DİNLENİMDE VE EGZERSİZDE ENERJİ TÜKETİMİNİN ÖLÇÜLMESİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "DİNLENİMDE VE EGZERSİZDE ENERJİ TÜKETİMİNİN ÖLÇÜLMESİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ"

Transkript

1 DİNLENİMDE VE EGZERSİZDE ENERJİ TÜKETİMİNİN ÖLÇÜLMESİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

2 Vücutta serbestleyen enerjinin son ürünü ısıdır

3 Hücrelerin fonksiyonel sistemlerinde kullanılan enerji nasıl ısıya dönüşür? Protein sentezinde... Protein sentezi için ATP kullanılır. ATP peptit bağlarında depo edilir. Proteinler yıkıldığında enerji vücut ısısı şeklinde serbestler.

4 Hücrelerin fonksiyonel sistemlerinde kullanılan enerji nasıl ısıya dönüşür Kas aktivitesinde... Enerjinin büyük bölümü viskoziteyi yenmek yada ekstremiteleri hareket ettirmek için kullanılır. Visköz dokuların sürtünmesi ısı üretir.?

5 Hücrelerin fonksiyonel sistemlerinde kullanılan enerji nasıl ısıya dönüşür Kalpte kan pompalanmasında... Kanın damarları genişletmesi ile damarlarda potansiyel enerji birikir Kan damardan akarken sürtünme ile ısı oluşur.?

6 -Sonuç olarak Vücutta açığa çıkan tüm enerji ısıya dönüşür. Kaslar istisnadır.

7 Isı Üretimi-Enerji Tüketimi? Diğer bütün metabolik olaylarda olduğu gibi yapılan egzersiz de ısı üretimine yol açtığı için ısı üretim hızı harcanan enerji ile doğru orantılıdır. Bu nedenle organizmanın ürettiği ısıyı ölçerek enerji tüketim hızını ve bunu bir egzersiz anında tekrarlayarak ta enerji kapasitesini ölçebiliriz.

8 Kalori Tüketilen enerji miktarını ifade etmek için birimdir. Küçük c harfi ile gösterilen 1 kalori 1 gram kalori olarak bilir.

9 Direkt Kalorimetri? Vücut ısı üretiminin doğrudan ölçümüne direkt kalorimetri denir. Direkt kalorimetri organizmanın ürettiği ısıyı ölçmenin en doğru yoludur. Ancak; direkt kalorimetrik ölçüm işlemi pahalı ve zahmetli bir iştir;

10 Direkt Kalorimetrinin Zorlukları Komplike ekipman gerektirir, bunlar her yerde bulunamayabilir. Egzersiz anında vücudun ürettiği ısının tamamı dışarıya verilemeyebilir. Ölçüm anında kullanılan ekipmanlarda ısı üretir. Terleme ve terin buharlaşması cihazları etkileyebilir.

11 İndirekt kalorimetri=oksijenin enerji eşdeğeri Enerji tüketiminin % 95 i besinlerle oksijen arasındaki reaksiyonlardan kaynaklanır. Sonuç olarak bütün enerji metabolizması oksijen kullanımına bağlıdır. Bu nedenle kişinin oksijen tüketimi veya oksijen kullanım hızı ölçülerek enerji tüketimi indirekt olarak hesaplanabilir. Bu şekilde enerji tüketiminin bulunmasına indirekt kalorimetri denir.

12 İndirekt Kalorimetri- Oksijen Tüketim Hızı VO 2 Egzersiz yapan bireyin oksijen tüketim hızının (VO 2 ) ölçümünden enerji tüketimi hesaplanabilir. Buna indirekt kalorimetri yöntemi denir. VO 2 de V oksijen miktarını (Volüm) ifade ederken V nin üzerindeki nokta hızı yani birim zamandaki oksijen miktarını ifade etmek için kullanılır.

13 Oksijenin enerji eşdeğeri 1 litre oksijen besinler ile metabolize edildiğinde ortaya çıkan enerji bellidir. Bu besin türüne göre değişir. Ortalama bir diyetle beslenen bir kimsede bu değer 4,825 kcal. Dir ve yaklaşık olarak 5 kcal kabul edilir. Buna oksijenin enerji eşdeğeri denir. Yani vücutta 1 l oksijen yakılması demek 5 kcal lik enerji harcanması demektir.

14 Besinlerin enerjik eşdeğerleri Besin adı 1 lt O2 ile yakıldığında oluşan enerji kcal 1 gramı kalorimetride yakıldığında oluşan enerji kcal 1 gramı vücutta yakıldığında ortaya çıkan net enerji kcal Karbonhidrat 5,05 4,10 4,02 Protein 4,46 5,65 4,20 Yağ 4,74 9,45 8,98 Alkol 4,86 7,1 7 Karışık Diyet 4, Sindirim esnasında bazı kayıplar olur; karbonhidrat % 2, yağ % 5, protein % 8. İlaveten proteinlerin % 17 si idrarla kaybolur.

15 Oksijen tüketiminin ölçümü (VO2) Oksijen tüketimi VO2 ile ifade edilir. Besinler kalorimetri kabında 1 lt oksijen varlığında yakıldıklarında yaklaşık 5 kcal lik enerji verirler. Besinler gramları başına ele alındıklarında ise en fazla kaloriyi yağlar verir (yağ 9 kcal, protein ve karbonhidrat 4 kcal)

16 VO 2 ölçümü-aerobik Egzersiz VO 2 ölçümünün enerji tüketimini doğru bir şekilde yansıtması için egzersizin büyük bir bölümünün aerobik tarzda olması gerekmektedir. Çünkü anaerobik metabolizmanın olaya katılması enerji tüketiminin hesaplanmasında hatalara yol açar.

17 VO 2 Ölçüm Birimi Nedir? Ölçüm amacına bağlı olarak çeşitli standart ölçüm birimleri kullanılmaktadır. Oksijen tüketim hızının mutlak birimi L/dk veya ml/dk dır. Bu şekilde ifade edilen VO 2 doğrudan enerji tüketim hızına çevrilebilir. Bu ifade şekli özellikle de ml/dk ile ifade şekli bisiklet yada kol ergometresi gibi vücut ağırlığının önemli bir faktör olmadığı egzersizlerin enerji maliyetinin hesaplanmasında kullanılır.

18 VO 2 Ölçüm Birimleri ml/kg/dk bir diğer VO 2 ölçüm birimidir. Bu ifade şekli farklı vücut ağırlığındaki bireyleri karşılaştırmak ve koşu bandı, yürüyüş, koşu, basamak gibi vücut ağırlığının önemli olduğu aktivitelerin enerji maliyetinin hesaplanmasında vücut ağırlığının kilogramı başına oksijen tüketimini ifade etmek için kullanılır.

19 VO 2 Ölçüm Birimleri ml/kg FFW /dk üçüncü bir birimdir. FFW bireyin yağsız vücut kitlesini göstermektedir. VO 2 ölçüm amacı kardiyopulmoner fonksiyonları değerlendirmek olduğu zaman bu ifade şekli ml/kg/dk yerine kullanılabilir, çünkü ml/kg FFW /dk ile ifade şekli vücut ağırlığındaki özellikle de yağsız vücut kitlesindeki değişikliklere daha duyarlıdır.

20 VO 2 max Kavramı VO 2 max maksimal oksijen tüketim hızıdır ve kardiyorespiratuvar dayanıklılığın eskiden beri kabul edilmiş kriteridir.

21 VO 2 Ölçümü VO 2 nin gerçek ölçümü açık devre spirometri adı verilen bir yöntem kullanılarak laboratuvar veya klinik ortamlarında yapılır. Açık devre spirometri sistemi toplanan solunum havasındaki O 2 ve CO 2 nin ölçümünü kapsar. Bu yöntemle VO 2 ölçümüne direkt ölçüm de denir.

22 VO2 nasıl ölçülür? Douglas torbaları veya meteoroloji balonlarında toplanan solunum havasının manuel yöntemler ile analizi li yıllarda yarı otomatik ve otomatik sistemler geliştirilmiştir Son yıllarda ise bilgisayar teknolojisi ile hafif, taşınabilir, hatta telemetrik yöntemler ile anında ölçümler yapılabilmektedir.

23 VO 2 Ölçümü; İndirekt Yol Oksijen tüketim hızının (VO 2 ) ve maksimal oksijen tüketim hızının (VO 2 max )bu şekilde doğrudan ölçümü pahalı bir yöntem olduğundan çok kullanışlı değildir. Bu nedenle VO 2 max direkt olarak ölçmek mümkün olmadığı zaman, submaksimal egzersizlerden elde edilen değerler yardımıyla ve çeşitli metabolik hesaplamalar kullanılarak indirekt olarak hesaplanabilmekte veya tahmin edilebilmektedir.

