Çin in Pasifik teki Gölgesi. ABD yi Rahatsız Ediyor

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Çin in Pasifik teki Gölgesi. ABD yi Rahatsız Ediyor"

Transkript

1 ASSSA SAM Çin in Pasifik teki Gölgesi ABD yi Rahatsız Ediyor -1-

2 İÇİNDEKİLER ÖZET 3 GENEL DURUM 5 ÇHC DENİZ KUVVETLERİ NİN HAREKAT EĞİTİM FAALİYETLERİ ÇHC SİLAHLI KUVVETLERİ NİN MODERNİZASYON FAALİYETLERİ Uçak Gemisi Tedarik Planı 15 - Denizaltı Gemisi Tedariki 22 - Savaş Uçağı Üretimi 22 - Güdümlü Mermi ve Füze Üretimi 28 - Çin Amfibi Kuvvetlerinin Geliştirilmesi 31 - Çin İstihbarat, Keşif ve Gözetleme Uydusu Projesi 35 - ABD Savunma Sanayinin Çin e Olan Bağımlılığı 36 BÖLGEDEKİ DİĞER AKTÖRLERİN YAKLAŞIMLARI 37 - Japonya 37 - Hindistan 39 - Avustralya 40 - Tayvan 41 SONUÇ 41-2-

3 Çin in Pasifik teki Gölgesi ABD yi Rahatsız Ediyor* Hazırlayan: Gökhan BİNZAT Özet Son günlerde başta ABD ve Pasifik ülkelerinde olmak üzere yabancı basında, Çin Halk Cumhuriyeti (ÇHC) Silahlı Kuvvetleri nin büyük değişikler içeren modernizasyon ve silahlanma faaliyetinde olduğuna ilişkin haberler yer alıyor. Çin gerçekten son yıllarda büyüyen ekonomisinin yarattığı olumlu koşullarla birlikte silahlanmaya Gayrısafi Yurtiçi Hasılası (GSYH) ndan her yıl artan oranlarda kaynak ayırıyor. Modernizasyon ve silahlanmada önceliği Deniz ve Hava Kuvvetlerine veriyor ve yeni askeri yetenekler kazanmaya çalışıyor. Bu çerçevede; uzun menzilli angajman, siber teknolojiler, stratejik kuvvet intikali gibi yetenekleri yeni nesil silah ve sistemleri envanterine katarak kazanıyor. ÇHC diplomasinin bir enstrümanı olarak, artık askeri güç oluşturmak ve kullanmak gerektiğini düşünüyor. Etrafını çevreleyen denizlerin ötesinde, düğüm noktaları ve enerji yolları üzerinde inisiyatif kazanmak istiyor. ABD ise ÇHC nin şimdiye kadar kazandığı ve kazanmayı planladığı yetenekler ile Pasifik teki Amerikan askeri varlığına tehdit teşkil edeceğini değerlendiriyor. İki güç arasında mücadelede tarafların sahip olduğu dezavantaj ve avantajlar göze çarpıyor: - ÇHC askeri harcamalarını artırırken, ABD savunma bütçesinde ekonomik sıkıntılar nedeniyle kısıntı yapılıyor. - ÇHC kendi savunma sanayini geliştirirken, ABD bazı önemli silah ve sistemlerin üretiminde ÇHC ne bağımlı hale geliyor. - ÇHC Ortadoğu coğrafyasında ABD nin yaptığı hatalardan ders çıkarıyor, bölge ülkeleri ile ekonomik ilişkilerini güçlendiriyor. ABD Pasifik te sahip olduğu inisiyatifi ÇHC nin kazanmasını istemiyor ve bunun için sert tedbirleri almaya kararlı olduğu izlenimini veriyor. İki taraf arasında bölgede gelişen çekişmenin önümüzdeki on yıl içerisinde gerilimlere neden olması kuvvetle muhtemel görülüyor. Yukarıda arz edilen genel durum çerçevesinde bu çalışmanın amacı ÇHC nin askeri ve askeri politik açıdan geçirmekte olduğu değişimi, önemli detayları birarada toplayarak okuyucunun bilgisine sunmaktır. Çalışma kapsamında; - ÇHC nin geleneksel askeri doktrininde beliren farklılıklar, -3-

4 - Çin Silahlı Kuvvetleri nin harekat ve eğitim faaliyetlerinde dikkat çeken gelişmeler, - Silahlı Kuvvetlerinin özellikle deniz, hava ve amfibi kuvvetlerine yönelik modernizasyon faaliyetleri (Uçak gemilerinin, amfibi gemilerin, beşinci nesil uçakların, üçüncü nesil füzelerin ve siber teknolojilerin ÇHC Silahlı Kuvvetlerine kazandırılması) - Çin savunma sanayinin plan hedeflerine etkisi ve ABD savunma sanayinin Çin e olan bağımlılığı, - Çin askeri yapılanmasına bölgedeki diğer aktörlerin yaklaşımı, konuları ele alınmıştır. Çalışmada mercek altına alınan verilerle; - ÇHC nin, diplomaside bir baskı unsuru olarak kullanmak üzere ABD Silahlı Kuvvetleri nin yeteneklerine sahip bir askeri gücü oluşturmak ve geliştirmek niyetinde olduğu, - Çin savunma sanayinin yakın gelecekte ABD nin savunma sanayinin sahip olduğu üretim gücü ve kalitesine erişebileceği, - Her iki ülke arasında güven artırıcı önlemler tesis edilmez ise, Pasifik teki askeri rekabetin gerilimlere ve hatta çatışmalara neden olabileceği, - ÇHC nin askeri alanda yükselişi ile birlikte tekrar çok kutuplu dünyaya doğru yol alındığı, değerlendirilmektedir. * Bu raporda ifade edilen görüşler yazarın kişisel görüşleridir. -4-

5 1. Genel Durum ABD, Çin Halk Cumhuriyeti(ÇHC) nin ekonomik ve askeri olarak gelişmesini Pasifik teki askeri varlığına tehdit olarak algılıyor. Bazı stratejistlere göre ÇHC Pasifik te ABD ile çatışma rotasında seyrediyor. ABD nin Çin e yönelik son dönemdeki kaygıları temelde dört nedene dayanıyor. a. Çin ekonomisinin büyümesi enerji ve deniz ticaret yollarının güvenliğini sağlamasını gerektiriyor. ÇHC Güney Çin Denizi nde, Doğu Çin Denizi nde ve deniz ticaret rotaları üzerindeki düğüm noktalarında inisiyatifi ele geçirmeyi, ABD Pasifik Komutanlığı nı etkisizleştirmeyi hedefliyor. Bu çerçevede deniz kuvvetlerinin harekat/eğitim faaliyetlerini artırıyor. b. Savunma sanayini geliştiriyor. Hava-uzay, füze/güdümlü mermi ve siber teknolojiler üzerinde çalışmalar yapıyor. ABD savunma sanayii önemli silahların üretiminde ÇHC ne bağımlı duruma geliyor. c. Çin askeri harcamalarını artırıyor. Kara kuvvetlerini küçültürken, deniz ve hava kuvvetlerini hızla modernize ediyor. Stratejik kuvvet intikali ve uzun menzilli angajman imkan ve kabiliyeti kazandıracak projeler üzerinde çalışıyor. ç. Tayvan ın Çin Halk Cumhuriyeti nin bir parçası olduğu iddiasını kararlılıkla sürdürüyor. Yeni Amerikan Güvenliği (New American Security) isimli think tank kuruluşundan Robert Kaplan; ÇHC Deniz Kuvvetleri nin kalkınan Çin ekonomisinin ihtiyaç duyduğu enerji, maden ve stratejik minerallerin güvenliğini sağlamak üzere Çin in sınırlarını denizden doğu ve güneyde, Tayvan, Guam, Filipinler, Kuzey Mariyanalar ve Endonezya yı da kapsayacak şekilde genişlettiğine dikkat çekiyor. Çin hükümetine karşı Sincan ve Tibet idari bölgelerinin direnç gösterdiği biliniyor. Çin Sincan otonom bölgesinde bulunan zengin doğal gaz, petrol, bakır ve çelik maden cevheri kaynaklarının elinden kayıp gitmesini istemiyor, bu nedenle bölgeye Han Çinlilerini göç ettirerek bölgedeki Uygur Türklerini azınlık durumuna düşürmeyi hedefliyor. Tibet platosunda da zengin demir ve bakır filizi bulunuyor. Dalay Lama nın Yüksek Otonomi 1 söylemini endişe ile izleyen Pekin in, Tibet e uzanan otoyollar ve demiryolları inşa etmesinin temel nedeninin zengin maden yatakları olduğu ileri sürülüyor. Sahip olduğu zengin kaynakları kaybetmek istemeyen Çin, güney komşularıyla mevcut olan karlı ilişkilerini de geliştiriyor. Komşularıyla mevcut olan sorunlarına rağmen 2, bölgedeki on ülkenin 2010 yılı başında kurduğu Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (The Association of Southeast Asian Nations) ni 1 Dalay Lama Gansu, Qinghai ve Sichuan eyaletlerindeki Tibetlilerin yaşadığı bölgelerin de Tibetle birleştirilmesini istemiştir. 2 Çin bölge ülkeleri ile geçmişte anlaşmazlıklar, hatta çatışmalar yaşamıştır yılında Tibet e yönelik Çin in sert askeri müdahalesinin ardından Hindistan sınırı bölgesinde çatışmalar, 1962 yılında Sino Indian War olarak da bilinen 1962 Çin Hindistan Savaşı na neden olmuştur. Çin in komşularıyla mevcut olan sorunlarından birini de 1974 de Paracel Adaları nın kontrolü konusunda Vietnam ile yaşadığı anlaşmazlık oluşturmaktadır. -5-

6 kullanarak sanayi ürünlerini yüksek fiyattan ihrac, zirai ürünleri düşük fiyatla güney komşularından ithal ediyor. Gelişen ekonomisi daha fazla kaynak ve enerjiye ihtiyaç duyuyor. Bu ihtiyaç Çin in ilgi ve etki alanını genişletmesini zorunlu kılıyor. Pekin yönetimi geleceğe yön gösterecek yeni stratejiler belirliyor. Çin in uzak deniz savunması (far sea defence) stratejisi ile kazanmaya çalıştığı uzun menzilli kabiliyetlerin gerçekleşme hızı askeri analizcileri şaşırtıyor. Bu strateji Çin in Tayvan ın istilası ile kendi kıyılarının savunulmasını hedefleyen geleneksel sığ doktrininden vazgeçtiğini gösteriyor. Çinli amirallerin Güney ve Doğu Çin Denizi ndeki hak ve menfaatlerin korunmasına yardımcı olmak maksadıyla, hayati önemi haiz İran Körfezi nden Malaka Geçidi ne uzanan deniz ticaret yolları üzerinde ve Güneydoğu Asya da sancak/varlık gösterilmesi gerektiğini savundukları belirtiliyor. Nitekim, Çinli bir Tuğamiral Çin resmi haber ajansı Xinhua ya Mart 2010 da verdiği demeçte, Çin Deniz Kuvvetleri nin temelde savunma kuvveti özelliğini koruduğunu, ancak savunmanın anlam olarak deniz ve hatta ekonomik hak ve menfaatlerin korunmasını da kapsayacak şekilde genişletildiğini, ülkenin artan ekonomik menfaatleri kapsamında Deniz Kuvvetlerinin ana ulaştırma yollarının güvenliği sağlamak görevini de üstlenmek arzusunda olduğunu, bunun için daha büyük gemiler ve gelişmiş imkan ve kabiliyetler kazanması gerektiğini açıkladı. Hinterlandında olduğu gibi deniz alanlarında da coğrafya avantajına sahip olan Çin i denizde daha fazla tehdit bekliyor. Çin Deniz Kuvvetleri, Birinci Adalar Zinciri olarak adlandırdığı Kore Yarımadası, Kuril Adaları, Japonya (Ryukuyu Adaları da dahil), Tayvan, Filipinler, Endonezya, Avustralya yı problem sahası olarak algılıyor. 3 Çin Deniz Kuvvetleri nin yeni stratejisinin Güney Çin Denizi ve Filipinlerin gerisindeki Pasifikte ikinci adalar zinciri olarak adlandırılan kayalık ve atollere kadar uzandığı da iddia ediliyor. 4 En kötü senaryolar düşünülerek ÇHC nin kazandığı imkan ve kabiliyetler oranında Pasifik Okyanusu nun önce orta ve sonra doğusunda inisiyatifi ele geçirme gayreti içerisine gireceği, güney ve orta Amerika da üs elde etmeye çalışacağı yönünde değerlendirmeler yapılıyor. ABD Pasifik Komutanı Amiral Timothy J.Keating'e 2007 yılında bir Çinli amiralin Pasifik Okyanusu nu ikiye bölerek, iki ayrı etki alanı oluşturulmasını önerdiği, ancak Amiral Keating tarafından teklifin reddedildiği de belirtiliyor. 5 Avustralya Stratejik Politika Enstitüsü (Australian Strategic Policy Institute - ASPI) de, Çin askeri yapılanmasının Pasifikteki ABD hakimiyetini kırmak üzere şekillendiği uyarısını yapıyor. 6 Pentagon un 2009 yılında ABD Kongresine ÇHC nin askeri gücü konusunda verdiği raporda Çin in 260 suüstü unsurundan oluşan bir deniz kuvvetine sahip olduğu, bunların 75 ini ana muharip unsurların oluşturduğu, 60 dan fazla denizaltı gemisinin bulunduğu bilgisine yer verildi. Ayrıca raporda Çin in bir uçak gemisi inşası ile uçak gemisinde kullanmak üzere Rusya dan jet uçakları tedarik etmeyi planladığı ifade edildi. 3 Robert D. Kaplan, International Herald Tribune, 20 Nisan Edward Wong, New York Times, 23 Nisan Mark Helprin, Wall Street Journal, 17 Mayıs Brendan Nicholson, The Australian, 10 Mayıs

7 ÇHC Deniz Kuvvetleri Tayvan Boğazı nda ve Güney Çin Denizi nde inisiyatifi elde etmeye çalışıyor, bu kapsamda denizaltı, muhrip, savaş uçağı ve güdümlü mermi tedarikine de önem veriyor. Çin in sahip olduğu kabiliyetler açısından Japonya ve Hindistan ın gerisinde olduğuna işaret ediliyor. Avustralya daki Wollongong Üniversitesi Avustralya Ulusal Okyanus Kaynakları ve Güvenlik Merkezi (Australian National Centre for Ocean Resources and Security) nde değerlendirmeler yapan Dr.Chris Rahman, ÇHC Deniz Kuvvetleri nin açık denizlerde harekat icra edecek şekilde yapılandırılmadığını, büyük tonajlı ve yetenekli gemileri envanterine dahil ederken, muharip suüstü unsurlarının denizde yakıt ikmal kabiliyetini geliştirmediğini, Çin in bir taraftan nükleer denizaltılar inşa ederken, denizaltı filosunun büyük kısmını dizel elektrikli denizaltıların oluşturduğunu işaret ediyor. Dr.Rahman Çin in asıl stratejik hedefinin, Mart 1996 da Tayvan Boğazı nda vuku bulan füze krizinden sonra şekillendiğini, ABD nin bölgedeki müttefiklerine askeri desteğini engelleyecek, ABD Pasifik Komutanlığı nın oluşturduğu güvenlik sistemini etkisizleştirecek şekilde geliştiğine dikkat çekiyor. 7 Bilindiği üzere ABD 1996 yılında Çin in bölgede icra ettiği güdümlü mermi testlerine reaksiyon olarak bölgeye iki uçak gemisi göndermişti. ABD Pasifik Kuvvetleri Komutanı Oramiral Robert Willard da kongreye yaptığı bir sunumda Çin tarafından geliştirilmekte ve denenmekte olan, kara üzerindeki bir mobil araçtan fırlatılabilen, 1,500 km menzilli güdümlü mermilerin özellikle ABD uçak gemilerini hedef almak üzere dizayn edildiğini açıkladı. Ayrıca denizaltılar ile tahrip gücü yüksek güdümlü mermilerin ABD nin 60 yıldır Batı Pasifik te oluşturduğu güvenlik sistemine ve stratejik kuvvet intikaline tehdit oluşturduğuna işaret etti. 8 Oramiral Robert F. Willard diğer meslekdaşları gibi Çin in askeri alanda kazandığı yetenekleri (ABD uçak gemilerini tehdit eden uzun menzilli balistik füzeler) dramatik bulduğunu, Çin in birkaç yıl içerisinde uçak gemisi görev grubu oluşturmayı hedeflediğini, stratejik olarak belirlediği sulara yabancı ülkelerin girişini engellemek maksadıyla gelişmiş denizaltı filosuna sahip olmayı planladığı yönünde bilgiler olduğunu, bunun ABD nin bölgedeki hareket serbestisine engel teşkil ettiğini açıkladı. Pentagon Güney Çin Denizi ndeki Hanian Adası nın güney kıyılarında bulunan Sanya Denizaltı Üssü nü Çin Deniz Kuvvetleri için stratejik önemde bir tesis olarak değerlendiriyor. Üssün coğrafi konumu denizaltılara, kısa zaman içinde Güney Çin Denizi nin derin sularında, yoğun deniz ticaret yollarının bulunduğu bölgede harekat icra etme kabiliyeti kazandırıyor. 7 Australian Associated Press, 28 Nisan Michael Richardson, Japan Times, 13 Mayıs

