Global Wage Report 2010/11 Wage policies in times of crisis KÜRESEL ÜCRET RAPORU Kriz Dönemlerinde Ücret Politikaları

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Global Wage Report 2010/11 Wage policies in times of crisis KÜRESEL ÜCRET RAPORU Kriz Dönemlerinde Ücret Politikaları"

Transkript

1 Global Wage Report 2010/11 Wage policies in times of crisis KÜRESEL ÜCRET RAPORU Kriz Dönemlerinde Ücret Politikaları Çeviri: Adem Esen İngilizce kontrol: Handan Yurtdakal İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi

2 Copyright International Labour Organization 2010 First published 2010 Publications of the International Labour Office enjoy copyright under Protocol 2 of the Universal Copyright Convention. Never- theless, short excerpts from them may be reproduced without authorization, on condition that the source is indicated. For rights of reproduction or translation, application should be made to ILO Publications (Rights and Permissions), International Labour Office, CH-1211 Geneva 22, Switzerland, or by The International Labour Office welcomes such applications. Libraries, institutions and other users registered with reproduction rights organizations may make copies in accordance with the licences issued to them for this purpose. Visit org to find the reproduction rights organization in your country. ILO Global Wage Report 2010/11: Wage policies in times of crisis Geneva, International Labour Office, 2010 wage policy / wages / wage differential / low wages / economic recession / developed countries / developing countries 1 v ISBN (print) ISBN (pdf) ISBN (CD-ROM) Also available in Chinese: ISBN ; French: ISBN ; Portuguese: ISBN ; Russian: ISBN ; and Spanish: ISBN ILO Cataloguing in Publication Data The designations employed in ILO publications, which are in conformity with United Nations practice, and the presentation of material therein do not imply the expression of any opinion whatsoever on the part of the International Labour Office concerning the legal status of any country, area or territory or of its authorities, or concerning the delimitation of its frontiers. The responsibility for opinions expressed in signed articles, studies and other contributions rests solely with their authors, and publication does not constitute an endorsement by the International Labour Office of the opinions expressed in them. Reference to names of firms and commercial products and processes does not imply their endorsement by the International Labour Office, and any failure to mention a particular firm, commercial product or process is not a sign of disapproval. ILO publications and electronic products can be obtained through major booksellers or ILO local offices in many countries, or direct from ILO Publications, International Labour Office, CH-1211 Geneva 22, Switzerland. Catalogues or lists of new publica- tions are available free of charge from the above address, or by Visit our website: Photocomposed in Switzerland JMB Printed in Switzerland SRO Not: ILO ile İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi arasında imzalanan protokole göre bu raporun Türkçeye çevirisi Üniversite tarafından yapılmış ve öğrencilerin, işçilerin ve işverenlerin yararlanmaları için Üniversitenin web sayfasında yayınlanmaktadır. Raporun yazılması, çoğaltılması ve diğer tüm hakları izne tabidir. 2

3 3

4 İçindekiler Önsöz...6 Teşekkürler...8 Giriş...9 Kısım 1 Ücretlerde Ana Eğilimler 1- Ortalama Ücretlerde Büyüme Artış Küresel Tahminler Bölgesel Tahminler Ortalama ücretler ve verimlilik Ücret Payı Ulusal ücret paylarında son eğilimler Sektörel düzeydeki eğilimler Ücret eşitsizliği ve düşük ödeme Son eğilimler: Düşük ücret oluşumunda artma Düşük ödemeli çalışanların özellikleri...45 Kımı 2 Kriz dönemlerin ücretler politikaları 4. Ücret politikalarının rolü Sosyal adalet ve eşitlik Ücretlerin makro ekonomik etkileri Piyasa eksiklikleri Savunmasız çalışanlar: Düşük ücretli işler

5 5. Ücret Politikaları Toplu pazarlık...62 Toplu pazarlık ve ortalama ücretler...62 Toplu pazarlık ve düşük ödeme...63 Kapsamlı sistemler (inclusive systems) vurgusu Asgari ücreler...69 Son Eğilimler...69 Asgari ücretler, düşük ödemeyi azaltabilir mi? Düşük gelirli hane halkları için asgari ücretlerden asgari gelire...78 Düşük ödeme ile fakirlik arasındaki alakayı zayıflatma politikaları...78 Bu politikalar nelerdir? Alan ve imkanlar...79 Kımı 3 Özet ve Sonuçlar 6. Temel bulgular ve politika uygulamaları Ortaya çıkan konular ve ilerlemeler...83 Kalibrasyon Faktörleri...90 Küresel ve bölgesel eğilimleri hesaplama...91 Teknik Ek Küresel ücret eğilimleri: Metodolojik konular...85 Kavramlar ve tanımlar...85 Nüfus sayımı yaklaşımı...86 Cevapsız madde işlemi (Treatment of item non response)...87 Toplam cevapsızlığın çözümü...89 Teknik Ek Ücret payı ve pay değişmelerinin analizini tanımlama ve ölçme...94 Ücret payı nasıl tanımlanır?...94 Servet iradları ile ilgili standart bilgilerin, ücret payının değerini aşırı gösterebilmesi...95 Bizi yeterli düzenleme önlemlerine götüren nedenler Açıklama...96 Payların değişiminin analizi: Ücret payının çözülmesi

6 Önsöz Küresel ekonomik kriz, iş piyasasında yıkıcı etkiler oluşturmuştur. İşsiz sayısı, kaydedilmiş en yüksek değere ulaşarak 210 milyona çıkmış ve milyonlarcası da iş bulmaktan ümidini kestiğinden iş gücüne katılamamıştır. Ücretler ve maaşlar da etkilenmiştir. ILO nun bu ikinci Küresel Ücret Raporu ekonomik krizin dünyanın dört bir yanındaki ücretler üzerindeki etkisini ele almaktadır. Özellikle yılında geçen yıllara kıyasla ortalama küresel reel ücretlerdeki büyümenin düştüğü görülmektedir. Bu, krizlerin işlerini kaybedenler için etkisinin ne kadar büyük olduğunu, işlerinde kalmayı başaranların da refahlarının ve satın alma güçlerinin beklenen maaş bordrolarından daha az olduğunu göstermektedir. Gelecekte, dünya ekonomisinin yoluna konulması için, geçmişte olan dengesizliklerin etkilerinin giderilmesi ve daha güçlü temeller üzerinde iktisadi büyümenin ivedilikle sağlanması için meslek ve gelir merkezli gelişme stratejisinin ivedilikle hazırlanması gerekir. Bu rapor; aynı zamanda diğer ILO raporlarının yani 2009-Kasımında G-20 ye sunulan rapor, Uluslararası İş Çalışmaları Enstitüsü nün (International Institute for Labour Studies) yıllık Dünya Çalışma Raporu ( World of Work Report ) veya 2010 Kasım ayında Oslo da ILO-IMF Ortak Konferans ında sunulan mesaja benzemektedir. Ele alınması gereken acil sorunlar arasında ücret eşitsizliklerinin artışı, ücretlerle verimlilik arasındaki büyüyen ilişkisizlik ve ülkelerinde düşük ücret alan 330 milyon kadar çalışan bulunmaktadır. Bu rapor, politika yapımcılarına toplu sözleşme, asgari ücretler ve gelirler politikasının adaletli olmak konusunda nasıl yardımcı olacağıyla ilgili bazı pratik sonuçlar sağlamaktadır. Dünyanın tüm bölgelerinden işçi ve işveren örgütlerinden ve hükümetlerden ciddi destek gören, Adil Bir Küreselleşme için Sosyal Adalet Anlaşması nın (ILO Declaration on Social Justice for a Fair Globalization ) politika yapanlar ve sosyal taraflara sorumluluk gerektiren işlerini geliştirme ve pratiğe koymak konusunda katkıda bulunacağını umuyoruz. Manuela Tomei Müdür Çalışma ve İstihdam Şartları Programı 6

