AVRUPA BİRLİĞİ NİN ORTA ASYA POLİTİKASI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "AVRUPA BİRLİĞİ NİN ORTA ASYA POLİTİKASI"

Transkript

1 AVRUPA BİRLİĞİ NİN ORTA ASYA POLİTİKASI European Union s Central Asia Policy Osman N. ÖZALP * ABSTRACT EU has supported the political and economic programs of the Central Asia Countries after their independence. The real interest of the EU toward the region has increased after the September 11. Finally, the main frame of the EU s policies for the Central Asia Countries was set by the document The EU and Central Asia: Strategy for a New Partnership which was prepared during the period of Germany s leadership in the first half of In this document economic and social stability policies were emphasized, and it was aimed that EU s strong influence in the region were to be established. But when the on-going developments in the region considered, these policies are not quite feasible even in the long run. In this regard, it can be said that Russia will maintain its position as the main player in the * Yard. Doç. Dr., İ.İ.B.F., Türk-Alman Üniversitesi, 15

2 Osman N. ÖZALP region in economic and social arena. EU is not an important power, in the region, for the security either. The region is under the military influence of the USA and Russia. EU is mostly working on the projects that help to prevent the socio-cultural clashes. Key Words: EU, Central Asia, Great Game, Nabucco, Energy Security, War Against Drugs. ÖZET AB, Orta Asya ülkelerinin bağımsızlıklarını kazanmalarından sonra 90 lı yıllarda genel olarak, ekonomik ve siyasi dönüşümle ilgili programları desteklemiştir. AB nin bölgeye olan asıl ilgisi 11 Eylül saldırılarından sonra artmaya başlamış ve nihayet Birliğin Orta Asya ya yönelik politikalarının genel çerçevesi, Almanya nın 2007 nin ilk yarısındaki AB dönem başkanlığında hazırlanan, «Orta Asya ile Yeni Bir Ortaklık İçin Strateji» adlı belge ile belirlenmiştir. Ekonomik ve güvenlik politikaları alanındaki hedeflerin ön planda tutulduğu belgede, AB nin bölgede varlığının sağlamlaştırılması hedeflenmiştir. Ancak bölgedeki gelişmeler dikkate alındığında, AB nin siyasi hedeflerini gerçekleştirmesi uzun vadede dahi mümkün görünmemektedir. Bu bağlamda Rusya nın, Orta Asya da en önemli ticari ve siyasi aktör/partner olarak yerini öngörülebilir gelecekte korumaya devam edeceğini söyleyebiliriz. AB, güvenlik alanında da Orta Asya da önemli bir güç değildir. Bölge askeri açıdan Rusya ve Amerika nın etki alanındadır. AB, daha çok sosyo-kültürel alanlarda çatışma önleyici projeler üzerinde çalışmaktadır. Anahtar Kelimeler: AB, Orta Asya, Great Game, Nabucco, Enerji Güvenliği, Uyuşturucu ile Mücadele. 16

3 Giriş Sovyetler Birliği nin yıkılışına kadar Orta Asya bir coğrafi bölge olarak, uluslararası politikada hakkında çok az bilgi sahibi olunan bir terra incognita 1 durumundaydı. Orta Asya Sovyet Cumhuriyetleri nin yaklaşık 70 yıl boyunca Sovyetler Birliği haricinde dış dünya ile teması olmamıştı. Sovyetlerin yıkılışı ile birlikte Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan, Türkmenistan ve Tacikistan ın bağımsızlıklarını kazanmaları, uluslararası sistemde global ve bölgesel devletlerin Orta Asya da güç mücadelesine girmelerine yol açmıştır. Rusya, Çin, Pakistan, Hindistan, Türkiye, İran, Suudi- Arabistan gibi bölgeye yakın aktörlerin yanında, ABD ve AB de daha fazla etkinlik için rekabet etmektedirler. Günümüzde bu mücadele 20. yüzyılın ilk yarısında İngiliz şair Rudyard Kipling 2 ve İngiliz jeopolitikçi Halford Mackinder in (Mackinder, 1904) Orta Asya da İngiliz-Rus rekabeti için kullanmış oldukları Great Game kavramı ile yeniden adlandırılmaktadır. Soğuk Savaş döneminde Amerikalı siyaset bilimci Nicholas Spykman, Orta Asya nın jeopolitik konumunun önemi hakkında durmuştur. Sovyetlerin yıkılışından sonra, Orta Asya da jeopolitik bir güç boşluğu oluştuğunu ileri süren ünlü stratejist Zbigniew Brzezinski; Afganistan, Orta Asya ülkeleri, Kafkasya ve Türkiye nin doğusunu Avrasya Balkanı olarak adlandırmaktadır (Brzezinski, 1997: ). Barack Obama nın da dış politika danışmanı olan Brzezinski ye göre, 20. yüzyılın başında Balkanlarda yaşanan süreç, günümüzde benzer güvenlik problemleri (etnik çatışmalar, dış güçlerin nüfuz çatışması) nedeniyle Orta Asya da yaşanmaktadır. 1 Latince bilinmeyen yer anlamına gelen coğrafi terim, günümüzde henüz yeterinde araştırılmamış bilimsel alanlar için kullanılmaktadır. 2 Esas olarak 1830 yılında ortaya çıkan Great Game tabiri, Rudyard Kipling in Kim (1901) adlı romanında bölge için İngiliz-Rus Orta Asya nın jeopolitik istikrarsızlığını daha iyi anlamada rekabetini konu edinmesiyle popüler olmuş ve daha sonra siyasi literatürde kullanılmaya başlanmıştır. 17

4 Osman N. ÖZALP ise, Amerikalı coğrafyacı Saul Cohen in shatterbelt konsepti yararlı olacaktır. Cohen, bu tür coğrafi alanları iç yapılarının istikrarsızlığı, dışarıdan ise harici güçlerin bölge kontrolünü ele geçirmek için uğraşmaları nedeniyle, shatterbelt olarak tanımlamaktadır (Cohen, 1963: 84-85; Cohen, 1991: ). Öyle ki, shatterbelt içindeki devletlerden bazılarının birbirleriyle rekabet eden dış güçler ile ittifak kurmaları, bölgedeki çatışma ihtimalini yükseltmektedir. Gerçekten günümüzde Orta Asya daki ekonomi ve güvenlik politikaları alanlarında pek çok endişe verici gelişme dünyada kaygıyla izlenmektedir. Özellikle Orta Asya enerji kaynakları üzerindeki uluslararası rekabet, Afganistan daki uyuşturucu ticaretinin Orta Asya ülkeleri üzerinden gerçekleştirilmeye başlaması, uluslararası terörist faaliyetlerin alanı olması, etnik ve dini çatışmalar gibi pek çok konu, Orta Asya ülkelerini uluslararası alanda güvenlik politikaları açısından da riskli hale getirmektedir. AB nin Orta Asya Politikası ve Hedefleri Orta Asya ülkeleri bağımsızlıklarını kazandıkları 90 lı yılların başından itibaren, 11 Eylül 2001 saldırılarına kadar uluslararası basında çok bahsedilen bir coğrafya değildi. Bu yıllarda bölge ülkeleri, nation building (ulus inşası) bağlamında Sovyet koloniyal mirasından kurtulma süreci içindeydi. Nitekim AB nin de, 90 lı yıllarda atom silahlarına sahip olması dolayısıyla daha ziyade Kazakistan a ilgi gösterdiği, diğer Orta Asya ülkeleri ile ise zayıf bir ilişki içinde olduğu gözlemlenmektedir. 11 Eylül 2001 saldırıları ardından, Batılı devletlerin Amerika nın yanında Afganistan a Operation Enduring Freedom (Sürekli Özgürlük Operasyonu) adlı askeri müdahalede bulunmaları ve ardından Kırgızistan ve Özbekistan da ISAF (International Security Assis- 18

5 tance Force Uluslararası Güvenlik Yardım Kuvveti ) çerçevesinde askeri üs kurmaları, Orta Asya yı uluslararası politikada önemli bir stratejik konuma getirirken, güvenlik politikaları açısından da AB nin ilgi alanına sokmuştur. AB nin Orta Asya ya yönelik politikalarının genel çerçevesini, Almanya nın 2007 nin ilk yarısındaki AB dönem başkanlığında hazırlanan ve Avrupa Konseyi nin Temmuz 2007 de kabul ettiği Orta Asya ile Yeni Bir Ortaklık İçin Strateji adlı belge çizmektedir (European Council, 2007) yılları arası 750 Milyon Avroluk proje ödeneği öngören ortaklık stratejisi ile AB nin, bölgede aktif rol oynayacağı tescil edilmiştir. Ekonomik ve güvenlik hedeflerinin ön planda tutulduğu belgede, öncelikli olarak AB nin bölgede varlığının kuvvetlendirilmesi, Birliğin ilgili programlarının daha iyi koordine edilmesi amaçlanmaktadır. AB nin Orta Asya politikasını genel olarak aşağıdaki başlıklar atında inceleyebiliriz. AB nin Orta Asya ya Yönelik Enerji Politikası Avrupa Birliği nin ilk çekirdeğini 1951 deki Avrupa Kömür ve Çelik Birliği ve 1957 deki EURATOM-Antlaşması nın oluşturduğunu düşünürsek, Birliğin temelinin enerji sorununun giderilmesi ile başladığını ileri sürebiliriz. Amerika ve Asya da ulusal enerji politikası dış politika ve güvenlik politikasının bir alanı olarak algılanırken, AB de bu durum uzunca bir süre serbest piyasa mekanizmasının bir parçası olarak görülmüştür. Ancak 90 lı yılların ortalarından itibaren Avrupa Komisyonu nun enerji güvenliği meselesini üye devletler nezdinde tartışma konusu olarak gündeme getirdiğini görmekteyiz (European Commission, 2000). AB de asıl stratejik dönüşüm 2006 yılının başında, Rusya ve Ukrayna arasındaki doğalgaz sevkiyatı konusundaki anlaşmazlıktan sonra yaşanmıştır. Aynı anlaşmazlık kısa bir süre sonra (2006/07 19

