AKDENİZ BÖLGESİ ORTA YÜKSELTİ KUŞAĞI ( m) KIZILÇAM (Pinus brutia Ten.) ISLAH ZONUNDA DÖL DENEMELERİ (4. YAŞ SONUÇLARI)

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "AKDENİZ BÖLGESİ ORTA YÜKSELTİ KUŞAĞI (401-800 m) KIZILÇAM (Pinus brutia Ten.) ISLAH ZONUNDA DÖL DENEMELERİ (4. YAŞ SONUÇLARI)"

Transkript

1 Bakanlık Yayın No: 296 Müdürlük Yayın No: 28 ISBN: X AKDENİZ BÖLGESİ ORTA YÜKSELTİ KUŞAĞI ( m) KIZILÇAM (Pinus brutia Ten.) ISLAH ZONUNDA DÖL DENEMELERİ (4. YAŞ SONUÇLARI) (ODC: 165.3) Turkish Red Pine (Pinus brutia Ten.) Progeny Trials in Middle Elevation Breeding Zone ( m) of Mediterranean Region (Fourth Year Results) Dr. Hikmet ÖZTÜRK Sadi ŞIKLAR Dr. Murat ALAN Turgay EZEN A. Gani GÜLBABA Rumi SABUNCU Belkıs KORKMAZ Mümtaz TULUKÇU S.Işık DERİLGEN Semra KESKİN Belma ÇALIŞKAN TEKNİK BÜLTEN : 16 T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI ORMAN AĞAÇLARI VE TOHUMLARI ISLAH ARAŞTIRMA MÜDÜRLÜĞÜ FOREST TREE SEED AND TREE BREEDING RESEARCH DIRECTORATE ANKARA-TÜRKİYE

2 YAYIN KURULU Editorial Board Ercan VELİOĞLU Süleyman Işık DERİLGEN Dr. Hülya ÖZLER Dr. Gaye KANDEMİR Hacer SEMERCİ YAYINLAYAN Orman Ağaçları ve Tohumları Islah Araştırma Müdürlüğü P.K. 11, Gazi/ANKARA Published by Forest Tree Seeds and Tree Breeding Research Directorate P.O. Box 11, Gazi/ANKARA Tel: Fax: YIL : 2006 Gündem Ofset Matbaacılık Yayıncılık San. Tic. Ltd. Şti. Tel: Fax:

3 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... ÖZ... ABSTRACT... SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ... iii iv v vii 1. GİRİŞ MATERYAL VE YÖNTEM Deneme Materyali Deneme Alanı Yerleri ve Arazi Hazırlığı Deneme Deseni Biyoistatistiksel Analizler Genetik Parametrelerin Tahmini Temel genetik parametrelerin tahmini Islah değerlerinin tahmini ve genetik kazancın hesaplanması BULGULAR Birinci Seri Denemeler İkinci Seri Denemeler TARTIŞMA Genetik Parametreler Tahmin Edilen Islah Değerleri ve Seleksiyonla Elde Edilecek Genetik Kazanç SONUÇ VE ÖNERİLER i

4 ÖZET SUMMARY KAYNAKÇA EKLER EK-1 EK-2 EK-3 EK-4 5A (Korkuteli-Yazır) ve 5B (Pos-Eğni) Deneme Alanlarına Ait Anova Tablosu Birinci Seri Deneme Alanlarının Ortak Analizine Ait Anova Tablosu A (Korkuteli-Yazır) ve 6B (Pos-Hızar) Deneme Alanlarına Ait Anova Tablosu... İkinci Seri Deneme Alanlarının Ortak Analizine Ait Anova Tablosu EK-5 Birinci Seri Deneme Alanlarının Ortak Analiziyle Boy Karakteri İçin Hesaplanan Ailelerin Genel Birleşme Yeteneği (GCA), Islah Değeri (BV), Mutlak Islah Değeri (MBV), Tahmin Edilen Islah Değeri ile Gerçek Islah Değeri Arasındaki Korelasyonlar (Corr(g,ğ)) EK-6 İkinci Seri Deneme Alanlarının Ortak Analiziyle Boy Karakteri İçin Hesaplanan Ailelerin Genel Birleşme Yeteneği (GCA), Islah Değeri (BV), Mutlak Islah Değeri (MBV), Tahmin Edilen Islah Değeri ile Gerçek Islah Değeri Arasındaki Korelasyonlar (Corr(g,ğ)) ii

5 ÖNSÖZ Tüm genetik ıslah programlarında olduğu gibi 1994 yılında uygulamaya konulan Türkiye Milli Ağaç Islahı ve Tohum Üretimi Programı nda döl denemeleri genetik ıslah çalışmalarının en önemli kısmını oluşturmaktadır. Milli Ağaç Islahı ve Tohum Üretimi Programında entansif ıslah çalışmalarının yürütüleceği kızılçam, karaçam, sarıçam, sedir ve kayın türleri için döl denemelerinin kurulması planlanmıştır. Bununla beraber, mevcut kurumsal kapasite koşulları dikkate alınarak hızlı büyümesi, ağaçlandırma potansiyeli, odunun çeşitli kullanım alanlarına uygunluğu, sahip olduğu genetik varyasyon vb. özellikleri nedeniyle kızılçama öncelik verilmiştir. Kızılçam genetik ıslah programında yedi ıslah zonunda döl denemelerinin kurulmasını öngörülmüştür. Bu çalışma, ıslah zonlarından Akdeniz Bölgesi Orta Yükselti Kuşağı ( m) Islah Zonunu kapsamaktadır. Döl denemeleri; kozalakların toplanmasından, fidanların yetiştirilmesi, denemelerin kurulması, düzenli olarak bakım ile koruma çalışmalarının uygulanması ve denemelerin ölçülmesine kadar çok sayıda kurumun ortaklaşa olmasını gerektiren kapsamlı çalışmalardır. Bu çalışma Orman Ağaçları ve Tohumları Islah Araştırma Müdürlüğü, Doğu Akdeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü ve Batı Akdeniz Ormancılık Araştırma Müdürlüğü ile Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolu Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatlarının katkısıyla gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda çalışmalara büyük katkı koyan Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolu Genel Müdürlüğü nün merkez kuruluşu ile bu çalışmalarda büyük emeği geçen Muğla, Antalya, Adana İl Çevre ve Orman Müdürlüklerinin tüm çalışanlarına sağladıkları bu destek nedeniyle teşekkür ederiz. ANKARA, 2006 Dr. Hikmet ÖZTÜRK Sadi ŞIKLAR Dr. Murat ALAN Turgay EZEN A. Gani GÜLBABA Rumi SABUNCU Belkıs KORKMAZ Mümtaz TULUKÇU S.Işık DERİLGEN Semra KESKİN Belma ÇALIŞKAN iii

6 ÖZ Bu çalışmada, Akdeniz Bölgesi Orta Yükselti Kuşağı ( m) Islah Zonunda bulunan 13 adet tohum meşceresi ile 3 adet gen koruma ormanından seçilmiş 270 adet plus ağaçtan ve tesis edilmiş dört adet klonal tohum bahçesinde yer alan 75 klondan toplanan tohumlarla iki seri halinde döl denemeleri tesis edilmiştir. Denemelerde 4. yaşta boy karakteri ölçülmüş ve bu karaktere ilişkin genetik parametreler hesaplanmıştır. Ayrıca, BLUP yöntemi kullanılarak ailelerin ıslah değerleri hesaplanmıştır. Her iki seride de doğu Akdeniz populasyonları, batı Akdeniz populasyonlarından daha iyi gelişme göstermiştir. Birinci seri denemelerde, bireysel kalıtım derecesi 0.19±0.03, aile ortalamaları kalıtım derecesi 0.56±0.04, ikinci seri denemelerde bireysel kalıtım derecesi 0.42±0.08, aile ortalamaları kalıtım derecesi 0.76±0.05 olarak bulunmuştur. Birinci seri deneme alanları arasında (5A ve 5B), genotip çevre etkileşimi istatistik olarak anlamlı bulunmasına karşın, B tipi genetik korelasyon oldukça yüksektir (0.88). İkinci seri deneme alanları (6A ve 6B) arasında genotip çevre etkileşimi istatistik olarak anlamlı bulunmamıştır. Bu sonuçlara göre, bu ıslah zonunda ilave zonlama yapılmasına gerek yoktur. Sonuç olarak, Akdeniz Bölgesi Orta Yükselti Kuşağı Kızılçam Islah Zonu nda en yüksek ıslah değerine sahip 30 klonla kurulacak 1.5 generasyon klonal tohum bahçelerinin tesisi ile dördüncü yaş ağaç boyu için tahmin edilen genetik kazanç her iki seride de %13 olarak hesaplanmıştır. Anahtar kelimeler: Kızılçam (Pinus brutia Ten.), döl denemeleri, BLUP, kalıtım derecesi, ıslah değeri, genetik kazanç, genotip çevre etkileşimi. iv

7 ABSTRACT In the present study, open pollinated seeds from 270 plus trees (from 13 seed stands and 3 gene conservation forests) and 75 clones (from 4 clonal seed orchards) were used to establish two series progeny tests in Turkish red pine Mediterranean Middle Elevation ( m) breeding zone. At the end of the 4 th growing season, tree heights were measured and genetic parameters were calculated. Parental breeding values were also estimated by employing BLUP method. In both series tests, eastern Mediterranean populations had better growth than western Mediterranean populations. Individual and family heritability values were estimated as 0.19±0.03 and 0.56±0.04, respectively, in overall analyses of the first series progeny tests. Estimated individual and family heritability values were 0.42±0.08 and 0.76±0.05, respectively in the second series progeny trials. Within first series test sites (5A and 5B), although genotype-environment interaction was statistically significant, B type genetic correlation was high (0.88). Within the second series test sites (6A and 6B), genotype-environment interaction was not statistically significant. These results revealed that no additional sub-zones are needed for this breeding zone. As a result, establishment of a 1.5 generation clonal seed orchard by selecting 30 clones with the highest breeding values for the 4 th year tree height character would provide 13% genetic gain in Mediterranean Middle Elevation ( m) breeding zone of Turkish red pine. Key Words: Turkish red pine (Pinus brutia Ten.), progeny trials, BLUP, heritability, breeding value, genetic gain, genotype-environment interaction. v

8 SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ Simgeler BLUP Corr (g,ĝ ) SE hi 2 h 2 f σ 2 f σ t 2 σ 2 s σ 2 fs σ 2 fb σ e 2 σ 2 pi Best Linear Unbiased Prediction tahmin edilen ıslah değeri ile gerçek ıslah değeri arasındaki korelasyon standart hata bireysel kalıtsallık derecesi aile ortalamaları kalıtsallık derecesi aile varyansı deneme alanları varyansı set varyansı aile deneme alanı etkileşimi varyansı aile blok etkileşimi varyansı (plot varyansı) hata varyansı bireysel fenotipik varyans σ 2 p fam aile ortalamaları fenotipik varyansı σ 2 a X sx x f min eklemeli gen etkileri varyansı aritmetik ortalama x karakterinin standart sapması en düşük ailenin ortalaması vi

9 SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ Simgeler x f max en yüksek aile ortalaması σ h x x karakterine ait kalıtsallık derecesinin standart hatası r Bg B tipi genetik korelasyon σ r Bg B tipi genetik korelasyonun standart hatası Kısaltmalar BV GCA ABS_BV ha ıslah değeri genel birleşme yeteneği mutlak ıslah değeri hektar vii