24 Bu metabolik hesaplamalar ile ergometrik olmayan egzersiz şekilleri içinde enerji maliyetini hesaplamak veya tahmin etmek mümkündür.

25 Egzersiz enerji maliyetinin ölçümü Yapılan egzersiz; Aerobik? Anaerobik?

26 Anaerobik egzersiz... Egzersiz boyunca hem aerobik hem de anaerobik sistemleri kapsıyorsa; İstirahat O2 tüketimi, Egzersiz O2 tüketimi, Toparlanma O2 tüketimi ölçülmelidir.

27 Anaerobik aktivitelerde... İstirahat O2 tüketimi, Egzersiz O2 tüketimi, Toparlanma O2 tüketimi ölçülmelidir. Neden? Egzersiz anında tüketilen oksijen sadece aerobik sistem aracılığı ile sağlanan enerjiyi gösterir, toparlanma dönemindeki oksijen tüketimi ise anaerobik sistem tarafından sağlanan enerji miktarını gösterir.

28 Egzersiz aerobik ise... Dinlenin O2 tüketimi, Egzersiz O2 tüketimi (sabitlenmiş egzersiz düzeyine (steady-state) ulaşıldığında ölçülmelidir. Dinlenin O2 tüketiminin bilinmesi egzersiz sırasındaki O2 tüketiminin (net oksijen) ölçülmesi için önemlidir.

29 Anaerobik egzersizde net O2 maliyeti (Egzersiz VO2 Dinlenim VO2) + (toparlanma VO2 Dinlenim Vo2)

30 Anaerobik egzersizde net O2 tüketiminin ölçülmesi 5 dakikada tükenmeye yol açan şiddetli egz. 5 dakika egzersiz öncesi dinlenim O2 toplanması, 5 dakikalık egzersiz anında toplanma, 45 dakikalık toparlanma peryodunda O2 toplanması

31 Anaerobik egzersizde net O2 tüketiminin ölçülmesi 5 dk dinlenim peryodunda 1.5 lt O2 (0,3 lt/dk), 5 dk egzersiz anında 17 lt O2 (3,4 lt/dk), 45 dk toparlanma peryodunda 25 lt O2 (0,6 lt/dk), Hesaplama; Egzersiz VO2(17)-dinlenim VO2(1,5)=15.5 lt Net egzersiz O2 tüketimi 15,5 lt Toparlanma VO2(25)-dinlenim VO2(0,3*45=135,5)=11,5 lt Net O2 tüketimi =net egzersiz VO2 + net toparlanmavo2 =15,5+11,5=27 lt Ne kadarlık enerji tüketilir?

32 1 lt O2 ile 5 kcal oluşur ise 27 lt O2 ile 27 * 5 = 135 kcal

33 Aerobik egzersizde net O2 tüketiminin ölçülmesi Egzersiz sabitlenmiş ve submaksimal bir düzeye ulaşılmış olmalıdır. Sabitlenmiş egzersiz düzeyi, egzersiz için gerekli bütün enerjinin aerobik yollardan sağlandığı anlamına gelir

34 Örnek... Kişi 10 dakikadır koşu bandı üzerinde 9,7 km/saat sabit hızda koşuyor... Dinlenim VO2 si ölçülür, Sabitlenmiş düzeye ulaşıldığında (3-4 dakika sürer)vo2 1 dakikadan daha uzun, bazen 2 dakika süreyle ölçülür. Egzersiz VO2 sinden dinlenim VO2 si çıkartılarak dakikada tüketilen net VO2 bulunur.

35 Örnek... Egzersiz anında 2,8 Lt/dk * 10 dk =28 lt O2 Dinlenimde 0,3 lt/dk Net tüketim 25 lt 2,8 0,3 = 2,5*10=25

36 İş-Güç Net O2 tüketimi dakika başı ifade dildiğinde güç değerini gösterir. Toplam egzersiz süresi olarak ifade edildiğinde ise iş değerini gösterir.

37 Güç Anerobik egzersizde; 27 lt O2 5 dakikada 27/5=5,4 O2 lt/dk * 5 kcal =25 kcal/dk =25*69,76=1863 watt Aerobik egzersizde; Net O2 tüketimi 25 lt 25 /10 =2,5 O2 lt/dk * 5 =12,5 kcal =12,5 * 69,76 =872 watt 1 kcal/dk = 69,76 watt

38 İş Her iki egzersizde de yapılan işler benzerdir (27 ye 25). Güç ise iki egzersiz türü arasında oldukça farklıdır.

39 Mutlak ve rölatif VO2 VO2 ve VO2 max. (maksimal bir aerobik egzersiz anında tüketilen O2 miktarı); Mutlak lt/dk Rölatif ml/kg/dk olarak ifade edilir. VO2 max. Aerobik güç olarakta tanımlanabilir.

40 Oksijenin Kalorik Eşdeğeri Solunum Değişim Oranı (R) R= VCO2/VO2 R hangi besin öğesinin metabolize edildiğine bağlıdır. R sabitlenmiş egzersiz düzeyinde ölçülmelidir.

41 Karbonhidratlarda R C6H12O6 + O2 6CO2+H2O Suyun oluşumu için uygun miktarlarda hidrojen ve oksijen vardır. Tüketilen oksijenin tamamı karbon oksidasyonu için kullanılır. 1 mol C6H12O6 + 6 molo2 6 mol CO2+ 6 mol H2O R=6VCO2/6VO2=1

42 Yağlarda R Yağlardaki hidrojen/oksijen 2/1 den fazladır, Oksijen hem CO2 üretimi için hem de suyu oluşturmak için kullanılır. Sonuç olarak CO2 üretiminden daha fazla O2 tüketilir ve R 1 in altında oluşur.

43 Yağlarda R Örneğin palmitik asitte (C16H32O2) C16H32O O2 R=16CO2/23O2 =0,7 16 CO2 +16 H2O Yağların tam yıkılımı için karbonhidratlardan daha fazla oksijen gereklidir.

44 Karışık diyette R Sadece karbonhidratta R =1 Sadece yağda R=0,7 Bu iki kaynağın kullanım oranına göre R değişir. Yüksek şiddetli egzersizde R 1 e yakındır. Uzun süreli submaksimal egzersizde yağ kullanımı arttıkça R düşer

45 Karbonhidrat ve yağların kalorik eşdeğerleri total kaloriye katkıları ve R değerleri Proteinsiz R 1 lt Oksijen ile oluşan kcal Oluşan kalorinin % dağılımı Karbonhidrat Yağ 0,70 4,689 0, ,71 4,690 1,10 98,9 0,72 4,702 4,76 95,2 0,73 4,714 8, ,74 4, ,75 4,739 15,60 84,4 0,76 4,751 19,20 80,8 0,77 4,764 22,30 77,2 0,78 4,776 26,30 73,7 0,79 4,788 29,9 70,1 0,80 4,801 33,40 66,6 0,81 4,813 36,9 63,1 0,82 4,825 40,3 59,7 0,83 4,838 43,8 56,2

46 Proteinsiz R 1 lt Oksijen ile oluşan kcal Oluşan kalorinin % dağılımı Karbonhidrat Yağ 0,84 4,850 47,20 52,80 0,85 4,862 50,70 49,30 0,86 4,875 54,10 45,90 0,87 4,887 57,50 42,50 0,88 4,889 60,80 39,20 0,89 4,911 64,20 35,80 0,90 4,924 67,50 32,50 0,91 4,936 70,80 29,20 0,92 4,948 74,10 25,90 0,93 4,961 77,40 22,60 0,94 4,973 80,70 19,30 0,95 4, ,00 0,96 4,998 87,20 12,8 0,97 5,010 90,40 9,58 0,98 5,022 93,60 6,37 0,99 5,035 96,80 3, , ,00

47 MET kavramı Metabolik eşdeğer Matabolik Equivalent

48 1 MET Enerji maliyetini ifade etmek için kullanılan bir diğer kavramdır. 1 MET sakin bir şekilde otururken ml/kg/dk olarak ifade edilen enerji tüketimi olarak tanımlanmaktadır 1 MET dinlenim VO2 hızıdır. Ortalama bir yetişkinde 1 MET =3,5 ml/kg/dk dır. Bu değer dinlenim O2 tüketim hızını ve enerji tüketim hızını kullanmak içinde kullanılabilir.

