HALKBANK KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK PROJESİ KİMYA SEKTÖR RAPORU

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "HALKBANK KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK PROJESİ KİMYA SEKTÖR RAPORU"

Transkript

1 HALKBANK KURUMSAL SOSYAL SORUMLULUK PROJESİ KİMYA SEKTÖR RAPORU EKİM 2009

2 İÇİNDEKİLER 1 GİRİŞ 2 2 MEVCUT DURUM Sektörün Tanımı ve Sınıflandırılması Türk Kimya Sektörü Dünya da ve Avrupa Birliği nde Kimya Sektörü 11 3 KİMYASALLAR YÖNETİMİ Risk Yönetimi Üçlü Sorumluluk 18 4 KİMYA SEKTÖRÜ VE ÇEVRE Sektörle İlgili Çevre Mevzuatı Çevresel Etkiler ve Riskler REACH 25 5 KİMYA SEKTÖRÜNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ Sektörle İlgili İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatı Tehlike ve Riskler Tehlikeli Maddelerin Karayolları İle Taşınması 36 6 SEKTÖRDE REKABET GÜCÜ Genel Sorunlar Tedarik Zinciri Yönetimi 40 7 SONUÇ 42 Kaynaklar 43 1

3 1 GİRİŞ Son yıllarda, küreselleşmenin meydana getirdiği hızlı değişimler ile eski değerler ve eğilimler yerlerini yenilerine bırakmaktadır. Bu değişim sürecinde, Türkiye de yeni kavramlar ile tanışmakta ve bu kavramların gereklerini yerine getirme yolunda önemli çalışmalar yapmaktadır. Kurumsal Sosyal Sorumluluk (KSS), Dünyada ve Türkiye de, üzerinde özellikle son birkaç yıldır tartışmaların yapıldığı önemli bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. Farklı çevreler tarafından değişik şekillerde tanımlanan KSS kavramı; Avrupa Birliği (AB) tarafından şirketlerin gönüllü olarak toplumsal ve çevresel konuları operasyonlarına ve paydaşlarıyla olan etkileşimlerine bütünleştirmeleri olarak ifade edilmektedir. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere KSS; kurumsal kelimesine karşın hem sosyal, hem de çevresel konuları ele almaktadır. iş stratejisi ve faaliyetlerin içine çevresel ve sosyal konuları dahil etmektir. gönüllülük esasına dayanır. şirketlerin kendi iç ve dış paydaşlarıyla paylaşımlarda bulunmaları ile ilgilidir. Şirketlerin toplumla olan ilişkilerinde yükselen bir değer olarak ortaya çıkan KSS, kısaca sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmada özel sektörün sorumluluklarını yerine getirmesi ile şirketlerin daha iyi bir toplum ve daha iyi bir çevre için gönüllü olarak katkıda bulunmaları olarak tanımlanabilir. Bu katkının nasıl sağlanacağı noktasında ise karşımıza KSS uygulamaları çıkmaktadır. Pek çok disiplini içine alan ve geleneksel bir uygulama yolu bulunmayan KSS ile ilgili bir kavram karmaşası mevcuttur ve bu karmaşa kendini KSS uygulamalarında da göstermektedir. Türkiye de, gelecek 50 yılın en parlak sektörlerinin başında gösterilen kimya sektörünün küresel boyutta rekabet edebilmesi ve bu değişim sürecinde kendi sürdürülebilirliğini sağlaması için yeni stratejilere ihtiyaç duyduğu bir gerçektir. Bu kapsamda, Türk Kimya Sektörünün sosyal ve çevresel konularda hassasiyetini açıkça göstererek, bu hassasiyetini yönetim anlayışına ve tüm faaliyetlerine yansıtması beklenmektedir. Halkbank Kurumsal Sosyal Sorumluluk Projesi kapsamında hazırlanan bu raporda; kimya sektörünün mevcut durumu ile sosyal ve çevresel sorunları ele alınarak, kendi KSS stratejilerini geliştirmek isteyen şirketlere, özellikle de KOBİ lere, KSS çalışmalarında yol gösterilmesi amaçlanmaktadır. 2

4 2 MEVCUT DURUM 2.1 Sektörün Tanımı ve Sınıflandırılması Bütün sanayileşmiş ülkelerde kimya sektörü; enerji, tarım, sağlık, ulaştırma, gıda, inşaat, elektronik, tekstil ve çevre koruma gibi alanlara sağladığı, yüksek katma değer içeren ürünleri nedeniyle ve yine bu sektörlere sunduğu teknolojik yenilikleriyle, lokomotif sektör konumundadır. Bu nedenle kimya sektörü gelişmeden endüstriyel olarak gelişmiş ülkelerin arasına katılabilmenin mümkün olmadığı görülmektedir. Kimya sektörünün yapısal özellikleri, özellikle de üretilen malların çokluğu ve çeşitliliği, sektörün içeriği konusunda açık bir tanım yapılmasını gerekli kılmaktadır. Sektörün sınıflandırmasında hangi alt sektörleri bünyesinde bulundurduğu, kapsamının ve genişliğinin ne olduğu konusunda farklı yorum ve yaklaşımlar bulunmakta olup, kimya sektörünün tanımı ve kapsamı kullanılan sınıflandırma sistemlerine göre ele alınmaktadır. Tüm Ekonomik Faaliyetlerin Uluslararası Standart Sanayi Sınıflaması (International Standard Industrial Classification ISIC), Birleşmiş Milletler tarafında geliştirilen ve dünyada en yaygın olarak kullanılan ekonomik faaliyet sınıflama sistemidir. Dinamik bir sınıflama sistemi olan ISIC sınıflamasının son düzenlemesi ISIC Rev.4 olmasına rağmen, ülkemizde mevcut istatistiklerde halen ISIC Rev.3 kullanılmaktadır. Tablo 1 ISIC Rev.3 Faaliyet Alanları - Kimya Sektörü 24 Kimyasal Madde ve Ürünlerin İmalatı 24.1 Ana kimyasal maddelerin imalatı Ana kimyasal maddelerin imalatı (Kimyasal gübre ve azotlu bileşikler hariç) Kimyasal gübre ve azotlu bileşiklerin imalatı Sentetik kauçuk ve plastik hammaddelerinin imalatı 24.2 Diğer kimyasal ürünlerin imalatı Pestisit (haşarat ilacı) ve diğer zirai-kimyasal ürünlerin imalatı Boya, vernik ve benzeri kaplayıcı maddeler ile matbaa mürekkebi ve macun imalatı Eczacılıkta ve tıpta kullanılan kimyasal ve bitkisel kaynaklı ürünlerin imalatı Sabun ve deterjan, temizlik ve cilalama maddeleri; parfüm; kozmetik ve tuvalet malzemeleri imalatı Başka yerde sınıflandırılmamış kimyasal ürünlerin imalatı 24.3 Suni elyaf imalatı Suni elyaf imalatı 25 Plastik ve Kauçuk Ürünleri İmalatı 25.1 Kauçuk ürünleri imalatı İç ve dış lastik imalatı; lastiğe sırt geçirilmesi ve yeniden işlenmesi Diğer kauçuk ürünleri imalatı 25.2 Plastik ürünleri imalatı Plastik ürünleri imalatı 3