8 Pentagon yetkilileri, Hanian Adası ndaki denizaltı üssünün ABD deniz unsurlarınca gözetlendiğini, gözetleme görevi başladıktan sonra bölgede sürtüşmeler yaşandığını, geçtiğimiz yıl bir ABD unsurunun balıkçı gemilerinin tacizine maruz kaldığını ifade etti. Çin hükümeti ise, kendi münhasır ekonomik bölgesinde keşif faaliyetlerini engellemeye hakkı olduğunu açıkladı. ABD ve ÇHC nin BM Uluslararası Deniz Hukuku Sözleşmesi nde belirtilen ve kıyıdan 200 NM ye kadar uzanan sahaya ilişkin tanımda uyuşamadıkları anlaşılıyor. ABD Silahlı Kuvvetler Akademisi öğretim görevlisi Prof. Dr. Bernard O. Cole, Pentagon un ÇHC ni düşman olarak sınıflandırmadığını ancak, Çin in askeri gücündeki gelişmeler dikkate alınarak Atlantik filosundaki denizaltı kuvvetinin bir kısmının Pasifik e gönderildiğini belirtti. ABD nin soğuk savaştan sonra sona erdirilen Guam daki rotasyoner görevinin üç veya dört denizaltı ile tekrar başlatıldığını ifade etti. Çin devlet yetkilileri ise, Mart 2010 da ABD Başkanı Obama nın iki üst düzey yetkilisi Jeffrey A. Bader ve James B. Steinberg e Güney Çin Denizi ile Tibet-Tayvan ikilisine herhangi bir yabancı devlet müdahalesine tahammülleri bulunmadığını açıklayarak Çin in bölgedeki egemenliğini sağlamlaştırma kararlılığında olduğunu ilk kez açıkca ifade etmiş oldu. ÇHC Ordusu Ulusal Savunma Kuvvetleri Üniversitesi nin Stratejik Araştırmalar Merkezi eski başkanı Tuğamiral Yang Yi, Nisan 2010 da yüksek düzeyli subayların katıldığı bir kursta ABD li subaylara; Çin in ulusal güvenliğini tehdit edebilecek tek ülkenin ABD olduğunu ifade etmiş, Pekin in Vaşington ile dengeli ve sağlıklı ilişkiler kurmak istediğini ancak, potansiyel tehditlere de hazırlıklı olmak gerektiğini belirtmiştir. Ayrıca Tayvan konusunun askeri değil, politik olarak çözülmesinden yana olduklarını, önümüzdeki 5-10 yılda olumlu gelişmeler olursa ÇHC ile Tayvan arasındaki ilişkilerin (Cross Strait relations) daha dengeli ve güvenli bir zemine oturacağına belirtmiştir. Tuğamiral Yang ın ABD nin Tayvan a sattığı -8-

9 silahlar konusunda ise, Er ya da geç o silahlar bizim olacak yorumunu yapması dikkat çekici bulunmuştur. 9 Bilindiği gibi Çin ABD ile askeri ilişkilerini bu sene başında ABD Başkanı Barrack Obama nın Tayvan a 6,4 milyarlık askeri satış yapacağını açıklamasının ardından kesmişti. ABD ile askeri ilişkiler 2008 yılında da kesilmiş, sonra normale dönmüştü. Helikopter, güdümlü mermi ve diğer bazı silahların satışı, Tibet i Çin den ayırmakla suçlanan dini lider Dalay Lama nın Obama ile Beyaz Saray da buluşmasından önce gündeme gelmişti. Ayrıca iki hükümet arasında bu yıl içinde karşılıklı ticaret konusunda anlaşmazlık olmuş 10, Google üzerinden siber casusluk suçlamaları nedeniyle gerginlik yaşanmıştı. Ancak tüm bu olumsuzluklara rağmen Nisan da, Vaşington da yapılan Uluslararası Nükleer Güvenlik Konferansı nda Çin Halk Cumhuriyeti Devlet Başkanı Hu Jintao, İran a yönelik ağır yaptırımlar konusunda ABD ile birlikte çalışacaklarını açıklamıştır. 11 Dünya ihracat lideri Çin in aynı zamanda dünyanın en büyük petrol ve tabii kaynak ithalatçısı olarak ekonomik nüfuzu ile birlikte genişleyen ilgi alanı nedeniyle deniz ulaştırma yollarının güvenliğini de ABD ye bırakmayacağı anlaşılıyor. ABD nin öncelikte Pasifikte ve enerji yolları üzerinde mevcut olan deniz üstünlüğünü sürdürmeye yönelik çalışmaları son zamanlarda bazı ekonomik sıkıntılar sebebiyle örseleniyor. ÇHC nükleer silah, savaş uçağı, suüstü muharip unsurları, denizaltı ve uzaydan keşif sistemleri tedariki ile muharebe imkan ve kabiliyetlerini süratle geliştirirken, ABD Silahlı Kuvvetleri Batı Pasifik teki üstünlüğünü korumak üzere yüksek teknolojiye sahip muharebe imkan kabiliyetlerini geliştirilmeyi zorunlu görüyor. Ancak bütçe kısıtlamaları nedeniyle ABD Silahlı Kuvvetleri nin modernizasyon ve tedarik projeleri yavaşlatılıyor, kısmen gerçekleştiriliyor ya da donduruluyor. ABD Savunma Bakanı Robert Gates bir süre önce konuya kamuoyunun dikkatini çekmiş ve 11 Eylül saldırılarından buyana artan savunma harcamalarının bu seviyede sürdürülemeyeceğini ifade etmişti. ABD nin Pasifikte kuvvet üstünlüğünü sürdürmesi gerektiğini düşünen ABD li savunma uzmanları ile bazı senatörler, 18 Mayıs 2010 tarihinde bir forum düzenleyerek Çin in askeri gelişiminin tehlikeli boyutlara ulaştığını ifade ettiler. Vaşington da bulunan bir think-tank kuruluşu olan Center for Strategic and Budgetary Assessments(CSBA) in sponsorluğunu üstlendiği forumda, ABD Deniz ve Hava Kuvvetleri tarafından geliştirilen HavaDeniz Harbi (AirSea Battle) konsepti üzerinde değerlendirmeler yapıldı. ÇHC nin son zamanlarda Tayvan a yönelik bir harekatta ABD nin müdahalesini önleyebilecek ve bölgedeki varlığını etkisizleştirecek askeri imkan ve kabiliyetlere sahip olmasının ABD Hava ve Deniz Kuvvetleri komuta 9 Indo-Asian News Service (INDIA), 27 Nisan ABD Hazine Bakanlığı hazırladığı altı aylık raporda Çin hükümetini, ihracatçılarına rekabette avantaj sağlamak maksadıyla kendi para birimini suni olarak düşük tutmakla suçlamış, Çin i para birimi maniplatörü olarak sıfatlandırmıştı. 11 Cara Anna, Associated Press, 13 Nisan

10 heyetini harekete geçirdiğini ve söz konusu konseptin oluşturulması çalışmalarına başlandığını duyurdu. Senato nun Silahlı Kuvvetler Hava-Kara Alt Komitesi Başkanı Joe Lieberman; ÇHC nin bölgede hava hakimiyeti ve deniz kontrolünü tesis etmek üzere ABD üs ve uçak gemilerini, muhabere sistemleri ile casus uydularını etkisiz hale getirebilecek yüzlerce füzeye sahip olduğunu, bu nedenle bu konsepte önem verildiğini ifade etti. ABD Silahlı Kuvvetleri Afganistan ve Irak da nisbeten düşük teknolojiye sahip harp silah ve araçları kullanılırken, ÇHC nin kazandığı imkan ve kabiliyetlerle orantılı olarak yüksek teknolojik silahlara ihtiyaç duyulduğu, havadan uzun menzilli darbe kabiliyetine sahip Ellsworth Hava Üssü nde konuşlu B-1B bombardıman uçağı filosunun bu çerçevede önem kazandığı belirtiliyor. CSBA ilk önceliği konvansiyonel başlıklı kıtalararası balistik füzelerden oluşan, uzun menzilli darbe imkan ve kabiliyetine veriyor. İkinci öncelik ise, Çin in çok sayıdaki uzun menzilli füzesinin ABD uçak gemilerini vurmadan kör edilmesi. Bu çerçevede, ÇHC nin casus uydularının etkisiz hale getirilmesinin gerekeceği belirtiliyor. 12 Hatırlanacağı üzere, ABD - Çin ilişkilerinde yaşanan diğer bir gerginlik, Çin para birimi Yuan ın değerinin düşük tutulması nedeniyle yaşandı. Pekin de yapılan ekonomik ve stratejik görüşmeler öncesinde ABD Dışişleri Bakanı Hillary Rodham Clinton, Çin ile daha dengeli ekonomik ilişkiler geliştirmek niyetinde olduklarını açıklamıştı. Görüşmelere Clinton ve ABD Hazine Sekreteri Timothy Geithner katılmış, muzakerelerde Yuan ın suni olarak değerinin düşük tutulması ele alınmıştı. Avrupa da finansal kriz derinleşirken Çin, ABD Doları karşısında Yuan ın kurunu düşük tutmuş ve kendi ihracatçasını korumuştur. ABD li yetkililerde Çin in bu tutumundan vazgeçeceği beklentisi oluşmuş, ancak Çin li yetkililer Euro nun Dolar karşısında değerinin son dört yılın en düşük seviyesinde gerçekleşmesinin ihracatçısına ağır yük bindirdiğini ileri sürerek beklentileri boşa çıkarmıştır. Çin, son iki yılda Yuan ın kurunu ABD Doları karşısında 6.83 seviyesinde sabit tutmuş, ABD li iktisatçılar Yuan ın gerçek değerinden %40 oranında düşük tutulduğunu ve bu sayede Çin li ihracatçılara denizaşırı piyasalarda avantaj sağlandığını iddia etmişlerdi. ABD Dışişleri Bakanı, karşılaşılan her sorunda Çin ile ABD nin birlikte çalışması gereğine dikkat çekmiş ve bu kapsamda ekonomik konularda gelişme sağlayacak adımları atarken aynı zamanda Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi nden Kuzey Kore ye yönelik yaptırım kararı çıkarmak üzere, Çin in desteğini almaya çalışmıştır. Güney Kore ye ait 1,200 tonluk Cheonan isimli geminin Kuzey Kore ye ait bir denizaltı tarafından, 26 Mart 2010 günü torpido atılarak batırıldığı sivil ve askeri uzmanlardan oluşan uluslararası bir inceleme ekibi tarafından açıklanmıştı. Güney Kore gemisinin batırılmasının ardından 46 asker ölmüş, 58 kişi kurtarılmıştı. Söz konusu olay, Kore Savaşı ndan sonra bölgede yaşanan en ciddi kriz olarak görülmektedir. 12 Otto Kreisher, Congress Daily, 19 Mayıs

11 Kuzey Kore rutin olarak Vaşington ve Seul yönetimini ülkenin işgalini planlamakla suçlamaktadır. Kuzey Kore nin müttefiki ve finansörü olarak bilinen Çin, Güney Kore gemisinin batırılmasına ilişkin raporun sonuç bölümünde çekimser kalmıştır. Diğer taraftan ABD Dışişleri Bakanı Clinton, Tokyo ziyareti kapsamında Güney Kore ye ait geminin batırılmasının arkasında Kuzey Kore nin olduğunu kanıtlayacak oldukça fazla delil bulunduğunu ifade etmiştir ÇHC Deniz Kuvvetleri nin Harekat Eğitim Faaliyetleri : ÇHC Deniz Kuvvetleri soğuk savaş döneminde kendi bölgesinde, ağırlıklı olarak sahil güvenlik görevleri icra eden, Japonya ve Güneydoğu Asya yaklaşma sularında nadir görülen bir kuvvet iken, son on yılda faaliyet ve etki alanını genişletmiştir Güney ve Doğu Çin Denizi nde değerli hidrokarbon yatakları ile zengin balıkçılık kaynakları bulunmakta, dünyanın bir çok ülkesinin hem deniz ticaret filoları ve hem de muharip unsurları tarafından kullanılan yoğun ve önemli deniz ulaştırma yolları yer almaktadır. Pekin yönetimi Güney ve Doğu Çin Denizlerinin Çin ana kıtasının uzantısı üzerinde bulunduğunu ve Çin yönetiminin güçsüz olduğu dönemde bu denizlerdeki hakimiyetin elinden alındığını iddia etmektedir. Bu çerçevede, ÇHC Deniz Kuvvetleri ne potansiyel tehditlere karşı caydırıcılık, ulusal hak ve menfaatlerin korunması görevlerinin yanı sıra, hayati önemi haiz deniz ticaret rotalarının korunması, stratejik kuvvet intikali gibi yeni görevler verilmiştir. Çin Deniz Kuvvetleri kendisine tevdi edilen görevler kapsamında, söz konusu denizlerde Ma anshan (F-525), Qiandaohu (A-886) dan denizde akaryakit ikmali yaparken sancak/varlık göstermeye devam etmektedir. Ayrıca Çin Deniz Kuvvetleri, Aralık 2008 den buyana Çin Aden Körfezi nde deniz haydutluğuna karşı görev yapan uluslararası kuvvete katkıda bulunmaktadır. Bu katılımın Çin in Pasifik dışında icra ettiği ilk faaliyet olduğuna işaret edilmektedir. Bu angajman ile Çin Deniz Kuvvetleri nin uzak denizlerde harekat kabiliyetini artırmayı amaçladığı ifade edilmektedir. Gemiler üç aylık rotasyonlar halinde Afrika Boynuzu güneyinde görev yapmaktadırlar. Çin Deniz Kuvvetleri ne ait Ma anshan (F-525) fırkateyni ile lojistik destek gemisi Qiandaohu(A- 886) bu görev kapsamında, 14 Mart 2010 da Abu Dabi ye liman ziyareti, ÇHC nin artan kendine güveni 13 Matthew Lee, Associated Press, 23 Mayıs

12 ile birlikte genişleyen ilgi sahasının yansıması olarak algılanmaktadır. Liman ziyareti kapsamında Birleşik Arap Emirlikleri Deniz Kuvvetleri Harekat Başkanı Yardımcısı Şeyh Saeed bin Hamdan Al Nahyan gemiye ziyarette bulunmuş ve ziyaretin tarihi bir öneme sahip olduğuna işaret etmiştir. Qiandaohu (A-886) Destek Gemisi Çinli Görev Kuvveti Komutanı, Çin Deniz Kuvvetleri Doğu Filosu Komutan Yardımcısı Qiu Yanpeng ise, ziyaretin iki ülke arasındaki karşılıklı askeri ilişkilere katkı sağlayacağını, iki ülke arasında diplomatik ilişkilerin başlatılmasından buyana karşılıklı olarak bağların, her iki tarafın menfaatine geliştiğini, bölgesel ve uluslararası konularda işbirliğine katkı sağladığını ifade etmiştir. Çin ham petrol ihtiyacının yarısını ortadoğudan karşılmaktadır. Çoğunlukla Suudi Arabistan dan karşılanan ham petrol ihtiyacının, Çin in bölgeye olan bağımlılığını daha da artıracağı beklenmektedir. Pekin yönetimi Suudi Arabistan, Oman ve Kuveyt in ardından, Birleşik Arap Emirlikleri nden de petrol ithal etmek istemektedir. Bu kapsamda Çin in bölgedeki ekonomik ilişkilerini, politik bazı unsurları saf dışı bırakarak artırması kuvvetle muhtemel görülmektedir. Suudi Arabistan dan petrol ithal etmeye başlasa ve Birleşik Arap Emirlikleri nden ham petrol ithalatını artırsa da Çin in İran ile ilişiklerini de sürdüreceği mütalaa edilmektedir. Bilindiği üzere son beş yıl içerisinde Çin li firmalar bölge ülkeleri ile 120 milyar ABD Dolarlık anlaşma imzalamışlardı. Ayrıca 2004 yılında İran la imzalanan ve Yadavaran doğal gaz yataklarından önümüzdeki 25 yıl için yıllık 10 milyon metrik ton sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatını öngören bir anlaşma imzalandığını da unutmamak gerekir. Pekin yönetimi, ABD nin Arap-İsrail anlaşmazlığı konusundaki hatalalarından kendisine ders çıkararak bölgeye müdahalede bulunmaktan uzak durmaktadır. Bölgede uzlaştırıcı değil ticaret yapan bir ülke rolünü üstlenmektedir. 14 Çin deniz unsurlarının bölgedeki faaliyetleri deniz haydutluğu ile mücadelenin yanı sıra, uluslararası işbirliğini geliştirmek, Birleşmiş Milletler(BM) in Somali ye yönelik sevkıyatına refakat görevi icra eden Avrupa Birliği unsurlarına destek sağlamak amacını da taşımaktadır. Görev kapsamında, gemilerin Cibuti ye ve Aden Körfezi ndeki Aden Limanı na, BM yardım filosuna refaket kapsamında Mombasa ve Kenya limanları ile Somali ye liman ziyareti yapması da beklenmektedir. 15 Son beş yılda Çin Deniz Kuvvetleri nin harekat eğitim faaliyetlerinin artışı ile birlikte denizde meydana gelen taciz olaylarının sayısı da artış göstermektedir. 14 Mahmoud Habboush, The National (UAE), 24 Mart Greg Torode, South China Morning Post, 27 Mart

13 Bu çerçevede, 2006 yılında bir Çin denizaltısı USS Kitty Hawk ın yakınında, torpido atış menzili içinde satıh yapmış, bu olaydan 10 gün sonra Çin Deniz Kuvvetleri nin iki Kilo sınıfı denizaltısı, iki muhribi (DDG) ve üç fırkateyninden oluşan bir grup Japonya yaklaşma sularında eğitim icra etmiştir. Kuvvetin yapısı ve icra ettiği faaliyetler, uçak gemisi muharebe grubuna karşı eğitim yaptıkları değerlendirmesine neden olmuştur. ABD nin USNS Impeccable (T-AGOS 23) isimli okyanus araştırma gemisi de Güney Çin Denizi nde araştırma yaparken Çin e ait istihbarat maksatlı iki trol teknesi tarafından 8 Mart 2009 da taciz edilmiştir. USNS Impeccable (T-AGOS 23) USNS Impeccable (T-AGOS 23) i taciz eden Çin İstihbarat gemileri USS John S. McCain (DDG 56) Subic Körfezi yaklaşma sularında denizaltı savunma harbi eğitimleri yaparken, 11 Haziran 2009 da, bir Çin denizaltısı yedekte çektiği sonarına çarpmış ve zarar vermiştir. USS John S. McCain 15 Haziran da Japonya nın Sasebo Limanı na alınarak hasar tespiti yapıldı. Japon Deniz Kuvvetleri ve Sahil Güvenliğine ait gemiler de Çin deniz unsurlarının tacizine uğradı. USS John Mc Cain (DDG 56) 7-9 Nisan 2010 tarihleri arasına Çin Deniz Kuvvetleri ne ait iki muhrip ve üç fırkateynden oluşan bir suüstü grubu, 8 Nisan günü Okinawa nın güneyinde, helikopter harekatı eğitimleri icra ettiği sırada, bir Çin helikopteri uluslararası sularda Japon Savunma Kuvvetleri ne refakat eden JDS Suzunami (D 114) muhribine 300 feet kadar yaklaşarak tacizde bulunmuş, Japon yetkililer söz konusu hareketi son derece tehlikeli bularak protesto etmiştir. Bir Japon Savunma Bakanlığı yetkilisi Çin Deniz Kuvvetleri ne ait unsurların grup halinde, 2008 den buyana Okinawa ve Miyakojima Adaları arasından üç kez geçerken tespit edildiğini belirtmiştir Jay Alabaster, Associated Press, 13 Nisan