49 METs Birden yüksek olan Met kişinin dinlenimdeki metabolizmasının katlanarak arttığı anlamına gelir. 10 MET lik bir egzersiz bir aktivitenin oksijen maliyetinin dinlenim VO2 sinden 10 kat kadar fazla olduğu anlamına gelir 3,5 ml/kg/dk * 10 =35 ml/kg/dk 70 kg * 35 = 2450 ml/dk = 2,45 lt/dk

50 MET İşlemleri tersinden hesaplayarak VO2 si bilinen bir egzersizin kaç MET lik bir egzersiz olduğunu da bulabiliriz. 9,7 km/saat hızda 2,8 lt/dk VO2 hızıyla koşan birisi kaç MET lik egzersiz yapar? 2,8 Lt/dk =2800 ml/dk/70 kg=40 ml/kg/dk 1 MET = 3,5 ml/kg/dk ise 40/3,5=11,4 MET

51 Düz ve eğimli yüzeylerde yürüyüşlerdeki Met değerleri m/dk Km/saat % eğim 45,6 53, ,5 91,2 100,5 (2,7) (3,22) (4,02) (4,83) (5,47) (6) 0 2,3 2,5 2,9 3,3 3,6 3,9 2,5 2,9 3,2 3,8 4,3 4,8 5,2 5 3,5 3,9 4,6 5,4 5,9 6,5 7,5 4,1 4,6 5,5 6,4 7,1 7,8 10 4,6 5,3 6,3 7,4 8,3 9,1 12,5 5,2 6 7,2 8,5 9,5 10,4 15 5,8 6,6 8,1 9,5 10,6 11,7

52 Bazı aktivitelerin MET değerleri MET değeri MET değeri Montaj işçiliği 3,5 Boyacılık 4,5 Bowling 3 Güvenlik gör. 2,5 Otobüs şoförlüğü 3 Kayak 5-7 Marangoz 6 Kar temizliği 4,5-6 Masa başı işi 1,5 Demir işçiliği 4,5 Çiftçilik 5 Yüzme 8 Savaş pilotluğu 12 Tenis 7 Bahçe işleri 5 Yürüme (4,8 km/saat) 3,3 Golf 5,5-3,5 Avcılık 6

FİZİKSEL UYGUNLUK VE ENERJİ HARCAMASININ ÖLÇÜLMESİ

FİZİKSEL UYGUNLUK VE ENERJİ HARCAMASININ ÖLÇÜLMESİ FİZİKSEL UYGUNLUK VE ENERJİ HARCAMASININ ÖLÇÜLMESİ ÖLÇÜ BİRİMLERİ Metrik sistem SI birimi (system international) İş: Kuvvet ve mesafenin çarpımının bir ürünü olarak ifade edilir. İş = Kuvvet x Mesafe Örn:

Detaylı

EGZERSİZ SONRASI TOPARLAMA

EGZERSİZ SONRASI TOPARLAMA EGZERSİZ SONRASI TOPARLAMA Normale dönüş-performans ilişkisi Ne kadar hızlı? Egzersiz sonu toparlanmanın amacı... Tüm vücudu ve kasları dinlendirmek, egzersiz öncesi şartları yeniden hazırlamaktır. Kısa

Detaylı

DAYANIKLILIK ÖLÇÜMÜ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

DAYANIKLILIK ÖLÇÜMÜ DOÇ.DR.MİTAT KOZ DAYANIKLILIK ÖLÇÜMÜ DOÇ.DR.MİTAT KOZ 1 İndirekt Kalorimetri- Oksijen Tüketim Hızı VO 2 Egzersiz yapan bireyin oksijen tüketim hızının (VO 2 ) ölçümünden enerji tüketimi hesaplanabilir. Buna indirekt kalorimetri

Detaylı

EGZERSİZ ENERJİ KAYNAKLARI DOÇ.DR.MİTAT KOZ

EGZERSİZ ENERJİ KAYNAKLARI DOÇ.DR.MİTAT KOZ EGZERSİZ ENERJİ KAYNAKLARI DOÇ.DR.MİTAT KOZ 3 farklı enerji sistemi Acil enerji sistemi Kısa süreli enerji sistemi Uzun süreli enerji sistemi Acil enerji ATP -------------> ADP Creatine + ADP ------------>

Detaylı

EGZERSİZ ENERJİ KAYNAKLARI DOÇ.DR.MİTAT KOZ

EGZERSİZ ENERJİ KAYNAKLARI DOÇ.DR.MİTAT KOZ EGZERSİZ ENERJİ KAYNAKLARI DOÇ.DR.MİTAT KOZ 3 farklı enerji sistemi Acil enerji sistemi Kısa süreli enerji sistemi Uzun süreli enerji sistemi Acil enerji ATP -------------> ADP Creatine + ADP ------------>

Detaylı

SPOR FİZYOLOJİSİ I. KADEME. Doç.Dr.Mitat KOZ Ankara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu

SPOR FİZYOLOJİSİ I. KADEME. Doç.Dr.Mitat KOZ Ankara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu SPOR FİZYOLOJİSİ I. KADEME Doç.Dr.Mitat KOZ Ankara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Ders İçeriği Enerji Sistemleri (2 saat) İş, güç, enerji tanımları ve ilişkileri Aerobik enerji yolu Anaerobik

Detaylı

ENERJİ KULLANIMI VE BESİN MADDELERİ

ENERJİ KULLANIMI VE BESİN MADDELERİ ENERJİ KULLANIMI VE BESİN MADDELERİ ENERJININ SÜREKLILIĞI Egzersizin özelliğine bağlıdır 100 m ATP-CP Maraton aerobik sistem 400-800 m laktik asit sistemi 1500 m ATP-CP, laktik asit sistem ve aerobik sistem

Detaylı

EGZERSİZ VE TOPARLANMA SÜRECİ

EGZERSİZ VE TOPARLANMA SÜRECİ EGZERSİZ VE TOPARLANMA SÜRECİ 1 Oksijen Borçlanması (Egzersiz Sonrası Fazla Oksijen Tüketimi) Toparlanma sırasındaki enerji ihtiyacı, egzersiz sırasındaki enerji ihtiyacından daha azdır Toparlanma sırasında

Detaylı

KARDİYAK REHABİLİTASYON ÖĞR. GÖR. CİHAN CİCİK

KARDİYAK REHABİLİTASYON ÖĞR. GÖR. CİHAN CİCİK KARDİYAK REHABİLİTASYON ÖĞR. GÖR. CİHAN CİCİK Uzun süreli immobilizasyon sonucu: - Nitrojen ve protein dengesi bozulur. - İskelet kasının kitlesi, kasılma kuvveti ve etkinliği azalır. - İskelet kaslarında

Detaylı

EGZERSİZ FİZYOLOJİSİNDE TEMEL KAVRAMLAR

EGZERSİZ FİZYOLOJİSİNDE TEMEL KAVRAMLAR EGZERSİZ FİZYOLOJİSİNDE TEMEL KAVRAMLAR FİZYOLOJİ İNSAN VÜCUDUNU OLUŞTURAN SİSTEMLER NASIL ÇALIŞIYOR? ANATOMİ MOLEKÜLER BİYOLOJİ BİYOFİZİK BİYOKİMYA EGZERSİZ FİZYOLOJİSİ EGZERSİZ ESNASINDA SİSTEMLER NASIL

Detaylı

İş, Güç Kavramları. İş = kuvvet x kuvvet yönünde uygulanan mesafe =kgm veya kalori olarak belirlenir.

İş, Güç Kavramları. İş = kuvvet x kuvvet yönünde uygulanan mesafe =kgm veya kalori olarak belirlenir. ENERJİ ENERJİ Enerji, iş yapabilme kapasitesidir. Doğada mevcut olan enerji şekilleri; 1.Kimyasal Enerji 2.Mekanik Enerji 3.Isı Enerjisi 4.Işık Enerjisi 5.Elektrik enerjisi 6.Nükleer Enerji 2 ENERJİ KAYNAKLARI

Detaylı

Beslenme Dersi sunusu

Beslenme Dersi sunusu Beslenme Dersi sunusu Beslenme ile ilgili kavramlar Besin (lat.aliment): Yenebilen bitki ve hayvan dokularıdır. Su, organik ve inorganik ögelerden oluşur. Hayvansal ve bitkisel olarak iki kaynaktan elde

Detaylı

AEROBİK EGZERSİZ PROGRAMLARININ DÜZENLENMESİ

AEROBİK EGZERSİZ PROGRAMLARININ DÜZENLENMESİ AEROBİK EGZERSİZ PROGRAMLARININ DÜZENLENMESİ 1 Aerobik Egzersiz Programlarının Düzenlenmesi Aerobik uygunluk düzeyi belirlendikten sonra aerobik uygunluğu geliştirmek ve korumak için egzersiz programları

Detaylı

ENERJİ iş yapabilme veya ortaya koyabilme kapasitesi 6 enerji şekli:

ENERJİ iş yapabilme veya ortaya koyabilme kapasitesi 6 enerji şekli: ENERJİ SİSTEMLERİ 1 ENERJİ iş yapabilme veya ortaya koyabilme kapasitesi 6 enerji şekli: 1. Kimyasal Enerji 2. Mekanik Enerji 3. Isı Enerjisi 4. Işık Enerjisi 5. Elektrik Enerjisi 6. Nükleer Enerji Bu

