Almon Gecikme Modeli ile Domates Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Analizi: Türkiye Örneği

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Almon Gecikme Modeli ile Domates Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Analizi: Türkiye Örneği"

Transkript

1 TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES Almon Gecime Modeli ile Domaes Üreiminde Üreim-Fiya İlişisinin Analizi: Türiye Örneği a Şenol ÇELİK*, b Nusre ÖBAY a Bingöl Üniversiesi iraa Faülesi ooeni Bölümü Biyomeri ve Genei ABD, Bingöl, b Bingöl Üniversiesi iraa Faülesi Bahçe Biileri Bölümü, Bingöl *Sorumlu yazar: Geliş Tarihi: Düzelme Geliş Tarihi: Kabul Tarihi: Öze Bu çalışmada, yılları arasında domaes üreim ve fiya ilişisi gecimesi dağıılmış modellerden Almon yalaşımı ile analiz edilmişir. Almon modeli sonuçlarına göre; domaes üreimi geriye doğru en fazla beş yılın fiyaından eilenmişir. Diğer yandan, cari yıldai domaes fiyalarındai 1 TL li arış, üreimi.1 on arırıren, bir öncei dönemde fiyalardai 1 TL li arış üreimi.49 on, ii dönem öncei fiyalardai 1 TL li arış.5 on ve üç dönem öncei fiyalardai 1 TL li arış.3 on arırmışır. Anca, dör dönem öncei fiyalardai 1 TL li arış üreimi.16 on ve beş dönem öncei fiyalardai 1 TL li arış.86 on azalmaadır. Dolayısıyla domaes fiyalarının birinci, iinci ve üçüncü dönem gecimeli değerlerindei değişmeler üreim üzerinde poziif ei yapığı anca dördüncü ve beşinci dönem gecimeli değerlerindei değişmeler üreim üzerinde negaif ei yapığı oraya çımışır. Anahar elimeler: Domaes Üreimi, Domaes Fiyaı, Gecimesi Dağıılmış Model, Almon Modeli Analysis of Tomao Producion and Price Relaionship by Almon Approach: Turey Case Absrac In his sudy, omao producion and price relaionship beween he years were analyzed by Almon approach, one of he disribued lag models. According o Almon model resuls; omao producion is mosly influenced by he price bac up o five years. On he oher hand, increase of one Turish lira in he price of omaoes in curren year, previous year, wo years bac, and hree years bac increased he omao producion by.1,.49 and.5, and.3 ons respecively. On he oher hand, increase of one Turish lira in price of omaoes in four years bac and four years bac decreased he omao producion by.16 and.86 ons respecively. Therefore, i has been deermined ha changes in he delayed values of omao prices in he firs, second and hird periods had a posiive impac on producion, bu changes in he delayed values of omao prices in he fourh and fifh periods had a negaive effec on producion. Keywords: Tomaoes Producion, Tomaoes Price, Disribued Lag Model, Almon Model Giriş Domaes (Lycopersicon esculenum Mill) ropi bölgelerde ço yıllı, diğer bölgelerde ise e yıllı bir ülür biisi olup, dünyada en fazla üreilen ve üeilen sebze ürlerinden birisidir. Dünyada oplam ha alanda 161 milyon on domaes üreilmeedir (FAO, 13). Dünya domaes üreiminde Türiye 11 milyon on üreim değeri ile 4. sırada yer almaadır. Dünyada olduğu gibi ülemizde de domaes, üreim, üeim ve eonomidei değeri baımından sebzeler içerisinde il sırada yer almaadır (Şeil 1). Üle eonomisinde ço önemli bir yeri olan domaes, yeişirme yapılan bölgelerde çifçimizin önemli gelir aynalarından birisini oluşurmaadır. Üreim dönemi içinde domaesin düzenli, yüse verimli ve alieli ürün vermesi önemlidir (Özbahçe ve Padem, 7). Anca, bu her zaman mümün olmamaadır. Tarımsal üreim genel özelliği iibariyle doğa oşullarından olduça fazla eilenmeedir. Bu durumun doğal sonucu olara üreiciler, birço üründe olduğu gibi domaes üreim sürecinde de ris ve belirsizlilerle arşı arşıya almaadırlar. Özellile ilim oşullarındai olumsuzlular, hasalı ve zararlılar 7

2 ve fiya belirsizlileri üreimi olumsuz yönde eilemeedir (Erdal, 6). Türiye de arımsal üreimin birço üçü ölçeli işleme arafından yapılması nedeniyle üreicilerin bir araya gelere üreim miarını belirlemeleri, fiyaları endi lehlerine çevirmeleri ve bir sonrai yıl için üreim planı yapmaları çoğu zaman mümün olmamaadır. Bu durum arımsal ürün piyasalarında üreim miarı ve fiyalarda dalgalanmaların oraya çımasına neden olmaadır (Özgüven,1983). Dolayısıyla üreiciler bulunduları dönemin üreim ararlarını bir öncei dönemin ürün fiyalarından eilenere almaadırlar. Tarımsal ürünlerde bu yapısal özelli nedeniyle, üreim miarı-fiya ilişisi Gecimesi Dağıılmış Modeller yardımıyla incelenebilmeedir (Erdal, 6). Bu modellerden bir anesi de Almon modelidir. Almon, bilinmeyen paramerelerinin zamanla iinci veya üçüncü derece eğrisi şelinde değişiğini varsayara dağıılmış gecime modellerini ahmin eden bir modeldir. Bu model geçmiş dönemlerin eisini inceleme için ullanılır ve farlı derecelerden polinomlar olara düzenlenebilir. Türiye de Almon modeli ullanılara arımsal ürün fiya ilişisini inceleyen çalışmalar mevcuur. Dimen (6) arafından yapılan çalışmada döneminde üün üreimi ile fiyaı arasındai ilişi; Çeinaya (1) arafından yapılan çalışmada, -11 döneminde buğday üreimi ile buğday fiyaları arasındai ilişi; Doğan ve Gürler (13) arafından yapılan çalışmada uru soğan üreim ve fiya arasındai ilişi; Doğan ve ar. (14) arafından yürüülen ve yıllarını apsayan bir çalışmada ise Samsun ili çeli üreim-fiya ilişisinin incelenmesinde Almon modeli ullanılmışır. Bu çalışmada, domaes üreimi ve fiyaları arasındai ilişi bir gecimesi dağıılmış model olara düşünülmüş Almon modeli ile açılanması amaçlanmışır. Bildiğimiz adarıyla daha önce ülemizde domaese Almon modeli ullanılmamışır. Bunula birlie Erdal (6) arafından yürüülen bir çalışmada döneminde domaese üreim-fiya ilişisinin incelenmesinde Koyc modeli ullanılmışır. Şeil 1. Türiye de en ço yeişirilen sebze ürleri ve üreim miarları (TUİK, 13) Maeryal ve Yönem Domaes üreimi ve fiya ilişisini oraya oyma için Gecimesi Dağıılmış Almon Modeli ullanılmışır. Domaes üreimi bağımlı değişen, domaes fiyaı ise bağımsız değişen olara ele alınmışır. Bu çalışmada ullanılan veriler FAO (11 ve 1) ayılarından sağlanmışır. Domaes fiyaı, çifçinin eline geçen oralama aban fiyaır. Domaes üreim miarı ise on cinsindendir. Değişenlere ai veriler yıllıır ve yılları arasını apsamaadır ve TÜİK isaisii gösergelerden elde edilmişir. Gecimesi dağıılmış modeller, bağımsız değişenin sadece bugünü değerini değil, geçmiş yıllardai değerlerini de apsamaadır (İşyar, 1999). Almon modeli gecimesi dağıılmış diğer model olan Koyc modeli ile arşılaşırıldığında, Koyc modelinin paramereleri lar süreli azaldığı için, farlı olabilece diğer birço durumları göz ardı edilebilir. Almon modelinde lar önce arıp sonra azalabilir veya önce azalıp sonra arabilir (Cezayirli, 7). S. Almon (1965) arafından bu olasılıları apsayaca şeilde ve maemaie Weiersrass Teoremi yardımıyla, model gelişirmişir. Modelde değerleri i nin (gecimenin) belli bir derecedei fonsiyonu olara ifade edilmeedir. Genel olara Y=α +βx +β1x -1 +βx βx - + (1) biçiminde ifade edilen sonlu gecimesi dağıılmış model Y=α + β X + i -i () olara yazılabilir (Amemiya, 1985). Ço erimli gecime modeli, m i i i i 1 m β a a + a a (3) biçiminde bir polinomdur. Almon modelinin iinci derecede bir polinom olduğu durumu ele alındığında, Eşili (3), Eşili () de yerine onursa Y=α + a X + a ix a i X -i 1 -i -i veya (4) i i 1 -i Y=α + a a + a X + ε (5) 8