7 7

8 Teşekkürler Esas katkıda bulunanlar Bu rapor, ILO Sosyal Koruma Sektörünün İstahdam ve Çalışma Şartları (the Conditions of Work and Employment Programme (TRAVAIL) of the ILO Social Protection Sector) ile ILO Bölgesel Ofisleri ve İstatistik Bölümü tarafından hazırlanmıştır. Rapor, Patrick Belser, Rebecca Freeman, Sangheon Lee, Malte Luebker, Andrés Marinakis, Aude Mellet, Jean-Michel Pasteels, Kristen Sobeck, Manuela Tomei ve Daniel Vaughan-Whitehead den oluşan bir çalışma grubunun raporudur. Patrick Belser bu raporun esas editörüdür. Charlotte Beauchamp yazımı ve yayımı sağlamıştır. Christian Olsen kapak tasarımını yapmıştır. Özel katkıda bulunanlar Küresel ücret artışını tahmin etme metodolojisi: Farhad Mehran (ILO danışmanı) küresel ücret eğilimleri için metodoloji konusunda rehberlik verdi. Buna Professor Yves Tillé (University of Neuchatel), Profes- sor Yujin Jeong (HEC Montreal), Professor Joseph L. Gastwirth (George Washington University) ve Dr Joyup Ahn (Korea Labor Institute) destek oldu. Bunların katkıları önceki çalışma verilerinin gelişmesinin bir parçası olarak Uygun Çalışmayı Denetim ve Değerledirilmesinin Sağlanması ILO/EC projesi ile büyük ölçüde desteklenmiştir. Malte Luebker (ILO, TRAVAIL) sonuç metodolojisini Rafael Diez de Medina ve Monica Castillo (both ILO, Department of Statistics) birlikte düzenlemiştir. Kristen Sobeck (ILO, TRAVAIL) Küresel Ücret Veritabanını derlemiştir. Düşük ücret: Aşağıda adı geçenler düşük ücretle ilgili konularda ülkelerden özel temel bilgiler sağlamışlardır: A. Damayanti (Indonesia), Q. Deng and S. Li (Urban China), A. Fontes and V. Pero (Brazil), Damien Grimshaw (literature review), B.H. Lee and D. Hwang (Republic of Korea), M. Oosthuizen and S. Goga (South Africa), T. Peralta and E. Guirao (Philippines) ve Mario D. Velásquez Pinto (Chile). Bu araştırma projesi, Sanghean Lee (ILO, TRAVAIL) tarafından sağlanmış ve Kore Cumhuriyeti Hütümetince ciddi bir şekilde desteklenmiştir. Ücret payı analizi: Reecca Freeman ve Jean-Michel Pasteels (ILO, İstatistik Bölümü) OECD ülkeleri ve Estonya daki sektörel ücret paylarınındaki değişimleri bilgisayara kaydetmiş ve analiz etmiştir. Yapısal Analiz için Veritabanları (Database for Structural Analysis (STAN)) ve Ulusal Hesap Veritabanları na (National Accounts databases) erişmemizi sağladığı ve işbirliği yaptığı için OECD ye teşekkür ederiz. Bu projenin genel denetimini Monica Castillo (ILO, Department of Statistics) sağlamıştır. Özel teşekkürler Raporun hazırlanmasında farklı aşamalarda pekçok kişiden değerli yorumlar ve girdiler alınmıştır. Bunlar arasında Scott Barklamb, Janine Berg, Carlos Carrion-Crespo, Assane Diop, Chris Donnges, Philippe Egger, Lawrence Egulu, Claire Harasty, Nelien Haspels, Susan Hayter, Jane Hodges, Frank Hoffer, Phu Huynh, Steven Kapsos, Chang-Hee Lee, Susan Maybud, Bill Salter, Theodoor Sparreboom, Gyorgy Sziraczki, Raymond Torres ve Jacobo Velasco vardır. Özel teşekkürlerimizi, Latin Amerika ve Karabyenler deki ücret verilerini sağladıklarından ötürü Panama da bulunan ILO/SIALC nin (Information System and Labour Analysis) tüm çalışma takımına ve özellikle Bolivar Pino ya, ve Ücret Azalmalarının Olumsuz etkileri konusunda kutusu için Prof. Marc Lavoie e sunarız. Sonuç olarak, raporu geliştirmek konusunda sağladıkları büyük destek için altı seçkin çalışma elemanına ve ulusal istatistik ofisleri ve ücret verileri konusunda bize bilgi sağlayan dünya etrafındaki Çalışma Bakanlıklarına teşekkürlerimizi sunmak isteriz. 8

9 Giriş Küresel Ücret Raporu 2008/09 1, yılları arasındaki genel anlamda olumlu olan ekonomik dönemdeki ücretleri incelemiştir. Mevcut rapor ücretlere değişik açılardan yaklaşmaktadır yılları, 1930 lu yıllardan beri en derin ekonomik durgunluğun yaşandığı dönem olarak nitelendirilmiştir. Kasım 2001 de 2 başlayan uzun süren bir 73 aylık ekonomik genişlemeden sonra, 2007 Aralık ayında ABD, konutların aşırı artması ve finansal kriz ile birlikte gerilemeye girmiştir. Bundan sonra, İkinci Dünya Savaşı ndan 3 beri ilk kez 2009 yılında küresel hasılatta küçülmeyle beraber iktisadi gerileme ortaya çıktığı merkezden dünyanın diğer bölgelerine doğru hızlı bir şekilde yayılmıştır yılında emsali görülmemiş küresel politika çabaları umulandan daha güçlü şekilde iyileşmeye katkı sağlamıştır, ancak gelecekle ilgili beklenti belirsizliğini korumaktadır. 4 Kriz, iş piyasaları üzerinde ciddi bir olumsuz tesir oluşturmuştur. Daha kötüsü küresel işsizlik oranı 2007 yılında işgücünün %5,7 sinde iken 2009 yılında %6,4 üne çıkmıştır. 5 Bu da, 2007 yılında işsiz olan tahmini 177,8 milyon insanın 2009 yılında 206,7 milyon insana ulaşacağı, yani yaklaşık 29 milyon kişilik işsizlik oranı artışını gözler önüne sermektedir. İşsizlik esas itibari ile gelişmiş ekonomilerde artarken, düşük ve orta gelire sahip gelişmekte olan ülkelerdeki (bu ülkeler, genel itibari ile zayıf sosyal koruma sistemlerine sahiptir) krizin etkisi istihdamın niteliğinde bir gerileme ve değişmeye yatkın iş formlarında bir gerileme olarak görülebilir. 6 Yine gelişmiş ülkelerdeki göstergeler krizin ücret düzeyine, çalışılan saat sayısına ve ILO nun saygın çalışma (decent work) olarak tanımladığı diğer değişkenlere etki yaptığını işaret etmektedir. Bununla beraber bugüne kadar çalışma ve istihdam şartlarının belirleyicisi olan krizin etkileri konusunda az bir sistematik kanıt sunulabilmektedir. Dünyanın değişik bölgelerinde ki krizin ortalama ücretlerde genel etkisi nedir? Emeğin verimliliğinin düşmesi ile ücret artışının yavaşlaması nereye kadar olacaktır? Buna bağlı olarak kriz, emek ile sermaye arasındaki ulusal gelir dağılımını nasıl değiştirmiştir? Raporun birinci kısmında yer alan temel sorunlardan bazıları böyledir. Mümkün olduğu kadar çok devletten elde edilen verilere göre kriz süresinde küresel ücret eğilimlerine genel bir bakış sağlıyoruz. Bununla birlikte nihai bir resim vermek için erkendir: Birçok ulusal istatistik ofisleri, özellikle gelirlerin bünyesi konusunda en son verileri irdelemekte ve incelemektedir. Kriz süresince ücret eğilimleri, kriz öncesi yıllarda ücret ılımlılığı ile yaygın ve artan ücret eşitsizliklerine karşı bir zemin olarak düşünülmelidir. Mevcut hal böyleyken, önemli kaygılardan biri de ekonomik krizin kısa ya da ortalama bir dönemde içinde düşük ücret kazanan işçilerin artışına yol açacağıdır. Bunun için bu rapor, medyan ücretlerin üçte ikisinin altındaki ücretler olarak tanımlanan düşük ücretlerle çalışanların paylarına ait verileri sağlamaktadır. Tüm düşük ücret alan çalışanlar fakir olmasalar bile düşük ücret, fakirlik riskini arttırdığı için endişe kaynağıdır. Düşük ücretle çalışanların ekseriyeti kadın ve bunun 1 ILO (2008a). 2 Bak, NBER (2008). 3 Bak, MF (2010a). 4 Bu rapor 2010 Kasımında basıma girerken, IMF (2010c) e göre aşağıya doğru riskler yüksek kalmıştır. 5 Bak ILO (2010a). 6 Bak, Khanna vd. (2010). 9

10 gibi engelli grupların üyeleridir. Düşük ücretle istihdam, özellikle genç işçiler için daha iyi ücretle istihdama ilk adım olabileceğinden yetenekleri geliştirme ve diğer faktörler için fırsat yetersizliği sebebi ile işçilerin kendilerini kurtarmalarını gerektiren bir kapana dönüşebilir. İnsanların geniş bir kesiminde daha iyi işe kavuşma beklentisi azaldığında, artan sosyal ve siyasal gerilimler çoğalır. Bu raporun 2. kısmı, kriz dönemlerindeki ücret politikalarını ele almaktadır. Bozulan ücret eğilimleri, sosyal adaletle ilgilenen ve kendilerinin uygun ulusal hedeflerini geliştirmek isteyen politika yapımcıları için daima ilgilenilen bir konu olmuştur. Ayrıca kriz, yerel tüketim ile mal ve hizmet talebini korumakta ücretlerin rolünü belirlemekte yeniden Keynezyen fikre dönüldüğünü göstermektedir. Raporumuz, ihracata fazlaca yüklenen veya alternatif olarak tüketimi finanse etmek için hane halkı borçlanmasına dayanan ülkelerdeki toplam talebi güçlendirmekte bazı dengesizliklerin düzeltilmesini sağlarken, aynı zamanda asgari ücret politikaları ve toplu sözleşmeler gibi araçların düşük ücret alanların sayılarını azaltmada katkısı olduğunu önermektedir. Raporun 3. kısmı ücret politikalarını geliştirmenin önemini konu edinen bir özetle son bulmaktadır. 10

