Kardiyak Rehabilitasyon: Endikasyonlar, Hasta Seçimi ve Kontrendikasyonlar

Save this PDF as:
Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Kardiyak Rehabilitasyon: Endikasyonlar, Hasta Seçimi ve Kontrendikasyonlar"

Transkript

1 E itim / Education Kardiyak Rehabilitasyon: Endikasyonlar, Hasta Seçimi ve Kontrendikasyonlar Cardiac Rehabilitation: Patient Selection, Indications, and Contraindications F. Figen Ayhan S.B Ankara E itim ve Araflt rma Hastanesi, 1.Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Klini i, Kardiyovasküler Rehabilitasyon Ünitesi, Ankara, Türkiye ÖZET Kardiyak rehabilitasyon (KR) kardiyak hastan n morbidite ve mortalitesini azaltmaya ek olarak fiziksel, psikolojik ve sosyal fonksiyonlar n da en iyi duruma getirmek için yap land r lm fl eflgüdümlü ve çok yönlü giriflimleri ifade etmektedir. Biz bu özel bölümde kardiyak rehabilitasyon kavram n, bafll ca performans ölçekleriyle birlikte hastay dahil etme /d fllama kriterlerini ve ilgili rehberlerle birlikte çekirdek bileflenleri temelinde gözden geçirdik. Hastalar bu programlara kat lmalar için fliddetle cesaretlendirilmelidir. Kardiyak rehabilitasyon programlar n n faydas n idame ettirmek için düzenli fiziksel aktiviteye ömür boyu kat l m, kalpsa l diyeti, reçetelenmifl ilaç rejimi ve sigaray b rakma gerekmektedir. (FTR Bil Der 2010;13 Özel Say :33-8) Anahtar kelimeler: kardiyak rehabilitasyon, hasta seçimi, endikasyonlar, kontrendikasyonlar ABSTRACT Cardiac rehabilitation refers to coordinated and multifaceted interventions designed to optimize a cardiac patient s physical, psychological, and social functioning, in addition to reducing death and disability. We have reviewed the cardiac rehabilitation concept mainly on the basis of inclusion/exclusion criteria with performance measures and the core components with corresponding guidelines in this special section. Patients should be vigorously encouraged to attend these programs. Lifelong adherence to regular physical activity, a heart healthy diet, a prescribed medication regimen, and smoking cessation is needed to maintain the benefits of cardiac rehabilitation programs. () Keywords: Cardiac rehabilitation, patient selection, indications, contraindications Yaz flma Adresi Corresponding Author Dr. F. Figen Ayhan S.B Ankara E itim ve Araflt rma Hastanesi, 1. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Klini i, Kardiyovasküler Rehabilitasyon Ünitesi, Ulucanlar, Ankara, Türkiye Gsm: E-posta: Gelifl Tarihi/Received: Kabul Tarihi/Accepted: Girifl Kardiyak rehabilitasyon (KR) altta yatan aterosklerotik süreçlerin ilerlemesini stabilize etmek, yavafllatmak ve hatta geri döndürmek, böylece morbidite ve mortaliteyi azaltmak ve ek olarak kardiyak hastan n fiziksel, psikolojik ve sosyal fonksiyonlar n en iyi duruma getirmek için yap land r lm fl eflgüdümlü ve çok yönlü giriflimleri ifade etmektedir (1,2). Kardiyak rehabilitasyon kardiyovasküler hastal (KVH) olan hastalar n kapsaml bak m nda ayr lmaz bir parça olarak tan mlanmaktad r. Özellikle, koroner arter hastal (3-5) ve kronik kalp yetmezli i (6) olan hastalar n tedavisinde Amerikan Kardiyoloji Birli i (ACC) ve Amerikan Kalp Cemiyeti (AHA) taraf ndan güçlü kan t düzeyine sahip oldu u için kuvvetle önerilmektedir (7,8). AHA/AACVPR (Amerikan Kardiyovasküler ve Pulmoner Rehabilitasyon Birli i) ve Sa l k Bak m Politika ve Araflt rma Ajans taraf ndan haz rlanan uzlaflma raporuna göre KR programlar kardiyovasküler riski azaltmak için çok yönlü ve multidisipliner bir yaklafl m içermelidir ve sadece egzersiz e itiminden oluflan programlar KR olarak düflünülmez (9). AHA/AACVPR ye Fiziksel T p ve Rehabilitasyon Bilimleri Dergisi, Galenos Yay nevi taraf ndan bas lm flt r. Journal of Physical Medicine and Rehabilitation Sciences, Published by Galenos Publishing. 33

2 F. Figen Ayhan FTR Bil Der 2010;13 Özel Say :33-8 göre tüm kardiyak rehabilitasyon/ikincil önleme programlar kardiyovasküler riski azaltmay, sa l kl davran fllar kazanmay ve bu davran fllara uyum göstermeyi, engellili i azaltmay ve kardiyovasküler hastalar aktif bir yaflam tarz na teflvik etmeyi amaçlayan çekirdek bileflenleri içermelidir (7,10). fiu anda uygulanan kardiyak rehabilitasyon programlar n n çekirdek bileflenleri ikincil önleme için kan ta dayal etkinli i olan kalbi koruyucu ilaçlar n uygun kullan m na ek olarak, bafllang çtaki hasta de erlendirmeleri, beslenme dan flmanl, kapsaml risk faktör yönetimi (örne in lipidler, hipertansiyon, kilo, diyabet ve sigara), psikososyal ve mesleki dan flmanl k, fiziksel aktivite dan flmanl ve egzersiz e itimini içermektedir (2,3,7-10). Kardiyak Rehabilitasyonda Hasta Seçimi Kardiyak rehabilitasyon koroner olaylardan sonra iyileflmenin önemli bir bileflenidir, ama bu programlara uyum önerilen düzeylerin alt ndad r (2,11). Maalesef Amerika Birleflik Devletleri nde akut miyokard infarktüsü (AM ) veya koroner revaskülarizasyon geçiren y lda 2 milyondan fazla seçilmifl hastan n KR programlar na kat l m oran sadece %10-20 olarak tahmin edilmektedir (12). Kardiyak rehabilitasyonun bilinen faydalar na ve uygulanmas n n yayg n bir flekilde desteklenmesine ra men bir KVH sonras nda KR program nda kat - l m oran uygun hastalar n %30 dan az n oluflturmaktad r. Bu hizmetlerin az kullan lmas n n ana sebebi hastalar n ve özellikle kad nlar n, yafll lar n ve etnik az nl klar n KR ye düflük oranda yönlendirilmesi ve KR hizmetlerinin halk taraf ndan tan nma ve görünür olabilme eksikli idir. Bu sorunlar k smen düzeltmek amac ile ayaktan hastalar için geleneksel hastane veya toplum temelli ortamlara alternatif modeller gelifltirilmektedir. Bu modeller genellikle hemflire gözetimindeki ev programlar (13,14) ve hemflireler ve di er sa l k personeli taraf ndan yürütülen toplum-temelli grup programlar d r (15). Elektronik medyan n kullan ld programlar ise ev-temelli modeller için bir alternatif olabilir (16). Kardiyak Rehabilitasyon Hizmetleri ve Uygun Hasta Tan mlar Amerika Birleflik Devletleri Halk Sa l Servisi ve Kardiyak Rehabilitasyon/ kincil Önleme Performans Ölçekleri Yaz m Komitesine göre (7): Kardiyak rehabilitasyon hizmetleri t bbi de erlendirme, egzersiz reçeteleme, kardiyak risk faktörlerinin de ifltirilmesi, e itim ve dan flmanl içeren kapsaml ve uzun süreli programlard r. Bu programlar kardiyak hastal n fizyolojik ve psikolojik etkilerini s n rlamak, ani ölüm ve re-infarkt riskini azaltmak, kardiyak semptomlar kontrol etmek, aterosklerotik süreci stabilize etmek veya geri çevirmek ve seçilmifl hastalarda psikososyal ve mesleki durumu iyilefltirmek üzere planlanm flt r. Tablo 1: AACVPR/ACCF/AHA 2007 ve 2010: Kardiyak rehabilitasyon performans ölçeklerindeki rehberler ve klinik önermeleri (7,8) Rehber ACC/AHA 2004 KABG ACC/AHA 2007 ST-Elevasyonlu M ACC/AHA 2007 Unstabil Angina ve Non-ST Elevasyonlu ACC/AHA 2007 Kronik Stabil Angina ACC/AHA Kronik Kalp Yetmezli i Kan ta Dayal Kad nlarda KVH Önleme: 2007 Güncellemesi ACC/AHA 2007 PKG ACC/AHA CAD sekonder önleme 2006 Kan Bas nc Optimal Lipid Kontrolü Fiziksel Aktivite Al flkanl klar Kilo Yönetimi Diyabet Yönetimi Önleyici laçlar ACC/AHA Egzersiz Testi 2002 Kr önerme ve kan t düzeyi Klas I (kan t düzeyi B) KR tüm KABG hastalar na sunulmal Klas I (kan t düzeyi B) KR yüksek riskli hastalara önerilir Klas I (kan t düzeyi B) KR orta-yüksek riskli hastalara önerilir Klas I (kan t düzeyi B) KR riskli hastalara önerilir Klas I (kan t düzeyi B) KR ambulatuvar hastalarda faydal d r Klas I: yeni geçirilmifl akut koroner sendrom, koroner giriflim,angina, SVO, perifer arter hastal (kan t düzeyi A) veya KY semptomlar ve LVEF <%40 (kan t düzeyi B) Klas I (kan t düzeyi B) KR yüksek riskli hastalarda önerilmektedir Klas I (kan t düzeyi B) sigaray tam b rakma Klas I (kan t düzeyi A: ilaç tedavisi, B:yaflamtarz de ifliklikleri) Klas I (kan t düzeyi A: ilaç tedavisi, B:yaflamtarz de ifliklikleri) Klas I (kan t düzeyi B): haftada 7 (en az 5) gün 30dk Klas I (kan t düzeyi B): BM ,9 kg/m2 Klas I (kan t düzeyi B): ilaç tedavisi, yaflam tarz ve di er risk faktörlerinin ciddi modifikasyonu Klas I (kan t düzeyi B): antiplatelet ajanlar, renin-anjiyotensin-aldosteron sistem blokerleri ve beta blokerlerin kullan m Klas I : aktivite reçetelemesi için semptom s n rl egzersiz tolerans n de erlendirme ACCF: Amerikan Kardiyoloji Birli i Vakf, AHA: Amerikan Kalp Cemiyeti, AACVPR: Amerikan Kardiyovasküler ve Pulmoner Rehabilitasyon Birli i 34