3 = ix 1 yapılara elde edilir. Burada, -i ve = i X-i 1 1 -i, = X ısalmaları Y=α +a +a +a +ε (6) biçimindei denleme ulaşılır. Almon modelinin uygulanması için gecime uzunluğunun () ve çoerimlinin derecesinin (m) espi edilmesi gereir (Gujarai, 1). Kısaca polinom derecesi m= ve gecime sayısı =5 olduğunda ler aşağıdai gibidir. 5 = X = X X X X X X -i = ix = X X + 3X + 4X + 5X 1 -i i = i X = X 4X + 9X +16X + 5X Oluşurulan bu modellerden ana modele dönüşüm yapıldığında Eşili (6) da verilen denlem elde edilir. Polinom derecesi, her büülme (masimum veya minimum noaları) sayısından en az bir fazladır. Büülme noaları önceden bilinemez, nın ve i nin belirlenmesi büyü ölçüde özneldir. Bu yüzden nın ve m nin belirlenmesi araşırmacının öngörüsüne almışır (Aın, ). Modeldei uygun gecime için AIC (Aaie Bilgi Krieri) ve SBC (Schwarz Bayesian Krieri) ullanılır. Aaie Bilgi Krieri (AIC); AIC = Tlnσ + n SBC (Schwarz Bayesian Krieri); SBC = Tlnσ + nln(t) biçiminde ifade edilir (Cooray, 8). Burada; T = Kullanılabilir gözlem sayısı, n = Tahmin edilen paramere sayısı, En üçü AIC veya SBC değerini veren model en uygun model olara seçilir (Kular, ). Bu rierlerin dışında gecime uzunluğunun belirlenmesine ilişin farlı yönemler de vardır. Bu yönemler, masimum gecime uzunluğu bilindiği zaman gecime uzunluğunun ahmini (Judge, 1988; Thomas, 1997; Genceli, 1) ve gecime uzunluğunun çapraz orelasyon fonsiyonu yardımı ile ahminidir (Lardaro, 1993). Gecimesi dağıılmış modeller modele özgü ahmini en üçü areler (EKK) yönemi ile yapılır (Al 194; Tinbergen 1949; Tarı 5). 14 Domaes üreim miarı (on) Yıllar Şeil. Türiye de yıllara göre domaes üreimi (on) 9

4 1 1 Domaes fiyaı (TL) Yıllar Şeil 3. Türiye de yıllara göre domaes fiyaları 6 İhraca değeri (1 $) Yıllar Şeil 4. Domaes ihraca miarı (on) ve ihraca değerleri (1 dolar) Sonuçlar ve Tarışma Türiye nin domaes üreimi incelendiğinde, devamlı arış veya azalış göseren değil, hem aran hem da azalan olma üzere inişli çıışlı bir üreim gerçeleşmişir (Şeil ). Domaes aban fiyalarında ise 7 yılına adar devamlı bir arış görülmeedir (Şeil 3). 8 yılında bir öncei yıla göre domaes fiyalarında ço üçü bir düşüş görülmüşür. 1 yılına adar armaya devam eden domaes fiyaları döneminde arışlı azalışlı bir durum gösermişir. Şeil 4 dei ihraca değerleri incelendiğinde yılları arasını apsayan dönemdei en yüse ihraca değeri 1 yılında gerçeleşmişir. Domaes üreim-fiya ilişisinin, gecimesi dağıılmış modellere uygun olup olmadığını belirleme için, değişenler arasındai ilişinin orelasyon asayısı.955 olara hesaplanmışır ve olduça yüse bir değerdir. Almon modelinin oluşurulabilmesi için incelenen verilerden domaes fiyaının gecimeli değerinin bilinmesi gereir. Modelde gecime uzunluğunun belirlenmesi için Schwarz gecime uzunluğu rieri (Schwarz 1978) ullanılmışır. Bu nedenle büyü bir q (gecime uzunluğu) değeriyle dağıılmış gecimenin şeli onusunda hiçbir sınırlama oymadan, bu süre ısalıldığında modelin önemli bir bozulmaya uğrayıp uğramadığı araşırılır (Davidson ve MacKinnon, 1993). Çizelge 1 de görüldüğü gibi en düşü Schwarz Ölçüü değeri olan 5 gecime uzunluğudur. O halde domaes fiyalarının domaes üreimine olan eisi 5 yıldan sonra sıfıra yalaşmaadır. Belirlenen gecime uzunluğuna 1

5 göre incelenen dönemde domaes üreimi ile fiyaı arasındai ilişi en üçü areler yönemi (EKK) ullanılara Çizelge de verilmişir ve Eşili (7) dei gibi ahmin edilmişir. Dimen (6) in üün üreim-fiya ilişisi 3 gecime, Erdal (6) ın domaes üreim-fiya ilişisi 3 gecime, Doğan ve Gürler (13) in çalışmalarında uru soğan üreim miarı ile fiyaı arasındai ilişi 7 gecime uzunluğuna göre gecimesi dağıılmış Almon modeli ile incelenmişir. Q (7) Çizelge 1. Schwarz Bayesci Ölçüüne Göre Gecime Uzunluğu Değerleri Gecime Schwarz Ölçüü Değeri uzunluğu = 6.74 = = = = = = Çizelge de, modeldei asayıların işareleri incelendiğinde, isaisiğinin 1 ve 3 gecimeli değerleri için anlamlı olduğu görülmeedir (P<.1 ve P<.5), sadece 1 dönem öncei fiya () değerinin, domaes üreim miarını poziif yönde eilediği görülmeedir. Fiyalar da (1 öncei dönemde) 1 birim arığında, üreim miarı armaa, 1 de ( öncei dönemde) 1 birim arığında.91 azalmaa ve de (3 öncei dönemde) 1 birim arığında ise üreim miarı.1 azalmaadır. Çizelge. Almon modeli ile domaes üreimi ve fiya ilişisinin ahmini Değişen Kasayı Sd. Haa -isaisiği P C Modelde 1 değişeninin anlamsız olduğu diğer değişenlerin ise anlamlı olduğu görülmeedir. Bir başa deyişle, 1 dışındai diğer değişenler, bağımlı değişeni açılamaa anlamlıdırlar. Modelin F esi olup isaisi olara anlamlıdır (P<.1). Belirlili asayısı R =.91 bulunmuşur. Domaes üreiminde meydana gelen değişmelerin % 91. si cari ve gecimeli domaes fiyaları arafından açılanmaadır. Dimen (6) in üün üreimifiya ilişisi çalışmasında R =.87, Doğan ve Gürler (13) in uru soğan üreim-fiya ilişisi araşırmasında R =.85 bulunmuşur. Durbin- Wason d isaisiği d=1.888 bulunmuşur. Bu durumda model ooorelasyon içermemeedir. Bu bilgilerden sonra Almon modeli Eşili (8) de olduğu gibi yazılır. Araşırmada ullanılan Almon modeli genel ifadesi Q P P P n (8) şelindedir. Oluşurulan Almon Modelinde; Q : Domaes üreim miarı (on), P : Domaes fiyaı (TL/g). Almon modeli Eşili (9) da olduğu gibi yazılabilir. Q P P.5174 P.398 P P.8593 P 4 5 (9) Elde edilen modele ilişin sonuçlar Çizelge 3 e verilmişir. Çizelge 3. Domaes için Gecimesi Dağıılmış Model Sonuçları i Kasayı Sd. Haa -isaisiği P P(1) P() P(3) P(4) P(5) Çizelge 3 incelendiğinde, oluşurulan modelde ullanılan gecime sayısı 5 ve gözlem sayısı n= dir. Modelde asayıların işareleri incelendiğinde, döneminde domaes fiyaı 1 birim arınca domaes üreimi.196 birim armaa, P(1) de 1 birim arınca birim armaa, P() de 1 birim arınca.5174 birim armaa, P(3) de 1 birim arınca.398 birim armaa, P(4) de 1 birim arınca.1559 birim azalmaa ve P(5) de 1 birim arınca.8593 birim azalmaadır. 1.,. ve 3. dönem öncei domaes fiyaları domaes üreimini poziif yönde eilerden, 4. ve 5. dönem öncei domaes fiyaları domaes üreimini negaif yönde eilemeedir. Böylece üreimin fiyalardan eilendiği açıça görülmeedir. Sonuç olara bu araşırmada, domaes üreim miarı ile fiyalar arasındai eileşim gecimesi dağıılmış modellerden Almon modeli ile açılanmışır. Domaes üreimi bağımlı değişen, fiyalar ise bağımsız değişen olara incelenmişir. Çalışma, dönemini içermeedir. İncelenen dönemde domaes üreim miarı ile fiyalar arasında % 91. değerinde yüse bir 11

