru akım motorları iki farklı tasarıma sahip olabilir. İlkinde, sürekli mıknatıslar, dönen rotor üzerine monte edilmiş vaziyettedir ve stator bobinleri rotoru çevreleyecek şekilde yerleştirilmiştir. Elektronik komütasyon tekniği ile bobinler uygun zamanlama ile enerjilendirildiğinde rotor dönmeye başlar. Diğer tasarımda ise bunun tersi söz konusudur. Stator sabit şekilde motorun merkezinde bulunur ve onun çevresindeki sürekli mıknatıslı rotor döner. Bu tür motor yapısı, bilgisayar kasalarının içindeki soğutma fanlarında bulunur. Fırçasız doğru akım motorları, fırçalı olan türlere göre daha verimli çalışır. Yani, aynı giriş gücü uygulandığında, fırçasız motor fırçalı olana göre elektrik gücünü mekanik güce 1

12 daha verimli olarak dönüştürür. Fırçasız motorlar, sahip olduğu avantajlar nedeniyle pek çok cihazda tercih edilmektedir. Örneğin, hardisk, CD/DVD oynatıcı, PC soğutma fanlarında bu motorlar kullanılır. Daha yüksek güçlü uygulamalar ise direct-drive olarak adlandırılan motor sürme yönteminde, endüstriyel uygulamalarda ve elektrikli taşıtlarda kullanılır. Örneğin, ülkemizde son zamanlarda bazı firmalar tarafından fırçasız doğru akım motoru içeren bulaşık makinesi üretimi gerçekleştirilmektedir. Böylece, şebeke gerilimdeki dalgalanmalardan (düşüş ve yükselişlerden) kaynaklanan problemlerin giderilmesi sağlanmaktadır Kullanım alanları Bu motorlar özellikle Hobi radyo kontrollü projeler için sıkça kullanılırlar. Birim enerji yoğunlukları daha iyi olduğu için RC arabalarda, Helikopterlerde vs. yüksek performans için fırçasız motorlar tercih edilmektedir. Brushless motorların genel fırçalı motorlara göre birçok avantajı ve dezavantajı vardır. Dezavantajları Pahalı sistemler Kompleks Kontrol Isınma Avantajları Sessiz çalışma Elektriksel gürültü oluşturmaması Bakım kolaylığı Uzun Ömür Daha yüksek hızlar Daha çok tork 2

13 1.2 BLDC MOTORUN ÇALIŞMA PRENSİBİ Üç fazlı bir yapıya sahip olan BLDC motorun faz diyagramı aşağıdaki gibidir. Üç fazım her birine sırasıyla +, - ve nötr akımlar verilerek motorun bir step(60 ) dönmesini sağlar. Bu haraket sırasıyla 6 defa yapıldığında ise motor bir tur atmış olur. Motorun her iki yöne dönmesi için bu işlem farklı sıralarda oklası lazımdır. Bu sıralamaların tablosuna ekler kısmından bakabilirsiniz. Şekil 1.1(BLDC motor fazları) BLDC motor kontrolünde iki yöntem vardır; Sensörlü Kontrol Hall Effect sensörler ile rotorun pozisyonu öğrenilerek komutasyon gerçekleştirilir. Sensörler manyetik alana göre değişim yapar. Sensör değerlerine bakılarak motorun konumu(hangi faz üzerinde olduğu) tespit edilir ve gerekli fazlara gerekli akım gönderilir. Bu sistemin de bir kaç dezavantajı vardır: - Sensör maaliyeti - Motor ve sürücü devresi arasındaki mesafe uzaksa kablolama maliyeti. Motorun fazlarına göre sensörlerin durumları aşağıdaki gibidir. 3

14 2)Sensörsüz Kontrol Şekil 1.2(Hall sensör durumları ve faz diyagramı) Bu kontrol şekilleri hangi durumda kullanılması gerektiği de önemli bir konudur. Sensörsüz kontrolün en apaçık avantajı ekonomik avantajdır. Bu avantaj hall pozisyon sensörlerinin bulunmamasındandır. Sensörsüz kontrolün birkaç dezavantajı da vardır. Bunlar; - Zıt emk nın algılanabilmesi için motorun belirli bir minimum devirde hareket etmesi gereklidir, - Motor yükündeki ani değişmeler zıt emk yı etkiler, - Zıt emk gerilimi motorun hızı sınırlı bir aralıkta ise ölçülebilir, -Komutasyon oranı, ideal orandan fazla ise motorun cevabı kesintili olacaktır. Eğer düşük maliyet öncelikli ise ve düşük hızlı motor uygulamaları gerekli değilse ve motor yükünün ani değişimi beklenmiyorsa sensörsüz kontrol daha uygun bir seçim olabilir. Sensörsüz kontrolde rotorun pozisyonu hall effect sensörler olmadan bulunur. Bunun için de BACK EMF SENSING kullanılır. Bu yöntem ile rotorun pozisyonu hakkında bilgi sahibi olabiliriz. Rotor pozisyon bilgisi o anda sürülmeyen fazın üzerindeki manyetik etki sayesinde bulunur. Komutasyon çemberi(1,2,3,4,5,6 olarak giden 360 derecelik sinyali oluşturan döngü) süresince BEMF sinyali rotor mıknatısı o kutup üzerinden geçerken oluşur. Her bir elektiriksel dönüş için 6 sıfır geçiş noktası vardır. Üç yükselen, üç alçalan kenar şeklinde oluşur. 4

15 Şekil 1.3(Fazlar üzerinde akım geçişleri) Bu şekilde de her sectorde hangi fazların aktif olduğunu ve zero-crossing (sıfır geçiş) olayları görülmektedir. Bu zero-crossing olayları hangi sargıları enerjilendirmemiz gerektiği hakkında bize bilgi verir. Bu geçişleri okuma son derece kritik bir işlemdir. Eğer sıfır geçiş noktalarını okuyarak oluşturacağımız döngü doğru ve hızlı bir şekilde gerçekleşmezse motorun dönüşü mümkün olmaz. B-EMF oluşum zamanları ve faz grafiği aşağıdaki şekildeki gibidir. 5

16 Şekil 1.4(Back-EMF gösterimleri ve faz diyagramı) Her sector de, sargılardan biri pozitif güçte, diğeri negatif güçte enerjilenir ve 3. sargıda enerji bulunmaz. Şu da gözlemlenmelidir ki her 60 derecelik sektörde bir sensör(ya da sıfır geçiş) durumu değişir. Kalıcı mıknatıslar tarafından üretilen manyetik alan ve stator bobinleri arasındaki etkileşimden ise tork üretilir. İdealde, 2 alan birbiriyle 90 derece olduğu zaman maksimum tork üretilir. Motorun çalışmasını sağlamak amacıyla, sargılar tarafından üretilen manyetik alanın pozisyonu değişmeli ve böylece rotor, stator alanını yakalamak için hareket etmelidir. Sargıların sırayla enerjilendirilmesi 6 adım komutasyonu olarak da tanımlanabilir. İkinci durum ise motorun hızının nasıl değiştirebileceğidir Motorun sargıları üzerine düşüreceğimiz gerilim ile motorun hızı kontrol edilebilir. Bu da gerilimde pwm ile ayarlanabilir. 6

17 1.3. BLDC MOTOR SÜRÜCÜ YAPISI Peki yukarıdaki üç faz sistemi oluşturmak için nasıl bir sistem kullanılmalıdır. Bunu bir mosfet dizisine ihtiyaç vardır. Her bir sürücü, bir tanesi yüksek sürücü ve bir tanesi düşük sürücü olmak üzere 2 adet pin gerektirir. Bundan dolayı mikrodenetleyicinin 6 pini, 6 motor sürücü mosfeti kontrol etmek için kullanılabilir.mosfet sürücülerinin konumlandırılması aşağıdaki gibi olmalıdır. Şekil 1.5(BLDC kontrol devresinde transistörlerin konumları) Unutulmamalıdır ki karşılıklı olan herhangi iki transistörü de açarsak sistem kısa devre yapabilir ve sürücü devremizi bozabilir. Ayrıca bu durumda güç kaynağımız da zarar görebilir. 7