14 10 Nisan da Çin Deniz Kuvvetlerine ait iki denizaltı ve sekiz muhripden oluşan bir filotillanın Japonya ya ait adalar arasından Pasifik Okyanusuna açıldığı tespit edilmiş, ilk defa bu büyüklükte bir kuvvet bölgede faaliyet göstermiştir. 17 Bu gelişmenin ardından başka bir olay da Japon Sahil Güvenlik Komutanlığı na ait JCG Shoyo (HL-01) isimli araştırma gemisinin, 4 Mayıs 2009 günü, Amami-Oshima Adası nın 320 km. kuzeybatısında deniz tabanına yönelik çalışma yaparken yaşanmıştır. JCG Shoyo (HL-01) bir Çin araştırma gemisi tarafından bir buçuk saat süreyle, 1 km. mesafe içerisinde takip edilmiş ve telsizle araştırmayı durdurması istenmiştir. Japon araştırma gemisi geçici bir süre için araştırmasını kesip Amami-Oshima Adası na doğru seyretmiştir. Gerginliğe neden olan olayın nedeninin Japon araştırma gemisinin Japonya tarafından ilan edilen ancak, ÇHC tarafından kabul edilmeyen münhasır ekonomik bölge içerisinde sörvey yapması olduğu anlaşılmıştır. Japon Dışişleri Bakanlığı ÇHC ne olayı protesto eden bir nota vermiş, ancak sorun çözülememiştir. 18 JCG Shoyo (HL-01) ÇHC ve Japonya arasında istenmeyen angajmanların önlenmesine yönelik mekanizmalar ve her iki tarafın askeri heyetleri arasında diyalog mevcut olmadığı, ancak bu tür olayların önlenmesi için ikili mekanizmalara ihtiyaç duyulduğu dile getiriliyor. 3. ÇHC Silahlı Kuvvetleri nin Modernizasyon Faaliyetleri : Çin Silahlı Kuvvetleri nin yeniden yapılandırılması ve modernizasyonu ile niceliksel olarak en büyük kara kuvveti ünvanına sahip Kara Kuvvetlerinin küçültülüp, hava ve deniz kuvvetlerinin güçlendirilmesi planlanıyor. ABD li Prof. Bernard Cole, Çin askeri bütçesinin üçte birinden fazlasının Deniz Kuvvetlerine ayrıldığını, bu çerçevede Deniz Kuvvetlerinin ulusal güvenliğin bir enstrümanı olarak görüldüğüne dikkat çekiyor. Çinli yetkililerin 2010 yılı savunma bütçesinin 78 milyar ABD Doları olduğunu açıklamasına rağmen, Pentagon Çin in askeri harcamalarının çok daha fazla olduğunu, 2010 yılı için 105 ila 150 milyar ABD Doları seviyesinde gerçekleşeceğine işaret ediyor. 19 Hava ve Deniz Kuvvetlerine eskisinden daha fazla kaynak ayrıldığı, insan gücü için değil teknoloji için yatırım yapıldığı Çinli yetkililer tarafından ifade ediliyor. 17 Edward Wong, New York Times, 23 Nisan Masami Ito, Japan Times, 12 Mayıs Edward Wong, New York Times, 23 Nisan

15 Çin Silahların Kontrolü ve Silahsızlanma Derneği (China Arms Control and Disarmament Association) nden, emekli general Xu Guangyu, Çin in her bir askeri için yılda ABD Doları harcamak zorunda olduğunu, halen ABD Doları harcadığını, Japonya nın bir askere , ABD nin ABD Doları harcadığını, her yıl % 8 oranında askeri bütçenin artırıldığını, Silahlı Kuvvetlerin mevcudunun 2.3 milyondan, 1.5 milyona düşürüleceğini ve bu şekilde 2019 yılı itibarıyla bir asker için ABD Doları harcanabileceğini ifade etti. Ancak 20 senedir ilk defa bu yıl ekonomide görülen resesyon ve savunma harcamalarındaki artışa yönelik muhalefet dikkate alınarak bütçede bir puan düşüş yaşandığını belirtti. Xu Çin Silahlı Kuvvetleri nin % 60 ını Kara, % 20 sini Deniz ve Hava Kuvvetleri nin oluşturduğunu, yeni yapılanma ile bu oranların Kara Kuvvetlerinde % 50, Deniz ve Hava Kuvvetlerinde % 25 olmasının planlandığını, Kara Kuvvetlerinin, Silahlı Kuvvetlerin nüvesini oluşturmaya devam edeceğini, Deniz ve Hava Kuvvetlerinin Kara unsurlarının muharebe etkinliğini artırmak üzere harekat icra edeceğini ifade etti. 20 a. Uçak Gemisi Tedarik Planı : Çinli yetkililer uçak gemilerini idame etmenin güç olduğuna, ancak dış politikanın zorlayıcı bir enstrumanı olarak Çin in mutlaka sahip olması gereken bir askeri yetenek olduğuna inanıyorlar. Açık kaynaklarda Çin in, 1992 yılında bir uçak gemisi programını başlattığı, ilk geminin suya indirilmesinin 2000 yılında planladığı, 1993 yılında iki adet tonluk uçak gemisinin inşasına başlandığı ve 2005 yılında tamamlanacağı, 1995 yılında bir yıl sonra tonluk iki uçak gemisinin inşasına başlanacağı bilgileri yer almıştı yılında Hint basını da Dalian da iki adet uçak gemisinin Poje 9935 kod adı ile inşa halinde olduğunu ileri sürmüştü yılında Şangay da bir uçak gemisinin inşa halinde olduğunu gösteren fotoğraflar internette yer almış, 2006 yılında Pekin tarafından yayınlanan bir haberde tonluk bir uçak gemisinin Jiangnan da inşa halinde olduğu bilgisi verilmişti. Tayvan kaynaklı Aralık 2009 tarihli bir haberde de Çin Halk Cumhuriyeti nin uçak gemisi inşa programına başladığı duyurulmuştu. Mevcut bilgilerden; (1) Çin Deniz Kuvvetleri nde 2004 yılında bir uçak gemisi çalışma grubunun oluşturulduğu, 2006 yılında reorganizasyon kapsamında, (2) Deniz Kuvvetleri nin deniz hava idari yapılanmasının kaldırıldığı, deniz hava üslerini destek üslerine dönüştürüldüğü ve muharip deniz hava unsurlarının filolar emrine dağıtıldığı, uçak gemisi inşasına katkıda bulunabilecek yerli firmaların biraraya getirilmeye başlandığı, (3) 2009 yılında Dalian Deniz Akademisi nde 50 kursiyerin uçak gemisi pilotaj eğitimlerine başladığı, anlaşılmaktadır. 20 Anthony Kuhn, National Public Radio, 22 Nisan

16 İlk uçak gemisinin Şangay Changxing Tersanesi nde inşa edilmesi ve 2010 yılı sonunda omurgasının konulması, ikinci geminin inşasına ertesi yıl başlanması planlanmaktadır yılında ilk yerli uçak gemisi hizmete girene kadar Rusya dan % 70 bitirilmiş olarak satın alınmış olan Varyag uçak gemisinin Şangay da inşa edilecek ton deplasmana sahip uçak gemisi hizmete girene kadar eğitim platformu olarak görev yapacağı Çin Savunma Bakanı Gen. Liang Guanglie tarafından Nisan 2009 da ifade edilmiştir. 21 Ayrıca, Huang Jiahu da Çin Harp Gemisi Araştırma ve Dizayn Merkezi (Chinese Warship Research & Design Center CSIC altında 701 No lu Enstitü) tarafından Haziran 2008 ayı itibarıyla bir test platformu inşa edilmiştir. Varyag ın uçuş güvertesi ve kontrol kulesinin simülatörü olarak inşa edilen platform üzerinde birebir ölçülerde yapılmış Su-27 savaş uçağı ile bir Z-8 helikopter imitasyonları aşağıdaki fotoğraflarda görülmektedir. Kontrol kulesinin alabandalarına 052C Luyang II lerde bulunan Aegis faz dizinli (phased array) radarların monte edilebileceği peçler açılmıştır. 22 Varyag Uçuş Güvertesi ve Kontrol Kulesi Simulatörü Uçak gemilerinin gelişmiş bölge hava savunma radar ve güdümlü mermileri ile techiz edilmesi beklenmektedir. Halen gelişmiş iki prototip mevcuttur. Bunlardan biri 052C Luyang II lerde bulunan Aegis faz dizinli radar (phased array) ile 3 seviyeli hava savunma sisteminden oluşmaktadır. Savunma kademeleri birinci seviyede, HQ-9 Dikey Fırlatma Sistemi (Vertical Launch System VLS) nden atılan uzun menzilli Satıhtan Havaya Güdümlü Mermi (SAM), ikinci seviye orta menzilli HQ-16 SAM ve kısa menzilli Yakın Savunma Silahı (Close-in Weapon System) ndan oluşmaktadır. Diğer alternatif ise, Tip 21 Johnathan Weng, 27 Nisan Johnathan Weng, 11 Ekim

17 051C (Luzhou sınıfı muhripler) lerde bulunan 30N6E faz dizinli radar ve Rif-1 S-300 SAM sisteminden oluşmaktadır. Her iki alternatif de Rus menşelidir. Uçak gemisi inşasına yönelik çalışmalar kapsamında, karaya taarruz maksatlı bir JH-7 savaş uçağına test maksadıyla yakalama kancası takıldığının görüldüğü açık kaynaklarda yer almış ancak, söz konusu uçakların deniz hava unsuru olarak kullanılmasının ihtimal dahilinde olmadığı değerlendirilmiştir. Varyag bu tür testler için çok uygun bir platform oluşturmakla birlikte, ayrıca Xi an da bulunan Yan Liang Meydanı (34 38'25"K, '55"D) nda Varyag ta bulunan rampanın benzerinin inşa edildiği yönünde teyid edilmemiş bilgiler de mevcuttur. Söz konusu bilgi Pekin Üniversitesi nin Hava ve Uzay Bölümü Xiang-Ju Havacılık Bilim ve Teknolojisi Okulu nun Çin Havacılık Gazetesi ne 2007 yılında verdiği Uçak Gemilerinde Kullanılan Gergili Fırlatma Rampası Modellemesi konulu makalesinde yer almıştır. Rampanın test için kullanıma hazırlandığı yönünde duyumlar alınmaktadır. Ayrıca 2008 yılında Su-27 uçaklarının değişik bir modelinin test edildiği yönünde bilgiler mevcuttur C Lozhuo Sınıfı Muhrip 052C Luyang II Sınıfı Muhrip

18 Yan Liang Meydanı ( ) Çinli yetkililerin Odessa, Nitka ve Sivastopol da bulunan ve uçak gemisi pilotaj eğitimi veren tesisleri kullanabilmek için Ukrayna ile 2006 yılından buyana görüşmeler yaptığı da ifade edilmektedir. Shi Lang (83) [Varyag] Son 30 yılda Çin dört hizmetdışı uçak gemisi almıştır. Bunlardan biri Dalian a jilet olmak üzere 1984 yılında getirilen tonluk münfesih HMAS Melbourne dür. Parçalanmadan önce beş yıllık bir sürede gemi incelenmiştir. Sonraki uçak gemisi, hizmet dışına çıkarılan Sovyet dönemi uçak gemilerinin ilki olan Minsk dir. Güney Kore deki bir tersaneden Shenzen de eğlence parkı olarak kullanılmak üzere alınmış, Guangzhou Tersanesi ne götürülmüştür. Üçüncüsü Kiev, 2000 yılında Tianjin de oluşturulması planlanan harp gemisi parkı için alınmıştır. Rusya içindeki cihaz ve sistemleri demonte etmek için beş yıl uğraşmıştır. Dördüncüsü Varyag, Ukrayna dan kumar gazinosu olarak kullanılmak üzere 1998 yılında alınmış, Nikolaev den Makau ya kadar yedeklenerek getirilmiştir yılında Dalian tersanesine çekilmiş, Nisan 2005 te havuzlanmış, dört yıl boyunca Dalian Tersanesi nde iskeleye bağlı olarak kalmıştır. Pekin Olimpiyatları nın ardından Varyag, Dalian ın üç numaralı kuru havuzuna alınmıştır. -18-

19 Makinalarının, diğer ana cihaz ve sistemlerinin bu sene başında gemiye techiz edildiği, 83 borda numarası ile gemiye, Tayvan ı 1681 de ele geçiren Çinli general Shi Lang ın ismi verildiği öğrenilmiştir. Nisan 2009 dan buyana tekne ve aksamına detaylı bakım yapılmaktadır. Ayrıca tersanede çekilen fotoğraflarında yeni bir radar direği inşa edildiği görülmektedir. Shi Lang (83) [Varyag] Çin Deniz Kuvvetleri için başka ülkelerden uçak gemisi tedariki de düşünülmüş, 1995 yılında İspanya nın Bazan Tersanesi ile tonluk bir uçak gemisi inşa edilmesi konusunda görüşülmüş, Tayland için inşa edilen uçak gemisinin biraz daha büyük modeli üzerinde incelemeler yapılmıştır. Fransa dan da 1996 yılında hizmet dışına çıkarılan Clemenceau nun satın alınması için görüşmeler yapılmış ancak, Fransa gemilerde kendi sistemleri ile Rafael uçaklarının kullanılması konusunda israrlı olunca, Çin in planlarında olmayan bu şart anlaşma sağlanamamasına neden olmuştur. Varyag ton, Kiev ve Minsk ton, Clemenceau ton, Tayland uçak gemisi ton deplasmana sahiptir. İnşa edilecek uçak gemilerin en az ton deplasmana sahip olacağı değerlendirilmektedir. Uçak gemisine Rus Deniz Kuvvetleri nin daha önce yaptığı gibi denizaltı savunma harbi gemisi olarak sınıflandırılacağı ifade edilmektedir. Envantere dahil edilecek ilk uçak gemilerinin konvansiyonel, sonrakilerin nükleer tahrik sistemine sahip olacağı, nükleer tahrikli gemilerin başka bir tersanede inşa ettirileceği mütalaa edilmektedir. Çinli yetkililerin Varyag ın sistem ve planlarını temin etmek üzere Rusya daki askeri tersaneler ile temas halinde olmaları muhtemel görülmektedir. Gemileri inşa edebilecek iki tersaneden birinin, 1990 yılında kurulmuş olan 365x80x12,7 m. ölçülerinde iskeleye sahip olan Dalian Tersanesi, diğerinin ise 232x40 m. iskelesi ile Jiangnan Çin Devlet Tersanesi (CSSC) olacağı değerlendirilmektedir. Jiangnan Tersanesi eski Şangay denilen bölgede, Huangpu Nehri üzerindedir. Tersanelerin her ikisi de büyük tonajlı ve modern sistemlere sahip gemileri inşa etme tecrübesine sahiptir. Jiangnan Tersanesi nin gaz türbinli, Dalian Tersanesinin ise stimli gemilerin inşası konusunda tecrübe kazandığı bilinmektedir. Jiangnan Tersanesi nin üretim kapasitesi daha da geliştirilmiştir. Bu çerçevede Şangay da 1990 yılında Pudong Bölgesi oluşturulmuş, Waigaoqiao da iki tonluk ve iki tonluk derin rıhtım inşası 1994 yılında tamamlanmıştır yılında Jiangnan Tersanesi ne tonluk iskeleleri (480x106 m. ve 350x76 m.) ve iki adet 600 ton kapasiteli gantry kreyni bulunan modern Şangay Waigaoqiao Tersanesi dahil edilmiştir. Hemen hemen aynı zamanda Yangtze Nehri giriş bölgesinde -19-

20 bulunan ve üç adadan oluşan Chongming Adaları nın rehabilitasyonu konusunda büyük bir plan başlatılmıştır. Şangay Pudong Bölgesi ne yakın bulunan Changxing Adası nda büyük bir tersanenin inşa edilmiştir. Waigaoqiao Serbest Ticaret Bölgesi metro hattı Aralık 2007 de hizmete açılmış, Waigaoqiao Konteyner Terminali ne de metro istasyonu inşasına başlanmıştır. Ayrıca Waigaoqiao yu Changxing Adası na, Yangtze Nehri altından bağlayan 9 km. lik tünel 2010 yılı başında hizmete girmiştir. Haziran 2008 de Jiangnan Tersane Grubu 1865 ten buyana konuşlu bulunduğu yerden Changxing Adası na taşınmıştır. Bu yeni kompleks Çin Gemi İnşa Ortaklığı (China Shipbuilding Industry Corp.- CSIC), Çin Denizcilik Jiangsu Tersanesi (China Shipping Jiangsu Shipbuilding), Zhenhua Liman Makina Şirketi (Zhenhua Port Machinery Company) ve inşa malzeme deposundan oluşmaktadır. Halen kompleksin 580x120 m. ebadında büyük bir rıhtımı ve Dalian tersanesinden daha fazla kaldırma kapasitesine sahip vinçleri bulunmaktadır. İnşa edilecek uçak gemilerinin düşük voltaj panolarının Zhenjiang Deniz Elektrik Gereçleri Şirketi (Zhenjiang Marine Electrical Appliance Company) tarafından imal edileceği ifade edilmektedir. Uçak gemilerinin stimli tahrik sistemlerinin Harbin Kazan Fabrikası tarafından imal edileceği, gaz türbini ile techiz edilirlerse gaz türbinlerin Harbin, Shenyang ve Şangay daki fabrikalar tarafından üretileceği, zira söz konusu fabrikaların ABD ve Alman gaz türbin sistemlerinin tecrübesine sahip olduğu iddia edilmektedir. Luhu, Luyang I ve Luyang II tipi gaz trübinli gemilerin Jiangnan Şangay da inşa edildiği, 052B ve 052C tipi muhriplerinde Ukrayna menşeli DN-80 gaz türbinlerinin kullanıldığı bilinmektedir. Uçak gemilerinin tahrik sisteminin, inşa edilecekleri tersaneye karar verilmesinde belirleyici olacağı değerlendirilmektedir James C. Bussert, Signal Magazine, 10 Nisan