11 11

12 BÖLÜM I Ücretlerde Ana Eğilimler 1- Ortalama Ücretlerde Artış 2008 yılında ilk küresel ücret raporunun yayınlanmasından beri, ekonomik şartlar dramatik biçimde değişmektedir. Şekil 1, 2003 yılından 2007 yılı ortasına kadar ciddi anlamda gelişmiş olan dünya ekonomisinin, bu yıllardan sonra 2008 yılında yavaşlamasını ve akabinde yılında başlıca sebebinin uluslararası ticaret ve yabancı yatırımda çökme olan ve ekonomiyi %-0,6 daraltan finansal krizi olduğunu göstermektedir. 8 Böylece şekil, 2009 yılında gelişmiş ekonomilerde ve tüm dünyada büyümenin negatif bir süreç izlediği ülkelerin durumunu sunarken, gelişmenin zaten yavaş olduğu, büyümekte ve gelişmekte olan ülkelerin durumunu vermemektedir. Bölge ülkeleri arasında da ciddi farklılıklar oluşmuştur yılında dinamik siyasi müdahale politika öngörülen dünya ekonomik hasılası %4,8 artırarak, beklenenden daha güçlü bir canlanma sağlamıştır. 10 Büyüyen ve gelişmekte olan ülkelerde büyümenin, 2009 yılında %2,5 tan 2010 yılında %7,1 e yükselmesi öngörülmektedir. Buna karşılık gelişmiş ekonomilerde 2009 yılında %-3,2 den 2010 yılında %2,7 ye yükselen bir iyileşme öngörülmüştür. Bununla beraber, iyileşme yeterli olmayıp gelecek küresel ekonomik büyümede büyük olumsuz riskler içermektedir. 1.1 Küresel Tahminler Küresel ekonomide ücret gelişmelerini etkilemiş olan bu ekonomik eğilimler, nereye kadar devam edecektir? Bu soruya cevap vermek için dünyada ülkelerden geniş ve farklı ücret verileri topladık ve değerlendirdik. 11 Bizim esas amacımız, tüm çalışanların aylık ortalama ücretlerindeki eğilimleri kaydetmektedir. ILO nun tanımladığı ücretler, bir işverenin istihdam ettiği personele yazılı veya yazılı olmayan bir sözleşme ile verdiği bedel (gelir) demektir. 12 Bunun için ücretlerin kapsamına, kendi adına çalışanların kazançları dahil edilmez ve bu, sadece ücretlilere uygulanır. Gelişmiş ülkelerde istihdam edilen nüfusun % 86 sını ücretliler oluşturmaktadır. Ama bu oran Asya da % 35 e ve Afrika da % 30 a düşmektedir. 14 Gelişmiş ülkelerde istihdama edilen erkek ve kadın oranları aşağı yukarı eşit iken, Güney Asya ve Sub-Sahara Afrika da istihdama alınan kadınların oranı büyük oranda erkeklerden aşağıdadır. Bütün olarak, veri tabanlarımızı 177 ülke ve alanın 115 inden elde ettik. 14 Böylece büyük ekonomilere ait verileri elde ettiğimizden, ücret verileri dünyanın ücretlilerinin %94 ünü ve küresel ücret hesabının yaklaşık % 98,5 ini kapsamaktadır. Veri tabanı; tamamen gelişmiş ülkeleri, Merkezi ve Doğu Avrupa ülkelerini ve Orta Asya yı içermektedir. Bölgenin toplam ücretli istihdamın % 57 sini ve ücret tutarının 7 IMF verilerine göre (IMF,2010c) 8 Dünya Ticaret Örgütü kısa dönem ticaret istatistiklerine göre dünya ihracatı (nominal rakamlarla) % 38 azalmıştır, 2008 yılının üçüncü çeyreğinde 4,315 milyar $ dan 2009 yılının ilk çeyreğinde düşük bir rakama 2,685 $ gerilemiştir. 9 Bu, Majid de (2009) de vurgulanmaktadır. 10 Bak, IMF (2010c). 11 Küresel Ücret Verileri den elde edilebilir. 12 Bak, ILO Anlaşması No.95, madde ILO dan Key Indecatiors of the Labow Market (KILM) veritabanı, yanvarry 2010 güncellemesi. Bölgesel grublaşma için bak Teknik ek1. 14 Veri tabanlarımız ILO KILM veri tabanlarına dahil olan ülkelere karşılık gelir. Geniş olarak bak, teknik ek I. 12

13 Şekil-1 Küresel renesyon ve iyileşm, (gsyih yıllık değişmeler, sabit fiyatlar, yüzde) yaklaşık % 76 sını karşılamasına rağmen, veri tabanı tüm Afrika ülkelerinin sadece % 29 unu kapsamaktadır. Bu şunu göstermektedir; önemli miktarda veri olsa da birçok gelişmekte olan ülkede ücretler bakımından önemli eksiklikler vardır. Çok gelişmiş ülkeler düzenli araştırma teknikleri ve gelirlerin yapısıyla ilgili özel araştırmalar yaparlarken, diğer ülkeler düzensiz ve güvenilmez farklarla uygulanan işgücü istatistikleri ile ilgili ücret verileri toplamaktalar. Özellikle Afrika daki düşük gelirli bir dizi ülke, hiçbir veri toplayamamaktadır. Şekil-2 Küresel ücret artışı, (yıllık değişmeler, reel rakamlar, yüzdelik) Not : Küresel ücret artışı, dünyada tüm çalışanların % 94 ünü kapsayan 115 ülke ve bölgedeki reel ortalama aylık ücretlerde ağırlıklı fiili veya tahmini yıllık bir artış olarak hesap edilir (Ek-1 de metodoloji açıklamasına bakınız). Geçmişten daha geniş veri setine bağlı olarak, mevcut raporumuz aylık ücretlerin ağırlıklı ortalama artış Ücret Artışı % GSYİH değişmeler % Dünya Gelişmiş Ülkeler Büyüyen ve Gelişen Ülkeler Kaynak: IMF world ekonomik outlook database. Küresel Ücret Artışı Kaynak: ILO Global Wage Database Küresel Ücret Artışı (Çin Hariç) Medyan Değeri 13

14 oranını veren küresel bir değerlendirme sunmaktadır. Küresel ve bölgesel tahminlerimizde cevap vermeyen ülkeler ile cevap veren ülkelerin farklı özelliklere sahip olmalarından kaynaklanan önyargıdan sakınmak için raporumuz özel bir metodoloji vermektedir. Bu standart metodoloji detaylıca Teknik ek 1 de açıklanmaktadır. Bu, tüm bölgelerin kendi ölçeklerine oranla küresel ücret eğiliminde yer aldığını garanti eden ve küresel ücret eğiliminin, bölgeler arasında veri sağlama konusundaki farklılıklarla değiştirilmediğini garanti eden bir rapordur. Sonuçlar Şekil-2 de görülmektedir. Küresel olarak reel aylık ücretlerin 2007 de %2,8, 2008 de %1,5 ve 2009 da %1,6 büyümüş olduğunu görüyoruz. Bu göstergeler Çin resmi ücret istatistiklerinden önemli ölçüde etkilenmektedir. Ücret artışıyla ilgili Çin resmi göstergeleri (IMF tüketici fiyat endeksi (consumer price index, CPI) ile deflate edilmiştir.) 2007 de % 13,1, 2008 de % 11,7 ve 2009 da % 12,8 dir. Böylece ücret artışı konusunda Çin İstatistik Yıllığında yayınlanan resmi istatistikler, sadece kentsel birimler i göstermekte, uygulamada çoğunlukla devlet mülkiyetindeki, ortak mülkiyet ve devletle irtibatlı diğer şirket işletmelerini kapsamaktadır. Çin Ulusal İstatistik Bürosu tarafından düzenlenen tüm işletmelerin yürüttüğü ilk örnek araştırma, özel sektördeki ortalama yıllık maaşların 2009 da sadece % 6,6 yükseldiğini göstermektedir. 15 Bu da, durumun genel yüzdesi ile resmi rakamlar arasındaki çelişkiyi açıklamakta ve küresel tahminin, üstünde bir tahmin olabileceğini belirtmektedir. Çin analizden çıkarılırsa, 2007 de % 2,2, 2008 de % 0,8 ve 2009 da % 0,7 küresel ücret artışı daha düşük oranlarda gerçekleşir (bak Şekil-2). 16 Şekil-3 G 20 ülkelerinde ücret artışı, (yıllık değişmeler, reel rakamlarla, yüzde) Ücret Artışı % G20 ücret artışı G20 ücret artışı (Çin Hariç) 15 Different disparity, China Daily, Temmuz Aynı kaynak, 2009 yılında özel sektördeki ortalama yıllık ücretlerin kentsel alanlarda kinden daha az olduğunu gösteriyor ( yuana karşı 32,736 yuan). 16 Geçen yayınlarımızla karşılaştırma amacıyla, örneğimize dahil olan ülkeler ve bölgeler için ulusal ücret eğilimlerin medyanına dayanan küresel bir ücret eğiliminin tahminini de veriyoruz. Ağırlıklı ortalamadan ziyade medyan kullanımı, belirli ülkelerdeki ulusal veri veya aşırı düşük artış oranlarını belirten hatalar gibi istisnaların sınırlama etkisine sahiptir. Medyan değeri, ülkeleri iki gruba ayıran ücret artışı değeri olarak yorumlanmalıdır. İki grup ülke; yarısı yüksek ücret artışı olan ülkeler ve diğer yarısı düşük ücret artışı olan ülkeler. Örneğimizde ülkelerin ve alanların % 50 si 2007 de % 2,2; 2008 de % 1,2 ve 2009 da % 1,6 dan daha az artış gösterdiğini gözlemleyebiliriz. 14