6 Osman N. ÖZALP yeni yıl başlangıcı) Rusya-Gürcistan arasında da cereyan etmiştir. Her iki olay, AB nezdinde Rusya nın güvenilirliğini sorgulanır hale getirmiştir (Brummer ve Weiss, 2007: 9). politika geliştirilmesini zorunlu kılmaktadır. Nitekim, bu zorunluluk ilk kez Lizbon Anlaşması nda enerji bölümü ile ilgili kısımda (Başlık XXX, Mad. 194) dile getirilmiştir (European Union, 2007). Rusya nın enerji kaynaklarını bu şekilde dış politik baskı unsuru olarak kullanması, enerji piyasasını liberalleştirmemesi, Avrupalı enerji firmalarının ve bunlara ait altyapı tesisleri (boru hattı, rafineri, gaz dolum ve pompalama tesisleri vb.) hisselerinin sistematik bir şekilde satın alınması, AB nin orta ve uzun vadede dış politika seçeneklerini kuvvetli bir şekilde sınırlandırabileceği ihtimalini ortaya koymaktadır. Rusya ve tekel şirketi Gazprom a karşı tek çözüm, AB ülkelerinin enerji politikalarında ortak hareket etmeleri ve alternatif enerji yollarını devreye sokmalarıdır (Leinen, 2009: 435). Bunun haricinde Çin in enerji ihtiyacı nedeniyle global rekabete girişmesi, ayrıca Kuzey Denizi ndeki rezervlerin sonuna yaklaşılması da AB de enerji güvenliği ile ilgili ortak bir Günümüzde Rusya, AB nin en büyük doğal gaz ve petrol ithalatçısı olan ülke konumundadır. AB, 2009 yılı verilerine göre petrol ihtiyacının % 33ünü, doğalgaz ihtiyacının ise % 34.2sini Rusya dan ithal etmektedir. 27 üyeli Birliğin dışarıya olan petrol bağımlılığı % 84.1 iken, doğalgaz bağımlılığı ise % 64.2 oranındadır (Eurostat, 2009). Rusya nın da petrol ve gaz ihracatının % 90ı AB bölgesinedir (Götz, 2009a: 34). Söz konusu istatistikler Rusya ya olan enerji bağımlılığının, önümüzdeki yıllarda da devam edeceğini göstermektedir. Bu bağlamda AB, gelecekte Rusya ya olan enerji bağımlılığını azaltmak amacıyla yeni arayışlar içindedir. Peki Hazar Havzası enerji bağımlılığı ve enerji güvenliği konusunda, AB için bir katkıda bulunabilir mi? 20

7 Günümüzde Hazar Havzası nın enerji kaynakları, AB nin ihtiyaçlarını karşılamada önemli bir orana tekabül etmemektedir. Bugünkü verilere göre, Hazar Bölgesi nin petrol ve gaz kaynakları Ortadoğu ile karşılaştırıldığında az olmakla beraber, Kuzey Denizi rezervlerinden fazla olduğu anlaşılmaktadır. Ancak, Hazar Havzası henüz tam olarak araştırılmamış olduğu için, ileride büyük rezervlerin bulunması ihtimal dahilindedir. Bölge rezervlerini stratejik kılan en önemli özelliklerden birisi ise OPEC Karteli haricinde olmasıdır. Bu da, fiyat düzenlemelerinde OPEC ülkelerine karşı etkin bir müdahale imkanı vermektedir. Bölgedeki petrolün önemli bir kısmı Azerbaycan ve Kazakistan da olup, belirlenen rezerv 47 milyar varildir. Ancak bu miktarın keşfedilmeyen rezervlerle birlikte 85 milyar varile çıkabileceği tahmin edilmektedir (Warkotsch, 2006: 57). Doğalgazda ise, önemli rezervler Türkmenistan ve Kazakistan da bulunmaktadır. Jeofizik uzmanlarınca, bölgedeki 9 trilyon m 3 lük kesin rezervlerin 11 trilyon m 3 e çıkabileceği büyük ihtimal dahilinde olduğu belirtilirken, buradaki enerji üretiminin ise 2015 yılında dünya ihtiyacının % 5ini karşılayacağı sanılmaktadır yılında bölgeden yapılacak ihracatın 120 milyar m 3 e ulaşacağı, bunun da AB nin gaz ihtiyacının 1/3 üne tekabül edeceği tahmin edilmektedir. Eğer Hazar Havzası ndaki rezervler Ortadoğu ülkelerinin hatları ile entegre olursa (örneğin İran, Katar), bu durumda AB nin dünya rezervlerinin % 40ına ulaşabileceğini; böylece, AB nin hemen yanı başında OPEC ve Rusya ya alternatif stratejik önemi haiz yeni bir tedarikçi bölgenin oluşmakta olduğunu söyleyebiliriz (Algieri, 2010: 163; Rempel ve Sandro, 2007: 447). AB bu amaçla pek çok ülkenin kendi iç pazarına entegrasyonunu hedeflemekte ve farklı projelere destek vermektedir. Hazar Havzası ile ilgili olarak bunlardan 21

8 Osman N. ÖZALP biri 2006 yılında faaliyete geçen Baku-Tiflis-Ceyhan (BTC) boru hattıdır. BTC nin hayata geçirilmesinde önemli rol oynayan Amerika, proje ile Hazar Havzası nda, Rusya ve İran ı devre dışı bırakarak, aynı zamanda NATO ülkesi olan Türkiye nin bölgesel konumu güçlendirilerek petrol sevkiyatının Avrupa da gerçekleştirilmesini sağlamıştır (Müller, 2006: 4). BTC ye paralel doğal gaz hattı olarak Bakü-Tiflis-Erzurum (BTE) projesi planlanmıştır. Yapımı süren bir başka önemli proje, Nabucco doğalgaz boru hattıdır. AB nin en önemli enerji projesi olarak da nitelendirilen Nabucco ile Hazar Havzası ve Ortadoğu gaz rezervleri Türkiye üzerinden Avrupa ya sevk edilecektir. Sonuç olarak, Hazar Havzası enerji tedarikinde AB için OPEC ve Rusya nın yerini ikame edebilecek büyüklükte olmamakla birlikte, AB ye yakın bir coğrafyada bulunması ve yeni bir alternatif kaynak olması, enerji güvenliği açısından stratejik önem taşımaktadır (Müller, 2006: 8). AB nin Orta Asya ya Yönelik Güvenlik Politikaları Orta Asya, uluslararası alanda zengin enerji kaynakları ile stratejik bir öneme sahip iken, uyuşturucu ticareti, terör, insan ticareti, nükleer ve konvansiyonel silah ticareti gibi pek çok güvenlik tehlikesini de içinde barındırmaktadır. AB bu alanlarda da çözüm içeren politikalar üretmektedir. Orta Asya iklim yapısı itibariyle, afyon ekimine oldukça müsait bir bölgedir. Fergana Vadisi, Kırgızistan ın doğusu, güney Kazakistan, Türkmenistan-İran sınır bölgesi geleneksel olarak afyon ekiminin yapıldığı yerlerdir. Ancak, buralarda afyon ekimi devlet kontrolüyle yapılmaktadır. Afganistan da ise afyon ekimi, işlenmesi, kaçakçılığı kurumsallaşmış olup, devlet içindeki güçler tarafından organize edilir hale gelmiştir. Öyle ki, uyuşturucu devlet için en önemli gelir kaynağı ola- 22

9 rak görülmektedir. Afganistan dan yurt dışına çıkarılan afyonun yıllık değeri yaklaşık olarak 3-4 milyar dolar olarak hesaplanırken, bu da ülkenin 1/3 GSMH ye tekabül etmektedir (Kühn, 2010: 321). BM verilerine göre Afganistan dünya çapında yaklaşık % 85 civarındaki bir oranla illegal afyon üretiminde tekel konumundadır (UNODC, 2010: 38). Yine uluslararası alanda kaçakçılığı yapılan eroinin de % 90ı Afganistan kökenlidir (Grewlich, 2009: 26). AB için Orta Asya nın güvenlik politikaları açısından risk teşkil etmesinin nedeni, Afganistan da üretilen uyuşturucunun, Orta Asya ülkeleri üzerinden dünya pazarlarına ve özellikle Avrupa ya ulaşmasıdır. Kaldı ki, dünyadaki bütün eroin bağımlısı kullanıcıların yarısı Avrupa da bulunmaktadır (Grewlich, 2010: 20). AB içindeki tüketilen eroinin % 80i de Afganistan kökenlidir. Afganistan daki çökmüş olan devlet yapısı ve uyuşturucudan elde edilen gelir, komşu Orta Asya ülkeleri için de güvenlik riski taşımaktadır (Olcott ve Udalova, 2000). Rusya ve Avrupa ya olan uyuşturucu koridorundaki Orta Asya ülkeleri genç cumhuriyetler olup, zayıf devletselliğe sahiptirler. İdare, meşruiyet ve kontrol alanlarındaki devletin temel fonksiyonlarına ait zayıflık, bu ülkelerdeki kamu görevlilerinin (parlamenter, asker, polis, yargı mensupları, mahalli idareciler, gümrük görevlileri, mali görevliler vb) organize suç örgütleri tarafından satın alınmasını kolaylaştırmaktadır. Afganistan dan illegal yollarla (hükümet, gümrük, askeri şahıslar, güvenlik görevlileri) Orta Asya ya sokulan afyon, buradaki laboratuvarlarda eroin haline dönüştürüldükten sonra genel olarak Rusya (Kuzey Güzergahı) ya da Kafkasya-İran-Türkiye (Balkan Güzergahı) üzerinden Avrupa ya kaçırılmaktadır (UNODC, 2008: 48-55). Balkan güzergahı üzerinde kilit ülke konumundaki Türkiye üzerinden, Avrupa ya (özellikle Almanya, Hollanda, İtalya ve İngiltere pazarına) yılda ton 23