3 FTR Bil Der 2010;13 Özel Say :33-8 F. Figen Ayhan Kardiyak rehabilitasyon için seçilmesi düflünülen hastalar birincil tan lar flunlardan en az bir tanesi olan kiflilerdir (7); M /akut koroner sendrom, koroner arter bypass graftleme (KABG), perkütan koroner giriflimler (PKG), stabil angina, kalp kapak cerrahisi (tamiri veya replasman ), kalp veya kalp/akci- er transplantasyonu (koroner arter hastal na ba l durumlar). Kardiyak rehabilitasyonun M, KABG cerrahisi, stabil angina, kalp kapak tamir veya replasman, PKG ve kalp veya kalp/akci er transplantasyonunu takiben gerekli ve ak lc oldu unu gösteren kan tlar mevcuttur (Tablo 1). Ek olarak KR kronik kalp yetmezli i (KKY) (6,17) veya periferik arter hastal (18) olan bireylerde de faydal bulunmufltur. Amerika Birleflik Devletleri Halk Sa l Servisinin tan mlad gibi ayaktan, medikal gözetimli KR tipik olarak taburculuktan 1-3 hafta sonra bafllayan ve hastan n t bbi de erlendirme, egzersiz reçetesi, kardiyak risk faktör modifikasyonu, e itim ve dan flmanl ve elektrokardiyografik monitörizasyonunu içeren kapsaml ve 3-6 ayl k uzun-süreli bir giriflimdir (19). Kardiyak rehabilitasyonla ilgili randomize kontrollü çal flmalar n toplanm fl verileri mortaliteye faydas n n yaklafl k %20-25 oldu unu (1, 20-27) ve median 12 ayl k takipte ölüme yol açmayan tekrarlayan MI da azalma e ilimi oldu unu göstermektedir (27). Kardiyak Rehabilitasyon Endikasyonlar ve Kontrendikasyonlar Yatan hasta ve ayaktan hasta için benzer kardiyak rehabilitasyon endikasyonlar tan mlanm flt r (8). 1a. Yatan Hasta Kardiyak Rehabilitasyon Endikasyonlar : Taburculuk tan s ve yatarken geçirilen prosedür afla da listelenen tan lar kapsayan hastalar bu ortama dahil edilmektedir 1. Akut myokard infarktüsü 2. Kronik stabil angina 3. KABG cerrahisi 4. Perkütan koroner giriflim 5. Kalp kapak cerrahisi 6. Kardiyak transplantasyon 1b. Yatan Hasta Kardiyak Rehabilitasyon Kontrendikasyonlar : Nedene göre 3 farkl grupta de erlendirilebilir (8): 1. Hasta-kaynakl faktörler (örne in hastan n uzun süreli bak m için bak mevine taburcu edilmesi), 2. T bbi faktörler (örne in t bbi olarak unstabil, yaflam tehdit eden durumlar) 3. Sa l k bak m sistemi faktörleri (örne in hastan n evinden 60dk seyahat zaman içinde KR program n n olmamas ) programa dâhil edilmeme kriterlerini oluflturmaktad r. K sa süreli yatan hasta KR program ndan sonra rehabilitasyon ekibinin hastay ayaktan hasta KR program na yönlendirmesi beklenmektedir. 2a. Ayaktan Hasta Kardiyak Rehabilitasyon Endikasyonlar Son 12 ay içindeki tan ve geçirilen prosedürler listelenen tan lar içeren hastalar ayaktan hasta ortam na dahil edilmektedir (8,10,28). 1. Akut myokard infarktüsü/akut koroner sendrom 2. Kronik stabil angina 3. KABG cerrahisi 4. Perkütan koroner giriflim 5. Kalp kapak cerrahisi 6. Kardiyak transplantasyon 7. leri kalp yetmezli i 8. Asemptomatik koroner kalp hastal 9. Koroner kalp hastal eflde erleri (diyabet ve periferal arter hastal gibi) 10. Koroner kalp hastal için yüksek riske sahip hastalar 2b. Ayaktan Hasta Kardiyak Rehabilitasyon Kontrendikasyonlar Benzer flekilde nedene göre 3 farkl grupta de erlendirilmektedir (8): 1. Hasta-kaynakl faktörler (örne in hastan n uzun-süreli bak mevinde kalmas ) 2. T bbi faktörler (örne in medikal olarak unstabil, yaflam tehdit eden durumlar) 3. Sa l k bak m sistemi faktörleri (örne in hastan n evinden 60dk seyahat zaman içinde KR program n n olmamas ) 3. Kardiyak Rehabilitasyonda Genel Kontrendikasyonlar: 1. Egzersiz testi s ras nda ciddi iskemi, sol ventrikül disfonksiyonu, aritmiler veya hipotansiyon 2. Unstabil angina 3. Unstabil medikal problemler (kontrol edilemeyen diyabet, hipoglisemiye meyilli diyabet, devam eden ateflli hastal k vb.) 4. stirahatte >2mm ST depresyonu 5. Evre IV kalp yetmezli i 6. Kontrol edilemeyen ve sebat eden tafli ve bradiaritmiler 7. Ciddi ve semptomatik aortik veya mitral stenoz 8. Hipertrofik obstrüktif kardiyomyopati 9. Ciddi pulmoner hipertansiyon 10. stirahat sistolik kan bas nc n n >200, diyastolik kan bas n c n n >110mmHg olmas 11. Egzersizle sistolik kan bas nc nda >10mmHg düflme 12. Semptomatik ortostatik hipotansiyon (10-20mmHg düflme) 13. Aktif veya flüpheli myokardit veya perikardit 14. Yak n zamanda tromboflebit 15. Yak n zamanda önemli sistemik veya pulmoner emboli olarak listelenebilir (29,30). Spesifik Tan larda Kardiyak Rehabilitasyon Miyokard infarktüsü, KKY ve inme gibi kronik hastal klar olan bireyler genel populasyona göre daha sedanter bir yaflam sürmektedir (%24 ve %30-40) (31). Uygun diyete ek olarak aktif yaflam tarz ile birlikte haftal k kalori harcamas n n önerilen düzeylerde artt r lmas mortaliteyi azaltmaktad r. Kardiyak rehabilitasyon uygulamalar nda uyarlamalar gerektiren ve iyi tan mlanm fl spesifik endikasyonlar afla da listelenmifltir: 1.Koroner Arter Hastal Sonras Kardiyak Rehabilitasyon 1a. Stabil angina 1b. Miyokard infarktüsü 35