15 Not: Ücret artışı; G20 üyesi olan, Arjantin, Avustralya, Brezilya, Kanada, Çin, Fransa, Almanya, Hindistan, Endonezya, İtalya, Japonya, Meksika, Rusya,Suudi Arabistan, Güney Afrika, Kore Cumhuriyeti, Türkiye, İngiltere ve Amerika gibi 19 ülkedeki kesin ya da tahmini ortalama aylık ücret artışının ağırlıklı ortalaması alınarak hesaplanır (Metodolojinin tanımı için Teknik ek I e bakınız). Kaynak: ILO Global Wage Database. Dünyadaki ücretlilerin yaklaşık yüzde yetmişini içeren G20 ülkeleriyle örneğimizi sınırlarsak, benzer sonuçlar elde ederiz (Bakınız; Şekil-3). Analize Çin i kattığımızda G20 ülkelerinde ortalama ücretlerin 2007 de % 2,8, 2008 de % 1,5 ve 2009 da % 1,7 oranında arttığını görüyoruz. Ortalama ücretlerdeki bu eğilimleri yorumlarken şunu bilmek gerekir ki; aylık ortalama ücretler ya saat başına ücretlerde, ya da çalışılan saatlerin sayısında veya her ikisinde görülen değişimlerin bir sonucu olarak not edilebilir. Aynı zamanda bilinmelidir ki; toplam ücret verisinin kullanılışı (bireylerden toplamı izlemenin yerine) birleşim etkisi olarak bilinen şeyin ortaya çıkmasını hızlandırır. Bu etki, tüm dünyada ulusal istatistik bürolarınca kabul edilmektedir. Buna göre örnek olarak, ortalamalarda değişen ortalama haftalık gelirlerin yayınlanmasında Avusturya İstatistik Bürosu, ortalama değişimlerin sadece bireysel çalışanların gelirleri düzeyindeki değişmelerle değil, işgücünün ücretli kısmı ile bütün terkibindeki değişmelerden de etkilenebileceğini belirtmektedir. 17 İşgücünün bu değişimi ise, sanayi içindeki ya da çevresindeki meslek dağıtımındaki çeşitlilikler, sanayiler arası iş dağıtım çeşitlilikleri ya da erkek veya kadın çalışan oranının çeşitliliği sebebiyle ortaya çıkar. Terkip etkileri, tam zamanlı ve yarı zamanlı oranındaki varyasyonların bir sonucu olarak da ortaya çıkabilir. Konjonktürel eğilim olarak bilinen sistematik eğilim, resesyon dönemlerinde aylık ücretlerdeki aşağıya eğilimi ve iyileşme dönemlerindeki yukarıya eğilimi anlamakta tüm veri için yönelimin bir sonucu olarak gelişiyor. 18 Resesyon dönemlerindeki işlerini kaybedenlerin çoğunluğu az ücret aldıkları (işlerinde kalan işçilerin ücret ortalamasının mekanik olarak çoğalacağı açıktır) ve bu düşük ücretli çalışanların yeniden işe girmeleri canlanma sağladığında (bunun tersine olarak ücretlerin ortalamasını azaltır) meydana gelir. 19 Tüm bu ihtarlar göz önüne alınarak, küresel ücret eğilimleri ile ilgili iki gözlem yapılabilir. İlk gözlem, kriz sırasında ücret artışının önemli ölçüde düşmesidir. Bunula beraber kriz sırasında toplam ücret artışındaki yavaşlamaya rağmen 2008 de ülkelerin % 73 ünde ve 2009 da ülkelerin % 80 inde kriz boyunca ücret artışının pozitif kaldığını tahmin ediyoruz. İkinci gözlem ise, 2009 yılında kriz tam anlamıyla büyüyorken, asıl ücret artışının krizin ilk yılı olan 2008 yılındaki kadar çok zarar verdiği gerçeğidir. Bu paradoksun açıklaması nedir? 2008 ve 2009 da enflasyon etkisinin önemli bir katkı faktörü olduğunu görüyoruz. Şekil-4, dört büyük ülke örneğinde hem nominal ücret artışı, hem de enflasyonu gösterir. Görüldüğü üzere, 2008 de nominal ücretler ilk yıllardaki kadar hızlı bir şekilde artmış, ancak tuhaf bir şekilde yüksek enflasyon (petrol fiyatlarında yükselmesine bağlı olarak) reel ücretleri aşındırmıştır. Buna aykırı olarak 2009 da GDP daralmış ve kriz işverenler ve işçiler için daha da belirgin bir hal almış, nominal ücretlerdeki artış azalmış, ama enflasyon daha fazla oranda düşmüştür. Enflasyonda bu keskin düşme, 2009 da reel ücretlerdeki düşmeye engel olmuştur. 17 Bak, örneğin Avusturya istatistik Bürosu (2009), açıklama notları 28 ve Bak, Solon vd. (1994), Peng and Siebert (2008, p. 571), Devereux and Hart (2006) or Bils (1985). 19 Kriz, medyan istihdamı ve yüksek ücretlileri düşük ücretlilerden daha fazla etkilediğinde bunun tersi de mümkün olabilir. 15

16 Şekil 4 Dört seçilmiş ülkede nominal ücret artışları ve enflasyon, (yüzde olarak) Yüzde Nomial ücretler Enfasyon Not: Dört gelişmiş ülkenin örneği olarak (Kanada, Almanya, Amerika ve İngiltere) enflasyon ve nominal ücretler nüfus ağırlıklı ortalamayla hesaplanır (nüfus yoğunluğuna göre ücret alanların sayısı kullanılarak). Source: ILO Global Wage Database. 1.2-Bölgesel Tahminler Ücret artış oranlarında önemli bölgesel farklılıklar vardır. Gelişmiş ülkelerde 20 kriz öncesinde yıllık yaklaşık % 0,8 büyümeden sonra 2008 de kriz başlangıcında fiili olarak reel ücretlerin % -0,5 düştüğünü, 2009 da % 0,6 bir oranda arttığını görüyoruz (Bak Şekil 5). Genel olarak reel ücretler düzeyi 2008 de 28 gelişmiş ülkenin 12 sinde ve 2009 da gelişmiş ülkelerin 7 sinde düşmüştür ve/veya 2009 da negatif ücret artışının gerçekleştiği ülke örnekleri önemli G20 ülkelerini de içermektedir. Örneğin ABD de, 2008 yılıyla kıyaslanan 2009 daki %1,5 yükselmeden ve iyileşmeden önce, reel haftalık gelirlerin basit yıllık ortalaması karşılaştırıldığında 2008 de 2007 dekinden daha düşük olduğu görülür. Şekil 6 Amerika da gerçek kazançların üzerindeki fiyat etkisini göstermektedir de tüm kentli tüketiciler için tüketici fiyat endeksinin (CPI-U) yılın ilk yarısında nispeten hızlıca yükseldiğini böylece, bu dönemde ücretlerin satınalma gücünün aşındığını görüyoruz in son kısmında tüketici fiyatlarındaki düşme daha sonra reel gelirlere bir destek sağlamıştır. Bu da, reel gelirlerin ortalama düzeyini 2009 da, 2008 dekinden neden daha yüksek olduğunu açıklar. 20 Gelişmiş ülkeler gurubumuzun, gelişmiş ekonomilerin IMF gurubuna benzer olmadığını ve tahminlerin bu sebeple doğrudan kıyaslanmaması gerektiğine dikkat ediniz, bakınız Teknik ek I. 16

17 Şekil 5 Bölgesel ücret artışı, (yüzde, yıllık) Advanced countries Latin Amerika and Kariyerler Ücret artışı Ücret artışı Ücret artışı Ücret artışı Merkezi ve Doğu Avrupa Doğu Avrupa ve Orta Asya 17

18 Şekil 5 Bölgesel ücret artışı, (yüzde, yıllık) Asya Afrika Orta Doğu Ücret artışı Ücret artışı Ücret artışı *Geçici tahminler (yaklaşık %75 lik kapsam baz alınarak) **Belirsiz tahminler (yaklaşık %40ve %60lık kapsam baz alınarak) ***(..) Hiçbir tahmin mevcut değildir. Not: Bölgesel sınıflamalar ve metodoloji üzerine daha fazla bilgi edinmek için Teknik ek I e bakınız. Kaynak: ILO Global Wage Database. 18