5 Avrupa Topluluğunda Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflaması (Nomenclature statistique des Activités économiques dans la Communauté Européenne NACE) ise AB ülkeleri tarafından ISIC sınıflamasından türetilen ve üye ülkelerde zorunlu olarak kullanılan ekonomik faaliyet sınıflamasıdır. NACE Rev.2, ISIC Rev.4 ile tamamen uyumludur ve bu yüzden Avrupa versiyonu olarak da görülebilir. Ülkemizde mevcut istatistiklerde halen NACE Rev.1 kullanılmaktadır. Tablo 2 NACE Rev.1 Faaliyet Alanları - Kimya Sektörü 24 Kimyasal Madde ve Ürünlerin İmalatı 24.1 Ana kimyasal maddelerin imalatı Sanayi gazları imalatı Boya ve pigment imalatı Diğer inorganik ana kimyasal maddelerin imalatı Diğer organik ana kimyasal maddelerin imalatı Kimyasal gübre ve azot bileşiklerin imalatı Plastik hammaddelerinin imalatı Sentetik kauçuk hammaddelerinin imalatı 24.2 Pestisid (haşarat ilacı) ve diğer zirai-kimyasal ürünlerin imalatı Pestisid (haşarat ilacı) ve diğer zirai-kimyasal ürünlerin imalatı 24.3 Boya, vernik benzeri kaplayıcı maddeler ile matbaa mürekkebi ve macun imalatı Boya, vernik benzeri kaplayıcı maddeler ile matbaa mürekkebi ve macun imalatı 24.4 Eczacılık ürünlerinin, tıbbi kimyasalların ve botanik ürünlerinin imalatı Temel eczacılık ürünleri imalatı Farmasötik preparat imalatı 24.5 Sabun ve deterjan, temizlik ve cilalama maddeleri; parfüm; kozmetik ve tuvalet malzemeleri imalatı Sabun ve deterjan ile temizlik ve cilalama maddeleri imalatı Parfüm ile kozmetik ve tuvalet malzemeleri imalatı 24.6 Diğer kimyasal ürünlerin imalatı Patlayıcı madde imalatı Tutkal ve jelatin imalatı Uçucu yağların imalatı Fotoğrafçılıkta kullanılan kimyasal maddelerin imalatı Kaset, bant vb. kayıt gereçlerinin imalatı (kaydedilmemiş) Başka yerde sınıflandırılmamış diğer kimyasal ürünlerin imalatı 24.7 Suni elyaf imalatı Suni elyaf imalatı 25 Plastik ve Kauçuk Ürünleri İmalatı 25.1 Kauçuk ürünleri imalatı İç ve dış lastik imalatı Lastiğe sırt geçirilmesi ve yeniden işlenmesi Diğer kauçuk ürünleri imalatı 25.2 Plastik ürünlerin imalatı Plastik tabaka, kalıp, tüp ve profil imalatı Plastik ambalaj malzemesi imalatı Plastik inşaat malzemesi imalatı Diğer plastik ürünlerin imalatı 4

6 Dış ticaret istatistiklerinde ise Uluslararası Standart Ticaret Sınıflaması (Standard International Trade Classification SITC) kullanılmaktadır. Kimya sektörü dış ticaret istatistikleri de SITC Rev.4 e göre değerlendirilmektedir. Bu sınıflama sisteminde dokuz ana bölüm bulunmakta olup kimya sektörü bu sınıflamanın beşinci bölümünde yer almaktadır. Tablo 3 SITC Rev.4 Faaliyet Alanları - Kimya Sektörü 5 Başka Yerde Belirtilmeyen Kimya Sanayi ve Buna Bağlı Sanayi Ürünleri 51 Organik kimyasallar 52 İnorganik kimyasallar 53 Debagat ve boyacılıkta kullanılan hülasalar, tanen, boya, pigment, macun, mürekkep 54 Tıp ve eczacılık ürünleri 55 Uçucu yağlar, parfüm, kozmetik, tuvalet müstahzarları 56 Mineral kimyasal gübreler (272 grubun dışındakiler) 57 İlk şekillerde plastikler, döküntü ve hurdalar 58 İlk şekilde olmayan plastikler (boru, hortum, levha, yaprak, plaka, şerit, film vb.) 59 Başka yerlerde belirtilmeyen kimyasal maddeler ve ürünler Şekil 1 Kimyasal ürün guruplarının üretim içindeki payları (Kaynak: CEFIC 2009)

7 Kimya sektörü, sayısız kimyasal üretim süreçleri ve ürünleri ile iki koldan hizmet vermektedir. Bu kollardan birincisi tüketim alanıdır ve bu alana sabun, deterjan, ilaç ve kozmetik ürünlerinin üretimi girer. İkincisi ise, çeşitli sektörler için ara kimyasal ürünlerinin üretimini içerir. Avrupa Kimya Sanayi Konseyi (European Chemical Industry Council CEFIC) verilerine göre bu ürün gruplarının üretim içindeki payları yukarıdaki şekilde belirtildiği gibidir. Kimya sektörü tarafından üretilen ürünlerin yalnızca % 30 u nihai ürün olarak tüketiciye ulaşırken, % 70 lik bölümü diğer sektörler tarafından kullanılır. Bu nedenle kimya sanayi diğer birçok sanayi kolunun tedarikçisi konumundadır. Şekil 2 Kimya sanayi tüketim yapısı (Kaynak: CEFIC 2009) 2.2 Türk Kimya Sektörü Bir ülke sanayileştikçe kimyasal ürüne olan gereksinimi de artmaktadır. Bu nedenle, Türkiye de de sanayileşme ile el ele giden bir kimya sanayi mevcuttur. Ülkemizde kimya sanayi 1950'lerin başında kurulmuş olup, gelişimini 1960'lar ve 1970'lerde sürdürmüştür. 1970'ler ve 1980'lerde kamu sektörüne ait iki petrokimya tesisi ve çok sayıda küçük ve orta büyüklükte özel işletme kurulmuştur yılında Gümrük Kanununun yayımlanmasından hemen sonra kimyasal ürünlerin gümrük tarifeleri oranında gözlenen düşme ile Türk Kimya Sektörünün üretim sahası, kapasitesi ve tabi ki ihracat potansiyelinde hızla bir genişleme olmuştur ve Türk Kimya Sektörü, Balkanların ve Orta Asya nın en büyüğü haline gelmiştir.