21 Chongming Adaları Changxing Tersanesi Mevcut gelişmeler dikkate alındığında Çin in ilk uçak gemisine 2015 yılında sahip olabileceği, 2020 itibarıyla bölgesel hava üstünlüğü sağlayabilecek deniz hava unsurları ile karaya taarruz imkan kabiliyeti olan 4-6 uçak gemisini envanterine dahil edebileceği mütalaa edilmektedir. Shi Lang (Varyag) normal olarak, 12 Su-27 savaş uçağı, 14 Ka-27 PL Denizaltı Savunma Harbi (DSH), 2 elektronik harp helikopteri (E/H), 2 arama kurtarma (SAR) helikopteri taşımaktadır. Ancak gemi, 36 Su-33 ve 16 helikoptere kadar organik hava unsuru taşıyabilmektedir. Shi Lang, 500-1,000 uçak ve helikopter sortisi yapabilecek 2,500 ton uçak yakıtı taşıyacaktır. Personel mevcudu 2,500, uçak personeli ile birlikte 3,000 olacaktır. Uçak gemisi pilotaj eğitimlerinin 4 yıl, pilotların harbe hazır olmalarının ise 10 yıl zaman alacağı ifade edilmektedir. 25 Hint ve Çin uçak gemisi projelerinin benzer özellikler taşıyor olması da dikkat çeken bir konudur. Her iki proje de Rus teknolojisini kullanmaktadır. Hint ve Çin uçak gemileri uçak asansör ve stim 25 Strategy Page, 30 Mart

22 katapult sistemindeki karmaşık teknolojileri nedeniyle fırlatma rapmalı olarak inşa edileceği ifade edilmektedir. b. Denizaltı Gemisi Tedariki : Çin Deniz Kuvvetleri nde en hızlı gelişme denizaltı modernizasyonunda görülüyor. Çin yakın zamanda iki Jin (Tip 94) sınıfı, balistik füze fırlatma kabiliyetine sahip denizaltıyı envanterine dahil etti. Aynı sınıftan iki denizaltı inşa halinde bulunuyor. İlk Jin sınıfı denizaltının inşasına 1999 yılında başlanmış ve ilki 2004 yılında denize indirilmiştir. Geminin dizaynında Rusya nın Rubin Dizayn Ofisi nin katkılarının olduğu yönünde teyid edilmemiş bilgiler mevcuttur. İkinci gemi 2007 yılında denize indirilmiştir. Jin sınıfı denizaltılar Xia sınıfı denizaltıların geliştirilmiş versiyonu olup, Shang sınıfı denizaltılar ile aynı teknolojiye sahiptir. Jin sınıfı denizaltılar 12 adet JL-2 (CSS-N-5 Sabbot) balistik füze (Submarine-Launched Ballistic Missile SLBM) taşımaktadır. JL-2 füzeleri km. menzile sahiptir, üç nükleer başlık taşıyabilmektedir. Bu füzeler ile Çin kıyılarından Amerika kıtası etki altına alınabilmektedir. Botun mukavim teknesi nükleer reaktörleri ve füze tüplerini ihtiva edecek şekilde genişletilmiştir. Ancak ilk denizaltının elde edilen fotoğraflarından 16 füze yerine 12 füze ile techiz edildiği görülmüştür. Botun diğer silahı ise altı adet 533 mm. torpido kovanıdır. İki Shang sınıfı nükleer takatli denizaltı da kısa bir süre önce hizmete girmiştir. Shang (Tip 93) sınıfı denizaltılar, Çin Deniz Kuvvetleri nin denizaltı harbi imkan ve kabiliyetine önemli yenilikler getirmiş olmakla birlikte batı ülkelerinde son dönemde hizmete giren hücum denizaltıları kadar etkin değillerdir. Shang sınıfı denizaltılar da altı adet 533 mm torpido kovanına sahiptirler. Hem yerli üretim ve hem de Rus menşeli, denizaltı ve suüstü gemilerine karşı kullanılan tel güdümlü, akustik ve dümen suyuna homing torpidoları atabilmektedirler. Torpido kovanlarından Çin üretimi YJ-82 güdümlü mermilerini de suüstü hedeflerine karşı atabilmektedir. 26 c. Savaş Uçağı Üretimi : Çin havacılık sanayii Shaanxi eyaletinin başkenti olan Xi an da bulunmaktadır. Xi an da Xi an Uçak Sanayii Şirketi, Çin Uçuş Test Merkezi, Xi an Uçak Dizayn Enstitüsü ve Xi an Jiaotong Üniversitesi nin Havacılık ve Uzay Koleji bulunmaktadır. Xi an temelde avionik ürünler, araştırma ve geliştirme, üretim, uçuş testleri ve bilimsel çalışmalar yapan bir sanayii merkezidir

23 Yan Liang da bir havacılık sanayii şehridir. Çin in ekonomik gelişme stratejisinde Shaanxi eyaleti önemli rol oynamaktadır. Xi an Yan Liang Havacılık Yüksek Teknoloji Parkı ile Xi an iktisadi ve teknolojik gelişme bölgesindeki Yan Liang Endüstri Parkı ulusal seviyede kurulan yeni parklardır. Bahse konu havacılık sanayii teknoloji ve endüstri parklarına yerel ve merkezi hükümetin gelişme projelerinde öncelikli olarak yer verdiği bilinmektedir. Xi an sınırlarına yakın bir bölgede yer alan Yan Liang Test Merkezi yabancılara kapalı olmakla birlikte çok yakınında askeri ve sivil uçaklar tarafından kullanılmakta olan bir havaalanı bulunmaktadır. Söz konusu havaalanı, Çin in en büyük askeri havacılık araştırma ve geliştirme enstitüsü olan ve değişik tipteki savaş uçaklarının uçuş test ve araştırmalarını da yapan Çin Havacılık Sanayii Şirketi-I (China Aviation Industry Corporation I - AVIC I) nin de yakınında yer almaktadır. Yan Liang test üssü ve hava yüksek teknoloji sanayii üssü tüm ülkede yüksek teknolojide üretim yapan tek merkezdir. Ayrıca bölgede Havacılık Eğitim Departmanı bulunmaktadır. Havacılık Eğitim departmanı Xi an Yan Liang Havaaanı nda bulunan Test Uçuş Alayı (Shifei Tuan) ile kuruluşunda bulunan Test Uçuş Grupları(Shifei Dadui) ndan sorumludur. Test Uçuş Gruplarının her biri bir uçak fabrikasına tahsis edilmiştir. 27 Ancak Çin uçak fabrikalarının Rus jet motoru teknolojilerine bağımlı olduğu, Nisan 2010 tarihleri arasında Moskova da, Rus uçak motorlarının sergilendiği Engines-2010", XI. Uluslararası Gösterisine çok sayıda Çinlinin katıldığı Rus basınında yer almıştır Yaklaşık 30 kadar Çinli uzmanın Rusların jet motoru sistemlerine ilişkin teknik bilgi toplamak üzere, fuara özellikle gönderildiği iddia edilmiştir. Pekin yönetimi, gelişmiş yeni bir savaş uçağı üretimi üzerinde çalıştıklarını Kasım 2009 da açıklamıştı. ÇHC nin Rusya Federasyonu ile savunma teknolojileri konusunda aktif işbirliği 1990 lı yılların başında Rusların Sukhoi Su-27 uçaklarını tedariki ile başlamıştı. Su-27 lerle başlayan işbirliği Shenyang Uçak Fabrikası nda (Shenyang Aircraft Works -SAC) Rus lisansı ile gelişmiş Su 30MKK

24 Su-30MKK uçaklarının üretimine dönüştü. Sichuan eyaletinde bulunan Chengdu Hava-Uzay Kompleksi (Chengdu Aerospace Complex CAC) Rus jet motoruna sahip FC-1 ve J-10 model savaş uçaklarını geliştirerek üretmektedir. Uçakların motorları Moskova ve Sen Petersburg da özel bir konfigürasyonda imal edilmekte ve CAC a gönderilmektedir. Böylece jet motoru teknolojileri konusunda Çin sanayine çok az teknoloji transferi yapıldığı belirtilmektedir. Uçak motoru imalatının yoğun bilgi, tecrübe ve teknoloji birikimi gerektirmesi nedeniyle Çin savunma sanayinin henüz Rus uçak sanayinin teknolojisine ulaşamadığı iddia edilmektedir. J-10 savaş uçakları da Amerikan teknolojisiyle bir zamanlar İsrail tarafından üretilen Lavi savaş uçağının dizaynını taşımaktadır. Türk Yıldızları benzeri Çin gösteri timi Bai-Yi için de fabrika özel olarak J-10 uçakları üretmektedir. J-10 FC-1 Çin Deniz Kuvvetleri uçak gemilerinde konuşlandırılacak uçakların, kanatlarının katlanabilir olmasını istemektedir. Bu kapsamda, Rusların Su 33 uçaklarından tedarik edilmesi gündemdedir. Ancak Çin, Rusların AL-31F motorlarını illegal olarak kopyaladığı için Rusya Su 33 uçaklarını satmak istememektedir. Çin tarafından üretilen J10A ve J-11A, J-11B savaş uçaklarında Rus AL-31F motorları kullanılmaktadır. Sabit kanatlı uçakların da uçak gemilerinde kullanılması ihtimal dahilinde görülmektedir. Bir yandan Çin in uçak teknolojisi konusunda Rusya ya bağımlı olduğu belirtilirken diğer taraftan sekiz yıl içerisinde ABD nin F-22 Raptor savaş uçağı ile aynı yeteneğe sahip gelişmiş bir savaş uçağı üreteceği (XXJ veya J-12) ABD li uzmanlarca ifade ediliyor. Bu konuda ABD Uzay ve Hava İstihbarat Merkezi nden Wayne Ulman, ABD Kongresi nin ABD-Çin ekonomik ilişkilerinin ABD ulusal güvenliğine etkileri konusunda çalışan grubunu Mayıs 2010 da bilgilendirmiştir. Beşinci nesil savaş uçakları şekil, malzeme ve tahrik sistemleri bakımından çok düşük radar kesit alanına sahip olan uçaklardır. -24-

25 XXJ (J-12) ABD li istihbaratçılar Çin in beşinci nesil savaş uçağına 2018 yılında sahip olacağını ifade ediyorlarsa da ABD Savunma Bakanı Robert Gates, 16 Temmuz 2009 da yaptığı açıklamada, Çin in 2020 yılına kadar beşinci nesil savaş uçaklarını envanterine katacak şekilde bir projesinin bulunmadığını, 2025 yılında belki bir düzine kadar beşinci nesil savaş uçağı olabileceğini öne sürmüş ve önümüzdeki on yılda milyarlarca dolar tasarruf sağlamak maksadıyla kongreyi F-22 Raptor uçağından 187 adet üretilmesi konusunda ikna etmiştir. Wayne Ulman ise, Çin in Tayvan a kuvvet kullanmak üzere fırsat kolladığını, bu kapsamda mevcut silahlanması ile stratejisinin, eğer bölgeye girerse ABD nin bölgedeki hava üslerini, uçak gemilerini ve destek unsurlarını vurmak olduğunu ifade etmektedir. Çin in istihbarat elde edilmesi en zor ülkelerden biri olduğunu da ifade ederek mevcut olan 500 adet dördüncü nesil savaş uçağı ile birlikte envanterine katacağı beşinci nesil uçaklar ile ABD ye karşı önemli bir üstünlük kazanacağını belirtmektedir. F-22 Raptor dan başka ayrıca Lockheed Martin tarafından sekiz ülkenin katılımı ile üç ayrı modeli üretilecek olan F-35 savaş uçakları henüz üretim sürecinin başlangıç safhasında bulunduğu bilinmektedir. F- 35 ler F-22 ler kadar hızlı ve yüksek irtifalarda uçamayacaklardır. ABD Savunma Sekreteri Mayıs 2010 da konuya ilişkin iki açıklamada daha bulunmuştur. Söz konusu açıklamalarında Gates; diğer ülkelerle kıyaslandığında ABD nin tek başına oldukça tekamül etmiş uçak, gemi ve silah sistemlerine sahip olduğunu, kongrenin aldığı bazı kararlarda gerçek tehdit ve ekonomik kısıtlamaların dikkate alınmadığını, bu sebeple gereğinden fazla silahlanıldığı görüşünü dile getirmiştir. ABD Silahlı Kuvvetleri kadar taktik muhabere uçağına sahip iken Deniz Kuvvetleri ve Deniz Piyade Kolordusu için 100 adet uçak tedarikinin iptaline bu kadar tepki gösterilmesine de bir anlam veremediğini belirtmiş, 2020 yılında ABD nin Çin den 20 kat daha gelişmiş görünmez (stealth) savaş uçaklarına sahip olacağını ileri sürmüştür. Ayrıca Çin Havacılık Sanayinin son on yıldır Çin Hava Kuvvetleri için H-6 çift motorlu bombardıman uçağının ardılı olarak, Xian H-8 görünmez (stealth) uçağının üretilmesi konusunda çalışmalar yaptığı ifade edilmektedir. Bombardıman uçağının; -25-

26 - ABD ve Rus teknolojisi ile üretilen 4 adet Ws 10 motorununun bulunacağı, - Nanoteknoloji ile kaplanmış karbon fiber gövdeye sahip olacağı, Mach uçuş hızına sahip olacağı, - Havada yakıt ikmali yapmadan km. menzile sahip olacağı, - 18 ton harp yükü ile havalanabileceği, - 12 stealth füze (her biri km. Menzilli) ve 3 nükleer füze (her biri 350 kton) atabileceği, - Staratejik ağır bombardıman uçağı rolünü üstleneceği, - İki pilotu bulunacağı, - İlk prototipinin 2009 yılında başarıyla denendiği, da üretime geçileceği yönünde bilgiler mevcuttur. H-8 Bombardıman Uçağı (illustration) -26-

27 Çin Hava Kuvvetleri nin yıllarında sahip olması beklenen çok rollü savaş uçağı miktarları aşağıdaki tabloda verilmiştir. 28 Uçak Modeli Sukhoi Su-30 MKK 200 Xian JH Shenyang J-8IIC/H 100 Chengdu J Sukhoi Su 27/J XXJ veya J Toplam 1,

28 Çin savunma sanayii, jet savaş uçağı motorlarının yanı sıra cruise füzeleri ile gelecek nesil savaş uçaklarında kullanılacak turbofan motorlarının üretimi üzerinde çalışmaktadır. ç. Güdümlü Mermi ve Füze Üretimi : Çin savunma sanayii küçük turbofan motorlarını üretebilecek teknolojiye sahiptir. Suüstü gemilerine karşı kullanılan HY-4 (C-401) ve YJ-82 (C-802) cruise füzelerinin küçük turbofan motorlarını üretebilmektedir. ÇHC tarafından geliştirilen 16.87kN luk WS-11 turbofan motoru JL-8/K-8 jet eğitim uçaklarında kullanılmaktadır. Aynı teknolojinin cruise füzelerinin turbofan motorlarının geliştirilmesinde de kullanılabileceği ihtimal dahilinde görülmektedir. 29 ÇHC, Ekim 2009 da uzun menzilli ve kara hedeflerine karşı kullanılmak üzere geliştirmiş olduğu DongHai 10 (DH-10) cruise füzesini ürettiğini açıklamıştır. Füzelerin Atalet Güdüm Sistemi (Inertial Navigation System-INS), Küresel Konumlama Sistemi (Global Positioning System-GPS) ve Topoloji Mukayese Sistemi (Terrain Comparison- TERCOM 30 ) nden oluşan güdüm sistemleri ile teçhiz edilerek, China Aerospace Science and Industry Corporation s (CASIC) Ninth Academy (Sanjiang Aerospace Group) tarafından Hubei eyaletinde üretildiği bilinmektedir. Füzelerde TERCOM güdümünün etkin olarak kullanılabilmesi için çok detaylı topografik verilere ihtiyaç duyulacağı, Güney Çin Denizi gibi seyir için çok az referans bilgisi verebilecek bölgelerde nisbeten etkisiz kalacağı, füzede GPS güdümünün ana güdüm sistemi olarak kullanılacağı, TERCOM un GPS bilgisini destekleyeceği değerlendirilmektedir. Füzenin ABD ye ait GPS sistemini kullanması GPS uydularından aldığı CA kodları (unencrypted civil signal) nın karıştırmaya veya hedef bölgesindeki karıştırma ve aldatmalara karşı hassasiyetini artıracaktır. Bu nedenle ABD ye ait küresel konumlama sisteminin füzelerin güdüm sisteminde kullanılması beklenmemektedir. Çin tarafından üretilen füzeler atalet güdüm sistemi teknolojisine sahip olmakla birlikte, füzelerin GPS güncelleme bilgisi olmadan mevkii ve dolayısıyla isabet hassasiyeti azalacaktır. Bu çerçevede Çin Deniz Okyanus Gözetleme Sistemi (Naval Ocean Surveillance System-NOSS) ni hayata geçirmeye çalışmaktadır. NOSS ile ilgili elde edilen bilgiler başka bir başlık altında incelenecektir. ABD nin küresel konumlama sistemi (GPS) dışında Rusların GLONASS sisteminin Pekin tarafından kullanılabileceği veya gelecekte Avrupanın GALILEO GPS sisteminden faydalanılabileceği kıymetlendirilmektedir TERCOM basit olarak, arazi yükseklik verisinin güdüm kontrol bilgisayarının veritabanı ile karşılaştırıp, rota düzeltmelerinin hesaplanması ve uyuşan arazi üzerinde seyrin sağlanmasıdır. -28-