19 Şekil 6 ABD de nominal ve reel ortalama haftalık gelirler endeksi (tüm tarım dışı işçiler), 2006 Mart ından 2010 Mart ına (2006 Martı =100) Ortalama Haftalık Kazançlar Nominal kazançlar Fiyatlar Feel Kazançlar Yıllık Ortalama Not: Nominal kazançlar Mevcut İş İstatistikleri araştırmasından tüm işçilerin ortalama haftalık gelirine karşılık gelir. Tüm işçilerin asıl kazançları, tüm şehirli tüketicileri baz alan tüketici fiyat endeksi kullanılarak hesaplanır. Yıllık ortalama resmi seri değildir ve haftalık sabit kazancın basit yıllık ortalaması alınarak hesaplanır. Kaynak: US Bureau of Labor Statistics (BLS) and authors calculations. Şekil 7 Seçilmiş gelişmiş ülkelerde ücret artışı, (yüzde olarak) Ücret artışı Not: Ücret artışı, reel ortalam aylık üretlerdeki yıllık artışları gösteriyor. Kaynak: ILO Global Wage Database. 19

20 Şekil 8 Seçilmiş gelişmiş ülkelerdeki çalışılan veya ödeme yapılan haftalık saatler, Haftalık Saatlerde Değişmeler Kaynak: ILO Global Wage Database. Kutu 1 Kamu ve Özel Sektörlerde Ücretler Çok az ülke ücretlerin yapısıyla ilgili veri yayınladığından, hangi sektörlerin ve hangi mesleklerin krizden en fazla etkilendiğini net bir şekilde bilmek için çok erkendir. Uluslararası düzeyde bu tür verinin temel kaynağı ILO nun Ekim Yıl sonu Anketi mesleki ücretlerdeki eğilimleri belirlemek için başvuru kaynağı olmaktadır: Özelde, küresel olarak toplanılmış olan iş piyasası değişkenleri ve bu farklılıkların rapor haline getirilmesi gereken birimlerde geniş bir soruşturma en fazla ilgili sanayileri ve meslekleri belirlemeye çalışmaktadır. Soruşturma, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin önemli bir kısmından uzmanların görüşlerini alarak dünya çapındaki farklı ekonomilerde sanayi yapıları ve işe alma paydaşlarındaki önemli farklılıkları göz önüne almaya uğraşmaktadır. Aynı zamanda, böylece belirli ülkelere ait veriler, ücretlerin kamu sektöründen çok özel sektörde daha olumsuz etkilendiğini göstermektedir. Geniş biçimde Eurostat İşgücü Maliyet Endeksi Veri Setlerine (Eurostat s Labor Cost Index Dataset) dayanan Kamu Hizmetleri Uluslararası Araştırma Birimince yapılan hesaplamalara göre, kamu kesimindeki nominal gelirler, veri elde edilebilen 18 Avrupa ülkesinden 11 ndeki kamu sektöründeki gelirlerden daha hızlı yükselmiş veya daha az düşmüştür. Mart 2008 den Mart 2010 a ABD de aynı durum söz konusudur; özel sektör işçileri ve gelirleri devlet ve belediye işçilerinden biraz daha az artış göstermiştir. Bununla beraber 2010 yılının ilk döneminde bu eğilim, IMF ile son anlaşmaları imzalayan ve/veya kamu borcu olduğundan tasarruf politikaları uygulayan bazı ülkelerde tersine oluşmuştur. Kamu sektörü ücretlerinin güçlü yapısı, belki de özel sektördekinden daha fazla kamu sektöründeki yüksek düzeyde sendikalaşmaya bağlı oluşu ve yine kamu sektörü işçileri arasındaki yüksek derecede koordinasyona bağlıdır. Aynı zamanda özel sektöre göre kamu sektörü ücretlerinin artış oranı, belirlenmiş özel faktörleri gösterir. Mesela ABD de geçen iki yılda ödemeler, hem kamu hem de özel sektörlerde eğitim ve sağlık sektörlerinde ortalamadan daha hızlı artış göstermiştir. Buna mukabil krizden önce ortalama ücret artışının yüksek olduğu mali sektördeki ücret artışı, son çeyreklerde geriye düşmüştür. Avrupa da da mali hizmetlerde ücretler ve maaşlar ücretlerdeki genel hareketlerden daha az yükselmiştir. Mesela İngiltere de nominal top- 20

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015

DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015 DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015 AVRUPA'DA İNŞAAT ÜRETİMİ EKİMDE ARTTI Euro Bölgesinde inşaat üretimi yıllık yüzde 1,1 artış kaydetti Euro Bölgesinde inşaat üretimi ekim ayında aylık bazda yüzde 0,5,

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm OECD 6 Mayıs ta yaptığı değerlendirmede 2014 yılı için yaptığı

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm Çin Ekonomisi Nisan-Haziran döneminde bir önceki yılın aynı

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv. Beyaz Eşya. İnşaat. Turizm. Enerji. Diğer Göstergeler. Sektörel Gelişmeler /Ağustos 2013 1

SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv. Beyaz Eşya. İnşaat. Turizm. Enerji. Diğer Göstergeler. Sektörel Gelişmeler /Ağustos 2013 1 SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv Otomotiv İç Satışlarda Hızlı Artış Temmuz Ayında Devam Ediyor. Beyaz Eşya Beyaz Eşya İç Satışlarda Artış Temmuz Ayında Hızlandı. İnşaat Reel Konut Fiyat Endeksinde

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

AKP hükümeti zamanında ekonomik büyüme ve istikrar sağlanmıştır

AKP hükümeti zamanında ekonomik büyüme ve istikrar sağlanmıştır Türkiye, AKP iktidarı zamanında ekonomik büyüme ve istikrar elde etmiştir. Bu başarı, geçmiş hükümetler ve diğer büyüyen ekonomiler ile karşılaştırıldığında pek de etkileyici değildir Temel Mesajlar 1.

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

Aylık Dış Ticaret Analizi

Aylık Dış Ticaret Analizi EKİM YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz,

Detaylı

LÜTFEN KAYNAK GÖSTEREREK KULLANINIZ 2013

LÜTFEN KAYNAK GÖSTEREREK KULLANINIZ 2013 OECD 2013 EĞİTİM GÖSTERGELERİ RAPORU: NE EKERSEN ONU BİÇERSİN (4) Prof. Dr. Hasan Şimşek İstanbul Kültür Üniversitesi (www.hasansimsek.net) 5 Ocak 2014 Geçtiğimiz üç hafta boyunca 2013 OECD Eğitim Göstergeleri

Detaylı

İNSANİ GELİŞMEYİ SÜRDÜRMEK:! EĞİTİM VE İŞGÜCÜ PİYASASI GÖSTERGELERİ İTİBARİYLE TÜRKİYE NİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ!

İNSANİ GELİŞMEYİ SÜRDÜRMEK:! EĞİTİM VE İŞGÜCÜ PİYASASI GÖSTERGELERİ İTİBARİYLE TÜRKİYE NİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ! İNSANİ GELİŞMEYİ SÜRDÜRMEK:! EĞİTİM VE İŞGÜCÜ PİYASASI GÖSTERGELERİ İTİBARİYLE TÜRKİYE NİN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ!! IŞIL KURNAZ" GAZİ ÜNİVERSİTESİ UNDP 2014 İNSANİ GELİŞME RAPORU# TÜRKİYE TANITIM

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm Amerikan Merkez Bankası FED, tahvil alım programını 10 milyar

Detaylı

AB Krizi ve TCMB Para Politikası

AB Krizi ve TCMB Para Politikası AB Krizi ve TCMB Para Politikası Erdem Başçı Başkan 28 Haziran 2012 Stratejik Düşünce Enstitüsü, Ankara Sunum Planı I. Küresel Ekonomik Gelişmeler II. Yeni Politika Çerçevesi III. Dengelenme IV. Büyüme

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi

Büyüme Rakamları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Değerlendirme. Tablo 1. En hızlı daralan ve büyüyen ekonomiler 3. 2009'da En Hızlı Daralan İlk 10 Ekonomi POLİTİKANOTU Mart2011 N201126 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Ayşegül Dinççağ 2 Araştırmacı, Ekonomi Etütleri Büyüme Rakamları Üzerine

Detaylı

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI

MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI KKTC DEVLET PLANLAMA ÖRGÜTÜ MAKROEKONOMİK TAHMİN ÇALIŞMA SONUÇLARI 25.0 150 22.5 135 20.0 120 17.5 105 15.0 90 12.5 75 10.0 60 7.5 45 5.0 30 2.5 15 0.0 0 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7 9 11 1 3 5 7

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

DÜNYA ÜRETİM RAPORU, 2014 YILI 1. ÇEYREK

DÜNYA ÜRETİM RAPORU, 2014 YILI 1. ÇEYREK 11/7/2014 DÜNYA ÜRETİM RAPORU, 2014 YILI 1. ÇEYREK (Çeviren:Şeyda YILDIZ, Aybüke Tuğçe KARABÖRK) MAKİNE ŞUBESİ Kaynak: Birleşmiş Milletler Sınai Kalkınma Teşkilatı (UNIDO) www.unido.org DÜNYA ÜRETİMİ 2014

