İŞKENCENİN ÖNLENMESİ AVRUPA KOMİTE si VE TÜRKİYE'YE YÖNELİK AÇIK BİLDİRİMLERİ. Mesut GÜLMEZ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "İŞKENCENİN ÖNLENMESİ AVRUPA KOMİTE si VE TÜRKİYE'YE YÖNELİK AÇIK BİLDİRİMLERİ. Mesut GÜLMEZ"

Transkript

1 İŞKENCENİN ÖNLENMESİ AVRUPA KOMİTE si VE TÜRKİYE'YE YÖNELİK AÇIK BİLDİRİMLERİ Mesut GÜLMEZ işkencenin ve insanlıkdışı yada Küçültücü Ceza yalıut işlemin Önlenmesi Avrupa Sözleşmesi'nin (İÖAS) sekiz yıllık uygulaması, Türkiye'nin aynı zamanda bir "ilk"ler ve "tek"ler ülkesi görünümünde olduğunu ortaya koyuyor. Gerçekten Türkiye, sözleşmeyi onaylayan ilk ülkedir Ne aşağıda değinileceği gibi, onay sırasında tüm parti sözcüleri bunun ülkemiz için "şeref' duyulacak bir gelişme olduğunu vurgulamışlardır. Ancak Türkiye aynı zamanda, sözleşme denetim sisteminin işlemeye başlamasının ardından 1990 ve 1991 yıııarında, ortam ve koşulların dayatması üzerine yapılan ilk iki ad hoc ziyaretin gerçekleştirildiği ilk ülkedir. Yine Türkiye, koşulların gerektirdiği bu denetimlerin ardından, sekiz yıldır işleyen denetim sistemi çerçevesinde uygulanabilecek en ağır yaptırıma iki kez olmak üzere konu olan ilk ve tek ülkedir. Onaylamadaki "ilk" devlet olma özelliği dışındaki bu olumsuz gelişmeler, işkencenin ülkemizin insan hakları ihlaııeri alanındaki en önde gelen sorunlarından birini oluşturduğunu göstermiyor mu? Temel amacı, işkencenin Önlenmesi Avrupa Komitesi'nin ikinci açık bildirimini gecikerek de olsa- kamuya duyunnak olan bu makalede; kimi genel bilgiler anımsatıldıktan sonra, sözleşmenin onay sürecinde dile getirilen görüşlere değinilmiş, denetimin işleyişi Prof Dr., TODAİE Öğretim Üyesi. Amme idaresi Dergisi, Ci/t 31, Sayı 1, Mart 1998.

2 14 Amme İdaresi Dergisi üzerinde durularak, karşılaştırma yapılmasına olanak vermek üzere i 992 ve i 996 açık bildirimlerine yer verilmiştir. GİRİş: KİMİ GENEL BİLGİLER Bakanlar Komitesi'nce 26 Haziran 1987'de kabul edilen, 26 Kasım i 987'de imzaya a çılan ve 1 Şubat i 989'da da yürürlüğe giren sözleşmenin kökeninde, iki hükümetdışı kuruluşun (işkenceye Karşı İsviçre Komitesi ve Uluslararası Hukukçular Komisyonu) A v rupa Parlamentosu Hukuk İşleri Komisyonu 'nun desteğiyle hazırlayıp Avrupa Konseyi'ne (AK) sundukları bir sözleşme tasarısı vardır. Hazırlık çalışmaları 1981 yılında başlayan sözleşmenin ana düşüncesi, Uluslararası Kızıl Haç Komitesi'nin uygulamasından esinlenen, tutuklama/gözaltı yerlerinde işkence ve kötü işlemleri önlemek için yerinde ziyaretlere dayanan bir denetim sistemi kurmaktır. İşkencenin Önlenmesi İçin Dernek (APT) kurucusunun (Jean-Jaques Gautier) bu düşüncesi, sözleşmenin düşünsel kökenini oluşturuyordu. i Bilindiği gibi, işkence yasağı ile zalimce, insanlıkdışı yada aşağılayıcı (küçültücü) işlem yada ceza yasakları, İkinci Dünya Savaşı sonrasında tarihsel yönden birkaç aylık bir zaman aralığıyla, önce bölgesel düzeydeki İnsan Hakları ve Ödevleri Amerikan Bildirgesi ve sonra da evrensel düzeydeki İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi ile uluslararası belgelere girdp Bununla birlikte, 1215 tarihli Magna Carta Libertatum'dan başlayarak, bilinen başlıca ulusal, bölgesel ve evrensel nitelikli hak belgelerinde de işkence ve öteki işlem (muamele) yada cezalar yasaklanıp yaptırımlara bağlandı. Uluslararası insan hakları belgelerinde yer alan bu yasak, devletler için lıer koşul ve bağlamda geçerli ve u yulması zorunlu bir yükümlülüktür. Savaş yada savaş tehlikesi, iç siyasal istikrarsızlık yada başka her tür olağanüstü durumda da askıya alınması söz konusu olmayan işkence yasağı, istisna kabul etmeyen, mutlak ve sürekli bir yasaktır. 3 Bu konudaki tüm sözleşmelerde "salt dokunulmazlık alanı olarak tanın(an)"4 işkence yasağı, "hiçbir anlaşmaya taraf olmayan bir devleti de bağlayan genel ve mutlak nitelik taşır" ve "sert haklar"dan sayılır. s İşkenceyi, insanlıkdışı yada küçültücü ceza yada işlemleri yasaklayan uluslararası belgelerin çoğunda, ya yükümlülüklere saygı gösterilmesini dayatacak bir mekanizma öngörülmemişti yada öngörülen denetim mekanizmaları, rapor yada yakınmalara dayalı olarak "sonradan" işletilebiliyordu.(i İşkencenin Önlenmesi Avrupa Sözleşmesi, işkencenin kökenlerine yönelik savaşıma olanak tanıyan önleyici yöntemlere önem veren bir i Carol Mottet (Editor), "Rapport explicatif', La mise en oeuvre de la Convention europeenne pour la prevention de la torture et des peines ou traitements inhumaines ou degradants (CEP'f), Bilan et perspectives apres cinq ans d'activites du Comites europeenne pour la prevention de la torture et des peines ou traitements inhumaines ou degradants (Cm, Actes du seminaire du 5 au 7 decembre 1994 a Strasbourg, APT, Geneve 1995, S.9. 2 Semih Gemalmaz, Yaşam Hakkı ve İşkence Yasagı, Kavram Yayını, İstanbul, 1993, s a.k., s :rekin AklllıoğJu, "İşkencenin, İnsanlık Dışı, Aşagılayıcı Zalimce Davranışların ve Cezaların Önlenmesi", Insan Hakları Yılhgı, Cilt 10-11, , s Tekin Akıllıogıu, İnsan Hakları I, Kavram, Kaynaklar ve Koruma Sistemleri, AÜ SBF İnsan Hakları Merkezi Yayını, Ankara, 1995, s lı Mesut Gülmez, İnsan Haklarının Uluslararası Korunması (BM Sistemleri), IHDE 4, TODAİE İnsan Hakları Araştırma ve Derleme Merkezi Yayını, Ankara, 1996.

3 işkencenin Önlenmesi 15 yaklaşım sonucu kabul edildi. İşkence konusunda yeni içerik kuralları içermeyen sözleşme, Başlangıç bölumunde, dayanağını oluşturan İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi' nin (İHAS) 3. maddesindeki "mutlak yasak" içeren' şu kuralı anımsatmakla yetinir: "Hiç kimse, işkenceye, insanlıkdışı yada küçültücü ceza yahut işlemlere bağlı tutulamal,. " Çekince konulmasına olanak tanımayan (m. 2 i) ve devletlere imza yada onay sırasında uygulanacağı toprak yada toprakları belirleme yetkisi veren sözleşme (m. 20), aynı konuda kurallar içeren başka belgelerle ilişkilerini duzenlemiştir. Buna göre sözleşme, özgurluğunden yoksun kişilere kendisinden daha ileri koruma sağlayan ulusal yada başka uluslararası anlaşmaların kurallarını zedelemez (m. 17Il). Yine sözleşme, denetim sistemini tamamladığı İHAS ile ilişkileri konusunda da aynı yaklaşımı benimseyerek, hiçbir kuralının, İHAS denetim organlarının yetkilerini ve Taraf devletlerin İHAS gereğince Ustlendiği yukumluiukleri sınırlandırdığı yada bunlardan bir sapmaya olanak verdiği biçiminde yorumlanamayacağını öngörmuştur (m. ı 7/2). Dolayısıyla sözleşme, daha İ leri duzeyde guvenceler öngören ulusal yada uluslararası öteki sözleşmelere karşı "ikincil" yada "yedek" niteliktedir. Sözleşmenin öngörduğu denetim, yalnızca barış zamanında değil savaş durumunda da uygulanır. Ancak, silahlı çatışma durumunda -uluslararası yada değil- öncelikle 1949 tarihli Cenevre sözleşmeleri ve ı 977 tarihli Ek Protokolleri uygulanır (m. 17/3). Dolayısıyla, ziyaretler Uluslararası Kızılhaç Komitesi delege yada temsilcilerince yapılır. Ancak Komite, Uluslararası Kızılhaç Komitesi'nin duzenli olarak ve etkin biçimde ziyaret etmediği kimi yerleri -özellikle uluslararası nitelik taşımayan silahlı çatışmalar durumunda- ziyaret edebilir. TUrkiye, i i Ocak i 988'de imzaladığı sözleşmenin, 34 i ı sayılı ve 25 Şubat ı 988 tarihli yasayla onaylanmasını uygun buldu. 1I Bakanlar Kurulu da, 26 Şubat ı 988 tarihli ve 88/12649 sayılı ortak kararıyla onaylayıp yayımladı.' Onay belgesi, bir gün sonra Avrupa Konseyi Genel Sekreterliği'ne verilmekle birlikte, onayın yurürlüğe girmesi ve hukuksal etkilerini doğurması, sözleşmenin m kuralı uyarınca yururluğe girdiği ı Şubat 1989'dan başlayarak gerçekleşti. Türkiye'den sonra sözleşmeyi onaylayan altı devlet; sırasıyla Malta, İrlanda, İsveç, B. Krallık, LUksemburg, İsviçre ve Hollanda idi. Sözleşmeyi ı EylUl 1997 itibarıyla onaylayan devlet sayısı 35 idi. Hırvatistan, Letonya, Litvanya, Moldova ve Rusya, sözleşmeyi bu tarihte onaylamayan AK üyesi beş devleti oluşturuyordu. 1o Hırvatistan ve Moldova'nın söz konusu tarihten sonraki onaylarıyla, bu sayı 37'ye çıktı. Konsey üyesi son devlet olarak Letonya da sözleşmeyi imzaladı (Bkz. Çizelge 1). Böylece tüm devletlerce imzalanan sözleşmeyi onaylamayan üç devlet kaldı: Letonya, Litvanya ve Rusya. 7 Feyyaz GÖlcoklo-A. ŞerefGözübüyük, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi ve Uygulaması, Turhan Kitabevi Yayını, Ankara, 1994, s K Resmi Gazete, 26 Şubat 1988, Sayı: (Mükerrer). 9 Resmi Gazete, 27 Şubat 1988, Sayı: to Conseil de I'Europe (CE), Centre d'information des droits de l'homme, Etat des sigoatures et des ratifications d'une sthection d'instruments dans le domaine des droits de l'homme au ıer septemhre 1997, H (97) 3/rev. 3, Strasbourg.

4 16 Amme İdaresi Dergisi Sözleşmeye Ek iki değişiklik protokolü, 4 Kasım 1993'te imzaya açıldı. raf tüm devletlerin onaylamasmdan sonra yürürlüğe girmesi öngörülen protokolleri, 1 Eylül 1997 tarihi itibarıyla 28 devlet onayladı ve bu tarihten sonra gerçekleşen dört 0 nayla bu sayı 32'ye yükseldi (Bkz. Çizelge 2). tt Sözleşmeye Ta 1 sayılı protokol, Bakanlar Komitesi'ne AK üyesi olmayan devletleri de sözleşmeye Ta raf olmaya çağırma yetkisi tanıyor. Oysa sözleşmeye, yalnızca AK üyesi devletler Taraf olabiliyor. 2 sayılı protokol ise, teknik nitelikli değişiklikler içeriyor. Komite üyelerinin yarısmm iki yılda bir değiştirilmesini sağlamak için, seçim gereksinmeleriyle, üyelerin iki küme ye bölünmesine olanak veriyor. Ayrıca, Komite üyelerinin bir yerine iki kez seçilebil melerini de öngörüyor. İHA Komisyonu'nda izlenen sistemden esinlenen bu protokolün yürürlüğe girmesiyle Komite üyelerinin görev sürelerindeki farklılıklar önlenecek, ö zellikle ziyaretlerin düzenlenmesi ve delegasyonlarm oluşturulması yönünden Komi te'ye kolaylıklar sağlayacaktır. IZ Türkiye, her iki protokole Taraf oldu. 4 Nisan 1997 tarih ve 4237 sayılı yasayla onay lanması uygun bulunan protokoller,13 Bakanlar Kurulu'nun 7 Mayıs 1997 tarih ve 97/9455 sayılı ortak kararıyla onaylandı. 23 Haziran 1997'de yayımlanarak da yürürlüğe girdi. 14 SÖZLEŞME'NİN ONAY GEREKÇESİ VE TBMM'DE GÖRÜŞÜLMESİ Başbakan Turgut Özal'm tarihli yazısıyla TBMM Başkanlığı'na gönderilen uygun bulma yasa tasarısmm gerekçesinde, sözleşmenin Bakanlar Kurulu 'nun 7 Ocak 1988 tarih ve 88/12487 sayılı kararı doğrultusunda imzalandığı belirtiliyor ve içeriği konusunda açıklamalar yapıldıktan sonra onaym resmi gerekçeleri açıklanıyor. Hükümet Gerekçesi ve Dışişleri Komisyonu Raporu Sözleşmenin onaylanması, Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne tam üye olma başvurusunu izleyen dönemde, insan hakları alanıoda atılan olumlu adımlardan birini oluşturmakta dır. Bireysel başvuru hakkmm tanınmasmdan bir yıl sonra imzalanıp onaylanan bu söz leşmenin ardmdan, 10 Ağustos 1988'de aynı konudaki BM sözleşmesi ve 16 Hazİran ı 989'da da Avrupa Sosyal Şartı onaylandı. Resmi belgelerde, işkencenin yasalarla yasaklandığı ve suçluların da cezalandırıldığı, dolayısıyla hukuk ve uygulama yönlerinden engeııeyici bir durum bulunmadığı belirtile rek sözleşmenin onaylandığı belirtiliyor. Hükümet gerekçesine göre: " Malumları olduğu üzere, işkence ve kötü muamele gerek Anayasa-mızda, gerek Türk Ceza Kanununda yasaklanmıştır ve bu fiiller suç teşkil etmektedir. Bu konuda ilgili makamlatımıı i i CE, Comite europeen pour la prevention de la torture et des peines ou traitements inhumaines ou degradants (CPT), s ıı CE, Comite europeen pour la prevention de la torture et des peines ou traitements inhumaines ou degradants (CPT), S" rapport general d'aetivtes du CPT eouvrant la periode du rı' janvier au 31 decembre 1994, CPTlInf (95) ı O, Strasbourg, 3 juillet ı 995, s. ı o. 13 Resmi Gazete, LO Nisan 1997, Sayı: 22960, s. ı. 14 Resmi Gazete, 23 Haziran 1997, Sayı: 23028, s. 1-5.