10 Osman N. ÖZALP civarında uyuşturucu kaçırılmaktadır. Türkiye ye giren bütün uyuşturucunun Van ve Hakkari illerinden dağılımı gerçekleştirilmektedir (UNODC, 2010: 54). Sonuç olarak, Orta Asya coğrafi konumu nedeniyle son yıllarda Afganistan da üretilen uyuşturucunun AB ve Rusya ya olan kaçakçılığında esas transit bölge konumunu kazanmıştır (Ceccarelli, 2007: 28). Ülke sınırlarının dağlık ve kontrol edilmesinin imkansızlığı, sınır boylarındaki etnik-dilsel yakınlık, Orta Asya da uyuşturucu kaçakçılığını kolaylaştırmaktadır. Yine Orta Asya ülkelerinin zayıf devletselliği, gerek Birleşmiş Milletler in, gerekse Batılı organizasyonların uyuşturucu ile mücadelede bölgede başarılı olmalarını engellemektedir. Bölge devletlerinin uyuşturucu ile mücadelede kendi siyasi iradeleri açıkça ortaya çıkmadıkça, AB nin yardımları da sınırlı kalacaktır. Afganistan da uyuşturucuya alternatif, sağlam bir ekonomik yapı kurulmadıkça, Orta Asya ülkelerinde uyuşturucu ağının içeride zayıf olan siyasal sistemleri ciddi bir biçimde tehdit edeceğini ileri sürebiliriz. 3 Bir başka güvenlik sorunu olan terörist faaliyetler de, AB açısından bölgenin istikrarını bozabilecek potansiyel tehlike olarak görülmektedir. Afganistan da Avrupa ülkelerine ait birliklere düzenlenen saldırılarda, Taliban ve El-Kaide ile birlikte Orta Asya lı islami örgütlerin de işbirliği yaptığı tahmin edilmektedir. Yine AB açısından Orta Asya enerji kaynaklarını taşıyan ve taşıması düşünülen altyapı projelerine (boru hattı, rafineriler, dolum ve basınç tesisleri vb.) terörist saldırıların olması ihtimal dahilindedir. AB nin Orta Asya ya Yönelik Normatif Politikaları AB uluslararası ilişkilerde sivil güç olarak kendini göstermektedir (Manners, 2002). Özellikle 3 Peru, Kolombiya, Bolivya da 90 lı yıllarda uyuşturucu ekonomisi bu ülkeleri iç savaş tehlikesi karşı karşıya bırakmıştır. Ülkemizde de özellikle 90 lı yıllarda görüldüğü gibi, devletin resmi görevlileri ile uyuşturucu çeteleri arasındaki işbirliği Türk siyasal sistemini tehdit eder hale gelmiştir. 24

11 1980 lerin ikinci yarısından itibaren, Avrupa Parlamentosu demokratik normları ve insan haklarına bağlılığı dış siyasetinde önemle vurgulamaktadır. Bu amaçla AB üçüncü ülkelerde demokrasi, iyi yönetişim, insan hakları gibi normatif alanlarda teşvik edici politikalar izlemektedir. Orta Asya daki politikalarını da bu bağlamda değerlendirmek gerekir. Demokratik ve hukuk devleti ilkelerine sahip bir ülkede, ekonomik kalkınma daha kolay sağlanmaktadır. Empirik veriler de otokrasilerden, demokrasilere geçiş yaşayan ülkelerde refah seviyesinin arttığını göstermektedir. Yine demokratik ülkeler birbirlerine karşı barışçı politika izlemektedir. AB, bu nedenle demokrasi ve hukuk devleti normlarının Orta Asya da yerleşmesi ile ilgili projelere destek vermektedir (Ayrıntılı bilgi için bkz. Urdze, 2010). riski içinde barındırmaktadır. Her şeyden evvel, bölgenin bütün devletlerinde meşruiyet sorunu vardır ve vatandaşların hukuki güvencelerinin eksikliği bu sorunu kronik hale getirmektedir. Bağımsızlıktan bu yana süregelen ekonomik istikrarsızlık, işsizlik, düşük maaş, kötü iş koşulları ciddi bir şekilde yoksulluğa ve göçe yol açmaktadır. Bu ülkelerin hepsi otoriter bir tarzda yönetilmekte olup, pek çok temel hak ve hürriyetler de kısıtlanmış durumdadır. Halka karşı aşırı baskı metotları, isyan ve hükümet darbesi riskini çoğaltmaktadır. 4 Otoriter yönetim tarzı, yoksulluk ve çaresizlik, uyuşturucu şebekeleri ile radikal islami grupların faaliyet alanları için uygun ortam oluşturmaktadır. Sosyo-kültürel alanlarda da (etnik, dini, dilsel ayrılıklar) ciddi sorunlar mevcuttur (Grävingholt, 2004: 46). Orta Asya daki pek çok kalkın- Ancak Orta Asya kısa ve orta vadede istikrarlı bir bölge görüntüsü verse de, uzun vadede pek çok Nisan ayında Kırgızistan halkı ayaklanmış ve yaklaşık 100 kişinin ölümüyle sonuçlanan olaylardan sonra 59 yaşındaki Roza Otunbayeva liderliğindeki Kırgız muhalefeti yönetime el koymuştur. Cumhurbaşkanı Kurman Bakıyev ise ülkeyi terk etmek zorunda kalmıştır. 25

12 Osman N. ÖZALP ma projesini destekleyen birimler arasında Dünya Bankası, Asya Kalkınma Bankası, AB, Avrupa Kalkınma Bankası, BM Kalkınma Fonu, ABD, Japonya, Almanya, İsviçre, İngiltere ve Türkiye gibi ülkeler yer almasına rağmen, uluslararası bu yapı içinde çatışmayı önleyici programları sadece AB desteklemektedir. Bu çerçevede uzmanlaşmış olan Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT), Orta Asya da çatışma önleyici rol oynayan en önemli uluslararası kuruluştur. Orta Asya ülkelerinin tamamı 1992 yılında resmi olarak AGİT e üye olmuşlardır. Öyle ki, 2010 yılı AGİT dönem başkanlığını ilk kez bir Orta Asya ülkesi olan Kazakistan yapmıştır. Orta Asya ülkeleri, AGİT Sözleşmesi ndeki değerleri uygulamakla yükümlüdürler. Ancak bu yükümlülük Avrupa Konseyi nde olduğu gibi hukuki nitelikte olmayıp, siyasi niteliktedir. AGİT Sözleşmesi ne göre, teşkilatın faaliyet alanı genel olarak insani, siyasi-askeri ve ekonomik-ekolojik olmak üzere üç esas temel üzerinde yoğunlaşmaktadır. Bu çerçevede AGİT silahların kontrolü, seçimlerin denetimi, çatışma önleyici diplomasi, güven ve güvenlik sağlayıcı oluşumlar, demokrasinin teşviki, çevre sorunlarına karşı duyarlılık, kadın hakları gibi pek çok alanda proje geliştirmekte ve uygulamaktadır. Teşkilat son yıllarda, özellikle din ve inanç özgürlüğü ile ilgili bölgesel ve devletlerarası problemler üzerine yoğunlaşmıştır. AGİT in bu bağlamda en büyük başarısı, Tacikistan da iç savaşın bitirilişinde oynamış olduğu aktif roldür (Kreikemeyer ve Seifert, 2002). AGİT in genel olarak bölgedeki en önemli misyonu, her alanda siyasi diyaloğu teşvik etmek, projelerle sivil toplum kuruluşlarını eğitmek ve geliştirmektir. Sonuç olarak AB nin bugüne değin uygulamış olduğu normatif alanlardaki demokrasi, insan hakları, iyi yönetişim, sosyal reformlar gibi politikalarının bölge ülkelerinin sosyo ekonomik, tarihsel ve kültürel yapısı dolayısıyla başarılı 26

13 olamadığı ve uzun bir gelecekte de başarı şansının çok sınırlı kalacağı ileri sürülebilir (Axyonova, 2011: 149). AB nin Orta Asya Politikalarını Gerçekleştirme Araçları AB, ilk kez Orta Asya da 1989 yılında Sovyetler Birliği ile imzalanan Ticaret ve İşbirliği Anlaşması ile aktif hale geldi. Bağımsızlıktan sonra ise, ilişkiler her alanda yoğunluk kazandı. AB nin günümüzde Orta Asya ile olan ilişkileri, genel olarak dört ana çerçevede gerçekleşmektedir. Birincisi, Ortaklık ve İşbirliği Anlaşması çerçevesinde siyasi diyalog ve ticari işbirliği olarak; ikincisi, TACIS ve buna bağlı INOGATE, TRACECA gibi programlar çerçevesinde teknik ve kalkınma politikası alanlarında; üçüncüsü, ECHO çerçevesinde insani yardım alanlarında; dördüncüsü ise, ekonomik ortaklık alanlarındadır. AB, Orta Asya cumhuriyetlerinin hepsi ile Partnership and Co- operation Agreements (Ortaklık ve İşbirliği Anlaşması) imzalamıştır. Anlaşmalar özellikle ticaret, bilim, enerji, ulaşım, çevre sorunları, uyuşturucu kaçakçılığı ile mücadele, kara para aklama ile mücadele gibi alanlar üzerine yoğunlaşmıştır. Ancak en önemli hedefi bölgede merkezi ekonomiden, piyasa ekonomisine geçişi sağlamaktır. Bu çerçevede ulusal pazarların karşılıklı açılması, serbest finans akımının kolaylaştırılması ve hukuki mevzuatın eşgüdümü önem kazanmaktadır. AB nin Orta Asya ile yapmış olduğu Ortaklık ve İşbirliği Anlaşmaları büyük ölçüde TACIS programları (Technical Assistance for the Commonwealth of Independent States Bağımsız Devletler Topluluğuna Teknik Yardım) ile gerçekleştirilmektedir. TACIS programları 3-4 yıllık periyotlar dahilinde kalkınma politikası ile ilgili projeleri içermektedir yılından bu yana olan programlar Orta Asya da istikrar ve güvenliği teşvik edici, iktisadi kalkınmayı sağlayıcı ve 27