10 1. GİRİŞ Türkiye de nüfus artışı hızı ile orantılı olarak odun hammaddesine olan talep artmaktadır. VIII. Beş Yıllık Kalkınma Planı verilerine göre Türkiye de odun arz açığı ortalama 4.5 milyon m 3 /yıl dır (ANİM 2001). Türkiye gerçeklerinde, odun arz açığının ülke kaynakları ile sağlanabilmesinin yegane yolu; bozuk orman alanlarının verimli orman haline getirilmesi ve orman alanlarında verimliliğin artırılmasıdır (BOYDAK ve DİRİK 1998). Ormanlarda verimliliğin artırılabilmesi iki temel uygulamaya dayanır. Birincisi; yetişme ortamı faktörlerinin ağaç türünün biyolojik ve ekolojik isteklerine uygun hale getirilmesine yönelik müdahelelerin uygulanması, ikincisi; üretim alanındaki genetik kompozisyonun verimliliği yüksek genotiplerden oluşturacak şekilde düzenlenmesidir. Son hasılatın alındığı doğal gençleştirme çalışmaları dahil, mevcut ormanlarda verimliliği artırabilmenin yolu; sayılan bu temel uygulamalardan yalnızca yetişme ortamı faktörleri üzerinde düzenlemeleri kapsayan silvikültürel tedbirlerin uygulanması ile olasıdır. Buna karşılık yapay gençleştirme ve ağaçlandırmalarda verimliliğin artırılmasında kültürel tedbirlerin yanında orman yetiştirme materyalinin (tohum, fidan vb.) genetik kompozisyonunu düzenlemek mümkündür ve bu nedenle verimliliğin artırılması bakımından daha efektiftirler. Nitekim, Pinus taeda da doğal ormanlarda yıllık artım 5 m 3 /ha iken, genetik olarak ıslah edilmiş orman yetiştirme materyali kullanılarak yapılan ağaçlandırmalarda yıllık artımın 25 m 3 /ha a ulaştığı bildirilmektedir (STANTUTH ve ark. 2003). Kızılçam mevcut doğal türlerimiz içinde odun hammaddesi açığının kapatılmasında yararlanılabilecek türlerin başında gelmektedir. Kızılçam ana coğrafik bölgelerdeki çeşitli ekolojik koşullara uyum sağlaması, geniş yayılış alanına sahip olması, hızlı büyümesi ve odun özelliklerinin çok çeşitli kullanım alanlarına uygun olması nedeniyle tesis değeri yüksek bir türdür. Buna bağlı olarak kızılçam ağaçlandırmalarda kullanılan türlerin başında gelmektedir yılı sonuna kadar yapılan ağaçlandırmaların %33 ü ( ha) kızılçam ile ağaçlandırılmıştır (ANİM 2001). Bu özelliklerinin yanısıra kızılçam genetik ıslah çalışmaları açısından uygun özelliklere sahiptir. Kızılçamda populasyonlar arası ve populasyon içi genetik çeşitlilik yüksektir (IŞIK 1986; IŞIK ve ark. 1987; KAYA ve IŞIK 1997; IŞIK 1998; GÜLBABA ve ÖZKURT 1998; IŞIK ve ark. 1999; IŞIK ve IŞIK 1999; GÜLBABA ve ÖZKURT 2001; VELİOĞLU ve ark. 2005). Bunun pratik anlamı; genetik ıslah çalışmalarıyla hem populasyonlar arası 1

11 hem de populasyon içi seleksiyon yoluyla genetik kazancın önemli miktarda artırılabileceğidir. Kızılçamın ağaçlandırmalardaki yaygın kullanımına paralel olarak, ihtiyaç duyulan tohumu genetik olarak ıslah edilmiş kaynaklardan sağlamak üzere Orman Ağaçları ve Tohumları Islah Araştırma Müdürlüğünce yaklaşık 35 yıldır genetik ıslah çalışmaları yürütülmektedir. Şimdiye kadar Türkiyenin değişik bölgelerinde ağaçlandırmaların acil tohum ihtiyacını karşılamak üzere 77 adet, ha tohum meşceresi seçilmiştir. Seçilen tohum meşcerelerinden ve diğer doğal ormanlardan 3000 adet plus ağaç seçimi yapılmış ve bunlarla 67 adet 472 ha klonal tohum bahçesi tesis edilmiştir (ANİM 2005). Ancak sözü edilen tüm bu çalışmalar fenotipik özelliklere göre yapıldığından, elde edilecek kazanç oldukça sınırlı olabilmektedir. Örneğin; ÖZTÜRK ve ark. (2004), Akdeniz Bölgesi alçak rakımında tohum bahçelerinden üretilen tohumlarla elde edilen genetik kazancı, 4. yaşta ağaç boyu için % 8 olarak hesaplamışlardır. Fenotipik seleksiyon ile elde edilecek kazancın bu seviyede düşük olmasında ana neden ağaç boyu, çap ve hacim gibi çoğu büyümeye ilişkin karakterlerde fenotipik değer ile genotipik değer arasındaki ilişkinin zayıf olması, diğer bir ifade ile bu karakterlerde kalıtım derecesinin düşük seviyede olmasıdır (WRIGHT 1976; ZOBEL ve TALBERT 1984; CORNELIUS 1994). Bu nedenle genetik çalışmalarda daha fazla kazanç elde edilebilmesi için, ıslah programlarında genotipik değerin ya da ıslah değerinin güvenilir olarak belirlenmesine yönelik çalışmalar ıslah programının en önemli faaliyet alanını teşkil eder (WHITE ve HODGE 1989). Orman ağaçları ıslahında ıslah değerinin bulunması için kullanılan genetik test tipi, döl denemeleridir. Döl denemeleri ıslah programlarının ayrılmaz bir parçasıdır (LAMBETH ve ark. 1983; ZOBEL ve TALBERT 1984; NAMKOONG ve ark. 1988; MIKOLA 1993). Nitekim kızılçam genetik ıslah programında da ıslah populasyonunda yer alan ebeveyn ağaçların ıslah değerlerinin tahmini için 56 ha. döl denemesi tesisi planlanmıştır (KOSKI ve ANTOLA 1993). Türkiye de farklı coğrafik bölgelerde ve yükseltilerde yayılış gösteren kızılçam populasyonlarının tek bir ıslah populasyonu altında toplanmasının yaratacağı sakıncaları ortadan kaldırmak ve programa esnek bir yapı oluşturmak amacıyla tüm ıslah çalışmaları ıslah zonları bazında planlanmıştır. Islah zonları kızılçam genetik ıslah programının temel ünitesidirler. Bu çalışma sözkonusu zonlardan biri olan Akdeniz Bölgesi Orta Yükselti Kuşağı ( m) Kızılçam Islah Zonunu kapsamaktadır. Milli Ağaç Islahı ve Tohum Üretimi Programında her bir ıslah zonunda tesis edilecek açık tozlaşma döl denemeleri ile; seçilen plus ağaçların ıslah değerlerinin bulunması, ıslah değerlerine göre yapılacak 2

12 seleksiyonla birinci kuşak genotipik tohum bahçelerinin (1.5 generasyon tohum bahçelerinin) kurulması ve mevcut klonal tohum bahçelerinde genetik ayıklamaların yapılması öngörülmüştür. Bu hedeflere paralel olarak Akdeniz Bölgesi Orta Yükselti Kuşağı ( m.) Islah Zonu nda açık tozlaşma döl denemeleri tesis edilmiştir. Bu denemelerden elde edilen verilerle bu çalışmada; 1- Akdeniz Bölgesi Orta ( m.) Yükselti Kuşağı Kızılçam Islah Zonu nda tesis edilmiş olan tohum bahçelerindeki klonların ve temel ıslah populasyonuna dahil plus ağaçların boy karakteri için ıslah değerlerinin sağlıklı bir şekilde tahmin edilmesi, 2- Islah çalışmalarının ihtiyaç duyduğu bazı genetik parametrelerin (eklemeli genetik varyans, kalıtım derecesi, genotip çevre etkileşiminin önem derecesi) elde edilmesi, 3- Gözlemlerin yapıldığı 4. yaşta fenotipik tohum bahçelerinden elde edilen genetik kazancın bulunması, 4- Tohum bahçelerinde genetik ayıklamalar ile elde edilecek genetik kazanç ile genotipik tohum bahçeleri kurulmasıyla (1.5 generasyon tohum bahçeleriyle) elde edilecek genetik kazancın tahmin edilmesi, hedeflenmiştir. 3

13 2. MATERYAL VE YÖNTEM 2.1. Deneme Materyali Açık tozlaşma döl denemeleri ya orijinal plus ağaçlardan ya da plus ağaçların genetik kopyalarının bulunduğu klonal tohum bahçelerinden üretilen tohumlarla tesis edilebilir. Orman Ağaçları ve Tohumları Islah Araştırma Müdürlüğü nce Akdeniz Bölgesi Orta Yükselti Kuşağı ( m) Kızılçam Islah Zonu ndaki meşcerelerden seçilen plus ağaçlardan üretilen aşılı fidanlarla klonal tohum bahçeleri tesis edilmiştir. Bunlardan kozalak hasat edilebilecek olan tohum bahçelerinde yer alan klonlarlar bir seri, orijinal plus ağaçlardan kozalak toplananlar ise diğer bir seri olarak gruplandırılmıştır. Esas olarak gerek tohum bahçelerinde yer alan klonlar, gerekse plus ağaçlar aynı seleksiyon kriterlerine göre seçilmiş olmakla birlikte, tohum bahçelerinde ve meşcerelerde polen bulutları birbirinden farklıdır. Tohum bahçelerinde yeterli izolasyon sağlanması halinde yalnız bahçedeki klonların yani seçilmiş bireylerin ürettiği polenler bahçedeki gen havuzuna katkı koyarlar. Meşcerelerde ise polen bulutu hem seçilmiş hem de seçilmemiş bireylerin polenlerinden oluşur. Polen bulutundaki bu farklılık gen frekanslarının farklı olması sonucunu doğurabilir. Islah değerlerinin belirlenmesindeki olası bu etkiyi yok etmek için denemeler iki seri halinde planlanmıştır. Birinci seri denemeler yeni seçilen orijinal plus ağaçlardan, ikincisi ise aynı zona hitap eden tohum bahçelerinden oluşturulmuştur. Yeni seçim yapılan orijinal plus ağaçlar ıslah zonunda yer alan 16 farklı populasyonda seçilmiştir. Seçim yapılan bu populasyonlar ile seçilen plus ağaç adetleri Çizelge 2.1 de gösterilmiştir. Çizelge 2.1 den görüleceği üzere bir meşcereden seçilen plus ağaç sayıları 7-26 arasında değişmektedir. Birinci seri denemelerde test edilen toplam plus ağaç sayısı 270 adettir. İkinci seride ise dört klonal tohum bahçesinde yer alan 81 adet klondan kozalak toplanmıştır (Çizelge 2.2). Kozalak toplanan bu tohum bahçelerinin orijinleri Çizelge 2.3 de gösterilmiştir. Ancak 10 nolu tohum bahçesinde iki, 21 nolu tohum bahçesinde ise dört klondan denemeler için yeterli fidan üretilemediğinden ikinci seri denemelerde toplam 75 aileye yer verilmiştir. Seçilen bu plus ağaçlardan 1998 ve 1999 yıllarında kozalak toplanmış ve plus ağaç numaraları yazılarak etiketlenmiştir. Kızılçam tohum bahçelerinde, tohum bahçesi dışında, istenmeyen polen kaynaklarından gelen polenler nedeniyle genetik kirlenme oldukça yüksek olabilmektedir (KAYA ve IŞIK 2001). Yabancı polenlerle döllenmiş kozalakların örneklenmesi olasılığını azaltmak amacıyla kozalaklar, mümkün olduğu kadar, her bir 4

14 5 Çizelge 2.1. Tohum toplanan orijinal plus ağaçların orijinleri hakkında bilgiler Table 2.1. Information about the origins of original plus trees in first series progeny trials Meşcerenin Of Stands TM-1 İli (Province) ADANA İşletmesi POS District Şefliği Subdistrict Plus Ağaç Sayısı Number of Selected 10 Plus Trees Rakımı (m) 735 Altitude (m) Bakısı G Aspect Yaşı (Age) 108 Denizden Uzaklığı Distance from the sea Enlemi Latitude Boylamı Longitude Ort. Sıcaklık o C) Aver. Temp. ( o 13.6 C) Yıllık Yağış (mm) 703 Annual Precip. (mm) TM-2 TM-3 TM-4 Meşcerenin Ulusal Kayıt Numarası National Registration Number TM-5 TM-7 TM-11 TM-20 ADANA ADANA ISPARTA ISPARTA ANTALYA ANTALYA ISPARTA POS POS BUCAK BUCAK GÜNDOĞMUS SERİK SÜTÇÜLER SOĞUKOLUK KARSANTI KARSANTI PAMUCAK BUCAK GÜZELBAĞ PINARGÖZÜ KARADAĞ B-KB KB D K K B-GB K km 93 km 88 km 61 km 69 km 22 km 45 km 73 km