5 işkencenin Önlenmesi 17 her türlü titizlik ve hassasiyeti göstermektedirler. * Nitekim, işkence suçu işledikleri mahkeme tarafından tespit edilen kişiler gerekli cezalara çarptırılmaktadırlar. Dolayısıyla, Avrupa Konseyi üyesi ülkelerde işkence ile mücadele amacı ile hazırlanmış bulunan bu Sözleşmenin onaylanmasının uygun olaçağı duşünülmektedir. TUrkiye her zaman insan haklarının ve temel özgürlüklerin etkin bir biçimde korunması ve daha da geliştirilmesini hedef almıştır. Bu konudaki kararlı tutumumuzun bir örneğini 28 O cak 1987 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Komisyonuna kişisel başvuru hakkının tanınması teşkil etmiştir. İnsan haklarının korunması çerçevesinde işkence suçu ile mücadeleyi amaçlayan bu Sözleşmenin onaylanması insan hakları konusuna Türkiye'nin verdiği önemin bir diğer göstergesi olacaktır."15 TBMM Dışişleri Komisyonu Raporu'nda da, sözleşmenin onayının bireysel başvuru hakkının tanınmasından sonra olumlu bir girişim olacağının altı çiziliyor: "Tasarının tümü üzerinde yapılan görüşmelerde. her zaman insan haklarının ve temel özgurlüklerin korunması ve geliştirilmesi ilkesini benimsemiş olan Türkiye'nin, Avrupa İnsan Hakları Komisyonuna kişisel başvuru hakkım tamması ile gösterdiği kararlı tutumunun, bu sözleşmen;', onaylanması ile perçinleneceği düşüııülerek. söz konusu Anlaşmanın 0 naylanmasını öngören Kanun Tasarısının gerekçesi Komisyonumuzca da uygun mütalaa e dilerek maddelerinin müzakeresine geçilmesi kararlaştırılmıştır.ltlr, Parti Grupları Adına Yapılan Konuşmalar Sözleşmenin onaylanmasının uygun bulunmasına ilişkin yasa tasarısının TBMM'de görüşülmesi sırasında konuşan parti gruplan sözcülerinin görüşlerinin ortak yanı, onayın ilkliğinin ülkemize kazandıracağı "şeref' ve "saygınlık"ı vurgulamak olmuştur. ANAP sözcüsü, daha ileri giderek, bu ilk onayın Türkiye'yi "önder" konumuna getirdiğini de söylemiştir. SHP Grubu adına İsmail Cem, bir yandan "memleketimize ve Meclisimize şeref kazandıracak bir tasarı üzerinde konuşmanın kıvancını ve keyfini yaşamaktayım" diyerek başladığı konuşmasında, öte yandan da "onaylayacağımız anlaşmayı iyi tanımakta büyük bir fayda var" diyerek, denetim sisteminin niteliği, işleyişi ve sonuçları konusunda son derece önemli uyarılarda bulunuyor. Açık bildirim yaptırımıyla karşılaşan bir ülkenin dünya kamuoyu önünde saygınlığının ciddi biçimde zedeleneceğini vurguluyor ve "kaş yapayım derken göz çıkarmıı" tehlikesine dikkat çekiyor. SHP sözcüsüne göre: "(... ) biz bu anlaşmayı imzaladıktan sonra komitenin iki üyesi, üç üyesi kendililiklerinden veyahut Türkiye'den bir talep gelmesi veya bir durumun olması nedeniyle. memleketimize gelebilecekler; Hükümetimize Iıaber vermemek suretiyle. sözünü ettiğim cezaevlerinc. sözünü ettiğim karakollara, polis merkezlerine gidip, istedikleri ilıcelemeyi yapacaklar. Bu çok ileri bir adınıdır, bu atlımı bilerek ataımı. (... ) Ancak, ilgili tarafın hükümeti eğer önerilere dikkat etmezse, göz ardı ederse, o zaman şu anlaşmanın müeyyidesi harekete geçiyor ve söz konusu komite. ilgili devlet üzerinde yaptığı çalışmayı: hükümete olan başvurusunu. kendi önerilerini ve bu öneri/ere uyulmadığmı aleııi Bu ve izleyen tüm vurguları ben yapıyorum (M.G.). 15 TBMM Tutanak Dergisi, Dönem: 18, Yasama Yılı: I. Cilt 3, S. Sayısı: 16, işkencenin ve Gayriinsani Ya da KüçültOcü Muamele veya Cezanın Önlenmesi Avrupa Sözleşmesi'nin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı ve Adalet ve Dışişleri Komisyonları Raporları (1/376), s. 3. 1/\ a. k., s. 5.

6 18 Amme İdaresi Dergisi şekilde dünya kamuoyuna açıklıyor ve tabii bu şekilde bir açıklama. ilgili devlet her kim o lursa olsun. {Iünya kamuoyu önünde ciddi bir prestij kaybımı sebeb~vet veriyor. Demek istediğim şudur: Attığımız adım fevkatade önemlidir, fevkalade cesaretlidir; ama, e ğer bu adımm gereğiııi yeterince yapamaz isek, gerekli düzenlemeleri getiremez isek. o zaman, -açık söyleyelim- çok güzel, çok iyi niyetle başladığımız bir hareketten ters sonuçlar a lırız; kaş yapayım {Ierkeıı göz çıkarmış oluruz,,,17 Cem, sözleşmenin başarıyla uygulanabilmesi ve üstlenilen yükümlülüklerin yerine getirilebilmesi için hükümete iki öneride bulunuyor: "İlki, işkence olayının ve kötü muamelenin gökten zembille inmediğini, işkence yapılanın da. işkence yapanm da bizim kendi insanırnız olduğunu ve bütün bu olayların beııi şartların neticesinde ortaya çıktığını bilmemiz ve şu anlaşmanın başarısı için. sadece cezaevlerinde çözüm aramak değil. toplıımun bütüııünde. toplumuıı lter kesiminde. toplumuıı her alaııııula dü zeltici, geliştirici önlem getirmemiz gerektiğiııi Itep birlikte bilmemiz lazım" (s. 145). İkinci öneri olarak Cem, SHP'nin "işkenceyi büyük ölçüde sınırlamak için" bir yasa ö nerisi verdiğini, tek cümle ile bu öneride "zanlı, sorgulamasının her safhasında, avukatını yanında bulundurmak hakkına sahiptir" denildiğini açıklayarak, konuşmasını bu öneriyle bitiriyor: "Sayın Hükümete önermekteyiz: Şu basit şu insani hukuk önlemini derhal gerçekleştirelim ve işkence olaylarını da artık Türkiye'mize yakışmayan işkence iddialarını da büyük bölümüyle layık oldukları yere. tarihin çöplüğüne fırlatıp atalım arkadaşlar. (SHP sıralarından alkışlar)." (s. 146). DYP Grubu adına konuşan Yaşar Topçu, yasalardaki yaptırımlara karşın işkence savlarının sürdüğünü, aynı zamanda uygulamanın içinden biri olarak şöyle belirtiyor: "Ceza kanunlarımız da bu tür muamelelere tevessül eden devlet görevlilerini cezalandırmaktadır; ama, gelin görün ki, memleketimizde öteden beri, uzunca bir süredir, işkence iddiaları -ve bu yüzden mahkum olan kişiler- devam etmektedir, sürüp gitmektedir. Bir tatbikat verilen malıkilmi Çı arkadaşmız olarak söylüyorum; /temen hemeli her davada ve her olayda, sallıklar, işkeııce gördüklerini iddia etmektedirler. Resmi beyanlar da, bu koııııda yet, kararlart da bufiil/eri işleyen görevlilerin bulunduğuııu teyit etmektedir" (s. 147). İşkence savlarının sürmesi karşısında kolluk güçlerinin görev yapmasının olanaksız duruma geleceğini belirten Topçu, DYP'nin de bu konuda bir önerisi bulunduğunu ekliyor: "Onun için. bu sözleşmenin ve Anayasadaki bu hükmü n, Türk Ceza Kanunundaki hükümler de dikkate alınarak işler hale getirilmesi: işler hale getirilirken de. devlet güçlerinin görev yapmaktan alıkonmaması, yani ikisinin bir arada olmasını sağlamak için, seçim beyannamenıizde de taahhüt ettiğimiz gibi biz de, yakalanmadan sonraki bu sorgulamaların, mutlaka bir şahit huzurunda. yani -herkesin- avukatı huzurunda yapılması taraftarıyız. Eğer avukatı yoksa, ya da küçük bir kazada ise, devletin avukatı vardır. devlet kendi avukatını bu işe tahsis eder ve bu tür tartışmalar, bu tür iddialar da ortadan kalkar: ya da burada övünerek, gurur duyarak onayladığımızı söylediğimiz sözleşmelerin yürürlüğü sağl.u1mış olur" (s. 148). 17 TBMM Tutanak Dergisi. Cilt 13. Birleşiın: Oturum: I. s. 144.

7 işkencenin Önlenmesi 19 ANAP Grubu adına söz alan Mehmet Topaç, "Anavatan Partisi olarak, iktidara gelindiğinden bu yana, ülkemizde insan haklarının ve temel özgürlüklerin korunması ve çağın gereklerine uygun bir biçimde daha da geliştirilmesi konusunda, her zaman kararlı ve ısrarlı davranıldığı(nın) herkesin malumu" olduğunu ileri sürdükten sonra (s. 148), o tarihte Dışişleri Bakanı olan Mesut Yılmaz'ın sözleşmenin ülkemizce imzalanmasının ardından 13 Ocak 1988 günü TBMM'de yaptığı konuşmadan aşağıdaki sözlerini aktarmıştır: "Avrupa Konseyi Sözleşmelerini imzalayan 20 nci ülke biziz; ama, bu 20 ülkenin hiçbirisinin parlamentosu daha bu sözleşmeyi onaylarnamıştır. Gelin, bunun şerefini de biz alalım ve biz Bakanlar kurulu olarak bunu en kısa sürede Yüce Meclisin huzuruna getireceğiz ve sizlerin de onayı ile Avrupa Konseyinde bu sözleşmeyi onaylayan ilk parlamento olman m şerefi bizim Parlamentomuza ait olsun" (s. 149). Topaç da, sözleşmeyi onaylamada ilk ülke olma, "şeref'inin altını şöyle çizmiştir: "(... ) Avrupa Konseyi ülkeleri içerisinde Avrupa sözleşmesinin onaylanmasını ilk defa parlamentosunda tasdike sunan ve onaylayan ilk parlamento olma şerefi, Türk Parlamentosuna ait olacakttr. Bu suretle de, bugün görüştüğümüz bu Kanun tasarısı kabul edildiğinde, bu derece mühim bir konuyu Parlamentosunda onaylatan ilk ülke olmak şerefi de, Türkiye Cumhuriyetine ait olacaktır. Bu yönüyle de, meseleye Hükümetimizin ve Parlamentonun gösterdiği hassasiyet tamamen ortaya çıkmaktadır" (s ). Sözcü, işkence yasağı konusundaki uluslararası ve ulusal düzenlemelerdeki kurallara değindikten sonra, işkencenin önlenmesi konusunda hükümet ve yönetimin kararlı bir tutum içinde olduğunu ve yargının da birçok mahkumiyet kararı verdiğini anlatmıştır: "Şüphesiz, bu tür ihtimallerle mücadelede, yasal hükümlerin yanı sıra, yönetimin de bu konudaki kararlılığı çok önemli bir roloynamaktadır. Hükümetin, işkence ve kötü muamelenin önlenmesi ve işkence!)'uçlularmm cezalandırtlması için her türfi; idari ve hukuki önlemi almakta ve uygulamaya koymakta gösterdiği hassasiyet, bugün için memnuniyet vericidir. Bu tip iddialara karşı, savcıltklar da bunları ihbar kabul ederek soruşturmaya geçmekte, gerekli görülen durumlarda, görevliler hakkında idari soruşturma ve ceza davası açılmakta, durumuna göre inzibati ve idari cezalar verilmekte ve mahkemece suçlu bulunanlar hüküm giymektedir. Kanunlarımızın yasakladığı fiiilerdeki tatbikata bir örnek vermek gerekirse; i 987 yılı başından i i inci ayına kadarki süre zarfinda, Türk Ceza Kanununun işkence ve kötü muamele fiillerini kapsayan 243 ve 245 inci maddelerine aykırı davranmaktan, toplam II J kişi Iıakkmda Türk adl(velerince malıkumiyet kararlart verilmiştir" (s ). ANAP sözcüsü, işkence ve kötü işlemlere karşı alınan önlemler arasında eğitim ve öğretime ilişkin olanlar bulunduğunu da belirtmiştir: "(... ) Hükümetimizin, ayrıca, kötü muamelelerin tamamen önlenmesi amacıyla, emniyet görevli/erinin eğitim ve öğretimine özel bir önem atfettiğini, polis teşkilatına en az lise öğrenimi görmüş adayların kabul edildiğini, polis akademi ve kolejlerinde insanlıııklart konulart ve uygulamalariilm mü/redat programmm önemli bir bölümünü teşkil ettiğini memnuniyetle müşahede etmekteyiz" (s. 150).

8 20 Amme İdaresi Dergisi Topaç'a göre Türkiye, "her türlü insan haklarıyla ilgili sözleşme ve anlaşmalara imza koyması ve bu sözleşmelerin onaylanması ve Meclisten geçirilmesindeki Hükümetin tutumuyla, artık, ülkeler içerisinde de önder sayılabilecek bir noktaya gelmektedir." TBMM'nin "bu sözleşmeyi ilk onaylayan Parlamento olması, önemli bir aşama olmasının yanı sıra, diğer LUkelere de emsal teşkil edecek ve bize büyük bir onur kazandıracaktır" (s. 153). Ulaştırma Bakanı, Ekrem Pakdemirli de, onayı uygun bulma yasanın kabul edilmesinden sonra yaptığı teşekkür konuşmasında; hükümetin "insan hakları alanında sağladığı gelişmeler(in), ülkemizin çok partili demokratik sisteme geçişinden bu yana iktidarda bulunan diğer hükümetlerin performansıyla kıyaslanmayacak ölçüde ileride" olduğunu ileri sürmüş (s. 163) ve ilk onaylayan ülke olmanın, "ülkemizin saygınlığını artırıcı bir gelişme olaca(ğı)" ve ilk onaylayan parlamentonun TBMM olmasının da "hepimiz için bir sevinç kaynağı ol(duğu)" görüşünü yinelemiştir ('s. 164). DENETİMİ N İŞLEYİşi Başlangıç bölümünde açıklandığı gibi sözleşmenin amacı, özgürlüğünden yoksun bırakılan kişilerin işkenceye, insanlıkdışı yada küçültücü ceza yahut işlemlere karşı korunmasını güçlendirmektir. Bu koruma, "önleyici" niteliktedir. Bu uluslararası denetimin özgüllüğü, suçlama yada onarma/tazminat değil ihlalleri önlemektir. İÖAK, ilkece ihlalden önce yada ihlal savının ileri sürülmesinden önce devreye girer. Belgeler üzerinde yapılan incelemeye dayalı bir denetim değildir. İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'nin sağladığı "sonradan" işletilebilen ve "hukuksal" nitelik taşıyan korumaya ek yada koşut olarak, "adli" olmayan bir yoldan gerçekleştirilir. İnsan Hakları Avrupa Komisyonu ve İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi yoluyla güvenceye alınan hakların çiğnenmesinden sonra gerçekleştirilen yargısal denetim sisteminin ayrılmaz bir parçasını oluşturur. Denetim, İHAS'ta olduğu gibi geçmişe yada geriye değil geleceğe yada ileriye yöneliktir. Korumanın temel yöntemi, özgürlüğünden yoksun bırakılan kişi lerin bulunduğu her türden yerlere yapılacak "ziyaretlerlidir. Komite'nin Yetkisi ve Eylem İlkeleri Sözleşme, işkeııcenin ve ilisanlıkdışı yada Küçültücü Ceza yahut İşlemin Önlenmesi Avrupa Komitesi (İÖAK) kurulmasını öngörmüştür. Komite, ziyaretler yoluyla, ancak "bir kamu otoritesilince özgürlüğünden yoksun bırakılan kişilere gösterilen işlemi inceler. Amacı, gerektiğinde bu kişilerin işkenceye, insanlıkdışı yada küçültücü ceza yahut işlemlere karşı korunmasını güçlendirmektir (m. 1). "Kamu otoritesi"nin kararı olmaksızın, örneğin bir hastanın kendi isteğiyle kapatılması durumunda, Komite'nin ziyaret yeıkisi yoktur. Üyelerinin hukukçu olması zorunluluğu bulunmayan Komite'nin, örneğin öteki ilgili sözleşmelerin olası ihlali konusunda görüş açıklama, yorumlanmasıyla ilgili soyut görüş dile getirme gibi hukuksal işlevleri yoktur. IM Komite. İHAS Komisyonu ve Mahkemesi içtihatlarından yararlanmakla birlikte, hukuksal yorum yapmaz. ix Carol Mottel (Edilm), a.g.c.. s. 357.