18 2. BLDC SÜRÜCÜ DONANIMININ TASARLANMASI 2.1 PLATFORMUN HAZIRLANMASI Bu aşamada motorlar ve sürücü devresi için bir platform oluşturup, devremizi bu platforma yerleştireceğiz. Bu platform üzerinde 2 tane BLDC motor bulundurup, birini sürerken, diğerini de 3 probu bulunan bir osiloskoba bağlayıp, oluşan gerilim dalgalarını izleyeceğiz. 2. Motorum osiloskoba bağlanıp incelenmesi kısmını okulumuzda 3 kanalı osiloskop bulunmadığından yapılamadığı için bu raporda bahsetmeyeceğim. Kesilen düz bir tahta platformuna karşılıklı olarak 2 motor koyulacak şekilde delikler açıkmış, daha sonra da motorlar yerleştirilmiştir. Ayrıca devre entegresi için de PCB hazırlanmıştır. Hazırlanan devrenin PCB foot printleri aşağıdaki gibidir. Şekil 2.1(BLDC devresi için oluşturulan PCB) 8

19 2.2 SÜRÜCÜ DEVRESİNİN HAZIRLANMASI Şekil 1.5'te de belirtildiği gibi transistörler karşılıklı bir şekilde bulunmalıdır. Bunun için de şekil 2.1'deki PCB devresini çizip, bunu bakır plaket üzerine çıkarttık. Daha sonra da çıkarılan bu PCB gerekli yerlerden delinerek, transistör ve buffer devreleri yerleştirilmiştir. P-FET transistör olarak IRF4905 kullanılması amaçlanmış, fakat piyasada zor bulunması sebebiyle IRF9530 transistörleri kllanılmıştır. Bu transistörler 14 amper akıma dayabilmektedirler. Kullanmış olduğumuz motor da maximum 12A akım kullanacağı için problem oluşmayacağını öngördük. N-FET transistör olarak da IRFZ44 transistörleri kullandık. 72amper akıma dayanabilen bu transistörler hızlı geçiş(fast switching) özelliğine sahip cihazlardır. Gate kapılarına 5V akım verildiği takdirde anahtarlama yapabilmektedirler. Fakat projenin başında kullandığımız F28335DSP ve FEZ Panda II MCU'lar 3.3V akım verdikleri için bunları yükseltmemiz gerekiyordu. P- FET transistörlerin zıt kutuplamayla çalıştığını(negatif akımda açık, pozitif akımda kapalı) göz önünde bulundurarak 7404 (NOT) entegre bufferını kullandık. Ayrıca 2.mikroişlemcide(FEZ Panda II) bulunan 6 PWM modülünün birisini UART haberleşmesi için kullanacağımız için daha az PWM kullanarak BLDC sürme tekniklerini araştırdık. Sonuç olarak 74139(4:1 Invert Demultiplexer) kullandık. Bu çipin enable bacağına PWM, iki input bacağına da GPIO pinin bağlayıp, output bacaklarını P-FET transistörlerin gate bacaklarına bağladık. Böylece devreyi bir PWM modülü ile 3 transistör sürebilir hale getirdik. Motorun mevcut hızını ölçebilmek için de Hall sensörler kullandık. Opsiyoel olarak da sistemi hall sensör ile kullanılabilir duruma getirdik. Ayrıca CNY70 hareket sensörü kullanarak devir sayısını saymaya çalıştık. Fakat yüksek devirlerde farklı ışıklandırılmış ortamlarda verimli olmadığı için bu sistemden de vazgeçtik. 9

20 2.3 DONANIMIN TEST EDİLMESİ Oluşturduğumuz donanımın bozulan elemanlarını ve devrede oluşan kısa devreleri tespit etmek için test etmemiz gereklidir. Bunu için Gerilim, akım, kısa devre, direnç, ve transistör ölçümü olan bir multimetre ile devre elemanlarını tek tek kontrol ettik. Ayrıca karşılıklı bağladığımız transistörlerin doğru sırada tetikleme yaptığını görebilek için de LED'ler kullanarak test donanımı oluştrup bunlar üzerinde hardware ve software testlerimizin bir kısmını yaptık. 243 SİSTEMİN ÇALIŞMA DİYAGRAMI Oluşturulan donanım MCU'ya, MCU bilgisayara bağlanır. Daha sonra kontrol programı çalıştırılıp motor için profil oluşturulur. Bu profiller MCU'a gönderilerek MCU'nun kontrol edilmesi sağlanır. Şekil 2.2(Elde edilen ürünün çalışma diyagramı) 10

21 11

22 3. BLDC DEVRESİNİ KONTROL YAZILIMININ YAPILIŞI 3.1. MCU YAZILIMI Proje süresünce kullandıımız 3 MCU da farklı dillerde ve farklı mimarilerde tasarlandığı için bunlara ayrıayrı kod geliştirdik. Fakat projemizi Arduinıo Mega ile tamamladığımız için saadece bu MCU'dan bahsedeceğim. MCU'nun hem sürücü devresiyle(sensörler yardımıyla), hem de bilgisayarla haberleşmesi gereklidir. Bilgisayardan yön ve hız bilgisini alıp buna göre motoru kontrol etmesi gereklidir. Bilgisayardan alınan hız bilgisi 2 bayt olup, ilk baytının ilk(msb) biti yönünü, geri kalan 15 biti de hızı belirtmektedir. Bu bilgiler alındıktan sonra da MCU bilgisayara o anki hızını ve yönünü aynı formatta iletir. Bu bilgiyi alan MCU motorun o anki hızına bakarak ulaşılacak hıza gitmek için profil belirleyip, belirli bir sürede o hıza ulaşmayı amaçlar. PWM kullanara FET transistörleri sürdüğümüz bu sistem için 31Khz PWM frekansı kullandık. Motorun başlangıç anında %80 duty cycle kullanılırken bu ran ileride %20'ye kadar düşmektedir. Böylelikle güç tasarrufu sağlamış oluruz. Hall sensörlerin bağlı oldukları interruptlar satesinde anlık timer bilgileri okunarak hız bilgileri güncellenebilmektedir. 12

23 3.2 BİLGİSAYAR KONTROL YAZILIMI Bilgisayar kontrol yazılımı için C# dili kullanılıp WPF ile de ara yüz geliştirilmiştir. MCU ile serial portlar ile haberleşmektedir. Kullanıcı ayarlar kısmından haberleşeceği COM portunun numarasını, minimum ve maksimum hızı, motor hızının güncellenme süresini seçip MCU ile aşağıdaki ekrandan bağlantı kurar. Şekil 3.1(Kontrol yazılımı konfigürasyon ekranı) MCU ile bağlantı sağlandıktan sonra kullanıcı profil oluşturup, bunları MCU'ya komut olarak gönderebilir. Oluşturduğu bu profilleri listeden silebilir yada MCU'ya göndermemek için de-aktif edebilir. Aşağıdaki şekilde profil ekranından bahsedilmiştir. Tasarım mimarisinde MVVM kullanıldığı için de tek bir profilde hız miktarını anlık olarak değiştirilebilir, ya da motor çalışırken profil bilgilerini güncelleyebilirsiniz. 13

24 Şekil 3.2 (Profil oluşturma ekranı) Motorun dönmesiyle birlikte motorun hızı bir Gauge widged(ibre göstergeci) yardımıyla kullanıcıya gösterilmektedir. Bu göstergede anlık hız, dönüş yönü ve hızın birimi kullanıcıya gösterilmektedir. Bu ekranın resmi de aşağıdaki gibidir. Şekil3.3 (Anlık hız ve yön gösterim ekranı) 14

25 Motora gönderilen hız ile motorun o anki hızı farkı olabilir. Bu farklılık motorun üzerinde yük olması, istenilen hıza çıkabilmek için geçen süreler ve güç kaynağının yetersizliğinden kaynaklanabilir. Bu yüzden bu farklılık kullanıcıya gösterilmelidir. Bunun için de aşağıdaki grafik ekranı tasarlanarak kullanıcıya gerçek ve istenilen hız grafiği çıkartılmıştır. Şekildeki kırmızı renkli grafik olması gereken, mavi renkli grafik ise o anki gerçek hızı belirtmektedir. Şekil 3.4(İstenilen ve gerçek hız karşılaştırma grafiği) Program kullanıcının belirlediği süre periyotlarında MCU' ya motor profilleri komutu gönderir. MCU da anlık hızını göz önünde bulundurarak ulaşacağı hıza optimal bir şekilde gitmeye çalışır. Ara yüzde kullanıcıya durum bilgilerini sunmak amacıyla en alt kısma bir tane status bar eklenmiştir. Burada kullanıcıya anlık mesajlar gösterilerek geri bildirim(feed-back) yapılmaktadır. Ara yüzün genel görünümü ise aşağıdaki gibidir. 15