15 6 Çizelge 2.1. in devamı. Tohum toplanan orijinal plus ağaçların orijinleri hakkında bilgiler Table 2.1. Continue. Information about the origins of original plus trees in first series progeny trials Meşcerenin Of Stands TM-26 İli (Province) MERSİN İşletmesi (District) GÜLNAR İşletme Şefliği Subdistrict Plus Ağaç Sayısı Number of Selected 19 Plus Trees Rakımı (m) 650 Altitude (m) Bakısı K Aspect Yaşı (Age) 84 Denizden Uzaklığı Distance from the sea Enlemi Latitude Boylamı Longitude Ort. Sıcaklık o C) Aver. Temp. ( o 19.1 C) Yıllık Yağış (mm) 936 Annual Precip. (mm) Meşcerenin Ulusal Kayıt Numarası National Registration No TM-30 TM-40 TM-56 TM-356 GKO-6 GKO-48 GKO-92 MERSİN DENİZLİ DENİZLİ ANTALYA MERSİN MERSİN ISPARTA MERSİN ÇAMELİ ÇAMELİ SERİK ANAMUR TARSUS BUCAK PEMBECİK DAVULTEPE GÖLDAĞ BOYALI PINARGÖZÜ GÖKÇESU BULADAN PAMUCAK G ÇEŞİT K-D G K K KD km 19 km 42 km 41 km 47 km 15 km 35 km 56 km ,2 533,1 1068,2 936,

16 Çizelge 2.2. İkinci seri döl denemesinde yer alan tohum bahçeleri hakkında bilgiler Table 2.2. Information about the seed orchards in second series progeny trials Tohum Bahçesinin Özellikleri Tohum Bahçesi No Properties of Seed Seed Orchard No Orchards Tesis Yeri Establishment Place Tesis Yılı Establishment Year Klon sayısı Number of Clones Ramet Sayısı Number of Ramets Alanı (ha) Area (ha) Dikim Aralığı (m) Spacing (m) Dağıtım Şekli Distribution Type Kadirli Fethiye Fethiye Antalya x9 8x8 8x8 8x8 Rastlantısal Rastlantısal Rastlantısal Rastlantısal klonun tohum bahçelerinin merkezinde bulunan rametlerinden toplanmış ve klon numaraları yazılarak etiketlendirilmiştir. Döl denemelerinde bulunan ailelere ek olarak, her iki seri denemelere ayrı bir işlem birimi olarak kontrol materyali (standart materyal) de konulmuştur. Ağaçlandırmalarda kullanılan altı adet tohum meşceresi kontrol materyali olarak belirlenmiştir (Çizelge 2.4). Bunlardan üç tanesi (Serik-Pınargözü, Anamur-Gökçesu ve Mersin-Fındıkpınarı) bu çalışmaya konu olan ıslah zonundaki tohum meşcereleridir. Birden daha çok sayıda meşcerenin kontrol materyali olarak kullanılmasındaki temel neden, kontrol materyalinin geniş genetik tabanlı olmasını sağlamak ve böylelikle kontrol materyali çevre etkileşimini minimize etmektir. Kozalaklar toplandığı yıl Orman Ağaçları ve Tohumları Islah Araştırma Müdürlüğü nün kozalak çıkarma fırınlarında açılmış, tohumlar kanatlarından ayrılmış, tohumun rutubeti % 4-7 ye düşürülerek, +4 0 C de çalışan soğuk hava depolarına konulmuştur. 7

17 Çizelge 2.3. Tohum bahçelerinde yer alan klonların orijini (tohum meşcereleri) hakkında bilgiler Table 2.3. Information about the origins of the clones in the seed orchards Tohum Bahçesi Ulusal Kayıt No Tohum Bahçesinin Orijinin Seed Orchard Registration No Origin of Seed Orchard Bölge Müdürlüğü Regional Directorate İşletme Müdürlüğü District İşletme Şefliği Subdistrict Meşcere No Registration No Rakımı (m) Altitude (m) Bakısı Aspect Yaşı Average Age Enlemi Latitude Boylamı Longitude Ort. Sıcaklık ( 0 C ) Annual Mean Temperature ( 0 C ) Ort. Yağış (mm) Annual Rainfall (mm) K.Maraş Muğla Antalya Denizli Antakya Kemer Fethiye Çameli Yayladağı Yapraktepe Geyrandağı Göldağ TM TM Güney Kuzeybatı Düz Kuzey K K K K D D D D Elde edilen tohumlar Muğla Gökova Fidanlığı nda ENSO Tipi olarak adlandırılan 259 cm 3 hacminde, 45 adet plastik tüp içeren fidan tepsilerine 2000 yılının Nisan ayının ilk haftası ekilmiştir. Tüp materyali olarak yalnız turba kullanılmıştır. Ekim yapılan her bir tepsiye klon numaraları yazılmış, ayrıca klon numaralarını belirten etiketler konulmuştur. Fidan yetişme ortamının besi maddesi içermemesi nedeniyle, fidanlara sulama suyu ile birlikte gelişim evrelerine göre değişen dozlarda NPK içeren gübre verilmiştir. Ekimlerde tohumun boş olması ya da çimlenmemesi olasılığı düşünülerek her bir tüpe yaklaşık 2-3 adet tohum ekilmiştir. Birden fazla tohumun çimlendiği tüplerde her bir tüpte bir fidan kalacak şekilde tekleme yapılmıştır. 8

18 Çizelge 2.4. Döl denemelerinde kontrol materyali olarak kullanılan tohumların elde edildiği tohum meşcereleri hakkında bilgiler Table 2.4. Information about the checklots Kontrol Materyali No Checklot Id. Tohum Meşceresi No Seed Stand No Islah Zonu Breeding Zone Bölge Müdürlüğü Regional Directorate İşletme Müdürlüğü District Serisi Subdistrict Rakım (m) Elevation Enlem Latitude Boylam Longitute Mersin Antalya Mersin Antalya Mersin Amasya Silifke Serık Mersin Alanya Anamur Bafra Akdere Pınargözü Fındıkpınarı Kargı Gökçesu Alaçam K K K K K K D D D D D D 2.2. Deneme Alanı Yerleri ve Arazi Hazırlığı Kızılçam Islah Programı nda temel ıslah ünitesi ağaç ıslahı zonlarıdır. Bunun anlamı; her bir ıslah zonunda ayrı bir ıslah populasyonu oluşturulması, eşleştirmelerin bu ıslah populasyonu içinde yapılması, genetik testlerin aynı ıslah zonu içinde tesis edilmesidir. Kızılçam ıslah programında öngörülen genetik test açık tozlaşma döl denemeleri olup, deneme alanlarının ıslah zonunda yer alan çevre koşullarını temsil etmesi hedeflenmiştir. Bunun nedeni denemelerden elde edilen parametrelerin test edildiği çevre koşullarına özgün olması, aynı parametrelerin başka çevre koşulları için geçerli olmamasıdır ((NYQUIST 1991). Bu nedenle Kızılçam Islah Programı na uygun olarak, deneme alanları 5B deneme alanı hariç, Akdeniz Bölgesi Orta Yükselti Kuşağı ( m) Kızılçam Islah Zonu içinde yer alacak şekilde seçilmişlerdir (Çizelge 2.5). Plus ağaçların seçildiği populasyonların ortalama rakımlarının ıslah zonu rakım ortalamasının genelde üzerinde olması nedeniyle 5B deneme alanının zonun dışında olmasının bir sakınca teşkil etmeyeceği düşünülmüştür. 9

19 Çizelge 2.5. Döl denemeleri alanlarına ait bazı bilgiler Table 2.5. Some information about test sites Deneme Alanları Deneme Alanı Özellikleri Test Sites Test Sites Informations Korkuteli-Yazır Pos-Eğni Osmaniye-Ürün Deneme Alanı No Test Site No Dikim Tarihi Planting Date Arazi Tipi Field Type Rakımı (m) Altitude (m) Eğimi Slope Enlemi Latitude Boylamı Longitute 5A, 6A 5B 6B 9-13/02/ /02/ /02/2001 Orman alanı Orman alanı Fidanlık arazisi % 1 % 1 % ' K ' K ' K ' D ' D ' D Dikim öncesi tüm deneme alanlarında tam alan toprak işlemesi yapılmıştır. Antalya-Korkuteli nde bulunan 5A ve 6A nolu deneme alanları ile Pos-Eğni deki 5B deneme alanlarında arazi dozer ile üçlü riper kullanılarak 50 cm derinliğinde işlenmiştir. Osmaniye-Ürün Fidanlığındaki deneme alanında ise toprak işlemesi pullukla yapılmıştır. Daha sonra her bir deneme alanına ağır diskaro çekilmiştir Deneme Deseni Tüm deneme alanlarında rastlantı blokları deneme deseni kullanılmıştır. Blok sayısı 5A, 5B ve 6A deneme alanlarında yedi adet, 6B deneme alanında ise altı adettir. Tüm denemelerde parsel düzenlemeleri dört ağaçlı sıra parseli şeklinde oluşturulmuştur. Rastlantı blokları deneme deseninde sahada mevcut çevresel varyasyon, daha küçük homojen bloklarda kontrol edilmektedir. Ancak orman ağaçları büyük hacimlidirler. Bu nedenle test edilecek aile sayısı, blok adedi ve her bir parseldeki ağaç sayısına bağlı olarak bir blok için gerekli olan alan çok büyük olabilmektedir. Bu durumda çevresel varyans artmaktadır. Çevresel varyansın artması genetik varyansın bir kısmının çevresel varyans tarafından örtülmesine ve sonuçta yapılacak seleksiyonun etkinliğinin azalmasına yol açmaktadır. Bu sakıncanın ortadan kaldırılması 10

20 için her iki seri döl denemelerinde SCHUTZ ve COCKERHAM (1966) tarafından B (set in rep) deseni olarak adlandırılan alt bloklama yapılmıştır. Bu düzenleme ile tüm deneme materyali belirli ailelerden oluşan sabit setlere bölünmüştür. Her bir set içine kontrol materyallerinin tümü dahil edilmiştir. Birinci seri denemelerde aile sayısının fazla olması nedeniyle her biri 54 aile ile 6 kontrol materyalinden oluşan beş adet set, ikinci seri denemelerde ise 37 aile ile 6 kontrol materyalinden oluşan iki adet set oluşturulmuştur (Çizelge 2.6 ve Çizelge 2.7). Çizelge 2.6. Birinci seri denemelerde test edilen ailelerin setlere dağılımı Table 2.6. Distribution of families into the sets in first series progeny trials Meşcere No SETLER (Sets) Stand No TOPLAM Total Kontrol TOPLAM