9 işkencenin Önlenmesi 21 Bu önleyici korumanın gerçekleşmesi için sözleşme, her Taraf devletin yargı yetkisi i çindeki özgürlüğünden yoksun bırakılan kişilerin bulunduğu "her yer"in ziyaret edilmesine olanak verir (m. 2). Komite'nin ziyaret edebileceği -kamusal yada özel- yerler, cezaevleri ve polis karakolları ile sınırlı değildir. Bu yetki, askeri kışlalardaki tutuklama bölgelerini, ruh ve sinir hastalıkları kurumlarını, sığınmacıların yada başka yabancıların bulunduğu merkezleri, yargısal yada yönetsel kararlarla özgürlüğünden yoksun bırakılan küçüklerin yada yaşlı kişilerin bulunduğu yerleri kapsayacak denli geniştir. IIJ Komite'nin i 995 yılına ilişkin 6. genel raporunda, ziyaret edilen yerlerin incelenmesinde, giderek yabancıların tutulduğu merkezlere ve küçüklere ilişkin kurumlara daha çok ilgi gösterildiği anlaşılıyor. 2U Sözleşme, uygulanması ereğiyle, Komite ve Taraf devlet ulusal yetkililerinin işbirliği yapmasını öngörmüştür (m. 3). Denetimin tüm evrelerinde uyulması ve uygulanması öngörülen "işbirliği", sözleşmenin dayandığı temel ilkelerden biridir. Çünkü sözleşmenin amacı, devletleri suçlayıp mahkum etmek değil, özgürlüğünden yoksun kişilere yönelik kötü işlemlerin önlenmesi için onlara yardım etmektir. 21 İşbirliği ilkesini, ziyaret Ierde "Taraf Devletin zorluklar çıkartmamasından ibaret" görmemek, "ama bunu tamamlayan bir süreç olarak Komitenin uyarı ve önerilerinin geciktirilmeksizin pratiğe geçirilmesi"ız biçiminde algılamak gerekir. 6. genel raporunda Komite, geçmiş yıııarda da yararlandığını belirttiği bakanlık ve yerel düzeylerde gösterilen işbirliğinden çok hoşnut olduğunu, bu değerlendirmesinin 1995'te ziyaret edilen Orta ve Doğu Avrupa ülkeleri için de geçerli olduğunu, bununla birlikte zaman zaman, özellikle ziyaretlerin akşam gerçekleştirilmesi durumunda, kimi güçlüklerıe karşılaştığını, ziyaretin "çalışma saatleri"yle sınırlı olduğu yolunda itirazlar ileri sürüldüğünü, ancak bu gibi sorunların irtibat görevlileriyle yapılan görüşmelerle aşıldığını belirtiyor. Sözleşmenin "her zaman" kendisine ziyaret yetkisi tanıdığını vurgulayan Komite, bu yerlere giriş hakkının kuııanılmasında söz konusu kişilerin dinlenmesine her zaman saygı gösterileceğini eklemektedir.: n Komite, kimi zaman güvenlik güçlerinin, ziyaret konusunda yetkili yargıç yada savcının önceden bilgilendirilmesi gerektiği konusunda emir aldıklarını, bu yöntemin ziyaretin gecikmesi sonucunu doğurmaması koşuluyla uygun karşılanabileceğini, ancak bu emirlerin ziyaret kurulunun özgürlüğünden yoksun kişilerle görüşmesi için yargıç yada savcının izninin zorunlu olduğu biçiminde yorumlandığını, oysa bu anlayışın sözleşmenin - çiğnenmesi anlamına geldiğini belirtmektedir. Komite'nin bu kişilerle görüşme hakkı, ancak "olağanüstü durum ve koşullarda" tartışma konusu edilebilir (m. 9/1). 19 Conseil de l'europe, Comite europeen pour la prevention de la torture et des peines ou traiternents inhurnaines ou degradants (CPT), 6 r rapport general d'activite du CPf couvrant la periode du ıer janvicr au 31 decernbre 1995, Strasbourg, 5 aoüt 1996, s. 3; Semih Gemalmaz, Yaşam Hakkı ve işkence Yasağı, Kavram Yayınları, İstanbul. 1993, s. 356 vo. 20 CE, 6 e rapport general..., s. 4 ve CE, Se rapport general..., s Semih Gemalmaz. a.g.y., s 'l CE, 6" rapport gcm~ral..., s. 4-5.

10 22 Amme İdaresi Dergisi 6. genel raporda, Komite'nin birden çok ziyaretinde, özgürlüğünden yoksun kişilerin bulunduğu yerlerin tam ve güncel listesi olmaksızın ziyarete başlandığı ve bunun etkili ziyaret düzenlenmesini kolaylaştırmadığı belirtilmektedir.~~ Sözleşme, işbirliği ilkesinin gereği olarak, denetimin "gizliliği" kuralına yer vermiştir. Gizlilik kuralı, aşağıda değinileceği gibi, ancak belirli durumlarda kaldırılabilir. "Önleme" temel amacına dayanan denetim sisteminin işlemesi, Komite ile Taraf devletler arasındaki iiişkilerde uygulanan bu iki temel eylem ilkesine dayanır. iöak, bir devlete bir görüş dayatmaya yada onu suçlamaya çalışmaz~ tehlike içeren bir durumu düzeltmek için o devletle işbirliği yapmaya çaba gösterir. İşbirliği ilkesinin ayrılmaz bir parçası ise, yöntemlerin gizliliğidir. Gizlilik, her iki taraf için iyiniyet güvencesidir. Ancak, bu gizliliğin, ilgili devlet ile Komite arasında doyurucu bir işbirliği derecesi sağlandığı ölçüde Komite'yi bağladığını unutmamak gerekir. Yoksa Komite, kaygı ve tavsiyelerini açıklamaya, kamuya yönelik açık bildirimde bulunmaya karar verebilir. Öte yandan, birçok devlet de, m. 11/2'de öngörüldüğü gibi, gizlillği kaldırarak Komite'nin ziyaret raporlarını ve kimi durumlarda da kendi yanıtlarını yayımlayıp kamuya açıkladılar. Bu yararlı ve övgüye değer bir saydamfık belirtisidir. 2:\ Komite'nin Yapısı, Üyelerin Seçilmesi ve Ayrıcahkları Komite'nİn yapısı ve üyelerinin seçimi ile ilgili konular, İHAS'tan esinlenen sözleşmenin ikinci bölümünde düzenlenmiştir. Komite'nin üye sayısı, Taraf devletlerin sayısına eşittir (m. 4/1). 3 ı Ekim ı 997 tarihi itibarıyla, Avrupa Konseyi'ne üye 40 devletten 37'si sözleşmeyi onaylamış olmakla birlikte, Komite'nin üye sayısı 27'dir~(, ve üyeliklerden 10'u boştur. Komite üyelerinden 8'i kadındır yılına değin Komite'nin üye sayısının, sözleşmeye Taraf devlet sayısı ile birlikte 40-4S'e yükselmesi beklenmektedir. Komite üyeleri, insan hakları alanında yetkinliği tanınan yada sözleşmenin içerdiği konularda mesleksel deneyimi olan, yüksek ahlaklı kişiler arasından seçilir. Aynı devletten ı 'den çok kişi (yurttaş) Komite'ye seçilemez. Öteki uluslararası komisyon yada komite üyeleri gibi, üyeler "kişisel" olarak Komite'de yer alır. Görevlerinin yerine getirilmesinde bağımsız ve yansızdırlar, işlevlerini etkili biçimde yerine getirebilmek için hazır o lurlar (m. 4/2, 3,4). İnsan Hakları Avrupa Komisyonu üyelerinin seçilmesinde izlenen yönteme benzer biçimde, Komite üyelerini Bakanlar Komitesi seçer. Üyeler, AK Danışma Meclisi 24 a.k., s Carol Mottet. "Documcnt pn!paratoirc: La mise en ocuvrc de la CEPT: Bilun et perspectivcs apres cinq ans d'activites du CPT", a.g.m., s. LO. 2(, Komite üyeleri şunlardır: Ivan Zakine (Başkan, Fransa), Bayan Ingrid Lycke Ellingsen (Biıinci Asbaşkan, Norveç), Olden (ikinci Asbaşkan, irlanda), Günther Kaiser (Almanya), Bayan Pirkko Lahti (Finlandiya), Costantin Economides (Yunanistan), Jon Bjarman (izlanda), Arnold Oehry (Lihtcyştayn), Leopoldo Torres Boursault (İspanya), Safa Reisoğlu (Türkiye), Bayan Gisele Perren-Klingler (İsviçre), Florin Stanescu (Romanya), Mario Benedeuini (San Maıino), Vilaliano Esposito (italya), Bayan Jagoda Poloncova (Slovenya), Bayan Chıisıina Doctare (İsveç), Demetrios Stylianides (Kıbrıs), Adam Laptas (Polonya), Lambert Kelchtermans (Belçika), Bayan Maıia Sciberras (Malta), Miklos Makyar (Macaıistan), Zdenek Hayek (Çek Cumhuriyeti), Bayan Emilia Drumcva (Bulgaristan), Pieter Reinhard Stoffelen (Hollanda), Ole Vede! Rasmussen (Danimarka), Bayan Renale Kiekcr (Avusturya). Pierre Schmif (Lüksemburg) (Conscil de l'europe. Bulletin d'infornıation sur tes droits de l'hommc, No 41. juillet-ocıobrc 1997, s. 42).

11 işkencenin Önlenmesi 23 Bürosu'nun hazırladığı bir ad listesinden salt çoğunlukla seçilirler. Her Taraf devletin Danışma Meclisi'ndeki ulusal delegasyonu (heyeti) 3 aday gösterir. Bunlardan en az 2'sinin kendi yurttaşı olması gerekir (m. 5/1). Adaylar hükümetlerce gösterilmez. Komite üyelerinin seçiminden sorumlu olanların, üstlenecekleri görevi en iyi biçimde yerine getirmeye yetenekli olanları seçebilmek açısından, adaylarda aranan nitelikler konusunda çok iyi biçimde bilgilenmiş olmaları önem taşır. Bağımsızlık, yansızlık, sağlam mesleksel nitelikler, adaylarda öncelikle aranan özelliklerdir. Komite, farklı özgürlükten yoksun kalma biçimleri konusunda yetkili olduğu için, üyelerin hukuk, insan hakları, önleyici hekimlik, psikiyatri, cezaevi yönetimi gibi değişik disiplinlere ilişkin bilgi ve deneyimi olan uzmanlardan oluşan bir yapısının bulunması önem taşır. Buna olanak tanımak için, sözleşme Komite üyelerinin mesleklerini belirtmemiştir. Yılda ortalama 3-4 ziyaret gerçekleştiren üyelerin, göreve hazır olması ve sağlam bir sağlık yapısı taşıması gerekir. 1 sayıh protokol, Avrupa Konseyi'ne üye olmayan bir devletin Komite üyesinin nasıl belirleneceğini düzenlemiştir. Sözleşmenin 5. maddesinin I. fıkrasına eklenen alt fıkraya göre, AK Danışma Meclisi Bürosu, söz konusu devletin parlamentosunu üç aday göstermeye çağırır. Bunlardan en az ikisi kendi yurttaşı olacaktır. Bakanlar Komitesi'nce yapılacak seçim, ilgili devlete danışıldıktan sonra gerçekleştirilir (m. 1). Dört yıl için seçilen üyeler, en çok bir kez yeniden seçilebil.irler. Ancak,.ilk seçimde seçilen üyelerden 3'ünün süresinin iki yıl sonra bitmesi öngörülmüştlir. Bu üyeler, ilk seçimden hemen sonra kura ile belirlendi (m. 5/3). 1 Eylül ı 997 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmeyen 2 sayılı protokol ile, üyelerin yeniden seçilebilme süresi ikiye çıkarıldı. Ayrıca, sözleşmenin 5. maddesine eklenen 4 ve 5. fıkralar ile de, Bakanlar Komitesi'ne bir yada birden çok üyenin görev süresi yada sürelerini, dört yıl dışında bir süre olarak belirleme olanağı verildi. Ancak bu süreler, altı yıldan çok ve iki yıldan az olamaz. Bakanlar Komitesi'ne tanınan bu yetkinin amacı, Komite üyelerinin yarısının iki yılda bir yenilenmesini olabildiğince sağlamaktır. Birden çok üyenin görev süresinin söz konusu olması ve Bakanlar Komitesi'nin bu yetkisini kuııanması durumunda, üyelerin görev süresi, Genel Sekreter'in seçimden hemen sonra yapacağı kura çekimi ile belirlenir (m. ı). Komite toplantıları gizlidir. Toplantı yeter sayısını, Komite üyelerinin çoğunluğu oluşturur. Kararlarını, toplantıda bulunan üyelerin çoğunluğu ile alır. Ancak, m. 10/2 kuralı saklıdır. Komite sekreterliğini, AK Genel Sekreteri yapar. Sözleşme, İHAS ile Avrupa Konseyi'nin ilgili protokollerinden esinlenerek, uzmanları da kapsayacak biçimde Komite üyelerine, kimi ayrıcalık ve bağışıklıklardan yararlanma olanağı tanımıştır (Ek, m. ı 6). Üyelerin kişisel çıkarları için değil görevlerini bağımsız biçimde yerine getirmelerini güvence altına almak amacıyla tanınan bağışıklıkları, ancak Komite kaldırabilir. - Üyelerin, görevlerini yerine getirirken ve gezileri sırasında yararlanabilecekleri ayrıcahk ve bağışıklıklar şunlardır: "7 Carol Mottet, a.g.m., s. i J.

12 24 Amme İdaresi Dergisi Tutuklanma yada gözaltına alınmadan ve kişisel bagajlarına el konmasından bağışıklık ve söz ve yazılarını da kapsamak üzere resmi sıfatlarıyla yerine getirdikleri eylemleri konusunda her tür kovuşturmadan bağışıklık; Seyahat özgürlüğüne ilişkin tüm kısıtlayıcı önlemler konusunda bağışıklık: Oturdukları ülkelerden çıkış ve bu ülkelere dönüş, görev yaptıkları ülkelere giriş ve bu ülkelerden çıkış sırasında ve görevlerini yaparken ziyaret ettikleri yada geçtikleri ülkelerde yabancıların bağlı oldukları tescil işlemlerinden bağışıklık. - Komite üyeleri, görevlerinin yerine getirilmesiyle ilgili seyahatleri sırasında, gümrük ve döviz denetim işlemleri bakımından da aşağıdaki kolaylıklardan yararlanırlar: Kendi hükümetlerince, geçici resmi görev ile yurt dışına giden üst düzey görevlilere tanınan kolaylıklar; Öteki Tarafların hükümetlerince, yabancı hükümetlerin geçici resmi görevlisi olan temsilcilerine tanınan kolaylıklar. - Komite'nin belge ve kağıtları, Komite'nin çalışması ile ilgili olduğu sürece dokunulamazdır. Komite'nin resmi yazışmaları ve öteki resmi iletişimi engellenemez yada sansür edilemez. - Komite üyeleri için tam bir söz özgürlüğü ve görevlerinin yerine getirilmesinde tam bir bağımsızlık sağlamak amacıyla, söz konusu kişilerin görevleri sona ermiş olsa bile, görevlerinin yerine getirilmesi sırasındaki söz yada yazıları yada her tür eylemleri bakımından adli kovuşturmadan bağışık tutulurlar. Denetim Yöntemİ: Ziyaretler ve Türleri Komİte her yılortalama 6-8 ülkeyi ziyaret eder. Ziyaretlerin süresi 15 güne değin çıka bilir. Üyeler, uzmanlar, çevirmenler ve sekreterlik görevlilerinden oluşan ziyaret kurul larında (delegasyonda), toplam ıo-12 kişi yer alabiliyor. Ziyaretlerin nasıl gerçekleştirileceğini üçüncü bölümünde düzenleyen sözleşmeye göre, Komitenin, temelde iki tür ziyaret yetkisi vardır. Ancak bunlara bir üçüncüsü de eklemek gerekir. ilk olarak Komite, Taraf devletin yargı yetkisi içindeki özgürlüğünden yoksun kişilerin bulunduğu yerlere ziyaretler düzenler. Bunlar, "düzenli yada dönemsel ziyaretler"dir. İ kinci olarak, ortam ve koşulların gerektirdiğini görürse, Komite "başka ziyaretler" de düzenleyebilir (m. 7/1). Bunlara "ad hoc ziyaretler" denilir. Bu ziyaretlerin zamanını belirleme konusunda, Komite'nin takdir yetkisi vardır. Ayrıca Komite, düzenli yada ad hoc ziyaret sırasında kaydedilen somut bir durumun evrimini incelemek amacıyla "izleme ziyaretleri" de yapabilir ve yapmaktadır. İlk yıııarda düzenli ziyaretler yapan Komite, giderek ad hoc ziyaretlere öncelik vermeye başladı. İzleme ziyareti, ilgili Taraf devletle kurulan işbirliği çerçevesinde özel bir önem taşır. 2K Genel kuralolarak, ziyaretler Komite'nin en az iki üyesi ile gerçekleştirilir. Bununla birlikte, istisnai olarak, örneğin çok ivedi bir ad hoc ziyaretin gerekmesi durumunda, ü ık Carol Mouet, a.g.m., s. 14.