Detaylı

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS

METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS METABOLİK DEĞİŞİKLİKLER VE FİZİKSEL PERFORMANS Aerobik Antrenmanlar Sonucu Kasta Oluşan Adaptasyonlar Miyoglobin Miktarında oluşan Değişiklikler Hayvan deneylerinden elde edilen sonuçlar dayanıklılık antrenmanları

Detaylı

Performans Testleri. Antrenör Nihan DÖNMEZ

Performans Testleri. Antrenör Nihan DÖNMEZ Performans Testleri Antrenör Nihan DÖNMEZ Yetenek seçimi Vücut yapısı Reaksiyon zamanı Güç ve kuvvet testi Anaerobik kapasite Dayanıklılık Sağlık testleri gibi konu başlıkları altında farklı birçok testi

Detaylı

ENERJİ METABOLİZMASI

ENERJİ METABOLİZMASI ENERJİ METABOLİZMASI Soluduğumuz hava, yediğimiz ve içtiğimiz besinler vücudumuz tarafından işlenir, kullanılır ve ihtiyaç duyduğumuz enerjiye dönüştürülür. Gün içinde yapılan fiziksel aktiviteler kalp

Detaylı

SPORCULAR İÇİN TEMEL BESLENME İLKELERİ

SPORCULAR İÇİN TEMEL BESLENME İLKELERİ SPORCU BESLENMESİ SPORCULAR İÇİN TEMEL BESLENME İLKELERİ Yeterli ve dengeli beslenmenin bir sporcunun başarısını garanti etmediği, ancak yetersiz ve dengesiz beslenmenin bazı sağlık problemlerine ve performans

Detaylı

İskelet Kasının Egzersize Yanıtı; Ağırlık çalışması ile sinir-kas sisteminde oluşan uyumlar. Prof.Dr.Mitat KOZ

İskelet Kasının Egzersize Yanıtı; Ağırlık çalışması ile sinir-kas sisteminde oluşan uyumlar. Prof.Dr.Mitat KOZ İskelet Kasının Egzersize Yanıtı; Ağırlık çalışması ile sinir-kas sisteminde oluşan uyumlar Prof.Dr.Mitat KOZ 1 İskelet Kasının Egzersize Yanıtı Kas kan akımındaki değişim Kas kuvveti ve dayanıklılığındaki

Detaylı

Bireyin bedensel, ruhsal, zihinsel ve sosyal yönden tam bir iyilik ve uyum halidir. Sağlık nedir?

Bireyin bedensel, ruhsal, zihinsel ve sosyal yönden tam bir iyilik ve uyum halidir. Sağlık nedir? Bireyin bedensel, ruhsal, zihinsel ve sosyal yönden tam bir iyilik ve uyum halidir. Sağlık nedir? Tam ve eksiksiz bir sağlıklı yaşam Doğru beslenme Düzenli egzersiz Düzenli, yeterli ve kaliteli uyku Dengeli,

Detaylı

Orta-Uzun Mesafe Koşularında VO2 Maks/Koşu Ekonomisi/Laktat Ölçümleri ve Antrenman Çıkarımlar

Orta-Uzun Mesafe Koşularında VO2 Maks/Koşu Ekonomisi/Laktat Ölçümleri ve Antrenman Çıkarımlar Orta-Uzun Mesafe Koşularında VO2 Maks/Koşu Ekonomisi/Laktat Ölçümleri ve Antrenman Çıkarımlar Prof. Dr. Muzaffer Çolakoğlu Ege Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Yrd. Doç. Dr. Tahir Hazır

Detaylı

Günde kaç saat, haftada kaç gün egzersiz yapılmalı?

Günde kaç saat, haftada kaç gün egzersiz yapılmalı? Başarılı bir kilo verme ve daha da önemlisi bu kiloyu korumada en önemli anahtar egzersizdir. Kilo verdikten sonra egzersiz yapmayı bırakanlar yeniden kilo alırken, egzersize devam edenlerde bu ihtimal

Detaylı

KARDIOVASKÜLER DAYANIKLILIK

KARDIOVASKÜLER DAYANIKLILIK KARDIOVASKÜLER DAYANIKLILIK Kardiovasküler Dayanıklılık büyük kas gruplarını içeren dinamik egzersizleri orta-yüksek şiddet arasında uzun süre uygulayabilme becerisidir. Kardiovasküler sistemin ve kardiovasküler

Detaylı

3. BÖLÜM EGZERSİZ VE TOPARLANMA

3. BÖLÜM EGZERSİZ VE TOPARLANMA 3. BÖLÜM EGZERSİZ VE TOPARLANMA EGZERSİZ Z SONRASI TOPARLANMA Egzersizden sonraki toparlanma periyodu sırasındaki enerji ihtiyacı, egzersiz sonlandığı için egzersiz sırasındaki enerji ihtiyacından daha

Detaylı

Antrenman ile anaerobik sistemde oluşan değişiklikler ve ölçülmesi: DAYANIKLILIK ANTRENMANINA UYUM PROF.DR. MİTAT KOZ

Antrenman ile anaerobik sistemde oluşan değişiklikler ve ölçülmesi: DAYANIKLILIK ANTRENMANINA UYUM PROF.DR. MİTAT KOZ Antrenman ile anaerobik sistemde oluşan değişiklikler ve ölçülmesi: DAYANIKLILIK ANTRENMANINA UYUM PROF.DR. MİTAT KOZ Dayanıklılık - Endurans Dayanıklılık bir işi veya aktiviteyi uzun süre yapabilmektir.

Detaylı

EGZERSİZ TESTLERİ & FITNESS ÖLÇME DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİ. Doç. Dr. Cengiz AKALAN ANTRENMAN BİLGİSİ

EGZERSİZ TESTLERİ & FITNESS ÖLÇME DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİ. Doç. Dr. Cengiz AKALAN ANTRENMAN BİLGİSİ EGZERSİZ TESTLERİ & FITNESS ÖLÇME DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİ 1 VO2 max / Ölçüm Metodları MAKSİMAL TESTLER SUBMAKSİMAL TESTLER ALAN TESTLERİ Güvenilirlik Geçerlilik Kullanılabilirlik Ekonomik şartlar Branşa

Detaylı

SPORCULAR için......sizin için

SPORCULAR için......sizin için SPORCULAR için......sizin için Herbalife24 serisi, egzersiz öncesinde, sırasında ve sonrasında size yardımcı olabilecek sporcu beslenmesi ürünlerini içermektedir. Herbalife24 düzenli egzersiz yapan, vücut

Detaylı

SPORCULAR için......sizin için

SPORCULAR için......sizin için SPORCULAR için......sizin için 1 NEDEN EGZERSİZ YAPARIZ? Kilo kontrolü İyi bir görünüm Fitness / Egzersiz Performans 2 2 ENERJİ KAYNAKLARI 3 MAKROBESİNLER 4 Gün içinde beslenmenizi çeşitlendirmek önemlidir...

Detaylı

EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL PRENSİPLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ EGZERSİZ REÇETESİ? Egzersiz reçetesi bireylere sistematik ve bireyselleştirilmiş fiziksel aktivite önerileri yapılmasıdır. EGZERSİZ REÇETESİNİN GENEL

Detaylı

!10 saniye ile 2 dakika arasında süren şiddetli eforlarda enerjinin büyük bölümü bu sistemden karşılanır.

!10 saniye ile 2 dakika arasında süren şiddetli eforlarda enerjinin büyük bölümü bu sistemden karşılanır. EGZERSİZ FİZYOLOJİSİ Prof. Dr. Dr. Rüştü Güner Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Spor Hekimliği Anabilim Dalı AKTARILACAK KONULAR Egzersizde Enerji Metabolizması Egzersizde Kassal Uyumlar Egzersiz Sonrası

Detaylı

4. BÖLÜM EGZERSİZ VE TOPARLANMA

4. BÖLÜM EGZERSİZ VE TOPARLANMA 4. BÖLÜM EGZERSİZ VE TOPARLANMA EGZERSİZ SONRASI TOPARLANMA Toparlanma, organizmanın egzersiz sonrasında istirahat seviyesine dönmesi olarak tanımlanabilir ve toparlanma süreci 4 ana başlık altında incelenir;

Detaylı

Enerji Metabolizması

Enerji Metabolizması ÜNİTE 5 Enerji Metabolizması Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Vücudumuzun enerji gereksiniminin nasıl karşılandığını, Her yaş, cins ve aktiviteye göre enerji gereksiniminin farklı olduğunu ve, Bu

Detaylı

«uzun süreli spor çalışmaları sırasında organizmanın yorgunluğa karşı gösterdiği yüksek direnç yeteneği»

«uzun süreli spor çalışmaları sırasında organizmanın yorgunluğa karşı gösterdiği yüksek direnç yeteneği» 1 «uzun süreli spor çalışmaları sırasında organizmanın yorgunluğa karşı gösterdiği yüksek direnç yeteneği» «sporcunun psiko-fiziki yorgunluğa karşı direnç yeteneği» 2 Dayanıklılık antrenmanlarının temel

Detaylı

Eğer metabolizmanızda bir sorun varsa, başta kilo kontrolünüz olmak üzere vücudunuzdaki pek çok şey problemli hale gelir.