21 Çizelge 2.7. İkinci seri denemelerde test edilen ailelerin setlere dağılımı Table 2.7. Distribution of families into the sets in second series progeny trials Set (Sets) Tohum Bahçesi No Seed Orchard No Toplam Total Kontrol Toplam Biyoistatistiksel Analizler Deneme alanlarında dikimden sonra çok az miktarda kurumalar olmuştur. Kuruyan fidanlar 5A ve 6A deneme alanlarında yine aynı aileye ait bireyle tamamlanmıştır. Analizlerde bu fidanlar hariç tutulmuştur. Deneme alanlarının tek tek analizlerinde aşağıdaki model kullanılmıştır. Blok içinde farklı yerlerde bulunan setlerin aile ortalamaları üzerinde etkileri, kontrol materyali kullanılarak test edilmiş ve her iki serinin tüm deneme alanlarında da set etkisi istatistik olarak anlamsız bulunmuştur. Bu nedenle set etkisine modelde yer verilmemiştir. değeri, Y ijk =µ+ B i + F j + FB ij + e ijk, Modelde; Y ijk : i. bloktaki j. setteki k. ailesinin l. bireyi üzerindeki gözlem µ : genel ortalama, B i : i. bloğun etkisi, i=1, 2,, 7, F j : j. ailenin etkisi, j=1, 2,, f, FB ij : i. blok ile j. ailenin etkileşimi, e ijk : deneysel hatadır. Bir serideki deneme alanlarının ortak analizlerinde ise aşağıdaki model kullanılmıştır. Y ijkl =µ+ S i + B j(i) + F k +FS ik +FB jk(i) + e ijkl Bu modelde; Y ijkl : i. deneme alanı j. bloktaki k. ailenin l. ağacın gözlem değeri, 12

22 µ : genel ortalama, S i : i. deneme alanının etkisi, i=1, 2, 3, 4, B j(i) : i. deneme alanındaki j. bloğun etkisi, j=1, 2,..., t i, F k : k. ailenin etkisi, k= 1, 2,..., f, FS ik : i. deneme alanı ile k. ailenin etkileşimi, FB jk(i) : i. deneme alanında j. blok ile k. ailenin etkileşimi, e ijkl : deneysel hatadır. Deneme alanı ve blok etkileri varyans bileşenlerinin bulunmasında rastlantısal diğer analizlerde sabit etki olarak alınmış, diğer tüm faktörler rastlantısal etki olarak kabul edilmiştir. Varyans analizleri SAS Proc GLM, varyans bileşenleri SAS Proc VARCOMP prosedürleri kullanılarak elde edilmiştir (SAS 1989) Genetik Parametrelerin Tahmini Temel genetik parametrelerin tahmini Bireysel kalıtım derecesi ( hi 2 ), aşağıdaki formül kullanılarak hesaplanmıştır. h 2 i = 2 σ f 2 k( σ ) Formülde; 2 σ tek analizlerinde 2 σ f pi 2 σ fs 2 σ fb pi 2 σ e = : fenotipik varyans (denemelerin tek σ 2 fs eşitlikte yer almamaktadır) σ 2 f : aile varyansı, σ 2 : deneme alanı aile etkileşimi varyansı, fs σ 2 fb : blok aile etkileşimi varyansı, σ e 2 : hata varyansı, k : döl ile ebeveyni arasındaki genetik kovaryanstır ve bu değer yarım kardeş ailelerde ¼ değerine eşittir (SQUILLACE 1974; BECKER 1992). 2 Aile ortalamaları kalıtım derecesi ( h ) ise aşağıdaki formülle hesaplanmıştır. f 13

EGE BÖLGESİ ALT YÜKSELTİ KUŞAĞI ISLAH ZONU NDA (0-400 m) KIZILÇAM (Pinus brutia Ten.) DÖL DENEMELERİ (8. YAŞ SONUÇLARI) (ODC: 165.

EGE BÖLGESİ ALT YÜKSELTİ KUŞAĞI ISLAH ZONU NDA (0-400 m) KIZILÇAM (Pinus brutia Ten.) DÖL DENEMELERİ (8. YAŞ SONUÇLARI) (ODC: 165. Bakanlık Yayın : 404 Müdürlük Yayın : 35 EGE BÖLGESİ ALT YÜKSELTİ KUŞAĞI ISLAH ZONU NDA (0-400 m) KIZILÇAM (Pinus brutia Ten.) DÖL DENEMELERİ (8. YAŞ SONUÇLARI) (ODC: 165.3) Turkish Red Pine (Pinus brutia

Detaylı

Aksi durumda yabacı bir bölgeden getirilen ırk/ırklar o yöreye uyum sağlamış yerel ırklarla polen alışverişine giriştiklerinde genetik tabanda

Aksi durumda yabacı bir bölgeden getirilen ırk/ırklar o yöreye uyum sağlamış yerel ırklarla polen alışverişine giriştiklerinde genetik tabanda Ağaçlandırma çalışmalarına temel oluşturacak tohum sağlanmasını emniyetli hale getirebilmek için yerel ırklardan elde edilen tohum kullanılması doğru bir yaklaşımdır. Aynı türde de olsa orijin denemeleri

Detaylı

Enstitü Yayın No: 56 ISBN: 978-605-393-103-4. KIZILÇAM (Pinus brutiaten.) TOHUM BAHÇELERİNDE GENETİK KAZANCIN BELİRLENMESİ (ODC: 232.311.

Enstitü Yayın No: 56 ISBN: 978-605-393-103-4. KIZILÇAM (Pinus brutiaten.) TOHUM BAHÇELERİNDE GENETİK KAZANCIN BELİRLENMESİ (ODC: 232.311. Enstitü Yayın No: 56 ISBN: 978-605-393-103-4 KIZILÇAM (Pinus brutiaten.) TOHUM BAHÇELERİNDE GENETİK KAZANCIN BELİRLENMESİ (ODC: 232.311.3) Assesment of Genetic Gain in Turkish Red Pine (Pinus brutiaten.)

Detaylı

ORMAN AĞAÇLARI VE TOHUMLARI ISLAH ARAŞTIRMA MÜDÜRLÜĞÜ DERGİSİ

ORMAN AĞAÇLARI VE TOHUMLARI ISLAH ARAŞTIRMA MÜDÜRLÜĞÜ DERGİSİ Orman Bakanlığı Yayın No : 177 ISSN 1302-8553 Müdürlük Yayın No : 20 ORMAN AĞAÇLARI VE TOHUMLARI ISLAH ARAŞTIRMA MÜDÜRLÜĞÜ DERGİSİ Journal of Forest Tree Seeds and Tree Breeding Research Directorate SAYI

Detaylı

ORMAN AĞAÇLARI VE TOHUMLARI ISLAH ARAŞTIRMA MÜDÜRLÜĞÜ DERGİSİ

ORMAN AĞAÇLARI VE TOHUMLARI ISLAH ARAŞTIRMA MÜDÜRLÜĞÜ DERGİSİ Orman Bakanlığı Yayın No : 116 ISSN 1302-8553 Müdürlük Yayın No : 13 ORMAN AĞAÇLARI VE TOHUMLARI ISLAH ARAŞTIRMA MÜDÜRLÜĞÜ DERGİSİ Journal of Forest Tree Seeds and Tree Breeding Research Directorate SAYI

Detaylı

DOĞU AKDENİZ ORMANCILIK ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ OKALİPTÜS ISLAH ÇALIŞMALARI. A. Gani GÜLBABA Orman Yük Mühendisi

DOĞU AKDENİZ ORMANCILIK ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ OKALİPTÜS ISLAH ÇALIŞMALARI. A. Gani GÜLBABA Orman Yük Mühendisi DOĞU AKDENİZ ORMANCILIK ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ OKALİPTÜS ISLAH ÇALIŞMALARI A. Gani GÜLBABA Orman Yük Mühendisi Doğu Akdeniz Ormancılık Araştırma Estitüsü PK. 18 33401 TARSUS 1. GİRİŞ Okaliptüs, yurdumuza

Detaylı

ANADOLU KARAÇAMI (Pinus nigra Arnold. subsp. pallasiana) TOHUM BAHÇESİNDE ÇİÇEK ÜRETİMİ YÖNÜNDEN KLONAL FARKLILIKLAR 1

ANADOLU KARAÇAMI (Pinus nigra Arnold. subsp. pallasiana) TOHUM BAHÇESİNDE ÇİÇEK ÜRETİMİ YÖNÜNDEN KLONAL FARKLILIKLAR 1 Bartın Orman Fakültesi Dergisi 2009, Cilt: 11, Sayı: 15, 25-34 ISSN: 1302-0943 EISSN: 1308-5875 ANADOLU KARAÇAMI (Pinus nigra Arnold. subsp. pallasiana) TOHUM BAHÇESİNDE ÇİÇEK ÜRETİMİ YÖNÜNDEN KLONAL FARKLILIKLAR

Detaylı

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİNDE OKALİPTÜSLERİN YETİŞTİRİLMESİ OLANAKLARI ÜZERİNE YAPILAN ARAŞTIRMA ÇALIŞMALARI. A. GANİ GÜLBABA Orman Yüksek Mühendisi

GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİNDE OKALİPTÜSLERİN YETİŞTİRİLMESİ OLANAKLARI ÜZERİNE YAPILAN ARAŞTIRMA ÇALIŞMALARI. A. GANİ GÜLBABA Orman Yüksek Mühendisi GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİNDE OKALİPTÜSLERİN YETİŞTİRİLMESİ OLANAKLARI ÜZERİNE YAPILAN ARAŞTIRMA ÇALIŞMALARI A. GANİ GÜLBABA Orman Yüksek Mühendisi Doğu Akdeniz Ormancılık Araştırma Enstitüsü PK. 18 33401

Detaylı

ORMAN AĞACI ISLAHI. Yrd. Doç. Dr. DENİZ GÜNEY (2015-2016 GÜZ DÖNEMİ)

ORMAN AĞACI ISLAHI. Yrd. Doç. Dr. DENİZ GÜNEY (2015-2016 GÜZ DÖNEMİ) ORMAN AĞACI ISLAHI Yrd. Doç. Dr. DENİZ GÜNEY (2015-2016 GÜZ DÖNEMİ) 1.2. Bireysel Ayıklama Klonal Ayıklama (Seleksiyon) Klon; bir ağaçtan çelik, aşı kalemi gibi genetik materyallerle üretilen aynı genotipe

Detaylı

ORMAN AĞACI ISLAHI. Yrd. Doç. Dr. DENİZ GÜNEY (2014-2015 GÜZ DÖNEMİ)

ORMAN AĞACI ISLAHI. Yrd. Doç. Dr. DENİZ GÜNEY (2014-2015 GÜZ DÖNEMİ) ORMAN AĞACI ISLAHI Yrd. Doç. Dr. DENİZ GÜNEY (2014-2015 GÜZ DÖNEMİ) Yukarıda belirtilen hususlar içerisinde yapay yolla orman yetiştirmenin uygulamaları açısından en önemli husus, "Tohum toplanacak orijinlerin

Detaylı

DALLI SERVİ (Cupressus sempervirens var. horizontalis) ORİJİN-DÖL DENEMELERİ (ODC: 232.12)

DALLI SERVİ (Cupressus sempervirens var. horizontalis) ORİJİN-DÖL DENEMELERİ (ODC: 232.12) Çevre ve Orman Bakanlığı Yayın No: 419 ISSN :1302-3624 Müdürlük Yayın No : 049 DALLI SERVİ (Cupressus sempervirens var. horizontalis) ORİJİN-DÖL DENEMELERİ (ODC: 232.12) Mediterrenean Cypress (Cupressus

Detaylı

Birsen DURKAYA, Ali DURKAYA ZKÜ Bartın Orman Fakültesi, BARTIN

Birsen DURKAYA, Ali DURKAYA ZKÜ Bartın Orman Fakültesi, BARTIN ZONGULDAK ORMAN BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ ULUDAĞ GÖKNARI-SARIÇAM-DOĞU KAYINI KARIŞIK MEŞCERELERİNİN VERİM GÜCÜ İLE BAZI FİZYOGRAFİK VE EDAFİK FAKTÖRLER ARASINDAKİ İKİLİ İLİŞKİLER Birsen DURKAYA, Ali DURKAYA ZKÜ

Detaylı

Mühendislikte İstatistik Yöntemler

Mühendislikte İstatistik Yöntemler .0.0 Mühendislikte İstatistik Yöntemler İstatistik Parametreler Tarih Qma.3.98 4..98 0.3.983 45 7..984 37.3.985 48 0.4.986 67.4.987 5 0.3.988 45.5.989 34.3.990 59.4.99 3 4 34 5 37 6 45 7 45 8 48 9 5 0