13 İşkencenin Önlenmesi 25 yelerden yalnızca biri hazır bulunabiliyorsa, Komite'nin üyelerinden yalnızca biriyle temsil edilmesi olanaklıdır. Komite gerekli görürse, kendisine uzman ve çevirmenler yardım eder (m. 7/2). Komite, üyelerinin niteliklerinin çeşitliliğine ve hizmete hazır olma durumlarına karşın, görevinin büyüklüğü nedeniyle uzmanlardan yararlanabilmektedir. Yetkileri sınırlı olan (karar erki bulunmayan) uzmanlarda da aynı nitelikler aranır. Uzmanların, sözleşmenin kapsadığı alanlara özgü bir deneyim ve yetkinliğinin bulunması gerekir. Komite üyeleri gibi, bağımsızlık, yansızlık ve hizmete hazır olma yükümlülükleri vardır (m. 14/2). Sözleşme, istisna olarak, Taraf devlete, Komite'ye yardım eden bir uzman yada başka bir kişinin, yargı yetkisi içindeki bir yerin ziyaretine katılmasının kabul edilmeyebileceğini a çıklama olanağı tanımıştır (m. 14/3). Sözleşme, ziyaretlerin nasıl gerçekleştirileceğini, 8. maddesinde düzenlemiştir. Buna göre, Komite ilgili Taraf devletin hükümetine ziyaret yapma niyetini yazılı olarak bildirir. Yazıda, ziyaret niyeti yanısıra, Komite üyelerinin adı ve ziyaret kurulunda yer alacak öteki kişilere ilişkin bilgiler de bulunur. Komite, ziyaret etmek istediği yerleri de belirtir. Ancak bu, ziyareti gerçekleştirirken başka yerleri ziyaret etmesine engel değildir. 2 ') Sözleşmede, bu bildirim (tebliğ yada ihbar) ile ziyaretin gerçekleştirileceği tarih a rasında geçecek zamana ilişkin hiçbir açıklama yoktur. İstisnai olarak, bir ziyaretin bildirimden hemen,sonra yapılması olanaklıdır. Bildirimin yapılmasından sonra, Komite her zaman, her yeri ziyaret edebilir. Sözleşme, Taraf devletin, yapılacak bildirimleri a lacak yetkili makamın ad.ve adresinin Komite'ye bildirilmesini öngörmüştür. Komite, bu adrese yapacağı ziyaret niyetini açıklayan yazılı bildirimden sonra, her zaman 2. maddede belirtilen tüm yerleri ziyaret edebilir. Sözleşmeye göre, Taraf devlet, görevini yerine getirmesi için gerekli olan tüm bilgileri Komite'ye sağlamakla görevlidir (m. 8/2). Komite bu konuda, hangi bilginin gerekli olduğuna karar verme yetkisinin kendisine düştüğünü belirtmiştir. Komite bu bilgiyi araştırırken, ulusal düzeyde uygulanabilen hukuk ve deontoloji kurallarını gözönünde bulundurur. Sözleşme ise, yalnızca bu gerekli bilgiye ulaşmak için Komite'nin saygı göstereceği yöntem (usul) kurallarını belirliyordu. Bu kurallar, istenen bilgilere erişmeyj geri çevirmeyi haklı göstermek için ileri sürülemez. JO Düzenli bir ziyarette, yazışma ilkece üç evre içeriyor. Bu evreler, ilgili devletin iöak'nin ziyaretini kolaylaştırıcı önlemler alması zorunluluğu ile bazı durumların gizlenmesi tehlikesini bağdaştırmaya yöneliktir. Komite'nin ziyaret programı, bir önceki yıl içinde açıklanır ve bir basın bildirisiyle kamuya duyurulur. Kamu (halk), ziyaretler konusunda yalnızca bu bilgiye sahiptir. Sonraki evrelerse gizlidir ve yetkililere yöneliktir. Komite uygu lamada, yazışma ile ziyaretin gerçekleştirilmesi arasında kısa bir süre vermekle yetinebilir. ioak, ziyaretten 15 gün önce, ziyaretin tarih ve süresini, delegasyonunun oluşumunu yetkililere bildiriyor. Girişi kolaylaştırmak amacıyla da, ziyaret edilecek yerleri gösteren bir listeyi ziyaretten birkaç gün önce bildirir. Ziyaret sırasında bunlara yenilerini ekleyebilir. Ad hoc ziyaretlerde yazışma süresi daha kısadır. J1 29 "Rapport explicatif', La mise en oeuvre de la Convention..., s JO CE, Se rapport general ""S Carol Mottet, a.g.m.,

14 26 Amme İdaresi Dergisi Yetkili makam, iöak'nin yazısından sonra, ilgili tüm görevlileri ziyaret ve Komite'nin yetkileri konusunda bilgilendirir. Sözleşme, görevini yerine getinnesi için Taraf devletin Komite'ye sağlamakla yükümlü olduğu kolayhkları belirtmiştir (m. 8/2): Ülkeye girme ve kısıtlama olmaksızın ülkede seyahat etme hakkı; ÖzgürlüğLinden yoksun bırakılan kişilerin bulunduğu yerlere ilişkin tüm bilgileri sağlama; Özgürlüğünden yoksun bırakılan kişilerin bulunduğu her yere istediği gibi girme o lanağı ve bu yerlerin içinde engelleme olmaksızın dolaşma hakkı; Taraf devletin elinde bulunan ve Komite'nin görevini yapması için gerekli olan başka her bilginin sağlanması. Komite, bu gibi bilgileri araştırırken, ulusal düzeyde uygulanan hukuk kurallarını ve meslek ahlakı kurallarını gözönünde bulundurur. Ülkede kısıtlamasız seyahat hakkı, Komite'ye yada uzmanlarına ulusal savunma ncdenleriyle girilmesi sınırlandırılan bölgelerde genel bir dolaşma hakkı vermez. Öte yandan, ziyareti kolaylaştırmak için, bir kamu görevlisi Komite'ye eşlik edebilir. Özellikle devlet, gizli olan yerlerin ziyareti sırasında üst düzey bir görevlinin bulunmasını isteyebilir. Ancak bu görevliler, tanıksız göriişmeler sırasında bulunamaz. Komite'nin, özgürlüğünden yoksun bırakılan kişilerle tililiksız (üzel Olltrıık, yıılmz) görüşme yetkisi vardır (m. 8/3). Görüşmelerde herhangi bir zaman kısıtlaması yoktur ve Komite çevirmenlerini seçebilir. Kendisine yararlı bilgiler sağlayabileceğini düşündüğii her kişiyle (örneğin bu kişilerin ailesi, avukatı ve doktorlar ile) özgürce ilişki kurabilir (m. 8/4). Ancak bu yetki, örneğin hukuksal anlamda duruşmalar düzenlemeyi ve yemin ederek tanıklık etmeyi içermez. Ziyaret sırasında, özgürlüğünden yoksun kişilerin dosyalarını inceleyebilir. Gerekirse, özellikle ağır yada ivedi nitelik taşıyan durumlara ilişkin gözlemlerini, ilgili Tarafın yetkililerine yerinde (derhal, hemen) bildirebilir (m. 8/5). Kimi irtibat görevlilerinin belirttiğine göre bu tür gözlemler, gerekli iyileştirmelerin hızlı biçimde sağlanmasına olanak vermektedir.,ı Komite, 5. genel raporunda da belirttiği gibi, özellikle ivedi olan sorunlar konusundaki göriişünü ziyaret raporundan önce açıklayabilir. i 995'te yaptığı kimi ziyaretlerde, ziyaretle görevli delegeler, m. 8/5 gereğince "yerinde gözlemlerliini derhal açıklamış ve ilgili hükümetler de bunlara yapıcı yanıtlar vermiştir.l~ Sözleşme, Komite'ye tanıdığı ziyaret yetkisinin yer ve zaman yönünden sınırlandırılmasına kimi koşullarla olanak vermiştir (m. 9). ilgili Tarafın yetkili makamları kimi olağanüstü durumlarda, Komitenin ziyaret niyetine itirazlarda bulunabilir. Bu itirazların, ancak şu gerekçelerle yapılması olanaklıdır: Ulusal savunma,.12 "Rapport cxplicatif', s CE, 5~ rapport general,. s. 8. 1~ CE, 6~ rapport general,. s. :').

15 işkencenin Önlenmesi 27 Kamu güvenliği, Özgürlüğünden yoksun bırakılan kişilerin bulunduğu yerlerde ağır (ciddi) karışıklıklar bulunması, Bir kişinin sağlık durumu, Ağır bir suçla ilişkili olarak, sürdürülen bir soruşturmada, ivedi bir sorgulamanın yürütülmesi. Bu gerekçelere dayanan itirazlar, Komite 'nin yetkisinin kesin olarak sınırlandırılmasına olanak vermez. Komite ve Taraf devlet, bu itirazlardan sonra durumu açıklığa kavuşturmak ve Komite'ye görevlerini olabildiğince hızlı biçimde yapmasına olanak veren düzenlemeler konusunda bir anlaşma sağlamak için hemen birbirine danışırlar. Bu düzenlemeler, Komite'nin ziyaret etmek istediği kişilerin başka bir yere gönderilmesini ve dolayısıyla orada Komite 'ce ziyaret edilmesini kapsayabilir. Taraf devlet, ziyaretin yapılması beklenirken, Komite'ye ilgili tüm kişiler hakkında bilgi sağlar (m. 9/2). Ziyaret Raporu ve Genel Rapor Her ziyaretin sonunda bir rapor hazırlamakla yükümlü olan Komite, ziyaret sırasında gözlemlediği olaylar konusunda gözlemlerini, bilgi isteklerini ve önerilerini içeren bir rapor düzenler. Raporun, ziyaret sırasında derlenen tüm bilgilere yer vermesi gerekmez. İlkeee gizli olan bu raporunu ilgili Tarafa iletir. Rapor. Komite'nin gerekli gördüğü tav siyelerini içerir. Komite, özgürlüğünden yoksun kişilerin korunmasında iyileştirmeler önermek ereğiyle. gerekirse, ilgili Taraf ile danışmalara girişebilir (m. 10/1). Komite'nin raporu temeline dayalı olarak ilgili devlet ile sürekli bir diyalog kurulur. Yetkililer, Ko mite raporuna yanıt vermek (ara rapor ve izleme raporunda, Komite'nin isteklerini yeri ne getirmek amacıyla) aldıkları önlemleri açıklamak zorundadır. 6. genel raporda belirtildiğine göre, sürekli diyalog süreci konusunda, ziyaret edilen devletlerin çoğunluğu yaklaşık olarak Komite'nin belirlediği süre içinde ara ve izleme raporlarını sunmaktadırlar. Aneak kimi zaman, yanıt için tanınan süreler çok aşılmaktadır. Komite, özellikle ziyaret raporuna verilen ilk yanıta ilişkin ara raporları için böyle bir durumun kaygı verici olduğunu belirtiyor. Ara raporun sunulmasındaki böylesi aşırı gecikmeler karşısında, Komite m. 10/2 gereğince kamuya açıklama yapabileceğini ekliyor.~) Komite, her yıl etkinlikleri konusunda Bakanlar Komitesi'nde bir genel rapor sunmakla görevlidir. Genel rapor bir yandan Komite'nin iç yaşamına ve örgütlenmesine, öte yandan etkinliklerine, özellikle gerçekleştirdiği ziyaretlere ilişkin bilgiler içerme k zorundadır. Komite genel raporunu hazırlarken de, sözleşmenin gizlilikle ilgili kurallarına (m. 11) uyar. Genel rapor, Parlamenter Meclis'e de gönderilir ve kamuya açıklanır (m. 12). açıklanır (m. 12). 1 sayılı protokol, sözleşmenin 12. maddesinde. bu raporun sözleşmcye Taraf olup Avrupa Konseyi üyesi olmayan dcvletlere de gönderilmesini ve kamuya açıklanmasını öngören bir değişiklik getirdi (m. 2).,~ CE. 6" rapporl general,. s. 6.

16 28 Amme İdaresi Dergisi Denetimin Gizliliği ve Kaldırılması Komite denetiminin gizliliği temeldir. Komite'nin ziyaret sırasında topladığı bilgiler, hazırladığı rapor ve ilgiii Taraf ile görüşmeleri gizlidir (m. 1]11). Komite, raporunu ve eğer ilgili Taraf isterse onun yorumlarını yayımlar. Ancak, ilgili kişinin açık oluru bulunmadıkça, kişisel nitelikli hiçbir veri kamuya açıklanmaz (m. 11/2 ve 3). Komite'nin Yöntem (Usul) Kuralları 'na göre, Taraf devlet Komite raporundan bir bölüm yayımlarsa yada raporu özetleyen yahut içeriğini yorumlayan bir açıklama yaparsa, Komite raporun tümünü yayımlamaya karar verebilir (m. 42/2, 3; ı 'de değiştirilen biçimi).36 Gizlilik ilkesi iki durumda kaldırılabilir. İlgili Taraf, Komite ile işbirliği yapmazsa yada Komite'nin tavsiyeleri ışığında durumu iyileştirmeyi reddederse, Komite bu konuda kamuya bir açıklama yapma, "açık bildirimde bulunma" kararı alabilir. Karar, üyelerin üçte iki çoğunluğu ile alınır. Karardan önce de, ilgili Tarafa görüşlerini açıklamasına o lanak tanınır (m. 10/2). Komite, sözleşmenin bu kuralının tanıdığı olağanüstü yetkisini kuruluşundan beri ilk kez ve yalnızca Türkiye'ye karşı kullanarak, 15 Aralık 1992'de birinci açıklamasını, 6 Aralık i 996'da da ikincisini yapmıştır. J7 İkinci olarak, raporun gizli1iği ilgili devletin isteğiyle kaldırılabilir. Komite'nin 5. genel raporunda yılına değin- ziyaretler sonucu hazırlanan 37 rapordan 21'inin, 6. genel raporunda da - ı 995 yılına değin- 44 rapordan 30'unun yayımlandığı ve başka birçok ziyaret raporunun da ileride yayımlanacağı; böylece de Komite'nin ziyaret raporlarının yayımlanmasının "kural"a, yayımlanmamasının ise "istisna"ya dönüştüğü belirtilmiştir. 3K Örneğin, şu ülkelere ilişkin Komite raporları ve devletlerin yanıtları yayımlanmıştır: Almanya, Avusturya, Belçika, B. Kraııık, Danimarka, Finlandiya, Fransa, Hollanda, İsveç, İsviçre, İtalya, İzlanda, Lüksemburg, K. İrlanda, Malta, Norveç, San Marino, Portekiz ve Yunanistan. w ı 996'da, Fransa, Macaristan, Hollanda AntiIleri, Slovenya, İspanya (3 ziyaret) ve B. Krallık, İzlanda, İrlanda, Yunanistan, Malta ile ilgili 8 ek ziyaret raporu ve çok sayıda ara ve izleme raporları yayımlanmıştır. ı 997'de de; Bulgaristan, Slovakya, Danimarka, Kıbrıs, İsviçre, Norveç, İtalya ve Portekiz'e ilişkin raporlar ve yanıtları yayımlanmıştır. Buna karşılık, Türkiye'ye ilişkin raporların ve hükümetin verdiği yanıtların hiçbiri, ülkemiz gizliliğin kaldırılmasına olanak tanımadığı için yayımlanmam ıştır. 4(ı Komİte üyeleri, uzman ve öteki kişiler, yalnızca görevleri sırasında de'ğil, sona erdikten sonra da görevlerinin yerine getirilmesi sırasında edindikleri bilgilerin ve olayların gizliliğini korumakla yükümlüdür (m. 13). Bu yükümlülük, yalnızca ziyaret sırasında değil başka bir zaman edinilen bilgileri de kapsar. 36 Claude Nicolay, Seminerde yapılan konuşma. insan Hakları ve İnsancıl Hukuk Bağlamında işkence Yasağı ve Yaşam Hakkı, izmir Barosu insan Hakları Hukuku ve Hukuk Araştırmaları Merkezi Yayını, No: ıo, Seminer (16.ı ı.ı996), ızmir, 1997, s Conseil de I'Europe (CE), Comite europeen pour la prevention de la torture et des peines ou traitements inhumaines ou degradants, Declaration publique relative ala Turquie (faites le 6 decembre 1996), 707 (96). )X CE, Se rapport general..., s. 6 ve CE, 6 e rapport general..., s. 6.. W Conseil de l'europe, Les droits de.'hornme, defi constant pour le Conseil de l'europe, Strasbourg, 1995, s ve Claude Nicolay, a.g.k., s. 36.