4 F. Figen Ayhan FTR Bil Der 2010;13 Özel Say :33-8 1c. PKG (anjiyoplasti ve stent) 1d. KABG 2. Kalp kapak cerrahisi sonras 3. Kardiyomyopati 4. Konjestif kalp yetmezli i 5. Kalp transplantasyonu 6. Sol ventiriküle asiste cihaz yerlefltirilmesi 7. Aritmi, kardiyak pil ve defibrilatörler Amerikan Spor Hekimli i Birli i (ACSM) Kardiyovasküler Hastal Olan Hastalar çin Egzersiz Reçetesi Konular Amerikan Spor Hekimli i Birli i (American College of Sports Medicine - ACSM) koroner arter hastal, M, angina, PKG (stentli veya stentsiz), KABG, kalp yetmezli i, kalp transplant ve pacemaker/implant kardiyak defibrilatör (ICD) /kardiyak resenkronizayon terapisi (RCT) hastalar için farkl egzersiz reçeteleri kullanmaktad r (31). Bu reçetelerin özeti Tablo 2 de verilmifltir. Kardiyak Rehabilitasyonda Biliflsel ve Duygudurum Bozukluklar KABG öncesi hastalar n ço unda özellikle sözel haf zada biliflsel defisitler varken, KABG sonras hastalar n %80 kadar nda dikkat, konsantrasyon, k sa-dönem haf za ve mental yan tlar n h z nda biliflsel bozukluklar izlenir (30). KABG sonras tipik olarak 3.günde azalan nöropsikolojik performans 1 haftada düzelse de, 1 haftada düzelmeyen biliflsel durum 3 ay sonundaki biliflsel azalman n güçlü bir göstergesidir ve 5 y l sonunda bile hala biliflsel de ifliklik saptanabilir. Kapak cerrahisi sonras nda da benzer durum izlenebilir. Ciddi biliflsel bozukluk yaklafl k hastalar n %7 sinde mevcuttur; KABG ve KKY deki mortaliteyi 5 kat art r r. Pompa-kapal teknikler ve minimal invaziv giriflimler KABG sonras biliflsel defisitleri azalt r. KABG bekleyen hastalar n %40 a yak n depresyondad r, KABG sonras 1. haftada ise %50 si ve 12. ayda %23 ü depresyondad r. KABG öncesi depresyon 2 y lda kardiyovasküler mortaliteyi art r r. Ayaktan hastan n KR s ras nda da kognitif ve psikiyatrik durumla iliflkili tedavilere (mental sa l k ekibi: psikiyatrist, psikolog, sosyal hizmet uzman ve ifl-u rafl terapisti) devam etmesi önerilmektedir. Bu mental sa l k program na koroner risk faktörleri yönetimi için davran flsal de ifliklik programlar da dahil edilmelidir. fle Dönüfl Kardiyak hastalar n ço u 6 ayda hafif (%67) veya fiziksel (%83) olarak yorucu ifllerine dönmektedirler (30). Hastalar n hafif ifllerine dönüflleri yatarak uygulanan KR program ndan taburcu edildikten sonra 2-4 hafta geciktirilir. Fiziksel olarak yorucu olan ifllere dönüfl ise cerrahi yara iyileflmesi ve fonksiyonel iyileflmeye izin verecek flekilde 4-6 hafta geciktirilir. Semptom-s n rl egzersiz stres testiyle fiziksel olarak yorucu ifl için gereken güvenli MET düzeyine ulafl ld ndan emin olunur. Önceki ifle dönüfl uygun de ilse özürlülük durumu de- erlendirilir ve mesleki dan flmanl k endikedir. AACVPR Risk Katmanlar ve MET Hedefleri (32) 1. AACVPR Yüksek Risk Katman - EF<%40 - Ani ölüm ve kardiyak arrest sa kalanlar - Kompleks ventriküler aritmiler - Kardiyojenik flok, KKY ve/veya iskemiyle komplike M veya kardiyak cerrahi - Egzersizle kan bas nc nda azalma veya de iflmeme veya kronotropik yetmezlik - <5MET egzersiz veya toparlanmada angina - Fonksiyonel kapasi.klafl m na ba l d r. Tablo 2: ACSM kardiyovasküler hastalarda egzersiz reçete özetleri (31) Hastal k Yorumlar Koroner arter hastal Mortaliteyi etkilemesi için egzersizin toplam enerji harcamas >1500kcal/hafta ya ulaflmal. Miyokard infarktüsü Fiziksel aktiviteyle haftal k enerji harcamas kcal e ulaflmal. Angina Semptomlar rutin GYA ve egzersizi k s tl yorsa egzersizden 15dk önce proflaktik nitrogliserini düflün. Egzersiz için kalp h z n n üst s n r angina veya iskemik efli in 10 at m alt olmal. PKG stentli/stentsiz Fiziksel aktiviteyle haftal k enerji harcamas kcal e ulaflmal d r. KABG Cerrahiden hafta sonras na kadar hafif yo un s n rl üst ekstremite aktiviteleri ve eklem hareket aç kl egzersizleri. Kalp yetmezli i Bafllang ç egzersiz yo unlu unu kalp h z rezervinin %60 nda ve süreyi 3 set her seferde 10dk ayarla. Tek sette 30-40dk ya ilerle. Alg lanan zorlanma derecesini de ayarla. Hasta düzeldikçe kalp h z rezervinin %60-70 ine denk gelen ventilatuvar efli in alt nda idame et. Kalp transplant Alg lanan zorlanma derecesini de ayarla. Pacemaker/ICD Tüm kol aktivitelerini 2 ay ve zorlu kol aktivitelerini ilave 1ay daha k s tla. Yo unlu u ICD aktivasyon efli inin veya iskemik efli in at m alt nda veya kalp h z rezervinin %50-85 inde ayarla. ACSM: Amerikan Spor Hekimli i Birli i, PKG: perkütan koroner giriflimler, KABG: koroner arter bypas greftleme, ICD: implant kardiyak defibrilatör 36

5 FTR Bil Der 2010;13 Özel Say :33-8 F. Figen Ayhan Klinik önemli depresyon Minimum 12 KR seans nda 2-3 MET hedeflenmelidir. 2.AACVPR Orta Risk Katman EF=% ,9MET egzersiz veya recovery de angina Minimum 24 KR seans nda 3-4 MET hedeflenmelidir. 3.AACVPR Düflük Risk Katman EF>%50 Kompleks aritmiler yok skemi veya KKY olmaks z n komplike olmayan M, KABG, PKG Egzersizle normal KB ve kalp h z de ifliklikleri Egzersiz ve egzersiz s ras nda toparlanmada angina olmamas Fonksiyonel kapasite>7 MET Klinik depresyonun olmamas Minimum 36 KR seans nda 5-6 MET hedeflenmelidir. Sonuç Kardiyak rehabilitasyon/ikincil önleme programlar n n faydas n sürdürebilmek için düzenli fiziksel aktiviteye ömür boyu kat l m, kalp-sa l diyeti, reçetelenmifl ilaç rejimi ve sigaray b rakma gerekmektedir. Hastan n kardiyovasküler sa l na bakan doktoru, kardiyolo u veya kardiyovasküler cerrah yla yak n iletiflim esast r. Kardiyak rehabilitasyon/ikincil önleme programlar hastan n yaflam tarz düzenlemelerine kesin uyumunu teflvik etmede esas rolü oynar, ama kan ta dayal rehberlere ba l bireysel hasta doktor etkileflimi bu süreci sürdürmede anahtard r. Kardiyak rehabilitasyon/ikincil önlemede optimal son durumlar program n t bbi yöneticisinin güçlü liderlik ve yönetimiyle multidisipliner tak m yaklafl m na ba l d r. Kaynaklar 1. Taylor RS, Brown A, Ebrahim S et al. Exercise-based rehabilitation for patients with coronary heart disease: systematic review and meta-analysis of randomized trials. Am J Med 2004;116: Leon AS, Franklin B, Costa F et al. Cardiac rehabilitation and secondary prevention of coronary heart disease: an American Heart Association scientific statement from the Council on Clinical Cardiology (Subcommittee on Exercise, Cardiac Rehabilitation, and Prevention) and the Council on Nutrition, Physical Activity, and Metabolism (Subcommittee on Physical Activity), in collaboration with the American association of Cardiovascular and Pulmonary Rehabilitation. Circulation 2005;111: Antman EM, Anbe DT, Armstrong PW, Bates ER, Green LA, Hand M, Hochman JS, Krumholz HM, Kushner FG, Lamas GA, Mullany CJ,Ornato JP, Pearle DL, Sloan MA, Smith SC Jr. American College of Cardiology; American Heart Association; Canadian Cardiovascular Society. ACC/AHA guidelines for the management of patients with ST-elevation myocardial infarction: executive summary: a report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on Practice Guidelines (Writing Committee to Revise the 1999 Guidelines for the Management of Patients With Acute Myocardial Infarction). J Am Coll Cardiol 2004;44: Braunwald E, Antman EM, Beasley JW et al. ACC/AHA 2002 guideline update for the management of patients with unstabil angina and non ST-segment elevation myocardial infarction: summary article: a report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on Practice Guidelines (Committee on the Management of Patients With Unstabil Angina). J Am Coll Cardiol 2002;40: Gibbons RJ, Abrams J, Chatterjee K, Daley J, Deedwania PC, Douglas JS, Ferguson TB Jr, Fihn SD, Fraker TD Jr, Gardin JM, O Rourke RA, Pasternak RC, Williams SV, Gibbons RJ, Alpert JS, Antman EM, Hiratzka LF, Fuster V, Faxon DP, Gregoratos G, Jacobs AK, Smith SC Jr. ACC/AHA 2002 guideline update for the management of patients with chronic stabil angina: summary article: a report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on Practice Guidelines (Committee on the Management of Patients With Chronic Stabil Angina). Circulation 2003;107: Hunt SA, Abraham WT, Chin MH, Feldman AM, Francis GS, Ganiats TG, Jessup M, Konstam MA, Mancini DM, Oates JA, Rahko PS, Silver MA, Stevenson LW, Yancy CW. ACC/AHA guideline update for the diagnosis and management of chronic heart failure in the adult: summary article: a report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on Practice Guidelines (Writing Committee to Update the 2001 Guidelines for the Evaluation and Management of Heart Failure): developed in collaboration with the American College of Chest Physicians and the International Society for Heart and Lung Transplantation: endorsed by the Heart Rhythm Society. Circulation 2005;112: Thomas RJ, King M, Lui K et al. AACVPR/ACC/AHA 2007 performance measures on cardiac rehabilitation for referral to and delivery of cardiac rehabilitation/secondary prevention services endorsed by the American College of Chest Physicians, American College of Sports Medicine, American Physical Therapy Association, Canadian Association of Cardiac Rehabilitation, European Association for Cardiovascular Prevention and Rehabilitation, Inter-American Heart Foundation, National Association of Clinical Nurse Specialists, Preventive Cardiovascular Nurses Association, and the Society of Thoracic Surgeons. J Am Coll Cardiol 2007;50: Thomas RJ, King M, Lui K, Oldridge N, Piña IL, Spertus J. AACVPR/ACC/AHA 2010 update: performance measures on cardiac rehabilitation for referral to cardiac rehabilitation/secondary prevention services: a report of the American Association of Cardiovascular and Pulmonary Rehabilitation and the American College of Cardiology Foundation/American Heart Association Task Force on Performance Measures (Writing Committee to Develop Clinical Performance Measures for Cardiac Rehabilitation). J Am Coll Cardiol 2010;56: Balady GJ, Williams MA, Ades PA et al. Core Components of Cardiac Rehabilitation/Secondary Prevention Programs: 2007 Updatea scientific statement from the American Heart Association Exercise, Cardiac Rehabilitation, and Prevention Committee, the Council on Clinical Cardiology; the Councils on Cardiovascular Nursing, Epidemiology and Prevention, and Nutrition, Physical Activity, and Metabolism; and the American Association of Cardiovascular and Pulmonary Rehabilitation. Circulation 2007;115: AACVPR. Guidelines for Cardiac Rehabilitation and Secondary Prevention Programs. USA: Human Kinetics, Davies P, Taylor F, Beswick A, Wise F, Moxham T, Rees K, Ebrahim S. Promoting patient uptake and adherence in cardiac rehabilitation. CochraneDatabase of Systematic Reviews 2010, Issue7.Art.No.:CD DOI: / CD p ub Ades PA. Cardiac rehabilitation and secondary prevention of coronary heart disease. N Engl J Med 2001;345: Miller NH, Haskell WL, Berra K, DeBusk RF. Home versus group exercise training for increased functional capacity after myocardial infarction. Circulation 1984;70:

6 F. Figen Ayhan FTR Bil Der 2010;13 Özel Say : Haskell WL. Cardiovascular disease prevention and lifestyle interventions: effectiveness and efficacy. J Cardiovasc Nurs 2003;18: Harris DE, Record NB. Cardiac rehabilitation in community settings. J Cardiopulm Rehabil 2003;23: Neubeck L, Redfern J, Fernandez R, Briffa T, Bauman A, Freedman SB. Telehealth interventions for the secondary prevention of coronary heart disease: a systematic review. Eur J Cardiovasc Prev Rehabil 2009;16: Austin J, Williams R, Ross L, Moseley L, Hutchison S. Randomised controlled trial of cardiac rehabilitation in elderly patients with heart failure. Eur J Heart Fail 2005;7: Falcone RA, Hirsch AT, Regensteiner JG et al. Peripheral arterial disease rehabilitation: a review. J Cardiopulm Rehabil 2003;23: Wenger NK, Froelicher ES, Smith LK, Ades PA et al. Cardiac Rehabilitation: Clinical Practice Guideline 17: U.S. Department of Health & Human Services; Oldridge NB, Guyatt GH, Fischer ME, Rimm AA. Cardiac rehabilitation after myocardial infarction. Combined experience of randomized clinical trials. JAMA 1988;260: O Connor GT, Buring JE, Yusuf S et al. An overview of randomized trials of rehabilitation with exercise after myocardial infarction. Circulation 1989;80: Linden W, Stossel C, Maurice J. Psychosocial interventions for patients with coronary artery disease: a meta-analysis. Arch Intern Med 1996;156: Jolliffe JA, Rees K, Taylor RS, Thompson D, Oldridge N, Ebrahim S. Exercise-based rehabilitation for coronary heart disease. Cochrane Database Syst Rev 2001:CD McAlister FA, Lawson FM, Teo KK, Armstrong PW. Randomised trials of secondary prevention programmes in coronary heart disease: systematic review. BMJ 2001;323: Brown ATR, Noorani H, Stone J, Skidmore B. Exercise-based cardiac rehabilitation programs for coronary artery disease: a systematic clinical and economic review. Technical overview #11. Ottawa: Canadian Coordinating Office for Health Technology Assessment Clark AM, Hartling L, Vandermeer B, McAlister FA. Meta-analysis: secondary prevention programs for patients with coronary artery disease. Ann Intern Med 2005;143: Agency for Health Care Research Technology Assessment Program. Randomized trials of secondary prevention programs in coronary artery disease: a systematic review. Agency for Health Care Research and Quality Lavie CJ, Thomas RJ, Squires RW, Allison TG, Milani RV. Exercise training and cardiac rehabilitation in primary and secondary prevention of coronary heart disease. Mayo Clin Proc 2009;84: King ML, Williams MA, Fletcher GF et al. Medical Director Responsibilities for Outpatient Cardiac Rehabilitation/Secondary Prevention Programs A Scientific Statement From the American Heart Association/American Association for Cardiovascular and Pulmonary Rehabilitation. Circulation 2005;112: Whiteson JH. Cardiac Rehabilitation. In: Physical Medicine & Rehabilitation Braddom RL (ed). Elsevier 2007; Schairer JR, Keteyian SJ. Exercise Training in Patients with Cardiovascular Disease. In: ACSM s Resource Manual for Guidelines for Exercise Testing and Prescription. LWW USA 5th ed. 2006, pp: bp_tab13_johnhopkins.pdf 38

Stabil koroner arter hastalığında doğrular ve yanlışlar:

Stabil koroner arter hastalığında doğrular ve yanlışlar: Stabil koroner arter hastalığında doğrular ve yanlışlar: Hangi asemptomatik hastaya revaskülarizasyon? Prof. Dr. Sabri Demircan İstanbul Bilim Üniversitesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Koroner arter hastalığında

Detaylı

AF ve kalp yetmezliğinde ablasyon mu, konvansiyonel tedavi mi? Prof. Dr. Fethi KILIÇASLAN Medipol Üniversitesi

AF ve kalp yetmezliğinde ablasyon mu, konvansiyonel tedavi mi? Prof. Dr. Fethi KILIÇASLAN Medipol Üniversitesi AF ve kalp yetmezliğinde ablasyon mu, konvansiyonel tedavi mi? Prof. Dr. Fethi KILIÇASLAN Medipol Üniversitesi Pulmoner ven izolasyonu Pulmoner ven izolasyonu AF ablasyonunun temel taşıdır. Hedef PV ile

Detaylı

KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU?

KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU? KORONER ARTER HASTALIĞINDA BETA BLOKERLER GÖZDEN DÜŞÜYOR MU? TABİ Kİ HAYIR, HER HASTAYA VERMELİYİZ DR. SABRİ DEMİ RCAN Beta Blokerler Adrenerjik reseptörler katekolaminler tarafından stimüle edilen G-protein

Detaylı

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ

EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI. Doç.Dr.Mitat KOZ EGZERSİZ TEST SONUÇLARININ YORUMLANMASI Doç.Dr.Mitat KOZ Fiziksel Uygunluk Test Sonuçları Klinik Egzersiz Test Sonuçları Fiziksel Uygunluk Test Sonuçlarının Yorumlanması Bireyler arası karşılaştırmalar

Detaylı

Prof. Dr. Azem AKILLI EÜTF Kardiyoloji İzmir

Prof. Dr. Azem AKILLI EÜTF Kardiyoloji İzmir Kalp yetersizliğine ine sahip yaşlılarda larda Nebivolol ü ün KARDİYAK SONUÇLARA (outcomes)) ve rehospitalizasyon üzerindeki etkileri Prof. Dr. Azem AKILLI EÜTF Kardiyoloji İzmir Hipertansiyonla Mücadele

Detaylı

ST YÜKSELMESİZ AKUT KORONER SENDROMDA GİRİŞİMSEL TEDAVİ STRATEJİSİ

ST YÜKSELMESİZ AKUT KORONER SENDROMDA GİRİŞİMSEL TEDAVİ STRATEJİSİ ST YÜKSELMESİZ AKUT KORONER SENDROMDA GİRİŞİMSEL TEDAVİ STRATEJİSİ Sabahattin Umman İTF Kardiyoloji Anabilim Dalı 1 /18 Akut Koroner Sendromlar Önemleri Miyokart Hasarı Fonksiyon kaybı, Patolojik Fonksiyon

Detaylı

FAZ I. Değerlendirme Eğitim Fiziksel aktivite Psikososyal yaklaşım. Bileşenler. Tanım. Değerlendirme. Koroner yoğun bakım

FAZ I. Değerlendirme Eğitim Fiziksel aktivite Psikososyal yaklaşım. Bileşenler. Tanım. Değerlendirme. Koroner yoğun bakım Bileşenler KORONER YOĞUN BAKIMDA KARDİYAK REHABİLİTASYON NASIL OLMALIDIR? Prof. Dr. Mehmet Uzun GATA Haydarpaşa Hastanesi Psikososyal yaklaşım 1 4 Tanım Koroner yoğun bakım merkezi = coronary care unit

Detaylı

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili;

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; KORONER RİSK TESTİ Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; Koroner kalp hastalıklarına yol açan kolesterol ve lipit testleridir. Koroner risk testleri

Detaylı

Göğüs Ağrısı; Anjina Pektoris; Akut Koroner Sendrom; Acute Coronary Syndrome; Unsable Angina; Anstabil Anjina pektoris;

Göğüs Ağrısı; Anjina Pektoris; Akut Koroner Sendrom; Acute Coronary Syndrome; Unsable Angina; Anstabil Anjina pektoris; KALP AĞRISI Göğüs Ağrısı; Anjina Pektoris; Akut Koroner Sendrom; Acute Coronary Syndrome; Unsable Angina; Anstabil Anjina pektoris; Kalp ağrısı yada Akut koroner sendrom kalbe giden kan akımının aniden

Detaylı

Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden :

Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden : 2008 İskemik Kalp Hastalıklarında Primer ve Sekonder Korunma Doç. Dr. Mehdi Zoghi Kardiyovasküler hastalıklardan korunmak için 5 önemli neden : 1. Kardiyovasküler hastalıklar (KVH) erken ölümlerin başlıca

Detaylı

Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi

Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi Ani Kardiyak Ölüm: Önleyebilir miyiz? Doç. Dr. Yakup Ekmekçi Özel Ankara Güven Hastanesi DİYALİZ-MORTALİTE 200 ölüm/1000 hasta-yıl. USRDS-2011 En önemli ölüm nedeni kardiyak hastalıklardır. USRDS -2011:

Detaylı

Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir

Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir Kalp Yetersizliğinde Güncel Tedavi Doç. Dr. Bülent Özdemir Kalp yetmezliği Ventrikülün dolumunu veya kanı pompalamasını önleyen yapısal veya işlevsel herhangi bir kalp bozukluğu nedeniyle oluşan karmaşık

Detaylı

KARDİYAK REHABİLİTASYON

KARDİYAK REHABİLİTASYON Spor Hekimliği Dergisi Cilt: 49, S. 53-61, 2014 KARDİYAK REHABİLİTASYON Şeyhmus KAPLAN ÖZET Kardiyovasküler hastalıklar günümüzde halen en sık ölüm nedenleri arasındadır. Kardiyak rehabilitasyon (KR),

Detaylı

PULMONER REHABİLİTASYON ÜNİTESİ NASIL YAPILANDIRILMALI

PULMONER REHABİLİTASYON ÜNİTESİ NASIL YAPILANDIRILMALI PULMONER REHABİLİTASYON ÜNİTESİ NASIL YAPILANDIRILMALI Doç. Dr. PINAR ERGÜN Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi PULMONER REHABİLİTASYON ve EVDE BAKIM MERKEZİ Pulmoner