Detaylı

Orman Bakanlığı Yayın No: 189 ISBN: 975-8273-50-7 Müdürlük Yayın No: 22

Orman Bakanlığı Yayın No: 189 ISBN: 975-8273-50-7 Müdürlük Yayın No: 22 Orman Bakanlığı Yayın No: 189 ISBN: 975-8273-50-7 Müdürlük Yayın No: 22 MOLEKÜLER BELİRTEÇLER YARDIMIYLA KIZILÇAM (Pinus brutia Ten.) TOHUM MEŞCERELERİNDE, TOHUM BAHÇELERİNDE VE AĞAÇLANDIRMALARINDA BULUNAN

Detaylı

Yönetmelik. 02 Şubat 2006 Tarihli Resmi Gazete Sayı: 26068 Çevre ve Orman Bakanlığından: Çevre ve Orman Bakanlığından:

Yönetmelik. 02 Şubat 2006 Tarihli Resmi Gazete Sayı: 26068 Çevre ve Orman Bakanlığından: Çevre ve Orman Bakanlığından: 02 Şubat 2006 Tarihli Resmi Gazete Sayı: 26068 Çevre ve Orman Bakanlığından: Çevre ve Orman Bakanlığından: Yönetmelik Orman Yetiştirme Materyallerinin Ticareti Yönetmeliği (1999/105/Ec) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç,

Detaylı

Hindistan Çay Plantasyonlarında Yürütülmekte Olan Dört Farklı Bitki Islah Programı

Hindistan Çay Plantasyonlarında Yürütülmekte Olan Dört Farklı Bitki Islah Programı Hindistan Çay Plantasyonlarında Yürütülmekte Olan Dört Farklı Bitki Islah Programı Bitki Islahı UPASI Çay Araştırma Kurumu 1 Ocak 31 Aralık 2005 Periyodu, 79. Yıllık Raporu. ISSN : 0972-3129 Botanist Dr.R.Victor

Detaylı

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1. BÖLÜM 2 Frekans Dağılımları 37

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1. BÖLÜM 2 Frekans Dağılımları 37 İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 Değişkenler ve Grafikler 1 İstatistik 1 Yığın ve Örnek; Tümevarımcı ve Betimleyici İstatistik 1 Değişkenler: Kesikli ve Sürekli 1 Verilerin Yuvarlanması Bilimsel Gösterim Anlamlı Rakamlar

Detaylı

Genler ve Çevre fenotipik varyansa ne kadar katkıda bulunuyor?

Genler ve Çevre fenotipik varyansa ne kadar katkıda bulunuyor? Genler ve Çevre fenotipik varyansa ne kadar katkıda bulunuyor? Akin Pala akin@comu.edu.tr Genlerin katkısı Neden aile bireyleri birbirine benzer? Ortak genler paylaşırlar Neden verimlerin genotip tarafından

Detaylı

TOHUM BAHÇESİNE DÖNÜŞTÜRÜLECEK (Eucalyptus camaldulensis Dehn.) DÖL DENEMESİNDE KALITIM DERECESİ ve GENETİK KAZANCIN BELİRLENMESİ

TOHUM BAHÇESİNE DÖNÜŞTÜRÜLECEK (Eucalyptus camaldulensis Dehn.) DÖL DENEMESİNDE KALITIM DERECESİ ve GENETİK KAZANCIN BELİRLENMESİ TOHUM BAHÇESİNE DÖNÜŞTÜRÜLECEK (Eucalyptus camaldulensis Dehn.) DÖL DENEMESİNDE KALITIM DERECESİ ve GENETİK KAZANCIN BELİRLENMESİ Heritabilities and Expected Genetic Gain From (Eucalyptus camaldulensis

Detaylı

Bakanlık Yayın No : 188 ISBN : 975-8273-49-3 Müdürlük Yayın No : 21

Bakanlık Yayın No : 188 ISBN : 975-8273-49-3 Müdürlük Yayın No : 21 Bakanlık Yayın No : 188 ISBN : 975-8273-49-3 Müdürlük Yayın No : 21 DOĞU KARADENİZ GÖKNARI (Abies nordmanniana (Stev.) Spach.) KOZALAKLARININ TOHUM VERİMİ ODC: 232.311.1 The Seed Productivity of Cones

Detaylı

ENDÜSTRİYEL AĞAÇLANDIRMALARDA KULLANILAN TÜRLER. Prof.Dr. Ali Ömer Üçler

ENDÜSTRİYEL AĞAÇLANDIRMALARDA KULLANILAN TÜRLER. Prof.Dr. Ali Ömer Üçler ENDÜSTRİYEL AĞAÇLANDIRMALARDA KULLANILAN TÜRLER Prof.Dr. Ali Ömer Üçler 1 Temel Kabuller 1-idare süresi sonunda, yıllık ortalama kabuksuz gövde odunu artımı 10 m3/ha ve daha fazla olan ağaç türleri, hızlı

Detaylı

REHABİLİTASYON PROJE DİSPOZİSYONU

REHABİLİTASYON PROJE DİSPOZİSYONU REHABİLİTASYON PROJE DİSPOZİSYONU 1- GİRİŞ : 1.1- Projenin Amacı ve Kapsamı : Projesi yapılacak sahanın programa alınma nedenleri, yapılacak faaliyet şekilleri, tesiste ulaşılmak istenilen amaç ve tesisi

Detaylı

REHABİLİTASYON PROJE DİSPOZİSYONU

REHABİLİTASYON PROJE DİSPOZİSYONU REHABİLİTASYON PROJE DİSPOZİSYONU 1- GİRİŞ : 1.1- Projenin Amacı ve Kapsamı : Projesi yapılacak sahanın programa alınma nedenleri, yapılacak faaliyet şekilleri, tesiste ulaşılmak istenilen amaç ve tesisi

Detaylı

REHABİLİTASYON VE RESTORASYON PROJESİ YAPIM ESASLARI. Muharrem MARAZ Orman Mühendisi 24/05/2016 ANKARA 1

REHABİLİTASYON VE RESTORASYON PROJESİ YAPIM ESASLARI. Muharrem MARAZ Orman Mühendisi 24/05/2016 ANKARA 1 REHABİLİTASYON VE RESTORASYON PROJESİ YAPIM ESASLARI Muharrem MARAZ Orman Mühendisi 24/05/2016 ANKARA 1 1. GİRİŞ 1.1- Projenin Amacı ve Kapsamı Projesi yapılacak sahanın programa alınma nedenleri, yapılacak

Detaylı

BÖLÜM 1 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEDE TEMEL KAVRAMLAR

BÖLÜM 1 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEDE TEMEL KAVRAMLAR İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEDE TEMEL KAVRAMLAR I. Öğretimde Ölçme ve Değerlendirmenin Gerekliliği... 2 II. Ölçme Kavramı... 3 1. Tanımı ve Unsurları... 3 2. Aşamaları... 3 2.1. Ölçülecek

Detaylı

ÖZET. Yüksek Lisans Tezi. Đmge Đ. TOKBAY. Adnan Menderes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı

ÖZET. Yüksek Lisans Tezi. Đmge Đ. TOKBAY. Adnan Menderes Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarla Bitkileri Anabilim Dalı iii ÖZET Yüksek Lisans Tezi AYDIN EKOLOJĐK KOŞULLARINDA FARKLI EKĐM ZAMANI VE SIRA ARALIĞININ ÇEMEN (Trigonella foenum-graecum L.) ĐN VERĐM VE KALĐTE ÖZELLĐKLERĐNE ETKĐSĐ Đmge Đ. TOKBAY Adnan Menderes

Detaylı

Merkezi Eğilim ve Dağılım Ölçüleri

Merkezi Eğilim ve Dağılım Ölçüleri Merkezi Eğilim ve Dağılım Ölçüleri Soru Öğrencilerin derse katılım düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilen 16 soruluk bir test için öğrencilerin ilk 8 ve son 8 soruluk yarılardan aldıkları puanlar arasındaki

Detaylı

The Effects of Top Pruning on Flower and Cone Production Turkish Red Pine (Pinus brutia Ten.) Clone Park Established in Antalya, Düzlerçamı in Turkey.

The Effects of Top Pruning on Flower and Cone Production Turkish Red Pine (Pinus brutia Ten.) Clone Park Established in Antalya, Düzlerçamı in Turkey. Orman Bakanlığı Yayın No : 141 ISSN : 1302-857X Müdürlük Yayın No : 19 ANTALYA DÜZLERÇAMI NDA KURULU KIZILÇAM (Pinus brutia Ten. ) KLON PARKI NDA TEPE BUDAMASININ ÇİÇEK VE KOZALAK VERİMİ ÜZERİNE ETKİLERİ

Detaylı

Ölçüm Sisteminin Analizi Measurement System Analysis. Dr. Nihal Erginel

Ölçüm Sisteminin Analizi Measurement System Analysis. Dr. Nihal Erginel Ölçüm Sisteminin Analizi Measurement System Analysis Dr. Nihal Erginel TOPLAM DEĞİŞKENLİK Süreçten kaynaklanan değişkenlik Ölçüm sisteminden kaynaklanan değişkenlik Süreç Değişkenlik Kaynakları Hammadde

Detaylı

Yararlanılan Kaynaklar

Yararlanılan Kaynaklar DİKKAT 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun ilgili maddeleri gereğince bu eserin bütün yayın, tercüme ve iktibas hakları Prof. Dr. Musa GENÇ e aittir. Prof. Dr. Musa GENÇ in yazılı izni olmaksızın

Detaylı

0.04.03 Standart Hata İstatistikte hesaplanan her istatistik değerin mutlaka hatası da hesaplanmalıdır. Çünkü hesaplanan istatistikler, tahmini bir değer olduğu için mutlaka hataları da vardır. Standart

Detaylı

ÖĞRENCİLERİNİN SINAV NOTLARI DAĞILIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ: İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENCİLERİ ÖRNEĞİ

ÖĞRENCİLERİNİN SINAV NOTLARI DAĞILIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ: İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENCİLERİ ÖRNEĞİ ÖĞRENCİLERİNİN SINAV NOTLARI DAĞILIMININ DEĞERLENDİRİLMESİ: İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ÖĞRENCİLERİ ÖRNEĞİ Barış Yılmaz Celal Bayar Üniversitesi, Manisa baris.yilmaz@bayar.edu.tr Tamer Yılmaz, Celal Bayar Üniversitesi,

Detaylı

FARKLI YAŞTAKİ KIZILÇAM (Pinus brutia Ten.) TOHUM BAHÇELERİNDE BUDAMANIN ÇİÇEKLENME ÜZERİNE ETKİLERİ: BİRİNCİ ÜÇ YILLIK SONUÇLAR (ODC: 165.