17 işkencenin Önlenmesi 29 Komitenin Ziyaretlerine Toplu Bakış Komite, arasındaki sekiz yıllık çalışma döneminde, büyük bir çoğunluğu "düzenli" nitelik taşıyan toplam 65 ziyaret gerçekleştirdi (Bkz. Çizelge 3). Düzenli ziyaretlerin sayısı, Taraf devlet sayısına koşut olarak giderek arttı. "Düzenli ziyaretler" şu ülkelere yapıldı: 1990'da Avusturya, B. Krallık, Danimarka ve Malta; 1991'de Almanya, Fransa, İsveç, İsviçre ve İspanya; 1992'de Hollanda, Finlandiya, Kıb rıs, İtalya, Portekiz, San Marino ve Türkiye; 1993'te Belçika, İzlanda, Lihteştayn, Lüksemburg, Norveç ve Yunanistan; 1994'te Avusturya, B. Krallık, Macaristan, İspanya (16-28 Ekim 1994 tarihleri arasında Türkiye'ye "izleme ziyareti" yapıldı. Amaç, 15 A ralık i 992 tarihli açık bildirimden sonraki gelişmelerin incelenmesiydi. Komite, bu zi yarete ilişkin raporu i 995'te kabul etti); 1995'te Slovenya, Bulgaristan, Portekiz, Slovakya, Malta, halya ve Romanya; 1996'da İsviçre, Almanya, Kıbrıs, Polonya, Da nimarka, Fransa ve Portekiz; 1997'de de Çek Cumhuriyeti, Lüksemburg, İspanya, Yu nanistan, Estonya, Belçika ve Türkiye. Komite'nin gerçekleştirdiği toplam 14 ad hoc ziyaret ise, ilk iki yıl yalnızca Türkiye'ye yapıldı. i 994'te sayısı düzenli ziyaretleri geçen ad hoc ziyaretler şu ülkelerde gerçekleş tirildi: 1990'da Türkiye, 1991'de Türkiye, 1993'te B. Krallık (Kuzey İrlanda), 1994'te İspanya, Hollanda (Antiııer ve Aruba), Fransa (Martinik ve Paris) ve İsveç; 1996'da Türkiye, 1997'de İspanya, Norveç, B. Krallık (Man Adası). Komite, 1994'ten başlayarak, daha önce gerçekleştirdiği düzenli yada ad hoc ziyaretler ardından "izleme ziyaretleri" yapmıştır. 1994'te ilk kez Türkiye'ye, 1996'da Yunanİstan ve halya'ya izleme ziyaretleri yapılmıştır. Ayrıca, 1994'te İspanya, B. Krallık ve Avus turya'ya yapılan düzenli ve Fransa ile İsveç'e yapılan ad hoc ziyaretler, daha önce ziya ret edilen yerlere "izleme ziyareti" niteliği taşıyordu. 1995'te de Portekiz ve İtalya'da, 1992 yılında düzenli ziyarete konu olan kimi yerlere izleme ziyareti yapıldı. KOMİTE'NiN AÇIK BİLDİRİMLERi işkencenin Önlenmesi Avrupa Komitesi, yaptığı ad hoc ve dönemsel ziyaretler sonunda, Türkiye'ye yönelik kamuoyuna açıkladığı iki bildirimde bulundu. 15 Arahk 1992 Açık Bildirimi İÖAK, oluşturulduktan sonra Türkiye'ye yönelik üç ziyaret gerçekleştirdi. 9-2 ı Eylül 1990 ile 29 Eylül-7 Ekim 1991 tarihlerinde yaptığı ilk iki ziyaret, "durumun gerektirdi ği" ad hoc ziyaret idi. 22 Kasım-7 Ekim i 992 tarihlerindeki üçüncü ziyaret ise, 1992 yı lında programlanan bir düzenli yada dönemsel ziyaret niteliği taşıyordu. 28 Eylül-2 Ekim i 992 tarihlerindeki 14. toplantısında, ziyaret raporunda dile getirdiği tavsiyelerinin ardından yetkililerce alınan önlemleri yeniden inceledi. Emniyet (Polis) ve Jandarma kurumlarındaki işkence ve başka kötü işlemlere karşı hukuksal güvencele rin güçlendirilmesi ile Ankara ve Diyarbakır Emniyet Müdürlüklerinde terörizme karşı mücadele şubelerinin etkinliklerine ilişkin tavsiyeleri ışığında sürekli biçimde durumu iyileştirmediği sonucuna vardı. Bu sonuçlar konusunda yetkilileri bilgilendiren Komite, 14- i 7 Aralık 1992'deki izleyen toplantısında iletilen gözlemleri inceledi. Aynı toplantı da, dönemsel ziyareti yapan delegasyonun gözlemlediği olayları, özellikle polis ve jan

18 30 Amme İdaresi Dergisi danna tarafından yapılan tutukluluk sorunlarına ilişkin olayları gözönüne alarak, gerekli olan üyelerinin üçte iki çoğunluğu ile kamuya açık bildirimde bulunmaya karar verdi.~l Böylece Komite, açık bildirim yetkisini ilk kez Türkiye'ye karşı kuııandı. Açık bildirimde, gerçekleştirilen üç ziyaret, raporlar sonrasında alınan önlemler, ulaşılan sonuçlar, alınması gerekli önlemlere ilişkin öneriler ortaya konmuştur. Birinci Ad H oc Ziyaret * İÖAK, ilk ad hoc ziyareti sonunda hazırladığı raporunda şu sonuca ulaşmıştı: işkence ve başka ağır kötü işlem biçimleri, bıı ülkeniıı önemli özellikleri/ulen birini oluştıırmaktadır. Özellikle, Ankara ve Diyarbakır emniyet müdürlüklerinin terörle mücadele şubeleri konusunda toplanan bilgiler ışığında, bu şubelerdeki polis görevlileri, sanıkların tutukluğu ve sorgulanması sırasında, bedenselolduğu kadar psikolojik nitelikte işkence ve/ylida başka kötü işlem biçimleriııe sık olarıık başvurmaktadırlar. Komite, kendisini bu sonuca ulaştıran bir dizi öğeyi raporunda açıklıyor. Ziyaret sırasında aldığı ve geniş bir kişiler yelpazesince (Terörle Mücadele Yasası ile Ceza Yasası'ndaki suçlarla suçlanan kişilerce) dile getirilen işkence ve başka kötü işlem biçimlerine ilişkin çok sayıdaki savdan etkilendiğini belirtiyor. Bu işkence ve başka kötü işlem biçimlerine ilişkin betimlemenin de savlarla uyum içinde olmasından etkilendiğini ekleyen Komite, birçok kez ileri sürtilen kötü işlem biçimlerini de somut olarak sıralıyol'. Bunlar; Filistin askısına alma; cinselorganları da kapsamak üzere, vücudun duyarlı bölgelerine elektrik şoku verme; yumurtalıkları sıkıştırma; falakaya alma; basınçlı su sıkma; dar, karanlık ve havasız hücrelerde uzatılan dönemler süresince gözaltında tutma; kendisini yada üçüncü kişiyi işkence ve başka ağır kötü işlem biçimleriyle tehdit etme; derin psikolojik aşağılamalara başvurmadır. Derlediği tıbbi verilere de dayanan Komite, denetim kurulundaki (delegasyondaki) doktorlarca muayene edilen çok sayıda kişinin ileri sürdüğü işkence ve başka kötü işlem biçimleriyle bağdaşan bedensel yaralar ve başka tıbbi belirtiler taşıdığını ve rastladığı polisce gözaltına alınan ancak açıkça kötü işleme uğradığını söylemeyen birçok kişinin de çok yeni işkence ve başka kötü işlem biçimleriyle bağdaşan açık tıbbi belirtiler taşıdığını vurguluyor. Ziyaret ettiği Emniyet kuruluşlarındaki başka olumsuz gözlemlerini de aktaran Komite, raporunda işkence ve başka kötü işlem biçimlerine karşı savaşım amacıyla çeşitli önlemler önermiştir. Bunlar; polis ve jandarmadaki en çok gözaltı süresinin indirilmesi, tutuklunun seçtiği bir yakınına yada üçüncü kişiye bilgi verilmesl avukatla görüşme, tutuklu kişilerin tıbbi incelemesinin yapılması gibi önlemlerdir. Ayrıca Komite, insan ıllıkları öğretimi ve yasaların uygulanmasından sorumlu kişilerin mesleksel eğitimi a lanlarında çaba harcanmasının zorunlu olduğunu ve özgürlüğünden yoksun kişilere kötü davranılmasına karşı olabilen en iyi güvencenin, sorumluların bu gibi uygulamalara başvurmaması olduğunu da anımsatıyor. ~l Conseil de l'europe, Comite eııropeen pour la prevention de la tonııre et des peines ou traitements inhumains ou degradants, Dcclaration puhlique relative il la Turquie, adoptee le 15 decembre 1992, CPT/lnf (93) i; Bu konuda ayrıca bkz. Semih Gemalmaz, a.g.y., s. 38 i vd., Komite 'nin J992 ve J996 açık bildirimlerinde yer almayan bıı alt başlıklan ben koydum (MG).

19 işkencenin Önlenmesi 31 Ankara ve Diyarbakır Emniyet Müdürlükleri terörle mücadele şubeleri için hemen önlemler alınmasını tavsiye eden Komite, 199] yılında tavsiyelerinin uygulamaya konulması için birçok görüşme yapıldığını, ancak ikinci ziyaret sırasında, sorgulamaların yapılmasıyla ilgili kuralların hazırlanması ve değiştirilmesi dışında, elle tutulabilir çok az sonuç (ilerleme yada iyileştirme) bulunduğunu belirtmiştir. İkinci All Hoc Ziyaret Komite, ] 99 ı sonbaharındaki ikinci ad hoc ziyaretinde, polisin yaptığı işkence ve başka kötü işlem biçimlerinin kaldırılması konusunda hiçbir ilerleme olmadığını gözlemlemiştir. Birçok kişinin, geçen on iki ay içinde bu gibi işlemlere uğradığını ileri sürdüğünü ve ileri sürülen kötü işlem tiplerinin hemen hemen değişmediğini belirten Komite, bununla birlikte doğal deliklere (anüse) sopa yada jop sokulduğu yolunda çok sayıda sav ileri sürüldüğünü eklemiştir. Kötü işleme uğradığını ileri süren bir dizi kişinin tıbbi muayenesi sonunda, bir kez daha, dile getirdikleri savlarla bağdaşan tıbbi yaralar yada başka beliıtiler taşıdığı~ Ankara ve Diyarbakır Emniyet Müdürlükleri terörle mücadele şubeleriyle ilgili olarak, derlenen bilgiler çerçevesinde, işkence ve başka ağır kötü işlem biçimlerinin aynı hızla işlenmesinin sürdürüldüğü sonucuna vardığını anlatmıştır. İkinci ziyaretine ilişkin raporunda da önceki önerilerini yinelediğini belirten Komite, bağıııısız kişi/ert/eli oluşaıı bir orgaııııı hemeli kurulmasıı" öııermiştir. Bu organ, sanıkların gözaltında bulunduğu ve sorgulandığı sırada, Ankara ve Diyarbakır Emniyet Müdürlükleri terörle mücadele şubeleri görevlilerinin başvurduğu yöntemler konusunda kapsamlı bir soruşturma yapmaya yetkili olacaktır. Komite, ikinci ziyareti sırasında derlediği bilgiler ışığında, bu organın yetkisinin İstanbul Emniyet Müdürlüğü terörle mücadele şubesini de kapsamasını önermiştir. Ad Iwc Ziyaretler Sonucu Almalı Öıılemlerin İııceleıımesi Komite, ikinci raporunu iletmesinden bir yıl sonra, koşulların dayattığı ilk iki ziyaret sonunda hazırladığı raporlarda dile getirdiği tavsiyeleri konusunda alınan önlemlere i lişkin değerlendirmesinde, polis ve jandarma kuruluşlarındaki maddi tutukluluk koşulları konusunda hukuksal ve pratik nitelikli önlemler alındığını, buna karşılık polis kuruluşlarındaki işkence ve kötü işlemlere ilişkin önemli tavsiyelerinin uygulamaya konulması konusunda hiçbir ilerleme kaydedilmediğini saptamıştır. Komite, önerdiği soruşturmayı yapma görevini yüklediği TMBB İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu'nun (İHİK) çabukluktan yoksun olduğunu, İHİK Alt Komisyonu'nca Ankara Emniyet Genel Müdürlüğü'nde yapılan ziyaretlerin yüzeysel nitelik taşıdığını, üstelik Alt Komisyon'un ikinci raporundaki tavsiyesinde önerilen "derinlemesine soruşturmalıyı yapma konusunda gerekli yetki ve mesleksel yetkinliğinin bulunmadığını belirten Komite, Ankara ve Diyarbakır Emniyet Müdürlüğü terörle mücadele şubeleri ile ilgili tavsiyeleri konusunda yönetsel düzeyde de hiçbir inandırıcı önlem alınmadığını, kısacası "ilk ziyaretten iki yıl sonrıı işkence ve kötü işlemlere ktifşi yasal güveııceleri pekiştirecek çok IIZ şey yapıldığmı, Ankara ve Diyarbakır'da gözlemlenen duruma çare olacak nitelikte hiçbir somut önlem alınmadığını, başka birçok polis kuruluşunda olduğu gibi bu şubelerde işkence ve başka kötü işlem biçimlerine ilişkin raporlar almayı sürdürdüğünü anlattıktan sonra, bu koşullarda sözleşmenin 10. maddesinin 2. fıkrasında öngörülen kamuya açık bildirimde bulunma yöntemini uygulamaya koyma kararı vermiştir.