26 Şekil 3.5 (Kontrol yazılımın ara yüzü) Kullanıcıya bildirilen anlık durum mesajları: Profile Added Profile removed Connected to MCU Cannot connected MCU. Check COM port and cables No profile found for driving System started System stopped 16

27 4. TASARIM AŞAMASINDA KARŞILAŞILAN PROBLEMLER Projemize TI firmasının DSP_F28335 isimli mikroişlemcisiyle başladık. Fakat 9.haftada cihaz bozulduğu için Fez Panda II isimli mikro işlemci kullanılmaya devam edilmiştir. Sinyal işleme konusunda daha yavaş olan bu sistem Insta-Spin teknolojisinde çok verimsiz çalışacağından bu yöntemden vazgeçtik..net tabanlı bir işletim sistemine sahip olan bu cihaza geçerken DSP-F28335 için yapmış olduğumuz kütüphaneleri ve modülleri kullanamadık ve bunları baştan tasarladık. Fakat donanımda oluşan bir arıza yüzünden bozulan bu mikro işlemcinin kısa zamanda tedarik etmek mümkün olmadığı için elimizde bulunan Arduino Mega ürününü kullandık.. F28335 ve FEZ Panda II MCU'lar 3.3V pin çıkışına sahip olduları için bu gerilimin yükseltilmesi gerekiyrodu. Genelde PNP transistörkullanılarak pre-driver oluşturularak çözülen bu problemi de buffer devre elemanlarınu kullanarak çözdük. FEZ Panda II'nin 6.PWM pinini bilgisayarla haberleşmek için kullanmamız gerektiğinden 5 PWM ile motoru sürmemiz gerekiyordu. Bunu da 4:1 Inverted Demultiplexer kullanarak P-FET'leri 1 PWM ve 2GPIO pin kullanarak çözdük. Arduino MCU'nun işlemci hızı yavaş olduğu için yaptığımız sistem belirli bir hızın üzerine çıkamamaktadır. Algoritmamızda yapılacak optimizasyon motrorun dönüşününde stabilizasyon problemlerine sebep olacağı için böyle bir yöntem kullanılmamış, motora verilecek maksimum hızı sabitleyerek çözülmüştür. 17

28 5. TARTIŞMA VE SONUÇ Piyasada yok denecek kadar az olan BLDC motor kontrol programlarından farklı olarak profil oluşturup bunları kullanabilirsiniz. Yaptığımız sistemle BLDC motoru her iki yöne de hareket döndürebilir, bilgisayarla kontrol edip, anlık hızı takip edebilirsiniz. Ayrıca opsiyonel olarak sensörle kontrol edebilirsiniz. Yeniliklere açık olarak tasarlanan bu sisteme ileride herhangi bir modül yazmak da basit olacaktır. Çünkü projeyi yaparken yazılımın vazgeçilmezi olan değişimi(evolution) göz önünde bulundurup, tasarımlarımızı buna göre yaptık. 18

29 6. PROJEDEN ELDE EDİLEN KAZANIMLAR Yapılan projede BLDC motorun nasıl çalıştığı gözlemlenmiş olup, hız grafikleri ve çalışması hakkında bilgiler elde edilmiştir. Başlatma(comutating) ve devam ettirme algoritmaları denenmiş olup, performansları test edilmiştir. Ayrıca BLDC motorun çalıştırılması için ne gibi donanım gereksinimleri olduğunu da öğrenmiş olduk. Bir bilgisayar mühendisi olarak elektronik mühendisliği alanına giren bu proje ile temel elektronik bilgilerimi geliştirip, kontrol sistemleri hakkında önemli bilgilere sahip oldum. 19

30 TABLOLAR 20

31 KAYNAKLAR [1]CY3253-BLDC DEMO KIT [Ziyaret tarihi 3 Kasım 2013] [2]International Journal of Scientific & Engineering Research, Volume 4, Issue 6, June ISSN Implementation and Realization Of Brushless DC Motor EKLER A. Lisans Bitirme Projesi Konusu Bildirme Formu 21

32 Ek A. Lisans Bitirme Projesi Konusu Bildirme Formu T.C. GEBZE YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ LİSANS BİTİRME PROJESİ KONUSU BİLDİRME FORMU ÖĞRENCİ ADI SOYADI : Ebubekir AKGÜL ÖĞRENCİ NO : İMZA: PROJE KONU BAŞLIĞI: BLDC Driver & Controller With DSP-F28335 PROJENİN AMACI : BLDC motorlar için sürücü devresi ve bu devreyi bilgisayardan kontrol edebilecek bir yazılım geliştirilmesi. FAYDALANILACAK KAYNAKLAR : [1]CY3253-BLDC DEMO KIT [2]International Journal of Scientific & Engineering Research, Volume 4, Issue 6, June ISSN Implementation and Realization Of Brushless DC Motor PROJE DANIŞMANI: İMZA: Doç. Dr. Erkan Zergeroğlu BÖLÜM BAŞKANI: Prof. Dr. İbrahim Soğukpınar İMZA: 22

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER Eyleyiciler (Aktuatörler) Bir cismi hareket ettiren veya kontrol eden mekanik cihazlara denir. Elektrik motorları ve elektrikli sürücüler Hidrolik sürücüler Pinomatik sürücüler

Detaylı

Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi

Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi Robotik AKTUATÖRLER Motorlar: Çalışma prensibi 1 Motorlar: Çalışma prensibi Motorlar: Çalışma prensibi 2 Motorlar: Çalışma prensibi AC sinyal kutupları ters çevirir + - AC Motor AC motorun hızı üç değişkene

Detaylı

mikroc Dili ile Mikrodenetleyici Programlama Ders Notları / Dr. Serkan DİŞLİTAŞ

mikroc Dili ile Mikrodenetleyici Programlama Ders Notları / Dr. Serkan DİŞLİTAŞ 12. Motor Kontrolü Motorlar, elektrik enerjisini hareket enerjisine çeviren elektromekanik sistemlerdir. Motorlar temel olarak 2 kısımdan oluşur: Stator: Hareketsiz dış gövde kısmı Rotor: Stator içerisinde

Detaylı

Bilgisayar Arayüzlü DsPIC Kontrollü Fırçasız Doğru Akım Motoru Sürücü Sistemi

Bilgisayar Arayüzlü DsPIC Kontrollü Fırçasız Doğru Akım Motoru Sürücü Sistemi Bilgisayar Arayüzlü DsPIC Kontrollü Fırçasız Doğru Akım Motoru Sürücü Sistemi Okan Bingöl 1 -Mehmet Ali Yalçınkaya 2 - Orhan Tosun 2 1 Süleyman Demirel Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Elektrik Elektronik

Detaylı

Çizgi İzleyen Robot Yapımı

Çizgi İzleyen Robot Yapımı Çizgi İzleyen Robot Yapımı Elektronik Elektronik tasarım için yapılması gerek en önemli şey kullanılacak malzemelerin doğru seçilmesidir. Robotun elektronik aksamı 4 maddeden oluşur. Bunlar; 1. Sensörler

Detaylı

SABİT MIKNATISLI MOTORLAR ve SÜRÜCÜLERİ

SABİT MIKNATISLI MOTORLAR ve SÜRÜCÜLERİ SABİT MIKNATISLI MOTORLAR ve SÜRÜCÜLERİ 1-Step Motorlar - Sabit mıknatıslı Step Motorlar 2- Sorvo motorlar - Sabit mıknatıslı Servo motorlar 1- STEP (ADIM) MOTOR NEDİR Açısal konumu adımlar halinde değiştiren,

Detaylı

DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü

DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü DENEY 12 SCR ile İki yönlü DC Motor Kontrolü DENEYİN AMACI 1. Elektromanyetik rölelerin çalışmasını ve yapısını öğrenmek 2. SCR kesime görüme yöntemlerini öğrenmek 3. Bir dc motorun dönme yönünü kontrol

Detaylı

Doğru Akım (DC) Makinaları

Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru akım makinaları motor veya jeneratör olarak kullanılabilir. Genellikle DC makinalar motor olarak kullanılır. En büyük avantajları hız ve tork ayarının kolay yapılabilmesidir.