6 orelasyon bulunmuşur. Bu ilişi, domaes üreim miarı fiya ilişisini açılamada Almon modeline uygun bir ürün olduğu anlamındadır. Schwarz Bayesci Ölçüü (SBC) yardımıyla gecime uzunluğu belirlenere model oluşurulmuşur. En üçü SBC değerine sahip masimum gecime olan 5 değeri domaesin en fazla 5 yıl öncei fiyalardan eilendiği belirlenmişir. Almon modeli sonuçlarına göre, domaesin geçmiş 3 yıldai fiyalardan poziif olara eilendiği, 4. ve 5. yıldai fiyalardan ise negaif olara eilendiği görülmüşür. Sonuç olara, serbes piyasa şarlarında oluşan domaes fiyalarının, üreim miarını belirlemede eisinin ço yüse olduğu görülmeedir. Domaes fiyaları, serbes piyasa şarlarında bir öncei yılın fiyalarına, üreim miarına ve diğer faörlere bağlıdır. Dünya sıralamasında 4. durumda bulunan Türiye de üreilen domaes, ülemizin dünya pazarındai yeri incelendiğinde üreim planlaması ve fiya isirarı açısından önem verilmesi gereen bir ürün olara değerlendirilmelidir. Kaynalar Aın, F.,. Eonomeri, Ein Kiabevi, Bursa, 74 s. Almon, S The Disribued Lag Beween Capial Appropriaions and Expendiures. Economerica, 33(1): Al, F., 194. Disribued Lags, Economerica, 1: Doğan, H. G., Gürler,. 13. Gecimesi Dağıılmış Eonomeri Modelin Seçilmiş Bir Tarım Ürünü Üzerine Uygulanması (Kuru Soğanda Almon Modeli Örneği). Aademi Baış Dergisi, 39. İisa ve Girişimcili Üniversiesi, Tür Dünyası Kırgız Tür Sosyal Bilimler Ensiüsü, Celalaba Kırgızisan. Erdal, G., 6. Tarımsal Ürünlerde Üreim-Fiya İlişisinin Koyc Yalaşımı ile Analizi (Domaes Örneği), Gaziosmanpaşa Üniversiesi, iraa Faülesi Dergisi, 3: FAO, 13. Saisical daabase of food and agriculure organizaion of he Unied Naions, hp://faosa3.fao.org/download/q/qc/e (Erişim arihi: ). Genceli, M., 1. Eonomeri ve İsaisi ileleri. Filiz Kiabevi, İsanbul, 77 s. Gujarai, D. N., 1. Temel Eonomeri (Çevirenler: Ümi Şenesen, Gülay Günlü Şenesen). Lieraür Yayınları No:33, İsanbul. İşyar, Y., Eonomeri Modeller. Uludağ Üniversiesi Güçlendirme Vafı Yayınları, Yayın No: 141, Bursa. Amemiya, T., Advanced Economerics, Harvard Universiy Pres, Cambridge. Cooray, T. M. J. A., 8. Applied Time Series Analysis of Forecasing. Narosa Publishing House Pv. Ld. Cezayirli, M. A., 7. Gecimesi Dağıılmış Modeller (Türiye Örneği), Gaziosmanpaşa Üniversiesi, Sosyal Bilimler Ensiüsü Yüse Lisans Tezi, Toa. Çeinaya, Ş., 1. Türiye nin Son On Yıllı Buğday Üreimdei Miar-Fiya İlişisinin Eonomeri Analizi: Koyc Almon Teniği. İnsan ve Toplum Bilimleri Araşırmaları Dergisi, 1(4): Davidson, R., MacKinnon J.G., Esimaion and ference in Economerics. Oxford Universiy Pres, New Yor: Dimen, N., 6. Koyc-Almon Yalaşımı İle Tüün Üreimi ve Fiya İlişisi. Çuurova Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi, 15(): Doğan, H.G., Gürler, A.., Ayyıldız, B., 14. Üreim Fiya İlişisinde Almon Polinomial Teniği Yalaşımı (Samsun İli Çeli Örneği). Gaziosmanpaşa Üniversiesi iraa Faülesi Dergisi, 31 (3): Judge, G. G., Hill, R. C., Griffihs, W. E., Lüepohl, H., Lee, T. C., Inroducion o The Theory and Pracice of Economerics, nd ediion, John Wiley, New Yor, 14 p. Kular, A.,. Eonomeri aman Serileri, Gazi Yayınları, Anara. Lardaro, L., Applied Economerics, Harper Collins, New Yor. Özbahçe, A., Padem, H., 7. Üsün verim veenoloji özellilere sahip bazı salçalı domaes çeşilerinin Ispara oşullarına uygunluğunun belirlenmesi. Süleyman Demirel Üniversiesi, Fen Bilimleri Ensiüsü Dergisi, 11(): Özgüven, A., Tarım Eonomisi ve Poliiası, Filiz Kiabevi, İsanbul, s Schwarz, G., Esimaing he Dimension of a Model. The Annals of Saisics, 5(): Tarı, R., 5. Eonomeri, Gözden Geçirilmiş ve Genişleilmiş 3. Bası. Kocaeli Üniversiesi Yayınları, Yayın No:17, Kocaeli. Tinbergen, J., Long-Term Foreign Trade Elasiciies. Macroeconomica, c1, p Thomas, R. L., Modern Economerics and Inroducion, Addision-Wesley, Cambridge. 1

7 TÜİK, 11. Tarım İsaisileri Özei 1, Türiye İsaisi Kurumu Mabaası, Yayın No: 3878, Anara. TÜİK, 13a. İsaisi Gösergeler Türiye İsaisi Kurumu Mabaası, Yayın No: 413, Anara. TÜİK, 13b. Türiye İsaisi Kurumu. Biisel Üreim İsaisileri, Sebzeler. hp://uiapp.ui.gov.r/biiselapp/biis el.zul (Erişim arihi: ). 13

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi

Türkiye nin Kabuklu Fındık Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES www.urkjans.com Türkiye nin Kabuklu Fındık Üreiminde Üreim-Fiya İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi Şenol ÇELİK*

Detaylı

141 Araştırma Makalesi. Türkiye de Karpuz Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Almon Gecikme Modeli ile İncelenmesi

141 Araştırma Makalesi. Türkiye de Karpuz Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Almon Gecikme Modeli ile İncelenmesi KSÜ Doğa Bil. Derg., 9(), 4-46, 6 KSU J. Nat. Sci., 9(), 4-46, 6 4 Araştırma Maalesi Türiye de Karpuz Üretiminde Üretim-Fiyat İlişisinin Almon Gecime Modeli ile İncelenmesi Nusret ÖBAY *, Şenol ÇELİK Bingöl

Detaylı

Şenol ÇELĐK ANALYSĐS OF SHĐP MĐLK PRODUCTĐON AND PRĐCE RELATĐONSHĐP BY KOYCK AND ALMON MODELS: A TURKEY CASE

Şenol ÇELĐK ANALYSĐS OF SHĐP MĐLK PRODUCTĐON AND PRĐCE RELATĐONSHĐP BY KOYCK AND ALMON MODELS: A TURKEY CASE Sayı: 5 Temmuz Ağusos 5 ISSN:694-58X Đisa ve Girişimcili Üniversiesi, Tür Dünyası Kırgız Tür Sosyal Bilimler Ensiüsü, Celalaba KIRGIZĐSTAN hp://www.aademibais.org KOYCK VE ALMON GECĐKME MODELĐ ĐLE KOYUN

Detaylı

Koyck Modeliyle Türkiye de Buğday Üretimi ve Fiyatı İlişkisinin Analizi

Koyck Modeliyle Türkiye de Buğday Üretimi ve Fiyatı İlişkisinin Analizi TARIM BİLİMLERİ DERGİSİ 26, 12 (4) 333-339 ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ Koyc Modeliyle Türiye de Buğday Üreimi ve Fiyaı İlişisinin Analizi Ahme ÖZÇELİK 1 Osman Oran ÖZER 1 Geliş Tarihi: 8.6.26

Detaylı

Faiz Oranı, Getiri Farkı ve Ekonomik Büyüme: Türkiye Örneği (1990-2006)

Faiz Oranı, Getiri Farkı ve Ekonomik Büyüme: Türkiye Örneği (1990-2006) Doz Eylül Üniversiesi İisadi ve İdari Bilimler Faülesi Dergisi, Cil:4, Sayı:1, Yıl:009, ss.43-58. Faiz Oranı, Geiri Farı ve Eonomi Büyüme: Türiye Örneği (1990-006) Rahmi YAMAK 1 Ban TANRIÖVER Alınma Tarihi:

Detaylı

EXPORT-FOREIGN DIRECT INVESTMENT RELATIONSHIP IN TURKISH ECONOMY:A TIME SERIES ANALYSIS. Abstract. Özet

EXPORT-FOREIGN DIRECT INVESTMENT RELATIONSHIP IN TURKISH ECONOMY:A TIME SERIES ANALYSIS. Abstract. Özet Eonomi ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Bahar 6, Cil:3, Yıl:, Sayı:1, 3:117-16 TÜRK EKONOMİSİNDE İHRACAT VE DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM İLİŞKİSİ: BİR ZAMAN SERİSİ ANALİZİ Mura KARAGÖZ İnönü Üniversiesi, İİBF,

Detaylı

Almon Gecikme Modeli ile Kuru Soğan Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Analizi: Amasya İli Örneği

Almon Gecikme Modeli ile Kuru Soğan Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Analizi: Amasya İli Örneği TÜRK TARIM ve DOĞA BİLİMLERİ DERGİSİ www.turkjans.com TURKISH JOURNAL of AGRICULTURAL and NATURAL SCIENCES Almon Gecikme Modeli ile Kuru Soğan Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin Analizi: Amasya İli Örneği