29 Çin in ayrıca yeryüzünde tam bir kaplama sağlayacak şekilde dünya yörüngesine oturtulacak 30 uydu ile 5 sabit yörüngeli uydu (Geostationary Earth Orbit GEO) dan oluşacak kendi Compass Satellite Navigation System ini geliştirdiği duyumları alınmaktadır. 31 Pentagon daha önce de belirtildiği gibi, bu füzelerin Tayvan da olası bir çatışmaya müdahale maksadıyla gönderilecek ABD uçak gemisi grubuna karşı kullanılacağını değerlendirmektedir. 32 Tüm bunlara rağmen Pentagon un geliştirilen füzeler konusunda detaylı ve teyid edilmiş bilgiye sahip olmadığı da elde edilen bilgiler arasında bulunmaktadır. 33 Çin in savunma sanayinde kazandığı yetenekler paralelinde ABD Savunma Bakanı Robert Gates 3 Mayıs 2010 da yaptığı bir açıklamada, ABD nin bir süredir tek başına sahip olduğu uzun menzilli ve hassas isabet yeteneğine sahip güdümlü mermi kabiliyetine artık başka ülkelerin de sahip olduğuna dikkat çekmişti. 34 ABD Pasifik Komutanı da 23 Mart 2010 da Kongreye Çin in uçak gemilerini vurmak üzere DF 21/CSS 5 Orta Menzilli Balistik Füzeleri (Middium Range Ballistic Missile-MRBM) ni geliştirdğini açıklamıştı. 35 Çin in 1990 lı yıllardan buyana suüstü gemilerine karşı güdümlü mermi geliştirdiği bilinmekle birlikte ilk defa resmi olarak test safhasına geçildiği öğrenilmiştir. ABD özellikle Çin in suüstü gemilerine karşı geliştirdiği güdümlü mermiler konusuna önem vermektedir. Bu kapsamda ABD Savunma Bakanlığı, Ulusal Hava ve Uzay İstihbarat Merkezi (Department of Defense And National Air and Space Intelligence Center), Deniz Kuvvetleri İstihbarat Ofisi (Office of Naval Intelligence-ONI) ve Kongre Araştırma İdaresi (The Congressional Research Service) konuya ilişkin olarak rapor hazırlamıştır. 36 Dong Feng 21 (NATO Kod Adı : CSS-5), 2 nci Uzay Akademisi olarak da bilinen Changfeng Mekanik ve Elektronik Teknoloji Akademisi 37 (Changfeng Mechanics and Electronics Technology Reuben F. Johnson, Special to the Washington Times, 4 Mayıs Ian Easton, Project 2049 Institute 34 Michael Richardson, Japan Times, 13 Mayıs Wendel Minnick, Defense News, 5 Nisan Wired Magazine s Danger Room, 29 Mart yılında Pekin in batı bölgesinde, Yonding Yolu üzerinde kurulmuştur den fazla çalışanı bulunan kuruluşa bağlı enstitü ve fabrikalar şunlardır: 123 ncü Fabrika (Hava savunma füzelerinin başlıklarını imal etmektedir.) 283 ncü Fabrika (Yer kontrol sistemleri üretmektedir.) 786 ncı Fabrika (Radar ve güdüm sistemleri fabrikasıdır.) 25 nci Araştırma Enstitüsü (Radar ve optik terminal güdüm sistemleri üzerinde çalışmaktadır.) 204 ncü Araştırma Enstitüsü (Bilgisayar yazılım ve simülasyon teknolojisi üzerinde çalışmaktadır.) 208 nci Araştırma Enstitüsü (2 nci Akademi nin Sistem Mühendisliği ve Elektronik Teknolojisi dergisinin yayıncısı ve bilgi merkezi olarak görevi yapmaktadır.) 618 nci Havacılık Enstitüsü 706 ncı Araştırma Enstitüsü (Bilgisayar bilimleri) 803 ncü Şangay Havacılık Bürosu Enstitüsü Havacılık Numerik Kontrol Grubu (Aero-Space Numerical Control (Asnc) Group Corporation) Beihai Chanfeng Endüstri Kalkınma Şirketi (Beihai Changfeng Industrial Development Company) Beihai Kuzey Körfezi Guiyu Ltd.Şirketi -29-

30 Pekin Havacılık Changfeng Tıbbi Malzeme ve Cihaz Şirketi Pekin Havacılık Lanjian Hava Ulaştırma Servisi Şirketi Pekin Buoge Yüksek Teknoloji Şirketi Pekin Canfeng Endüstri Şirketi Pekin Canfeng Mekanik Şirketi Pekin Bilgisayar Teknolojileri ve Uygulamaları Şirketi Pekin Elektronik Dokümantasyon Hizmetleri Merkezi Pekin Fudao Ltd. Şirketi Pekin Guanda Optik ve Elektronik Yeni Teknolojiler Şirketi Pekin Haidian Hava Bilgisayar Şirketi Pekin Haidian Sanjiang Bölgesi Teknolojik Kalkınma Şirketi Pekin Haidian Jiuda Teknoloji ve Ticaret Şirketi Pekin Haidian Puhui Makina ve Elektronik Teknolojik Kalkınma Şirketi Pekin Haidian Yanfeng Elektronik Bilgi ve Teknoloji Şirketi Pekin Haifeng Elektronik Yeni Teknolojiler Geliştirme Şirketi Pekin Haifengyuan Bilim ve Teknolji Geliştirme Şirketi Pekin Honghua Makina ve Elektronik Yeni Teknoljiler Şirketi Pekin Otomatik Kontrol Sistemleri Enstitüsü, 17 nci Araştırma Enstitüsü (Füze control sistemleri üzerinde çalışmaktadır.) Pekin Bilgisayar Uygulama ve Benzetim Teknoljileri Enstitüsü Pekin Kontrol ve Elektronik Teknolojileri Enstitüleri Pekin Elektronik Sistemleri Mühendisliği Enstitüsü, 2 nci Planlama Departmanı (Departman seviyesindeki enstitü hava/füze savunma ve ASAT sistemleri mühendisliği üzerinde çalışmaktadır.) Pekin Ekolojik Özellikler Enstitüsü (Mikrodalga, optic ve lazer çevresel mühendisliği üzerinde çalışmaktadır. Mirodalga yankısız oda (anechoic chamber) ve lazer laboratuvarı bulunmaktadır. Uzay gözlemi yapmaktadır.) Pekin Mekanik Cihazlar Enstitüsü, 206 ncı Araştırma Enstitüsü (Atıcı ve diğer yer cihazları) Pekin Radyo Ölçüm Enstitüsü, 23 ncü Araştırma Enstitüsü (Yüksek teknolojik radar sistemler üzerinde araştırma ve geliştirme yapmaktadır. Beş farklı üçüncü jenerasyon hassas radar güdüm sistemi geliştirmiştir.) Pekin Radyo Metroloji ve Ölçüm Enstitüsü, 203 ncü Araştırma Enstitüsü Pekin Uzaktan Algılama Cihazları Enstitüsü Pekin Jifeng Elektronik Yüksek Teknoloji Bilimleri ve Teknolojik Gelişme Şirketi Pekin Jinghua Endüstri Şirketi Pekin Mekanik Cihaz Enstitüsü Pekin Pulimen Makina ve Elektronik Yüksek Teknolji Şirketi Pekin Simülasyon Merkezi Pekin Sistem Dizayn Enstitüsü ve Elektro Mekanik Mühendisliği Pekin Tianhai Elektronik Bilimler ve Teknoloji Şirketi Pekin Tianjie Makina ve Elektronik Teknolojik Gelişme Şirketi Pekin Xinfeng Mekanik Fabrikası Pekin Xinfeng Makina ve Elektronik Teknoloji Şirketi Pekin Xinli Makina İşleri Pekin Mekanik Sistemler Enstitüsü Çin Hexi Kimya Makinaları Şirketi Changchun Optik ve Hassas Makina Enstitüsü Changzhi Qinghua Makina Fabrikası Chongqing Havacılık Makina ve Elektronik Dizayn Enstitüsü Chongqing Hongyu Makina Fabrikası Guilin Havacılık Elektronik Çihaz Şirketi Hanian Changfeng Co.Ltd. Hangzhou Elektronik Konnektor Fabrikası Hunan Havacılık Bürosu Hunan Havacılık Makina ve Elektronik Cihazları Jinzhou Elektrikli Makinalar ve Elektrikli Cihazlar Fabrikası Liaoning & Numaralı Telsiz Fabrikası -30-

31 Academy) tarafından üretilmektedir. DF-21 iki kademeli, katı yakıtlı, tek başlıklı orta menzilli balistik füzedir. Füzenin, denizaltılardan atılan Ju Lang-1 tipi balistik füzelerin geliştirilmiş bir modeli olarak, 500kTon luk nükleer başlık ile 1,800 km. lik menzile sahip olduğu bilinmektedir. Bazı füzelerin ise, konvansiyonel başlığa sahip olduğu da rapor edilmiştir. Daha uzun menzilli Dong Feng-21 füzesi dizaynının 1996 yılında geliştirildiği, uzaya fırlatılan Katiuozhe-1(KT-1) aracının da Dong Feng-21 dizaynından geliştirildiği ifade edilmektedir. 38 Dong Feng-21/CSS-5 MRMB Teknik Özellikleri : Konfigürasyon : İki kademeli, katı yakıtlı Konuşlanma : Mobil, 6X6 kamyon+altı- tekerlekli treyler, silo Uzunluk : 10.7m Çap : 1.4m Fırlatma Ağırlığı: 14,700kg Menzil : 1,770km Atmosfere Giriş Ağırlığı: 600kg Harp Başlığı : Tek 500kT veya konvansiyonel Güdüm : Atalet+terminal radar İsabet : CEP 300~400m d. Çin Amfibi Kuvvetlerinin Geliştirilmesi: Çin in 1990 lı yılların başından buyana amfibi kuvvet geliştirmek üzere çalıştığı bilinmektedir. Bu kapsamda iki farklı amfibi zırhlı taarruz aracı geliştirmiştir. ABD li uzmanlarca Çin in amfibi yeteneklerini geliştirmek üzere yaptığı çalışmaları Tayvan ın işgaline yönelik olarak yorumlanmakta, Qinchuan Makina Fabrikası Shaanxi Cangsong Makina Fabrikası Shaanxi Jianfeng Makina Araştırma Enstitüsü, 210 ncı Araştırma Enstitüsü (Elektromekanik Sistemler Mühendisliği yapmaktadır. Telemetrik araştırma ve geliştirme, dinamik güç ve ısınma/soğuma testleri yapmaktadır.) Shaanxi Güç Makinaları Enstitüsü Shaanxi Havacılık Endüstrisi Geliştirme Şirketi Shenyang Havacılık Xinxin Grup Co. Shenyang Xinguang Makina Firması Shenzen Fener Bilimleri ve Teknolojisi Endüstrisi Şirketi Shenzen Zhenfeng Endüstri Şirketi Güney Sichuan Makina Fabrikası Chongqing Bashan Cihaz Fabrikası (Devlete aittir.) Linquan Elektrik Makina Fabrikası (Devlete aittir.) Fenghuan Makina Fabrikası (Devlete aittir.) Meiling Kimya Endüstrisi Fabrikası (Devlete aittir.) Xian Chanfeng Bilim ve Teknoloji Endüstrisi Co. Xinfeng Makina Fabrikası, 112 nci Fabrika (SAM lerin parçalarının birleştirildiği son fabrikadır.) Xingfeng Otomobil Montaj Fabrikası Xinjian Güç Makinaları Fabrikası, 284 ncü Fabrika (Kontrol sistemleri üretimi) Zhengzhou Genel Elektrikli Cihazlar Fabrikası Zhonshan Juntai Elektronik Fabrikası

32 amfibi platformların envanterine girmesiyle birlikte Çin Deniz Kuvvetleri nin stratejik kuvvet intikali imkan ve kabiliyetine kavuşacağı belirtilmektedir. ABD Deniz Piyade Kolordusu den fazla personel mevcudu, 31 büyük havuzlu çıkarma gemisinden oluşan LHD/LPD (Landing Helceopter Dock/Landing Personal Dock) filosu ve 11 uçak gemisi muharebe grubu ile dünyanın en büyük amfibi kuvveti ünvanına sahiptir. ABD li uzmanlar, Çin in personel mevcudu ve mekanize ateş gücü değerlendirildiğinde daha büyük bir kuvvete sahip olduğunu iddia etmektedirler. Çin Deniz Kuvvetleri nin organik bünyesinde, mevcudu olan iki deniz piyade tümeni de arguman olarak kullanmaktadırlar. ABD li uzmanların, Çin in amfibi kuvvet yapılanmasını tehdit olarak göstererek, ABD Başkanı nın yetki almaksızın görevlendirebildiği tek kuvvet olan Deniz Piyade Kolordusunun geliştirilmesine zemin yaratma gayreti içerisinde oldukları değerlendirilmektedir. Zira Çin mevcut kuvvetlerini intikal ettirebilecek platformalara henüz sahip değildir. Çin in ana amfibi kuvvetleri altı grup halinde, mevcuduyla, Tayvan a yakın bir harekat bölgesinde konuşlandırılmışdır. Birinci grubun en iyi eğitim ve donanımlı 1 nci Amfibi Mekanize Piyade Tümeni Nanjing askeri bölgesinde, 42 nci grubun 124 üncü Amfibi Mekanize Piyade Tümeni Guangzhou askeri bölgesinde konuşlanmıştır. ABD li analizciler Çin in kara, deniz ve hava unsurlarından oluşan amfibi kuvvetinin koordineli harekatını desteklemek üzere elektronik, füze ve hava taarruz kabiliyetini biraraya getiren ve artçı kuvvetlerin giriş noktalarında durdurulmasını sağlamak maksadıyla geliştirilen birleşik adalar harekatı (joint islands compaign) konseptinin önemli mesafeler katettiğini ifade etmektedirler. Tayvan kaynaklı 2006 yılına ait bir bilgide 5-7 ilave tümenin sivil ticaret gemileri ile Tayvan a intikal ettirebileceği yönünde bilgiler mevcuttur. Çin amfibi kuvvetleri yetersiz organik hava ve atış destek unsurlarına sahip olmadığından, sahile ulaşana kadar kendini savunma yeteneğine sahip amfibi taarruz araçları geliştirmektedir lı yıllarda Çin Silahlı Kuvvetleri nin kara ve amfibi birlikleri 18 tonluk ZTS 63A amfibi tankını standart olarak kullanıyordu. ZTS 63A amfibi tankları 1960 larda üretilen Sovyet PT-76 tanklarının türevi 85 mm. lik topa sahip T-63 amfibi tankının türevidir. ZTS 63 lerin hafif zırh dezavantajı, hareket halinde ve kısıtlı görüşte atış imkan ve kabiliyetine sahip bilgisayar kontrollü, stabilize, 105 mm. lik topu ile dengelenmektedir ZTS 63A Amfibi Tankı

33 ZTS 63A tankları Tayvan ın sahip olduğu ABD menşeli M 48 ve M 60 Patton tanklarında bulunan 105 mm.lik topların etkili menzilinden daha uzun menzile(4-5 km/ mil) sahip, Rusların Bastian lazer güdümlü mermilerinin benzeri olarak, ortak üretilen lazer güdümlü mermileri taşımaktadır. Çin ZTS 63 lerin üretimiyle eş zamanlı olarak 13 personel taşıyabilen Tip 63C Amfibi Zırhlı Personel Taşıyıcı (ZPT) yı geliştirip kullanmaya başlamıştır. Bu ZPT ler 1970 lerin demode olmuş amfibi T- 63 lerinin yerini doldurmuşlardır. Aracın baş ve kıç tarafına sephiyesini artırmak maksadıyla hava odaları ve tahrik gücünü artırmak için harici motor ilave edilmiştir. Araç kaba saba olmasına rağmen maliyet ve zamandan tasarruf sağlamıştır. Tip 63C nin komuta, zırhlı onarma ve kurtarma (ARV) versiyonları da üretilmiştir. Ayrıca ZTZ 63A nın lojistik destek ve ARV modelleri bulunmaktadır hp gücündeki dizel motordan beslenen su jetleri ile suda 12 km./saat (7.4 mil/saat) hıza sahiptir. 600 den fazla Tip 63 ZPT bugün artık yetersiz oldukları gerekçesiyle, daha hızlı ve daha uzun menzilli araçlar ile değiştirilmektedir. 9K116-1 Bastion / AT lı yıllarda ABD amfibi harekatı kıyıdan çok ileride icra etmek maksadıyla, Seferi Muharebe Aracı (Expeditionary Fighting Vehicle-EFV) nı geliştirmek üzere çalışmaları başlatmışken, Çin ZTZ 63A ların ardıllarını geliştirmeye başlamıştır. Amfibi taarruz araçlarının görüntüleri ilk olarak 2005 yılı sonlarında internette yer almış, 2006 yıllarında Çin Halk Cumhuriyeti devlet kaynakları, araçların ZTD-05 ve ZBD-05 olarak adlandırıldığını açıklamıştır. Hem Çin ve hem de ABD de geliştirilen seferi piyade araçlarının benzer özellikleri bulunmaktadır. Her iki modelde de aracın gövdesi üzerine monteli güclü su jeti motoru, açılıp kapanan pruva düzlemi, kıç kanat ve suspansiyon bulunmaktadır. ABD den farklı olarak Çin tarafından geliştirilen araçlar halen Amfibi Kuvvetler ve Kara Kuvvetlerinde kullanılmaktadır ve yakın zamanda yurt dışına ihraç edilmeye başlanacaktır. ABD tarafından geliştirilen EFV -33-