8 Ülkemizde kimya sektörü lojistik önemi açısından çoğunlukla ülkenin kıyı bölgelerinde lokalize olmuştur. Petrol ve petrol ürünleri, deterjan, sabun, ilaç kimyasalları ve boya gibi ürünleri üreten işletmelerin çoğu Marmara Bölgesinin üç büyük sanayi ili olan İstanbul, Kocaeli ve Sakarya ile Ege Bölgesinde İzmir de toplanmıştır. Akdeniz Bölgesinde gübre ve petrol ürünleri işletmelerinin yanı sıra ana ham maddelerden olan soda ve bikromat gibi önemli ürünlerin üretim merkezleri de bulunmaktadır. Karadeniz Bölgesinde ise yine gübre tesisleri göze çarpmaktadır. Sosyal Sigortalar Kurumu (SSK) 2007 verilerine göre, kimya sektörü olarak nitelendireceğimiz iş alanı kolunda toplam işyeri görülmektedir. Bu işyerlerinde toplam kişi istihdam edilmektedir. Türk Kimya Sektöründe çeşitli büyüklüklerde işletmeler bulunmaktadır. Sektörün yaklaşık % 83 ünü oluşturan 1 ile 9 kişinin çalıştığı küçük ve orta büyüklükteki işletmeler (KOBİ) kimya sektörünün yapısını belirlemektedir. Eğer işçi sayısı 10 ile 49 olan KOBİ lere bakılırsa, bu rakam % 96,5 e ulaşır. Geriye kalan ve 50 den fazla çalışanı bulunan işletmeler ise Türkiye standartlarına göre büyük işletmeler olarak kabul edilmektedir. Genel olarak, KOBİ ler ileri teknolojiye sahip olmayan ve düşük üretim kapasitesine sahip aile şirketleridir. 100 ün üzerinde çalışanı bulunan işletmeler mevcut işletmelerin % 1,5 ini oluşturmaktadır. 500 ün üzerinde çalışanı olan işletmeler ise ya kamu şirketleri ya da çokuluslu şirketlerdir. Türk Kimya Sektöründe çokuluslu şirketler 1960 ların başında keşfedilmeye başlanmıştır. Henkel, Hoechst, Bayer, BASF gibi Alman çokuluslu şirketleri başı çekmiş, bunları Amerikan ve İngiliz şirketleri izlemiştir. Türkiye ye yatırım yapan çokuluslu şirketlerin üretimi endüstriyel kimyasallara, plastiklere ve tarım kimyasallarına yoğunlaşmıştır. Kimya sektörünün mevcut durumu incelendiğinde, orta ve büyük ölçekli işletmelerin tamamına yakınının modern ve rekabet edebilir kapasitede oldukları, buna karşılık küçük ölçekli işletmelerin büyük bölümünün modern bir yapıdan uzak olduğu görülmektedir. Ülkemizde kimya sektörü üretimi içinde önde gelen ürünler arasında petrokimyasallar, gübreler, ilaçlar, sentetik elyaf ve iplikler, sabun ve deterjanlar ve boyalar sayılabilir. Türkiye, 1970 yılında başladığı petrokimyasallar üretimi ile ihtiyacı olan petrokimyasalların % 25 ini yerli üretimle karşılayabilmektedir. Önemli miktarda petrokimyasal ise ithal edilmektedir. PETKİM in bünyesinde petrokimyasallar üretimi yapan İzmir Aliağa Kompleksi ve TÜPRAŞ a satılan Kocaeli Yarımca Kompleksi polietilen, polistiren, polipropilen, polivinilklorür gibi temel plastik hammaddeleri ile etilen glikol, ftalik anhidrit, tereftalik asit, karbon karası gibi ana kimyasal hammaddeleri üretmektedir. Aynı zamanda, Kocaeli Yarımca Kompleksi, ülkemizin tek sentetik kauçuk üretimi yapan tesisidir. İç pazardaki toplam sentetik kauçuk tüketiminin % 49 u söz konusu işletme tarafından karşılanmaktadır. 7

9 Zengin bir tarım ülkesi olan Türkiye, gübre üretimine 1939 yılında başlamıştır. Sektörde altı şirket faaliyet göstermekte olup başlıca üretilen gübreler; AN26, AS, DAP, TSP, üre ve kompoze gübrelerdir. TSP ve kompoze gübre dışında ki kurulu kapasite ancak iç talebi karşılayabilmektedir. Bu nedenle, son yıllarda gübre sektöründe yeni yatırım ihtiyacı daha da artmıştır. Ülkemizde temizlik ürünleri pazarının % 88 ini deterjanlar ve % 12 sini de sabunlar oluşturmaktadır. Temizlik ürünleri sektörü talebin çok üzerinde bir üretim kapasitesine sahiptir. Sektörde 709 şirket faaliyet göstermekte olup toplam kişi istihdam edilmektedir. Toz deterjan üretiminin % 90 ını 9 büyük şirket gerçekleştirmektedir. Krem deterjanlarda ise aynı durum söz konusu değildir. Üretimin önemli sayılabilecek bir bölümü Güneydoğu Anadolu Bölgesinde faaliyet gösteren KOBİ ler tararından sağlanmaktadır. Sabun sektörünün ise toplam kapasitenin % 72 si 10 büyük şirket ve geri kalan üretim ise çok sayıda küçük şirket tarafından gerçekleştirilmektedir. İlaç sektöründe ise 300 şirket faaliyet göstermekte olup 43 adet üretim tesisi bulunmaktadır. Bunların 14 ü yabancı sermayeli işletmelerdir. Diğerleri ilaçlarını fason üretimle ya da ithal ederek piyasaya vermektedir. İlaç hammaddesi üreten 11 adet şirket mevcuttur. Boya sektöründe 20 ye aşkın büyük ölçekli ve gelişmiş teknoloji yapısına sahip işletmenin yanında 600 e yakın KOBİ faaliyet göstermektedir. Üretim kapasitesinin %59 unu dekoratif boyalar oluşturmaktadır. Kozmetik sektöründe şirket faaliyet göstermektedir. Sektörde kişi istihdam edilmektedir. Sektörde saç müstahzarları üretimi en büyük payı oluşturmaktadır. Türkiye Ortadoğu daki en büyük soda tesisine sahiptir ve ülkemizdeki tek soda külü üreticisi olan Soda Sanayi A.Ş., yıllık ton kapasitesi ile Dünya soda külü kapasitesinin % 1,67 sine sahiptir. Bu tesiste sodanın yanı sıra, sodyum bikarbonat ve sodyum silikat da üretilmektedir. Ayrıca Ankara Beypazarı nda dünyanın ABD den sonra en büyük soda külü yatakları bulunmaktadır. Dünyadaki en büyük bor rezervine sahip ülke Türkiye dir. Ülkemizde bor madenlerinin çıkarılması ve işlenmesi Eti Maden İşletmeleri tarafından gerçekleştirilmektedir. Eti Maden İşletmelerinin hem ham ürün olarak pazarlayabildiği hem de rafine ürün üretiminde kullandığı iki çeşit konsantre bor cevheri vardır. Elde edilen başlıca rafine ürünler ise boraks pentahidrat, boraks dekahidrat, susuz boraks, borik asit ve sodyum perborat tır. 8