Detaylı

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ

KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ KONYA İLİ SICAKLIK VERİLERİNİN ÇİFTDOĞRUSAL ZAMAN SERİSİ MODELİ İLE MODELLENMESİ İsmail KINACI 1, Aşır GENÇ 1, Galip OTURANÇ, Aydın KURNAZ, Şefik BİLİR 3 1 Selçuk Üniversiesi, Fen-Edebiya Fakülesi İsaisik

Detaylı

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu

Türkiye de Kırmızı Et Üretiminin Box-Jenkins Yöntemiyle Modellenmesi ve Üretim Projeksiyonu Hayvansal Üreim 53(): 3-39, 01 Araşırma Türkiye de Kırmızı E Üreiminin Box-Jenkins Yönemiyle Modellenmesi ve Üreim Projeksiyonu Şenol Çelik Ankara Üniversiesi Fen Bilimleri Ensiüsü Zooekni Anabilim Dalı

Detaylı

Türkiye de Büyükbaş Hayvan Sayıları ve Nüfus Arasındaki Nedensellik İlişkisi. Şenol Çelik

Türkiye de Büyükbaş Hayvan Sayıları ve Nüfus Arasındaki Nedensellik İlişkisi. Şenol Çelik Adıyaman Üniversiesi Fen Bilimleri Dergisi 5 (1) (2015) 80-93 Türkiye de Büyükbaş Hayvan Sayıları ve Nüfus Arasındaki Nedensellik İlişkisi Şenol Çelik Bingöl Üniversiesi Ziraa Fakülesi Zooekni Bölümü,

Detaylı

Türkiye de bal üretiminin zaman serileri ile modellenmesi. Modelling of honey production by using time series in Turkey

Türkiye de bal üretiminin zaman serileri ile modellenmesi. Modelling of honey production by using time series in Turkey SAÜ Fen Bil Der 19. Cil, 3. Sayı, s. 377-38, 015 Türkiye de bal üreiminin zaman serileri ile modellenmesi Şenol Çelik * ÖZ 7.03.015 Geliş/Received, 3.06.015 Kabul/Acceped Bu çalışmada, Türkiye de 1950-014

Detaylı

, t anındaki birey sayısı (popülâsyon büyüklüğü) olmak üzere,

, t anındaki birey sayısı (popülâsyon büyüklüğü) olmak üzere, Kaosu Kaosan Kuraralım ve Rasgeleliğin Haını Verelim Kaos sözcüğü ile ilgili Tür Dil Kurumu web sayfasındai Güncel Türçe Sözlü e yazılı olanlar: aos (isim, a os, Fransızca). Evrenin düzene girmeden öncei

Detaylı

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI

BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI BİRİM KÖK TESTLERİNDE YAPISAL KIRILMA ZAMANININ İÇSEL OLARAK BELİRLENMESİ PROBLEMİ: ALTERNATİF YAKLAŞIMLARIN PERFORMANSLARI Arş. Gör. Furkan EMİRMAHMUTOĞLU Yrd. Doç. Dr. Nezir KÖSE Arş. Gör. Yeliz YALÇIN

Detaylı

Alternatif Piyasa Oynaklıklarında Meydana Gelen Kırılmaların ICSS Algoritmasıyla Belirlenmesi ve Süregenliğe Etkileri: Türkiye ve Londra Örneği

Alternatif Piyasa Oynaklıklarında Meydana Gelen Kırılmaların ICSS Algoritmasıyla Belirlenmesi ve Süregenliğe Etkileri: Türkiye ve Londra Örneği Yrd. Doç. Dr. Erhan Demireli Alernaif Piyasa Oynalılarında Meydana Gelen Kırılmaların ICSS Algorimasıyla Belirlenmesi ve Süregenliğe Eileri: Türiye ve Londra Örneği Arş. Gör. Erdos Torun Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ

TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cil 3, Sayı 6, 2007, ss. 8 88. TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME VE DÖVİZ KURU CARİ AÇIK ÜZERİNDE ETKİLİ MİDİR? BİR NEDENSELLİK ANALİZİ Arş.Gör. Erman ERBAYKAL Balıkesir Üniversiesi

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI Türkiye Cumhuriye Merkez Bankası Sayı: 2010-8 / 24 Mayıs 2010 EKONOMİ NOTLARI TCMB Faiz Kararlarının Piyasa Faizleri Ve Hisse Senedi Piyasaları Üzerine Ekisi Mura Duran Refe Gürkaynak Pınar Özlü Deren

Detaylı

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ PETROL FİYATLARININ BORSA İSTANBUL SANAYİ FİYAT ENDEKSİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Yrd.Doç.Dr. Cüney KILIÇ Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Biga İ.İ.B.F., İkisa Bölümü Yrd.Doç.Dr. Yılmaz BAYAR Karabük Üniversiesi

Detaylı

NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüneyt AKAR (*)

NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüneyt AKAR (*) NET YABANCI İŞLEM HACMİ İLE HİSSE SENEDİ GETİRİLERİ ARASINDA UZUN DÖNEMLİ İLİŞKİ VAR MIDIR? Cüney AKAR (*) Öze: Bu çalışmada ne yabancı işlem hacmiyle hisse senedi geirileri arasında uzun dönemli bir ilişkinin

Detaylı

Fındık Arz Fonksiyonu Tahmin Modeli: Türkiye Üzerine Ekonometrik Bir Uygulama

Fındık Arz Fonksiyonu Tahmin Modeli: Türkiye Üzerine Ekonometrik Bir Uygulama Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi TARGİD Özel Sayı 79-88 2016 DOI: 10.17100/nevbiltek.01203 URL: http://dx.doi.org/10.17100/nevbiltek.01203 Fındık Arz Fonksiyonu Tahmin Modeli: Türkiye Üzerine Ekonometrik

Detaylı

Mevsimsel Kointegrasyon Analizi: Güney Afrika Örneği. Seasonal Cointegration Analysis: Example of South Africa

Mevsimsel Kointegrasyon Analizi: Güney Afrika Örneği. Seasonal Cointegration Analysis: Example of South Africa Gazi Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Vol/Cil 3, No/Sayı 6, 216 Mevsimsel Koinegrasyon Analizi Güney Afrika Örneği Jeanine NDIHOKUBWAYO Yılmaz AKDİ Öze Bu çalışmada 1991-2134 dönemi Güney Afrika ekonomik

Detaylı

TÜRKİYE DE YAŞAM BEKLENTİSİ EĞİTİM SÜRESİ İLİŞKİSİ: MVAR MODELİ İLE BİR ANALİZ Seyfettin Erdoğan 1

TÜRKİYE DE YAŞAM BEKLENTİSİ EĞİTİM SÜRESİ İLİŞKİSİ: MVAR MODELİ İLE BİR ANALİZ Seyfettin Erdoğan 1 The Journal of Knowledge Economy & Knowledge Managemen 008, Volume III Fall TÜRKİYE DE YŞM EKLENTİSİ EĞİTİM SÜRESİ İLİŞKİSİ: MVR MODELİ İLE İR NLİZ Seyfein Erdoğan ÖZET Hilal ozur Eğiim harcamaları, beşeri

Detaylı

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region

A Study on the Estimation of Supply Response of Cotton in Cukurova Region MPRA Munich Personal RePEc Archive A Sudy on he Esimaion of Suly Resonse of Coon in Cukurova Region Erkan Akas Faculy of Economics & Admin.Sciences a BIGA 2006 Online a h://mra.ub.uni-muenchen.de/8648/

Detaylı

The Interaction between Production and Prices for Dry Onion

The Interaction between Production and Prices for Dry Onion GOÜ. Ziraat Fakültesi Dergisi, 2008, 25 (1), 33-39 Kuru Soğanda Üretim - Fiyat Etkileşimi Gülistan Erdal 1 Hilmi Erdal 2 1- Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi Bölümü, 60240,

Detaylı

İdeal Sınıf Mekanının Yapay Sinir Ağı Modeli İle Belirlenmesi

İdeal Sınıf Mekanının Yapay Sinir Ağı Modeli İle Belirlenmesi 6 h Inernaional Advanced Technologies Symposium (IATS ), 6-8 May 20, Elazığ, Turey İdeal Sınıf Meanının Yapay Sinir Ağı Modeli İle Belirlenmesi H. D. Arslan, M. Ceylan 2, K. Çınar, P. Dinç 3 Selçu Üniversiesi,

Detaylı

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ

AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ DERGİSİ,, 15(),71-79 AYÇİÇEK VE SOYA YAĞI İTHALAT TALEBİNİN ANALİZİ Selim Adem HATIRLI Vecdi DEMİRCAN Ali Rıza AKTAŞ Süleyman Demirel Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım

Detaylı

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik:

Hisse Senedi Fiyatlarıyla Yabancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Hisse Senedi Fiyalarıyla abancı İşlem Hacmi Arasında Nedensellik: Toda-amamoo aklaşımı Dr. Cüney AKAR Balıkesir Üniversiesi, Bandırma İİBF. Öze Bu çalışmada İsanbul Menkul Kıymeler Borsasında (İMKB) IMKB100