Detaylı

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi

Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Tedavisi: Bugün Neredeyiz? Dr. Yunus Erdem Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Ünitesi Hipertansiyon Sıklık Yolaçtığı sorunlar Nedenler Kan basıncı hedefleri Tedavi Dünyada Mortalite

Detaylı

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma)

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma) .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Kanama ve Tromboza E ilim Sempozyum Dizisi No: 36 Kas m 2003; s. 185-189 Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil

Detaylı

Eskimeyen Yeniler: Nabız Hızı ve Nabız Basıncı

Eskimeyen Yeniler: Nabız Hızı ve Nabız Basıncı Kan Basıncında Yeni Kavramlar Eskimeyen Yeniler: Nabız Hızı ve Nabız Basıncı Prof. Dr. Enver Atalar Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Nabız Basıncı Nabız Basıncı: Sistolik

Detaylı

EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ EGZERSİZ REÇETESİ? Egzersiz reçetesi bireylere sistematik ve bireyselleştirilmiş fiziksel aktivite önerileri yapılmasıdır. EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL

Detaylı

Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT)

Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT) Kardiyak Resenkronizasyon Tedavisi (CRT) Dr. Sabri Demircan Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji ABD September 20, 2014 Kardiyoloji Semineri 2009 1 Kalp Yetersizliğinin Ciddiyeti Ölüm Nedenleri

Detaylı

JNC 8 göre Hipertansif Hastanın Tedavide Kan Basıncı Hedefi Ne Olmalı

JNC 8 göre Hipertansif Hastanın Tedavide Kan Basıncı Hedefi Ne Olmalı JNC 8 göre Hipertansif Hastanın Tedavide Kan Basıncı Hedefi Ne Olmalı Prof. Dr. Bülent ALTUN Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Dünyada Hipertansiyon

Detaylı

Hazırlayan ekip : Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çalışma Grubu. Üyeler - Dr.Baktash Morrad - Dr.Ayşe Hüseyinoğlu - Dr.

Hazırlayan ekip : Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Çalışma Grubu. Üyeler - Dr.Baktash Morrad - Dr.Ayşe Hüseyinoğlu - Dr. Genç Kardiyologlar Grup Sorumlusu - Prof.Dr.Oktay Ergene Bilimsel İçeriğin Değerlendirilmesi, Son Düzenleme - Prof.Dr. Recep Demirbağ Düzenleme, Gözden Geçirme - Uz.Dr.Rida Berilğen - Uz.Dr.Barış Düzel

Detaylı

Metabolik Sendrom ve Diyabette Akılcı İlaç Kullanımı. Dr Miraç Vural Keskinler

Metabolik Sendrom ve Diyabette Akılcı İlaç Kullanımı. Dr Miraç Vural Keskinler Metabolik Sendrom ve Diyabette Akılcı İlaç Kullanımı Dr Miraç Vural Keskinler Önce sentez DM ve MS Akılcı İlaç Kullanımı Oral antidiyabetik ajanlar İnsülin Glp-1 analogları Antihipertansif ilaçlar Hipolipidemik

Detaylı

Akut Koroner Sendromlar ve Güncel Yaklaşım. Yrd.Doç.Dr. Hasan Büyükaslan Harran üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp A.D.

Akut Koroner Sendromlar ve Güncel Yaklaşım. Yrd.Doç.Dr. Hasan Büyükaslan Harran üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp A.D. Akut Koroner Sendromlar ve Güncel Yaklaşım Yrd.Doç.Dr. Hasan Büyükaslan Harran üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp A.D. Kılavuzlar 2011 Israrcı ST-segment yükselmesi belirtileri göstermeyen hastalarda

Detaylı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı

Bir ARB Olarak Olmesartan. Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Bir ARB Olarak Olmesartan Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı PatenT (Prevalence, awareness, treatment and control of hypertension

Detaylı

Kardiyak Rehabilitasyonun Etkinli i

Kardiyak Rehabilitasyonun Etkinli i E itim / Education The Effectiveness of Cardiac Rehabilitation S.B. Ankara E itim ve Araflt rma Hastanesi, 2. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Klini i, Ankara, Türkiye ÖZET Yap lan araflt rmalar kardiyak

Detaylı

Hangi İlaç Renin Anjiyotensin Aldosteron Sistemini Daha İyi Bloke Eder?

Hangi İlaç Renin Anjiyotensin Aldosteron Sistemini Daha İyi Bloke Eder? Hangi İlaç Renin Anjiyotensin Aldosteron Sistemini Daha İyi Bloke Eder? Prof. Dr. Tevfik Ecder İstanbul Bilim Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı Hangisi Renin-Anjiyotensin

Detaylı

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ 20.05.2010 Giriş I Renovasküler hipertansiyon (RVH), renal arter(ler) darlığının neden

Detaylı

HİPERTANSİYON & EGZERSİZ

HİPERTANSİYON & EGZERSİZ HİPERTANSİYON & EGZERSİZ HTN %27.8 (ABD DE) 140/90 mmhg PREHİPERTANSİYON SBP:120-139 mmhg DBP:80-89 mmhg Kan basıncı sınıflaması Sistolik kan basıncı(mmhg) Diyastolik kan basıncı (mmhg) İdeal

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

Hipertansiyon tan m ve s n flamas

Hipertansiyon tan m ve s n flamas .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri KARD YOLOJ GÜNDEM Sempozyum Dizisi No: 64 Nisan 2008; s. 67-73 Arteryel Hipertansiyon Tedavisi Prof. Dr. Serap Erdine Dünya Sa l k Örgütü

Detaylı

Kardiyak Problemler ve Karaciğer Nakli

Kardiyak Problemler ve Karaciğer Nakli Kardiyak Problemler ve Karaciğer Nakli Dr. Hüseyin İlksen TOPRAK Karaciğer Nakli Enstitüsü Problem Karaciğer nakli Kardiyak Problemler Hasta Sayısı Giderek Artıyor KC Problemi KPB New York Eyaletinde 1998

Detaylı

CİDDİ KOMORBİDİTESİ OLAN SEMPTOMATİK PRİMER HİPERPARATİROİDİLİ HASTALARDA RADYOFREKANS ABLASYON SONUÇLARI

CİDDİ KOMORBİDİTESİ OLAN SEMPTOMATİK PRİMER HİPERPARATİROİDİLİ HASTALARDA RADYOFREKANS ABLASYON SONUÇLARI CİDDİ KOMORBİDİTESİ OLAN SEMPTOMATİK PRİMER HİPERPARATİROİDİLİ HASTALARDA RADYOFREKANS ABLASYON SONUÇLARI Firuz Gachayev 1, İsmail Cem Sormaz 1, Yalın İşcan 1, Arzu Poyanlı 2, Fatih Tunca 1, Yasemin Giles

Detaylı

PULMONER HİPERTANSİYONUN. Prof Dr Sait Karakurt Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Yoğun Bakım Ana Bilim Dalı

PULMONER HİPERTANSİYONUN. Prof Dr Sait Karakurt Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Yoğun Bakım Ana Bilim Dalı PULMONER HİPERTANSİYONUN YBÜ de TEDAVİSİ Prof Dr Sait Karakurt Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Yoğun Bakım Ana Bilim Dalı YBÜ-pulmoner hipertansiyon PULMONER VENÖZ HİPERTANSİYON

Detaylı

Tam revaskülarizasyonda CABG standart tedavidir

Tam revaskülarizasyonda CABG standart tedavidir Tam revaskülarizasyonda CABG standart tedavidir Dr. Cem Alhan XVI. Ulusal Kongre, 19-22 Mayıs, Eskişehir Changing patterns of initial treatment selection among medical therapy (MED, yellow line), percutaneous

Detaylı

APAH: konjenital kalp hastalığı. Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU

APAH: konjenital kalp hastalığı. Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU APAH: konjenital kalp hastalığı Prof. Dr. Sanem Nalbantgil Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD 2015 ADHAD 2. PAH OKULU Klinik Sınıflama 2009 Eisenmenger Sendromu ve sistemik komplikasyonlar European

Detaylı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı

Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı DM TEDAVİSİNDE KOMPLİKASYONLAR DM TEDAVİSİ VE KARDİYOVASKÜLER HASTALIKLAR Prof. Dr. Ramazan Sarı Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı Slide 1 Sunum planı DM ve kardiyovasküler hastalık-riskleri

Detaylı

YOĞUN BAKIM EKĐBĐNDE HEMŞĐRE ve REHABĐLĐTASYON. Yrd. Doç. Dr. Nilay Şahin Selçuk Üniversitesi, Meram Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD.