20 32 Amme İdaresi Dergisi Birinci Düzenli Ziyaret Komite, 1991 sonunda göreve başlayan DYP-SHP hükümetinin konuya önem vermesi ne karşın, ilk düzenli/dönemsel ziyareti sırasında edindiği bilgiler çerçevesinde, polisin gözaltına aldığı kişilere yaptığı işkence ve başka kötü işlemler sorununun çözüme ka vuşmadığını belirtmiştir. Komite ziyaret kurulu, gerek Ceza Hukuku gerekse terörle mücadele sanıklarından kaynaklanan bu gibi kötü işlem savlarının baskınına uğramıştır. Ayrıca, ziyaret kurulu doktorlarının muayene ettiği çok sayıda kişi de, ileri sürdükleri savlarla bağdaşan yaralar yada tıbbi belirtiler taşıyordu. Buna ilişkin kimi somut olayların da anlatıldığı Komite raporunda, delegasyonun Anka ra ve Diyarbakır Emniyet Müdürlüklerinin son katındaki iki özelodaya tasarlanmayan ziyaretler yaptığı belirtiliyor. Ankara Emniyet Müdürlüğü odasında, iki yanda dörder olmak üzere sekiz kolan (kayış) ile donatılmış, kişilerin yaptığı betimlemeye (anlatıları na) tümüyle uyan, kendilerine elektrik şoku uygulandığı zaman bağlandıkları mobilya olan sedye tipi alçak bir yatak bulunmuştur. Ziyaret kurulu, Diyarbakır'da da, kullanıl maya hazır, bir kişiyi koııarından asmak için gerekli araç-gereç bulmuştur. Rapora göre, her iki olay, ziyaret sırasında hazır olan görevliler arasında büyük bir üzüntü doğur muştur: Kimileri pişmanlıklarını dile getirirken, kimileri de meydan okuyucu bir tavır takınmıştır. Ziyaretlere Dayalı Sonuçlar Komite, gerçekleştirdiği iki ad hoc ve bir dönemsel ziyarete dayanarak, elindeki bilgiler ışığında şu sonuca varmıştır: Polisin tutukladığı kişi/ere işkence ve başka ağıt kötü iş lemler uygulanması, Türkiye'de geniş biçimıle yaygm olmayı sürdürüyor ve bu uygu lama aynı zamanda ortak hukuk (adi suç) sanıkları ile terörle mücadele mevzuatı gere ğince gözaltına alınan kişileri de kapsamaktadır. Rapora göre, "polisce gözaltına alınan kişiler" deyiminin altı çizilmeye değerdir. iki yıl içinde ziyaret ettiği çeşitli cezaevlerinde, "cezaevleri görevlilerince işlenen çok az kötü işleme başvurulduğu" yolundaki savları dinleyen Komite, sorunlar olmakla bir likte işkence olayının cezaevlerinin (hapishanelerin) bir parçasını oluşturmadığını be lirtmiştir. Bakırköy Akıı ve Ruh Hastalıkları Hastanesi'ni ziyareti sırasında hiçbir işken ce yada kötü işlem savı almayan Komite'ye göre, Jandarma sanıklara sert davranmış, hatta dövmüş, zaman zaman tutukluların taşınması sırasında kötü işlemlere de başvur muştur. Bununla birlikte Komite, Jandarmanın önceden tasarladığı işkence ve başka kötü işlemler ile ilişkili olarak daha az savlar almıştır. Kısacası, Komite'ye göre, Türkiye'de işkence ve kötü işlem biçimlerine başvurma olayı, temelde polisi (ve daha küçük ölçüde de Jandarmayı) ilgilendiriyor. Bunun derinlemesi ne kökleşmiş bir sorun olduğuna inanmak uygundur. Gerekli Önlemler Komite'ye göre, işkence ve kötü işlemlere ilişkin hukuksal güvencelerin pekiştirilme...i ve yenilerinin getirilmesi gerekir. Aynı zamanda, yasaların uygulanmasından sorumlu olanların insan hakiatı öğretimi ve uıesleksel eğitimi yoğunlaştırılmalıdır. Bu konuda, 20 polisin polis tekniklerini incelemek üzere başka ülkelere gönderilmiş olmasının tak

İŞKENCENİN VE GAYRİ İNSANİ YA DA KÜÇÜLTÜCÜ CEZA VEYA MUAMELELERİN ÖNLENMESİNE DAİR AVRUPA SÖZLEŞMESİ

İŞKENCENİN VE GAYRİ İNSANİ YA DA KÜÇÜLTÜCÜ CEZA VEYA MUAMELELERİN ÖNLENMESİNE DAİR AVRUPA SÖZLEŞMESİ 363 İşkencenin ve Gayri İnsani ya da Küçültücü Ceza veya Muamelenin Önlenmesi İŞKENCENİN VE GAYRİ İNSANİ YA DA KÜÇÜLTÜCÜ CEZA VEYA MUAMELELERİN ÖNLENMESİNE DAİR AVRUPA SÖZLEŞMESİ 26 Kasım 1987 tarihinde

Detaylı

11 Eylül: AET Bakanlar Konseyi, Ankara ve Atina nın Ortaklık başvurularını kabul etti.

11 Eylül: AET Bakanlar Konseyi, Ankara ve Atina nın Ortaklık başvurularını kabul etti. ARAŞTIRMA RAPORU ÖZEL ARAŞTIRMA--AVRUPA BİRLİĞİ TÜRKİYE KRONOLOJİSİ 20/06/2005 1959 1963 1964 1966 1968 1970 1971 1972 1973 31 Temmuz: Türkiye, AET ye ortaklık için başvurdu. 11 Eylül: AET Bakanlar Konseyi,

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI

AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI AVRUPA BİRLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ AVRUPA BİRLİĞİ HUKUKUNUN KAYNAKLARI Hazırlayan: Ömer Faruk Altıntaş Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü Daire Başkanı ANKARA 5 Nisan 2007 Birincil Kurucu Antlaşmalar Yazılı kaynaklar

Detaylı

Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi

Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi Uluslararası Konferans Sivil Toplum-Kamu Sektörü İşbirliği 25-26 Nisan 2013, İstanbul 2 nci Genel Oturum

Detaylı

(Resmî Gazete ile yayımı: 11.12.1992 Sayı : 21432 Mükerrer)

(Resmî Gazete ile yayımı: 11.12.1992 Sayı : 21432 Mükerrer) 25 Kamu Hizmetinde Örgütlenme Hakkının Korunmasına ve İstihdam Koşullarının Belirlenmesi Yöntemlerine İlişkin 151 Sayılı Sözleşmenin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmî Gazete ile yayımı:

Detaylı

Madde I (değiştirilen 7 nci madde) Para birimi Birlik senetlerinde kullanılan para birimi, Uluslararası Para Fonu (IMF) hesap birimidir.

Madde I (değiştirilen 7 nci madde) Para birimi Birlik senetlerinde kullanılan para birimi, Uluslararası Para Fonu (IMF) hesap birimidir. 269 1131 Sayılı Kanunla Onaylanan Dünya Posta Birliği Kuruluş Yasasında Değişildik Yapılmasına İlişkin Dördüncü Ek Protokolün Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun (Resmî Gazete ile yayımı: 21JJ993

Detaylı

Madde 2 Serbest dolaşım özgürlüğü

Madde 2 Serbest dolaşım özgürlüğü İNSAN HAKLARININ VE TEMEL ÖZGÜRLÜKLERİNİN KORUNMASINA İLİŞKİN SÖZLEŞME İLE BU SÖZLEŞME'YE EK BİRİNCİ PROTOKOL'DA TANINMIŞ BULUNAN HAKLARDAN VE ÖZGÜRLÜKLERDEN BAŞKA HAK VE ÖZGÜRLÜKLER TANIYAN Protokol No:

Detaylı

Namus adına kadınlara ve kızlara karşı işlenen suçların ortadan kaldırılmasına yönelik çalışma

Namus adına kadınlara ve kızlara karşı işlenen suçların ortadan kaldırılmasına yönelik çalışma Elli-dokuzuncu Oturum Üçüncü Komite Gündem maddesi 98 Kadınların Konumunun Geliştirilmesi Almanya, Avustralya, Avusturya, Azerbaycan, Belçika, Brezilya, Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı,

Detaylı

- 227 - (Resmi Gazete ile yayımı: 10.4.1997 Sayı: 22960)

- 227 - (Resmi Gazete ile yayımı: 10.4.1997 Sayı: 22960) - 227 - İşkencenin ve Gayriinsani ya da Küçültücü Ceza veya Muamelenin Önlenmesine Dair Avrupa Sözleşmesine Ek 1 ve 2 No.lu Protokollerin Onaylanmasının Uygun Bulunduğu Hakkında Kanun (Resmi Gazete ile

Detaylı

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim)

Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (2011/2012 Ekim) Rapor No: 212/23 Avrupa Ve Türkiye Araç Pazarı Değerlendirmesi (211/212 Ekim) Kasım 212 OSD OICA Üyesidir OSD is a Member of OICA 1. Otomobil Pazarı AB (27) ve EFTA Ülkeleri nde otomobil pazarı 211 yılı

Detaylı

Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi

Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Kanun No: 4620 Kabul Tarihi : 31/1/2001

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü

Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü Yrd. Doç. Dr. Münevver Cebeci Marmara Üniversitesi, Avrupa Birliği Enstitüsü AVRUPA BİRLİĞİNEDİR? Hukuki olarak: Uluslar arası örgüt Fiili olarak: Bir uluslararası örgütten daha fazlası Devlet gibi hareket

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI

ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI GENEL OLARAK Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 148. maddesinde yapılan değişiklik ile Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu açılmıştır. 23 Eylül 2012

Detaylı

Avrupa Konseyi Üyesi Memleketler Arasında Gençlerin Kollektif Pasaport ile Seyahatlerine Dair Avrupa Sözleşmesi

Avrupa Konseyi Üyesi Memleketler Arasında Gençlerin Kollektif Pasaport ile Seyahatlerine Dair Avrupa Sözleşmesi Avrupa Konseyi Üyesi Memleketler Arasında Gençlerin Kollektif Pasaport ile Seyahatlerine Dair Avrupa Sözleşmesi 13 Ekim 1962 Karar Sayısı: 6/1011 Strazburg da 14/9/1962 tarihinde imzalanan ilişik Avrupa

Detaylı

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır.

Bu nedenle çevre ve kalkınma konuları birlikte, dengeli ve sürdürülebilir bir şekilde ele alınmalıdır. 1992 yılına gelindiğinde çevresel endişelerin sürmekte olduğu ve daha geniş kapsamlı bir çalışma gereği ortaya çıkmıştır. En önemli tespit; Çevreye rağmen kalkınmanın sağlanamayacağı, kalkınmanın ihmal

Detaylı

ürünümü tüm dünyada koruyabilir miyim?

ürünümü tüm dünyada koruyabilir miyim? Hayır. Türkiye de patent başvurusu yapmakla ürünümü tüm dünyada koruyabilir miyim? Sadece, 1 Kasım 2000 tarihinden itibaren Türkiye nin de dahil olduğu 38 Avrupa ülkesi tarafından kabul edilen ve ayrıca

Detaylı

AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI.

AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI. 28 Şubat 2014 BASIN BÜLTENİ AVRUPA OTOMOTİV PAZARI 2014 YILI OCAK AYINDA %5 ARTTI. AB (28) ve EFTA ülkeleri toplamına göre otomotiv pazarı 2014 yılı Ocak ayında 2013 yılı aynı ayına göre %5 büyüdü ve toplam

Detaylı

AVRUPA KONSEYİ STATÜSÜ

AVRUPA KONSEYİ STATÜSÜ 319 AVRUPA KONSEYİ STATÜSÜ Avrupa Konseyi'nin Statüsü'ne Dair Sözleşme 5 Mayıs 1949 tarihinde Londra'da imzaya açılmış ve 42. maddeye uygun olarak 3 Ağustos 1949 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Türkiye

Detaylı

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ Komşular SUNAR T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ BÖLÜMÜ Asgari Ücretin Tanımı Çalışan bir kişinin en azından temel ihtiyaçlarını

Detaylı

İSTANBUL TAHKİM MERKEZİ KANUNU

İSTANBUL TAHKİM MERKEZİ KANUNU 12265 İSTANBUL TAHKİM MERKEZİ KANUNU Kanun Numarası : 6570 Kabul Tarihi : 20/11/2014 Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 29/11/2014 Sayı : 29190 Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 55 Amaç ve kapsam MADDE

Detaylı

İTİRAZ USULLERİ. BMMYK Kasım 2014

İTİRAZ USULLERİ. BMMYK Kasım 2014 İTİRAZ USULLERİ BMMYK Kasım 2014 İtiraz Usülleri Etkili çare Son karara kadar ülkede kalma hakkı Sınırdışı edilmeme İdari ve yargısal itiraz hakkı İdari süreçler: İlk aşamada dosyayı inceleyen kişiden

Detaylı

187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006

187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006 187 SAYILI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİ GELİŞTİRME ÇERÇEVE SÖZLEŞMESİ, 2006 ILO Kabul Tarihi: 15 Haziran 2006 Yürürlüğe Giriş Tarihi: 20 Şubat 2009 Uluslararası Çalışma Örgütü Genel Konferansı, Uluslararası

Detaylı

T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG

T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG T.C. AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI Trabzon Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi PINAR ÖŞME PSİKOLOG Mart - 2014 YASAL DÜZENLEMELER KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELE VE İLGİLİ ULUSAL VE ULUSLAR ARASI

Detaylı

Ceza veya Muamelenin Önlenmesi Komitesi (CPT)

Ceza veya Muamelenin Önlenmesi Komitesi (CPT) AVRUPA KONSEYİ CPT/Inf/E (2002) 3 Türkçe / Turkish / Turc Avrupa İşkencenin ve İnsanlõkdõşõ veya Onurkõrõcõ Ceza veya Muamelenin Önlenmesi Komitesi (CPT) CPT nin Tanõtõmõ CPT nin Tanõtõmõ İşkencenin Önlenmesine

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

MACARİSTAN SUNUMU Dr. Csaba UJKERY

MACARİSTAN SUNUMU Dr. Csaba UJKERY VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL Yargının Bağımsızlığı ve Yasama ve Yürütme Güçleriyle İşbirliği Türkiye Cumhuriyeti Hâkimler ve Savcılar

Detaylı

Sayı: 32/2014. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Sayı: 32/2014. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 24 Şubat 2014 tarihli Kırkaltıncı Birleşiminde Oybirliğiyle kabul olunan Özel Hayatın ve Hayatın Gizli Alanının Korunması Yasası Anayasanın 94 üncü

Detaylı

KADINLARA KARŞI HER TÜRLÜ AYRIMCILIĞIN ÖNLENMESI SÖZLEŞMESI EK İHTIYARI PROTOKOL

KADINLARA KARŞI HER TÜRLÜ AYRIMCILIĞIN ÖNLENMESI SÖZLEŞMESI EK İHTIYARI PROTOKOL KADINLARA KARŞI HER TÜRLÜ AYRIMCILIĞIN ÖNLENMESI SÖZLEŞMESI EK İHTIYARI PROTOKOL İşbu Protokol'e Taraf Devletler, Birleşmiş Milletler Şartı Andlaşması'nın temel insan haklarına, insanlık onuru ve insan

Detaylı

TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI

TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu Kanunun amacı; kamu kurum ve kuruluşları ile iktisadî, ticarî ve malî sektörlerde üretim, tüketim ve hizmet

Detaylı

işkencenin VE GAYRiiNSANi YA DA KÜÇÜLTÜCÜ CEZA VEYA MUAMELENiN ÖNLENMESiNE DAiR AVRUPA SÖZLEŞMESi DİBAÇE Aşağıda imzaları bulunan Avrupa Konseyi

işkencenin VE GAYRiiNSANi YA DA KÜÇÜLTÜCÜ CEZA VEYA MUAMELENiN ÖNLENMESiNE DAiR AVRUPA SÖZLEŞMESi DİBAÇE Aşağıda imzaları bulunan Avrupa Konseyi işkencenin VE GAYRiiNSANi YA DA KÜÇÜLTÜCÜ CEZA VEYA MUAMELENiN ÖNLENMESiNE DAiR AVRUPA SÖZLEŞMESi DİBAÇE Aşağıda imzaları bulunan Avrupa Konseyi üyesi Devletler, İnsan Haklarının ve Temel Özgürlüklerin

Detaylı

EK-8. Madde 1. 1. Komite, 59 uncu maddenin 1 ve 2 nci paragrafları uyarınca, Sözleşmeye ilişkin değişiklik önerilerini inceler.