FARKLI YAŞTAKİ KIZILÇAM (Pinus brutia Ten.) TOHUM BAHÇELERİNDE BUDAMANIN ÇİÇEKLENME ÜZERİNE ETKİLERİ: BİRİNCİ ÜÇ YILLIK SONUÇLAR (ODC: 165. Müdürlük Yayın No: 41 FARKLI YAŞTAKİ KIZILÇAM (Pinus brutia Ten.) TOHUM BAHÇELERİNDE BUDAMANIN ÇİÇEKLENME ÜZERİNE ETKİLERİ: BİRİNCİ ÜÇ YILLIK SONUÇLAR (ODC: 165.3) Effects of Pruning on Strobili of Different

Detaylı

TANIMLAYICI İSTATİSTİKLER

TANIMLAYICI İSTATİSTİKLER TANIMLAYICI İSTATİSTİKLER Tanımlayıcı İstatistikler ve Grafikle Gösterim Grafik ve bir ölçüde tablolar değişkenlerin görsel bir özetini verirler. İdeal olarak burada değişkenlerin merkezi (ortalama) değerlerinin

Detaylı

FARKLI GÜBRE KOMPOZİSYONLARININ ÇAYIN VERİM VE KALİTESİNE ETKİSİ. Dr. GÜLEN ÖZYAZICI Dr. OSMAN ÖZDEMİR Dr. MEHMET ARİF ÖZYAZICI PINAR ÖZER

FARKLI GÜBRE KOMPOZİSYONLARININ ÇAYIN VERİM VE KALİTESİNE ETKİSİ. Dr. GÜLEN ÖZYAZICI Dr. OSMAN ÖZDEMİR Dr. MEHMET ARİF ÖZYAZICI PINAR ÖZER FARKLI GÜBRE KOMPOZİSYONLARININ ÇAYIN VERİM VE KALİTESİNE ETKİSİ Dr. GÜLEN ÖZYAZICI Dr. OSMAN ÖZDEMİR Dr. MEHMET ARİF ÖZYAZICI PINAR ÖZER Dünya üzerinde çay bitkisi, Kuzey yarımkürede yaklaşık 42 0 enlem

Detaylı

ORMAN KAYNAKLARININ TURİZM AMAÇLI TAHSİSİNE İLİŞKİN SORUNLAR VE ÇÖZÜMLERİ ODC: 906

ORMAN KAYNAKLARININ TURİZM AMAÇLI TAHSİSİNE İLİŞKİN SORUNLAR VE ÇÖZÜMLERİ ODC: 906 ISBN: 978-605-4610-19-8 ORMAN KAYNAKLARININ TURİZM AMAÇLI TAHSİSİNE İLİŞKİN SORUNLAR VE ÇÖZÜMLERİ ODC: 906 The Determinition of The Problems and Solution ways, Interested in Allocated Forest Resources

Detaylı

F. Can ACAR Müdür Yardımcısı, F. Can ACAR ın Özgeçmişi

F. Can ACAR Müdür Yardımcısı, F. Can ACAR ın Özgeçmişi F. Can ACAR Müdür Yardımcısı, F. Can ACAR ın Özgeçmişi 10/10/1960 tarihinde Edremit te doğdu. İlk öğrenimini 1971 yılında Eskişehir Murat Atılgan İlkokulu nda, orta öğrenimimi 1974 yılında Diyarbakır Orta

Detaylı

Tanımlayıcı İstatistikler. Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN

Tanımlayıcı İstatistikler. Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN Tanımlayıcı İstatistikler Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN 1 Tanımlayıcı İstatistikler Yer Gösteren Ölçüler Yaygınlık Ölçüleri Merkezi Eğilim Ölçüleri Konum Ölçüleri 2 3 Aritmetik Ortalama Aritmetik ortalama,

Detaylı

Orman Bakanlığı Yayın No: 74 ISBN: 975-8273-17-5 Müdürlük Yayın No: 10

Orman Bakanlığı Yayın No: 74 ISBN: 975-8273-17-5 Müdürlük Yayın No: 10 Orman Bakanlığı Yayın No: 74 ISBN: 975-8273-17-5 Müdürlük Yayın No: 10 KAZ DAĞLARI NDAKİ DOĞAL KAZDAĞI GÖKNARI (Abies equi-trojani Aschers. et. Sint.) POPULASYONLARINDA GENETİK ÇEŞİTLİLİĞİN YAPILANMASI

Detaylı

KIZILÇAM ORĠJĠN DENEMELERĠNĠN 10 YILLIK SONUÇLARI

KIZILÇAM ORĠJĠN DENEMELERĠNĠN 10 YILLIK SONUÇLARI Orman Bakanlığı Yayın No: 158 ISSN: 1302-3624 Müdürlük Yayın No: 016 KIZILÇAM ORĠJĠN DENEMELERĠNĠN 10 YILLIK SONUÇLARI (ORİJİN-ÇEVRE ETKİLEŞİMİ VE TOHUM TRANSFERİ ÜZERİNE ETKİSİ) (ODC : 232.12) Results

Detaylı

ÖRNEKLEME HATALARI EK C. A. Sinan Türkyılmaz

ÖRNEKLEME HATALARI EK C. A. Sinan Türkyılmaz ÖNEKLEME HATALAI EK C A. Sinan Türkyılmaz Örneklem araştırmalarından elde edilen kestirimler (estimates) iki tip dan etkilenirler: (1) örneklem dışı lar ve (2) örneklem ları. Örneklem dışı lar, veri toplama

Detaylı

Doç. Dr. Dilek ALTAŞ İSTATİSTİKSEL ANALİZ

Doç. Dr. Dilek ALTAŞ İSTATİSTİKSEL ANALİZ I Doç. Dr. Dilek ALTAŞ İSTATİSTİKSEL ANALİZ II Yayın No : 2845 Teknik Dizisi : 158 1. Baskı Şubat 2013 İSTANBUL ISBN 978-605 - 377 868-4 Copyright Bu kitabın bu basısı için Türkiye deki yayın hakları BETA

Detaylı

KSÜ. Fen ve Mühendislik Dergisi, 7(2)-2004 60 KSU. Journal of Science and Engineering 7(2)-2004

KSÜ. Fen ve Mühendislik Dergisi, 7(2)-2004 60 KSU. Journal of Science and Engineering 7(2)-2004 KSÜ. Fen ve Mühendislik Dergisi, 7(2)-2004 60 KSU. Journal of Science and Engineering 7(2)-2004 Kahramanmaraş Yöresinde Kızılçamlarda (Pinus brutia Ten.) Çam Keseböceği, Thaumetopoea pityocampa (Schiff.)

Detaylı

YÖNETMELİK. ç) Araştırma ormanı mühendisliği: Araştırma ormanı ile ilgili faaliyetleri yürütmekle görevli mühendisliği,

YÖNETMELİK. ç) Araştırma ormanı mühendisliği: Araştırma ormanı ile ilgili faaliyetleri yürütmekle görevli mühendisliği, 17 Ağustos 2012 CUMA Resmî Gazete Sayı : 28387 Orman Genel Müdürlüğünden: YÖNETMELİK ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ORMANCILIK ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜKLERİNİN KURULUŞ VE GÖREVLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ

Detaylı

SPSS E GİRİŞ SPSS TE TEMEL İŞLEMLER. Abdullah Can

SPSS E GİRİŞ SPSS TE TEMEL İŞLEMLER. Abdullah Can SPSS E GİRİŞ SPSS TE TEMEL İŞLEMLER SPSS in üzerinde işlem yapılabilecek iki ana ekran görünümü vardır. DATA VIEW (VERİ görünümü) VARIABLE VIEW (DEĞİŞKEN görünümü) 1 DATA VIEW (VERİ görünümü) İstatistiksel

Detaylı

UYGULAMA 4 TANIMLAYICI İSTATİSTİK DEĞERLERİNİN HESAPLANMASI

UYGULAMA 4 TANIMLAYICI İSTATİSTİK DEĞERLERİNİN HESAPLANMASI 1 UYGULAMA 4 TANIMLAYICI İSTATİSTİK DEĞERLERİNİN HESAPLANMASI Örnek 1: Ders Kitabı 3. konuda verilen 100 tane yaş değeri için; a. Aritmetik ortalama, b. Ortanca değer, c. Tepe değeri, d. En küçük ve en

Detaylı

Dolaylı Yöntem (Yaş/Üst boy-bonitet)

Dolaylı Yöntem (Yaş/Üst boy-bonitet) Dolaylı Yöntem (Yaş/Üst boy-bonitet) A: Anamorfik Aynı oran: 20/15 = 30/X X=22,5 Klavuz eğri B: Polimorfik >3 kılavuz eğri arasında standart yaştaki boy farklarından yararlanılır Sakınca tek ağaç gelişmesine

Detaylı

Dicle Vadisinde Pamuk Üretimi Yapan İşletmelerin Mekanizasyon Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Çalışma

Dicle Vadisinde Pamuk Üretimi Yapan İşletmelerin Mekanizasyon Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Çalışma Dicle Vadisinde Pamuk Üretimi Yapan İşletmelerin Mekanizasyon Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Çalışma Abdullah SESSİZ 1, M. Murat TURGUT 2, F. Göksel PEKİTKAN 3 1 Dicle Üniversitesi, Ziraat Fakültesi,

Detaylı

TEKNİK GEZİ GÖREV RAPORU

TEKNİK GEZİ GÖREV RAPORU TEKNİK GEZİ GÖREV RAPORU 23-27 Mayıs 2016 tarihleri arasında Muğla Orman Bölge Müdürlüğü mıntıkalarında gerçekleştirilen Teknik Gezi ye ait bilgi ve değerlendirmeler aşağıda açıklanmıştır. Teknik Gezi

Detaylı

3 KESİKLİ RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI

3 KESİKLİ RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 İSTATİSTİK ve SAYISAL BİLGİ 11 1.1 İstatistik ve Önemi 12 1.2 İstatistikte Temel Kavramlar 14 1.3 İstatistiğin Amacı 15 1.4 Veri Türleri 15 1.5 Veri Ölçüm Düzeyleri 16 1.6

Detaylı

BATI AKDENİZ ORMANCILIK ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ 2015 YILI DEVAM EDEN PROJELER

BATI AKDENİZ ORMANCILIK ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ 2015 YILI DEVAM EDEN PROJELER BATI AKDENİZ ORMANCILIK ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ 2015 YILI DEVAM EDEN PROJELER Sıra No PROJE NO PROJE ADI PROJE YÜRÜTÜCÜSÜ VE ARAŞTIRMACILAR 1 19.1705 1986-1994- 2015-2020 Kızılçam (Pinus brutia Ten.)

Detaylı

GÜVEN ARALIĞI KESTİRİM

GÜVEN ARALIĞI KESTİRİM GÜVEN ARALIĞI KESTİRİM GÜVEN ARALIĞI Herhangi bir parametre için güven aralığı iki istatistikle verilir: U ve L. Öyle ki, eğer parametrenin doğru değeri θ ise, o zaman P(L θ U) = 1 - α Burada θ parametrenin

Detaylı

Turkey; has different ecosystems due to her climate, topography and soil characteristics

Turkey; has different ecosystems due to her climate, topography and soil characteristics 1 Turkey; has different ecosystems due to her climate, topography and soil characteristics Average Altitude: 1132 meter 62.5% of the country has slope more than 15% 29% of the country is mid-high mountainous

Detaylı

ŞUBE MÜDÜRÜ (TEKNİK) TERCİH EDİLEBİLECEK BİRİMLER 3 ADANA ORMAN VE KÖY İLİŞKİLERİ ŞUBE MÜDÜRÜ 7 AMASYA İŞLETME VE PAZARLAMA ŞUBE MÜDÜRÜ

ŞUBE MÜDÜRÜ (TEKNİK) TERCİH EDİLEBİLECEK BİRİMLER 3 ADANA ORMAN VE KÖY İLİŞKİLERİ ŞUBE MÜDÜRÜ 7 AMASYA İŞLETME VE PAZARLAMA ŞUBE MÜDÜRÜ ŞUBE (TEKNİK) TERCİH EDİLEBİLECEK BİRİMLER 1 ADANA AĞAÇLANDIRMA ŞUBE 2 ADANA 3 ADANA ORMAN VE KÖY İLİŞKİLERİ ŞUBE 4 AĞAÇLANDIRMA DAİRESİ ÖZEL AĞAÇLANDIRMALAR ŞUBE 5 AMASYA AĞAÇLANDIRMA ŞUBE 6 AMASYA 7

Detaylı

II. ÜRÜN MISIR TESCİL RAPORU

II. ÜRÜN MISIR TESCİL RAPORU T.C. GIDA, TARIM ve HAYVANCILIK BAKANLIĞI Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü II. ÜRÜN MISIR TESCİL RAPORU LG30597 MOTRIL CHILLAN COVENTRY EBEVEYN HATLAR WW93 ve LSF80 Ankara-2015 LG30597,

Detaylı

KARŞILAŞTIRMA İSTATİSTİĞİ, ANALİTİK YÖNTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI, BİYOLOJİK DEĞİŞKENLİK. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005

KARŞILAŞTIRMA İSTATİSTİĞİ, ANALİTİK YÖNTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI, BİYOLOJİK DEĞİŞKENLİK. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005 KARŞILAŞTIRMA İSTATİSTİĞİ, ANALİTİK YÖNTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI, BİYOLOJİK DEĞİŞKENLİK Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2005 1 Karşılaştırma istatistiği Temel kavramlar: Örneklem ve evren:

Detaylı

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA 6.3.2.4. Akdeniz Bölgesinde Tarımsal Ormancılık Uygulamaları ve Potansiyeli Bölgenin Genel Özellikleri: Akdeniz kıyıları boyunca uzanan Toros

Detaylı

ORMAN VE SU ĠġLERĠ BAKANLIĞI ÇÖLLEġME VE EROZYONLA MÜCADELE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ARAġTIRMA PROJESĠ

ORMAN VE SU ĠġLERĠ BAKANLIĞI ÇÖLLEġME VE EROZYONLA MÜCADELE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ARAġTIRMA PROJESĠ ORMAN VE SU ĠġLERĠ BAKANLIĞI ÇÖLLEġME VE EROZYONLA MÜCADELE GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ARAġTIRMA PROJESĠ Kuraklık ve Ekstrem ġartlara Dayanıklı Türlerin Tespiti ve Adaptasyonu Projesi (Kavak Türleri Örneği) Teoman

Detaylı

Anahtar sözcükler: Ege Bölgesi, Akdeniz Bölgesi, Fıstıkçamı (Pinus pinea L.), Orijin denemeleri.