Detaylı

Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi

Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi Kıvanç Duru 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Programı Değerlendirmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi 2015 YILI

Detaylı

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 2015 Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Nisan 215 BÜYÜME DÜŞMEYE DEVAM EDİYOR Zümrüt İmamoğlu* ve Barış Soybilgen ** 13 Nisan 215 Yönetici Özeti Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (SÜE)

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. Gelir Amaçlı Esnek Emeklilik Yatırım Fonu nun 01.01.2008-31.12.2008 dönemine ilişkin

Detaylı

EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:5

EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:5 EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:5 Bu sayıda; Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından yayımlanan Dünya Ekonomik Görünümü Raporu tahminleri değerlendirilmiştir. i Küresel

Detaylı

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME

TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 1 TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER - BÜYÜME 12.0 Türkiye GSYİH Büyüme Oranları(%) 10.0 9.4 8.4 9.2 8.8 8.0 6.0 4.0 6.8 6.2 5.3 6.9 4.7 4.0 4.0 5.0 2.0 0.7 2.1 0.0-2.0-4.0-6.0-8.0-5.7-4.8 Tahmin(%) 2014

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008 UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2008 24 Eylül 2008 İstanbul 1 DÜNYA YATIRIM RAPORU Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü UNCTAD ın uluslararası yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER 21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER KÜRESEL EKONOMİYİ ROTASINDAN ÇIKARABİLECEK 10 BÜYÜK TEHLİKE DÜNYA EKONOMİSİ VE ABD EKONOMİSİNDE OLASI MAKRO DENGESİZLİKLER (BÜTÇE VE CARİ İ LEMLER AÇIĞI) (TWIN TOWERS) İSTİKRARSIZ

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm CPB nin açıkladığı verilere göre Temmuz ayında bir önceki

Detaylı

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye Fırsatlar Ülkesi Türkiye Yatırımcılar için Güvenli bir Liman Tarım ve Gıda Sektöründe Uluslararası Yatırımlar Dr Mehmet AKTAŞ Yaşar Holding A.Ş. 11-12 Şubat 2009, İstanbul sunuş planı... I. Küresel gerçekler,

Detaylı

Dünya Ekonomisi. Bülteni. İstanbul Sanayi Odası Araştırma Şubesi. Ekim 2012. Dünya Ekonomisine Küresel Bakış 1

Dünya Ekonomisi. Bülteni. İstanbul Sanayi Odası Araştırma Şubesi. Ekim 2012. Dünya Ekonomisine Küresel Bakış 1 Dünya Ekonomisi Bülteni Ekim 2012 İstanbul Sanayi Odası Araştırma Şubesi Dünya Ekonomisine Küresel Bakış 1 IMF tarafından açıklanan World Economic Outlook Ekim 2012 raporuna göre, küresel iyileşme yeni

Detaylı

2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ DERİ VE DERİ MAMULLERİ SEKTÖRÜ 2014 NİSAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ Mayııs 2014 2014 YILI NİSAN AYI TÜRKİYE DERİ VE DERİ ÜRÜNLERİ İHRACATI DEĞERLENDİRMESİ

Detaylı

Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org.

Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği / www.tobb.org. Ekonomik Rapor 2011 I. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ 67. genel kurul 5 6 1. MAKRO BÜYÜKLÜKLER AÇISINDAN DÜNYA EKONOMİSİNE GENEL BAKIŞ Küresel ekonomiyi derinden etkileyen 2008

Detaylı

OECD VE AB KAPSAMINDA EN ELVERİŞSİZ YATIRIM ORTAMI TÜRKİYE DE TABLO 1

OECD VE AB KAPSAMINDA EN ELVERİŞSİZ YATIRIM ORTAMI TÜRKİYE DE TABLO 1 OECD VE AB KAPSAMINDA EN ELVERİŞSİZ YATIRIM ORTAMI TÜRKİYE DE TABLO 1 OECD VE AB ÜLKELERĠNDE YATIRIM ORTAMININ ÇEKĠCĠLĠK SIRALAMASI, 2005 Yeni Zelanda ABD Kanada Norveç Avusturalya Danimarka İngiltere

Detaylı

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ

GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ GRAFİKLERLE FEDERAL ALMANYA EKONOMİSİNİN GÖRÜNÜMÜ Hazırlayan: Fethi SAYGIN Mart 2014 Kaynak :DESTATIS (Alman İstatistik Enstitüsü) GENEL DEĞERLENDİRME Ekonomi piyasalarındaki durgunluk ve sorunlara rağmen,

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 22 Haziran 2015, Sayı: 16. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 16 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

Temel Ekonomik Gelişmeler

Temel Ekonomik Gelişmeler Temel Ekonomik Gelişmeler 6 Temmuz 21 Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü Günlük veriler her Perşembe günü (resmi tatil olması durumunda bir önceki iş günü); diğer veriler ise verinin açıklandığı

Detaylı

Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler

Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler tepav türkiye ekonomi politikaları araştırma vakfı Türkiye nin dış ticaret ve yatırım bağlantıları: Güçlü yönler Prof. Dr. Serdar TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürü

Detaylı

FAO SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ FİYAT VE TİCARET GÜNCELLEME: KASIM 2014

FAO SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ FİYAT VE TİCARET GÜNCELLEME: KASIM 2014 FAO SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ FİYAT VE TİCARET GÜNCELLEME: KASIM 2014 FAO süt fiyat endeksi 184,3 ile Ekim ayında bir önceki aya göre %1,9 geriledi. Böylece geçen yıl aynı dönemin % 26,6 gerisinde kaldı. Tereyağı,

Detaylı

Artan Sağlık Harcamaları Temel Sağlık Göstergelerini Nasıl Etkiliyor? Selin Arslanhan Araştırmacı

Artan Sağlık Harcamaları Temel Sağlık Göstergelerini Nasıl Etkiliyor? Selin Arslanhan Araştırmacı Artan Sağlık Harcamaları Temel Sağlık Göstergelerini Nasıl Etkiliyor? Selin Arslanhan Araştırmacı TEPAV Değerlendirme Notu Temmuz 1 19 191 19 193 19 195 19 197 19 199 199 1991 199 1993 199 1995 199 1997

Detaylı

SANAYİDE GELİŞMELER VE İSTİHDAM EĞİLİMLERİ. Esra DOĞAN, Misafir Araştırmacı. Damla OR, Yardımcı Araştırmacı. Yönetici Özeti

SANAYİDE GELİŞMELER VE İSTİHDAM EĞİLİMLERİ. Esra DOĞAN, Misafir Araştırmacı. Damla OR, Yardımcı Araştırmacı. Yönetici Özeti 15 Nisan 2014 SANAYİDE GELİŞMELER VE İSTİHDAM EĞİLİMLERİ Esra DOĞAN, Misafir Araştırmacı Damla OR, Yardımcı Araştırmacı Yönetici Özeti Ocak dönemine işsizlik ve tarım dışı işsizlik oranlarında; bir önceki

Detaylı

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi

Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi Basın Bülteni 26 Haziran 2013 YASED, UNCTAD 2013 Dünya Yatırım Raporu nu açıkladı Türkiye, 2012 yılında dünyada uluslararası doğrudan yatırım liginde iki basamak yükseldi 2012 yılında dünyada yüzde 18

Detaylı

Aylık Dış Ticaret Analizi

Aylık Dış Ticaret Analizi YÖNETİCİ ÖZETİ Bu çalışmada, Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından her ayın ilk günü açıklanan ihracat rakamları temel alınarak Türkiye nin aylık dış ticaret analizi yapılmaktadır. Aşağıdaki analiz,

Detaylı

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA TEMMUZ 2009 Hazırlayan: Mesut DÖNMEZ 1 GENEL KOD BİLGİSİ: 392310 GTIP kodunun üst kodu olan 3923 GTİP koduna ait alt kodlar ve ürünler aşağıda

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 14 Aralık 2015, Sayı: 39. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 14 Aralık 2015, Sayı: 39. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 14 Aralık 2015, Sayı: 39 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler

Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Dünya Ekonomisindeki Son Gelişmeler Risk Yönetimi ve Kontrol Genel Müdürlüğü Ekonomik Analiz ve Değerlendirme Dairesi Küresel Ekonomik Görünüm CPB nin açıkladığı verilere göre Haziran ayında bir önceki

Detaylı

2010 OCAK KASIM DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ

2010 OCAK KASIM DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ 2010 OCAK KASIM DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı 2010 Ocak Kasım döneminde bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla % 16,1 oranında artarak 1 milyar 143 milyon dolar

Detaylı

DÜNYADA İSTİHDAM VE SOSYAL DURUM - EĞİLİMLER (WESO) 2016

DÜNYADA İSTİHDAM VE SOSYAL DURUM - EĞİLİMLER (WESO) 2016 ÖZET DÜNYADA İSTİHDAM VE SOSYAL DURUM - EĞİLİMLER (WESO) 2016 ÖZET Uluslararası Çalışma Ofisi- Cenevre Küresel ekonomi yeni zaaf işaretleri sergiliyor Yapılan tahminlere göre dünya ekonomisi 2015 yılında