Eğer metabolizmanızda bir sorun varsa, başta kilo kontrolünüz olmak üzere vücudunuzdaki pek çok şey problemli hale gelir. Metabolizma, bedeninizdeki kimyasal tepkimelerin toplamını ifade eden sihirli bir sözcüktür. Özellikle orta yaşlar ve sonrasında görülen kilo artışlarının, çabuk yorulma, halsizlik ve yorgunlukların başlıca

Detaylı

EGZERSİZİN DAMAR FONKSİYONLARINA ETKİSİ

EGZERSİZİN DAMAR FONKSİYONLARINA ETKİSİ EGZERSİZİN DAMAR FONKSİYONLARINA ETKİSİ İçerik Dolaşım sisteminin kısa anatomi ve fizyolojisi Egzersizde periferal dolaşımın düzenlenmesi-etkili mekanizmalar Damar endotelinin ve Nitrik Oksitin (NO) periferal

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI- ENERJİ SİSTEMLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

ENERJİ KAYNAKLARI- ENERJİ SİSTEMLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ ENERJİ KAYNAKLARI- ENERJİ SİSTEMLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ Enerji Energy(E) Yaşamın devamı için gerekli ön koşul Gözle görülebilen mekanik iş ve vücut ısısının kombinasyonu olarak ortaya çıkar. İnsan vücudu

Detaylı

Dayanıklılık ve antrenman

Dayanıklılık ve antrenman Dayanıklılık ve antrenman Çocukların büyüme ile fonksiyonel ve anatomik özelliklerinki gelişme; kalp akciğer, kan ve iskelet kası kapasite ve büyüklükleri de artar. Bu da mak. oksijen kapasitesi artmasında

Detaylı

PROF. DR. ERDAL ZORBA

PROF. DR. ERDAL ZORBA PROF. DR. ERDAL ZORBA Vücut Kompozisyonu Çocukluk ve gençlik dönemi boyunca beden kompozisyonu sürekli değişkenlik göstermektedir. Bu değişimler, kemik mineral yoğunluğundaki artış, beden suyundaki değişimler,

Detaylı

Fotosentez. Fotosentez: CO 2 + H 2. O Glikoz+O 2 O C6H12O6+O 2. Fotosentez: 6CO 2 + 6H 2. Güneş Işığı Klorofil. Güneş Işığı Klorofil

Fotosentez. Fotosentez: CO 2 + H 2. O Glikoz+O 2 O C6H12O6+O 2. Fotosentez: 6CO 2 + 6H 2. Güneş Işığı Klorofil. Güneş Işığı Klorofil ENERJİ ENERJİ Enerji, iģ yapabilme kapasitesidir. Doğada mevcut olan enerji Ģekilleri; 1.Kimyasal Enerji 2.Mekanik Enerji 3.Isı Enerjisi 4.IĢık Enerjisi 5.Elektrik enerjisi 6.Nükleer Enerji ENERJİ KAYNAKLARI

Detaylı

Dayanıklılık. Kardiovasküler uygunluk Kardiorespiratuar uygunluk Aerobik uygunluk. Kardiovasküler sistemin göstergeleri

Dayanıklılık. Kardiovasküler uygunluk Kardiorespiratuar uygunluk Aerobik uygunluk. Kardiovasküler sistemin göstergeleri Aerobik Uygunluk ve Değerlendirilmesi Prof. Dr. kamil.ozer@gedik.edu.tr Dayanıklılık Kardiovasküler uygunluk Kardiorespiratuar uygunluk Aerobik uygunluk Amaç? Kardio vasküler sistemin Stres altındaki durumunu

Detaylı

ÇOCUKLARDA FİZİKSEL AKTİVİTE VE FİZİKSEL UYGUNLUK PROF. DR. ERDAL ZORBA

ÇOCUKLARDA FİZİKSEL AKTİVİTE VE FİZİKSEL UYGUNLUK PROF. DR. ERDAL ZORBA ÇOCUKLARDA FİZİKSEL AKTİVİTE VE FİZİKSEL UYGUNLUK PROF. DR. ERDAL ZORBA Vücut Kompozisyonu Çocukluk ve gençlik dönemi boyunca beden kompozisyonu sürekli değişkenlik göstermektedir. Bu değişimler; kemik

Detaylı

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı. EGZERSİZ Fizyolojisi. Dr. Sinan Canan sinancanan@gmail.com

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı. EGZERSİZ Fizyolojisi. Dr. Sinan Canan sinancanan@gmail.com Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı EGZERSİZ Fizyolojisi Dr. Sinan Canan sinancanan@gmail.com Kaslarda güç, kuvvet ve dayanıklılık Maksimum kasılma kuvveti 3-4 kg/cm2 kesit alanı

Detaylı

Büyümekte olan bir çocuk için ATP nin anaerobik yolla üretimi oldukça önemlidir çünkü

Büyümekte olan bir çocuk için ATP nin anaerobik yolla üretimi oldukça önemlidir çünkü 1 Büyümekte olan bir çocuk için ATP nin anaerobik yolla üretimi oldukça önemlidir çünkü Çocukların çoğu hareketi uzun süreli orta düzeyde aktivitelerden çok; kısa süreli patlayıcı aktiviteleri içermektedir

Detaylı

İNSÜLİN KULLANAN DİYABETLİDE EGZERSİZ YÖNETİMİ

İNSÜLİN KULLANAN DİYABETLİDE EGZERSİZ YÖNETİMİ İNSÜLİN KULLANAN DİYABETLİDE EGZERSİZ YÖNETİMİ BELGİN BEKTAŞ Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Diyabet Eğitim Merkezi Diyabet Hemşireliği Derneği Yönetim Kurulu Üyesi EGZERSİZ NEDİR? İskelet kaslarını

Detaylı

VÜCUT KOMPOSİZYONU 1

VÜCUT KOMPOSİZYONU 1 1 VÜCUT KOMPOSİZYONU VÜCUT KOMPOSİZYONU Vücuttaki tüm doku, hücre, molekül ve atom bileşenlerinin miktarını ifade eder Tıp, beslenme, egzersiz bilimleri, büyüme ve gelişme, yaşlanma, fiziksel iş kapasitesi,

Detaylı

Kilo Kontrolünde Fiziksel Ak1vitenin Önemi. Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Maslak Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü

Kilo Kontrolünde Fiziksel Ak1vitenin Önemi. Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Maslak Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü Kilo Kontrolünde Fiziksel Ak1vitenin Önemi Prof. Dr. Reyhan Çeliker Acıbadem Maslak Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü Hareketsiz yaşamın en önemli sebebi Teknoloji ve motorlu taşıt kullanımının

Detaylı

Düzenleyen :Burcu GÜLBAHAR Okul Rehber Öğretmeni

Düzenleyen :Burcu GÜLBAHAR Okul Rehber Öğretmeni Düzenleyen :Burcu GÜLBAHAR Okul Rehber Öğretmeni Kilo alımının fizyolojisi Enerji alımı Enerji tüketimi Kontrol faktörleri Genetik etki Diyet Egzersiz Bazal metabolizma Termogenez Yağ içeriği yüksek beslenme

Detaylı

EGZERSİZDE VE SONRASINDA ATP - CP

EGZERSİZDE VE SONRASINDA ATP - CP EGZERSİZDE VE SONRASINDA ATP - CP Tüm vücut hücrelerinde enerji oluşumu adenozin trifosfat (ATP) molekülü vasıtasıyla gerçekleşir. Hücre içinde ATP depo halde bulunur ve sınırlı miktardadır. Ancak, yapılan

Detaylı

VÜCUT KOMPOZİSYONU. Doç. Dr. Ferda GÜRSEL

VÜCUT KOMPOZİSYONU. Doç. Dr. Ferda GÜRSEL VÜCUT KOMPOZİSYONU Doç. Dr. Ferda GÜRSEL Vücut Kompozisyonu YAĞIN, Kas, kemik ve diğer dokulara oranıdır. 2 Aşırı Kiloların Sağlık Riski l Koroner kalp hastalığı l Yüksek tansiyon l Yüksek kollesterol