Anahtar sözcükler: Ege Bölgesi, Akdeniz Bölgesi, Fıstıkçamı (Pinus pinea L.), Orijin denemeleri. ÖNSÖZ Uluslararası Fıstıkçamı (Pinus pinea L) Orijin Denemesi Silva Mediterranea öncülüğünde 1996 yılında Ege, Batı Akdeniz ve Doğu Akdeniz Ormancılık Araştırma Müdürlükleri tarafından çalışma programına

Detaylı

S.Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi 18 (33): (2004) 17-22

S.Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi 18 (33): (2004) 17-22 S.Ü. Ziraat Fakültesi Dergisi 18 (33): (2004) 17-22 KONYA YÖRESİNDE FARKLI EKİM ZAMANLARINDA YETİŞTİRİLEN BAZI HAVUÇLARDA KALİTE Tahsin SARI 1 Mustafa PAKSOY 2 1 Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü,

Detaylı

Sarıçam dan Üretilen Masif Panellerin Bazı Özellikleri

Sarıçam dan Üretilen Masif Panellerin Bazı Özellikleri II. ULUSAL AKDENİZ ORMAN VE ÇEVRE SEMPOZYUMU Akdeniz ormanlarının geleceği: Sürdürülebilir toplum ve çevre 22-24 Ekim 2014 - Isparta Sarıçam dan Üretilen Masif Panellerin Bazı Özellikleri Süleyman KORKUT

Detaylı

KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI

KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI III. Hafta Yrd. Doç. Uzay KARAHALİL Köprülü Kanyon Milli Parkının Kısa Tanıtımı Gerçekleştirilen Envanter Çalışmaları Belirlenen Orman Fonksiyonları Üretim Ekolojik Sosyal

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ BEDEN EĞİTİMİ ve SPOR BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN ÖSS ve ÖZEL YETENEK SINAVI PUANLARINA GÖRE GENEL AKADEMİK BAŞARILARI

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ BEDEN EĞİTİMİ ve SPOR BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN ÖSS ve ÖZEL YETENEK SINAVI PUANLARINA GÖRE GENEL AKADEMİK BAŞARILARI Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi Cilt: XVII, Sayı: 1, 2003 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ BEDEN EĞİTİMİ ve SPOR BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN ÖSS ve ÖZEL YETENEK SINAVI PUANLARINA GÖRE GENEL

Detaylı

DERZ TASARIMI 1. YAPILARDA DERZLER

DERZ TASARIMI 1. YAPILARDA DERZLER DERZ TASARIMI 1. YAPILARDA DERZLER Çağdaş inşaat sektörünün gelişimi ile daha büyük, geniş ve yüksek yapılar yapılmaya başlandı. Bu nedenle sıcaklık etkisi ile malzemenin boyutsal değişimi ve bunun yarattığı

Detaylı

KIZILÇAMDA (Pinus brutia Ten.) GENETİK ÇEŞİTLİLİK, KALITIM DERECESİ VE GENETİK KAZANCIN BELİRLENMESİ ODC : 165.3. Dr. Fikret IŞIK TEKNİK BÜLTEN NO : 7

KIZILÇAMDA (Pinus brutia Ten.) GENETİK ÇEŞİTLİLİK, KALITIM DERECESİ VE GENETİK KAZANCIN BELİRLENMESİ ODC : 165.3. Dr. Fikret IŞIK TEKNİK BÜLTEN NO : 7 IK A*t*. V m z w ISBN : 975-8273-08-6 58 ç? Cj KIZILÇAMDA (Pinus brutia Ten.) GENETİK ÇEŞİTLİLİK, KALITIM DERECESİ VE GENETİK KAZANCIN BELİRLENMESİ ODC : 165.3 Genetic Variation, Heritabilities and Genetic

Detaylı

DOĞU AKDENİZ VE GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGELERİ ORYANTASYON POPULETUMLARI SONUÇLARI

DOĞU AKDENİZ VE GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGELERİ ORYANTASYON POPULETUMLARI SONUÇLARI DOĞU AKDENİZ VE GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGELERİ ORYANTASYON POPULETUMLARI SONUÇLARI ODC: 232.13 The Results of Orientation Populetas Established in the Eastern Mediterranean and South Eastern Anatolia Regions

Detaylı

Kesikli Şans Değişkenleri İçin; Olasılık Dağılımları Beklenen Değer ve Varyans Olasılık Hesaplamaları

Kesikli Şans Değişkenleri İçin; Olasılık Dağılımları Beklenen Değer ve Varyans Olasılık Hesaplamaları Kesikli Şans Değişkenleri İçin; Olasılık Dağılımları Beklenen Değer ve Varyans Olasılık Hesaplamaları 1 Şans Değişkeni: Bir dağılışı olan ve bu dağılışın yapısına uygun frekansta oluşum gösteren değişkendir.

Detaylı

Normal (%) 74 59 78 73 60. Bozuk (%) 26 41 22 27 40. Toplam (Ha) 889.817 192.163 354.526 1.436.506 17.260.592. Normal (%) - - - - 29

Normal (%) 74 59 78 73 60. Bozuk (%) 26 41 22 27 40. Toplam (Ha) 889.817 192.163 354.526 1.436.506 17.260.592. Normal (%) - - - - 29 1.1. Orman ve Ormancılık Türkiye yaklaşık olarak 80 milyon hektar (ha) yüzölçümüyle dağlık ve eko-coğrafya bakımından zengin bir çeşitliliğe sahiptir. Bu ekolojik zenginliğe paralel olarak ormanlar da

Detaylı

2011 YILI ULUSLARARASI EĞİTİM

2011 YILI ULUSLARARASI EĞİTİM 2011 YILI ULUSLARARASI EĞİTİM Konu: Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü (ÇEM) ve Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TIKA) ile işbirliği içerisinde

Detaylı

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI T.. TRIM VE KÖYİŞLERİ KNLIĞI KORUM VE KONTROL GENEL MÜÜRLÜĞÜ TOHUMLUK TESİL VE SERTİFİKSYON MERKEZİ MÜÜRLÜĞÜ TRIMSL EĞERLERİ ÖLÇME ENEMELERİ TEKNİK TLİMTI KOLZ (rassica napus oleifera L.) 2001 TRIMSL EĞERLERİ

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ GÜZEL SANATLAR EĞİTİMİ BÖLÜMÜ, MÜZİK ANABİLİM DALINDA UYGULANAN GİRİŞ ÖZEL YETENEK SINAVINDAKİ

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ GÜZEL SANATLAR EĞİTİMİ BÖLÜMÜ, MÜZİK ANABİLİM DALINDA UYGULANAN GİRİŞ ÖZEL YETENEK SINAVINDAKİ Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi Cilt: XV, Sayı: 1, 2002 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ GÜZEL SANATLAR EĞİTİMİ BÖLÜMÜ, MÜZİK ANABİLİM DALINDA UYGULANAN GİRİŞ ÖZEL YETENEK SINAVINDAKİ

Detaylı

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI T.C. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI KORUMA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğü TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI YEMLİK PANCAR (HAYVAN PANCARI)

Detaylı

DİYARBAKIR ŞARTLARINDA ŞAHİN-91 VE SUR-93 ARPA ÇEŞİTLERİNDE UYGUN EKİM SIKLIĞININ BELİRLENMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

DİYARBAKIR ŞARTLARINDA ŞAHİN-91 VE SUR-93 ARPA ÇEŞİTLERİNDE UYGUN EKİM SIKLIĞININ BELİRLENMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA ANADOLU, J. of AARI 10 (2) 2000, 35-45 MARA DİYARBAKIR ŞARTLARINDA ŞAHİN-91 VE SUR-93 ARPA ÇEŞİTLERİNDE UYGUN EKİM SIKLIĞININ BELİRLENMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Hasan KILIÇ İrfan ÖZBERK Fethiye ÖZBERK

Detaylı

RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI. Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN

RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI. Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN 1 RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI Olasılığa ilişkin olayların çoğunluğunda, deneme sonuçlarının bir veya birkaç yönden incelenmesi

Detaylı

1.2.3- İl Kuruluşuna Göre Yeri...: 1.2.3.1- İli...: 1.2.3.2- İlçesi...: 1.2.3.3- Beldesi...: 1.2.3.4- Köyü/Mahallesi...: 1.2.3.5- Özel Mevkii...

1.2.3- İl Kuruluşuna Göre Yeri...: 1.2.3.1- İli...: 1.2.3.2- İlçesi...: 1.2.3.3- Beldesi...: 1.2.3.4- Köyü/Mahallesi...: 1.2.3.5- Özel Mevkii... EK NO: 21 ÖZEL ORMAN FİDANLIĞI PROJESİ DİSPOZİSYONU 1- FİDANLIĞIN GENEL TANIMI 1.1.1- Adı Soyadı : 1.1.2- Adresi : 1.1.3- Proje Numarası : 1.2- Kuruluş Yeri...: 1.2.1- Coğrafi Yer 1.2.1.1-1/25000 ölçekli

Detaylı

ORMAN ve SU İŞLERİ BAKANLIĞI BURSA ORMAN BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ

ORMAN ve SU İŞLERİ BAKANLIĞI BURSA ORMAN BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ ORMAN ve SU İŞLERİ BAKANLIĞI BURSA ORMAN BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ EĞİMLİ ARAZİLERDE TERASLAMA TEKNİĞİ BUROR HENDEKLİ TERAS BUROR ÇUKURLU SEKİ TERAS (BUROR : Bursa Orman Terası) 2009 Arazi Yetenek Sınıfları ve Bu

Detaylı

Kazdağları/Edremit Ormanlık Alanlarında 137 Cs Kaynaklı Gama Doz Hızı Tahmini

Kazdağları/Edremit Ormanlık Alanlarında 137 Cs Kaynaklı Gama Doz Hızı Tahmini Kazdağları/Edremit Ormanlık Alanlarında 137 Cs Kaynaklı Gama Doz Hızı Tahmini Rukiye Çakır 1 ve Özlem Karadeniz 2 1 Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Medikal Fizik Anabilim Dalı, İzmir;

Detaylı

Tek Ağaçta Çap Artımı Tahmini Üzerine Artımın Ölçüldüğü Periyot Süresi ve Meşcere Sıklığının Etkisinin İncelenmesi

Tek Ağaçta Çap Artımı Tahmini Üzerine Artımın Ölçüldüğü Periyot Süresi ve Meşcere Sıklığının Etkisinin İncelenmesi II. ULUSAL AKDENİZ ORMAN VE ÇEVRE SEMPOZYUMU Akdeniz ormanlarının geleceği: Sürdürülebilir toplum ve çevre 22-24 Ekim 2014 - Isparta Tek Ağaçta Çap Artımı Tahmini Üzerine Artımın Ölçüldüğü Periyot Süresi