Detaylı

Doğru Akım (DC) Makinaları

Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru akım makinaları motor veya jeneratör olarak kullanılabilir. Genellikle DC makinalar motor olarak kullanılır. En büyük avantajları hız ve tork ayarının kolay yapılabilmesidir.

Detaylı

DC Motor ve Parçaları

DC Motor ve Parçaları DC Motor ve Parçaları DC Motor ve Parçaları Doğru akım motorları, doğru akım elektrik enerjisini dairesel mekanik enerjiye dönüştüren elektrik makineleridir. Yapıları DC generatörlere çok benzer. 1.7.1.

Detaylı

MEKATRONİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ELEKTRİK SÜRÜCÜ DEVRELERİ YRD. DOÇ. DR. ERSAN KABALCI

MEKATRONİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ELEKTRİK SÜRÜCÜ DEVRELERİ YRD. DOÇ. DR. ERSAN KABALCI MEKATRONİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ELEKTRİK SÜRÜCÜ DEVRELERİ YRD. DOÇ. DR. ERSAN KABALCI Mekatronik Sistemler Mekatronik; işlem ve ürünlerin tasarımında makine mühendisliği, elektronik kontrol ve yazılım

Detaylı

İçİndekİler. 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? 2. Bölüm - MİkroDenetleyİcİlerİ Anlamak

İçİndekİler. 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? 2. Bölüm - MİkroDenetleyİcİlerİ Anlamak XIII İçİndekİler 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? Mikrodenetleyici Tanımı Mikrodenetleyicilerin Tarihçesi Mikroişlemci- Mikrodenetleyici 1. İki Kavram Arasındaki Farklar 2. Tasarım Felsefesi ve Mimari

Detaylı

BÖLÜM 1. ASENKRON MOTORLAR

BÖLÜM 1. ASENKRON MOTORLAR İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...iv GİRİŞ...v BÖLÜM 1. ASENKRON MOTORLAR 1. ASENKRON MOTORLAR... 1 1.1. Üç Fazlı Asenkron Motorlar... 1 1.1.1. Üç fazlı asenkron motorda üretilen tork... 2 1.1.2. Üç fazlı asenkron motorlara

Detaylı

İNDÜKSİYON MOTORLARIN KARAKTERİSTİKLERİNİN İNCELENMESİ

İNDÜKSİYON MOTORLARIN KARAKTERİSTİKLERİNİN İNCELENMESİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI İNDÜKSİYON MOTORLARIN KARAKTERİSTİKLERİNİN İNCELENMESİ DERSİN

Detaylı

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör.

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör. T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1 (Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK

Detaylı

BESLEME KARTI RF ALICI KARTI

BESLEME KARTI RF ALICI KARTI BESLEME KARTI Araç üzerinde bulunan ve tüm kartları besleyen ünitedir.doğrudan Lipo batarya ile beslendikten sonra motor kartına 11.1 V diğer kartlara 5 V dağıtır. Özellikleri; Ters gerilim korumalı Isınmaya

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ MEKATRONİK EĞİTİMİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR DESTEKLİ İMALAT SERVO VE STEP MOTORLAR

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ MEKATRONİK EĞİTİMİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR DESTEKLİ İMALAT SERVO VE STEP MOTORLAR BİLGİSAYAR DESTEKLİ İMALAT SERVO VE STEP MOTORLAR Step (Adım) Motorlar Elektrik enerjisini açısal dönme hareketine çeviren motorlardır. Elektrik motorlarının uygulama alanlarında sürekli hareketin (fırçalı

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan

Detaylı

ELEKTRĐK MOTORLARI SÜRÜCÜLERĐ EELP212 DERS 05

ELEKTRĐK MOTORLARI SÜRÜCÜLERĐ EELP212 DERS 05 EELP212 DERS 05 Özer ŞENYURT Mayıs 10 1 BĐR FAZLI MOTORLAR Bir fazlı motorların çeşitleri Yardımcı sargılı motorlar Ek kutuplu motorlar Relüktans motorlar Repülsiyon motorlar Üniversal motorlar Özer ŞENYURT

Detaylı

FIRÇASIZ DA MOTORUN KONTROLÜNDE PWM VE HİSTERİSİZ BANT TEKNİĞİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

FIRÇASIZ DA MOTORUN KONTROLÜNDE PWM VE HİSTERİSİZ BANT TEKNİĞİNİN KARŞILAŞTIRILMASI 31 Vol. 2, No 3, September 2010 pp. 31-45 Mechanical Technologies FIRÇASIZ DA MOTORUN KONTROLÜNDE PWM VE HİSTERİSİZ BANT TEKNİĞİNİN KARŞILAŞTIRILMASI Yasin BEKTAŞ, N. Füsun OYMAN SERTELLER * Özet Fırçasız

Detaylı

AKTÜATÖRLER Elektromekanik Aktüatörler

AKTÜATÖRLER Elektromekanik Aktüatörler AKTÜATÖRLER Bir sitemi kontrol için, elektriksel, termal yada hidrolik, pnömatik gibi mekanik büyüklükleri harekete dönüştüren elemanlardır. Elektromekanik aktüatörler, Hidromekanik aktüatörler ve pnömatik

Detaylı

TRAMVAY OTOMATİK MAKAS KONTROL SİSTEMİ

TRAMVAY OTOMATİK MAKAS KONTROL SİSTEMİ TRAMVAY OTOMATİK MAKAS KONTROL SİSTEMİ PROJENİN AMACI: Tramvay hattındaki makasların makinist tarafından araç üzerinden otomatik olarak kontrol edilmesi. SİSTEMİN GENEL YAPISI Tramvay Otomatik Makas Kontrol

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Bilgisayar Bileşenleri Bilgisayarın Fonksiyonu Instruction Cycle Kesmeler (Interrupt lar) Bus

Detaylı

PIC MİKROKONTROLÖR TABANLI ADIM MOTORU KONTROLU

PIC MİKROKONTROLÖR TABANLI ADIM MOTORU KONTROLU PIC MİKROKONTROLÖR TABANLI ADIM MOTORU KONTROLU Prof. Dr. Doğan İbrahim Yakın Doğu Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, KKTC E-mail: dogan@neu.edu.tr Tel: (392) 2236464 ÖZET Adım motorlarını (stepping

Detaylı

T.C. RC SERVO MOTOR KONTROLÜ

T.C. RC SERVO MOTOR KONTROLÜ T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ RC SERVO MOTOR KONTROLÜ İBRAHİM ALİ METİN BİLECİK 30 Mart 2015 T.C. BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK

Detaylı

Bilgisayar ile Dijital Devrelerin Haberleşmesi. FT232R ve MAX232 Entegreleri. Çalışma Raporu

Bilgisayar ile Dijital Devrelerin Haberleşmesi. FT232R ve MAX232 Entegreleri. Çalışma Raporu Bilgisayar ile Dijital Devrelerin Haberleşmesi FT232R ve MAX232 Entegreleri Çalışma Raporu Hazırlayan: Fatih Erdem 26 Mayıs 2011 Bilgisayar ile Dijital Devrelerin Haberleşmesi Günümüz bilgisayarları USB,

Detaylı

ATBRFN. Radyo Frekansı (RF) Tabanlı Dorse Takip Birimi. Bilgi Dokümanı (ATBRFN) www.dtsis.com 1

ATBRFN. Radyo Frekansı (RF) Tabanlı Dorse Takip Birimi. Bilgi Dokümanı (ATBRFN) www.dtsis.com 1 Radyo Frekansı (RF) Tabanlı Dorse Takip Birimi (ATBRFN) Bilgi Dokümanı www.dtsis.com 1 İçindekiler 1. Genel Tanım... 3 2. Sistem Tanımı... 4 2.1. Master Cihaz... 4 2.1.1. Blok Diyagram... 4 2.1.2. Teknik