34 ZBD-05 ZTD-05 Çin in yeni amfibi piyade araçlarının üretiminde gösterdiği başarının temel nedenleri araçların daha basit, küçük ve daha az gereksinimleri olmasıdır. ZTD ton ağırlığında ve 40 km./saat hıza sahiptir. EFV ise 35 ton ağırlığı ile 46 km./saat sürat yapabilmektedir. EFV den farklı olarak ZTD-05, ZTZ-63A nın taşıdığı 105 mm. lik geri tepmesiz top ve Bastian antitank füzesini taşımaktadır. ZBD-05 Piyade Muhrebe Aracı 30 mm.lik otomatik top ile düşük maliyetli HJ-73C antitank füzesi ve 30 mm.lik top taşıyan EFV lere daha yakın görülmektedir. Her ikisinin de 3 mürettebatı olmakla birlikte ZBD piyade, EFV 17 piyade taşımaktadır. ZTD/ZBD gövdeleri komuta ve ARV lerde de kullanılmaktadır. Diğer bazı özel amfibi araçların da üretildiği konusunda elde edilen bilgiler, Çin Halk Cumhuriyeti nin amfibi deniz kuvvetine önem verdiğini göstermektedir yılı sonunda internette yeni bir amfibi 122 mm.lik hovitzerin resimleri yayımlanmıştır. Bu sene başında hovitzerin Tip-07B olarak isimlendirildiği duyurulmuştur lı yıllarda başlatılan ve başarısız olan 122 mm. lik amfibi araç programı bilinmekle birlikte aracın yeni Tip-07 kundağı motorlu hovitzerin, silah ve atış kontrol sistemini, ZTD/ZBD-05 lerin gövdesini aldığı görülmektedir. Tip-07B kıyıda daha uzun menzilli atış desteği sağlayacak şekilde lazer güdümlü mermiler de dahil olmak üzere değişik çap ve ağırlıkta cephaneyi ateşleyebilmektedir. Tip-07B Hovitzer Çin aynı zamanda çıkarma plajına çıkan ve temizlik yapan özel araçları da üretmektedir. Bunlar kamyon üzerine oturtulmuş 240 mm. lik çoklu mayın temizleme roketleri ile plaj bölgesindeki kumlar üzerinde tekerlekli araçların batmadan hareketine imkan sağlayan, ağır ve hafif apron seren araçları kapsamaktadır. Ayrıca Çin amfibi kuvvetleri envanterinde Dong Feng EQ x 6 kamyonları, iki -34-

35 ayrı çeşit jeep benzeri araçları ve Isuzu 4 x 4 kamyonların amfibi versiyonundan oluşan çeşitli amfibi lojistik ve destek araçları bulunmaktadır. Ancak, Çin Silahlı Kuvvetleri nde amfibi araçları taşıyacak ve organik hava desteğini sağlayacak platformlar mevcut değildir. Çin Silahlı Kuvvetleri nin ton deplasmana sahip sadece bir Tip 071 LPD si bulunmakla birlikte önümüzdeki on yıl içerisinde daha fazla LPD gemiye sahip olacağı değerlendirilmektedir. Benzer büyüklükte düz güverteli Tip 081 LHD lere de sahip olması beklenmektedir. Bunlar, ABD de mevcut Dong Feng EQ x 6 kamyon LCAC lardan biraz daha küçük fakat benzer konfigürasyona sahip hava yastıklı gemilere sahip olacaklardır li yıllarda Çin, İngiliz Harrier uçaklarından tedarik etmeye çalışmış, ancak başarılı olamamıştır. Halen Çin Silahlı Kuvvetleri dikey inip kalkabilen uçak tedariki ile ilgilenmektedir. Cheng- Du uçak fabrikasının yukarıda arz edilen JXX veya J-12 projesi bu kapsamda değerlendirilmektedir. Mevcut bilgiler ışığında Çin in 2020 yılında ağır silahlı donanmış amfibi birliklerini intikal ettirebilecek bir kuvvet yapısına sahip olabileceği mütalaa edilmektedir. 39 e. Çin İstihbarat, Keşif ve Gözetleme Uydusu Projesi : Pekin daha iyi istihbarat, keşif ve gözetleme için siber sistemler üzerinde de çalışmalar yapıyor. Uzaydan taktik ve stratejik istihbarat toplayan platformlarını hızla artırıyor. Suüstü gemilerine karşı geliştirdiği balistik füzelere, navigasyon ve hedef bilgisi vermek üzere gelişmiş uydu ve ufuk ötesi radar sistemleri tesis etmeye çalışıyor. 5 Mart 2010 tarihinde Çin, geliştirdiği ASBM füzeleriyle direkt irtibatlı Deniz Okyanus Gözetleme Sistemi (Naval Ocean Surveillance System-NOSS) Yaogan IX i, Gansu eyaletindeki Jiuquan Uzay Merkezi nden uzaya fırlattı. Söz konusu uydu taktik seviyede kullanılacak özellikler taşımaktadır. Sistem yakın formasyonda yörüngeye oturtulan üç küçük uydudan oluşmaktadır. Yaogan IX üzerinde, 39 Richard D. Fisher Jr., Aviation Week, 20 Mayıs

36 yakın formasyonda hassas mevki almasını sağlayan milimetrik dalgalı radar, gemileri tespit eden kızılötesi algılayıcılıar, elektronik yayımları yakalayan antenler taşımaktadır. Çin Aralık Kasım 2009 ayında iki keşif uydusunu Yaogan VII i elektro-optik cihazları ile 9 Aralık ta, beş gün sonra da Yaogan VIII i Synthetic Aperture Radar (SAR) sahip olarak uzaya fırlattı. Bu uydular ile Çin in hassas, doğru ve gerçek zamanlı hedef bilgisi elde edeceği değerlendirilmektedir. 40 f. ABD Savunma Sanayinin Çin e Olan Bağımlılığı : ABD hükümeti tarafından yapılan bir araştırmanın sonucunda, ABD savunma sanayinin akıllı bombalar, gece görüş gözlükleri ve radarların üretiminde Çin e bağımlı olduğu ortaya çıkmıştır. 14 Nisan 2010 da yayınlanan raporun belirttiğine göre, ABD savunma sanayinin kullandığı az bulunan oksidler % 97 oranında Çin den ithal edilmektedir. Söz konusu metaller General Dynamics Corp. tarafından üretilen M1A2 Abrams tanklarında ve Lockheed Martin Corp. tarafından imal edilen AEGIS SPY-1 radarlarında kullanılmaktadır. Az bulunan elementlerin ABD de üretimi ve idhar edilmiş ulusal stok programına ithal edilmesine ilişkin Pentagon tarafından yapılan araştırmanın Eylül 2010 a kadar tamamlanacağı belirtilmektedir. ABD nin silah üretiminde Çin e olan bağımlılığı konusu, geçen sene Çin Halk Cumhuriyeti Endüstri ve Bilgi Teknolojileri Bakanı nın açıklaması ile gündeme gelmiş, Çinli bakan rüzgar türbinleri ve hibrid motorlarda kullanılmakta olan iki az bulunan elementin stoklarının azaldığını açıklamıştı. Çin az bulunur element ve metallerin yurtiçi üretimine ve ihracatına kota koymuş, fiyatını artırmış, ayrıca ihracat vergisini %15 den % 25 e çıkarmıştır. Bunun nedeni Çin in bu ender bulunan elementlerin üretimini tekelinde bulundurmasıdır. Çin den ithal edilen materyaldeki azalma ABD nin devam eden silah projelerinin yavaşlamasına neden olmaktadır. Kimyasal olarak 17 benzer metalik elementten oluşan ve lanthanum, cerium, neodymium, europium, yttrium u içeren gruba, az bulunan elementler grubu adı verilmektedir. Yerküre kabuğunda bulunan bu elementlerin, toplu halde (maden açılacak kadar) bulunduklarına çok az rastlanıldığı ifade edilmektedir. ABD nin Kaliforniya Madeni A.U.S,. maden ayrıştırma ünitesini 1998 yılında kapatmış, 2002 yılında ise tüm üretimini durdurmuştur. Neodymium manyetiklerini üreten Magnequench International Inc. in Indiana da bulunan fabrikası da 2003 yılında üretim araçları ile birlikte Çin e nakledilmiştir. M1A2 Abrams tanklarının navigasyon sistemlerinin samarium cobalt manyetikleri, samarium ve neodymium metali, Northrop Grumman Corp. tarafından imal edilen ve DDG 51 tipi muhriplerinde kullanılan melez (hybrid) elektrik tahrik sistemlerinin neodymium manyetikleri, gine DDG 51 tipi muhriplerde bulunan General Dynamics ve Lockheed Martin tarafından üretilen Aegis SPY-1 radarlarındaki samarium cobalt manyetikleri Çin Halk Cumhuriyeti nden tedarik edilmektedir. Bahse 40 Wendell Minnick, Defense News, 5 Nisan

37 konu sistemlerin bu nedenle, 35 yıllık kullanım ömürlerini doldurmasının ardından, başka sistemlerle değiştirilmeleri planlanmaktadır. Bazı ABD li firmaların 2012 yılına kadar, milyon ABD doları tutarında bir kaynağı madenciliğin tekrar canlandırılması için ayıracağı ifade edilmektedir. Ancak oksidleri metale çevirecek pilot fabrikaların kurulmasının iki ila beş yıllık bir zaman alacağı ve bu süre zarfında yabancı firmaların neodymium üretim patentlerinin 2014 yılına kadar geçerli olacağı, az bulunan metallerin ikmal zincirinin tekrar oluşturulmasının 15 yıl gibi uzun bir süre alacağı belirtiliyor Bölgedeki Diğer Aktörlerin Yaklaşımları : ABD li bazı stratejistler, ÇHC nin dikkat çeken askeri gelişimi karşısında, bölge ülkelerinin Hong Kong örneğinde olduğu gibi kaderlerine boyun eğerlerse, Pasifik teki Amerikan ittifakının sona ereceğini, Japonya, Kore ve Güneydoğu Asya ülkelerinin ve hatta Avustralasya nın ÇHC nin stratejik kuvvet intikali imkanı olgunlaştığında, Pekin in gölgesinde kalarak, ülkelerindeki ABD üslerinden kurtulmaya çalışacaklarını değerlendiriyorlar. 42 ABD nin Tayvan ı ÇHC ne terk etmesi durumunda; Japonya, Güney Kore, Filipinler, Endonezya ve Avustralya nın gözünde ABD nin bölgedeki otoritesini kaybedeceği değerlendiriliyor. 43 a. Japonya : Çin in Pasifik bölgesindeki hakimiyet iddiası Japonya yı da endişelendiriyor. Bölgede yükselen Çin askeri gücünü dengeleyebilecek bir güç olan Japonya nın, Nisan 2010 da Çin Deniz Kuvvetleri ne ait muhrip ve denizaltıların kendi yaklaşma sularında tatbikat icra etmesine rağmen, deniz gücü avantajını kullanmak niyetinde olmadığını gösteriyor. 44 Japon hükümetinin aynı Güney Kore eski Başkanı Roh Moo-hyun gibi anti-amerikancı politika izlemesinin Pekin in elini güçlendirdiği değerlendiriliyor. Geçen yıl seçimlerden önce Yukio Hatoyama Okinawa da bulunan ABD üssünü Japonya ya taşıma sözü vermiş Başbakan olmuş, ancak sözünü tutamadığı için 2 Haziran 2010 günü istifa etmişti. Japon hükümeti Aden Körfezi ndeki deniz haydutluğuna karşı yürütülen harekata katkısını sürdürürken, Afganistan a yönelik harekata verdiği denizde yakıt ikmali desteğini çekmişti. ABD ile Japonya arasındaki ilişkilerin bozulmasından, ÇHC nin Pasifikte deniz kontrolünü ele geçirmek üzere faydalanacağı ileri sürülüyor. Filipin hükümetinin Clark Hava Üssü ve Subic Bay Deniz Üssü nü ABD ye veren antlaşmayı iptal etmesi üzerine, Filipinlerdeki ABD askeri varlığına 1991 yılında 41 Peter Robison ve Gopal Ratnam, Bloomberg News, 15 Nisan Mark Helprin, Wall Street Journal, 17 Mayıs Robert D. Kaplan, International Herald Tribune, 16 Nisan Rory Medcalf, Wall Street Journal, 28 Nisan

38 son verilmişti. Bunun ardından Çin Deniz Kuvvetleri Spratly Adaları na 45 genişletmiş, Filipinler e ait bölgede hak iddia etmeye başlamıştı. kadar faaliyet alanını Spratly Adaları Japonya da ABD nin, 33,500 kadar askeri personeli ile 5,500 kadar savunma bakanlığına bağlı sivil uzman personeli bulunuyor. ABD nin 7 nci Filosu Yokosuka da, 3 ncü Deniz Piyade Seferi Kuvveti (III MEF) Okinawa da üslenmiş, bir muharip hava filosu Misawa ve Kadena Hava Üslerinde konuşlandırılmıştır. Japonya Çin in askeri politikasını dikkatle izlerken yakın zamanda Okinawa Adası nın güneyinde bulunan 1,800 kadar nüfuslu Yonaguni Adası nda önemli bir gelişme oldu. Bu küçük adadaki Hatayama yönetiminin yabancılara yerel seçimlerde oy kullanma hakkı veren kanun tasarısı çalışmaları, Japonya da büyük tepkilere neden oldu. Yonaguni Adası sakinleri de sözkonusu kanun teklifine sıcak bakmıyor. Ada halkı adanın Japonya nın sınırını oluşturduğunu düşünüyor. Sadece 137 oyun, meclise bir adayın seçilmesi için yeterli olabildiğine dikkat çekilerek, çıkarılması düşünülen kanunla yapılacak seçimlerin manuplasyona açık olduğu ve seçimlerde oluşabilecek meclisin Japonya nın aleyhinde kararlar alabileceğine işaret ediliyor. Bu kaygılar nedeniyle Japonya Savunma Bakanlığı nın Yonaguni Adası nda askeri bir üs kurmayı planladığı da belirtiliyor. Japonya, ÇHC ile daha iyi ilişkiler kurmaya çalışırken Asya Pasifikteki güç dengesinin daha az dengeli bir duruma geldiği, ABD yi ve bölgedeki müttefiklerini rahatsız edecek şekilde değiştiği ifade ediliyor Spratly Adaları, Güney Çin Denizi nde Filipinler, Brunei,Vietnam, Malezya ve ÇHC arasında kalan deniz sahasında bulunan 750 den fazla kayalık, adacık, atol, mercanlardan oluşan adalar grubudur. Adacıklar toplamda 4 km² den az bir karasal alana sahip olmakla birlikte, 425,000 km² den fazla bir deniz sahasına dağılmışlardır. 46 Michael Richardson, Japan Times, 13 Mayıs

Sayın Büyükelçi, Değerli Konuklar, Kıymetli Basın Mensupları,

Sayın Büyükelçi, Değerli Konuklar, Kıymetli Basın Mensupları, Sayın Büyükelçi, Değerli Konuklar, Kıymetli Basın Mensupları, Bugün, ulusal savunmamızın güvencesi ve bölge barışı için en önemli denge ve istikrâr unsuru olan Türk Silahlı Kuvvetleri nin etkinliğini ve

Detaylı

ABD'nin Fransa'ya Reaper İnsansız Uçak Satışı ve Türkiye'nin Durumu 1

ABD'nin Fransa'ya Reaper İnsansız Uçak Satışı ve Türkiye'nin Durumu 1 ABD'nin Fransa'ya Reaper İnsansız Uçak Satışı ve Türkiye'nin Durumu 1 Pentagon yetkilileri Fransa'nın talep ettiği Reaper tipi insansız hava aracı (İHA) veya dronların satışına yönelik olarak Kongre'de

Detaylı

Yeni Çağın Ayırt Edici Yeteneği Kıtaların Buluştuğu Merkezde Yeniden Şekilleniyor.