Detaylı

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi

ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ. Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi ORMANCILIK İŞ BİLGİSİ Hazırlayan Doç. Dr. Habip EROĞLU Karadeniz Teknik Üniversitesi, Orman Fakültesi 1 Verim Arzının Zaman İçinde Değişimi Verim Arzının dış görünümü olan iş verimi işin tekrarlanması

Detaylı

CANLILARIN YAPISINDA BULUNAN TEMEL BİLEŞENLER

CANLILARIN YAPISINDA BULUNAN TEMEL BİLEŞENLER CANLILARIN YAPISINDA BULUNAN TEMEL BİLEŞENLER Canlıların yapısında bulunan moleküller yapısına göre 2 ye ayrılır: I. İnorganik Bileşikler: Bir canlı vücudunda sentezlenemeyen, dışardan hazır olarak aldığı

Detaylı

ENERJİ METABOLİZMASI

ENERJİ METABOLİZMASI ENERJİ METABOLİZMASI Enerjinin kaynağı Yeterli ve dengeli beslenmenin temel ilkelerinden biri vücudun enerji gereksinmesinin karşılanmasıdır Büyüme,organların çalışması, vücut sıcaklığının korunması ve

Detaylı

KAN BASINCI (TANSĐYON) Prof. Dr. Erdal ZORBA

KAN BASINCI (TANSĐYON) Prof. Dr. Erdal ZORBA KAN BASINCI (TANSĐYON) VE SAĞLIK Prof. Dr. Erdal ZORBA KAN BASINCI (TANSĐYON) VE SAĞLIK Kalbimiz günde 24 saat hiç durmamaksızın kan pompalama görevini yerine getirir. Kan basıncı, kalbin kanı vücudun

Detaylı

YAŞAMBOYU SPOR ve ANTRENMAN BİLGİSİ. HAZIRLAYAN Zekeriya BAŞEKEN Beden Eğitimi Öğretmeni 1

YAŞAMBOYU SPOR ve ANTRENMAN BİLGİSİ. HAZIRLAYAN Zekeriya BAŞEKEN Beden Eğitimi Öğretmeni 1 YAŞAMBOYU SPOR ve ANTRENMAN BİLGİSİ HAZIRLAYAN Zekeriya BAŞEKEN Beden Eğitimi Öğretmeni 1 Spor insanoğlunun var oluşundan beri onunla beraber olan, belirli kurallar içeren, rekabet ortamı olan, haz veren

Detaylı

1 mol = 6, tane tanecik. Maddelerde tanecik olarak atom, molekül ve iyonlar olduğunda dolayı mol ü aşağıdaki şekillerde tanımlamak mümkündür.

1 mol = 6, tane tanecik. Maddelerde tanecik olarak atom, molekül ve iyonlar olduğunda dolayı mol ü aşağıdaki şekillerde tanımlamak mümkündür. 1 GENEL KİMYA Mol Kavramı 1 Mol Kavramı Günlük hayatta kolaylık olsun diye, çok küçük taneli olan maddeler tane yerine birimlerle ifade edilir. Örneğin pirinç alınırken iki milyon tane pirinç yerine ~

Detaylı

EGZERSİZE KAS SİSTEMİNİN YANITI

EGZERSİZE KAS SİSTEMİNİN YANITI EGZERSİZE KAS SİSTEMİNİN YANITI Prof. Dr. F ÖZYENER EGZERSİZ SIRASINDAKİ DAYANIKLILIĞIMIZ VE SÜRATİMİZ BÜYÜK ORANDA KASLARIMIZIN ENERJİ VE GÜÇ ÜRETEBİLME YETENEĞİNE BAĞLIDIR. Kas Hücresi Sarkotübüler

Detaylı

Çocuk ve adolesanlarla çalışma

Çocuk ve adolesanlarla çalışma Çocuk ve adolesanlarla çalışma Çocuklarda çalışma(antrenman) çocuğun kuvvetini, anaerobik ve aerobik kapasitesini iyileştirebilir. Ancak çocuklar yetişkinlerin küçük birer kopyası (minyatürü) değildir.

Detaylı

9. SINIF KONU ANLATIMI 5 CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ -İNORGANİK MADDELER 1- SU

9. SINIF KONU ANLATIMI 5 CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ -İNORGANİK MADDELER 1- SU 9. SINIF KONU ANLATIMI 5 CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ -İNORGANİK MADDELER 1- SU Canlıların yapısına katılan maddeler çeşitli özellikler nedeni ile temel olarak iki grupta incelenir. Canlının Temel Bileşenleri

Detaylı

ADIM ADIM YGS-LYS 5. ADIM CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ -İNORGANİK MADDELER 1- SU

ADIM ADIM YGS-LYS 5. ADIM CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ -İNORGANİK MADDELER 1- SU ADIM ADIM YGS-LYS 5. ADIM CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ -İNORGANİK MADDELER 1- SU Canlıların yapısına katılan maddeler çeşitli özellikler nedeni ile temel olarak iki grupta incelenir. Canlının Temel Bileşenleri

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI- ENERJİ SİSTEMLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

ENERJİ KAYNAKLARI- ENERJİ SİSTEMLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ ENERJİ KAYNAKLARI- ENERJİ SİSTEMLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ Enerji Energy(E) Yaşamın devamı için gerekli ön koşul Gözle görülebilen mekanik iş ve vücut ısısının kombinasyonu olarak ortaya çıkar. İnsan vücudu

Detaylı

ANTRENMAN BİLGİSİ. Dayanıklılık ve Dayanıklılık Antrenmanı. Doç.Dr. Ertuğrul GELEN. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu

ANTRENMAN BİLGİSİ. Dayanıklılık ve Dayanıklılık Antrenmanı. Doç.Dr. Ertuğrul GELEN. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu ANTRENMAN BİLGİSİ Dayanıklılık ve Dayanıklılık Antrenmanı SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Dayanıklılığın Önemi Dayanıklılık; yoğun ve geniş kapsamlı antrenmanları yürütebilmesi için

Detaylı

gereksinimi kadar sağlamasıdır.

gereksinimi kadar sağlamasıdır. Yeterli beslenme, vücudun yaşamı ve çalışmasını sürdürebilesi için gerekli olan enerjinin sağlanması anlamına gelir. Dengeli beslenme ise, alınan enerjinin yanında bütün besin öğelerini gereksinimi kadar

Detaylı

MÜSABAKA VEYA ANTRENMAN ÖNCESİ, SIRASI VE SONRASINDA SPORCU BESLENMESİ

MÜSABAKA VEYA ANTRENMAN ÖNCESİ, SIRASI VE SONRASINDA SPORCU BESLENMESİ MÜSABAKA VEYA ANTRENMAN ÖNCESİ, SIRASI VE SONRASINDA SPORCU BESLENMESİ Sporcuların performansını etkileyen faktörlerden genetik yapı, uygun antrenmanın yanında beslenmeleri de son derece önem taşımaktadır.

Detaylı

Travma Hastalarında Beslenme

Travma Hastalarında Beslenme Doç. Dr. Onur POLAT Travma Hastalarında Beslenme Normal ve sağlıklı organizma travma veya strese maruz kaldığında kendisini korumaya yönelik bazı fizyolojik mekanizmaları harekete geçirir. Genel amaç organ

Detaylı

ZZT424-Kanatlı Hayvan Besleme Ders Notları Prof.Dr.Necmettin Ceylan Ankara Üniversitesi-Ziraat Fakültesi-Zootekni Bölümü

ZZT424-Kanatlı Hayvan Besleme Ders Notları Prof.Dr.Necmettin Ceylan Ankara Üniversitesi-Ziraat Fakültesi-Zootekni Bölümü 2017-2018 ZZT424-Kanatlı Hayvan Besleme Ders Notları Prof.Dr.Necmettin Ceylan Ankara Üniversitesi-Ziraat Fakültesi-Zootekni Bölümü ENERJİ Kanatlılarda Besin Maddesi İhtiyaçları ve Rasyon İçeriğinin Hesaplanması

Detaylı

KANALİZASYONLARDA HİDROJEN SÜLFÜR GAZI OLUŞUMU SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ

KANALİZASYONLARDA HİDROJEN SÜLFÜR GAZI OLUŞUMU SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ KANALİZASYONLARDA HİDROJEN SÜLFÜR GAZI OLUŞUMU SAĞLIK ÜZERİNE ETKİLERİ Bu Çalışma Çevre Orman Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Sayın Prof. Dr. Mustafa Öztürk tarafından 2006 yılında yapılmıştır. Orijinal

Detaylı

STOKİYOMETRİ. Kimyasal Tepkimelerde Kütle İlişkisi

STOKİYOMETRİ. Kimyasal Tepkimelerde Kütle İlişkisi STOKİYOMETRİ Kimyasal Tepkimelerde Kütle İlişkisi Sülfür oksijen içerisinde yanarak kükürt dioksit oluşturur. Modeller elementel sülfürü (S8), oksijeni ve kükürt dioksit moleküllerini göstermektedir. Her