Detaylı

Türkiye de Enflasyon ve Döviz Kuru Arasındaki Nedensellik İlişkisi: 1984-2003

Türkiye de Enflasyon ve Döviz Kuru Arasındaki Nedensellik İlişkisi: 1984-2003 Türiye de Enflasyon ve Döviz Kuru Arasındai Nedenselli İlişisi: 1984-2003 The Causal Relationship Between Exchange Rates and Inflation in Turey:1984-2003 Yrd.Doç.Dr. Erem GÜL* Yrd.Doç.Dr. Ayut EKİNCİ**

Detaylı

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller

DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıtılmış Gecikme ve Otoregresiv Modeller DEĞİŞKENLER ARASINDAKİ GECİKMELİ İLİŞKİLER: Dağıılmış Gecikme ve Ooregresiv Modeller 1 Zaman serisi modellerinde, bağımlı değişken Y nin zamanındaki değerleri, bağımsız X değişkenlerinin zamanındaki cari

Detaylı

Tavuk sayısı, yumurta sayısı ve yumurta fiyatı arasındaki nedensellik ilişkinin incelenmesi

Tavuk sayısı, yumurta sayısı ve yumurta fiyatı arasındaki nedensellik ilişkinin incelenmesi 156 Çei, Erciyes Üniversiesi Fen Biimeri Ensiüsü Dergisi, 31(2):156-162 Tavu sayısı, yumura sayısı ve yumura fiyaı arasındai nedensei iişinin inceenmesi *Şeno ÇELİK 1 1 Bingö Üniversiesi Ziraa Faüesi Zooeni

Detaylı

1.1. Solow Büyüme Modeli

1.1. Solow Büyüme Modeli 12 1.1. Solow Büyüme Modeli Solow büyüme modeli (SBM) 5 dör değişen üzerinde yoğunlaşmaadır: Çıı (Y), fizisel sermaye (K), işgücü (L) ve bilgi ya da işgücü einliği (A). anındai üreim fonsiyonu; (1.1.1)

Detaylı

-ENFLASYON ROBUST ESTIMATION OF THE VECTOR AUTOREGRESSIVE MODEL: AN INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN ECONOMIC GROWTH AND INFLATION

-ENFLASYON ROBUST ESTIMATION OF THE VECTOR AUTOREGRESSIVE MODEL: AN INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN ECONOMIC GROWTH AND INFLATION Marmara Üniversiesi YIL 2010, SAYI II, S. 539-553 -ENFLASYON Öze Özlem YORULMAZ * ** - Anahar Kelimeler: ROBUST ESTIMATION OF THE VECTOR AUTOREGRESSIVE MODEL: AN INVESTIGATION OF THE RELATIONSHIP BETWEEN

Detaylı

Şenol ÇELİK. Modelling of Production Amount of Nuts Fruit by Using Box-Jenkins Technique

Şenol ÇELİK. Modelling of Production Amount of Nuts Fruit by Using Box-Jenkins Technique YYÜ TAR BİL DERG (YYU J AGR SCI) 013, 3(1): 18 30 Geliş Tarihi (Received) : 6.07.01 Kabul Tarihi (Acceped) : 19.10.01 Araşırma Makalesi/Research Aricle (Original Paper) Ser Kabuklu Meyvelerin Üreim Mikarının

Detaylı

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ *

İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferhat TOPBAŞ * İşsizlik ve İnihar İlişkisi: 1975 2005 Var Analizi 161 İŞSİZLİK VE İNTİHAR İLİŞKİSİ: 1975 2005 VAR ANALİZİ Ferha TOPBAŞ * ÖZET İşsizlik, birey üzerinde olumsuz birçok soruna neden olan karmaşık bir olgudur.

Detaylı

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi

Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Etkisi Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (7) 2004 / 1 : 23-35 Enflasyonun Borsa Performansı Üzerindeki Ekisi Osman Karamusafa * Ayku Karakaya ** Öze: Bu çalışmanın amacı, enflasyon oranının

Detaylı

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI

HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA SÜRÜ DAVRANIŞI: BİST TE BİR ARAŞTIRMA HERDING IN STOCK MARKETS: A RESEARCH IN BIST Bahadır ERGÜN Hatice DOĞUKANLI Uluslararası Sosyal Araşırmalar Dergisi The Journal of Inernaional Social Research Cil: 8 Sayı: 40 Volume: 8 Issue: 40 Ekim 2015 Ocober 2015 www.sosyalarasirmalar.com Issn: 1307-9581 HİSSE SENEDİ PİYASALARINDA

Detaylı

ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI

ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI ÇOKLU DOĞRUSAL BAĞLANTI ÇOKLU DOĞRUSALLIĞIN ANLAMI Çoklu doğrusal bağlanı; Bağımsız değişkenler arasında doğrusal (yada doğrusala yakın) ilişki olmasıdır... r xx i j paramereler belirlenemez hale gelir.

Detaylı

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Ankara e-posta: selma@kayalak.com. Geliş Tarihi/Received:30.05.2012 Türkiye de Fındık Üreim Alanlarının Armasında Deseklemelerin Ekisi Selma KAYALAK 1 Ahme ÖZÇELİK 2 1 Çanakkale Onsekiz Mar Üniversiesi Ziraa Fakülesi Tarım Ekonomisi Bölümü, Çanakkale 2 Ankara Üniversiesi

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Yıl: 24 Sayı:88 Temmuz 2010 97 İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASI NDA EŞHAREKETLİLİK VE ASİMETRİK AYARLAMA Ebru Yüksel* - Güldal Güleryüz** 32 Öze Bu makale, İsanbul Menkul Kıymeler Borsası na (İMKB) ai

Detaylı

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi

İMKB 100 endeksindeki kaldıraç etkisinin ARCH modelleriyle iki alt dönemde incelenmesi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:41, Sayı/No:, 1, 14-6 ISSN: 133-173 www.ifdergisi.org 1 İMKB 1 endeksindeki kaldıraç

Detaylı

YILLAR 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 ÖSS-YGS

YILLAR 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 ÖSS-YGS MTEMTĐK ĐM YILLR 00 003 00 005 006 007 008 009 00 0 ÖSS-YGS - - - HREKET PROLEMLERĐ Hız msaa verildiğinden süre de saa olmalıdır lınan yol : x Hız: Zaman : ir araç x yolunu hızıyla sürede alır Yol Hız

Detaylı

Bilimler Enstitüsü, Celalabat KIRGIZİSTAN TARIM ÜRÜNÜ ÜZERİNE UYGULANMASI (KURU SOĞANDA ALMON MODELİ ÖRNEĞİ)

Bilimler Enstitüsü, Celalabat KIRGIZİSTAN  TARIM ÜRÜNÜ ÜZERİNE UYGULANMASI (KURU SOĞANDA ALMON MODELİ ÖRNEĞİ) Sayı: 39 Kasım Aralık 2013 Kırgız Türk Sosyal Bilimler Enstitüsü, Celalabat KIRGIZİSTAN GECİKMESİ DAĞITILMIŞ EKONOMETRİK MODELİN SEÇİLMİŞ BİR TARIM ÜRÜNÜ ÜZERİNE UYGULANMASI (KURU SOĞANDA ALMON MODELİ

Detaylı

Kollektif Risk Modellemesinde Panjér Yöntemi

Kollektif Risk Modellemesinde Panjér Yöntemi Douz Eylül Üniversitesi İtisadi ve İdari Bilimler Faültesi Dergisi, Cilt:6, Sayı:, Yıl:, ss.39-49. olletif Ris Modellemesinde anér Yöntemi ervin BAYAN İRVEN Güçan YAAR Özet Hayat dışı sigortalarda, olletif

Detaylı

Effects of Agricultural Support and Technology Policies on Corn Farming in Çukurova Region

Effects of Agricultural Support and Technology Policies on Corn Farming in Çukurova Region MPRA Munich Personal RePEc Archive Effecs of Agriculural Suppor and Technology Policies on Corn Farming in Çukurova Region Erkan Akas and Oğuz Yurdakul Universiy of Cukurova Dep. Agriculural Economics,

Detaylı

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ

TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ PĐYASALARI ÜZERĐNE ETKĐSĐ Cenral Bank Review Vol. 10 (July 2010), pp.23-32 ISSN 1303-0701 prin / 1305-8800 online 2010 Cenral Bank of he Republic of Turkey hp://www.cmb.gov.r/research/review/ TCMB FAĐZ KARARLARININ HĐSSE SENEDĐ

Detaylı

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey

Şeyma Çalışkan Çavdar Yildiz Technical University ISSN : 1308-7444 scavdar@yildiz.edu.tr 2010 www.newwsa.com Istanbul-Turkey ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2011, Volume: 6, Number: 4, Aricle Number: 3C0085 SOCIAL SCIENCES Received: May 2011 Acceped: Ocober 2011 Şeyma Çalışkan Çavdar Series : 3C Yildiz

Detaylı

Tarımsal Ürünlerde Üretim Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi (Domates Örneği)