10 Ülkemiz kimya sektöründe yaklaşık kimyasal madde veya müstahzar üretilmektedir. Bu üretimin yaklaşık % 80 ini (ilaç hariç) ara ürün üretimi oluşturmaktadır. Bu nedenle, diğer sektörlerdeki gelişmeler kimya sektörünü doğrudan etkilemekte ve kimya sektöründeki üretim, ithalat ve yurtiçi talep, ekonomideki ve sanayideki büyümeye paralel olarak gelişme göstermektedir. Türkiye nin gelişen ekonomik yapısı içerisinde kimya sektörü de önemli gelişmeler kaydetmiş, üretim ve ihracat değerlerinde kayda değer yükselişler göstermiştir. Türkiye ekonomisine, doğrudan ve diğer sektörlere sağladığı ara malı ile dolaylı olarak büyük katkıda bulunan Türk Kimya Sektörü üretimi 2006 yılında 15 milyar Euro olmuştur. Son beş yılda her yıl ortalama % 5 oranında artış gösteren kimya sektörü ihracatı Türkiye nin toplam ihracatının % 4,5 ini oluşturmaktadır yılında yaklaşık 4,7 milyar Dolar olan kimya sanayi ihracatı, 2008 yılında % 29 artarak, yaklaşık 6,1 milyar Dolara ulaşmıştır yılında, toplam kimya sektörü ihracatı içinde % 29 pay ile plastikler ilk sırayı alırken, bunu sırasıyla % 18 pay ile sabunlar, deterjanlar, kozmetikler ve uçucu yağlar, % 11 ile inorganik kimyasallar, % 10 ile plastik hammaddeler, % 8 ile tıp ve eczacılık ürünleri, % 7,5 ile debagat ve boyacılıkta kullanılan ürünler ve % 7,5 ile de organik kimyasallar izlemektedir (Tablo 4). Tablo 4 Kimya Sanayi İhracatı (Değer: bin Dolar)( Kaynak: Dış Ticaret Müsteşarlığı) Başlıca İhracat Pazarları Organik kimyasallar İtalya, İspanya, ABD, Almanya Endonezya İnorganik kimyasallar Çin, İtalya, Belçika, ABD, İspanya Debagat ve boyacılıkta kullanılan hülasalar, tanen, boya, pigment, macun, mürekkep Azerbaycan, Rusya, Romanya, Gürcistan, Irak Tıp ve eczacılık ürünleri Almanya, ABD, İngiltere, İsviçre, KKTC Uçucu yağlar, parfüm, kozmetik, tuvalet müstahzarları Rusya, Irak, Ukrayna, Azerbaycan, İsrail Mineral kimyasal gübreler Hindistan, İtalya, Fransa, Brezilya, Avustralya İlk şekillerde plastikler Almanya, İtalya, Rusya, Yunanistan, Mısır İlk şekilde olmayan plastikler (boru, hortum, levha, yaprak, plaka, şerit, film vb.) Başka yerlerde belirtilmeyen kimyasal maddeler ve ürünler Rusya, Romanya, Ukrayna, Irak, Azerbaycan Hollanda, Rusya, Azerbaycan, Mısır, İran TOPLAM

11 2008 yılında kimya sektörü ürünleri ihracatının yapıldığı başlıca ülkeler Rusya (468 milyon Dolar), İtalya (314 milyon Dolar), Almanya (287 milyon Dolar), Romanya (285 milyon Dolar), Ukrayna (275 milyon Dolar), Irak (263 milyon Dolar), İran (178 milyon Dolar), Azerbaycan (225 milyon Dolar), İspanya (175 milyon Dolar), Bulgaristan (173 milyon Dolar), Çin (163 milyon Dolar) ve Mısır (161 milyon Dolar) dır. Diğer önemli ülkeler; İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Gürcistan, Belçika, Yunanistan, Kazakistan, Hindistan, İsrail, Hollanda ve Fransa dır. Ülke grupları itibariyle incelendiğinde, sektör ihracatının yaklaşık % 40 ı AB ülkelerine yapılmaktadır. Hammadde açısından dışa bağımlı olan kimya sektörü, üretimin talebi karşılamaması ve yeni yatırımların daha çok tevsi niteliğinde ve küçük olması nedeniyle, ithalata daha da bağımlı hale gelmektedir. Türkiye nin kimya sektörü ithalatı 2006 yılında 18 milyar Dolar ve 2007 yılında 22 milyar Dolar olmuştur yılında ise ithalatta 2007 yılına göre % 16 oranında artışla 25,5 milyar Dolar olmuştur. Kimya sektörü ithalatı ihracatın yaklaşık 4 katı olup, ithalatta en önemli payı birçok sektöre ara girdi olarak kullanılan hammaddeler almaktadır yılında kimya sektörü mamulleri ithalatında ilk sırayı değer bazında yaklaşık 7,3 milyar Dolar ile plastik hammaddeler, 4,7 milyar Dolar ile tıp ve eczacılık ürünleri, 4,2 milyar Dolar ile organik kimyasallar, 1,7 milyar Dolar ile inorganik kimyasallar, 1,6 milyar Dolar ile debagat ve boyacılıkta kullanılan ürünler ve 1,5 milyar Dolar ile mineral kimyasal gübreler almıştır (Tablo 5). Tablo 5 Kimya Sanayi İthalatı (Değer: bin Dolar) (Kaynak: Dış Ticaret Müsteşarlığı) Başlıca İthalat Pazarları Organik kimyasallar Almanya, ABD, Rusya, Çin, Hindistan İnorganik kimyasallar Ukrayna, Rusya, Fas, Çin, Almanya Debagat ve boyacılıkta kullanılan hülasalar, tanen, boya, pigment, macun, mürekkep Almanya, İtalya, Çin, Fransa, İngiltere Tıp ve eczacılık ürünleri Almaya, ABD, Fransa, İsviçre, İngiltere Uçucu yağlar, parfüm, kozmetik, tuvalet müstahzarları Almanya, Fransa, İrlanda, İtalya, İsviçre Mineral kimyasal gübreler Ukrayna, Rusya, Tunus, Romanya, Mısır İlk şekillerde plastikler Almanya, Belçika, Suudi Arabistan, Hollanda, İtalya İlk şekilde olmayan plastikler (boru, hortum, levha, yaprak, plaka, şerit, film vb.) Başka yerlerde belirtilmeyen kimyasal maddeler ve ürünler Almanya, İtalya, Çin, Fransa, Güney Kore Almanya, İtalya, Fransa, ABD, Belçika TOPLAM