Detaylı

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları İkincisinde ise; stator düşük devir kutup sayısına göre sarılır ve her faz bobinleri 2 gruba bölünerek düşük devirde seri- üçgen olarak bağlanır. Yüksek devirde ise paralel- yıldız olarak bağlanır. Bu

Detaylı

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEYİN AMACI 1. IC zamanlayıcı NE555 in çalışmasını öğrenmek. 2. 555 multivibratörlerinin çalışma ve yapılarını öğrenmek. 3. IC zamanlayıcı anahtar devresi yapmak. GİRİŞ

Detaylı

İLERI MIKRODENETLEYICILER. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı

İLERI MIKRODENETLEYICILER. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı İLERI MIKRODENETLEYICILER Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı BÖLÜM 4 Motor Denetimi Adım (Step) Motorunun Yapısı Adım Motorlar elektrik vurularını düzgün mekanik harekete dönüştüren elektromekanik

Detaylı

ZM-2H504 İki Faz Step. Motor Sürücüsü. Özet

ZM-2H504 İki Faz Step. Motor Sürücüsü. Özet ZM-2H504 İki Faz Step Motor Sürücüsü Özet ZM-2H504 iki faz, 4,6 ve 8 telli step motorlar için üretilmiştir. Yüksek frekanslı giriş sinyallerini kabul edebilecek şekilde donatılmıştır. Akım kararlılığı,

Detaylı

ZM-2H606 İki Faz Step. Motor Sürücüsü. Özet

ZM-2H606 İki Faz Step. Motor Sürücüsü. Özet ZM-2H606 İki Faz Step Motor Sürücüsü Özet ZM-2H606 iki faz, 4,6 ve 8 telli step motorlar için üretilmiştir. Yüksek frekanslı giriş sinyallerini kabul edebilecek şekilde donatılmıştır. Akım kararlılığı,

Detaylı

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM)

Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) Fatih Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 316 Haberleşme I LAB SINAVI DARBE GENLİK MODÜLASYONU (PWM) 9.1 Amaçlar 1. µa741 ile PWM modülatör kurulması. 2. LM555 in çalışma prensiplerinin

Detaylı

Yaptığımız aracın yere çizilen bir çizgiyi tanıması ve bu çizgiyi takip etmesi.

Yaptığımız aracın yere çizilen bir çizgiyi tanıması ve bu çizgiyi takip etmesi. ÇİZGİ İZLEYEN ARAÇ PROJESİ: Amaç: Yaptığımız aracın yere çizilen bir çizgiyi tanıması ve bu çizgiyi takip etmesi. Kullanılan Parça ve Malzemeler: Araçta şasi olarak genelde elektronik devreleri kutulamak

Detaylı

4-Deney seti modüler yapıya sahiptir ve kabin içerisine tek bir board halinde monte edilmiştir.

4-Deney seti modüler yapıya sahiptir ve kabin içerisine tek bir board halinde monte edilmiştir. MDS 8051 8051 AİLESİ DENEY SETİ 8051 Ailesi Deney Seti ile piyasada yaygın olarak bulunan 8051 ailesi mikro denetleyicileri çok kolay ve hızlı bir şekilde PC nizin USB veya Seri portundan gönderdiğiniz

Detaylı

DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri

DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri Armatür (endüvi) gerilimini değiştirerek devri ayarlamak mümkündür. Endüvi akımını değiştirerek torku (döndürme momentini) ayarlamak mümkündür. Endüviye uygulanan

Detaylı

DY-45 OSİLOSKOP V2.0 KİTİ

DY-45 OSİLOSKOP V2.0 KİTİ DY-45 OSİLOSKOP V2.0 KİTİ Kullanma Kılavuzu 12 Ocak 2012 Amatör elektronikle uğraşanlar için osiloskop pahalı bir test cihazıdır. Bu kitte amatör elektronikçilere hitap edecek basit ama kullanışlı bir

Detaylı

KENDĐ KENDĐNE YOL BULAN ARAÇ

KENDĐ KENDĐNE YOL BULAN ARAÇ KENDĐ KENDĐNE YOL BULAN ARAÇ Projeyi Yapan : Selim Göksu Proje Yöneticisi : Prof. Dr. Tülay Yıldırım GĐRĐŞ Günümüzde, kullanılan bir takım araçların (evdeki robotlardan fabrikalardaki forkliftlere, sokaktaki

Detaylı

Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir.

Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir. ALTERNATiF AKIM Alternatif Akım; Zaman içerisinde yönü ve şiddeti belli bir düzen içerisinde değişen akıma alternatif akım denir. Doğru akım ve alternatif akım devrelerinde akım yönleri şekilde görüldüğü

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 1 Tanıtım Gösterisi Hazırlayan: Arş. Gör. Ahmet Cengizhan Dirican İçerik 1. 1. Üniversitemiz 2. 2. Bilgisayar Mühendisliği 3. 3. Bölümümüz

Detaylı

Robot Bilimi. Robot Aktüatörler (Çıkış Elemanları, Uygulayıcılar) Öğr. Gör. M. Ozan AKI. r1.0

Robot Bilimi. Robot Aktüatörler (Çıkış Elemanları, Uygulayıcılar) Öğr. Gör. M. Ozan AKI. r1.0 Robot Bilimi Robot Aktüatörler (Çıkış Elemanları, Uygulayıcılar) Öğr. Gör. M. Ozan AKI r1.0 Robot Aktüatörler Aktüatör, İngilizce act (eylem, işini yapmak) kelimesinden gelmektedir Robotun fiziksel olarak

Detaylı

326 ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI II ÜÇ-FAZ SİNCAP KAFESLİ ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR DENEY 326-04

326 ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI II ÜÇ-FAZ SİNCAP KAFESLİ ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR DENEY 326-04 İNÖNÜ ÜNİERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜH. BÖL. 26 ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUARI II ÜÇ-FAZ SİNCAP KAFESLİ ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR DENEY 26-04. AMAÇ: Üç-faz sincap kafesli asenkron

Detaylı

2- Tristör ile yük akımı değiştirilerek ayarlı yükkontrolü yapılabilir.

2- Tristör ile yük akımı değiştirilerek ayarlı yükkontrolü yapılabilir. Tristörlü Redresörler ( Doğrultmaçlar ) : Alternatif akımı doğru akıma çeviren sistemlere redresör denir. Redresörler sanayi için gerekli olan DC gerilimin elde edilmesini sağlar. Büyük akım ve gerilimlerin

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ Yenilenebilir enerji sistemleri eğitim seti temel olarak rüzgar türbini ve güneş panelleri ile elektrik üretimini uygulamalı eğitime taşımak amacıyla tasarlanmış, kapalı

Detaylı

AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören

AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören 04.12.2011 AA Motorlarında Yol Verme, Motor Seçimi Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören İçerik AA Motorlarının Kumanda Teknikleri Kumanda Elemanları na Yol Verme Uygulama Soruları 25.11.2011 2 http://people.deu.edu.tr/aytac.goren

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ. IŞIĞA DÖNEN KAFA Proje No:2

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ. IŞIĞA DÖNEN KAFA Proje No:2 YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ IŞIĞA DÖNEN KAFA Proje No:2 Proje Raporu ÖMER FARUK ŞAHAN 12068030 16.01.2013 İstanbul İÇİNDEKİLER

Detaylı

PIC PROGRAMLAMA STEP MOTOR SÜRÜCÜ VE KONTROL AMAÇ NEDİR? Unipolar Step Motorlar. Uç TESPİTİ NASIL YAPILIR?

PIC PROGRAMLAMA STEP MOTOR SÜRÜCÜ VE KONTROL AMAÇ NEDİR? Unipolar Step Motorlar. Uç TESPİTİ NASIL YAPILIR? PIC PROGRAMLAMA hbozkurt@mekatroniklab.com www.mekatroniklab.com.tr STEP MOTOR SÜRÜCÜ VE KONTROL AMAÇ Bu ayki sayımızda, özellikle CNC ve robotik uygulamalarda oldukça yaygın olarak kullanılan step motorlar

Detaylı

22. ÜNİTE SENKRON MOTORLAR

22. ÜNİTE SENKRON MOTORLAR 22. ÜNİTE SENKRON MOTORLAR KONULAR 1. YAPISI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ 2. YOL VERME YÖNTEMLERİ 3. KULLANILDIĞI YERLER Herhangi bir yükü beslemekte olan ve birbirine paralel bağlanan iki altematörden birsinin

Detaylı

Anma güçleri 3 kw tan büyük olan motorların üç fazlı şebekelere bağlanabilmeleri için üç fazlı olmaları gerekir.