Tarımsal Ürünlerde Üretim Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi (Domates Örneği) G.ERDAL Tarımsal Ürünlerde Üretim Fiyat İlişkisinin Koyck Yaklaşımı İle Analizi (Domates Örneği) Gülistan Erdal Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ziraat Fakültesi,Tarım Ekonomisi Bölümü, 60240, Tokat Özet: Tarımsal

Detaylı

EÜFBED - Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Cilt-Sayı: 3-2 Yıl: 2010 199-206

EÜFBED - Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Cilt-Sayı: 3-2 Yıl: 2010 199-206 99 EÜFBED - Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Cilt-Sayı: 3- Yıl: 99-6 İKİNCİ MERTEBEDEN BİR DİFERENSİYEL DENKLEM SINIFI İÇİN BAŞLANGIÇ DEĞER PROBLEMİNİN DİFERENSİYEL DÖNÜŞÜM YÖNTEMİ İLE TAM ÇÖZÜMLERİ THE

Detaylı

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1

BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 BİR YATIRIM ARACI OLARAK ALTIN İLE HİSSE SENEDİ ENDEKSİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ANALİZİ: TÜRKİYE ÜZERİNE AMPİRİK UYGULAMA 1 Bülen DOĞRU* Musafa UYSAL** ÖZET Bu çalışmanın amacı 2000:1-2012:09 döneminde Türkiye

Detaylı

BANKA KREDİLERİNDE TERS SEÇİM VE AHLAKİ TEHLİKE ETKİSİ

BANKA KREDİLERİNDE TERS SEÇİM VE AHLAKİ TEHLİKE ETKİSİ Doğuş Üniversiesi Dergisi, 6 () 25, 5-23 BANKA KREDİLERİNDE TERS SEÇİM VE AHLAKİ TEHLİKE ETKİSİ THE EFFECT OF ADVERSE SELECTION AND MORAL HAZARD ON BANK LENDING Şehnaz Baır YİĞİTBAŞ Çanaale Onseiz Mar

Detaylı

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract

THE CAUSALITY RELATION BETWEEN CONSUMER CONFIDENCE AND STOCK PRICES: CASE OF TURKEY. Abstract Ekonomik ve Sosyal Araşırmalar Dergisi, Bahar 20, Cil:7, Yıl:7, Sayı:, 7:53-65 TÜKETİCİ GÜVENİ VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI ARASINDAKİ NEDENSELLİK İLİŞKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ * Yusuf Volkan TOPUZ ** THE CAUSALITY

Detaylı

KOYCK - ALMON YAKLAŞIMI İLE TÜTÜN ÜRETİMİ VE FİYAT İLİŞKİSİ

KOYCK - ALMON YAKLAŞIMI İLE TÜTÜN ÜRETİMİ VE FİYAT İLİŞKİSİ KOYCK - ALMON YAKLAŞIMI İLE TÜTÜN ÜRETİMİ VE FİYAT İLİŞKİSİ ÖET Nedm DİKMEN * aman sers verler ullanılan br regresyon denlemnde açılayıcı değşen n yalnız şmd değerler değl, geçmş (gecmel) değerler de yer

Detaylı

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama

Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Kocaeli Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi (6) 2003 / 2 : 49-62 Box-Jenkıns Modelleri ile Aylık Döviz Kuru Tahmini Üzerine Bir Uygulama Hüdaverdi Bircan * Yalçın Karagöz ** Öze: Bu çalışmada geleceği

Detaylı

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH

İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Doğuş Üniversiesi Dergisi, (), 57-65 İŞSİZLİK VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİNDE ASİMETRİ ASYMMETRY IN THE RELATIONSHIP BETWEEN UNEMPLOYMENT AND ECONOMIC GROWTH Serve CEYLAN Giresun Üniversiesi İİBF, İkisa

Detaylı

Türk Tarım - Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi

Türk Tarım - Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi Türk Tarım Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi, 2(1): 42-46, 2014 Türk Tarım - Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi www.agrifoodscience.com Türk Bilim ve Teknolojisi Patates Üretiminde Üretim-Fiyat İlişkisinin

Detaylı

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği

Borsa Getiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yöntemlerle Analizi: Türkiye Örneği Volume 4 Number 3 03 pp. -40 ISSN: 309-448 www.berjournal.com Borsa Geiri Oranı ve Faiz Oranı Arasındaki İlişkinin Doğrusal Olmayan Yönemlerle Analizi: Türkiye Örneği Yusuf Ekrem Akbaşa Öze: Bu çalışmada,

Detaylı

Akarsu Akımlarında Volatilitenin Non-Lineer Varyans Modelleri ile İncelenmesi: Köprüçay Nehri Örneği *

Akarsu Akımlarında Volatilitenin Non-Lineer Varyans Modelleri ile İncelenmesi: Köprüçay Nehri Örneği * İMO Teni Dergi, 547-5485, Yazı 353 Aarsu Aımlarında Volailienin Non-Lineer Varyans Modelleri ile İncelenmesi: Köprüçay Nehri Örneği * Veysel GÜLDAL* Haan TONGAL** ÖZ Aarsu aım serilerinin, varyansın sabi

Detaylı

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE ELEKTRİK TÜKETİMİ, İSTİHDAM VE EKONOMİK BÜYÜME İLİŞKİSİ Süleyman Demirel Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Dergisi Y.2011, C.16, S.1 s.349-362. Suleyman Demirel Universiy The Journal of Faculy of Economics and Adminisraive Sciences Y.2011, Vol.16,

Detaylı

Zonguldak-Ulus Orman İşletme Müdürlüğü Göknar, Kayın ve Karaçam Ağaç Türleri için Kütük Çapı ve Boyu ile Göğüs Çapı

Zonguldak-Ulus Orman İşletme Müdürlüğü Göknar, Kayın ve Karaçam Ağaç Türleri için Kütük Çapı ve Boyu ile Göğüs Çapı Zonguldak-Ulus Orman İşleme Müdürlüğü Göknar, Kayın ve Karaçam Ağaç Türleri için Küük Çapı ve Boyu ile Göğüs Çapı İlişkisi *Birsen DURKAYA, Ali DURKAYA Barın Üniversiesi Orman Fakülesi, Barın/Türkiye Sorumlu

Detaylı

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA

TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA TÜRKİYE DE 1963 2006 DÖNEMİNDE KAMU VE ÖZEL SEKTÖR ÜCRETLERİ ÜZERİNE AMPİRİK BİR UYGULAMA Mura ASLAN Eskişehir Osmangazi Üniversiesi H. Kürşad ASLAN Ken Sae Üniversiesi Öze İskandinav ücre modelinden hareke

Detaylı

Araştırma Makalesi. Selçuk Üniversitesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 26 (2): (2012) ISSN:

Araştırma Makalesi.  Selçuk Üniversitesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 26 (2): (2012) ISSN: Araşırma Makalesi www.ziraa.selcuk.edu.r/ojs Selçuk Üniversiesi Selçuk Tarım ve Gıda Bilimleri Dergisi 26 (2): (2012) 63-69 ISSN:1309-0550 Türkiye nin Tarım Ürünleri İhraca Fonksiyonu ve Döviz Kuru Belirsizliğinin

Detaylı

Tüketici Güveni ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004: :01)

Tüketici Güveni ve Hisse Senedi Fiyatları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004: :01) June 7-9, 2009, Eskişehir, Turkey. Tükeici Güveni ve Hisse Senedi Fiyaları Arasındaki Nedensellik İlişkisi: Türkiye Örneği (2004:0-2009:0) Yusuf Volkan Topuz * İkisadi İdari Bilimler Fakülesi, İşleme Bölümü,

Detaylı

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ

İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Sosyal Bilimler Dergisi 2010, (4), 25-32 İMKB NİN LATİN AMERİKA BORSALARIYLA İLİŞKİSİ ÜZERİNE ÇOK DEĞİŞKENLİ GARCH MODELLEMESİ Özlem YORULMAZ - Oya EKİCİ İsanbul Üniversiesi İkisa Fakülesi Ekonomeri Bölümü

Detaylı

Kİ KARE TESTLERİ. Biyoistatistik (Ders 2: Ki Kare Testleri) Kİ-KARE TESTLERİ. Sağlıktan Yakınma Sigara Var Yok Toplam. İçen. İçmeyen.