12 2008 yılında kimya sektörü ithalatının gerçekleştiği başlıca ülkeler Almanya (3.813 milyon Dolar), Fransa (1.737 milyon Dolar), ABD (1.648 milyon Dolar), İtalya (1.601 milyon Dolar), Belçika (1.248 milyon Dolar), İngiltere (1.104 milyon Dolar) ve Çin (1.058 milyon Dolar) dır. İthalatımızdaki diğer önemli ülkeler İspanya, Hollanda, Ukrayna, Rusya, İsviçre, Suudi Arabistan, Hindistan, İrlanda, Güney Kore, ve İsrail dir. Yurtiçi tüketimin % 62 si üretim ile karşılanmaktadır. Türkiye de yıllık yaklaşık 218 Dolar olan kişi başına düşen kimyasal madde tüketimi, AB ülkeleriyle karşılaştırıldığında çok düşük kalmaktadır. Kimya sektörü yurtiçi tüketimde alt sektörlere göre dalgalanmalar görülmektedir. Örneğin; sabun, deterjan ve kozmetik gibi alt sektörlerde tüketim gelişme seyrini sürdürmüştür. Bunun yanında sentetik elyaf hammaddelerine olan talep azalmıştır. Boya ürünlerine olan talep inşaat sektörünün hareketlenmesiyle artmaya başlamıştır. Kimya sektöründe kapasite kullanımı, diğer sektörlere verdiği girdileri de göz önünde bulundurursak, ülkenin genel trendine bağlı olarak gelişme göstermiştir. Kimyasal madde ve ürünlerinin imalatı ile plastik ve kauçuk ürünleri imalatlarında gelişme kalıcı olmakla beraber hala % 85 kapasite kullanımına erişememiştir. Türk Kimya Sektörünün gelişimini sürdürmesi ve üretimini artırması için mutlaka yatırım yapılmasına ihtiyacı vardır. Son yıllarda kimya sektöründeki yatırımlar oldukça düşüktür. Sermaye yoğun bir sektör olan kimya sektöründe yabancı yatırım olmadan, büyük ölçekli yatırım ihtimali zayıf olup, sektörde dış ticaret dengesinin ithalat lehinde gelişmesi kaçınılmazdır. Sektördeki yatırımların yabancı sermaye veya devlet desteği olmadan yapılması zordur. Yabancı sermaye diğer sektörlerde olduğu gibi kimya sektöründe de yeterli düzeyde değildir. Hazine Müsteşarlığının 2005 yılı verilerine göre kimya sektöründe toplam 314 adet yabancı sermayeli şirket faaliyet göstermektedir ve yabancı sermayenin toplam sermayedeki payı % 13,8 dir. Almanya kimya sektöründeki yabancı sermaye yatırımlarında önde gelen ülke olup, 2002 ve 2005 yılları arasındaki yatırım miktarları değerlendirildiğinde diğer önemli yatırımcı ülkeler İngiltere, Amerika, İrlanda ve Lüksemburg dur. Diğer yandan, sektöre ait özel teşvik tedbirleri bulunmamaktadır. 2.3 Dünya da ve Avrupa Birliği nde Kimya Sektörü Dünyanın en büyük sanayi kollarından biri olan kimya sanayi, kalite ve düzenlemelerin ön planda olduğu, karmaşık ürünler ve kapsamlı süreçler içeren değişken bir sektördür. Son yıllarda farmasötik, biyokimya ve gen teknolojilerinde yaşanan çok büyük gelişmeler, kimya sektörünü küresel bir düzeye ulaştırmıştır. 11

13 Dünya kimya sektörü pazarı değer olarak 2007 yılında milyar Euro ya ulaşmış ve kimya sektör pazarı bir önceki yıla göre % 4 oranında büyümüştür. AB, ABD ve Japonya dünya kimya sektörü ticaretinde etkinliklerini sürdürürken Asya ülkelerinin özellikle Çin ve Hindistan ın dünya pazarında rolü de artmaktadır. Gelişmekte olan ülkelerde kişi başına düşen kimyasal tüketimi gelişmiş ülkelere oranla daha düşüktür. Kişi başına tüketim Japonya da Dolar, Kuzey Amerika da Dolar ve Batı Avrupa da Dolar olup dünya ortalaması 262 Dolar düzeyindedir. Dünya kimya sektörü ihracatı 2007 yılı itibariyle milyar Dolar olarak gerçekleşmiştir. Sektör ihracatının toplam dünya ihracatı içindeki payı % 13 tür. İhracatta önde gelen ürün grupları, organik kimyasallar, ilaçlar, plastik hammaddeleri, inorganik kimyasallar, temizlik maddeleri, kozmetikler ve boyalardır. Dünya ihracatının yaklaşık % 54 ü AB ülkeleri tarafından yapılmaktadır. İhracatta Almanya, ABD, Belçika, Fransa, İngiltere, İsviçre, İrlanda, Kore Cumhuriyeti, Kanada ve Çin başlıca ülkelerdir. AB % 46,9 % 54 Asya % 23,8 % 24,2 NAFTA % 13,5 % 15,3 Diğer Avrupa Latin Amerika Afrika Okyanusya % 5,9 % 6,6 % 1,6 % 4 % 0,7 % 1,7 % 0,5 % 1,3 İhracat İthalat * NAFTA : ABD, Kanada, Meksika Şekil 3 Dünya kimya sektörü ihracat-ithalat bölgesel dağılımı (Kaynak: CEFIC 2009)