Detaylı

Küresel Mali Kriz, Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler

Küresel Mali Kriz, Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler Küresel Mali Kriz, Türkiye Ekonomisindeki Gelişmeler 0 Dünyada bankaların krediye bağlı zararları 1 trilyon $ a ulaştı Zararlar ve Sağlanan Sermaye (milyar $) Dünya Amerika Euro Bölgesi Asya Toplam Kayıplar

Detaylı

5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3]

5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3] Ek Karar 5.1. Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri [2005/3] KARAR NO Y 2005/3 Ulusal Bilim ve Teknoloji Sistemi Performans Göstergeleri Ülkemizin bilim ve teknoloji performansı, aşağıdaki

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı PERAKENDE. nerden, nereye? Sarp Kalkan. 20 Kasım 2013

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı PERAKENDE. nerden, nereye? Sarp Kalkan. 20 Kasım 2013 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı PERAKENDE nerden, nereye? Sarp Kalkan 20 Kasım 2013 Slayt 3 GSYH ile Perakende ve Toptan Ticarette Reel Büyüme (1998 fiyatlarıyla) 140,000 130,000 15,000

Detaylı

Temel Ekonomik Gelişmeler

Temel Ekonomik Gelişmeler Temel Ekonomik Gelişmeler 18 Aralık 21 Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü Günlük veriler her Perşembe günü (resmi tatil olması durumunda bir önceki iş günü); diğer veriler ise verinin açıklandığı

Detaylı

Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama

Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama İstatistik Genel Müdürlüğü Ödemeler Dengesi Müdürlüğü İçindekiler I- Yöntemsel Açıklama... 3 2 I- Yöntemsel Açıklama 1 Nominal efektif döviz

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2013 HAZİRAN İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2013 HAZİRAN İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2013 HAZİRAN AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ Temmuz 2013 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2013 HAZİRAN İHRACAT PERFORMANSI

Detaylı

5. İşçi fazlasını, işveren fazlasını ve iş fazlasını şekil yardımıyla gösteriniz.

5. İşçi fazlasını, işveren fazlasını ve iş fazlasını şekil yardımıyla gösteriniz. 1. Emeğin marjinal ürününün formulü nedir? 2. İşçi fazlasının formulü nedir? 3. İşveren fazlasının formulü nedir? 4. İş fazlasının formulü nedir? 5. İşçi fazlasını, işveren fazlasını ve iş fazlasını şekil

Detaylı

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $)

Tablo 1. Seçilen Ülkeler için Yıllar İtibariyle Hizmetler Sektörü İthalat ve İhracatı (cari fiyatlarla Toplam Hizmetler, cari döviz kuru milyon $) 4.2. HİZMETLER 1. Hizmetler sektörünün ekonomideki ağırlığı bir refah kriteri olarak değerlendirilmektedir (1). (2) tarafından bildirildiği üzere, sanayileşmeyle birlikte, ulaştırma hizmetleri ve belirli

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE ŞUBAT 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 17 Ağustos 2015, Sayı: 23. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni 17 Ağustos 2015, Sayı: 23 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül

Detaylı

SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv. İnşaat. Ana Metal. Turizm. Enerji. Diğer Göstergeler. Sektörel Gelişmeler /Nisan 2013 1

SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv. İnşaat. Ana Metal. Turizm. Enerji. Diğer Göstergeler. Sektörel Gelişmeler /Nisan 2013 1 SEKTÖREL GELİŞMELER İÇİNDEKİLER Otomotiv Yılın İlk Çeyreğinde Otomotiv Satış Artışı, Beklenen Tüketim Artışını Teyit Etti. İlk Çeyrekte Otomotiv Üretimi Sınırlı Geriledi, İhracatı Sınırlı Arttı. İlk Çeyrekte

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 27 Temmuz 2015, Sayı: 20. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 27 Temmuz 2015, Sayı: 20. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 20 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

2015 Yılında Para ve Kur Politikası. Erdem BAŞÇI Başkan. 10 Aralık 2014 Ankara

2015 Yılında Para ve Kur Politikası. Erdem BAŞÇI Başkan. 10 Aralık 2014 Ankara 2015 Yılında Para ve Kur Politikası Erdem BAŞÇI Başkan 10 Aralık 2014 Ankara Temel Amaç: Fiyat İstikrarı 2017 yılı enflasyon hedefi Hükümet ile varılan mutabakatla uyumlu olarak yüzde 5 seviyesinde belirlenmiştir.

Detaylı

Ekonomik Ticari Gelişmeler

Ekonomik Ticari Gelişmeler Ekonomik Ticari Gelişmeler 3 Mayıs 2011 1 / 24 İçindekiler Giriş Sektör Haberleri Ülkelere Göre Çıkış Sayıları Haftalık Makroekonomik Gelişmeler 2 / 24 Yükselen Değerler Mart ayında İmalat Sanayi Genelinde

Detaylı

MAKROEKONOMİ - 2. HAFTA

MAKROEKONOMİ - 2. HAFTA MAKROEKONOMİ - 2. HAFTA Ekonomik Faaliyetlerin Döngüsü Mal ve Hizmetler C HANEHALKLARI Tüketim Harcamaları Faktör Ödemeleri B A FİRMALAR Üretim Faktörleri GSYH ÖLÇME YÖNTEMLERI Üretim Yöntemi: Firmaların

Detaylı

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU

ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLAR DEĞERLENDİRME RAPORU Ağustos 2010 TÜRKİYE YE ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIM GİRİŞLERİ 2010 YILI İLK YARISINDA 3,2 MİLYAR DOLAR OLDU 2010 yılının ilk yarısında, Türkiye ye

Detaylı

Konut Kredisi Piyasasına Bakış

Konut Kredisi Piyasasına Bakış Konut Kredisi Piyasasına Bakış Türkiye Konut Kredisi İstatistikleri (Haziran 2011 - Mayıs 2012) Temmuz 2012 Uyarı: Bu raporda sunulan istatistiklerin önemli bir kısmı Konutkredisi.com.tr web sitesinin

Detaylı

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme

DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI. Genel Değerlendirme DÜNYA SERAMİK SAĞLIK GEREÇLERİ İHRACATI Genel Değerlendirme Haziran 2014 2012 yılı dünya seramik sağlık gereçleri ihracat rakamlarına bakıldığında, 2011 yılı rakamlarına nazaran daha az dalgalanma gösterdiği

Detaylı

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş GRUPLARA YÖNELİK GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU YILLIK RAPOR Bu rapor ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş Gruplara Yönelik Gelir Amaçlı Kamu Borçlanma Araçları

Detaylı

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70 GÜNLÜK EKONOMİ TAKVİMİ SAAT ÜLKE VERİ ÖNEM BEKLENEN ÖNCEKİ 10:00 EUR İspanya İşsizlik Değişimi ORTA 17,9K 21,7K 11:30 GBP İnşaat Satın Alma Müdürleri Endeksi (PMI) (Eyl) YÜKSEK 57,5 57,3 12:00 EUR Üretici

Detaylı

2010 OCAK EKİM DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ

2010 OCAK EKİM DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ 2010 OCAK EKİM DÖNEMİ HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı 2010 Ocak Ekim döneminde bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla % 16,7 oranında artarak 1 milyar dolar seviyesini

Detaylı

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4.

AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. AB NİN EKONOMİK YAPISIYLA İLGİLİ TEMEL BİLGİLER 1. Ülkelerin Yüz Ölçümü 2. Ülkelerin Nüfusu 3. Ülkelerin Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla 4. Ülkelerin Büyüme Oranı 5. Ülkelerin Kişi Başına Gayri Safi Yurtiçi

Detaylı

Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması

Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması Gazi Erçel Başkan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 1 Nisan 1998 Ankara I. Giriş Ocak ayı başında

Detaylı

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70 GÜNLÜK EKONOMİ TAKVİMİ SAAT ÜLKE VERİ ÖNEM BEKLENEN ÖNCEKİ 08:45 CHF İşsizlik (Mevsimsel Olarak Ayarlanmamış) (Eyl) ORTA 3,3% 3,2% 08:45 CHF İşsizlik (Mevsimsel Olarak Ayarlanmış) (Eyl) ORTA 3,4% 3,3%

Detaylı

Ekim. Günlük Araştırma Bülteni Gün Sonu RAPORU

Ekim. Günlük Araştırma Bülteni Gün Sonu RAPORU 23 Ekim Günlük Araştırma Bülteni Gün Sonu RAPORU Almanya sanayi üretimi endeksi beklenenin altında kaldı Almanya da bugün açıklanan PMI İmalat Sanayi Endeksi, küresel ekonomik daralmanın ülke ekonomisine

Detaylı

Sayı: 2012-35 / 13 Aralık 2012 EKONOMİ NOTLARI. Akım Verilerle Tüketici Kredileri Defne Mutluer Kurul

Sayı: 2012-35 / 13 Aralık 2012 EKONOMİ NOTLARI. Akım Verilerle Tüketici Kredileri Defne Mutluer Kurul Sayı: 212-3 / 13 Aralık 212 EKONOMİ NOTLARI Akım Verilerle Tüketici Kredileri Defne Mutluer Kurul Özet: Akım kredi verileri, kredilerin dönemsel dinamiklerini daha net ortaya koyabilmektedir. Bu doğrultuda,

Detaylı

Güncellenmiş Dünya Ekonomik Görünümü Raporu Küresel İyileşme Sekteye Uğruyor, Aşağı Yönlü Riskler Yoğunlaşıyor. 2012 Kışı

Güncellenmiş Dünya Ekonomik Görünümü Raporu Küresel İyileşme Sekteye Uğruyor, Aşağı Yönlü Riskler Yoğunlaşıyor. 2012 Kışı Güncellenmiş Dünya Ekonomik Görünümü Raporu Küresel İyileşme Sekteye Uğruyor, Aşağı Yönlü Riskler Yoğunlaşıyor 212 Kışı Avro bölgesinde giderek artan gerilimler nedeniyle küresel iyileşme tehdit altındadır.