YOĞUN BAKIM EKĐBĐNDE HEMŞĐRE ve REHABĐLĐTASYON. Yrd. Doç. Dr. Nilay Şahin Selçuk Üniversitesi, Meram Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD. YOĞUN BAKIM EKĐBĐNDE HEMŞĐRE ve REHABĐLĐTASYON Yrd. Doç. Dr. Nilay Şahin Selçuk Üniversitesi, Meram Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD. Rehabilitasyonun Tanımı Fizyolojik veya anatomik yetersizliği

Detaylı

Sık ventriküler ekstra vurulara yaklaşım

Sık ventriküler ekstra vurulara yaklaşım Sık ventriküler ekstra vurulara yaklaşım Dr. İlknur CAN Meram Tıp Fakültesi, KONYA 3. Atriyal Fibrilasyon Zirvesi Sık VES tanımı >30/saat.Lown B, et al. Circulation 1971 >60/saat.Kennedy HL, et al. NEJM,

Detaylı

İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim Öğretim Yılı. Dönem 4 KARDİYOLOJİ STAJ TANITIM REHBERİ

İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim Öğretim Yılı. Dönem 4 KARDİYOLOJİ STAJ TANITIM REHBERİ İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi 2018-2019 Eğitim Öğretim Yılı Dönem 4 KARDİYOLOJİ STAJ TANITIM REHBERİ Hazırlayan Kardiyoloji Anabilim Dalı 1 KARDİYOLOJİ STAJI TANITIM REHBERİ Ders Kodu Dersin

Detaylı

Dr Talip Asil Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı

Dr Talip Asil Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Dr Talip Asil Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Anabilim Dalı Karotis Arter Hastalığı İskemik İnmelerin yaklaşık %20-25 inde karotis arter darlığı Populasyonda yaklaşık %2-8 oranında

Detaylı

Dr Alpay Sezer 18 Şubat 2017 İstanbul Girişimsel Kardiyoloji Kursu

Dr Alpay Sezer 18 Şubat 2017 İstanbul Girişimsel Kardiyoloji Kursu İSKEMİK FONKSİYONEL MİTRAL YETERSİZLİĞİ Mitral kapağa girişim için sınırı nasıl çizelim? Dr Alpay Sezer 18 Şubat 2017 İstanbul Girişimsel Kardiyoloji Kursu İskemik Mitral Yetersizliği (İMY) Kordal gerilme

Detaylı

Ani Kardiyak Ölüm (SCD)

Ani Kardiyak Ölüm (SCD) Ani Kardiyak Ölüm (SCD) VI. Acil Tıp Kış Sempozyumu /Afyon Dr. Melek Güryay Kent Hastanesi Acil Servis Kasım Ani Kardiyak Ölüm Kardiyak hastalığı bilinen veya bilinmeyen olgularda, kalple ilgili semptomların

Detaylı

AORT KAPAK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D.

AORT KAPAK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D. AORT KAPAK HASTALIKLARI Prof. Dr. Binali MAVİTAŞ Dicle Üniverstiesi Tıp Fakültesi Kalp ve Damar Cerrahisi A.D. AORT STENOZU Valvular Subvalvular Supravalvular VALVULAR STENOZ Romatizmal AS Akut romatizmal

Detaylı

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili;

Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; KORONER RİSK TESTİ Koroner Check Up; Coronary risk profile; Koroner kalp hastalıkları risk testi; Lipid profili; Koroner kalp hastalıklarına yol açan kolesterol ve lipit testleridir. Koroner risk testleri

Detaylı

G ĞÜ Ğ S Ü A Ğ A R Ğ IS I I KORONER E A N A JĐ J Y Đ O Y NUN U

G ĞÜ Ğ S Ü A Ğ A R Ğ IS I I KORONER E A N A JĐ J Y Đ O Y NUN U KORONER ANJĐYONUN TAHTI SALLANIYOR MU? Dr. Bülent Behlül Altunkeser Selçuk Üniversitesi Selçuklu Tıp Fakültesi Kardiyoloji AD Konya GÖĞÜS AĞRISI Âcil servise mürâcaat eden hastalarda en sık semptomdur.

Detaylı

Kardiyovasküler Hastal klar n Epidemiyolojisi

Kardiyovasküler Hastal klar n Epidemiyolojisi E itim / Education Epidemiology of Cardiovascular Diseases Gazi Üniversitesi T p Fakültesi, Fiziksel T p ve Rehabilitasyon Anabilim Dal, Ankara, Türkiye ÖZET Dünyada ve ülkemizde bulafl c hastal klar ndan

Detaylı

KARDĠYAK REHABĠLĠTASYON. Doç.Dr.Mitat KOZ

KARDĠYAK REHABĠLĠTASYON. Doç.Dr.Mitat KOZ KARDĠYAK REHABĠLĠTASYON Doç.Dr.Mitat KOZ EGZERSĠZ REÇETESĠNĠN AMAÇLARI Mortaliteyi düģürmek Kardiyak rehabilitasyon programlarına katılım mortaliteyi % 20-25 oranında düşürür. Yatak istirahatinin fizyolojik

Detaylı

EK-1 GİRİŞİMSEL KARDİYOLOJİ SERTİFİKALI EĞİTİM PROGRAMI ÖNERİLERİ

EK-1 GİRİŞİMSEL KARDİYOLOJİ SERTİFİKALI EĞİTİM PROGRAMI ÖNERİLERİ EK-1 GİRİŞİMSEL KARDİYOLOJİ SERTİFİKALI EĞİTİM PROGRAMI ÖNERİLERİ Gerekçeler: Girişimsel işlemlerin uygulanması sırasında hasta sağlığı ve haklarını korumak, yapılan işlemlerin kalitesini yükseltmek için

Detaylı

YÜKSEK KOLESTEROL. Hiperkolesterolemi; Yüksek kolesterol sebepleri nelerdir?

YÜKSEK KOLESTEROL. Hiperkolesterolemi; Yüksek kolesterol sebepleri nelerdir? YÜKSEK KOLESTEROL Hiperkolesterolemi; Kolesterol ve kolesterole bağlı kalp damar hastalıklar en büyük ölüm sebebidir. Hiperkolesterolemi kan yağlarından biri olan kolesterolün yüksek olmasıdır. Kan yağları

Detaylı

ATRİYAL FİBRİLASYON ABLASYONU KİMLERE, NE ZAMAN YAPILMALIDIR?

ATRİYAL FİBRİLASYON ABLASYONU KİMLERE, NE ZAMAN YAPILMALIDIR? ATRİYAL FİBRİLASYON ABLASYONU KİMLERE, NE ZAMAN YAPILMALIDIR? Dr. Serkan Topaloğlu 3. Atriyal Fibrilasayon Zirvesi 2014 Hız ve Ritm Kontrolü Hastanın tercihi Semptomatik durum (EHRA skoru) AF nin süresi

Detaylı

infüzyonu KARŞIT GÖRÜŞ Bolus doz nitrat & nitrat Antalya Doç. Dr. Bedia Gülen Dr. Öğr. Gör. İsmail Tayfur

infüzyonu KARŞIT GÖRÜŞ Bolus doz nitrat & nitrat Antalya Doç. Dr. Bedia Gülen Dr. Öğr. Gör. İsmail Tayfur KARŞIT GÖRÜŞ Bolus doz nitrat & nitrat infüzyonu Doç. Dr. Bedia Gülen Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp AD Dr. Öğr. Gör. İsmail Tayfur Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tıp Fakültesi Haydarpaşa

Detaylı

Doğumsal kalp hastalığı ve PAH. Dr. Gülten TAÇOY Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı

Doğumsal kalp hastalığı ve PAH. Dr. Gülten TAÇOY Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Doğumsal kalp hastalığı ve PAH Dr. Gülten TAÇOY Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı 39 y kadın hasta Nefes darlığı, morarma ile başvurdu. 22 y iken (17 sene önce 1998) gebeliğin 3.

Detaylı

Kardiyak hastaların bakımında Türkiye'de sorunlar neler ve ne yapmalıyız? Kardiyoloji Gözüyle

Kardiyak hastaların bakımında Türkiye'de sorunlar neler ve ne yapmalıyız? Kardiyoloji Gözüyle Kardiyak hastaların bakımında Türkiye'de sorunlar neler ve ne yapmalıyız? Kardiyoloji Gözüyle Dr. Mehmet Emre Özpelit İzmir Ünv. Tıp Fak. Medicalpark Hastanesi Kardiyoloji AD Acil serviste karģılaģılan

Detaylı

KORONER ARTER? NE ZAMAN? Hacettepe Üniversitesi Tıp T Fakültesi Radyoloji A.D.

KORONER ARTER? NE ZAMAN? Hacettepe Üniversitesi Tıp T Fakültesi Radyoloji A.D. KORONER ARTER GÖRÜNTÜLEMEDE BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİNİN YERİ: : KİME K? NE ZAMAN? Doç.. Dr. Tuncay Hazırolan Hacettepe Üniversitesi Tıp T Fakültesi Radyoloji A.D. KORONER ANJİYOGRAF YOGRAFİ Normal ve patolojik

Detaylı

Deomed Medikal Yay nc l k

Deomed Medikal Yay nc l k Deomed Medikal Yay nc l k Schiltenwolf / Henningsen Muskuloskeletal A r lar Biyopsikososyal Yaklafl mla Tan ve Tedavi Türkçe Editörü / M. Sar do an Çeviri / A. Kasabal gil 16.5 x 24 cm, XVI + 320 Sayfa

Detaylı

YAŞLILARDA DİYABET Glisemik Hedef

YAŞLILARDA DİYABET Glisemik Hedef YAŞLILARDA DİYABET Glisemik Hedef Doç. Dr. Ayşegül Atmaca Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı 26 Nisan 2014, Antalya 50. Ulusal Diyabet Kongresi Yaş Ortalama İnsan Ömrü Ortalama

Detaylı

Takiplerde hastalarda hangi özelliklere dikkat edilmesi gerektiğini

Takiplerde hastalarda hangi özelliklere dikkat edilmesi gerektiğini Dönem IV Kardiyoloji Stajı Konu: Atrial fibrilasyonlu hastaya yaklaşım Amaç: Bu dersin sonunda dönem IV öğrencileri atrial fibrilasyonu tanımlayabilecek, hastaya yaklaşımdaki temel prensipleri belirtebileceklerdir.