14 Dünya kimya sektörü ithalatı 2007 yılında milyar Dolar olmuştur. Başlıca ithalat yapılan ürün grupları sırasıyla organik kimyasallar, ilaçlar, plastik hammaddeler, inorganik kimyasallar, temizlik maddeleri ve ilk şekillerde olmayan plastiklerdir. Dünya ithalatı incelendiğinde, önemli ihracatçı ülkelerin pek çoğunun aynı zamanda önemli ithalatçı ülkeler olduğu görülmektedir. İthalatın % 47 si AB ülkelerine yapılmaktadır. Ülkeler bazında incelendiğinde ABD dünyanın en büyük kimya sanayi ürünleri ithalatçısıdır. ABD den sonra diğer önemli kimyasal maddeler ithalatçısı ülkeler ise Almanya, Belçika, Fransa, İngiltere, Kanada, İsviçre, Kore Cumhuriyeti, Brezilya ve Çin dir. Dünya kimya sektörü ithalatında gelişmiş ülkelerin payı % 80; gelişmekte olan ülkelerin payı ise % 20 dir. CEFIC verilerine göre, 2007 yılında dünya kimya sektörünün en büyük 30 şirketi içinde ilk sırayı Alman BASF şirketi almaktadır (Şekil 4). Şekil 4 Dünya kimya sektörü ilk 30 şirket (Kaynak: CEFIC 2009)

15 AB ülkeleri arasında kimyasal üretiminde Almanya ilk sırada yer alırken daha sonra sıra ile Fransa, İtalya ve İngiltere gelmektedir. AB kimyasal satışının yaklaşık üçte ikisi bu dört ülke tarafından gerçekleştirilmektedir. AB içerisinde yaklaşık kimya ve ilaç şirketi toplam 1,84 milyon kişi istihdam etmekte ve bu sayı, genel imalat sanayi istihdamının % 6 sına denk gelmektedir. AB de KOBİ olarak adlandırılan ve 250 işçinin altında çalışanı bulunan işyerlerinin oranı % 96 dır. Bu işletmelerin toplam istihdamdaki payı % 35, toplam satıştaki payı ise % 28 civarındadır. Görüldüğü üzere küçük işletmeler sayıca fazla olmalarına rağmen ekonomi içerisindeki payları oldukça düşüktür. Büyük işletmeler olarak adlandırılan ve 250 den fazla çalışanı bulunan işletmelerin oranı ise yalnızca % 4 düzeyinde iken istihdamdaki oranı % 65, satıştan aldığı pay ise % 72 dir. Yine aynı istatistiklere göre, diğer sektörlerle karşılaştırıldığında, kimya sektöründe istihdam edilen işgücünün daha kalifiye olduğu ve ortalamanın üzerinde ücretle çalıştığı görülmektedir (Şekil 5). % 72 % 61 % 65 % 23 % 23 % 20 % 2 % 3 % 6 % 9 % 12 % 4 Mikro (1-9) Küçük (10-49) Orta (50-249) Büyük (250 +) İşletme sayısı Satış İstihdam Şekil 5 AB işletme büyüklükleri (Kaynak: CEFIC 2009) 2008 yılında yapılan araştırmalar sonucunda AB kimya sektörünün toplumdaki imajının ortalamanın altında kaldığı görülmektedir. Bu nedenle sektörün imajını yükseltmeye yönelik çalışmalar hızla devam etmektedir (Şekil 6).

16 Telekom/Elektronik Gıda Alınan olumlu cevap % Otomobil İlaç Elektrik KİMYASALLAR Nükleer enerji Petrol/yağ Ortalama : 58 Şekil 6 Kimya sektörünün toplumdaki imajı (Kaynak: CEFIC 2009)

17 3 KİMYASALLAR YÖNETİMİ Ülkelerin kalkınmasına ve ekonomilerinin gelişmesine önemli katkıları olan kimyasal maddelerin bu gün itibari ile in üzerinde olduğu tespit edilmiş ve birçoğunun gerek kısa vadede gerekse uzun vadede insan sağlığı ve çevre üzerinde olumsuz etkilerinin olduğu belirlenmiştir. Son yıllarda, insan ve çevrenin kimyasallara maruz kalmasının artması ile birlikte kimyasallardan kaynaklanan hastalıklarda, çevre kirliliğinde ve endüstriyel kazalarda da artışlar gözlenmiştir. Bu nedenle kimyasalların etkin bir şekilde yönetim altına alınarak koruyucu tedbirlerin oluşturulması büyük bir önem kazanmıştır. Kimyasalların üretiminin, ticaretinin ve kullanımının küresel düzeyde olması; insan sağlığı ve çevrenin korunmasını amacı ile kimyasalların etkin yönetiminin de küresel düzeyde ele alınmasına sebep olmuştur. Kimyasalların küresel düzeyde yönetimine yönelik uluslararası strateji ve planlar ilk kez 1992 yılında Rio de Janerio da yapılan ve Yeryüzü Zirvesi olarak da adlandırılan Birleşmiş Milletler Çevre ve Kalkınma Konferansı sonucu ortaya çıkan Çevre ve Kalkınmaya İlişkin Rio Deklarasyonu ve Gündem 21 kapsamında belirlenmiştir. Gündem 21 in 19. bölümünde kimyasalların üretiminden atık konumuna gelinceye kadar geçen süreçte etkin yönetimine ilişkin belirlenen tedbirler çerçevesinde, uygulama usullerine yönelik olan çalışmalar uluslararası kuruluşlar vasıtası ile yoğun bir şekilde yürütülmektedir. Birleşmiş Milletler çatısı altında yapılan çalışmaların sonuçlarında çıkan tavsiye kararları ve sözleşmelere uyum ile ülkelerde de benzer yönetim sistemleri sağlanmaktadır. Kimyasalların etkin yönetiminin amacı kimyasal güvenliğinin sağlanması olup bu kapsamda; üretilen kimyasalların belirlenerek bu kimyasallarla ilgili tüm verilerin toplanması ve tehlike özelliklerinin tespiti, tehlike özelliği taşıyan kimyasallardan yüksek üretim miktarına sahip olanlarının önceliklendirilmesi ve risk değerlendirmeye tabi tutularak detaylı olarak tehlikelerinin ortaya konması, tehlike özelliklerine göre uygulanacak risk azatlım tedbirlerinin belirlenmesi ve uygulanması, etiketleme, ambalajlama, elleçleme, taşıma, kullanım, Güvenlik Bilgi Formu hazırlanması ve ticaret konularına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi, yasaklama veya kullanım alanları ile miktarlarının kısıtlanması, kaza risklerinin azaltımı ve atıklarının çevresel açıdan uygun bertarafı şeklinde uygulamalar benimsenmiştir. 16