14 Osman N. ÖZALP yoksulluğu azaltıcı projeler üzerine yoğunlaşmıştır. AB böylece bölgesel, ulusal ve yerel çerçevedeki bütün problemli alanlarda kriz önleyici politikaları uygulama hedefi gütmektedir. TACIS altındaki bu programlar aşağıdaki gibidir (Ayrıntılı bilgi için bkz. Urdze, 2010: ; Warkotsch, 2006: ; Axyonova, 2011: ). TRACECA (Transport Corridor Europe Caucasus Asia Avrupa- Asya Transport Kridoru ), Orta Asya, Kafkasya üzerinden Avrupa yönüne ulaşım altyapısının (kara, demir ve deniz yolu) iyileştirilmesini hedeflemektedir. Yine tarihi İpek Yolu nun restorasyonu da bu program çerçevesindedir. TRACE- CA sadece Orta Asya ülkeleri arasındaki ticaret akımını değil, aynı zamanda Avrupa ile Orta Asya arasındaki mal akışını da hızlandırmayı hedeflemektedir. Stratejik açıdan TRACECA nın amacı, Orta Asya ve Kafkasya ülkelerinin Rusya ya olan bağımlılığını azaltmaktadır. INOGATE (Interstate Oil and Gas to Europe Avrupa ya Devletlerarası Petrol ve Gaz Taşıma) AB nin doğu komşuları ile olan enerji altyapısının geliştirilmesini öngören bir programdır. Programla enerji naklinin en uygun ve güvenli bir şekilde gerçekleştirilmesi amaçlanmaktadır. Bu bağlamda öncelikli olarak Azerbaycan petrollerinin Bakü-Tiflis üzerinden Türkiye ye; Türkmenistan doğalgazının İran ile birlikte Türkiye ye; Türkmen ve İran gazının da AB nin güney gaz dağıtım şebekesine bağlanması hedeflenmektedir. BOMCA (Border Management Central Asia Orta Asya Sınır Yönetimi) programının amacı, Orta Asya sınırlarındaki kontrol mekanizmalarının iyileştirilmesi ve örgütlü kaçakçılığın engellenmesidir. Bu amaçla sınırlarla ilgili ulusal yasaların da yeniden düzenlenmesine yardımcı olunmakta, gümrük memurlarının ve sınır güvenlik güçlerinin eğitimini de finansal olarak desteklenmektedir. 28

15 CAP (Customs Assistance Programme Gümrük Yardım Programı) programı ile Orta Asya gümrük idarelerinin modernleştirilmesi hedeflenmektedir. AB, Orta Asya ulusal gümrük mevzuatlarının uluslararası seviyeye getirilmesi, gümrük laboratuar imkanlarının iyileştirilmesi, gümrük kontrol işlemlerinin modern ve hızlı bir şekilde yapılması için yardımda bulunmaktadır. Siyasi danışmanlık programı olan PAP (Policy Advice Programme Siyasi Tavsiye Programı) ile Orta Asya siyasi seçkinlerine transformasyon sürecinde, ekonomi ve sosyal politikalar alanında yardım edilmektedir. Bu çerçevede kabine üyeleri, yüksek bürokratlar, milletvekilleri, merkez bankası yöneticileri ve yerel yöneticilere hukuk ve proje alanlarında danışmanlık yapılmaktadır. CADAP (Central Asia Drug Action Programme Orta Asya Uyuşturucu ile Haraket Programı) AB nin uyuşturucu ile mücadele programıdır. CADAP ile birlikte AB, ayrıca SCADP (South Caucasus Action Drug Programme Güney Kafkasya Uyuşturucu Hareket Programı) ve BUMADP (Belarus, Ukraine, Moldava Action Drug Programme Beyaz Rusya, Ukrayna, Moldovya Uyuşturucu Haraketi Programı) programlarını eşgüdüm haline getirerek, Afganistan üzerinden Avrupa ya olan uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele etmektedir. IBPP (Institution Building Partnership Programme Kurum İnşaası İçin İşbirliği Programı) programı ile AB, Orta Asya ülkelerinde hükümete ait olmayan yardım ve meslek kuruluşlarına ve yerel yönetimlere yardım etmektedir. Bölgesel ve yerel bazda ekonomik ve sosyal kalkınmaya, kamu yönetiminde reformlara öncelik verilmekte, ortak projeler geliştirilmektedir. Yoksullukla mücadele programı olan PALP (Poverty Alleviation Programme Yoksulluğu Azaltma Programı) ile AB özellikle Gü- 29

16 Osman N. ÖZALP ney Fergana Vadisi ile Afganistan-Tacikistan sınırındaki bölgede faaliyet göstermektedir. Program çerçevesinde kredi, küçük ve orta ölçekli işletmelere yardım, tarımsal alanda ortaklığı teşvik, temiz içme suyunun sağlanması, tarımsal alanda eğitim gibi faaliyetler desteklenmektedir. AB nin gıda güvenliği programı olan FSP (Food Security Programme Gıda Güvenliği Programı) ile Orta Asya hükümetlerine tarım, sosyal koruma ve yoksullukla mücadele konularında yardım edilmektedir. İnsani yardım alanında faaliyet gösteren ECHO (European Community Humanitarian Office Avrupa Topluluğu İnsani Yardım Bürosu) programı ile AB, Orta Asya da acil yardım durumunda ya da tabii afetlerde destek vermektedir. Hali hazırdaki yardım projeleri, daha ziyade içme suyu temini ve tıbbi danışmanlık konularındadır. Demokrasinin teşviki ve insan haklarının korunması ile ilgili olan EIDHR (European Instrument for Democracy and Human Rights Avrupa Birliği Demokrasi ve İnsan Hakları Birliği Aracı) programı, asıl alanının yanında Orta Asya da hukuk devleti ilkelerinin yerleşmesi için çalışmaktadır. AB, demokrasi ve insan hakları alanında uluslararası organizasyonlar eliyle çalışmakta ve bu amaçla AGİT e maddi yardımda bulunmaktadır. AB nin Orta Asya Politikalarını Güçleştiren Faktörler AB nin Orta Asya da hedeflediği politikaların gerçekleştirilmesini güçleştiren faktörlerin başında, siyasi aktör olarak Çin, Rusya, ABD, İran ve Hindistan gibi bölgede farklı çıkarları olan güçlerle karşı karşıya kalması gelmektedir (Büyük güçlerin Orta Asya politikaları için bkz. Genç, 2006: ; Amineh, 2006: 11-18). Bunlar içinde de Rusya, Çin ve ABD en önemli aktörlerdir. Özellikle Rusya, Sovyetler dönemine ait yakın tarihsel ilişkileri nedeniyle, Orta 30

17 Asya ülkelerinin enerji, ekonomi, güvenlik, kültür, kalkınma yardımı gibi pek çok alanlarda en önemli ortağıdır. Örneğin Rusça, halen bölgedeki tek ortak anlaşma dilidir (lingua franca). Rusya yı bölgeden uzaklaştırmaya yönelik her girişim, Orta Asya ülkelerinin AB den uzaklaşmasına yol açacaktır (Stratenschulte, 2007: 130). AB nin Orta Asya ya yönelik politikalarının bu bakımdan Rusya ile uyumlu olması gerekmektedir. Rusya ve Çin in otoriter siyasi yapılarının Orta Asya ülkeleri ile benzerlik arz etmesi, bu ülkelere bölgede daha kolay etkileşime geçme imkanı vermektedir. Çünkü AB kalkınma yardımında bulunurken, ilgili ülkelerden de insan hakları, hukuk devleti, idari reformlar gibi alanlarda iyileştirme istemektedir. Otoriter nitelikte olan Orta Asya rejimleri için AB projeleri bu sebeple cazip gelmemektedir. Dış ticaret hacmi bakımından da Rusya ve Çin, Orta Asya ülkelerinin en önemli ortağı olup, ticari partner olarak AB önemli bir yer tutmamaktadır. Böylece her iki bölgesel güç, Orta Asya da uygun kondisyonlu kalkınma yardımları ile AB ve ABD ye karşı alternatif konumlarını sürdürürken, otoriter rejimlerin de devamlılığını desteklemiş olmaktadır (Kästner, Antje, 2010: 4). AB, Orta Asya ya yönelik geliştirmiş olduğu stratejide kalkınma politikası alanındaki işbirliği imkanları ile kendi enerji ihtiyacının tedarikini birleştirmiştir (Azarch, 2009: 6). Bölgeden Avrupa ya yeni enerji taşıma imkanları araştırılırken, bu bağlamda en önemli proje Nabucco doğalgaz boru hattıdır. Ancak 7,9 milyar Euro ya mal olması düşünülen proje için bazı üye ülkeler (Almanya, Fransa, İtalya ve Yunanistan) yeterince istekli gözükmemekte, Nabucco ya alternatif olarak South Stream i (Güney Akımı) desteklemektedir. Türkiye ise, Nabucco ile rakip proje Güney Akım ı aynı anda desteklemektedir (Götz, 2009b: 4). Bu, AB kurumları/devletleri arasındaki farklı dış politika tercihlerinin çatışmasını 31