Detaylı

Her kronik tam tıkalı lezyon açılmalı mı? Prof. Dr. Murat ÇAYLI Özel Adana Medline Hastanesi

Her kronik tam tıkalı lezyon açılmalı mı? Prof. Dr. Murat ÇAYLI Özel Adana Medline Hastanesi Her kronik tam tıkalı lezyon açılmalı mı? Prof. Dr. Murat ÇAYLI Özel Adana Medline Hastanesi Tanım Anjiyografik veya klinik olarak bir oklüzyonun süresinin 3 ay olmasıdır. Kesin (anjiyografik ispat): 3

Detaylı

Göğüs ağrılı hastalarda koroner risk skorlarının karşılaştırılması. Dr. Mustafa YILMAZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD

Göğüs ağrılı hastalarda koroner risk skorlarının karşılaştırılması. Dr. Mustafa YILMAZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD Göğüs ağrılı hastalarda koroner risk skorlarının karşılaştırılması Dr. Mustafa YILMAZ Fırat Üniversitesi Acil Tıp AD Sunu Planı Giriş AKS skorları Karşılaştırma > Kalabalık acil servis Yılda > 6 milyon

Detaylı

KVH VE SİGARA BIRAKMA. Mini Ders 3 Modül: Tütünün Kalp ve Damar Hastalıkları Üzerindeki Etkisi

KVH VE SİGARA BIRAKMA. Mini Ders 3 Modül: Tütünün Kalp ve Damar Hastalıkları Üzerindeki Etkisi KVH VE SİGARA BIRAKMA Mini Ders 3 Modül: Tütünün Kalp ve Damar Hastalıkları Üzerindeki Etkisi TEMEL SLAYTLAR KVH ve Sigara Bırakma Mini Ders 3 Modül: Tütünün Kalp ve Damar Hastalıkları Üzerindeki Etkisi

Detaylı

Kardiyak rehabilitasyonda egzersiz

Kardiyak rehabilitasyonda egzersiz Derleme Review 51 Exercise in cardiac rehabilitation Hale Karapolat, Berrin Durmaz Ege Üniversitesi T p Fakültesi Fiziksel T p ve Rehabilitasyon Anabilim Dal, zmir, Türkiye ÖZET Kardiyak rehabilitasyon,

Detaylı

KRT ye «süper-yanıtlı» olgular - Ne yapalım? Özgür Aslan DEÜ Tıp Fak. Kardiyoloji A.D

KRT ye «süper-yanıtlı» olgular - Ne yapalım? Özgür Aslan DEÜ Tıp Fak. Kardiyoloji A.D KRT ye «süper-yanıtlı» olgular - Ne yapalım? 2017 Özgür Aslan DEÜ Tıp Fak. Kardiyoloji A.D KRT ye «süper-yanıtlı» olgular- Ne yapalım? KRT den en çok kim yararlanıyor? KRT ye «YANIT» tanımları «Süper Yanıt»

Detaylı

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu G R fi Girifl Bu kitapç k Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) taraf ndan, befleri t bbi ürünlerin güvenlili inin izlenmesi ve de erlendirilmesi hakk

Detaylı

AMAÇ: Hastalarımızın ve hasta yakınlarının tedavi öncesi, tedavi sırasında ve tedavi sonrasında bilgilendirilmesini ve eğitilmesini sağlamak.

AMAÇ: Hastalarımızın ve hasta yakınlarının tedavi öncesi, tedavi sırasında ve tedavi sonrasında bilgilendirilmesini ve eğitilmesini sağlamak. AMAÇ: Hastalarımızın ve hasta yakınlarının tedavi öncesi, tedavi sırasında ve tedavi sonrasında bilgilendirilmesini ve eğitilmesini sağlamak. KAPSAM: Tüm ayaktan ve yatarak tedavi gören hasta ve hasta

Detaylı

İnmeli Hastaların Evde Bakımı: Bakım Verenler İçin Rehber

İnmeli Hastaların Evde Bakımı: Bakım Verenler İçin Rehber 128 İnmeli Hastaların Evde Bakımı: Bakım Verenler İçin Rehber Naile Bilgili*, Sebahat Gözüm** Özet Giriş: İnmeli hastaların rehabilitasyonunda evde bakım önemli bir unsur olup, bu hastaların bakımı son

Detaylı

Diabetes mellitus ve Kalp Kalp Yetersizliği: Kardiyovasküler sonuç olarak göz ardı mı ediliyor?

Diabetes mellitus ve Kalp Kalp Yetersizliği: Kardiyovasküler sonuç olarak göz ardı mı ediliyor? Diabetes mellitus ve Kalp Kalp Yetersizliği: Kardiyovasküler sonuç olarak göz ardı mı ediliyor? Prof.Dr.Mehmet Birhan YILMAZ, FESC, FACC, FHFA Türk Kardiyoloji Derneği Kalp Yetersizliği ÇG Başkanı (2014-2016)

Detaylı

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım

Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Acil Serviste Hipertansif Hastaya Yaklaşım Doç. Dr. Sedat YANTURALI Dokuz Eylul Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı İzmir sedat.yanturali@deu.edu.tr 1 Sunu Planı Hipertansiyona genel bakış

Detaylı

Primer PKG da eşlik tedavisi ve kılavuzlar. Prof. Dr. Aylin YILDIRIR Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji ABD, Ankara

Primer PKG da eşlik tedavisi ve kılavuzlar. Prof. Dr. Aylin YILDIRIR Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji ABD, Ankara Primer PKG da eşlik tedavisi ve kılavuzlar Prof. Dr. Aylin YILDIRIR Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji ABD, Ankara Antiplatelet tedavi Aspirin Primer PKG de eşlik tedavisi P2Y12 inhibitörleri

Detaylı

Yeni Kılavuzlar, Değişen Hedefler, KY ve AKS da HT Tedavisi. Prof. Dr. Oktay Ergene

Yeni Kılavuzlar, Değişen Hedefler, KY ve AKS da HT Tedavisi. Prof. Dr. Oktay Ergene Yeni Kılavuzlar, Değişen Hedefler, KY ve AKS da HT Tedavisi Prof. Dr. Oktay Ergene Yeni Hipertansiyon Kılavuzları ESC/ESH 2013 JNC-8 ASH/ISH 2014 CHEP 2014 NICE 2011 Kan BasıncıDüzeylerine İlişkin Tanımlar

Detaylı

Kadınlarda Koroner Bypass Operasyonunun Özellikleri ve Sonuçları

Kadınlarda Koroner Bypass Operasyonunun Özellikleri ve Sonuçları Kadınlarda Koroner Bypass Operasyonunun Özellikleri ve Sonuçları DOÇ. DR. GÖKÇEN ORHAN Dr. Siyami Ersek Göğüs Kalp Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi İSTANBUL Euroscore risk sınflaması STS risk

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Yabancı Dil: İngilizce. Uluslararası dergilerde yayınlanan makaleler

ÖZGEÇMİŞ. Yabancı Dil: İngilizce. Uluslararası dergilerde yayınlanan makaleler ÖZGEÇMİŞ Adı : Derya Soyadı: : Özcanlı Atik Doğum Yeri : ADANA-Kozan Doğum Tarihi : 01.03.1981 Medeni Hali : Evli Tel: 0534 970 1568 E-posta: deryaatik@osmaniye.edu.tr EĞİTİM DURUMU: Mezun Olduğu Üniversite:

Detaylı

Resüsitasyonda HİPEROKSEMİ

Resüsitasyonda HİPEROKSEMİ Resüsitasyonda HİPEROKSEMİ Prof.Dr.Oktay Demirkıran İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Yoğun Bakım Bilim Dalı Acil Yoğun Bakım Ünitesi Avrupa da yaklaşık 700,000/yıl

Detaylı

Beyin Omurilik Sıvısında Myelin Basic Protein Testi; CSF myelin basic protein; BOS da myelin basic protein;

Beyin Omurilik Sıvısında Myelin Basic Protein Testi; CSF myelin basic protein; BOS da myelin basic protein; MYELİN BASİC PROTEİN Beyin Omurilik Sıvısında Myelin Basic Protein Testi; CSF myelin basic protein; BOS da myelin basic protein; Beyin Omurilik Sıvısı içinde Myelin Basic Protein miktarının araştırılmasıdır.

Detaylı

BALIK YAĞI MI BALIK MI?

BALIK YAĞI MI BALIK MI? BALIK YAĞI MI BALIK MI? Son yıllarda balık yağı ile ilgili kalp damar hastalıklarından tutun da romatizma, şizofreni, AIDS gibi hastalıklarda balık yağının kullanılmasının yararları üzerine çok sayıda

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

1. HİZMET KAPSAMI: UÜ-SK KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI HİZMET KAPSAMI

1. HİZMET KAPSAMI: UÜ-SK KARDİYOLOJİ ANABİLİM DALI HİZMET KAPSAMI Rev. No : 03 Rev.Tarihi : 28 Şubat 2012 1 / 7 1. HİZMET KAPSAMI: Kardiyoloji Anabilim Dalı, erişkin ayaktan ve yatan hastalara tanı ve tedavi hizmetleri sunmaktadır. Bu hizmet haftada 7 gün ve 24 saat

Detaylı

DİYABET TEDAVİSİNDE HEDEF KAN BASINCI:

DİYABET TEDAVİSİNDE HEDEF KAN BASINCI: DİYABET TEDAVİSİNDE HEDEF KAN BASINCI: Hedef ne olmalı? İntensif tedavi gereklimi? PROF.DR.TEVFİK SABUNCU Harran Üniversitesi, Tıp Fakültesi Endokrinoloji Bilim Dalı 2003 JNC-VII Hipertansiyon Sınıflandırması

Detaylı

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım

Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Sık Görülen Kardiyolojik Sorunlarda Güncelleme Sempozyum Dizisi No: 40 Haziran 2004; s. 69-74 Hiperlipidemiye Güncel Yaklaşım Prof. Dr. Hakan

Detaylı

Özgün Problem Çözme Becerileri

Özgün Problem Çözme Becerileri Özgün Problem Çözme Becerileri Research Agenda for General Practice / Family Medicine and Primary Health Care in Europe; Specific Problem Solving Skills ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ

Detaylı

MİYOKARDIN İSKEMİK SORUNLARINA YAKLAŞIM

MİYOKARDIN İSKEMİK SORUNLARINA YAKLAŞIM MİYOKARDIN İSKEMİK SORUNLARINA YAKLAŞIM Akut Koroner Sendrom ST elevasyonlu miyokard infarktüsü (STEMI) ST elevasyonsuz miyokard infarktüsü (NSTEMI) Kararsız angina pektoris (KA) Tanı Semptomlar (angina

Detaylı

Aort Kapak Darlığı Dr.Mustafa SAÇAR Tarihçe

Aort Kapak Darlığı Dr.Mustafa SAÇAR Tarihçe Aort Kapak Darlığı Dr.Mustafa SAÇAR 17.03.2008 Tarihçe v 1914: Tuffier Dijital yolla aort kapak dilatasyonu v 1952: Bailey LV den dilatör ile yaklaşım v 1954: Gibbon KALP AKCİĞER MAKİNASI Aortik valvotomi

Detaylı

ACİL KARDİYOLOJİDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ DR. BÜLENT BEHLÜL ALTUNKESER SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ AD.