18 3.1 Risk Yönetimi Patlayıcı, oksitleyici, çok kolay alevlenir, kolay alevlenir, alevlenir, çok toksik, toksik zararlı, aşındırıcı, tahriş edici, hassaslaştırıcı, kanserojenik, mutajenik, üreme sistemine toksik, çevre için tehlikeli özelliklerden herhangi birine veya birkaçına sahip olan kimyasallar tehlikeli özelliğe sahip kimyasallar olarak tanımlanmaktadır. Hali hazırda üretilen kimyasalların birçoğunun tehlikeli olduğu, üretimi aşamasından bertaraf aşamasına kadar geçen süreçte etkin yönetimi üzerinden gerekli tedbirler alınmadığı ve uygulanmadığı takdirde sahip olduğu tehlikeli özelliğine bağlı olarak kısa veya uzun vadede insan sağlığı ve çevre üzerinde olumsuz etkiler yaptığı ve kimyasalların olumsuz etkileri ile karşılaşılması sonrası bu etkilerin giderilmesi yönünde yapılan sağlık ve çevre maliyetlerinin yüksek olduğu bilinmektedir. Bu doğrultu da, kimyasalların olumsuz etkilerinden insan sağlığı ve çevrenin korunması ve önleyici tedbirlerin alınması amacı ile risk yönetimi kaçınılmaz olmuştur. Ülkemizde AB ne geçiş sürecinde çeşitli yasalarda da risk, risk yönetimi ve risk değerlendirme kavramlarının yer almaya başladığı bir gerçektir. Risk yönetimi, gerek yeni kimyasalların pazarlama öncesi gerekse halen kullanımda olan kimyasal maddelerin insan sağlığı ve çevreye olan etkileri üzerine karar vermede rasyonel bir yol olarak ortaya konmaktadır. Risk yönetimi yedi adımdan oluşan süreç olarak tanımlanabilmektedir: Etki değerlendirme (tehlike tanımı, doz-cevap değerlendirmesi) Maruz kalma değerlendirme Risk karakterizasyonu Risk sınıflandırma Risk azaltım seçeneklerinin tanımı ve risk-fayda analizi Risk azaltımı İzleme ve gözden geçirme Risk yönetim sürecini; tehlikeli olarak tanımlanan maddeye veya karışıma maruz kalınması halinde insan ve çevreye oluşturabileceği olumsuz etkilere ilişkin bilgiler ile politik, sosyal, ekonomik ve teknik bilgilerin değerlendirilmesi, geliştirilmesi, analiz edilmesi, düzenleyici seçeneklerle karşılaştırılması ve potansiyel insan sağlığı veya çevresel tehlikelerine cevap verecek uygun düzenleyici çözümlerin seçilmesini gerektiren karar alma süreci olarak tanımlamak mümkündür. Tanımdan da açıkça görüleceği gibi belirli adımlardan oluşan kimyasalların etkin yönetiminin ilk adımı maddenin tehlike tanımının belirlenmesidir. Madde tehlikeli olarak tanımlanmışsa risk değerlendirmesi yapılır ve diğer adımlar aşama aşama yürütülür. 17

19 Kimyasalların tehlike özelliğinin tespitinde, uluslararası kabul gören test metotlarının kullanılması ve testlerin uluslararası kabul gören İyi Laboratuar Uygulamaları Prensibi kapsamında akredite edilmiş laboratuarlarda gerçekleştirilmesi doğru ve karşılıklı kabul gören verilerin üretilmesinde önemli bir noktadır. Veri üretmede küresel olarak her ülke aynı düzeyde donanım ve teknik kapasiteye sahip olmadığı gibi fizikokimyasal testler dışında diğer testlerin uygulanması oldukça maliyetlidir ve uzun zaman almaktadır. Aynı zamanda kimyasalların tehlike özelliğinin tespiti ve risk değerlendirilmesinde çok sayıda omurgalı deney hayvanının kullanılması söz konusudur. Kimyasallar hakkında doğru bilginin temini ve risk azatlım tedbirleri kapsamındaki çalışmaların ve uygulamaların küresel düzeyde aynı olması halinde; maliyetler düşürülebilecek, omurgalı deney hayvanlarının kullanımı azaltılabilecek, insan ve çevre sağlığının kimyasalların olumsuz etkilerine karşı azami düzeyde korunması sağlanabilecektir. 3.2 Üçlü Sorumluluk Ülkemizde, üretilen veya ithal edilen kimyasal maddelerin adları, miktarları, kullanım alanları, çevresel ortamlardaki davranışı, fiziko-kimyasal, toksikolojik ve ekotoksikolojik özelliklerini içeren bir envanter bulunmamakta ve dolayısıyla kimyasalların yönetimine ilişkin etkin ve ekonomik tedbirler alınamamaktadır. Ancak, kimyasal güvenliğin sağlanmasında sanayinin yaklaşımı ve uygulamaları önemli bir yer tutmaktadır. Bunlar içinde en önemlilerden biri de Üçlü Sorumluluk uygulamalarıdır. Dünyada Üçlü Sorumluluk hareketi, öncelikle 1984 yılında Kanada da başlamış ve daha sonra ABD ve Avrupa ülkeleri başta olmak üzere tüm dünyaya yayılmıştır. Ülkemizde ise 15 Şubat 1993 tarihinde Türkiye Kimya Sanayicileri Derneği (TKSD) üyelerinin taahhütname imzalamaları ile hayata geçirilmiştir. Üçlü Sorumluluk; kimya sanayinin ilgili ulusal derneği ile ortak çalışması sonucu ürün ve üretim tekniğini paydaşları ile sürekli değerlendirerek çevre, sağlık ve teknik emniyet konularında kendini geliştirmeyi taahhüt ettiği ve gönüllü olarak uyguladığı küresel bir sistemdir. Kısacası üçlü sorumluluk; İnsan hayatının, çevrenin ve doğal kaynakların korunmasını ve daha iyi koşullarda yaşanabilir bir ortamın varlığını ön planda tutan bir prensiptir. İnanç içinde başlayan, eğitimle devamlı gelişen bir kimya sanayi kültürüdür. Kimya sanayinin insana ve doğaya bir taahhüdüdür. Dünyada ilk kez bir sektöre ait uygulama olarak ortaya çıkan Üçlü Sorumluluk uygulamaları, ülkemizde de TKSD tarafından ciddi bir şekilde yürütülmektedir. 18