18 Osman N. ÖZALP gösterirken, bölgede AB nin başarı şansını da azaltmaktadır. AB, güvenlik alanında da Orta Asya da önemli bir güç değildir. Bölge askeri açıdan Rusya ve Amerika nın etki alanındadır. AB daha çok sosyo-kültürel alanlarda çatışma önleyici projeler üzerinde çalışmaktadır. Bölgenin güvenlik politikaları için sunulan bu sivil çözümler ise, Orta Asya lı ülkelerin gözünde kağıttan kaplan olarak algılanmaktadır. AB nin Orta Asya da güvenlik konularında söz sahibi olabilmesi için bölgede askeri olarak konuşlanması gerekmektedir. Bu ise, AB nin dış politikada sivil güç olma konsepti ile uyuşmamaktadır. Avrupa nın Orta Asya da İslam ile ilgili konstrüktif bir politikasının olmaması da, pek çok alanda işbirliği ve istikrar imkanını azaltmaktadır. Avrupa nın genel olarak islamı sivilleştirme gibi bir politikaya sahip olması, kendisinin Orta Asya da yapıcı bir rol oynamasına engel olmaktadır. Bölge ülkeleri halen ulus inşası sürecinde olup, günlük ve siyasal yaşamda İslam en önemli referans ya da belirleyici faktör olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu toplumsal gerçeklik uzun yıllar bölgenin siyasal gelişmelerinde önemli bir faktör olarak yerini koruyacaktır. Avrupa ve Amerika nın bölgede baskıcı yönetimlere prim veren anti-terör stratejileri yerine, İslam ve onun temsilcilerini demokratik bir şekilde siyasal sisteme entegrasyonunu öngören politikaları desteklemesi gerekmektedir (Seifert, 2010: 3). Orta Asya da Batının İslamı temsil eden organizasyon, hareket ya da siyasi partilerle yapıcı bir şekilde işbirliğine gidememesi durumunda, bölgede gerek siyasal istikrarın sağlanması gerekse Batılı ülkelerin çıkarlarının tesisi mümkün olamayacaktır (Seifert, 2012: 5). Bu bağlamda İslam, bölgenin toplumsal, kültürel ve siyasal gerçekliği olarak kabul edilmelidir. Yine bölgedeki aşırı sosyo-ekonomik dengesizlikler ve siyasal hoşnutsuzluklar şiddet yanlısı dini 32

19 örgütlenmelerin (Taliban, Hizbu-t Tahrir, Selefiler vb.) toplumsal güç kazanmalarına imkan sağlamaktadır. Bu durumda ılımlı İslami yapıların kazanılması ve siyasal sisteme entegre edilmesi gerekmektedir. Bütün bunlar, AB nin (Batının) İslam konusundaki mevcut siyasi konseptini değiştirmesini gerektirmektedir (Seifert, 2001: 22). Avrasya bölgesi için, sivil islami muhalefetin demokratik çerçevede normal bir muhalefet olarak algılanması ve AGİT in norm ve değerleri ile konsens içinde siyasal sisteme entegre edilmesinin yolları araştırılmalıdır. Tacikistan da seküler ve islamcı güçler arasındaki iç savaşın, AGİT in girişimi ile sona erdirilmesi buna güzel bir örnektir (Seifert, 2001: 20; 2010: 6). Yine Türkiye de siyasal islamın AKP ile iktidara gelmesi ve liberal reformları gerçekleştirmesi, AGİT bölgesi için tarihi bir tecrübedir. Bu bağlamda AB, seküler bir devlet formu içinde islamcı-seküler karşıtlığını yumuşatıcı ve ortadan kaldırıcı bir rol oynayabilir. Bunun için AB ve AGİT gibi uluslararası aktörlerin islami kültürü, islami muhalefeti ciddiye alması gerekmektedir. Çünkü, islam dünyasında sivil toplumun çekirdeğini büyük ölçüde islami organizasyonlar oluşturmaktadır. Bu amaçla islami önder ve siyasetçiler, AGİT bölgesinde özellikle Orta Asya da güvenlik ve istikrarın tesisi için konstrüktif olarak siyasal sisteme entegre edilmelidir. Bölgede çatışma ve kriz önleyici programlarla istikrarın korunması için uzun vadeli planı olan uluslararası tek aktör AB gözükmektedir. Aslında AB statejisi, çok kapsamlı bir state-building (ulus inşası) konsepti içermektedir. Ancak AB nin bölge için ayırmış olduğu finansal kaynaklar oldukça sınırlı olduğu gibi; bölge ülkeleri de işbirliği için isteksiz davranmaktadır. Açılım ve reform süreci için genç siyasi seçkinlerin AB tarafından kazanılmaları, bu sürece ikna edilmeleri ve desteklenmeleri gerekmektedir (Stratenschulte, 2007: 131). 33

20 Osman N. ÖZALP Sonuç AB, Orta Asya ülkelerinin bağımsızlıklarını kazanmalarından sonra 90 lı yıllarda genel olarak, ekonomik ve siyasi dönüşümle ilgili programları desteklemiştir. Ancak bu dönemde, bölge ile olan ilişkilerin zayıf olduğu gözlemlenmektedir. AB nin bölgeye olan asıl ilgisi 11 Eylül saldırılarından sonra artmaya başlamış ve nihayet Birliğin Orta Asya ya yönelik politikalarının genel çerçevesi, Almanya nın 2007 nin ilk yarısındaki AB dönem başkanlığında hazırlanan, Orta Asya ile Yeni Bir Ortaklık İçin Strateji adlı belge ile belirlenmiştir. Ekonomik ve güvenlik politikaları alanındaki hedeflerin öncelikli tutulduğu belgede, AB nin bölgede varlığının sağlamlaştırılması hedeflenmiştir. Her iki tarafın siyasi seçkinleri de, retorik olarak bu politikayı desteklemiştir. Ancak AB, stratejik hedeflerini ve bölge devletlerinin beklentilerini gerçekleştirmede bekleneni verememiştir. Sovyetler Birliği nin çöküşünden bu yana, Orta Asya ülkelerinde siyasal sistem olarak umut edilen liberal demokrasi modelinin yerleşmesi başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Büyük bir ihtimalle öngörülebilir bir gelecekte de, Orta Asya ülkelerinde böyle bir modelin ortaya çıkması imkan dahilinde görülmemektedir. Yine uluslararası ilişkilerde Asya-Pasifik bölgesinin gittikçe çekim merkezi olarak önem kazanması, Orta Asya ülkelerinin Avrupa ya çok daha az bağımlı kalarak siyasi ve ekonomik varlıklarını sürdürebilmelerini mümkün kılmaktadır. Çünkü kendileri için farklı ekonomik ve siyasal model imkanı sunan Rusya ve Çin gibi bölgesel büyük güçler, daha cazip alternatifler olarak durmaktadır. Bu bağlamda, Avrupa artık otokratik rejimlerle nasıl bir ilişki biçimi kuracağı konusunda yeniden düşünmek durumundadır. Sonuç olarak; AB nin siyasi hedeflerini bölgede gerçekleştirmesinin uzun vadede dahi mümkün olamayacağı, siyasi aktör olarak da 34

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL Title of Presentation Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL İçindekiler 1- Yeni Büyük Oyun 2- Coğrafyanın Mahkumları 3- Hazar ın Statüsü Sorunu 4- Boru Hatları Rekabeti 5- Hazar

Detaylı

AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ

AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ AZERBAYCAN MİLLİ GÜVENLİK STRATEJİSİ BELGESİ 1. "Azerbaycan Milli Güvenlik Stratejisi Belgesi", Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından 23 Mayıs 2007 tarihinde onaylanarak yürürlüğe girmiştir.

Detaylı

değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir

değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir Yalnız z ufku görmek g kafi değildir. Ufkun ötesini de görmek ve bilmek gerekir 1 Günümüz bilgi çağıdır. Bilgisiz mücadele mümkün değildir. 2 Türkiye nin Jeopolitiği ; Yani Yerinin Önemi, Gücünü, Hedeflerini

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Arjantin İlişkileri: Fırsatlar ve Riskler ( 2014 Buenos Aires - İstanbul ) Türkiye; 75 milyonluk

Detaylı

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU 4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Yeni Dönem Türkiye - AB Perspektifi Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı: Fırsatlar ve Riskler ( 21-22 Kasım 2013, İstanbul ) SONUÇ DEKLARASYONU ( GEÇİCİ ) 1-4. Türkiye

Detaylı

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ INSTITUTE FOR STRATEGIC STUDIES S A E STRATEJİK ARAŞTIRMALAR ENSTİTÜSÜ KASIM, 2003 11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ 11 EYLÜL SALDIRISI SONUÇ DEĞERLENDİRMESİ FİZİKİ SONUÇ % 100 YIKIM

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

KIRGIZİSTAN DAKİ YABANCI DESTEKLİ ÜNİVERSİTELER VE DİĞER EĞİTİM KURUMLARI

KIRGIZİSTAN DAKİ YABANCI DESTEKLİ ÜNİVERSİTELER VE DİĞER EĞİTİM KURUMLARI KIRGIZİSTAN DAKİ YABANCI DESTEKLİ ÜNİVERSİTELER VE DİĞER EĞİTİM KURUMLARI Yrd. Doç. Dr. Yaşar SARI Kırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesi, Kırgızistan Giriş Kırgızistan Orta Asya bölgesindeki toprak ve

Detaylı

Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (EİT) ve EİT Ticaret ve Kalkınma Bankası

Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (EİT) ve EİT Ticaret ve Kalkınma Bankası Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (EİT) ve EİT Ticaret ve Kalkınma Bankası Ömer Faruk Baykal* Türkiye, Pakistan, İran tarafından 1985 yılında kurulan Iktisadi İşbirliği Teşkilatı (EİT), üye ülkeler arasında

Detaylı

6. İSLAM ÜLKELERİ DÜŞÜNCE KURULUŞLARI FORUMU

6. İSLAM ÜLKELERİ DÜŞÜNCE KURULUŞLARI FORUMU STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) 6. İSLAM ÜLKELERİ DÜŞÜNCE KURULUŞLARI FORUMU İslam Ülkelerinde Çok Boyutlu Güvenlik İnşası ( 06-08 Mart 2015, Serena Hotel - İslamabad ) Güvenlik kavramı durağan değildir.