EK-8. Madde 1. 1. Komite, 59 uncu maddenin 1 ve 2 nci paragrafları uyarınca, Sözleşmeye ilişkin değişiklik önerilerini inceler. EK-8 İDARİ KOMİTE VE TIR YÜRÜTME KURULUNUN OLUŞUMU, İŞLEVLERİ, USUL VE ESASLARI / VE İÇ TÜZÜĞÜ İDARİ KOMİTENİN OLUŞUMU, İŞLEVLERİ, USUL VE ESASLARI VE İÇ TÜZÜĞÜ (06/06/1999 tarihli ve 23717 sayılı Resmi

Detaylı

KPSS 2007 GK (50) DENEME 3 / 52. SORU 50. Aşağıdakilerden hangisi hukuk devleti ilkesinin gereklerinden biri değildir? A) Yasal idare B) Devlet faaliyetlerinin belirliliği C) İdarenin mali sorumluluğu

Detaylı

Uluslararası Sponsorluk Politikası. 1 Nisan 2015 Amway

Uluslararası Sponsorluk Politikası. 1 Nisan 2015 Amway Uluslararası Sponsorluk Politikası 1 Nisan 2015 Amway Uluslararası Sponsorluk Politikası Bu Politika, 1 Nisan 2015 itibariyle, Amway bağlı kuruluşlarının Amway Satış ve Pazarlama Planı'nı uyguladıkları

Detaylı

GEMİ AŞÇILARININ MESLEKÎ EHLİYET DİPLOMALARINA İLİSKİN 69 SAYILI SÖZLEŞME

GEMİ AŞÇILARININ MESLEKÎ EHLİYET DİPLOMALARINA İLİSKİN 69 SAYILI SÖZLEŞME GEMİ AŞÇILARININ MESLEKÎ EHLİYET DİPLOMALARINA İLİSKİN 69 SAYILI SÖZLEŞME ILO Kabul Tarihi: 6 Haziran 1946 Kanun Tarih ve Sayısı: 15.7.2003 / 4944 Uluslararası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulunun daveti üzerine

Detaylı

AVRUPA GÜVENLİK VE İŞBİRLİĞİ KONFERANSI SONUÇ BİLDİRGESİ (HELSİNKİ BELGESİ)

AVRUPA GÜVENLİK VE İŞBİRLİĞİ KONFERANSI SONUÇ BİLDİRGESİ (HELSİNKİ BELGESİ) 439 AGİK Sonuç Bildirgesi AVRUPA GÜVENLİK VE İŞBİRLİĞİ KONFERANSI SONUÇ BİLDİRGESİ (HELSİNKİ BELGESİ) 3 Temmuz 1973'te Helsinki'de açılan ve 18 Eylül 1973'ten 21 Temmuz 1985'e kadar Cenevre'de süregelen

Detaylı

159 NOLU SÖZLEŞME SAKATLARIN MESLEKİ REHABİLİTASYON VE İSTİHDAMI HAKKINDA SÖZLEŞME. ILO Kabul Tarihi: 1Haziran 1983. Kanun Tarih ve Sayısı (*) :

159 NOLU SÖZLEŞME SAKATLARIN MESLEKİ REHABİLİTASYON VE İSTİHDAMI HAKKINDA SÖZLEŞME. ILO Kabul Tarihi: 1Haziran 1983. Kanun Tarih ve Sayısı (*) : 159 NOLU SÖZLEŞME SAKATLARIN MESLEKİ REHABİLİTASYON VE İSTİHDAMI HAKKINDA SÖZLEŞME ILO Kabul Tarihi: 1Haziran 1983 Kanun Tarih ve Sayısı (*) : Resmi Gazete Yayım Tarihi ve Sayısı: Bakanlar Kurulu Kararı

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak Amaç İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak Madde 1 Bu Yönetmelik, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalarda bulunmak

Detaylı

9. Uluslararası İlişkiler

9. Uluslararası İlişkiler 9. Uluslararası İlişkiler 9.1. Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları (ÇVÖA) Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları, 03.11.1970 tarihinde Avusturya ile imzalanarak başlamış olup, bugüne kadar 76 ülke

Detaylı

DAHİLDE İŞLEME REJİMİ HAKKINDA GENELGE (2005/2) TELAFİ EDİCİ VERGİ UYGULAMASI

DAHİLDE İŞLEME REJİMİ HAKKINDA GENELGE (2005/2) TELAFİ EDİCİ VERGİ UYGULAMASI ifade eder. DAHİLDE İŞLEME REJİMİ HAKKINDA GENELGE (2005/2) 1- Bu Genelge de geçen kısaltmalardan; TELAFİ EDİCİ VERGİ UYGULAMASI - AKÇT: Avrupa Kömür Çelik Topluluğu nu, - AT: Avrupa Topluluğu nu, - DİİB:

Detaylı

Sayı: Ankara, 24 /03/2014 ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA

Sayı: Ankara, 24 /03/2014 ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA YÜRÜTMENİN DURDURULMASI TALEPLİDİR. DURUŞMA TALEPLİDİR. ANKARA İDARE MAHKEMESİ BAŞKANLIĞI NA DAVACI VEKİLİ DAVALILAR : Türkiye Barolar Birliği Başkanlığı : Oğuzlar Mah. Barış Manço Cad. Av. Özdemir Özok

Detaylı

FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KORUMA DERNEĞİ ÇALIŞMA GRUPLARI VE KOMİTELER YÖNETMELİĞİ

FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KORUMA DERNEĞİ ÇALIŞMA GRUPLARI VE KOMİTELER YÖNETMELİĞİ FİKRİ MÜLKİYET HAKLARI KORUMA DERNEĞİ ÇALIŞMA GRUPLARI VE KOMİTELER YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Hukuki Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 Bu Yönetmeliğin amacı, Fikri Mülkiyet Hakları Koruma Derneği

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU MÜRACAAT SÜRECİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR:

ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU MÜRACAAT SÜRECİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN NOKTALAR: ANAYASA MAHKEMESİNE BİREYSEL BAŞVURU Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru 1982 Anayasası nın 148. ve 149. Maddeleri ile geçici 18. maddesi hükümleri ve ayrıca 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu

Detaylı

(28/01/ 2003 tarihli ve 25007 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır.) Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan :

(28/01/ 2003 tarihli ve 25007 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır.) Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan : (28/01/ 2003 tarihli ve 25007 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmıştır.) Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan : Elektrik Piyasasında Yapılacak Denetimler ile Ön Araştırma ve Soruşturmalarda Takip Edilecek

Detaylı

Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi

Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi Büyükdere Cad. No. 106 34394 Esentepe - İstanbul AçıkDeniz Telefon Bankacılığı: 444 0 800 www.denizbank.com Avrupa Birliği ve Türkiye Yerel Yönetimler Analizi 2013 Mali Verileri DenizBank bir Sberbank

Detaylı

Yükseköğretim Kurumlarında Akademik Değerlendirme ve Kalite Geliştirme Yönetmeliği 1

Yükseköğretim Kurumlarında Akademik Değerlendirme ve Kalite Geliştirme Yönetmeliği 1 Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından: Yükseköğretim Kurumlarında Akademik Değerlendirme ve Kalite Geliştirme Yönetmeliği 1 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 Bu Yönetmeliğin amacı;

Detaylı

Doğal Gaz Piyasasında Yapılacak Denetimler ile Ön Araştırma ve Soruşturmalarda Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik

Doğal Gaz Piyasasında Yapılacak Denetimler ile Ön Araştırma ve Soruşturmalarda Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik Doğal Gaz Piyasasında Yapılacak Denetimler ile Ön Araştırma ve Soruşturmalarda Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar Amaç Madde 1 Bu

Detaylı

Devletin Bilgi Talepleri ile ilgili Rapor

Devletin Bilgi Talepleri ile ilgili Rapor Devletin Bilgi Talepleri ile ilgili Rapor Ocak - Haziran Apple da, verilerinizi koruma konusundaki taahhüdümüzü son derece ciddiye alıyoruz ve size mümkün olan en güvenli donanımları, yazılımları ve hizmetleri

Detaylı

TÜZÜK VE YÖNETMELİKLER BASIN YAYIN KOMİSYONLARI YÖNETMELİĞİ

TÜZÜK VE YÖNETMELİKLER BASIN YAYIN KOMİSYONLARI YÖNETMELİĞİ TÜZÜK VE YÖNETMELİKLER A.6.2 BASIN YAYIN KOMİSYONLARI YÖNETMELİĞİ 2 BASIN YAYIN KOMİSYONLARI YÖNETMELİĞİ Madde 1. Amaç: Bu yönetmelik, Birleşik Metal İşçileri Sendikası nın merkez ve şubelerinde faaliyet

Detaylı

Turizm Şurası Yönetmeliği

Turizm Şurası Yönetmeliği TURİZM ŞURASI YÖNETMELİĞİ Turizm Şurası Yönetmeliği Kültür ve Turizm Bakanlığı Resmi Gazete Tarihi: 13/10/1998 Resmi Gazete Sayısı: 23492 BİRİNCİ BÖLÜM : Genel Hükümler Amaç Madde 1 -Bu Yönetmeliğin amacı;

Detaylı

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL

VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL Yargının Bağımsızlığı ve Yasama ve Yürütme Güçleriyle İşbirliği Türkiye Cumhuriyeti Hâkimler ve Savcılar

Detaylı

MESGEMM İSG/Mevzuat/Yönetmelikler. Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi Yönetmeliği Resmi Gazete Yayım Tarih ve Sayısı : 05.02.

MESGEMM İSG/Mevzuat/Yönetmelikler. Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi Yönetmeliği Resmi Gazete Yayım Tarih ve Sayısı : 05.02. MESGEMM İSG/Mevzuat/Yönetmelikler İçindekiler Birinci Bölüm - Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Madde 1 Amaç ve kapsam Madde 2 Dayanak Madde 3 Tanımlar İkinci Bölüm - Konseyin Kuruluş Amacı, Oluşumu ve

Detaylı

TAIEX PROGRAMI BÖLGESEL EĞİTİM PROGRAMI (RTP)

TAIEX PROGRAMI BÖLGESEL EĞİTİM PROGRAMI (RTP) TAIEX PROGRAMI BÖLGESEL EĞİTİM PROGRAMI (RTP) 1. Bölgesel Eğitim Merkezi (RTP) Bilindiği üzere; Avrupa Komisyonu Genişleme Genel Müdürlüğü Kurumsal Yapılanma Birimi tarafından uygulanan Bölgesel Eğitim

Detaylı

YÜKSEK ÇEVRE KURULU VE MAHALLİ ÇEVRE KURULLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK

YÜKSEK ÇEVRE KURULU VE MAHALLİ ÇEVRE KURULLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK Çevre ve Şehircilik Bakanlığından: YÜKSEK ÇEVRE KURULU VE MAHALLİ ÇEVRE KURULLARININ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARINA İLİŞKİN YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1

Detaylı

İNSAN HAKLARINI VE TEMEL ÖZGÜRLÜKLERİ KORUMA SÖZLEŞMESİ NE EK ÖLÜM CEZASININ HER KOŞULDA KALDIRILMASINA DAİR 13 NO.LU PROTOKOL

İNSAN HAKLARINI VE TEMEL ÖZGÜRLÜKLERİ KORUMA SÖZLEŞMESİ NE EK ÖLÜM CEZASININ HER KOŞULDA KALDIRILMASINA DAİR 13 NO.LU PROTOKOL Avrupa Sözleşmeleri Külliyatı - No. 187 İNSAN HAKLARINI VE TEMEL ÖZGÜRLÜKLERİ KORUMA SÖZLEŞMESİ NE EK ÖLÜM CEZASININ HER KOŞULDA KALDIRILMASINA DAİR 13 NO.LU PROTOKOL Vilnius, 3.V.2002 2 ETS 187 Ölüm Cezasının

Detaylı

MİLLETLERARASI SÖZLEŞME

MİLLETLERARASI SÖZLEŞME 5 Ağustos 2006 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 26250 MİLLETLERARASI SÖZLEŞME Karar Sayısı : 2006/10692 3 Şubat 2004 tarihinde New York da imzalanan, 1/3/2006 tarihli ve 5468 sayılı Kanunla onaylanması uygun

Detaylı

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ DIŞ İLİŞKİLER KOORDİNATÖRLÜĞÜ

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ DIŞ İLİŞKİLER KOORDİNATÖRLÜĞÜ İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ DIŞ İLİŞKİLER KOORDİNATÖRLÜĞÜ 2014-2015 Erasmus+ Personel Hareketliliği Duyurusu 2014-2015 akademik yılında Erasmus+ Personel Hareketliliğinden yararlanmak isteyen personelimiz

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ TARİHÇESİ

AVRUPA BİRLİĞİ TARİHÇESİ AVRUPA BİRLİĞİ TARİHÇESİ Bilindiği üzere; Belçika, Federal Almanya, Fransa, Hollanda, İtalya ve Lüksemburg tarafından, 1951 yılında Paris te imzalanan bir Antlaşma ile Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT)

Detaylı

Resmî Gazete Sayı : 29361

Resmî Gazete Sayı : 29361 20 Mayıs 2015 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 29361 TEBLİĞ Orman ve Su İşleri Bakanlığından: HAVZA YÖNETİM HEYETLERİNİN TEŞEKKÜLÜ, GÖREVLERİ, ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam,

Detaylı

Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi Yönetmeliği. www.irisakademi.com

Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi Yönetmeliği. www.irisakademi.com Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi Yönetmeliği www.irisakademi.com Resmi Gazete Tarihi:05.02.2013 Resmi Gazete Sayısı:28550 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 (1)

Detaylı

ŞİRKETİN MERKEZİ ŞİRKETİN MERKEZİ GENEL KURUL GENEL KURUL FAVORİ DİNLENME YERLERİ ANONİM ŞİRKETİ ANA SÖZLEŞMESİ TADİL METNİ

ŞİRKETİN MERKEZİ ŞİRKETİN MERKEZİ GENEL KURUL GENEL KURUL FAVORİ DİNLENME YERLERİ ANONİM ŞİRKETİ ANA SÖZLEŞMESİ TADİL METNİ FAVORİ DİNLENME YERLERİ ANONİM ŞİRKETİ ANA SÖZLEŞMESİ TADİL METNİ ESKİ ŞEKİL YENİ ŞEKİL ŞİRKETİN MERKEZİ ŞİRKETİN MERKEZİ Madde 3. Şirketin merkezi ANKARA' dadır. Adresi Büklüm Sokak No: 48/13 Kavaklıdere-

Detaylı

APOSTİL NASIL ALINIR?

APOSTİL NASIL ALINIR? APOSTİL NASIL ALINIR? Lahey Devletler Özel Hukuku Konferansı çerçevesinde hazırlanan ve Türkiye nin 08/05/1962 tarihinde imzaladığı Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi

Detaylı

KOMİTELER VE ÇALIŞMA ESASLARI

KOMİTELER VE ÇALIŞMA ESASLARI KOMİTELER VE ÇALIŞMA ESASLARI KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ ÜYELER VE ÇALIŞMA ESASLARI 1- AMAÇ Bu düzenlemenin amacı Lokman Hekim Engürüsağ Sağlık, Turizm, Eğitim Hizmetleri ve İnşaat A.Ş. Yönetim Kurulu tarafından

Detaylı

ELEKTRONİK TİCARETTE HİZMET SAĞLAYICI VE ARACI HİZMET SAĞLAYICILAR HAKKINDA YÖNETMELİK YAYIMLANDI:

ELEKTRONİK TİCARETTE HİZMET SAĞLAYICI VE ARACI HİZMET SAĞLAYICILAR HAKKINDA YÖNETMELİK YAYIMLANDI: TARİH : 28/08/2015 SİRKÜLER NO : 2015/70 ELEKTRONİK TİCARETTE HİZMET SAĞLAYICI VE ARACI HİZMET SAĞLAYICILAR HAKKINDA YÖNETMELİK YAYIMLANDI: 5 Kasım 2014 tarihli Resmi Gazetede elektronik ticarete ilişkin

Detaylı

ERASMUS PLUS ÖĞRENCİ HAREKETLİLİĞİ PROGRAMI (STUDENT MOBILITY) 2014-2015 AKADEMİK DÖNEMİ 1 Haziran 2014-30 Eylül 2015

ERASMUS PLUS ÖĞRENCİ HAREKETLİLİĞİ PROGRAMI (STUDENT MOBILITY) 2014-2015 AKADEMİK DÖNEMİ 1 Haziran 2014-30 Eylül 2015 ERASMUS PLUS ÖĞRENCİ HAREKETLİLİĞİ PROGRAMI (STUDENT MOBILITY) 2014-2015 AKADEMİK DÖNEMİ 1 Haziran 2014-30 Eylül 2015 Erasmus plus programı nedir? Nereden bilgi alabilirim? Başvuru tarihleri nedir? Kimler

Detaylı

Kötü Muamelenin Önlenmesi

Kötü Muamelenin Önlenmesi AVRUPA KONSEYĐ CPT/Inf/E (2002) 3 Türkçe / Turkish / Turc Avrupa Đşkencenin ve Đnsanlıkdışı veya Onurkırıcı Ceza veya Muamelenin Önlenmesi Komitesi (CPT) Kötü Muamelenin Önlenmesi CPT nin Tanıtımı CPT

Detaylı

AİHM İçtihatları Kapsamında Medeni Haklar ve Yükümlülükler

AİHM İçtihatları Kapsamında Medeni Haklar ve Yükümlülükler AİHM İçtihatları Kapsamında Medeni Haklar ve Yükümlülükler Mülkiyet Hakları *Mülkiyet davalarına ilişkin yargılamalar özel haklar ve yükümlülükler açısından belirleyici olması nedeniyle m.6/1 kapsamındadır.