Yeni Çağın Ayırt Edici Yeteneği Kıtaların Buluştuğu Merkezde Yeniden Şekilleniyor. Yeni Çağın Ayırt Edici Yeteneği Kıtaların Buluştuğu Merkezde Yeniden Şekilleniyor. Günümüz Hava ve Uzay Gücü İnsansız Uçak Sistemlerinin (İUS) Geleceğin Hava Harekâtındaki Rolü Teknolojideki Gelişmelerin

Detaylı

BU tip fırkateyn ve destroyerlerin; her

BU tip fırkateyn ve destroyerlerin; her AEGIS kruvazörü USS Lake Erie [CG 70] den SM-3 Güdümlü Mermisinin, Mk 41 VLS sisteminden fırlatılışı görülüyor [Fotoğraflar: ABD Deniz Kuvvetleri]. Hava Tehditlerine ve Balistik Güdümlü Mermilere Karşı

Detaylı

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI Genel Değerlendirme Haziran 2014 2012 yılı dünya seramik sağlık gereçleri ihracat rakamlarına bakıldığında, 2011 yılı rakamlarına nazaran daha az dalgalanma gösterdiği

Detaylı

ABD Savunma Bakanlığı nın 2014 Yılı Dört Yıllık Savunma Gözden Geçirme Raporu ve Küresel Askerî Konuşlanma Planı

ABD Savunma Bakanlığı nın 2014 Yılı Dört Yıllık Savunma Gözden Geçirme Raporu ve Küresel Askerî Konuşlanma Planı Bilgi Notu 002 19.01.2015 ABD Savunma Bakanlığı nın 2014 Yılı Dört Yıllık Savunma Gözden Geçirme Raporu ve Küresel Askerî Konuşlanma Planı Hazırlayanlar: Dr. Oğuz MAYDA, Dr. Oktay BİNGÖL Amaç: Bu bilgi

Detaylı

DOĞU MARMARA KALKINMA AJANSI GÖLCÜK TE DENİZ SAVUNMA İHTİSAS OGRANİZE SANAYİ BÖLGESİ KURULMASI

DOĞU MARMARA KALKINMA AJANSI GÖLCÜK TE DENİZ SAVUNMA İHTİSAS OGRANİZE SANAYİ BÖLGESİ KURULMASI DOĞU MARMARA KALKINMA AJANSI GÖLCÜK TE DENİZ SAVUNMA İHTİSAS OGRANİZE SANAYİ BÖLGESİ KURULMASI Savaş Gemisi ve Denizaltı Üretimi Gemi inşa sektörü, değişik endüstri ürünlerinin birleşimini içeren bir imalat

Detaylı

Japonya LNG Pazarı İçin Küresel Stratejiler

Japonya LNG Pazarı İçin Küresel Stratejiler Japonya LNG Pazarı İçin Küresel Stratejiler Dursun YILDIZ topraksuenerji-japonya dünyada en büyük LNG ithal eden ülke. 2009 yılında 89 milyar m 3 LNG ithal etti.2035 yılında bu miktarın 112 milyar m 3

Detaylı

MİLLİ GURURU. Türkiye nin. YILMAZ: 2023 TE HEDEFİMİZ 25 MİlYAr DOlAr İHrAcAT YAPMAK

MİLLİ GURURU. Türkiye nin. YILMAZ: 2023 TE HEDEFİMİZ 25 MİlYAr DOlAr İHrAcAT YAPMAK Türkiye nin MİLLİ YILMAZ: 2023 TE HEDEFİMİZ 25 MİlYAr DOlAr İHrAcAT YAPMAK 2015 yılında 5 milyar ciroya ulaşan savunma sanayisi sektörü, 1.7 milyar lık ihracata imza atıyor. Türk savunma sanayisinin her

Detaylı

AR-GE VİZYON SAVUNMA SANAYİİNDE GELİŞMELER (2002-2012)

AR-GE VİZYON SAVUNMA SANAYİİNDE GELİŞMELER (2002-2012) Mayıs 2013 Sayı 3 SAVUNMA GEViZYON AK PARTi Ar-Ge Başkanlığı AR-GE VİZYON AK PARTi Ar-Ge Başkanlığı SAVUNMA İNDE GELİŞMELER (2002-2012) SAVUNMA İNDE GELİŞMELER (2002-2012) Milli sanayimizle güçlenen milli

Detaylı

Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci

Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci Sn. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci Bilgilendirme Sunumu 22 Temmuz 214 Ankara 1 AJANDA 1) Dünya ve Türkiye Ekonomisindeki Görünüm 2) Dış Ticaretimizdeki Gelişmeler 3) Bölgesel Gelişmelerin Dış Ticaretimize

Detaylı

TÜRKİYE VE ESKİŞEHİR SANAYİNİN 2023 STRATEJİSİ

TÜRKİYE VE ESKİŞEHİR SANAYİNİN 2023 STRATEJİSİ TÜRKİYE VE ESKİŞEHİR SANAYİNİN 2023 STRATEJİSİ Savaş M. ÖZAYDEMİR ESO Yönetim Kurulu Başkanı 18 Mayıs 2015 ESOGÜ Türkiye nin Mevcut Durumu ve 2023 Hedefleri! İhracatımız artıyor, ancak yüksek teknolojili

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

KITASINDA ETKİN BÖLGESİNDE LİDER ÖNSÖZ

KITASINDA ETKİN BÖLGESİNDE LİDER ÖNSÖZ HAVA KUVVETLERİ KOMUTANLIĞI VİZYON 2035 KITASINDA ETKİN BÖLGESİNDE LİDER ÖNSÖZ Vizyon-2035 Dokümanı, Hv.K.K.lığının geleceğe yönelik hedeflerini belirlemek amacıyla; Dünya ve Türkiye de güvenlik anlayışındaki

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi HALI SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ EKİİM 2014 1 2014 YILI EYLÜL AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı

Detaylı

Squad X Programı ve Geleceğin İndirilmiş Piyade Mangası

Squad X Programı ve Geleceğin İndirilmiş Piyade Mangası Squad X Programı ve Geleceğin İndirilmiş Piyade Mangası 16/03/2016 DARPA Modern askeri çatışmalar giderek artan oranda, düşman saldırılarının aynı anda birçok yönden geldiği karmaşık ve belirsiz muharebe

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014 Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye ile Kürdistan arasındaki ekonomik ilişkiler son yılların en önemli rakamlarına ulaşmış bulunuyor. Bugünlerde petrol anlaşmaları ön plana

Detaylı

İ İİN İ ŞA VE GEMİ İİN İ ŞA YAN SANAYİYE

İ İİN İ ŞA VE GEMİ İİN İ ŞA YAN SANAYİYE ASKERİ GEMİ İNŞA VE GEMİ İNŞA YAN SANAYİYE YÖNELİK İ HEDEFLERİMİZ İ İ Serdar DEMİREL Deniz Araçları Daire Başkanı TAKDİM PLANI Neden Güçlü Bir Askeri Gemi İnşa Sanayi? Ana Yüklenici Odaklı Çalışmalar Yan

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

FAO SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ FİYAT VE TİCARET GÜNCELLEME: KASIM 2014

FAO SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ FİYAT VE TİCARET GÜNCELLEME: KASIM 2014 FAO SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ FİYAT VE TİCARET GÜNCELLEME: KASIM 2014 FAO süt fiyat endeksi 184,3 ile Ekim ayında bir önceki aya göre %1,9 geriledi. Böylece geçen yıl aynı dönemin % 26,6 gerisinde kaldı. Tereyağı,

Detaylı

ANTARKTİKA TÜRK ARAŞTIRMA İSTASYONU NUN YERİ VE TÜRK KUTUP ARAŞTIRMA GEMİSİ: (Seyir Rotaları, Personel Yapısı, Gemi Kapasitesi)

ANTARKTİKA TÜRK ARAŞTIRMA İSTASYONU NUN YERİ VE TÜRK KUTUP ARAŞTIRMA GEMİSİ: (Seyir Rotaları, Personel Yapısı, Gemi Kapasitesi) ANTARKTİKA TÜRK ARAŞTIRMA İSTASYONU NUN YERİ VE TÜRK KUTUP ARAŞTIRMA GEMİSİ: (Seyir Rotaları, Personel Yapısı, Gemi Kapasitesi) Yük. Müh. Hamdi Sena Nomak* İstanbul Teknik Üniversitesi, Denizcilik Fakültesi

Detaylı

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL Title of Presentation Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL İçindekiler 1- Yeni Büyük Oyun 2- Coğrafyanın Mahkumları 3- Hazar ın Statüsü Sorunu 4- Boru Hatları Rekabeti 5- Hazar

Detaylı

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ 2014 OCAK SEKTÖREL YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ Nurel KILIÇ Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri sektörü, ekonomiye döviz girdisi, yurt dışında istihdam imkanları, teknoloji transferi ve lojistikten ihracata

Detaylı

İNSANSIZ UÇAK PROGRAMLARINDA ZORUNLU DEĞİŞİKLİKLER ASSSA SAM ŞUBAT 2013. ASSSA Stratejik Araştırma Merkezi -1-

İNSANSIZ UÇAK PROGRAMLARINDA ZORUNLU DEĞİŞİKLİKLER ASSSA SAM ŞUBAT 2013. ASSSA Stratejik Araştırma Merkezi -1- İNSANSIZ UÇAK PROGRAMLARINDA ZORUNLU DEĞİŞİKLİKLER ŞUBAT 2013-1- İNSANSIZ UÇAK PROGRAMLARINDA ZORUNLU DEĞİŞİKLİKLER 1 ABD'nin Yeni Ağırlık Merkezi; Asya-Pasifik Bölgesi Pentagon insansız uçak proje ve

Detaylı

Hava Savunma Ateşİdare Cihazı Görücüye Çıkıyor

Hava Savunma Ateşİdare Cihazı Görücüye Çıkıyor Hava Savunma Ateşİdare Cihazı Görücüye Çıkıyor K.K.K.lığının alçak irtifa hava savunma ihtiyaçlarını karşılamak üzere geliştirme çalışmalarına ASELSAN tarafından 2010 yılında başlanan Hava Savunma Ateşİdare

Detaylı

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU Akışkan gücü, basınçlı akışkanların, ister sıvı ister gaz halinde olsun, enerjilerinden faydalanarak elde edilen güçtür. Sıvı veya gaz, yada somut olarak su veya hava, ancak

Detaylı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı 1 DÜNYA ve TÜRKİYE POLİPROPİLEN ( PP ) DIŞ TİCARET ANALİZİ Barbaros Demirci ( Genel Müdür ) Neslihan Ergün ( Teknik Uzman Kimya Müh. ) PAGEV - PAGDER DÜNYA TOPLAM PP İTHALATI : Dünya toplam PP ithalatı

Detaylı

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Dünya Enerji Görünümü 2012 Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Genel Durum Küresel enerji sisteminin temelleri değişiyor Bazı ülkelerde petrol ve doğalgaz üretimi

Detaylı

Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015

Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015 Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015 Dünyanın Enerji Kaynakları Konusunda En Zengin Ülkeleri A1 Capital Yorumu Coğrafya ve tarih kitaplarında ülkemiz için jeopolitik öneme sahip kilit ve kritik

Detaylı

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi Basın Bülteni 26 Haziran 2013 YASED, UNCTAD 2013 Dünya Yatırım Raporu nu açıkladı Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi 2012 yılında dünyada yüzde 18

Detaylı

9. Dubai Uluslararası Gayrimenkul ve Emlak Fuarı (İPS) en yeni projemiz olan Dubai Sustainable City yi duyurmak için mükkemmel ve en doğru ortamdi.

9. Dubai Uluslararası Gayrimenkul ve Emlak Fuarı (İPS) en yeni projemiz olan Dubai Sustainable City yi duyurmak için mükkemmel ve en doğru ortamdi. 8,000 m 2 FUAR ALANI 291 KATILIMCI 77 YERLİ KATILIMCI 214 ULUSLARARASI KATILIMCI 37 MEDYA ORTAĞI 7,637 MEDYA ORTAĞI IPS (INTERNATIONAL PROPERTY SHOW) 2013, Dubai Arazi ve İskan Departmanı nın katkılarıyla

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Cezayir e ihracat yapan 234 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

KRUVAZİYER TURİZMİNDE DÜNYA VE İZMİR, TÜRKİYE KRUVAZİYER PLATFORMU NUN ÇALIŞMALARI

KRUVAZİYER TURİZMİNDE DÜNYA VE İZMİR, TÜRKİYE KRUVAZİYER PLATFORMU NUN ÇALIŞMALARI KRUVAZİYER TURİZMİNDE DÜNYA VE İZMİR, TÜRKİYE KRUVAZİYER PLATFORMU NUN ÇALIŞMALARI DÜNYA KRUVAZİYER PAZARI NEREYE GİDİYOR? Hazırlayan: Mine Güneş Kruvaziyer destinasyonlar içerisinde, son yıllara kadar

Detaylı

Kuzey Irak'a harekat

Kuzey Irak'a harekat Kuzey Irak'a harekat Asker terörü engellemek için yeniden Irak'a girdi. Irak'ın kuzeyinde istihbarat uçuçu yapan insansız uçaklar bugün hareketli PKK gruplarını tespit etti. Türk Silahlı Kuvvetleri Zap

Detaylı

KOÇ SAVUNMA SANAYİ GRUBU ŞİRKETLERİ IDEF 2011 DE GÖVDE GÖSTERİSİ YAPACAK

KOÇ SAVUNMA SANAYİ GRUBU ŞİRKETLERİ IDEF 2011 DE GÖVDE GÖSTERİSİ YAPACAK KOÇ SAVUNMA SANAYİ GRUBU ŞİRKETLERİ IDEF 2011 DE GÖVDE GÖSTERİSİ YAPACAK Koç Savunma Sanayii Grubu şirketleri Otokar, RMK Marine, Koç Bilgi ve Savunma Teknolojileri ve KaTron; İstanbul'da düzenlenecek

Detaylı

TÜRKİYE DE BU HAFTA 14 18 EYLÜL 2015

TÜRKİYE DE BU HAFTA 14 18 EYLÜL 2015 TÜRKİYE DE BU HAFTA 14 18 EYLÜL 2015 TARIMDAKİ BÜYÜME İŞSİZLİĞİ GERİLETTİ Tarım sektörü son 10 yılın 8 inde büyüyerek yakaladığı istikrarı, 2015 yılında da sürdürürken yarattığı istihdamla toplam işsizlik

Detaylı

BASIN BİLDİRİSİ. RS : GMD.PG-0100-1910-15/462-1721 16 Nisan 2015 KONU : Roketsan Basın Bildirisi ATIŞ VE TEST DEĞERLENDİRME MERKEZİ AÇILDI

BASIN BİLDİRİSİ. RS : GMD.PG-0100-1910-15/462-1721 16 Nisan 2015 KONU : Roketsan Basın Bildirisi ATIŞ VE TEST DEĞERLENDİRME MERKEZİ AÇILDI BASIN BİLDİRİSİ RS : GMD.PG-0100-1910-15/462-1721 16 Nisan 2015 KONU : Roketsan Basın Bildirisi ATIŞ VE TEST DEĞERLENDİRME MERKEZİ AÇILDI Roketsan tarafından Karapınar Konya da kurulan MSB Atış Test ve

Detaylı

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ

11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ INSTITUTE FOR STRATEGIC STUDIES S A E STRATEJİK ARAŞTIRMALAR ENSTİTÜSÜ KASIM, 2003 11 EYLÜL SALDIRISI VE YENİ DÜNYA: SOĞUK BARIŞ DÖNEMİ 11 EYLÜL SALDIRISI SONUÇ DEĞERLENDİRMESİ FİZİKİ SONUÇ % 100 YIKIM

Detaylı

AKINCI PALETLİ ZIRHLI MUHAREBE ARACI

AKINCI PALETLİ ZIRHLI MUHAREBE ARACI AKINCI 12 PALETLİ ZIRHLI MUHAREBE ARACI GÖREVE ÖZGÜ ÖZELLIKLER Çok maksatlı görev yeteneği Mekanize / Zırhlı piyade Keşif Düşük ve yüksek yoğunluklu muharebeler Piyade müstakil operasyonları Özel operasyonlar

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

Yaşar ONAY* Rusya nın Orta Doğu Politikasını Şekillendiren Parametreler

Yaşar ONAY* Rusya nın Orta Doğu Politikasını Şekillendiren Parametreler Bilge Strateji, Cilt 7, Sayı 12, Bahar 2015, ss.17-21 Rusya nın Orta Doğu Politikasını Şekillendiren Parametreler Yaşar ONAY* Adına Rusya denilen bu ülke, Moskova prensliğinden büyük bir imparatorluğa

Detaylı

PARS 8X8 TAKTIK TEKERLEKLI ZIRHLI ARAÇ

PARS 8X8 TAKTIK TEKERLEKLI ZIRHLI ARAÇ PARS 8X8 32 TAKTIK TEKERLEKLI ZIRHLI ARAÇ TEMEL ÖZELLİKLER Şoför/Komutan için mevcut durum bilgisi sağlayan önde ve arkada iki adet termal ve CCD gündüz kameraları Tüm tekerleklerden direksiyon kontrolü

Detaylı

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ 2013 ARALIK EKONOMİ TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ Erdem ALPTEKİN Giriş İzmir, 8.500 yıllık tarihsel geçmişe sahip, birçok medeniyetin birlikte hoşgörüyle yaşadığı, oldukça zengin

Detaylı

Aylık Dış Ticaret Analizi

Aylık Dış Ticaret Analizi EKİM YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz,

Detaylı

MilSOFT TASNİF DIŞI 1/6

MilSOFT TASNİF DIŞI 1/6 MilSOFT TASNİF DIŞI 1/6 MilSOFT Firma Tanıtımı Kuruluş Tarihi : 1998 Paydaşlar : 100% Özel Türk Şirketi Tesis : 7,000m 2 (ODTÜ Teknokent) : 600m 2 (TÜBİTAK MAM TEKSEB) Faaliyet Alanı : Sistem Entegrasyonu

Detaylı

Çin i Gösteriyor. Kasım ayında Pekin de gerçekleştirilen. Altay ATLI

Çin i Gösteriyor. Kasım ayında Pekin de gerçekleştirilen. Altay ATLI KAPAK DOSYASI Rusya nın Enerji İbresi Çin i Gösteriyor Altay ATLI Kasım ayında Pekin de gerçekleştirilen Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi üye ülkeler arasında imzalanan çok sayıda ikili anlaşmaya

Detaylı

ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030

ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030 VİZYON BELGESİ(TASLAK) ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030 (03-05 Aralık 2015, İstanbul) BÖLÜM 1 Nükleer Güç Programı (NGP) Geliştirilmesinde Önemli Ulusal Politika Adımları Temel

Detaylı

MADEN SEKTÖR GÖRÜNÜMÜ

MADEN SEKTÖR GÖRÜNÜMÜ MADEN SEKTÖR GÖRÜNÜMÜ 2014 yılında 157,6 milyar USD olarak gerçekleşen ülkemiz toplam ihracatından %2,9 pay alan madencilik sektörü ihracatı, bir önceki yıla göre %7,7 azalışla 4,6 milyar USD olarak Tablo

Detaylı

LOJİSTİK SEKTÖRÜ BÜYÜME ORANLARI

LOJİSTİK SEKTÖRÜ BÜYÜME ORANLARI RAPOR: TÜRKİYE NİN LOJİSTİK GÖRÜNÜMÜ Giriş: Malumları olduğu üzere, bir ülkenin kalkınması için üretimin olması ve bu üretimin hedefe ulaşması bir zorunluluktur. Lojistik, ilk olarak coğrafyanın bir ürünüdür,

Detaylı

SEFERBERLİK VE SAVAŞ HALİNE İLİŞKİN HARP SANAYİİ FAALİYETLERİNİN YÜRÜTÜLMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK

SEFERBERLİK VE SAVAŞ HALİNE İLİŞKİN HARP SANAYİİ FAALİYETLERİNİN YÜRÜTÜLMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK 3357 SEFERBERLİK VE SAVAŞ HALİNE İLİŞKİN HARP SANAYİİ FAALİYETLERİNİN YÜRÜTÜLMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 19/12/1996, No: 96/9012 Dayandığı Kanunun Tarihi : 28/2/1995, No:

Detaylı

EKONOMÝDE GELÝÞMELER

EKONOMÝDE GELÝÞMELER 03 Þubat 2011 Perþembe Kemal AKAR Ýl Baþkan Yard. Ekonomi Ýþleri EKONOMÝDE GELÝÞMELER Kiþi Baþýna Milli Gelir 10 Bin Dolarý Aþtý Teþkilatýmýzýn Deðerli Mensuplarý, Kýymetli Yol Arkadaþlarým, Ak Parti bayraðýnýn

Detaylı

BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015

BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 BULGARİSTAN ÜLKE RAPORU 05.02.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Bulgaristan a ihracat yapan 585 firma bulunmaktadır. 31.12.2013

Detaylı

TÜRKİYE TAKIM TEZGAHLARI ALT SEKTÖRÜ

TÜRKİYE TAKIM TEZGAHLARI ALT SEKTÖRÜ TÜRKİYE TAKIM TEZGAHLARI ALT SEKTÖRÜ SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Şubat 2010 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 3 2. DÜNYA TAKIM TEZGAHLARI SEKTÖRÜ... 3 2.1. Dünya Takım Tezgâhları İhracatı... 3 2.2. Dünya Takım Tezgâhları

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü PAZARA GİRİŞ KOORDİNASYON YAPISI VE HEDEF ÜLKELER

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü PAZARA GİRİŞ KOORDİNASYON YAPISI VE HEDEF ÜLKELER T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İhracat Genel Müdürlüğü PAZARA GİRİŞ KOORDİNASYON YAPISI VE HEDEF ÜLKELER 4 Haziran 2012 SUNUŞ GÜNDEMİ Pazara Giriş Koordinasyon Yapısı Yeni Yaklaşım Pazara Giriş Komitesi Ülke Masaları

Detaylı

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI NİSAN 2014 İçindekiler 2013 YILI İHRACAT RAKAMLARI HAKKINDA GENEL DEĞERLENDİRME... 3 2013 YILI TR 71 BÖLGESİ İHRACAT PERFORMANSI... 4 AKSARAY...