Kİ KARE TESTLERİ. Biyoistatistik (Ders 2: Ki Kare Testleri) Kİ-KARE TESTLERİ. Sağlıktan Yakınma Sigara Var Yok Toplam. İçen. İçmeyen. Biyoistatisti (Ders : Ki Kare Testleri) Kİ KARE TESTLERİ Yrd. Doç. Dr. Ünal ERKORKMAZ Saarya Üniversitesi Tıp Faültesi Biyoistatisti Anabilim Dalı uerormaz@saarya.edu.tr Kİ-KARE TESTLERİ 1. Ki-are testleri

Detaylı

YAPAY SİNİR AĞLARI VE ARIMA MODELLERİNİN MELEZ YAKLAŞIMI İLE ZAMAN SERİLERİNDE ÖNGÖRÜ

YAPAY SİNİR AĞLARI VE ARIMA MODELLERİNİN MELEZ YAKLAŞIMI İLE ZAMAN SERİLERİNDE ÖNGÖRÜ YAPAY SİNİR AĞLARI VE ARIMA MODELLERİNİN MELEZ YAKLAŞIMI İLE ZAMAN SERİLERİNDE ÖNGÖRÜ Erol EĞRİOĞLU Haceepe Üniversiesi, Fen Fakülesi, İsaisik Bölümü, 06532, Beyepe, Ankara, TÜRKİYE, erole@haceepe.edu.r

Detaylı

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ

TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ TÜRKİYE DE FAİZ, DÖVİZ VE BORSA: FİYAT VE OYNAKLIK YAYILMA ETKİLERİ Doç. Dr. Macide Çiçek Dumlupınar Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Fakülesi Öze Bu çalışmada Türkiye de devle iç borçlanma seneleri,

Detaylı

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri

24.05.2010. Birim Kök Testleri. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök Testleri, Eşbütünleşme, Hata Düzeltme Modelleri Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Elektronik Dergisi Sayı 12 Ocak 2015

Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Elektronik Dergisi Sayı 12 Ocak 2015 Gümüşhane Üniversitesi Sosyal Bilimler Eletroni Dergisi Sayı 12 Oca 2015 TÜRKİYE DE EKONOMİK BÜYÜME, ENERJİ TÜKETİMİ VE İTHALAT İLİŞKİSİ ÖZET Canan SANCAR 1 Melie ATAY POLAT 2 Bu çalışmada Türiye de eonomi

Detaylı

Biyoistatistik (Ders 7: Bağımlı Gruplarda İkiden Çok Örneklem Testleri)

Biyoistatistik (Ders 7: Bağımlı Gruplarda İkiden Çok Örneklem Testleri) ÖRNEKLEM TESTLERİ BAĞIMLI GRUPLARDA ÖRNEKLEM TESTLERİ Yrd. Doç. Dr. Ünal ERKORKMAZ Saarya Üniversitesi Tıp Faültesi Biyoistatisti Anabilim Dalı uerormaz@saarya.edu.tr BAĞIMLI İKİDEN ÇOK GRUBUN KARŞILAŞTIRILMASINA

Detaylı

İstatistikçiler Dergisi

İstatistikçiler Dergisi www.istatisticiler.org İstatistiçiler Dergisi (008) 68-79 İstatistiçiler Dergisi BAĞIMLI RİSKLER İÇİ TOPLAM HASAR MİKTARII DAĞILIMI Mehmet PIRILDAK Hacettepe Üniversitesi Fen Faültesi, Atüerya Bilimleri

Detaylı

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case

The Roles of Financial Factors on the Real Money Demand: Turkey Case FİNANSAL FAKTÖRLERİN REEL PARA TALEBİ ÜZERİNDEKİ ROLÜ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ The Roles of Financial Facors on he Real Money Demand: Turkey Case Musafa SEVÜKTEKİN * Mehme NARGELEÇEKENLER * BAÜ 8() 45 ÖZ Araşırmanın

Detaylı

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi

Reel Kesim Güven Endeksi ile İMKB 100 Endeksi arasındaki dinamik nedensellik ilişkisi İsanbul Üniversiesi İşleme Fakülesi Dergisi Isanbul Universiy Journal of he School of Business Adminisraion Cil/Vol:38, Sayı/No:1, 009, 4-37 ISSN: 1303-173 - www.ifdergisi.org 009 Reel Kesim Güven Endeksi

Detaylı

TÜRKİYE PETROL FİYATLARI OYNAKLIĞININ MODELLENMESİ

TÜRKİYE PETROL FİYATLARI OYNAKLIĞININ MODELLENMESİ Ekonomeri ve İsaisik Sayı: 7 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ TÜRKİYE PETROL FİYATLARI OYNAKLIĞININ MODELLENMESİ Esin FİRUZAN Absrac Nowadays, volailiy of crude

Detaylı

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ

ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ 45 ÜCRET-FİYAT SPİRALİ: TÜRK İMALAT SANAYİ ÖRNEĞİ Zehra ABDİOĞLU * ÖZET Bu çalışma Türkiye için 2005-2012 dönemi iibariyle ara malı, dayanıklı ükeim malı, dayanıksız ükeim malı, enerji ve sermaye malı

Detaylı

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler

Dolar Kurundaki Günlük Hareketler Üzerine Bazı Gözlemler Dolar Kurundaki Günlük Harekeler Üzerine Bazı Gözlemler Türkiye Bankalar Birliği Ekonomi Çalışma Grubu Toplanısı 28 Nisan 2008, İsanbul Doç. Dr. Cevde Akçay Koç Finansal Hizmeler Baş ekonomis cevde.akcay@yapikredi.com.r

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK PİYASASİNDA RÜZGAR ENERJİSİ

TÜRKİYE ELEKTRİK PİYASASİNDA RÜZGAR ENERJİSİ TÜRKİYE ELEKTRİK PİYASASİNDA RÜZGAR ENERJİSİ Musafa ŞEKKELİ Kahramanmaraş Süçü İmam Üniversiesi, Fen Bilimleri Ensiüsü, K.Maraş, msekkeli@ksu.edu.r Ceyhun YILDIZ Kahramanmaraş Süçü İmam Üniversiesi, Fen

Detaylı

SORU SETİ 02 (REVİZE EDİLDİ) FİNAL KONULARI

SORU SETİ 02 (REVİZE EDİLDİ) FİNAL KONULARI Ekonomeri 8 Ocak, 0 Gazi Üniversiesi İkisa Bölümü SORU SETİ 0 (REVİZE EDİLDİ) FİNAL KONULARI PROBLEM Aşağıda verilen avuk ei alebi fonksiyonunu düşününüz (960-98): lny = β + β ln X + β ln X + β ln X +

Detaylı

KİNETİK MODELLERDE OPTİMUM PARAMETRE BELİRLEME İÇİN BİR YAZILIM: PARES

KİNETİK MODELLERDE OPTİMUM PARAMETRE BELİRLEME İÇİN BİR YAZILIM: PARES KİNETİK MODELLERDE OPTİMUM PARAMETRE BELİRLEME İÇİN BİR YAZILIM: PARES Mehmet YÜCEER, İlnur ATASOY, Rıdvan BERBER Anara Üniversitesi Mühendisli Faültesi Kimya Mühendisliği Bölümü Tandoğan- 0600 Anara (berber@eng.anara.edu.tr)

Detaylı

7. SINIF MATEMATİK A. 2. Aşağıdakilerden hangisi 2

7. SINIF MATEMATİK A. 2. Aşağıdakilerden hangisi 2 . Mee, şeilei gibi puanlanmış heef ahasına 2 aış yapıyor. Poziif am sayıların oluğu her bölgeye iişer o, negaif am sayıların oluğu her bölgeye üçer o isabe eiriyor. Mee isabe eiriği her o için o bölgeei

Detaylı

Ayhan Topçu Accepted: January 2012. ISSN : 1308-7304 ayhan_topcu@hotmail.com 2010 www.newwsa.com Ankara-Turkey

Ayhan Topçu Accepted: January 2012. ISSN : 1308-7304 ayhan_topcu@hotmail.com 2010 www.newwsa.com Ankara-Turkey ISSN:136-3111 e-journal of New World Sciences Academy 212, Volume: 7, Number: 1, Aricle Number: 3A47 NWSA-PHYSICAL SCIENCES Received: December 211 Ayhan Toçu Acceed: January 212 Fahrein Arslan Series :

Detaylı

Üretim Fiyat İlişkisinde Almon Polinomial Tekniği Yaklaşımı (Samsun İli Çeltik Örneği) Hasan Gökhan DOĞAN 1 * Aslan Zafer GÜRLER 1 Bekir AYYILDIZ 1

Üretim Fiyat İlişkisinde Almon Polinomial Tekniği Yaklaşımı (Samsun İli Çeltik Örneği) Hasan Gökhan DOĞAN 1 * Aslan Zafer GÜRLER 1 Bekir AYYILDIZ 1 Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi Journal of Agricultural Faculty of Gaziosmanpasa University http://ziraatdergi.gop.edu.tr/ Araştırma Makalesi/Reseach Article JAFAG ISSN: 1300-2910 E-ISSN:

Detaylı

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MÜHENDİSLİK BİLİMLERİ DERGİSİ NOKTASAL SÜREÇLERDE EN YÜKSEK OLABİLİRLİKLİ KESTİRİM İŞLEMİNİN EVRE İZGESİ

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MÜHENDİSLİK BİLİMLERİ DERGİSİ NOKTASAL SÜREÇLERDE EN YÜKSEK OLABİLİRLİKLİ KESTİRİM İŞLEMİNİN EVRE İZGESİ DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MÜHENDİSLİK BİLİMLERİ DERGİSİ Cil: 15 No:2 Sayı: 44 sh. 53-76 Mayıs 2013 NOKTASAL SÜREÇLERDE EN YÜKSEK OLABİLİRLİKLİ KESTİRİM İŞLEMİNİN EVRE İZGESİ (PHASE SPECTRUM OF POINT PROCESS