Detaylı

ÖZETLER VE ANAHTAR KELİMELER

ÖZETLER VE ANAHTAR KELİMELER ÖZETLER VE ANAHTAR KELİMELER Türkmenistan da Siyasal Rejimin Geleceği: İç ve Dış Dinamikler Açısından Bir Değerlendirme Yazar: Haluk ALKAN Özet: Türkmenistan, çok yönlü özelliklere sahip bir ülkedir. Sahip

Detaylı

İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011

İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011 GELECEK İSLAM ÜLKELERİNDE NÜFUS ÖNGÖRÜLERİ 2050 ARALIK 2011 SARIKONAKLAR İŞ TÜRKĠYE MERKEZİ C. BLOK ĠÇĠN D.16 BÜYÜME AKATLAR İSTANBUL-TÜRKİYE ÖNGÖRÜLERĠ 02123528795-02123528796 2025 www.turksae.com Nüfus,

Detaylı

TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi. Uluslar arası İlişkiler Bölümü

TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi. Uluslar arası İlişkiler Bölümü TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Uluslar arası İlişkiler Bölümü Avrasya da Ekonomik İşbirliği İmkanları: Riskler ve Fırsatların Konsolidasyonu Mustafa Aydın Ankara, 30 Mayıs 2006 Avrasya Ekonomik

Detaylı

Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP)

Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP) Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP) Kurtuluş Aykan* Küresel mali krizin ortaya çıkardığı en önemli gerçek, ekonomik sorunların bundan böyle artık tek tek ülkelerin

Detaylı

Ad Soyad. İş Telefonu. E-mail(ler) İş Adresi

Ad Soyad. İş Telefonu. E-mail(ler) İş Adresi Özgeçmiş Yrd. Doç. Dr. Hakan ÖZKAN Ad Soyad Hakan ÖZKAN İş Telefonu Tel: 0370 433 8200/2788 E-mail(ler) hakanozkan@karabuk.edu.tr İş Adresi Karabük Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Uluslararası

Detaylı

European Gas Conference 2015 Viyana

European Gas Conference 2015 Viyana GAZMER - GAZBİR European Gas Conference 2015 Viyana Toplantı Notları Rapor No : 2015 / 001 Tarih : 29.01.2015 Bu rapor 27.01.2015-29.01.2015 tarihlerinde yapılan Avrupa Gaz Konferansına katılım gösteren;

Detaylı

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER 21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER KÜRESEL EKONOMİYİ ROTASINDAN ÇIKARABİLECEK 10 BÜYÜK TEHLİKE DÜNYA EKONOMİSİ VE ABD EKONOMİSİNDE OLASI MAKRO DENGESİZLİKLER (BÜTÇE VE CARİ İ LEMLER AÇIĞI) (TWIN TOWERS) İSTİKRARSIZ

Detaylı

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı,

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı, Türkiye nin İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı nın Geliştirilmesi Projesi nin Açılış Toplantısında Ulrika Richardson-Golinski a.i. Tarafından Yapılan Açılış Konuşması 3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği

Detaylı

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 9 12 Ocak 2013

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 9 12 Ocak 2013 ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 9 12 Ocak 2013 TÜYAP Fuar ve Kongre Merkezi Büyükçekmece İstanbul 1 İÇİNDEKİLER SAYFA 1. ARAŞTIRMA KONUSU 3 1.1. FUAR KÜNYESİ 3 1.2. ARAŞTIRMANIN AMACI 3 1.3. ARAŞTIRMANIN

Detaylı

ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030

ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030 VİZYON BELGESİ(TASLAK) ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030 (03-05 Aralık 2015, İstanbul) BÖLÜM 1 Nükleer Güç Programı (NGP) Geliştirilmesinde Önemli Ulusal Politika Adımları Temel

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

Amerikan Stratejik Yazımından...

Amerikan Stratejik Yazımından... Amerikan Stratejik Yazımından... DR. IAN LESSER Türkiye, Amerika Birleşik Devletleri ve Jeopolitik Aldatma veya bağımsız bir Kürt Devletinden yana olmadığını ve NATO müttefiklerinin bağımsızlığını

Detaylı

GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI

GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI (2015) GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI İRAN ANLAŞMASININ TÜRKİYE ÜZERİNE POTANSİYEL ETKİLERİ İRAN ANLAŞMASININ TÜRKİYE ÜZERİNE POTANSİYEL ETKİLERİ İran ın nükleer programı üzerine dünya güçleri diye

Detaylı

T.C. ZİRAAT BANKASI A.Ş. DÜNYA TÜRK GİRİŞİMCİLER KURULTAYI 10-11 NİSAN 2009 Boğazdan Körfeze Fırsatlar 1 SUNUM PLANI KÖRFEZ BÖLGE PROFİLİ KÖRFEZ ÜLKELERİ İLE İLİŞKİLER SONUÇ VE ÖNERİLER 2 Bölge Profili

Detaylı

TÜRKİYE NİN ENERJİ SATRANCI EKİM 2007

TÜRKİYE NİN ENERJİ SATRANCI EKİM 2007 EKONOMİ TÜRKİYE NİN ENERJİ SATRANCI EKİM 2007 SARIKONAKLAR İŞ MERKEZİ C. BLOK D.16 AKATLAR İSTANBUL-TÜRKİYE 02123528795-02123528796 www.turksae.com TÜRKİYE NİN ENERJİ SATRANCI Yirmi birinci yüzyılda ekonomik

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı MECLİS TOPLANTISI Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı 28 Nisan 2014 MALEZYA-TÜRKİYE STA VE VİZE ANLAŞMASI MALEZYA-TÜRKİYE İHRACAT KOMPOZİSYONU TÜRKİYE İHRACATI (2013) % MALEZYA İTHALATI (2013) 1 Motorlu

Detaylı

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ

DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ DÜNYADA VE TÜRKİYE DE İNSAN HAKLARI VE DEMOKRASİ Prof.Dr.Coşkun Can Aktan Demokrasi konusunda hep Batı demokrasilerini örnek gösterir ve bu ülkelerde demokrasinin gerçekten işler olduğundan sözederiz.

Detaylı

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye Fırsatlar Ülkesi Türkiye Yatırımcılar için Güvenli bir Liman Tarım ve Gıda Sektöründe Uluslararası Yatırımlar Dr Mehmet AKTAŞ Yaşar Holding A.Ş. 11-12 Şubat 2009, İstanbul sunuş planı... I. Küresel gerçekler,

Detaylı

1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ. Ömer Faruk GÖRÇÜN

1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ. Ömer Faruk GÖRÇÜN i 1979 İRAN İSLAM DEVRİMİ SONRASI TÜRKİYE-İRAN İLİŞKİLERİ Ömer Faruk GÖRÇÜN ii Yayın No : 2005 Politika Dizisi: 1 1. Bası Ağustos 2008 - İSTANBUL ISBN 978-975 - 295-901 - 9 Copyright Bu kitabın bu basısı

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 ( TASLAK STRATEJİK VİZYON BELGESİ ) TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - İtalya İlişkileri: Fırsatlar ve Güçlükler ( 2014 ) Türkiye; 75 milyonluk nüfusu, gelişerek büyüyen

Detaylı

İLAÇ, ALET VE TOKSİKOLOJİ ARAŞTIRMALARI ÇALIŞMA GRUBU. Dr. A. Alev BURÇAK Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı

İLAÇ, ALET VE TOKSİKOLOJİ ARAŞTIRMALARI ÇALIŞMA GRUBU. Dr. A. Alev BURÇAK Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı İLAÇ, ALET VE TOKSİKOLOJİ ARAŞTIRMALARI ÇALIŞMA GRUBU Dr. A. Alev BURÇAK Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı Sunu Planı Dünya da Tarım İlacı Kullanımı Türkiye de Tarım İlacı Kullanımı İlaç Alet

Detaylı

PETROL VE DOĞALGAZ ZENGİNİ ÜLKELER ORTASINDA TÜRKİYE

PETROL VE DOĞALGAZ ZENGİNİ ÜLKELER ORTASINDA TÜRKİYE WEC- TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ PETROL VE DOĞALGAZ ZENGİNİ ÜLKELER ORTASINDA TÜRKİYE Tebliğ Sahipleri: Y.Müh.Tuğrul ERKİN Semih DURAN Bosphorus Gas Corparation A.Ş 1 Doğalgaz 2.Dünya Savaşından sonra

Detaylı

HAZAR COĞRAFYASI RAPORU (İRAN AZERBAYCAN KAZAKİSTAN TÜRKMENİSTAN ÖZBEKİSTAN)

HAZAR COĞRAFYASI RAPORU (İRAN AZERBAYCAN KAZAKİSTAN TÜRKMENİSTAN ÖZBEKİSTAN) TESPAM AYLIK ÜLKE / BÖLGE RAPORLARI MAYIS 2016 HAZAR COĞRAFYASI RAPORU (İRAN AZERBAYCAN KAZAKİSTAN TÜRKMENİSTAN ÖZBEKİSTAN) OĞUZHAN AKYENER GİRİŞ Hazar Coğrafyasında düşen petrol fiyatları sektörü ve yeni

Detaylı

SAYIN TAKİPÇİLERİMİZ,

SAYIN TAKİPÇİLERİMİZ, SAYIN TAKİPÇİLERİMİZ, Araştırma grubumuza destek amacıyla 2000-2015 seneleri arasındaki konuları içeren bir ARŞİV DVD si çıkardık. Bu ARŞİV ve VİDEO DVD lerini aldığınız takdirde daha önce takip edemediğiniz

Detaylı

EKONOMİK İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI Hacı Dede Hakan KARAGÖZ

EKONOMİK İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI Hacı Dede Hakan KARAGÖZ Ekonomik İşbirliği Teşkilat (EİT), üye ülkeler arasında yoğun ekonomik işbirliğinin tesis edilmesini amaçlayan bölgesel düzeyde bir uluslararası teşkilattır. Teşkilat, 1964 yılında kurulan Kalkınma İçin

Detaylı

Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015

Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015 Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015 Dünyanın Enerji Kaynakları Konusunda En Zengin Ülkeleri A1 Capital Yorumu Coğrafya ve tarih kitaplarında ülkemiz için jeopolitik öneme sahip kilit ve kritik

Detaylı

TÜRKĐYE NĐN ENERJĐ ARZ POLĐTĐKALARI

TÜRKĐYE NĐN ENERJĐ ARZ POLĐTĐKALARI TÜRKĐYE NĐN ENERJĐ ARZ POLĐTĐKALARI Selahattin HAKMAN TÜSĐAD Enerji Çalışma Grubu Üyesi Sabancı Holding Enerji Grup Başkanı Enerji Arz ve Talebi 6000 (Mtoe) 5000 4000 3000 2000 1000 0 1980 2000 2006 2015