Detaylı

Silvikült Temel Esasları

Silvikült Temel Esasları Silvikült ltürün Temel Esasları (Klasör - 5) Prof. Dr. Musa GENÇ Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Orman Mühendisliği Bölümü Silvikültür Anabilim Dalı 32260 Isparta musagenc@sdu.edu.tr http://kisisel.sdu.edu.tr/akademik/musagenc

Detaylı

Kullanılacak İstatistikleri Belirleme Ölçütleri. Değişkenin Ölçek Türü ya da Yapısı

Kullanılacak İstatistikleri Belirleme Ölçütleri. Değişkenin Ölçek Türü ya da Yapısı ARAŞTIRMA MODELLİLERİNDE KULLANILACAK İSTATİSTİKLERİ BELİRLEME ÖLÇÜTLERİ Parametrik mi Parametrik Olmayan mı? Kullanılacak İstatistikleri Belirleme Ölçütleri Değişken Sayısı Tek değişkenli (X) İki değişkenli

Detaylı

ZEYTİN-ZEYTİNYAĞI ÜRETİM MALİYETLERİ ÜZERİNE UZMAN ÇALIŞMA GRUBU SONUÇLARI

ZEYTİN-ZEYTİNYAĞI ÜRETİM MALİYETLERİ ÜZERİNE UZMAN ÇALIŞMA GRUBU SONUÇLARI ZEYTİN-ZEYTİNYAĞI ÜRETİM MALİYETLERİ ÜZERİNE UZMAN ÇALIŞMA GRUBU SONUÇLARI Zir. Yük. Müh. Mine YALÇIN Tarım Ekonomisi Bölümü Zeytincilik Araştırma İstasyonu Bornova 26 Kasım 2014 Tablo 1. Dünya Tane Zeytin

Detaylı

HATIRA ORMANLARI PROJESİ

HATIRA ORMANLARI PROJESİ HATIRA ORMANLARI PROJESİ 2013 YILSONU RAPORU TEMA VAKFI ORMAN ve KIRSAL KALKINMA BÖLÜMÜ 31 Ekim 2013 1. TEKİRDAĞ HATIRA ORMANI (Malkara-Ahmetpaşa Köyü Mevkii) 1.1. Proje Sahası Hakkında Genel Bilgi Proje

Detaylı

Anıl ERCAN 1 Özgür KURUOĞLU 2 M.Kemal AKMAN 3

Anıl ERCAN 1 Özgür KURUOĞLU 2 M.Kemal AKMAN 3 Düzce Akçakoca Ereğli Yolu Km: 23+770 23+995 Dayanma Yapısı Taban Zemini İyileştirme Analizi Düzce Akçakoca Ereğli Road Km: 23+770 23+995 Retaining Structure Ground Improvement Analysis Anıl ERCAN 1 Özgür

Detaylı

Risk ve Getiri. Dr. Veli Akel 1-1

Risk ve Getiri. Dr. Veli Akel 1-1 Bölüm m 1 Risk ve Getiri Dr. Veli Akel 1-1 Risk ve Getiri urisk ve Getirinin Tanımı uriski Ölçmek Đçin Olasılık Dağılımlarını Kullanmak uportföyün Riski ve Getirisi uçeşitlendirme ufinansal Varlıkları

Detaylı

Sınavlı ve Sınavsız Geçiş İçin Akademik Bir Karşılaştırma

Sınavlı ve Sınavsız Geçiş İçin Akademik Bir Karşılaştırma Sınavlı ve Sınavsız Geçiş İçin Akademik Bir Karşılaştırma Öğr. Gör. Kenan KARAGÜL, Öğr. Gör. Nigar KARAGÜL, Murat DOĞAN 3 Pamukkale Üniversitesi, Honaz Meslek Yüksek Okulu, Lojistik Programı, kkaragul@pau.edu.tr

Detaylı

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ ULAŞTIRMA SEKTÖRÜNÜN ENERJİ TALEBİNİN MODELLENMESİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR POLİTİKALAR

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ ULAŞTIRMA SEKTÖRÜNÜN ENERJİ TALEBİNİN MODELLENMESİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR POLİTİKALAR Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 1. ENERJİ KONGRESİ ULAŞTIRMA SEKTÖRÜNÜN ENERJİ TALEBİNİN MODELLENMESİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR POLİTİKALAR Özgür BAŞKAN, Soner HALDENBİLEN, Halim CEYLAN Pamukkale

Detaylı

DOĞU AKDENİZ ORMANCILIĞINDA SEDİR. Cedar in the Eastern Mediterranean Forestry. Ersin YILMAZ. M. Kurtuluş GÜRSES

DOĞU AKDENİZ ORMANCILIĞINDA SEDİR. Cedar in the Eastern Mediterranean Forestry. Ersin YILMAZ. M. Kurtuluş GÜRSES DOĞU AKDENİZ ORMANCILIĞINDA SEDİR Cedar in the Eastern Mediterranean Forestry Ersin YILMAZ M. Kurtuluş GÜRSES Doğu Akdeniz Ormancılık Araştırma Enstitüsü Eastern Mediterranean Forestry Research Institute

Detaylı

SÜREKLİ ŞANS DEĞİŞKENLERİ. Üstel Dağılım Normal Dağılım

SÜREKLİ ŞANS DEĞİŞKENLERİ. Üstel Dağılım Normal Dağılım SÜREKLİ ŞANS DEĞİŞKENLERİ Üstel Dağılım Normal Dağılım 1 Üstel Dağılım Meydana gelen iki olay arasındaki geçen süre veya bir başka ifadeyle ilgilenilen olayın ilk defa ortaya çıkması için geçen sürenin

Detaylı

İçindekiler. I Varyans Analizi (ANOVA) 1. Önsöz. Simgeler ve Kısaltmalar Dizini

İçindekiler. I Varyans Analizi (ANOVA) 1. Önsöz. Simgeler ve Kısaltmalar Dizini İçindekiler Önsöz Simgeler ve Kısaltmalar Dizini v xv I Varyans Analizi (ANOVA) 1 1 Varyans Analizine Giriş 3 1.1 TemelKavramlar... 3 1.2 Deney Tasarımının Temel İlkeleri... 5 1.2.1 Bloklama... 5 1.2.2

Detaylı

K-S Testi hipotezde ileri sürülen dağılımla örnek yığılmalı dağılım fonksiyonunun karşılaştırılması ile yapılır.

K-S Testi hipotezde ileri sürülen dağılımla örnek yığılmalı dağılım fonksiyonunun karşılaştırılması ile yapılır. İstatistiksel güven aralıkları uygulamalarında normallik (normal dağılıma uygunluk) oldukça önemlidir. Kullanılan parametrik istatistiksel tekniklerin geçerli olabilmesi için populasyon şans değişkeninin

Detaylı

Projesi yapılacak sahanın programa alınma nedenleri, yapılacak faaliyet çeşitleri, tesisle ulaşılmak istenen amaç, pazarlama imkanları vb. bilgiler.

Projesi yapılacak sahanın programa alınma nedenleri, yapılacak faaliyet çeşitleri, tesisle ulaşılmak istenen amaç, pazarlama imkanları vb. bilgiler. 1- GİRİŞ 1.1- Projenin Amacı ve Kapsamı Projesi yapılacak sahanın programa alınma nedenleri, yapılacak faaliyet çeşitleri, tesisle ulaşılmak istenen amaç, pazarlama imkanları vb. bilgiler. 1.2- Özet Proje

Detaylı

AKDENĠZ BÖLGESĠ ORTA YÜKSELTĠ KUġAĞI ISLAH ZONU NDA (401-800 m) KIZILÇAM (Pinus brutia Ten.) DÖL DENEMELERĠ (8. YAġ SONUÇLARI) (ODC: 165.

AKDENĠZ BÖLGESĠ ORTA YÜKSELTĠ KUġAĞI ISLAH ZONU NDA (401-800 m) KIZILÇAM (Pinus brutia Ten.) DÖL DENEMELERĠ (8. YAġ SONUÇLARI) (ODC: 165. Bakanlık Yayın No :405 Müdürlük Yayın No: 36 AKDENĠZ BÖLGESĠ ORTA YÜKSELTĠ KUġAĞI ISLAH ZONU NDA (401-800 m) KIZILÇAM (inus brutia Ten.) DÖL DENEMELERĠ (8. YAġ SONUÇLARI) (ODC: 165.3) Turkish Red ine (inus

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247 KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1247 KAHRAMANMARAŞ İLİNİN GENEL MEYVECİLİK DURUMU Mehmet SÜTYEMEZ*- M. Ali GÜNDEŞLİ" Meyvecilik kültürü oldukça eski tarihlere uzanan Anadolu'muz birçok meyve türünün anavatanı

Detaylı

TUREK 2015 RES lerde Üretim Tahminleri ve Elektrik Satışı. Fatih Yazıtaş 05.11.2015

TUREK 2015 RES lerde Üretim Tahminleri ve Elektrik Satışı. Fatih Yazıtaş 05.11.2015 TUREK 2015 RES lerde Üretim Tahminleri ve Elektrik Satışı Fatih Yazıtaş 05.11.2015 Gündem Elektrik Piyasası & EPİAŞ Gün Öncesi Piyasası ve Tahminleme (RES ler) Gün İçi Piyasası YEKDEM 2 Enerji Piyasaları

Detaylı

GAZBETONUN SU KARŞISINDAKİ DAVRANIŞI

GAZBETONUN SU KARŞISINDAKİ DAVRANIŞI GAZBETONUN SU KARŞISINDAKİ DAVRANIŞI SEMİHA KARTAL 1, ŞÜKRAN DİLMAÇ 2 ÖZET Gazbeton ülkemiz inşaat sektöründe önemli bir pazar payına sahiptir. Bu bildiride ülkemizde üretilen gazbetonların su karşısındaki

Detaylı

BÖLÜM-1.BİLİM NEDİR? Tanımı...1 Bilimselliğin Ölçütleri...2 Bilimin İşlevleri...3

BÖLÜM-1.BİLİM NEDİR? Tanımı...1 Bilimselliğin Ölçütleri...2 Bilimin İşlevleri...3 KİTABIN İÇİNDEKİLER BÖLÜM-1.BİLİM NEDİR? Tanımı...1 Bilimselliğin Ölçütleri...2 Bilimin İşlevleri...3 BÖLÜM-2.BİLİMSEL ARAŞTIRMA Belgesel Araştırmalar...7 Görgül Araştırmalar Tarama Tipi Araştırma...8

Detaylı

Rasgele Sayı Üretme. Rasgele Sayıların Özellikleri. İki önemli istaiksel özelliği var :

Rasgele Sayı Üretme. Rasgele Sayıların Özellikleri. İki önemli istaiksel özelliği var : Rasgele Sayı Üretme Rasgele Sayıların Özellikleri İki önemli istaiksel özelliği var : Düzgünlük (Uniformity) Bağımsızlık R i, rasgele sayısı olasılık yoğunluk fonksiyonu aşağıdaki gibi olan uniform bir

Detaylı

Arazi verimliliği artırılacak, Proje alanında yaşayan yöre halkının geçim şartları iyileştirilecek, Hane halkının geliri artırılacak, Tarımsal

Arazi verimliliği artırılacak, Proje alanında yaşayan yöre halkının geçim şartları iyileştirilecek, Hane halkının geliri artırılacak, Tarımsal Arazi verimliliği artırılacak, Proje alanında yaşayan yöre halkının geçim şartları iyileştirilecek, Hane halkının geliri artırılacak, Tarımsal kaynaklı kirlilik azaltılacak, Marjinal alanlar üzerindeki

Detaylı

DİKKAT. Musa GENÇ 2007/08

DİKKAT. Musa GENÇ 2007/08 DİKKAT 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun ilgili maddeleri gereğince bu eserin bütün yayın, tercüme ve iktibas hakları Prof. Dr. Musa GENÇ e aittir. Prof. Dr. Musa GENÇ in yazılı izni olmaksızın

Detaylı