Anma güçleri 3 kw tan büyük olan motorların üç fazlı şebekelere bağlanabilmeleri için üç fazlı olmaları gerekir. Elektrik motorlarında yol verme işlemi Motorun rotor hızının sıfırdan anma hızına hızına ulaşması için yapılan işlemdir. Durmakta olan motorun stator sargılarına gerilim uygulandığında endüklenen zıt emk

Detaylı

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ 1. Gerilimi Düşürerek Yolverme Alternatif akım endüksiyon motorları, şebeke gerilimine direkt olarak bağlandıklarında, yol alma başlangıcında şebekeden Kilitli Rotor Akımı

Detaylı

IŞIK ĐZLEYEN ROBOT PROJESĐ FOLLOWĐNG ROBOT SĐNOP LIGHT PROJECT. Proje Yürütücüleri Bünyamin TANGAL, Sinop Ünv. Meslek Yüksekokulu Mekatronik Bölümü

IŞIK ĐZLEYEN ROBOT PROJESĐ FOLLOWĐNG ROBOT SĐNOP LIGHT PROJECT. Proje Yürütücüleri Bünyamin TANGAL, Sinop Ünv. Meslek Yüksekokulu Mekatronik Bölümü IŞIK ĐZLEYEN ROBOT PROJESĐ FOLLOWĐNG ROBOT SĐNOP LIGHT PROJECT Proje Yürütücüleri Bünyamin TANGAL, Sinop Ünv. Meslek Yüksekokulu Mekatronik Bölümü 1 ÖZET Bu projenin amacı, basit elektronik ve mekanik

Detaylı

IRT63M. Bilgi Dokümanı. 128x64 piksel grafik LCD, Klavye, UART ve Ethernet Haberleşme ile Temassız Kart (ISO14443A/B) Okuyucu (IRT63M) www.dtsis.

IRT63M. Bilgi Dokümanı. 128x64 piksel grafik LCD, Klavye, UART ve Ethernet Haberleşme ile Temassız Kart (ISO14443A/B) Okuyucu (IRT63M) www.dtsis. 128x64 piksel grafik LCD, Klavye, UART ve Ethernet Haberleşme ile Temassız Kart (ISO14443A/B) Okuyucu (IRT63M) Bilgi Dokümanı www.dtsis.com 1 İçindekiler 1. Genel Tanım... 3 2. Blok Diyagram... 4 3. Teknik

Detaylı

Bir motorun iç yapısı çok farklı gözükse bile, motorun uç davranışını bu iki türün birisi cinsinden tanımlamak her zaman mümkündür.

Bir motorun iç yapısı çok farklı gözükse bile, motorun uç davranışını bu iki türün birisi cinsinden tanımlamak her zaman mümkündür. K TÜ Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Mikroişlemciler Laboratuarı ADIM MOTORUNUN MĐKROBĐLGĐSAYARLARLA DENETĐMĐ 1. GENEL TANITIM Adım motorları, küçük momentli sayısal uygulamalarda

Detaylı

DENEY-3. FET li Yükselticiler

DENEY-3. FET li Yükselticiler DENEY-3 FET li Yükselticiler Deneyin Amacı: Bir alan etkili transistor ün (FET-Field Effect Transistor) kutuplanması ve AF lı bir kuvvetlendirici olarak incelenmesi. (Ayrıca azaltıcı tip (Depletian type)

Detaylı

SİRKÜLASYON POMPASINDA KULLANILAN SABİT MIKNATISLI MOTOR SÜRÜCÜSÜNÜN BİLGİSAYAR ORTAMINDA FONKSİYONEL MODELLEMESİ

SİRKÜLASYON POMPASINDA KULLANILAN SABİT MIKNATISLI MOTOR SÜRÜCÜSÜNÜN BİLGİSAYAR ORTAMINDA FONKSİYONEL MODELLEMESİ Su Basınçlandırma Eylül 2011 Sayı 32 Sayın Okurumuz, Bu bültenle, çalışma alanımızda Alarko Carrier ve iş ortaklarımızın teknik ve geliştirme çalışmalarımızın açıklandığı makaleleri sizlerle paylaşmak

Detaylı

1. PROGRAMLAMA. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

1. PROGRAMLAMA. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com . PROGRAMLAMA UTR-VC Windows altında çalışan konfigürasyon yazılımı aracılığıyla programlanır. Programlama temel olarak kalibrasyon, test ve giriş/çıkış aralıklarının seçilmesi amacıyla kullanılır. Ancak

Detaylı

ROBOT KOL BİTİRME PROJESİ DÖNEM İÇİ RAPORU

ROBOT KOL BİTİRME PROJESİ DÖNEM İÇİ RAPORU ROBOT KOL BİTİRME PROJESİ DÖNEM İÇİ RAPORU İSMAİL KAHRAMAN-ŞEYMA ÖZTÜRK 200713151027 200513152008 Robot Kol Mekanizması: Şekildeki robot-insan benzetmesinden yola çıkarak, bel kısmı tekerlekli ve sağa-sola-ileri-geri

Detaylı

Proje Teslimi: 2013-2014 güz yarıyılı ikinci ders haftasında teslim edilecektir.

Proje Teslimi: 2013-2014 güz yarıyılı ikinci ders haftasında teslim edilecektir. ELEKTRONĐK YAZ PROJESĐ-2 (v1.1) Yıldız Teknik Üniversitesi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümünde okuyan 1. ve 2. sınıf öğrencilerine; mesleği sevdirerek öğretmek amacıyla, isteğe bağlı olarak

Detaylı

OTONOM ÇĐM BĐÇME MAKĐNESĐ GELĐŞTĐRĐLMESĐ DEVELOPING OF AUTONOMOUS LAWN MOVER. Danışman: Prof.Dr. Koray TUNÇALP, Marmara Üniversitesi Đstanbul

OTONOM ÇĐM BĐÇME MAKĐNESĐ GELĐŞTĐRĐLMESĐ DEVELOPING OF AUTONOMOUS LAWN MOVER. Danışman: Prof.Dr. Koray TUNÇALP, Marmara Üniversitesi Đstanbul OTONOM ÇĐM BĐÇME MAKĐNESĐ GELĐŞTĐRĐLMESĐ DEVELOPING OF AUTONOMOUS LAWN MOVER Danışman: Prof.Dr. Koray TUNÇALP, Marmara Üniversitesi Đstanbul Cihan ÇATALTEPE, Marmara Üniversitesi-Mekatronik Öğrt.4.Sınıf

Detaylı

DENEY 1. 7408 in lojik iç şeması: Sekil 2

DENEY 1. 7408 in lojik iç şeması: Sekil 2 DENEY 1 AMAÇ: VE Kapılarının (AND Gates) çalısma prensibinin kavranması. Çıkıs olarak led kullanılacaktır. Kullanılacak devre elemanları: Anahtarlar (switches), 100 ohm ve 1k lık dirençler, 7408 entegre

Detaylı

WiFi RS232 Converter Sayfa 1 / 12. WiFi RS232 Converter. Teknik Döküman

WiFi RS232 Converter Sayfa 1 / 12. WiFi RS232 Converter. Teknik Döküman WiFi RS232 Converter Sayfa 1 / 12 WiFi RS232 Converter Teknik Döküman WiFi RS232 Converter Sayfa 2 / 12 1. ÖZELLĐKLER 60.20mm x 40.0mm devre boyutları (5-15)VDC giriş gerilimi Giriş ve çalışma gerilimini

Detaylı

Şekil1. Geri besleme eleman türleri

Şekil1. Geri besleme eleman türleri HIZ / KONUM GERİBESLEME ELEMANLARI Geribesleme elemanları bir servo sistemin, hızını, motor milinin bulunduğu konumu ve yükün bulunduğu konumu ölçmek ve belirlemek için kullanılır. Uygulamalarda kullanılan