Detaylı

Dr. Öğr. Üyesi Yetkin Utku KAMUK

Dr. Öğr. Üyesi Yetkin Utku KAMUK Günlük yaşam içerisinde kas ve eklemlerimizi kullanarak enerji tüketimi ile gerçekleşen, kalp ve solunum hızını arttıran ve farklı şiddetlerde yorgunlukta sonuçlanan aktivitelerdir. Günlük ev işlerinden,

Detaylı

SAĞLIKLI KALP İÇİN AKTİF YAŞAM

SAĞLIKLI KALP İÇİN AKTİF YAŞAM SAĞLIKLI KALP İÇİN AKTİF YAŞAM SAĞLIKLI KALP İÇİN AKTİF YAŞAM Günümüzün en önemli sağlık sorunlarından biri de kalp hastalıklarıdır. Bu kavram içinde birçok farklı hastalık bulunsa da, dünyada ve ülkemizde

Detaylı

YAŞLILARDA FİZİKSEL AKTİVİTE VE FİZİKSEL UYGUNLUK PROF. DR. ERDAL ZORBA

YAŞLILARDA FİZİKSEL AKTİVİTE VE FİZİKSEL UYGUNLUK PROF. DR. ERDAL ZORBA YAŞLILARDA FİZİKSEL AKTİVİTE VE FİZİKSEL UYGUNLUK PROF. DR. ERDAL ZORBA Yaşlılara yönelik egzersiz programları hazırlarken Genetik özelliklerine, Hastalık durumuna, Daha önceden sporla ilişkisine, Ne kadar

Detaylı

VÜCUT KOMPOSİZYONU VE EGZERSİZ PROGRAMLAMA

VÜCUT KOMPOSİZYONU VE EGZERSİZ PROGRAMLAMA 1 VÜCUT KOMPOSİZYONU VE EGZERSİZ PROGRAMLAMA 2 VÜCUT KOMPOSİZYONU Vücuttaki tüm doku, hücre, molekül ve atom bileşenlerinin miktarını ifade eder Tıp, beslenme, egzersiz bilimleri, büyüme ve gelişme, yaşlanma,

Detaylı

FUTBOLDA DAYANIKLILIK. Atilla YÜCE

FUTBOLDA DAYANIKLILIK. Atilla YÜCE FUTBOLDA DAYANIKLILIK Atilla YÜCE DAYANIKLILIK DAYANIKLILIK, GENELDE, SPORCUNUN FİZİKİ VE FİZYOLOJİK YORGUNLUĞA DAYANMA GÜCÜ OLARAK TANIMLANABİLİR. BİR BAŞKA TANIMDA İSE, TÜM ORGANİZMANIN, UZUN SÜRE DEVAM

Detaylı

Formül 2 Vitamin ve Mineral Kompleks Kadınlar İçin

Formül 2 Vitamin ve Mineral Kompleks Kadınlar İçin ÜRÜN BEYANLARI FORMU Formül 2 Vitamin ve Mineral Kompleks Kadınlar İçin TEMEL BEYANLAR Enerji Metabolizması: Pantotenik asit, normal enerji oluşum metabolizmasına katkıda Kemikler İçin: Kalsiyum, normal

Detaylı

AMAÇLAR. Aerobik Egzersiz Programının Düzenlenmesi. Egzersize Uyum Prensipleri. Fiziksel Uygunluk Düzeyi. Biçim. Exersiz Planının unsurları.

AMAÇLAR. Aerobik Egzersiz Programının Düzenlenmesi. Egzersize Uyum Prensipleri. Fiziksel Uygunluk Düzeyi. Biçim. Exersiz Planının unsurları. AMAÇLAR Aerobik Egzersiz Programının Düzenlenmesi Egzersiz reçetesi M. Kamil ÖZER Aerobik egzersiz reçetesinin temel unsurları nelerdir? Bireysel aerobik egzersiz reçetesi nasıl hazırlanır? Egzersiz yoğunluğunu

Detaylı

FİZİKSEL ETKİNLİĞE GİRİŞ. Doç. Dr. Ferda GÜRSEL

FİZİKSEL ETKİNLİĞE GİRİŞ. Doç. Dr. Ferda GÜRSEL FİZİKSEL ETKİNLİĞE GİRİŞ Doç. Dr. Ferda GÜRSEL Fiziksel Etkinliğe Başlamadan Önce o Sağlık taraması yapılmalı, o ACSM ye göre risk sınıflama kategorileri: n Görünüşte sağlıklı:yüksek tansiyon,yüksek kollesterol,diabet

Detaylı

Kilomdan ben mi memnun değilim çevremde ki kişiler mi?psikolojik olarak yaşam şeklimi değiştirmeye hazır mıyım?

Kilomdan ben mi memnun değilim çevremde ki kişiler mi?psikolojik olarak yaşam şeklimi değiştirmeye hazır mıyım? Herkesin hayalidir ince bir vücuda sahip olmak herkesi kendine hayran bırakmak ancak bunu isterken çoğu kişi bazı soruları kendine sormuyor. Fazlalıklarınızın olduğunu düşünüyorsanız popüler diyetleri

Detaylı

1. Enerjice zengin besin maddelerinden kimyasal enerji kaynağı olarak yararlanmak. 2. Besin maddelerinden hücrelerin makromoleküllerinin yapı taşı

1. Enerjice zengin besin maddelerinden kimyasal enerji kaynağı olarak yararlanmak. 2. Besin maddelerinden hücrelerin makromoleküllerinin yapı taşı 1. Enerjice zengin besin maddelerinden kimyasal enerji kaynağı olarak yararlanmak. 2. Besin maddelerinden hücrelerin makromoleküllerinin yapı taşı olarak yararlanmak 3 Biyomolekülleri oluşturmak ya da

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMI 2 ATP-2

11. SINIF KONU ANLATIMI 2 ATP-2 11. SINIF KONU ANLATIMI 2 ATP-2 Fotosentez ve kemosentez reaksiyonları hem endergonik hem ekzergonik reaksiyonlardır. ATP molekülü ile hücrenin endergonik ve ekzergonik reaksiyonları arasında enerji transferini

Detaylı

SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ

SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ SOLUNUM SİSTEMİ VE EGZERSİZ Solunum Sisteminin Temel Anatomisi Burun veya ağız Farinks Larinks Trakea Bronşlar Bronşioller Alveoller İletim bölgesi: gaz değişimine katılmayan ağız, burun, larinks, trakea,

Detaylı

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler

Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler EGZERSİZ VE KAN Kanın fonksiyonel olarak üstlendiği görevler Akciğerden dokulara O2 taşınımı, Dokudan akciğere CO2 taşınımı, Sindirim organlarından hücrelere besin maddeleri taşınımı, Hücreden atık maddelerin

Detaylı

Doku kan akışının düzenlenmesi Mikrodolaşım ve lenfatik sistem. Prof.Dr.Mitat KOZ

Doku kan akışının düzenlenmesi Mikrodolaşım ve lenfatik sistem. Prof.Dr.Mitat KOZ Doku kan akışının düzenlenmesi Mikrodolaşım ve lenfatik sistem Prof.Dr.Mitat KOZ Mikrodolaşım? Besin maddelerinin dokulara taşınması ve hücresel atıkların uzaklaştırılması. Küçük arteriyoller her bir doku

Detaylı

Hücre. 1 µm = 0,001 mm (1000 µm = 1 mm)!