Detaylı

Ekonomik Entegrasyon, Ülkeler Arası Yakınlaşma (Yakınsama) ve Avrasya Ekonomik Birliği. Ahmet Burçin Yereli*, Mustafa Kızıltan**, Emre Atsan***

Ekonomik Entegrasyon, Ülkeler Arası Yakınlaşma (Yakınsama) ve Avrasya Ekonomik Birliği. Ahmet Burçin Yereli*, Mustafa Kızıltan**, Emre Atsan*** Ekonomik Entegrasyon, Ülkeler Arası Yakınlaşma (Yakınsama) ve Avrasya Ekonomik Birliği Ahmet Burçin Yereli*, Mustafa Kızıltan**, Emre Atsan*** Hacettepe Üniversitesi İİBF Maliye Bölümü, Ankara, Türkiye

Detaylı

KAMU MALİ YÖNETİMİNDE SAYDAMLIK VE HESAP VEREBİLİRLİĞİN SAĞLANMASINDAKİ GÜÇLÜKLER VE SAYIŞTAYLARIN ROLÜ: EUROSAI-ASOSAI BİRİNCİ ORTAK KONFERANSI

KAMU MALİ YÖNETİMİNDE SAYDAMLIK VE HESAP VEREBİLİRLİĞİN SAĞLANMASINDAKİ GÜÇLÜKLER VE SAYIŞTAYLARIN ROLÜ: EUROSAI-ASOSAI BİRİNCİ ORTAK KONFERANSI KAMU MALİ YÖNETİMİNDE SAYDAMLIK VE HESAP VEREBİLİRLİĞİN SAĞLANMASINDAKİ GÜÇLÜKLER VE SAYIŞTAYLARIN ROLÜ: EUROSAI-ASOSAI BİRİNCİ ORTAK KONFERANSI Berna ERKAN Sunuş ASOSAI (Asya Sayıştayları Birliği) ve

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI

YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI 2010 Eğitim Öğretim Yılı Bahar Dönemi Zorunlu Dersler Uluslararası İlişkilerde Araştırma

Detaylı

İstatistikler ve Kanıta Dayalı Karar Verme Semineri

İstatistikler ve Kanıta Dayalı Karar Verme Semineri T.C. MALİYE BAKANLIĞI Muhasebat Genel Müdürlüğü İstatistikler ve Kanıta Dayalı Karar Verme Semineri Toplantısına İlişkin Rapor Toplantının Yeri ve Tarihi: Belçika/Brüksel (3/4 Mayıs 2012) Toplantıya Genel

Detaylı

Ermenistan, Azerbaycan, Beyaz Rusya, Gürcistan, Moldova, Rusya, Türkiye ve Ukrayna da kamu sektöründe çalışan 20 genç yönetici adayına

Ermenistan, Azerbaycan, Beyaz Rusya, Gürcistan, Moldova, Rusya, Türkiye ve Ukrayna da kamu sektöründe çalışan 20 genç yönetici adayına Duvarlarla bölünmüş bir Avrupa değil, ancak sınırlarının ayırıcı özelliğini bertaraf etmiş bir kıta sınırlar ötesi bir uzlaşma sağlayabilir. Richard von Weizsäcker, 1985 Robert Bosch Stiftung GmbH Heidehofstraße

Detaylı

------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ

------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ ------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ İslam Ülkeleri Düşünce Kuruluşları Platformu (İSTTP); TASAM öncülüğünde İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi devletlerin temsilcileri ile dünyanın

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998)

ÖZGEÇMİŞ. 1995 Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasası nın Kurduğu Hükümet Rejimi (1998) ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı Oktay Uygun 2. Doğum Tarihi 18. 01. 1963 3. Unvanı Profesör 4. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hukuk Fakültesi İstanbul Üniversitesi 1985 Yüksek Lisans Kamu Hukuku

Detaylı

ABD İLE İLİŞKİLERDE YENİ DÖNEM: MODEL ORTAKLIK

ABD İLE İLİŞKİLERDE YENİ DÖNEM: MODEL ORTAKLIK DIŞ POLİTİKA ABD İLE İLİŞKİLERDE YENİ DÖNEM: MODEL ORTAKLIK NİSAN 2009 SARIKONAKLAR İŞ MERKEZİ C. BLOK D.16 AKATLAR İSTANBUL-TÜRKİYE 02123528795-02123528796 www.turksae.com ABD İLE İLİŞKİLERDE YENİ DÖNEM:

Detaylı

5.5. BORU HATLARI 5.5-1

5.5. BORU HATLARI 5.5-1 5.5. BORU HATLARI Türkiye coğrafi ve jeopolitik açıdan çok önemli bir konumda yer almaktadır. Ülkemiz, dünyanın en büyük ham petrol ve doğal gaz rezervlerinin bulunduğu Ortadoğu ve Orta Asya ülkeleri ile

Detaylı

Grafik 16. Türkiye de elektrik üretiminin kaynaklara dağılımı

Grafik 16. Türkiye de elektrik üretiminin kaynaklara dağılımı Grafik 16. Türkiye de elektrik üretiminin kaynaklara dağılımı 1 2 1. DÜNYADA VE TÜRKİYE DE ENERJİ DURUMU 1.1. DÜNYADA ENERJİ DURUMU 1970 lerin başında yaşanan petrol krizi ve sonrasında gelen petrol ambargoları

Detaylı

İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül)

İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül) İÇİNDEKİLER (*) 1- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcu (2002-2015 Eylül) 2- Özel Sektörün Yurtdışından Sağladığı Uzun Vadeli Kredi Borcunun Borçluya Göre Alacaklı Dağılımı (2002-2015

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Dünya Enerji Görünümü 2012 Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Genel Durum Küresel enerji sisteminin temelleri değişiyor Bazı ülkelerde petrol ve doğalgaz üretimi

Detaylı

Toplam Erkek Kadin 20 35.9. Ermenistan Azerbaycan Gürcistan Kazakistan Kırgızistan Moldova Cumhuriyeti. Rusya Federasyonu

Toplam Erkek Kadin 20 35.9. Ermenistan Azerbaycan Gürcistan Kazakistan Kırgızistan Moldova Cumhuriyeti. Rusya Federasyonu Doğu Avrupa, Orta Asya ve Türkiye de İnsana Yakışır İstihdamın Geliştirilmesi Alena Nesporova Avrupa ve Orta Asya Bölge Direktör Yardımcısı Uluslararası Çalışma Ofisi, Cenevre Sunumun yapısı Kriz öncesi

Detaylı

Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir.

Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir. İçişleri Bakanı Sayın İdris Naim ŞAHİN nin Entegre Sınır Yönetimi Eylem Planı Aşama 1 Eşleştirme projesi kapanış konuşması: Değerli Meslektaşım Sayın Macaristan İçişleri Bakanı, Sayın Büyükelçiler, Macaristan

Detaylı

TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu

TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu Ekonomi Koordinasyon Kurulu Toplantısı, İstanbul 12 Eylül 2008 Çalışma Grubu Amacı Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele M Çalışma Grubu nun amacı; Türkiye

Detaylı

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi HALI SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ EKİİM 2014 1 2014 YILI EYLÜL AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı

Detaylı

Dağlık alanda yaşayan insanlar ve yaşadıkları çevreler için birlikte çalışmak

Dağlık alanda yaşayan insanlar ve yaşadıkları çevreler için birlikte çalışmak Dağlık alanda yaşayan insanlar ve yaşadıkları çevreler için birlikte çalışmak BİZ KİMİZ? Dağ Ortaklığı bir Birleşmiş Milletler gönüllü ittifakı olup, üyelerini ortak hedef doğrultusunda bir araya getirir.

Detaylı

TÜRK-FİLİSTİN İŞ FORUMU

TÜRK-FİLİSTİN İŞ FORUMU TÜRK-FİLİSTİN İŞ FORUMU -Batı Şeria ve Gazze Şeridi Sunumu- Ankara -15 Temmuz 2010 Gülben Öztürk Çelik Kudüs Eski Ticaret Ataşesi 1 TEMEL GÖSTERGELER Yüzölçümü (km2): Batı Şeria 5800 km2, Gazze Şeridi

Detaylı

OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye

OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye OECD Ticaretin Kolaylaştırılması Göstergeleri - Türkiye OECD, hükümetlerin sınır (gümrük dahil) prosedürlerini geliştirmeleri, ticaret maliyetlerini azaltmaları, ticareti artırmaları ve böylece uluslar

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

F. KÜRESEL VE BÖLGESEL ÖRGÜTLER

F. KÜRESEL VE BÖLGESEL ÖRGÜTLER F. KÜRESEL VE BÖLGESEL ÖRGÜTLER 20. yy.da meydana gelen I. ve II. Dünya Savaşlarında milyonlarca insan yaşamını yitirmiş ve telafisi imkânsız büyük maddi zararlar meydana gelmiştir. Bu olumsuz durumun

Detaylı

Uluslararası Demiryolu Taşımacılığında Türkiye nin Yeri Hacer Uyarlar UTİKAD

Uluslararası Demiryolu Taşımacılığında Türkiye nin Yeri Hacer Uyarlar UTİKAD Uluslararası Demiryolu Taşımacılığında Türkiye nin Yeri Hacer Uyarlar UTİKAD 10.09.2015 UTİKAD Türk Taşımacılık ve Lojistik Sektörünün Çatı Kuruluşu Temsil ve Organizasyonlar Eğitim ve Yayınlar Projeler

Detaylı

HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. AB Liderleri Jean-Claude Juncker in AB Komisyonu Başkanı Olması İçin Uzlaştı

HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. AB Liderleri Jean-Claude Juncker in AB Komisyonu Başkanı Olması İçin Uzlaştı SİYASİ GELİŞMELER HAZİRAN AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER AB Liderleri 27 Haziran da Jean- Claude Juncker i AB Komisyon Başkan adayı olarak belirledi. Schulz yeniden AP Başkanı oldu. AB Liderleri Jean-Claude

Detaylı

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 İÇERİK Amaç, Vizyon Hazırlık Süreci İnovasyona Dayalı Mevcut Durum Stratejiler Kümelenme ile ilgili faaliyetler Sorular (Varsa) İNOVASYON & KÜMELENME

Detaylı

TİCARİ İLİŞKİLER DURUM İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA AVRUPA BİRLİĞİ >>

TİCARİ İLİŞKİLER DURUM İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA AVRUPA BİRLİĞİ >> AVRUPA BİRLİĞİ >> Hazırlayan: Mustafa BAYBURTLU (TOBB AB Daire Başkanı) İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA TİCARİ İLİŞKİLER VE EKONOMİK DURUM İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) üyesi ülkelerin ekonomik yapıları, ekonomik

Detaylı

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI!

BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! BU YIL ULUSLARARASI KOOPERATİFLER YILI! Birleşmiş Milletler Genel Kurulu; kooperatiflerin sosyo-ekonomik kalkınmaya, özellikle yoksulluğun azaltılmasına, istihdam yaratılmasına ve sosyal bütünleşmeye olan

Detaylı

Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi (16) 2008, 65-82

Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi (16) 2008, 65-82 Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi (16) 2008, 65-82 AVRUPA BİRLİĞİ NİN ORTA ASYA POLİTİKASININ ANALİZİ: PROJE BAZLI YAKLAŞIMDAN STRATEJİK İŞBİRLİĞİ ANLAYIŞINA GEÇİŞ ANALYSIS OF THE EU S CENTRAL ASIA POLICY: FROM

Detaylı

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ÇERÇEVE SUNU Gülçiçek ÖZKORKMAZ Başkanlık Baş Danışmanı Mukim Özel Temsilciler Direktörü ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI ve TÜRKİYE ÜZERİNE

Detaylı

ULUSAL SİBER GÜVENLİK STRATEJİ TASLAK BELGESİ

ULUSAL SİBER GÜVENLİK STRATEJİ TASLAK BELGESİ ULUSAL SİBER GÜVENLİK STRATEJİ TASLAK BELGESİ Prof. Dr. Şeref SAĞIROĞLU Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgi Güvenliği Derneği II. Başkan 1 Neden İhtiyaç Duyuldu Diğer Ülke Örnekleri

Detaylı

AB CUSTOMS AGENCY ACADEMY

AB CUSTOMS AGENCY ACADEMY Transit Rejimi 2014 AB Gümrük Müşavirliği ve Danışmanlık A.Ş Uzmanları Tarafından Hazırlanmıştır Tüm Hakları Saklıdır. https://www.abcustoms.eu SUNUŞ Dış ticaret mevzuatı sıklıkla revizyona tabi tutulması

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi Basın Bülteni 26 Haziran 2013 YASED, UNCTAD 2013 Dünya Yatırım Raporu nu açıkladı Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi 2012 yılında dünyada yüzde 18

Detaylı

DÜNDEN BUGÜNE HAVAYOLU TAŞIMACILIĞI VE TAŞIMACILIKTA MARKA

DÜNDEN BUGÜNE HAVAYOLU TAŞIMACILIĞI VE TAŞIMACILIKTA MARKA DÜNDEN BUGÜNE HAVAYOLU TAŞIMACILIĞI VE TAŞIMACILIKTA MARKA UTİKAD Türkiye de ve uluslararası alanda kara, hava, deniz, demiryolu, kombine taşımacılık ile lojistik hizmetler üreterek taşıma organizasyonunu

Detaylı

CEYHAN DA SANAYİ KURULUŞLARI BOTAŞ

CEYHAN DA SANAYİ KURULUŞLARI BOTAŞ CEYHAN DA SANAYİ KURULUŞLARI BOTAŞ AYLAR İTİBARIYLA TAŞINAN HAM PETROL MİKTARLARI (BİN VARİL) "Son 12 Ay" YIL AY IRAK- TÜRKİYE CEYHAN- KIRIKKALE BATMAN- DÖRTYOL 2011 Aralık 12.653 1.739 1.232 17.743 2011

Detaylı

Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi. Avrupa Ekonomik ve Sosyal

Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi. Avrupa Ekonomik ve Sosyal Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi Avrupa Ekonomik ve Sosyal Komitesi ve y Uzun bir ortak tarih Türkiye, Avrupa Ekonomik Topluluğu na (EEC) katılmak için ilk kez Temmuz 1959'da başvuru yaptı. EEC yanıt

Detaylı

Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi

Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi Geleceğin Karbon Piyasaları Şekilleniyor Pazara Hazırlık Ortaklık Girişimi (PMR) Kyoto Protokolü nün ilk yükümlülük döneminin sona ereceği 2020 yılı sonrası yeni iklim

Detaylı

TÜRK-RUS ÝLÝÞKÝLERÝ: SORUNLAR VE FIRSATLAR. Prof. Dr. Ýlter TURAN

TÜRK-RUS ÝLÝÞKÝLERÝ: SORUNLAR VE FIRSATLAR. Prof. Dr. Ýlter TURAN TÜRK-RUS ÝLÝÞKÝLERÝ: SORUNLAR VE FIRSATLAR Prof. Dr. Ýlter TURAN 63 TÜRK-RUS ÝLÝÞKÝLERÝ: SORUNLAR VE FIRSATLAR GÝRÝÞ Prof. Dr. Ýlter TURAN Türk-Rus iliþkileri tarih boyunca rekabetçi bir zeminde geliþmiþ,

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ 2014 OCAK SEKTÖREL YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ Nurel KILIÇ Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri sektörü, ekonomiye döviz girdisi, yurt dışında istihdam imkanları, teknoloji transferi ve lojistikten ihracata

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE Türkiye önümüzdeki yıllarda artan oranda enerji ihtiyacı daha da hissedecektir. Çünkü,ekonomik kriz dönemleri

Detaylı

Necati İyikan biri Türkiye de diğeri ise yurtdışında (Almanya) olmak üzere iki üniversite öğrenimini tamamlamıştır.

Necati İyikan biri Türkiye de diğeri ise yurtdışında (Almanya) olmak üzere iki üniversite öğrenimini tamamlamıştır. 1 Yrd. Doç. Dr. Necati İYİKAN (Özgeçmiş ve eserler) ÖZGEÇMİŞ: Necati İyikan biri Türkiye de diğeri ise yurtdışında (Almanya) olmak üzere iki üniversite öğrenimini tamamlamıştır. I. Üniversite Öğrenimi:

Detaylı

İKİNCİ YIL ÜÇÜNCÜ YIL

İKİNCİ YIL ÜÇÜNCÜ YIL ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ LİSANS DERS PROGRAMI (II.Öğretim) 101 İktisada Giriş I 2 0 2 4 102 İktisada Giriş II 2 0 2 4 103 Genel Muhasebe I 2 0 2 4 104 Genel Muhasebe II 2 0 2 4 105

Detaylı

Duygusal birliktelikten stratejik ortaklığa Türkiye Azerbaycan ilişkileri

Duygusal birliktelikten stratejik ortaklığa Türkiye Azerbaycan ilişkileri 27.12.2012 Duygusal birliktelikten stratejik ortaklığa Türkiye Azerbaycan ilişkileri 000 Sinem KARADAĞ Gözde TOP Babasının denge siyasetini başarıyla yürüten İlham Aliyev, Azerbaycan ın bölgesel nitelikli

Detaylı

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014

KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI. M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 KAMU DİPLOMASİSİ ARACI OLARAK ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI VE TÜRKİYE UYGULAMALARI M. Musa BUDAK 11 Mayıs 2014 İNCE GÜÇ VE KAMU DİPLOMASİSİ ÖĞRENCİ DEĞİŞİM PROGRAMLARI TÜRKİYE NİN ULUSLARARASI ÖĞRENCİ PROGRAMLARI

Detaylı

GÜRCİSTAN ULUSAL GÜVENLİK KONSEPTİ

GÜRCİSTAN ULUSAL GÜVENLİK KONSEPTİ GÜRCİSTAN ULUSAL GÜVENLİK KONSEPTİ 1. Gürcistan Parlamentosu nca 23 Aralık 2011 tarihinde 3 ret oyuna karşılık 111 kabul oyuyla yeni Ulusal Güvenlik Konsepti Belgesi onaylanmıştır. Onaylanan yeni belge

Detaylı

LOJİSTİK SEKTÖRÜ BÜYÜME ORANLARI

LOJİSTİK SEKTÖRÜ BÜYÜME ORANLARI RAPOR: TÜRKİYE NİN LOJİSTİK GÖRÜNÜMÜ Giriş: Malumları olduğu üzere, bir ülkenin kalkınması için üretimin olması ve bu üretimin hedefe ulaşması bir zorunluluktur. Lojistik, ilk olarak coğrafyanın bir ürünüdür,

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2013 0

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2013 0 Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2013 0 ŞEKERLİ VE ÇİKOLATALI MAMULLER SITC No : 062-073 Armonize No : 1704-1806 TÜRKİYE DE ÜRETİM Türkiye de şekerli ve çikolatalı mamuller sektörünün başlangıcı,

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

Sn. M. Cüneyd DÜZYOL, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Açılış Konuşması, 13 Mayıs 2015

Sn. M. Cüneyd DÜZYOL, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Açılış Konuşması, 13 Mayıs 2015 Sayın YÖK Başkanı, Üniversitelerimizin Saygıdeğer Rektörleri, Kıymetli Bürokratlar ve Değerli Konuklar, Kalkınma Araştırmaları Merkezi tarafından hazırlanan Yükseköğretimin Uluslararasılaşması Çerçevesinde

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ SEKTÖRÜN TANIMI Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) esas alınarak oluşturulan Kozmetik ve Kişisel Bakım Ürünleri Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) ve ürün tanımları aşağıda

Detaylı