Detaylı

GENEL KULLANIM İÇİN SABİT AKIM LED SÜRÜCÜLERİ. Uygulama Notları ACG-D350/500/700/1000 UYGULAMA NOTLARI. 1. LED adedi

GENEL KULLANIM İÇİN SABİT AKIM LED SÜRÜCÜLERİ. Uygulama Notları ACG-D350/500/700/1000 UYGULAMA NOTLARI. 1. LED adedi GENEL KULLANIM İÇİN SABİT AKIM LED SÜRÜCÜLERİ Uygulama Notları ACG D-Serisi sürücü devreleri düşük voltajla LEDleri sabit bir akımda çalıştırmak için ideal bir çözüm sunar. LEDlerin düşük voltajla çalıştığı,

Detaylı

OTOMATİK KONTROL 18.10.2015

OTOMATİK KONTROL 18.10.2015 18.10.2015 OTOMATİK KONTROL Giriş, Motivasyon, Tarihi gelişim - Tanım ve kavramlar, Lineer Sistemler, Geri Besleme Kavramı, Sistem Modellenmesi, Transfer Fonksiyonları - Durum Değişkenleri Modelleri Elektriksel

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Tanıtım Gösterisi 1 İçerik 1. Üniversitemiz 2. Bilgisayar Mühendisliği 3. Bölümümüz 4. Son Sözler 2 Üniversitemiz 3 1. Teknoloji Enstitüsü

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 2. KLAVYE RB0... 19 3. KLAVYE RBHIGH... 27 4. 4 DİSPLAY... 31

İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 2. KLAVYE RB0... 19 3. KLAVYE RBHIGH... 27 4. 4 DİSPLAY... 31 İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 Satır ve Sütunlar...11 Devre Şeması...14 Program...15 PIC 16F84 ile 4x4 klavye tasarımını gösterir. PORTA ya bağlı 4 adet LED ile tuş bilgisi gözlenir. Kendiniz Uygulayınız...18

Detaylı

TANSİYON HASTALARINA YÖNELİK MOBİL UYGULAMA. Hande Başak YILMAZ. Danışman : Prof.Dr. Ömer Nezih GEREK

TANSİYON HASTALARINA YÖNELİK MOBİL UYGULAMA. Hande Başak YILMAZ. Danışman : Prof.Dr. Ömer Nezih GEREK TANSİYON HASTALARINA YÖNELİK MOBİL UYGULAMA Hande Başak YILMAZ Danışman : Prof.Dr. Ömer Nezih GEREK Elektrik-Elektronik Mühendisliği Sağlık problemleri, tüm zamanların en önemli sorunlarındandır. Günümüzde

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 KONDANSATÖRLER VE BOBİNLER Doç. Dr. İbrahim YÜCEDAĞ Arş. Gör. M.

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI RÜZGAR ENERJİSİ SİSTEMLERİ Eğitim Merkezi Projesi Konu Başlıkları Enerjide değişim Enerji sistemleri mühendisliği Rüzgar enerjisi Rüzgar enerjisi eğitim müfredatı Eğitim

Detaylı

TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ

TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ TOBB EKONOMİ VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FİZ 102 FİZİK LABORATUARI II FİZİK LABORATUARI II CİHAZLARI TANITIM DOSYASI Hazırlayan : ERDEM İNANÇ BUDAK BİYOMEDİKAL MÜHENDİSİ Mühendislik

Detaylı

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri MOTOR KORUMA RÖLELERİ Motorlar herhangi bir nedenle normal değerlerinin üzerinde akım çektiğinde sargılarının ve devre elemanlarının zarar görmemesi için en kısa sürede enerjilerinin kesilmesi gerekir.

Detaylı

ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ

ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ ELEKTRONİK DEVRE TASARIM LABORATUARI-I MOSFET YARI İLETKEN DEVRE ELEMANININ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ Yrd. Doç. Dr. Özhan ÖZKAN MOSFET: Metal-Oksit Yarıiletken Alan Etkili Transistor (Geçidi Yalıtılmış

Detaylı

Elektrik Motorları ve Sürücüleri

Elektrik Motorları ve Sürücüleri Elektrik Motorları ve Sürücüleri Genel Kavramlar Motor sarımı görüntüleri Sağ el kuralı bobine uygulanırsa: 4 parmak akım yönünü Başparmak N kutbunu gösterir N ve S kutbunun oluşumu Manyetik alan yönü

Detaylı

Yumuşak Yolvericiler. Kalkış için kontrollü yol verme fonksiyonları. Duruş için özellikle pompa uygulamalarına yönelik yumuşak duruş fonksiyonları

Yumuşak Yolvericiler. Kalkış için kontrollü yol verme fonksiyonları. Duruş için özellikle pompa uygulamalarına yönelik yumuşak duruş fonksiyonları Yumuşak Yolvericiler Vektör kontrollü AKdem dijital yumuşak yol vericisi, 6-tristör kontrollü olup, 3 fazlı sincap kafesli motorlarda yumuşak kalkış ve duruş prosesleri için tasarlanmıştır. Vektör kontrol,

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ. Proje Adı Proje No

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ. Proje Adı Proje No YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNE FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ DERSİ Proje Adı Proje No Işık İzleyen Araba Projesi Proje No 2 Proje Raporu Adı, Soyadı, Öğrenci

Detaylı

3. Bölüm: Asenkron Motorlar. Doç. Dr. Ersan KABALCI

3. Bölüm: Asenkron Motorlar. Doç. Dr. Ersan KABALCI 3. Bölüm: Asenkron Motorlar Doç. Dr. Ersan KABALCI 1 3.1. Asenkron Makinelere Giriş Düşük ve orta güç aralığında günümüzde en yaygın kullanılan motor tipidir. Yapısal olarak çeşitli çalışma koşullarında

Detaylı

DENEY 6-3 Ortak Kollektörlü Yükselteç

DENEY 6-3 Ortak Kollektörlü Yükselteç Deney 10 DENEY 6-3 Ortak Kollektörlü Yükselteç DENEYİN AMACI 1. Ortak kollektörlü (CC) yükseltecin çalışma prensibini anlamak. 2. Ortak kollektörlü yükseltecin karakteristiklerini ölçmek. GENEL BİLGİLER

Detaylı

DENEY 3 HAVALI KONUM KONTROL SİSTEMİ DENEY FÖYÜ

DENEY 3 HAVALI KONUM KONTROL SİSTEMİ DENEY FÖYÜ DENEY 3 HAVALI KONUM KONTROL SİSTEMİ DENEY FÖYÜ 1. Deneyin Amacı Bu deneyde, bir fiziksel sistem verildiğinde, bu sistemi kontrol etmek için temelde hangi adımların izlenmesi gerektiğinin kavranması amaçlanmaktadır.

Detaylı

BSE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates And Logic Circuits)

BSE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates And Logic Circuits) SE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates nd Logic Circuits) Sakarya Üniversitesi Lojik Kapılar - maçlar Lojik kapıları ve lojik devreleri tanıtmak Temel işlemler olarak VE,

Detaylı

Merkezi Analog TV Notları 2015 V1

Merkezi Analog TV Notları 2015 V1 Merkezi Analog TV Notları 2015 V1 (SMATV) Analog sistemler Merkezi TV Sisteminin temelini oluşturur. Tüm toplu TV erişiminin uygulandığı yerlerde, eski-yeni bütün televizyonların ek cihaz/çevirici vb.