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002.

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI NIN GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK VE YOKSULLUK SORUNUNA YAKLAŞIMI (SEKİZİNCİ

Detaylı

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Temmuz ayı içerisinde Dünya Bankası Türkiye

Detaylı

KÜRESEL TİCARETTE TÜRKİYE NİN YENİDEN KONUMLANDIRILMASI-DIŞ TİCARETTE YENİ ROTALAR

KÜRESEL TİCARETTE TÜRKİYE NİN YENİDEN KONUMLANDIRILMASI-DIŞ TİCARETTE YENİ ROTALAR KÜRESEL TİCARETTE TÜRKİYE NİN YENİDEN KONUMLANDIRILMASI-DIŞ TİCARETTE YENİ ROTALAR T.C. Ekonomi Bakanlığının gerçekleştirdiği Küresel Ticarette Türkiye nin Yeniden Konumlandırılması-Dış Ticarette Yeni

Detaylı

MERCOSUR ÜLKELERİ - Ekonomik Genel Bilgi

MERCOSUR ÜLKELERİ - Ekonomik Genel Bilgi MERCOSUR ÜLKELERİ - Ekonomik Genel Bilgi Başta MERCOSUR Bloğunda yer alan ülkeler olmak üzere, Latin da 1990 lı yılların sonunda ve 2000 li yılların başında oldukça ağır bir şekilde hissedilen ekonomik

Detaylı

Konut Kredisi Piyasasına Bakış

Konut Kredisi Piyasasına Bakış Konut Kredisi Piyasasına Bakış Türkiye Konut Kredisi İstatistikleri (Kasım 2010 - Ekim 2011) Kasım 2011 Uyarı: Bu raporda sunulan istatistiklerin bir kısmı Konutkredisi.com.tr web sitesinin ziyaretçilerinin

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70

Abdi İpekçi Caddesi No : 57, Reasürans Han, E Blok 7.Kat Harbiye İstanbul Tel : +90 (212) 315 10 70 GÜNLÜK EKONOMİ TAKVİMİ SAAT ÜLKE VERİ ÖNEM BEKLENEN ÖNCEKİ 11:30 GBP Enflasyon Beklentileri AZ 2,2% 13:30 RUB Faiz Kararı (Eyl) YÜKSEK 11,00% 11,00% 14:00 EUR Eurogroup toplantısı ORTA 15:30 USD Çekirdek

Detaylı

NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI İKİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI İKİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU NUROL YATIRIM BANKASI A.Ş. 2013 YILI İKİNCİ ÇEYREK ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU DÖNEM İÇERİSİNDE BANKANIN YÖNETİM KURULU ÜYELERİNE İLİŞKİN DEĞİŞİKLİKLER Dönem içerisinde Bankamız ortaklık yapısında değişiklik

Detaylı

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2015 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU

HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2015 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜ 2015 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU Ekim 2015 HAZIRGİYİM VE KONFEKSİYON SEKTÖRÜNÜN 2015 EYLÜL İHRACAT PERFORMANSI ÜZERİNE KISA DEĞERLENDİRME 2015 Ocak-Eylül Döneminde

Detaylı

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi

İTKİB Genel Sekreterliği AR&GE ve Mevzuat Şubesi HALI SEKTÖRÜ 2014 EYLÜL AYLIK İHRACAT BİLGİ NOTU İİTKİİB GENEL SEKRETERLİİĞİİ AR & GE VE MEVZUAT ŞUBESİİ EKİİM 2014 1 2014 YILI EYLÜL AYINDA HALI SEKTÖRÜ İHRACATININ DEĞERLENDİRMESİ Ülkemizin halı ihracatı

Detaylı

AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ NDE BÜYÜK İYİLEŞME

AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ NDE BÜYÜK İYİLEŞME AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ NDE BÜYÜK İYİLEŞME 2013 yılında gelişen inşaat ve konut piyasası sayesinde ABD ekonomisi ve özellikle seramik kaplama malzemeleri endüstrisinde ilerleme kaydedilmiştir. Konut

Detaylı

4. Arz ve Talep Gelişmeleri

4. Arz ve Talep Gelişmeleri 4. Arz ve Talep Gelişmeleri Yılın üçüncü çeyreğine ilişkin milli gelir verileri, Ekim Enflasyon Raporu nda ortaya koyulan görünümle uyumlu seyretmiştir. Avrupa ekonomilerinde Mayıs ayından itibaren derinleşen

Detaylı

BASIN DUYURUSU 30 Nisan 2015

BASIN DUYURUSU 30 Nisan 2015 Sayı: 2015-34 BASIN DUYURUSU 30 Nisan 2015 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 22 Nisan 2015 Enflasyon Gelişmeleri 1. Mart ayında tüketici fiyatları yüzde 1,19 oranında artmış ve yıllık

Detaylı

KÜRESEL EKONOMİ VE TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BEKLENTİLER

KÜRESEL EKONOMİ VE TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BEKLENTİLER KÜRESEL EKONOMİ VE TÜRKİYE EKONOMİSİNDE BEKLENTİLER NİSAN 2014 Birleşmiş Milletler (UN), Uluslararasın Para Fonu (IMF), Ekonomik İşbirliği ve Kalınma Teşkilatı (OECD) ve Dünya Bankası nın (WB), küresel

Detaylı

inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ

inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ 2014 EKİM SEKTÖREL inşaat SEKTÖRÜ 2015 YILI ÖNGÖRÜLERİ Nurel KILIÇ OECD verilerine göre, 2017 yılında Türkiye, Çin ve Hindistan dan sonra en yüksek büyüme oranına sahip üçüncü ülke olacaktır. Sabit fiyatlarla

Detaylı

Ekim. Günlük Araştırma Bülteni Gün Sonu RAPORU

Ekim. Günlük Araştırma Bülteni Gün Sonu RAPORU 08 Ekim Günlük Araştırma Bülteni Gün Sonu RAPORU Sanayi üretimi beklentilerden iyi TÜİK tarafından bugün açıklanan sanayi üretimi verileri beklentilerden iyi geldi. Ağustos ayı mevsim ve takvim etkisinden

Detaylı

EKONOMİK GÖSTERGELER

EKONOMİK GÖSTERGELER EKONOMİK GÖSTERGELER 1. özel SEKTÖRÜN YURTDIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİLER 2. HANE HALKI İŞGÜCÜ İSTATİSTİKLERİ 3. KISA VADELİ DIŞ BORÇLARIN GELİŞİMİ 4. SANAYİ ÜRETİM ENDEKSİ Dr. Adem KORKMAZ 1. ÖZEL SEKTÖRÜN

Detaylı

Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama

Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama Reel Efektif Döviz Kuru Endekslerine İlişkin Yöntemsel Açıklama İstatistik Genel Müdürlüğü Ödemeler Dengesi Müdürlüğü İçindekiler I- Yöntemsel Açıklama... 3 2 I- Yöntemsel Açıklama 1 Nominal efektif döviz

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 12 Ocak 2015, Sayı: 02. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 12 Ocak 2015, Sayı: 02. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 02 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ercan Ergüzel Ezgi Gülbaş Ali Can Duran 1 DenizBank

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 03 Ağustos 2015, Sayı: 21. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 03 Ağustos 2015, Sayı: 21. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 21 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

Ekonomi. Dünya Ekonomisi. FED varlık alımlarını durdururken, Avrupa Merkez Bankası negatif faiz uygulamaya. başlamıştır.

Ekonomi. Dünya Ekonomisi. FED varlık alımlarını durdururken, Avrupa Merkez Bankası negatif faiz uygulamaya. başlamıştır. Ekonomi Dünya Ekonomisi 2007 yılında başlayan küresel krizin ardından, gelişmiş ekonomiler parasal genişleme ve varlık alımı politikalarını benimsemiştir. Sağlanan yoğun likidite ise reel getirisi daha

Detaylı