Detaylı

TÜRK VATANDAŞLARI HAKKINDA YABANCI ÜLKE MAHKEMELERİNDEN VE YABANCILAR HAKKINDA TÜRK MAHKEMELERİNDEN VERİLEN CEZA MAHKUMİYETLERiNİN İNFAZINA DAİR KANUN

TÜRK VATANDAŞLARI HAKKINDA YABANCI ÜLKE MAHKEMELERİNDEN VE YABANCILAR HAKKINDA TÜRK MAHKEMELERİNDEN VERİLEN CEZA MAHKUMİYETLERiNİN İNFAZINA DAİR KANUN 6405 TÜRK VATANDAŞLARI HAKKINDA YABANCI ÜLKE MAHKEMELERİNDEN VE YABANCILAR HAKKINDA TÜRK MAHKEMELERİNDEN VERİLEN CEZA MAHKUMİYETLERiNİN İNFAZINA DAİR KANUN Kanun Numarası : 3002 Kabul Tarihi : 8/5/1984

Detaylı

AVRUPA TOPLULUKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ

AVRUPA TOPLULUKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ AVRUPA TOPLULUKLARININ TARİHSEL GELİŞİMİ 1. AVRUPA TOPLULUKLARI 1.1. Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT) Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu nun kurulması yönündeki ilk girişim, 9 Mayıs 1950 tarihinde Fransız

Detaylı

T.C. EGE ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ STAJ YÖNERGESİ

T.C. EGE ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ STAJ YÖNERGESİ T.C. EGE ÜNİVERSİTESİ ECZACILIK FAKÜLTESİ STAJ YÖNERGESİ Amaç ve Kapsam Madde: 1 Bu yönerge, Ege Üniversitesi (EÜ) Eczacılık Fakültesi öğrencilerinin eğitim planlarında yer alan stajlarla ile ilgili uygulama

Detaylı

GÖÇ İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞRA TEŞKİLATI KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ. Resmi Gazete Tarihi: 14.11.2013, Sayısı: 28821

GÖÇ İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞRA TEŞKİLATI KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ. Resmi Gazete Tarihi: 14.11.2013, Sayısı: 28821 GÖÇ İDARESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TAŞRA TEŞKİLATI KURULUŞ, GÖREV VE ÇALIŞMA YÖNETMELİĞİ Resmi Gazete Tarihi: 14.11.2013, Sayısı: 28821 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 (1)

Detaylı

KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI

KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI KURUMSAL YÖNETİM KOMİTESİ GÖREV VE ÇALIŞMA ESASLARI 1. AMAÇ Petkim Petrokimya Holding A.Ş. Yönetim Kurulu bünyesinde 22/01/2010 tarih ve 56-121 sayılı Yönetim Kurulu kararı ile kurulan Kurumsal Yönetim

Detaylı

Birleşmiş Milletler Avukatların Rolüne İlişkin Temel İlkeler Bildirgesi (Havana Kuralları)

Birleşmiş Milletler Avukatların Rolüne İlişkin Temel İlkeler Bildirgesi (Havana Kuralları) 27 Ağustos- 7 Eylül 1990 tarihleri arasında Havana da toplanan Suçların Önlenmesine ve Suçların Islahı üzerine Sekizinci Birleşmiş Milletler Konferansı tarafından kabul edilmiştir. Dünya halkları, Birleşmiş

Detaylı

MESGEMM İSG/Mevzuat/Yönetmelikler. İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik Resmi Gazete Yayım Tarih ve Sayısı : 18.01.

MESGEMM İSG/Mevzuat/Yönetmelikler. İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik Resmi Gazete Yayım Tarih ve Sayısı : 18.01. MESGEMM İSG/Mevzuat/Yönetmelikler İçindekiler Birinci Bölüm - Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Madde 1 Amaç Madde 2 Kapsam Madde 3 Dayanak ve tanımlar İkinci Bölüm - Genel Hükümler Madde 4 İşverenin yükümlülüğü

Detaylı

Avrupa Sosyal Şartı na Kısa Bir Bakış

Avrupa Sosyal Şartı na Kısa Bir Bakış Avrupa Sosyal Şartı na Kısa Bir Bakış 4 Avrupa Sosyal Şartı İnsan Haklarını güvenceye alan bir Avrupa Konseyi andlaşması 5 Avrupa Sosyal Şartı ( bundan sonra Şart denecektir) hak ve özgürlükleri ve taraf

Detaylı

YÖNETMELİK İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ

YÖNETMELİK İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ 30 Mart 2012 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28249 YÖNETMELİK İSTANBUL KEMERBURGAZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1

Detaylı

İş ve Meslek Bakımından Ayırım Hakkında Sözleşme 44

İş ve Meslek Bakımından Ayırım Hakkında Sözleşme 44 İş ve Meslek Bakımından Ayırım Hakkında Sözleşme 44 Milletlerarası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulu tarafından toplantıya çağırılarak 4 Haziran 1958 de Cenevre de kırk ikinci toplantısını yapan, Milletlerarası

Detaylı

KURULUŞ: Madde 2. Ankara Barosu Avukat Hakları Merkezi, Ankara Barosu Yönetim Kurulu kararı ile kurulur ve üyeleri atama yolu ile belirlenir.

KURULUŞ: Madde 2. Ankara Barosu Avukat Hakları Merkezi, Ankara Barosu Yönetim Kurulu kararı ile kurulur ve üyeleri atama yolu ile belirlenir. ANKARA BAROSU AVUKAT HAKLARI MERKEZİ YÖNERGESİ (2012) AMAÇ Madde 1. Bu Yönergenin amacı Avukat Hakları Merkezi'nin kuruluş, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını belirlemektir.

Detaylı

Erasmus+ OKUL DEĞERİNİ BİLİN! www.happykids.com.tr

Erasmus+ OKUL DEĞERİNİ BİLİN! www.happykids.com.tr Erasmus+ OKUL DEĞERİNİ BİLİN! Erasmus+ Okul Okul Eğitimi Programı AMAÇLARI Eğitimde kaliteyi artırmak, Program ülkeleri okullar ve eğitim personeli arasında işbirliğini güçlendirmek Erasmus+ Okul Hedef

Detaylı

YABANCI HUKUK HAKKINDA BiLGi EDiNiLMESiNE DAiR AVRUPA SÖZLEŞMESİ NE EK PROTOKOL

YABANCI HUKUK HAKKINDA BiLGi EDiNiLMESiNE DAiR AVRUPA SÖZLEŞMESİ NE EK PROTOKOL YABANCI HUKUK HAKKINDA BiLGi EDiNiLMESiNE DAiR AVRUPA SÖZLEŞMESİ NE EK PROTOKOL Strazburg, 15.III. 1978 Bu Protokol ü imzalayan Avrupa Konseyi üyesi Devletler, 7 Haziran 1968 tarihinde Londra da imzaya

Detaylı

KASIM AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. Türkiye nin AB ye üyelik müzakereleri çerçevesinde 22 Nolu fasıl müzakereye açıldı.

KASIM AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER. Türkiye nin AB ye üyelik müzakereleri çerçevesinde 22 Nolu fasıl müzakereye açıldı. KASIM AYINDA ÖNE ÇIKAN GELİŞMELER SİYASİ GELİŞMELER Türkiye nin AB ye üyelik müzakereleri çerçevesinde 22 Nolu fasıl müzakereye açıldı. AB ile üyelik müzakerelerinde üç yıllık aradan sonra, 22. Fasıl müzakereye

Detaylı

ULUSAL İNSAN HAKLARI KURUMLARI ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUNLUĞUN YORUM İLKELERİ

ULUSAL İNSAN HAKLARI KURUMLARI ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUNLUĞUN YORUM İLKELERİ Doç. Dr. Abdurrahman EREN İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ULUSAL İNSAN HAKLARI KURUMLARI ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUNLUĞUN YORUM İLKELERİ İÇİNDEKİLER

Detaylı

2 Kasım 2011. Sayın Bakan,

2 Kasım 2011. Sayın Bakan, SayınSadullahErgin AdaletBakanı Adres:06659Kızılay,Ankara,Türkiye Faks:+903124193370 E posta:sadullahergin@adalet.gov.tr,iydb@adalet.gov.tr 2Kasım2011 SayınBakan, Yedi uluslarası insan hakları örgütü 1

Detaylı

TBMM (S. Sayısı: 674)

TBMM (S. Sayısı: 674) Dönem: 23 Yasama Yılı: 5 TBMM (S. Sayısı: 674) Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Hoca Ahmet Yesevi Uluslararası Türk- Kazak Üniversitesinin İşleyişine Dair Anlaşma

Detaylı

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ 215 DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 25 Kasım 1981 tarihli ve 36/55 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

Sayı: 27/2013 İYİ İDARE YASASI. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Sayı: 27/2013 İYİ İDARE YASASI. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 11 Kasım 2013 tarihli Onbirinci Birleşiminde Oybirliğiyle kabul olunan İyi İdare Yasası Anayasanın 94 üncü maddesinin (1) inci fıkrası gereğince Kuzey

Detaylı

Sayı : B.13.1.SGK.0.(İÇDEN).00.00/04 18/01/2008 Konu : İç Denetim Birimi GENELGE 2008/8

Sayı : B.13.1.SGK.0.(İÇDEN).00.00/04 18/01/2008 Konu : İç Denetim Birimi GENELGE 2008/8 Sayı : B.13.1.SGK.0.(İÇDEN).00.00/04 18/01/2008 Konu : İç Denetim Birimi GENELGE 2008/8 Bilindiği üzere; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile yeni mali yönetim ve kontrol sisteminin gereği

Detaylı

Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar

Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar Yeni Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerine Notlar Recep Kapar Muğla Üniversitesi recepkapar@sosyalkoruma.net www.sosyalkoruma.net Sosyal Güvenlik Harcamaları Yüksek Değildir Ülke İsveç Fransa Danimarka Belçika

Detaylı

25 ŞUBAT2015 MESAİ SAATİ BİTİMİNE KADAR

25 ŞUBAT2015 MESAİ SAATİ BİTİMİNE KADAR ERASMUS + 2015-2016 ÖĞRENCİ HAREKETLİLİĞİ İLANI (Öğrenim/Staj) SON BAŞVURU TARİHİ: 25 ŞUBAT2015 MESAİ SAATİ BİTİMİNE KADAR Erasmus + Programı kapsamında 2015-2016 akademik yılı Öğrenci Öğrenim Hareketliliği

Detaylı

ULUSLARARASI İLİŞKİLER OFİSİ 13 MART 2015

ULUSLARARASI İLİŞKİLER OFİSİ 13 MART 2015 ULUSLARARASI İLİŞKİLER OFİSİ 13 MART 2015 2014-2015 ÖĞRETİM YILI ERASMUS+ STAJ HAREKETLİLİĞİ BAŞVURU KILAVUZU SON BAŞVURU TARİHİ 30 MART 2015 1 Erasmus Stajı Nedir? Staj, bir yararlanıcının programa katılan

Detaylı

18 Aralık 2009, İstanbul Ayşen SATIR

18 Aralık 2009, İstanbul Ayşen SATIR Çevre Alanında Kapasite Geliştirme Projesi AB Çevresel Bilgiye Erişim Direktifi nin Uyumlaştırılması ve Sivil Toplum Kuruluşlarının Rolü Semineri 18 Aralık 2009, İstanbul Ayşen SATIR 1 2003/4 Çevresel

Detaylı

Tüketicilere sunulan ürünlerin fiyatlarının belirtilmesine ilişkin olarak tüketicinin korunması hakkında. 16 Şubat 1998 tarihli ve

Tüketicilere sunulan ürünlerin fiyatlarının belirtilmesine ilişkin olarak tüketicinin korunması hakkında. 16 Şubat 1998 tarihli ve Tüketicilere sunulan ürünlerin fiyatlarının belirtilmesine ilişkin olarak tüketicinin korunması hakkında 16 Şubat 1998 tarihli ve 98/6/AT sayılı AVRUPA PARLAMENTOSU VE KONSEY DİREKTİFİ AVRUPA PARLAMENTOSU

Detaylı

Vasiyetnamelerin Tescili Konusunda Bir Usul Kurulmasına Dair Avrupa Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna İlişkin Kanun

Vasiyetnamelerin Tescili Konusunda Bir Usul Kurulmasına Dair Avrupa Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna İlişkin Kanun 207 Vasiyetnamelerin Tescili Konusunda Bir Usul Kurulmasına Dair Avrupa Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna İlişkin Kanun (Resmî Gazete ile ycuy%m% : 4. 5. 1975 - Sayı : 15226) No. 1885 Kabul

Detaylı

İŞ YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. YÖNETİM KURULU ÇALIŞMA ESASLARI

İŞ YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. YÖNETİM KURULU ÇALIŞMA ESASLARI İŞ YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. YÖNETİM KURULU ÇALIŞMA ESASLARI Yönetim Kurulu nun Oluşumu ve Seçimi Kurum un işleri ve idaresi Genel Kurul tarafından seçilen 9 (dokuz) adet Üye den oluşan Yönetim Kurulu

Detaylı

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu..

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. 28 Nisan 2014 Basın Toplantısı Metni ; (Konuşmaya esas metin) Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. -- Silahlı Kuvvetlerimizde 3-4 yıldan bu yana Hava Kuvvetleri

Detaylı

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne başvurmak isteyenler için A Ç I K L A M A

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne başvurmak isteyenler için A Ç I K L A M A (Tur) (18/01/2007) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ne başvurmak isteyenler için A Ç I K L A M A I. MAHKEME HANGİ İŞLERE BAKAR? 1. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile güvence

Detaylı

FARKLI AB ÜLKELERİNDE GÖÇMEN POLİTİKALARINDAKİ GENEL YAKLAŞIMLAR

FARKLI AB ÜLKELERİNDE GÖÇMEN POLİTİKALARINDAKİ GENEL YAKLAŞIMLAR FARKLI AB ÜLKELERİNDE GÖÇMEN POLİTİKALARINDAKİ GENEL YAKLAŞIMLAR AB Göç politikalarında uyum ve koordinasyon için: Amsterdam Anlaşması 2.10.1997 Tampere Zirvesi 15-16.10.1999 GÖÇ VEGÖÇMEN POLİTİKALARININ

Detaylı

Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar. Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu

Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar. Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu Yardımcı Kuruluşlar Hükümete veya bakanlıklara görevlerinde yardımcı olmak, belirli konularda görüş bildirmek, bir idari

Detaylı

YÖNETMELİK. MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, 9/5/2013 tarihli ve 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır.

YÖNETMELİK. MADDE 3 (1) Bu Yönetmelik, 9/5/2013 tarihli ve 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununa dayanılarak hazırlanmıştır. 3 Haziran 2014 SALI Resmî Gazete Sayı : 29019 Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumundan: YÖNETMELİK BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE İLETİŞİM KURUMU POSTA SEKTÖRÜNDE İDARİ YAPTIRIMLAR YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

Detaylı

d) Hakem Heyeti: Türkiye Bankalar Birliği Müşteri Şikayetleri Hakem Heyetini, e) Kanun: 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununu,

d) Hakem Heyeti: Türkiye Bankalar Birliği Müşteri Şikayetleri Hakem Heyetini, e) Kanun: 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununu, Türkiye Bankalar Birliği Müşteri Şikayetleri Hakem Heyeti Tebliği ile Türkiye Bankalar Birliği Bireysel Sözleşmeler Tebliğine Aykırılık Başvurularını Değerlendirme Komisyonu Çalışma Esas ve Usulleri Amaç

Detaylı