Detaylı

Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP)

Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP) Birleşmiş Milletler Asya ve Pasifik Ekonomik ve Sosyal Komisyonu (UNESCAP) Kurtuluş Aykan* Küresel mali krizin ortaya çıkardığı en önemli gerçek, ekonomik sorunların bundan böyle artık tek tek ülkelerin

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013 Başkent Pekin Yönetim Şekli Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 Nüfus 1,35 milyar GSYH 8,2 trilyon $ Kişi Başına Milli Gelir 9.300 $ Resmi

Detaylı

TİCARİ İLİŞKİLER DURUM İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA AVRUPA BİRLİĞİ >>

TİCARİ İLİŞKİLER DURUM İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA AVRUPA BİRLİĞİ >> AVRUPA BİRLİĞİ >> Hazırlayan: Mustafa BAYBURTLU (TOBB AB Daire Başkanı) İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA TİCARİ İLİŞKİLER VE EKONOMİK DURUM İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) üyesi ülkelerin ekonomik yapıları, ekonomik

Detaylı

İZMİR DE KİMYA SEKTÖRÜ, SEKTÖRÜN POTANSİYELİ VE GELİŞTİRME OLANAKLARI

İZMİR DE KİMYA SEKTÖRÜ, SEKTÖRÜN POTANSİYELİ VE GELİŞTİRME OLANAKLARI İZMİR DE KİMYA SEKTÖRÜ, SEKTÖRÜN POTANSİYELİ VE GELİŞTİRME OLANAKLARI Gözde SEVİLMİŞ Kimya sanayi; önümüzdeki yıllarda küresel üretim ve ticarette etkin olacak sektörlerden otomotiv, bilgi ve iletişim

Detaylı

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Arjantin İlişkileri: Fırsatlar ve Riskler ( 2014 Buenos Aires - İstanbul ) Türkiye; 75 milyonluk

Detaylı

Rusya nın Yaptırımlarının Türkiye Ekonomisine Olası Etkileri

Rusya nın Yaptırımlarının Türkiye Ekonomisine Olası Etkileri Rusya nın Yaptırımlarının Türkiye Ekonomisine Olası Etkileri Aralık 2015 Eren Demir Uzman Yardımcısı İktisadi Araştırmalar Bölümü 1 Rusya nın Yaptırımlarının Türkiye Ekonomisine Olası Etkileri 24 Kasım

Detaylı

M113 MODERNIZASYONU VE ÖMÜR UZATMA ÇÖZÜMLERI

M113 MODERNIZASYONU VE ÖMÜR UZATMA ÇÖZÜMLERI M113 62 MODERNIZASYONU VE ÖMÜR UZATMA ÇÖZÜMLERI MEVCUT M113 FILOSU NEDEN MODERNIZE EDILMELI? M113 araç ailesinin, pek çok orduda uzun yıllar kullanımda kalacak olması Hizmet ömrünü uzatmak, performansını

Detaylı

Amerikan Ticaret Müsteşarlığı. A.B.D. ile Ticaret Ortağınız. Michael Lally, Ticaret Müsteşarı Michael.Lally@trade.gov

Amerikan Ticaret Müsteşarlığı. A.B.D. ile Ticaret Ortağınız. Michael Lally, Ticaret Müsteşarı Michael.Lally@trade.gov Amerikan Ticaret Müsteşarlığı 2012 A.B.D. ile Ticaret Ortağınız Michael Lally, Ticaret Müsteşarı Michael.Lally@trade.gov Rakamlarla Türk-Amerikan Ticaret ve Yatırım İlişkileri TİCARET: 2009 İkili Ticaret:

Detaylı

2. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012)

2. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012) T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI 2013 A. MISIR GENEL BİLGİLERİ 1. HARİTA ve BAYRAK 2. GENEL BİLGİLER TABLOSU (2012) Nüfusu : 85 milyon Yüzölçümü : 1.001.450 km 2 Dil : Arapça Din : Sünni Müslüman %90, Kıpti %9,

Detaylı

HİDROLİK PRES SEKTÖRÜ NOTU

HİDROLİK PRES SEKTÖRÜ NOTU HİDROLİK PRES SEKTÖRÜ NOTU Modern yaşamın gerekleri olarak ihtiyaç duyduğumuz bir çok ürünün üretimini yapan tekstil, gıda, kimya, otomotiv sanayilerinin yanında elektronik ve haberleşme, savunma, havacılık

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

GTİP 3924 Plastikten sofra, mutfak, ev, sağlık veya tuvalet eşyası

GTİP 3924 Plastikten sofra, mutfak, ev, sağlık veya tuvalet eşyası GTİP 3924 Plastikten sofra, mutfak, ev, sağlık veya tuvalet eşyası Haziran 2013 1 Genel kod bilgisi: VII PLASTİK VE PLASTİK ÜRÜNLERİ; KAUÇUK VE KAUÇUK ÜRÜNLERİ 39 Plastikler ve mamulleri 3924 Plastikten

Detaylı

SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ

SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ Türkiye milli katılım organizasyonunun, T.C. Ekonomi Bakanlığı'na izin başvurusu yapılmış olup, Türkel

Detaylı

Serbest ticaret satrancı

Serbest ticaret satrancı Serbest ticaret satrancı Türkiye nin sadece AB nin Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzaladığı ülkelerle anlaşma yapabilmesi Türk dış ticaretini olumsuz etkiliyor. AB ile STA yapan bazı ülkeler Türkiye

Detaylı

TÜRKİYE DE BU HAFTA 7 11 EYLÜL 2015

TÜRKİYE DE BU HAFTA 7 11 EYLÜL 2015 TÜRKİYE DE BU HAFTA 7 11 EYLÜL 2015 PERAKENDE SATIŞ HACMİ ARTTI Perakende satış hacmi, temmuzda aylık bazda yüzde 1,3, yıllık bazda ise yüzde 7,1 arttı Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), temmuz ayına ilişkin

Detaylı

T.C. Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Deniz Ticareti Genel Müdürlüğü. Deniz Ticareti. İstatistikleri

T.C. Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Deniz Ticareti Genel Müdürlüğü. Deniz Ticareti. İstatistikleri T.C. Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Deniz Ticareti Genel Müdürlüğü Deniz Ticareti 2012 İstatistikleri 2013 İÇİNDEKİLER 1. BÖLÜM: DENİZYOLU TAŞIMA İSTATİSTİKLERİ...1 LİMANLARIMIZDA ELLEÇLENEN

Detaylı

İSVEÇ EKONOMİK GÖSTERGELERİ VE TÜRKİYE-İSVEÇ DIŞ TİCARETİ

İSVEÇ EKONOMİK GÖSTERGELERİ VE TÜRKİYE-İSVEÇ DIŞ TİCARETİ İSVEÇ EKONOMİK GÖSTERGELERİ VE TÜRKİYE-İSVEÇ DIŞ TİCARETİ ULUSLARARASI İLİŞKİLER MÜDÜRLÜĞÜ MART 2013 HANDE TÜRKER I.GENEL BİLGİLER Resmi Adı: İsveç Krallığı Yönetim Şekli: Anayasal monarşi Coğrafi Konumu:

Detaylı

SAVUNMA SANAYİ VE KONYA NIN SAVUNMA SANAYİ POTANSİYELİ

SAVUNMA SANAYİ VE KONYA NIN SAVUNMA SANAYİ POTANSİYELİ KONYA TİCARET ODASI SAVUNMA SANAYİ VE KONYA NIN SAVUNMA SANAYİ POTANSİYELİ Etüd-Araştırma Servisi 21 Kasım 2007 Konya SAVUNMA SANAYİ VE KONYA NIN SAVUNMA SANAYİ I. DÜNYADA SAVUNMA SANAYİ POTANSİYELİ Son

Detaylı

SANAYİ İŞBİRLİĞİ PROGRAMI (SİP) (SANAYİ KATILIMI/OFFSET)

SANAYİ İŞBİRLİĞİ PROGRAMI (SİP) (SANAYİ KATILIMI/OFFSET) T.C. MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI SANAYİ İŞBİRLİĞİ PROGRAMI (SİP) (SANAYİ KATILIMI/OFFSET) Bilal AKTAŞ Sanayileşme Daire Başkanı GÜNDEM 1) OFFSET KAVRAMI 2) TÜRKİYE DE SAVUNMA ALANINDA

Detaylı

Sıra Ürün Adı 2010 2011

Sıra Ürün Adı 2010 2011 YAŞ MEYVE VE SEBZE DÜNYA ÜRETİMİ Dünya Yaş Sebze Üretimi Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) nün en güncel verileri olan 2011 yılı verilerine göre; 2011 yılında dünyada 56,7 milyon hektar alanda

Detaylı

Bush, Suudi Kralıyla petrol fiyatı konuştu

Bush, Suudi Kralıyla petrol fiyatı konuştu Bush, Suudi Kralıyla petrol fiyatı konuştu Orta Doğu gezisinin son durağı Suudi Arabistan'da bulunan ABD Başkanı George W. Bush, Suudi Kralı Abdullah'la, yüksek petrol fiyatlarının ABD'yi nasıl etkilediği

Detaylı

TÜRKİYE DE E-İHRACAT Fırsatlar ve Sorunlar

TÜRKİYE DE E-İHRACAT Fırsatlar ve Sorunlar tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı TÜRKİYE DE E-İHRACAT Fırsatlar ve Sorunlar Ussal Şahbaz 24 Ekim 2014 İstanbul Türkiye'de e-ihracat Slide 2 Çerçeve n E-ihracatın Türkiye için manası è

Detaylı

TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Hazırlayan: Gündem KONT İzmir Ticaret Odası TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre; ihracat 2015 yılı Mart ayında, 2014

Detaylı

MADEN SEKTÖR GÖRÜNÜMÜ

MADEN SEKTÖR GÖRÜNÜMÜ MADEN SEKTÖR GÖRÜNÜMÜ 2015 yılında 143,7 milyar USD olarak gerçekleşen ülkemiz toplam ihracatından %2,7 pay alan madencilik sektörü ihracatı, bir önceki yıla göre %16 lık azalışla 3,9 milyar USD olarak

Detaylı

GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI

GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI (2015) GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI İRAN ANLAŞMASININ TÜRKİYE ÜZERİNE POTANSİYEL ETKİLERİ İRAN ANLAŞMASININ TÜRKİYE ÜZERİNE POTANSİYEL ETKİLERİ İran ın nükleer programı üzerine dünya güçleri diye

Detaylı

TÜRKİYE DE E-İHRACAT Fırsatlar ve Sorunlar

TÜRKİYE DE E-İHRACAT Fırsatlar ve Sorunlar tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı TÜRKİYE DE E-İHRACAT Fırsatlar ve Sorunlar Ussal Şahbaz 12 Kasım 2014 Ankara Türkiye'de e-ihracat Slide 2 Çerçeve E-ihracatın Türkiye için manası Aynı

Detaylı

13013 تيوكلا - ةافص لا 2921 :ب.ص (965) (965) :نوفلت (965) :ص كاف

13013 تيوكلا - ةافص لا 2921 :ب.ص (965) (965) :نوفلت (965) :ص كاف ص.ب: 2921 ال صفاة - الكويت 13013 تلفون: (965) 2999000-2999802 (965) فاك س: (965) 2999891 www.kuwait-fund.org Türkiye ve Kuveyt Devleti Kalkınmada Ortak Kuveyt Fonu nun Türkiye Cumhuriyeti ne Katkıları

Detaylı

İRAN ÇAY RAPORU. 8-12 Ocak 2014. Tahran-Lahican-Tebriz İRAN. Rize Ticaret Borsası 2014

İRAN ÇAY RAPORU. 8-12 Ocak 2014. Tahran-Lahican-Tebriz İRAN. Rize Ticaret Borsası 2014 1 İRAN ÇAY RAPORU 8-12 Ocak 2014 Tahran-Lahican-Tebriz İRAN İRAN ÇAY RAPORU Rize Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Erdoğan ve Meclis Başkanı Resul Okumuş un da aralarında bulunduğu 7 kişilik

Detaylı

Hava ve Uzay Gücünün Artan Değeri

Hava ve Uzay Gücünün Artan Değeri İSTANBUL 15 Hava ve Uzay Gücünün Artan Değeri ULUSLARARASI HAVA VE UZAY GÜCÜ KONFERANSI Son Dönemdeki Kriz ve Çatışmalarda Hava ve Uzay Gücü Modern Hava ve Uzay Gücü İçin Komuta Kontrol (K2), İstihbarat,

Detaylı

10.04.2012. Ertuğ YAŞAR ANADOLU Tersanesi / ADĐK

10.04.2012. Ertuğ YAŞAR ANADOLU Tersanesi / ADĐK Ertuğ YAŞAR ANADOLU Tersanesi / ADĐK Osmanlı Donanması Gölcük Askeri Tersanesinde ilk Askeri Gemi inşaatı (Oil tanker): 1931 1960 lara kadar Gölcük Askeri Tersanesinde Yardımcı Sınıf gemilerin inşaatı

Detaylı

İSLAM ÜLKELERİNDE MESLEKİ VE TEKNİK EĞİTİM KONGRESİ SONUÇ DEKLARASYONU

İSLAM ÜLKELERİNDE MESLEKİ VE TEKNİK EĞİTİM KONGRESİ SONUÇ DEKLARASYONU 18-20 Haziran 2009 İSLAM ÜLKELERİNDE MESLEKİ VE TEKNİK EĞİTİM KONGRESİ 1 İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) üyesi 57 ülkeye yönelik düzenlenen İslam Ülkelerinde Mesleki ve Teknik Eğitim Kongresi 18-20 Haziran

Detaylı

TÜRKİYE MAKİNA SEKTÖRÜ VE TAKIM TEZGAHLARI SEKTÖRÜNÜN GENEL DURUMU

TÜRKİYE MAKİNA SEKTÖRÜ VE TAKIM TEZGAHLARI SEKTÖRÜNÜN GENEL DURUMU TÜRKİYE MAKİNA SEKTÖRÜ VE TAKIM TEZGAHLARI SEKTÖRÜNÜN GENEL DURUMU Samet Burçin AYDOĞMUŞ TİAD Genel Sekreter Yardımcısı 2 Eylül 2015 İçerik TİAD ile ilgili genel bilgiler Türkiye nin ekonomik görünümü

Detaylı

Atoller (mercan adaları) ve Resifler

Atoller (mercan adaları) ve Resifler Atoller (mercan adaları) ve Resifler Atol, hayatlarını sıcak denizlerde devam ettiren ve mercan ismi verilen deniz hayvanları iskeletlerinin artıklarının yığılması sonucu meydana gelen birikim şekilleridir.

Detaylı

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Temmuz ayı içerisinde Dünya Bankası Türkiye

Detaylı

METEKSAN SAVUNMA SANAYĠĠ A.ġ.

METEKSAN SAVUNMA SANAYĠĠ A.ġ. METEKSAN SAVUNMA SANAYĠĠ A.ġ. 1 Bilkent Grubu BİLKENT UNİVERSİTESİ BİLKENT HOLDİNG Name Title METEKSAN MATBAA VE ENERJİ GRUBU TEPE GRUBU 2 Bilkent Üniversitesi Bilkent Üniversitesi Türkiye nin ilk vakıf

Detaylı

EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü

EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü Sunum: Murat YAZICI (Daire Başkanı) Pamuğun Geleceği Şekilleniyor Konferansı Bodrum 12-14 Haziran 2014 TEKSTİL VE KONFEKSİYON ÜRÜNLERİ

Detaylı

KÜRESEL TİCARETTE TÜRKİYE NİN YENİDEN KONUMLANDIRILMASI-DIŞ TİCARETTE YENİ ROTALAR

KÜRESEL TİCARETTE TÜRKİYE NİN YENİDEN KONUMLANDIRILMASI-DIŞ TİCARETTE YENİ ROTALAR KÜRESEL TİCARETTE TÜRKİYE NİN YENİDEN KONUMLANDIRILMASI-DIŞ TİCARETTE YENİ ROTALAR T.C. Ekonomi Bakanlığının gerçekleştirdiği Küresel Ticarette Türkiye nin Yeniden Konumlandırılması-Dış Ticarette Yeni

Detaylı