Detaylı

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MÜHENDİSLİK BİLİMLERİ DERGİSİ Cilt: 14 Sayı: 1 sh Ocak 2012

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MÜHENDİSLİK BİLİMLERİ DERGİSİ Cilt: 14 Sayı: 1 sh Ocak 2012 DEÜ MÜHENDİSLİ FAÜLTESİ MÜHENDİSLİ BİLİMLERİ DERGİSİ Cilt: 4 Sayı: sh. 39-47 Oca 202 ARIŞIMLI İİLİ LOJİSTİ REGRESYON MODELİNE İLİŞİN BİR UYGULAMA (AN APPLIACTION FOR MIXTURE BINARY LOGISTIC REGRESSION

Detaylı

Cari İşlemler Açığı ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği

Cari İşlemler Açığı ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği Aaürk Üniversiesi Sosyal Bilimler Ensiüsü Dergisi 05 9 (): 35-36 Cari İşlemler Açığı ve Sürdürülebilirlik: Türkiye Örneği Munise ILIKKAN ÖZGÜR (*) Öze: Makroekonomik isikrarının sağlanmasında cari işlemler

Detaylı

Prof. Dr. A. Ayşen Kaya - Berna Canlı

Prof. Dr. A. Ayşen Kaya - Berna Canlı Anadolu Üniversiesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu Universiy Journal of Social Sciences Türkiye ye Yönelik Uluslararası Turizm Talebinin Belirleyenleri: Panel Veri Yaklaşımı The Deerminans of Inernaional

Detaylı

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi

Yaz Saati Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Getirisine Etkisinin Test Edilmesi EGE AKADEMİK BAKIŞ / EGE ACADEMIC REVIEW Cil: 10 Sayı: 4 Ekim 2010 ss. 1139-1153 Yaz Saai Uygulaması Anomalisinin İMKB 100 Endeks Geirisine Ekisinin Tes Edilmesi Tesing he Effec of he Dayligh Saving Time

Detaylı

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey

Erkan Özata 1. Econometric Investigation of the Relationships Between Energy Consumption and Economic Growth in Turkey 1 Öze: Ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişmelerinin sürükleyici unsuru ve en emel gereksinimlerinden biri enerjidir. Đş yapma kapasiesi olarak anımlanan enerjiye gelişmiş ülkelerle birlike, gelişmek iseyen

Detaylı

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ

İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH-GARCH YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ İSTANBUL MENKUL KIYMETLER BORSASINDA DEĞİŞKENLİĞİN (VOLATİLİTENİN) ARCH- YÖNTEMLERİ İLE MODELLENMESİ ÖZET Yard.Doç. Dr. Tülin ATAKAN İsanbul Üniversiesi, İşleme Fakülesi, Finans Anabilim Dalı Bu çalışmada,

Detaylı

Ders 2 : MATLAB ile Matris İşlemleri

Ders 2 : MATLAB ile Matris İşlemleri Ders : MATLAB ile Matris İşlemleri Kapsam Vetörlerin ve matrislerin tanıtılması Vetör ve matris operasyonları Lineer denlem taımlarının çözümü Vetörler Vetörler te boyutlu sayı dizileridir. Elemanlarının

Detaylı

SAÜ Fen Edebiyat Dergisi (2009-II) ÜÇ BOYUTLU LORENTZ UZAYI MANNHEİM EĞRİ ÇİFTİ ÜZERİNE A. ZEYNEP AZAK

SAÜ Fen Edebiyat Dergisi (2009-II) ÜÇ BOYUTLU LORENTZ UZAYI MANNHEİM EĞRİ ÇİFTİ ÜZERİNE A. ZEYNEP AZAK SAÜ Fen Edebiyat Dergisi (009-II) ÜÇ BOYUTLU LORENTZ UZAYI L DE TIMELIKE MANNHEİM EĞRİ ÇİFTİ ÜZERİNE A. ZEYNEP AZAK Saarya Üniversitesi, Fen-Edebiyat Faültesi Matemati Bölümü, 5487, SAKARYA apirdal@saarya.edu.tr

Detaylı

BANKA KREDİLERİNDE TERS SEÇİM VE AHLAKİ TEHLİKE ETKİSİ

BANKA KREDİLERİNDE TERS SEÇİM VE AHLAKİ TEHLİKE ETKİSİ BANKA KREDİLERİNDE TERS SEÇİM VE AHLAKİ TEHLİKE ETKİSİ THE EFFECT OF ADVERSE SELECTION AND MORAL HAZARD ON BANK LENDING ÖZET: Sigliz-Weiss modelinde redi piyasalarında ers seçim ve ahlai ehlie problemlerinin

Detaylı

MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİYE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİYLE BİR UYGULAMA

MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİYE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİYLE BİR UYGULAMA Aaürk Üniversiesi İkisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cil: 5, Sayı:, 3 MEVSİMSEL EŞBÜTÜNLEŞME TESTİ: TÜRKİE NİN MAKROEKONOMİK VERİLERİLE BİR UGULAMA Özlem AVAZ KIZILGÖL (*) Öze: Bu çalışmada, GSİH, ihraca,

Detaylı

White ın Heteroskedisite Tutarlı Kovaryans Matrisi Tahmini Yoluyla Heteroskedasite Altında Model Tahmini

White ın Heteroskedisite Tutarlı Kovaryans Matrisi Tahmini Yoluyla Heteroskedasite Altında Model Tahmini Ekonomeri ve İsaisik Sayı:4 006-1-8 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ EKONOMETRİ VE İSTATİSTİK DERGİSİ Whie ın Heeroskedisie Tuarlı Kovaryans Marisi Tahmini Yoluyla Heeroskedasie Alında Model Tahmini

Detaylı

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği

Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Etkileri: Türkiye Örneği Reel ve Nominal Şokların Reel ve Nominal Döviz Kurları Üzerindeki Ekileri: Türkiye Örneği Öze Ahme Mura ALPER Bu çalışma Türkiye deki reel döviz kuru dalgalanmalarının kaynaklarını açıklamayı amaçlamakadır.

Detaylı

İTHALATA DAYALI BÜYÜME: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

İTHALATA DAYALI BÜYÜME: TÜRKİYE ÖRNEĞİ aürk Ü. İİF Dergisi,. Ekonomeri ve İsaisik Sempozyumu Özel Sayısı 65 İTHLT DYLI ÜYÜME: 989 27 TÜRKİYE ÖRNEĞİ Ezgi DY YILDIZ Mein ERER 2 Öze: Türkiye gibi gelişmeke olan ülkelerde ihala yoluyla oraya çıkan

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Geçiş Sürecinin Planlanmasında Doğrusal En İyileme Tekniğinin Kullanılması Ahu Soylu, Mein Türkay* Koç Üniversiesi Endüsri Mühendisliği Bölümü Sarıyer, İsanbul ahusoylu@ku.edu.r,

Detaylı

TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ

TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ Nüfusbilim Dergisi\Turkish Journal of Populaion Sudies, 2012, 34, 31-50 31 TÜRKİYE NÜFUSU İÇİN STOKASTİK ÖLÜMLÜLÜK MODELLERİ Ölümlülük ahminleri, demografi ve aküerya bilimlerinde önemli bir rol oynamakadır.

Detaylı

Birim Kök Testleri. Random Walk. Bir stokastiksürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde

Birim Kök Testleri. Random Walk. Bir stokastiksürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 02, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

Birim Kök Testleri 3/24/2016. Bir stokastik sürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde

Birim Kök Testleri 3/24/2016. Bir stokastik sürecin birim kök içerip içermediğini nasıl anlarız? Hatırlarsak aşağıdaki AR(1) sürecinde Yıldız Teknik Üniversiesi İkisa Bölümü Ekonomeri II Ders Noları Ders Kiabı: J.M. Wooldridge, Inroducory Economerics A Modern Approach, 2nd. ed., 2002, Thomson Learning. Zaman Serisi Modelleri: Birim Kök

Detaylı

TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY

TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY Journal of Yasar Universiy 22 26(7) 4392-444 TÜRK EKONOMİSİNİN ENERJİ BAĞIMLILIĞI ÜZERİNE BİR EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ A CO-INTEGRATION ANALYSIS ON THE ENERGY DEPENDENCY OF THE TURKISH ECONOMY M. Ali Bilginoğlu

Detaylı

GENETİK ALGORİTMALARDA TEK VE ÇOK NOKTALI ÇAPRAZLAMANIN SÖZDE RASSAL POPULASYONLARA ETKİSİ

GENETİK ALGORİTMALARDA TEK VE ÇOK NOKTALI ÇAPRAZLAMANIN SÖZDE RASSAL POPULASYONLARA ETKİSİ GENETİK ALGORİTMALARDA TEK VE ÇOK NOKTALI ÇARAZLAMANIN SÖZDE RASSAL OULASYONLARA ETKİSİ ınar SANAÇ Ali KARCI Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Mühendisli Faültesi Fırat Üniversitesi 239 Elazığ ÖZET Geneti

Detaylı