ACİL KARDİYOLOJİDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ DR. BÜLENT BEHLÜL ALTUNKESER SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ AD. ACİL KARDİYOLOJİDE GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ DR. BÜLENT BEHLÜL ALTUNKESER SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MERAM TIP FAKÜLTESİ KARDİYOLOJİ AD. KONYA ACİLE MÜRACAAT Akut koroner sendromlar (en sık) Akciğer ödemi akut kalp

Detaylı

ATRİYAL FİBRİLASYON Atriyal fibrilasyon En sık görülen aritmi Epidemiyoloji Aritmiye bağlı hastaneye yatanların 1/3 ü AF li. ABD de tahmini 2.3 milyon, Avrupa da 4.5 milyon insan AF ye sahip. Sıklığı

Detaylı

İntrapartum veya Postpartum Şiddetli Hipertansiyon Tedavisinde Başlangıç Olarak LABETOLOL Kullanılan Yönetim Algoritması

İntrapartum veya Postpartum Şiddetli Hipertansiyon Tedavisinde Başlangıç Olarak LABETOLOL Kullanılan Yönetim Algoritması LABETOLOL Kullanılan Yönetim Algoritması Fetus canlı ve doğum eylemi başlamamış ise fetal izlemi başlat. 15 dk sonra ölçülen kan basıncı hala yüksek İSE 20 mg IV labetolol infüzyonunu 2 dakikayı aşan sürede

Detaylı

Yeni Çalışmalar Hipertansiyon Kılavuzlarında Tedavi Hedeflerini Değiştirecek mi?

Yeni Çalışmalar Hipertansiyon Kılavuzlarında Tedavi Hedeflerini Değiştirecek mi? Yeni Çalışmalar Hipertansiyon Kılavuzlarında Tedavi Hedeflerini Değiştirecek mi? Prof. Dr. Bülent ALTUN Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Nefroloji Bilim Dalı JNC 8: Tedavi

Detaylı

PERİFERİK ARTER HASTALIĞI. Dr Sim Kutlay

PERİFERİK ARTER HASTALIĞI. Dr Sim Kutlay PERİFERİK ARTER HASTALIĞI Dr Sim Kutlay ENDOTEL Nitrik oksit Endotelin-1 Anjiotensin II Nitrik oksit NF-kB aktivasyonu Anjiotensin II Aktivatör protein-1 aktivasyonu Nitrik oksit Doku faktörü Plazminojen

Detaylı

EK 4 ÖZGEÇMİŞ. Doktor Tıp Fakültesi GATA Tıp Fakültesi 2003. Uzman Kalp Damar Cerr Haydarpaşa A.H 2008

EK 4 ÖZGEÇMİŞ. Doktor Tıp Fakültesi GATA Tıp Fakültesi 2003. Uzman Kalp Damar Cerr Haydarpaşa A.H 2008 EK 4 ÖZGEÇMİŞ 1)Adı Soyadı: Gökhan Korkmaz 2)Doğum Tarihi: 08/041980 3)Unvanı: Doc.Dr 4)Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Doktor Tıp Fakültesi GATA Tıp Fakültesi 2003 Uzman Kalp Damar Cerr Haydarpaşa

Detaylı

Kesik Topallaması Olan Hastaların Tedavi Prensipleri Prof. Dr. A. Kürşat Bozkurt, Dr. Elmas Kanbur

Kesik Topallaması Olan Hastaların Tedavi Prensipleri Prof. Dr. A. Kürşat Bozkurt, Dr. Elmas Kanbur İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Ateroskleroz; Koroner, Serebral, Periferik Arter Tutulumu Sempozyum Dizisi No: 52 Ekim 2006; s. 113-117 Kesik Topallaması Olan Hastaların

Detaylı

Akut Koroner Sendrom da Yeni Nesil Antikoagülanlar

Akut Koroner Sendrom da Yeni Nesil Antikoagülanlar Akut Koroner Sendrom da Yeni Nesil Antikoagülanlar Dr. Özgür SÖĞÜT Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Acil Tıp Kliniği, İSTANBUL Sunu Planı AKS de sekonder korunma Yeni Nesil Antikoagulanlar 7 adet

Detaylı

BÖLÜM PULMONER REHABİLİTASYON VE EVDE BAKIM

BÖLÜM PULMONER REHABİLİTASYON VE EVDE BAKIM BÖLÜM 16 PULMONER REHABİLİTASYON VE EVDE BAKIM Pulmoner Rehabilitasyon ve Evde Bakım 49 Pulmoner Rehabilitasyon ve Evde Bakım Prof. Dr. Pınar Ergün Pulmoner Rehabilitasyon (PR); kronik obstruktif akciğer

Detaylı

Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler. Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler. Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Mental sağlığın korunmasında etkili faktörler Prof. Dr. Zeynep Oşar Siva İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Diyabetlilerin önemli bir kısmında bulunan psikolojik bozukluklar çoğu zaman gözardı edilmekte ve

Detaylı

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu;

Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; PROLAKTİNOMA Hipofiz adenomu; Prolaktin salgılayan hipofiz adenomu; Prolaktinoma beyinde yer alan hipofiz bezinin prolaktin salgılayan tümörüdür. Kanserleşmez ancak hormonal dengeyi bozar. Prolaktin hormonu

Detaylı

Periferik Vasküler Hastalıklarda Kanıta Dayalı Yaklaşım

Periferik Vasküler Hastalıklarda Kanıta Dayalı Yaklaşım Periferik Vasküler Hastalıklarda Kanıta Dayalı Yaklaşım Dr. Cenker EKEN AÜTF Acil Tıp AnabilimDalı Cochrane Veritabanı MEDLINE Tarama Yöntemi thrombosis thrombosism Amaç: DVT de thrombolizisin etkinliğini

Detaylı

EŞ ZAMANLI KALP VE BÖBREK TRANSPLANTASYONU YAPILAN BİR OLGU

EŞ ZAMANLI KALP VE BÖBREK TRANSPLANTASYONU YAPILAN BİR OLGU EŞ ZAMANLI KALP VE BÖBREK TRANSPLANTASYONU YAPILAN BİR OLGU Şahin N, Göktaş B, Küçükyorgancı S, Kabukçu HK, Titiz TA Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD, Antalya GİRİŞ Hem

Detaylı

SOLUNUM SİSTEMİ HASTALARINDA EVDE SAĞLIK UYGULAMALARI

SOLUNUM SİSTEMİ HASTALARINDA EVDE SAĞLIK UYGULAMALARI SOLUNUM SİSTEMİ HASTALARINDA EVDE SAĞLIK UYGULAMALARI Yrd. Doç. Dr. Sibel KÜÇÜK Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Solunum Sistemi Hastalıklarında Evde Bakımın Amacı Progresyonu önlemek,

Detaylı

YOĞUN BAKIMDA AKUT KALP YETMEZLİĞİNE YAKLAŞIM

YOĞUN BAKIMDA AKUT KALP YETMEZLİĞİNE YAKLAŞIM YOĞUN BAKIMDA AKUT KALP YETMEZLİĞİNE YAKLAŞIM Doç. Dr. Ali Serdar Fak Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Şubat 2009 Tanım: Kalp yetmezliği semptom ve bulgularının hızlı ortaya

Detaylı

Dünyada ve Ülkemizde Meslek hastalıkları

Dünyada ve Ülkemizde Meslek hastalıkları Dünyada ve Ülkemizde Meslek hastalıkları Dr. Rana GÜVEN, MSc., PhD. Genel Md. Yrd. Dr. R. Güven 01.11.2012 1 İÇERİK Dünyada ve Türkiye de İş Sağlığı ve Güvenliğinin Mevcut Durumu Meslek hastalıklarının

Detaylı

KOAH ta Hastane Dışı Pulmoner Rehabilitasyon

KOAH ta Hastane Dışı Pulmoner Rehabilitasyon K O N U I I I G E N E L Y A K L A Ş I M L A R B Ö L Ü M 12 Dicle Kaymaz KOAH ta Hastane Dışı Pulmoner Rehabilitasyon Pulmoner rehabilitasyon; kronik solunum hastalığı olan semptomatik ve günlük yaşam aktivitesi

Detaylı

ST SEGMENT YÜKSELMELİ MİYOKART ENFARKTÜSÜ (STEMI)

ST SEGMENT YÜKSELMELİ MİYOKART ENFARKTÜSÜ (STEMI) ST SEGMENT YÜKSELMELİ MİYOKART ENFARKTÜSÜ (STEMI) ÖLÜMLERİN EN BAŞTA GELEN NEDENİ Doç. Dr. Ekrem Yeter Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi 2010, American Heart Association, www.heart.org,

Detaylı

CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KARDĠYOLOJĠ BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU. Lisans

CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KARDĠYOLOJĠ BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU. Lisans CUMHURĠYET ÜNĠVERSĠTESĠ TIP FAKÜLTESĠ KARDĠYOLOJĠ BÖLÜMÜ DERS BĠLGĠLERĠ FORMU Bölüm Kardiyoloji Yıl/yarıyıl 4/1-2 Dersin Adı Ders düzeyi (Önlisans, lisans,vb) Dersin Türü(Z/S) Dersin dili Kodu Kardiyoloji

Detaylı