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ MEKATRONİĞİN TEMELLERİ Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Mekatronik Programı Yrd. Doç. Dr. İlker ÜNAL Vize %30 Dersin Koşulları Final %60 Ödev %10 Dersin Konuları Mekatronik Sistemler Birimler ve Ölçme

Detaylı

Michael Faraday 1831 Ampere ve Bio Savart Elektrik Mekanik Enerjiler arasýndaki ilişki Elektrik Magnetik Alan arasındaki ilişki

Michael Faraday 1831 Ampere ve Bio Savart Elektrik Mekanik Enerjiler arasýndaki ilişki Elektrik Magnetik Alan arasındaki ilişki ELEKTRİK MAKİNALARININ DÜNÜ BUGÜNÜ GELECEKTEKİ DURUMU Mekanik Enerji Michael Faraday 1831 Ampere ve Bio Savart Elektrik Mekanik Enerjiler arasýndaki ilişki Elektrik Magnetik Alan arasındaki ilişki Elektrik

Detaylı

İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü İnönü Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 00223 - Mantık Devreleri Tasarımı Laboratuar Föyleri Numara: Ad Soyad: Arş. Grv. Bilal ŞENOL Devre Kurma Alanı Arş. Grv. Bilal ŞENOL

Detaylı

DENEY 11 PUT-SCR Güç Kontrolü

DENEY 11 PUT-SCR Güç Kontrolü DENEY 11 PUT-SCR Güç Kontrolü DENEYİN AMACI 1. PUT-SCR güç kontrol devresinin çalışmasını öğrenmek. 2. Otomatik ışık kontrol devresinin yapımı ve ölçümü. GİRİŞ Önemli parametrelerinin programlanabilir

Detaylı

ASENKRON MAKİNELER. Asenkron Motorlara Giriş

ASENKRON MAKİNELER. Asenkron Motorlara Giriş ASENKRON MAKİNELER Asenkron Motorlara Giriş İndüksiyon motor yada asenkron motor (ASM), rotor için gerekli gücü komitatör yada bileziklerden ziyade elektromanyetik indüksiyon yoluyla aktaran AC motor tipidir.

Detaylı

PWM SİNYALİNİN DUTY CYCLE SÜRESİNİN %0 İLE %100 ARASINDA DEĞİŞİMİ İLE DC MOTORUN HASSAS KONTROLÜ ÖZET

PWM SİNYALİNİN DUTY CYCLE SÜRESİNİN %0 İLE %100 ARASINDA DEĞİŞİMİ İLE DC MOTORUN HASSAS KONTROLÜ ÖZET PWM SİNYALİNİN DUTY CYCLE SÜRESİNİN %0 İLE %100 ARASINDA DEĞİŞİMİ İLE DC MOTORUN HASSAS KONTROLÜ Oğuz YAZ 1, Ozan KARAKULAK 2, Erman KÖYBAŞI 3, Sabri BİCAKCI 4, Can Candan 5, Davut AKDAŞ 6 1 oguzyaz@bau.edu.tr

Detaylı

DY-45 OSĐLOSKOP KĐTĐ. Kullanma Kılavuzu

DY-45 OSĐLOSKOP KĐTĐ. Kullanma Kılavuzu DY-45 OSĐLOSKOP KĐTĐ Kullanma Kılavuzu 01 Kasım 2010 Amatör elektronikle uğraşanlar için osiloskop pahalı bir test cihazıdır. Bu kitte amatör elektronikçilere hitap edecek basit ama kullanışlı bir yazılım

Detaylı

FUJI MICRO HIZLI DEVREYE ALMA KILAVUZU

FUJI MICRO HIZLI DEVREYE ALMA KILAVUZU FUJI MICRO HIZLI DEVREYE ALMA KILAVUZU KONTEK OTOMASYON A.Ş. BEYİT SOK. NO:27 YUKARI DUDULLU ÜMRANİYE / İSTANBUL 0216 466 47 00 (T) 0216 466 21 20 (F) www.kontekotomasyon.com.tr Sayfa 1 / 7 TUŞ FONKSİYONLARI

Detaylı

Soru 5) Türkiye'de şebeke geriliminin frekansı kaç Hertz dir? a) 50 b) 900 MHz c) 380 d) 220

Soru 5) Türkiye'de şebeke geriliminin frekansı kaç Hertz dir? a) 50 b) 900 MHz c) 380 d) 220 Soru 1) Aşağıdakilerden hangisi topraklama yöntemi a) nötr hattına doğrudan bağlama yapılması b) toprak altında kömür tozları içine kablolu bakır plaka yerleştirilmesi c) topraklama direnci düşük su veya

Detaylı

Eleco 2014 Elektrik Elektronik Bilgisayar ve Biyomedikal Mühendisliği Sempozyumu, 27 29 Kasım 2014, Bursa

Eleco 2014 Elektrik Elektronik Bilgisayar ve Biyomedikal Mühendisliği Sempozyumu, 27 29 Kasım 2014, Bursa Eleco 214 Elektrik Elektronik Bilgisayar ve Biyomedikal Mühendisliği Sempozyumu, 27 29 Kasım 214, Bursa Fırçasız, Dış Rotorlu Elektrikli Bisiklet Motoru Tasarımı, Üretimi Ve Deneysel Doğrulaması Design,

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ İLERİ SEVİYE TEKNİK ÖZELLİKLER

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ İLERİ SEVİYE TEKNİK ÖZELLİKLER YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ İLERİ SEVİYE TEKNİK ÖZELLİKLER Yenilenebilir enerji sistemleri eğitim seti temel olarak rüzgar türbini ve güneş panelleri ile elektrik üretimini uygulamalı eğitime taşımak

Detaylı

Temel Kavramlar-2. Aşağıda depolama aygıtlarının kapasitelerini inceleyebilirsiniz.

Temel Kavramlar-2. Aşağıda depolama aygıtlarının kapasitelerini inceleyebilirsiniz. Temel Kavramlar-2 Byte = 8 Bit in bir araya gelmesiyle oluşan bellektir. Bilgisayarın tanıdığı harf rakam ve özel karakterlerden her biri 1 byte lık yer kaplar. Yani her bir harfin 1 veya 0 dan oluşan

Detaylı

Doğru Akım Motorları

Doğru Akım Motorları 08.05.2012 Doğru Akım Motorları Yrd. Doç. Dr. Aytaç Gören İçerik Doğru Akım Elektrik Motorları Doğru Akım Motorlarının Kısımları ve Özellikleri Güç Hesabı Adım (Step) Motorlar Servo Motorlar Lineer Servo

Detaylı

PIC 16F877A ile DA MOTOR KONTROLLÜ ROBOT UYGULAMASI DC MOTOR CONTROLLED ROBOT APPLICATION WITH USING PIC 16F877A

PIC 16F877A ile DA MOTOR KONTROLLÜ ROBOT UYGULAMASI DC MOTOR CONTROLLED ROBOT APPLICATION WITH USING PIC 16F877A PIC 16F877A ile DA MOTOR KONTROLLÜ ROBOT UYGULAMASI DC MOTOR CONTROLLED ROBOT APPLICATION WITH USING PIC 16F877A Recep AYRANCI, ÇANKIRI KARATEKĐN ÜNĐVERSĐTESĐ, ÇANKIRI Bayram BEDER, ÇANKIRI KARATEKĐN ÜNĐVERSĐTESĐ,

Detaylı

Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı

Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı Sabit değerli pozitif gerilim regülatörleri basit bir şekilde iki adet direnç ilavesiyle ayarlanabilir gerilim kaynaklarına dönüştürülebilir.

Detaylı

Alternatif Akım Devre Analizi

Alternatif Akım Devre Analizi Alternatif Akım Devre Analizi Öğr.Gör. Emre ÖZER Alternatif Akımın Tanımı Zamaniçerisindeyönüveşiddeti belli bir düzen içerisinde (periyodik) değişen akıma alternatif akımdenir. En bilinen alternatif akım

Detaylı

BMT104 ELEKTRONİK DEVRELER DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI

BMT104 ELEKTRONİK DEVRELER DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT104 ELEKTRONİK DEVRELER DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI DENEY NO: 8 JFET TRANSİSTÖRLER VE KARAKTERİSTİKLERİ Laboratuvar Grup

Detaylı

PIC UYGULAMALARI. Öğr.Gör.Bülent Çobanoğlu

PIC UYGULAMALARI. Öğr.Gör.Bülent Çobanoğlu PIC UYGULAMALARI STEP MOTOR UYGULAMLARI Step motor Adım motorları (Step Motors), girişlerine uygulanan lojik sinyallere karşılık analog dönme hareketi yapan fırçasız, sabit mıknatıs kutuplu DC motorlardır.

Detaylı

Alıcı Devresi; Sinyali şu şekilde modüle ediyoruz;

Alıcı Devresi; Sinyali şu şekilde modüle ediyoruz; Bu e kitapta infrared iletişim protokolleri ile ilgili basit bir uygulamayı anlatmaya çalışacağım. Bunu yine bir mikrodenetleyici ile yapmamız gerekecek. Siz isterseniz 16f628a yı ya da ccp modülü olan

Detaylı