Hücre. 1 µm = 0,001 mm (1000 µm = 1 mm)! HÜCRE FİZYOLOJİSİ Hücre Hücre: Tüm canlıların en küçük yapısal ve fonksiyonel ünitesi İnsan vücudunda trilyonlarca hücre bulunur Fare, insan veya filin hücreleri yaklaşık aynı büyüklükte Vücudun büyüklüğü

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 FİZİKSEL UYGUNLUĞA GİRİŞ. Bölüm 2 FİZİKSEL UYGUNLUK SAĞLIK VE HASTALIK. Bölüm 3 SAĞLIĞIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE RİSK SINIFLAMASI

İÇİNDEKİLER. Bölüm 1 FİZİKSEL UYGUNLUĞA GİRİŞ. Bölüm 2 FİZİKSEL UYGUNLUK SAĞLIK VE HASTALIK. Bölüm 3 SAĞLIĞIN DEĞERLENDİRİLMESİ VE RİSK SINIFLAMASI İÇİNDEKİLER Bölüm 1 FİZİKSEL UYGUNLUĞA GİRİŞ FİZİKSEL AKTİVİTE VE HASTALIKLAR... 5 SAĞLIK BEDEN EĞİTİMİ VE FİZİKSEL UYGUNLUK... 6 Egzersiz Fizyolojisi Araştırma ve Sağlık... 8 Fiziksel Aktivite, Fiziksel

Detaylı

PROJENİN AMACI. İÇEÇEKLERİN ph DEĞERLERİNİN ÖLÇÜLÜP MİDENİN ph DERECESİ KARŞILAŞTIRILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ

PROJENİN AMACI. İÇEÇEKLERİN ph DEĞERLERİNİN ÖLÇÜLÜP MİDENİN ph DERECESİ KARŞILAŞTIRILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ PROJENİN AMACI İÇEÇEKLERİN ph DEĞERLERİNİN ÖLÇÜLÜP MİDENİN ph DERECESİ KARŞILAŞTIRILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ Bir toplumun içecek kültürü, yaşam şekliyle yakından ilgilidir. Yaşam şeklinin değişmesi, içecek

Detaylı

BEDEN EĞĠTĠMĠ VE SPOR

BEDEN EĞĠTĠMĠ VE SPOR BEDEN EĞĠTĠMĠ VE SPOR YÜKSEK OKULU Müdür: Doç. Dr. ġahin Ahmedov - sahmedov@neu.edu.tr Yüksek Lisans Programları Program Yürütücüsü Telefon e-mail Beden Eğitimi ve Spor Anabilim D. Doç. Dr. Cevdet Tınazcı

Detaylı

TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ

TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ TAMGA TRİO YANMA VERİMİ Yakma ekipmanları tarafından yakıtın içerdiği enerjinin, ısı enerjisine dönüştürülme

Detaylı

BÜYÜME VE GELİŞMEDE DÖNEMLER

BÜYÜME VE GELİŞMEDE DÖNEMLER BÜYÜME VE GELİŞMEDE DÖNEMLER 0-2 Yaş Süt çocukluğu 2-5 Yaş Oyun çocukluğu veya okul öncesi 6-12,14 Yaş Okul çağı veya büyük çocukluk 4-5 yıl Ergenlik dönemi 23-26 Yaş Gençlik veya ergenlik sonu 2-5 YAŞ

Detaylı

ENDÜSTRİYEL FIRINLARDA ENERJİ ETÜDÜ ÇALIŞMASI. Abdulkadir Özdabak Enerji Yöneticisi(EİEİ/JICA) aozdabak49@hotmail.com

ENDÜSTRİYEL FIRINLARDA ENERJİ ETÜDÜ ÇALIŞMASI. Abdulkadir Özdabak Enerji Yöneticisi(EİEİ/JICA) aozdabak49@hotmail.com ENDÜSTRİYEL FIRINLARDA ENERJİ ETÜDÜ ÇALIŞMASI Abdulkadir Özdabak Enerji Yöneticisi(EİEİ/JICA) aozdabak49@hotmail.com Özet Türkiye de enerjinin yaklaşık %30 sanayide tüketilmektedir. Bu nedenle yapılacak

Detaylı

KAS VE HAREKET FİZYOLOJİSİ

KAS VE HAREKET FİZYOLOJİSİ KAS VE HAREKET FİZYOLOJİSİ KAS DOKUSU TİPLERİ İSKELET KASI İskelet Kasının Yapısı Kas Proteinleri Kas Kontraksiyonu KASILMA TİPLERİ KASIN ENERJİ METABOLİZMASI İskelet Kası Çizgili kastır. İstemli çalışır.

Detaylı

SPORCU SAĞLIĞI DOÇ.DR.AYDIN ŞENTÜRK KORKMAZ ATALAY

SPORCU SAĞLIĞI DOÇ.DR.AYDIN ŞENTÜRK KORKMAZ ATALAY SPORCU SAĞLIĞI DOÇ.DR.AYDIN ŞENTÜRK KORKMAZ ATALAY SPOR Genel anlamıyla spor; bireysel ve kolektif oyunlar şeklinde yapılan, genellikle yarışmaya yönelik olarak bazı kurallarla uygulanan ve geç dönemde

Detaylı

Solunum. Solunum ve odunsu bitkilerin büyümesi arasında yüksek bir korelasyon bulunmaktadır (Kozlowski ve Pallardy, 1997).

Solunum. Solunum ve odunsu bitkilerin büyümesi arasında yüksek bir korelasyon bulunmaktadır (Kozlowski ve Pallardy, 1997). SOLUNUM Solunum Solunum, canlı hücrelerdeki organik maddelerin oksidasyonuyla, enerjinin açığa çıkarılması olayı olarak tanımlanır. Açığa çıkan enerji, kimyasal enerji (ATP) olarak depolanır. Solunum ürünleri,

Detaylı

Ayxmaz/biyoloji. Azot döngüsü. Azot kaynakları 1. Atmosfer 2. Su 3. Kara 4. Canlılar. Azot döngüsü

Ayxmaz/biyoloji. Azot döngüsü. Azot kaynakları 1. Atmosfer 2. Su 3. Kara 4. Canlılar. Azot döngüsü Azot döngüsü Azot kaynakları 1. Atmosfer 2. Su 3. Kara 4. Canlılar Azot döngüsü 1. Azot bitkiler tarafından organik moleküllerin (A.asit,organik baz vb.)yapısına katılır. 2. Bitkiler azotu sadece NO3-

Detaylı

Oksijen tüketimi 1,63-2,17 ml/g/ saat /dk ml/kg / mmhg Eritrosit 7,0-12,5 x 10 6 / mm 3 Hematokrit % ,2-16,6 mg/dl L

Oksijen tüketimi 1,63-2,17 ml/g/ saat /dk ml/kg / mmhg Eritrosit 7,0-12,5 x 10 6 / mm 3 Hematokrit % ,2-16,6 mg/dl L DENEY HAYVANLARI İLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER Hayvanların taşınması: Hayvanlar için, nakliyat mümkün olduğu kadar hafifletilmesi gereken, stresli bir deneyim olduğu unutulmamalıdır. En sık karşılaşılan havalandırma

Detaylı

BESLENME DANIŞMANLIĞI

BESLENME DANIŞMANLIĞI BESLENME DANIŞMANLIĞI GERÇEK BAZAL METABOLİZMA HIZI ÖLÇÜMÜ TANİTA BİO IMPEDANS CİHAZI İLE VÜCUT ANALİZİ ARM-BAND METABOLİK HOLTER İLE YAŞAM TARZI ANALİZİ OKSİDATİF STRES ANALİZ PANELİ ANNE ÇOCUK DEPARTMANI

Detaylı

Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 6: Veri Boşlukları, Veri Akış Faaliyetleri ve Prosedürler. Esra KOÇ , ANTALYA

Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 6: Veri Boşlukları, Veri Akış Faaliyetleri ve Prosedürler. Esra KOÇ , ANTALYA Eğitimcilerin Eğitimi Bölüm 6: Veri Boşlukları, Veri Akış Faaliyetleri ve Prosedürler Esra KOÇ 23.02.2017, ANTALYA Sunum İçeriği Veri Akış Faaliyetleri, prosedürler ve kontrol sistemleri Veri Boşlukları

Detaylı

BÖBREK FONKSİYON TESTLERİ I. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2006

BÖBREK FONKSİYON TESTLERİ I. Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2006 BÖBREK FONKSİYON TESTLERİ I Doç.Dr. Mustafa ALTINIŞIK ADÜTF Biyokimya AD 2006 1 Böbreklerin işlevleri (fonksiyonları) Düzenleyici işlevler Endokrin işlevler Metabolik işlevler Ekskretuvar işlevler 2 Böbreklerin

Detaylı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı Sporcu Beslenmesi Ve Makarna Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı BESLENME Genetik yapı PERFORMANS Fiziksel kondisyon Yaş Cinsiyet Yaş Enerji gereksinimi Vücut bileşimi

Detaylı

Spor alanında beslenme ile ilgili bilgileri bu ünite kapsamında sizlere vereceğiz. Ünite içeriğinde yer alan teorik bilgi ve sizlerin

Spor alanında beslenme ile ilgili bilgileri bu ünite kapsamında sizlere vereceğiz. Ünite içeriğinde yer alan teorik bilgi ve sizlerin 1 Giriş Spor alanında beslenme ile ilgili bilgileri bu ünite kapsamında sizlere vereceğiz. Ünite içeriğinde yer alan teorik bilgi ve sizlerin tamamlayacağı yazılı, sözlü ve uygulamalı görevler beslenme,

Detaylı

OKSİJENLİ SOLUNUM

OKSİJENLİ SOLUNUM 1 ----------------------- OKSİJENLİ SOLUNUM ----------------------- **Oksijenli solunum (aerobik): Besinlerin, oksijen yardımıyla parçalanarak, ATP sentezlenmesine oksijenli solunum denir. Enzim C 6 H

Detaylı