20 4 KİMYA SEKTÖRÜ VE ÇEVRE Kimya sektörü, gerekli tedbirler alınmadığı sürece, insan sağlığına ve çevreye büyük ölçüde zarar veren sanayi kollarından biri olarak değerlendirilmektedir. Sektör tarafından üretilen veya kullanılan kimyasalların birçoğu tehlikeli olup gerek ani yayılımı sonucu kısa vadede, gerekse hava, su ve toprakta kalıcı özellik göstererek uzun vadede insan sağlığı ve çevre üzerinde olumsuz etki göstermektedir. Sektörün çevre konusunda kötü bir imaja sahip olduğu bir gerçektir. Bu nedenle çevre; kimya sektöründe üst seviyede ele alınması gereken bir sorun olup, AB ülkelerinde işletme cirolarının % 3 kadarının çevre için sarf edildiği bilinmektedir. 4.1 Sektörle İlgili Çevre Mevzuatı Ülkemizde kimyasallar ile ilgili çevre mevzuatının dayanağı 2872 sayılı Çevre Kanunu nun 13. maddesidir. Bu maddeye istinaden; tehlikeli kimyasalların belirlenmesi, üretimi, ithalatı, atık konumuna gelinceye kadar geçen süreçte kullanım alanları ve miktarları, etiketlenmesi, ambalajlanması, sınıflandırılması, depolanması, risk değerlendirilmesi, taşınması ile ihracatına ilişkin usul ve esaslar ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak Çevre ve Orman Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikler ile belirlenir. Kimyasallar yönetimi ile ilgili yönetmeliklere ilişkin mevzuat çalışmaları AB nin bu konudaki mevcut mevzuatına uyum sağlanması yönünde yapılmaktadır. Bu kapsamda; Çevre ve Orman Bakanlığının koordinasyonunda ilgili kurum, kuruluş ve özel sektör temsilcilerinin katkı ve katılımları ile aşağıda belirtilen tüzük ve direktiflere ilişkin uyum stratejisi ve planlar hazırlanmış olup komisyon görüşüne gönderilmiştir. 67/548/EEC sayılı Tehlikeli Maddelerin Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Komisyon Direktifi ile 99/45/EC sayılı Tehlikeli Müstahzarların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Komisyon Direktifi Hayvan Deneylerine ilişkin 86/609/EEC sayılı Komisyon Direktifi Biyosidal Ürünlere ilişkin 98/8/EEC sayılı Komisyon Direktifi Tehlikeli Kimyasalların İthalat ve İhracatına ilişkin 689/2008/EC sayılı Konsey Tüzüğü Kalıcı Organik Kirleticilere ilişkin 850/2004/EC sayılı Konsey Tüzüğü 96/82/EC sayılı Tehlikeli Madde İçeren Kazaların Kontrolüne İlişkin Seveso II Direktifi Ozon Tabakasını İncelten Maddelere dair 2037/2000/EC sayılı Konsey Tüzüğü Kimyasalların Kaydı, Değerlendirmesi, İzni ve Kısıtlamalarına ilişkin 1907/2006/EC sayılı REACH Tüzüğü 19

2013/ 2014 (%) 3301 Uçucu Yağlar 3.727.592 4.017.602 4.524.926 12,63 3,97

2013/ 2014 (%) 3301 Uçucu Yağlar 3.727.592 4.017.602 4.524.926 12,63 3,97 KOZMETİK SEKTÖRÜ HS No: 3301,3302, 3303, 3304, 3305, 3306, 3307 DÜNYA TİCARETİ Dünya kozmetik ürünler ihracatında ilk sırada güzellik/makyaj ve cilt bakımı için müstahzarları oluşturmaktadır. Bu ürün grubunun

Detaylı

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE KOZMETİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ SEKTÖRÜN TANIMI Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) esas alınarak oluşturulan Kozmetik ve Kişisel Bakım Ürünleri Gümrük Tarife İstatistik Pozisyon Kodları (G.T.İ.P) ve ürün tanımları aşağıda

Detaylı

SEKTÖRÜN TANIMI DÜNYADA KİMYA SEKTÖRÜ DÜNYA KİMYA SEKTÖRÜ İHRACATI. HS No: (2705-2715, 28-39, 4001-4010, 4014-4017)

SEKTÖRÜN TANIMI DÜNYADA KİMYA SEKTÖRÜ DÜNYA KİMYA SEKTÖRÜ İHRACATI. HS No: (2705-2715, 28-39, 4001-4010, 4014-4017) SEKTÖRÜN TANIMI HS No: (2705-2715, 28-39, 4001-4010, 4014-4017) Kimya sektörü ürünleri oldukça geniş bir ürün yelpazesine sahiptir. Sektör; mineral yakıtlar/yağlar (27 GTİP li), inorganik kimyasallar (28

Detaylı

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ SEKTÖRÜN TANIMI Tablo-1: Temizlik Maddeleri Sektöründe Yer Alan Ürünler GTİP Ürün Adı 3401 Sabunlar, Yüzey Aktif Organik Maddeler 3402 Yıkama, Temizleme Müstahzarları-Sabunlar Hariç 3403 Yağlama Müstahzarları,

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ

TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ HS No: 34.01, 34.02, 34.03, 34.04, 34.05, 34.06, 34.07 DÜNYA TEMİZİLİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ Temizlik maddeleri deterjanlar ve sabunlardan oluşmaktadır. Bu sektörün üretmekte olduğu

Detaylı

KİMYASAL MADDE VE ÜRÜNLERİN İMALATI Hazırlayan Fulya BAYRAKTAR Kıdemli Uzman 332 1. SEKTÖRÜN TANIMI Kimyasal madde ve ürünlerin imalatı ISIC Revize 3 sınıflandırmasına göre, imalat sanayii alt ayrımında

Detaylı

KİMYA SEKTÖRÜ DÜNYA ÜRETİMİ DÜNYA TİCARETİ. HS No: (2705-2715, 28-39, 4001-4010, 4014-4017)

KİMYA SEKTÖRÜ DÜNYA ÜRETİMİ DÜNYA TİCARETİ. HS No: (2705-2715, 28-39, 4001-4010, 4014-4017) KİMYA SEKTÖRÜ HS No: (2705-2715, 28-39, 4001-4010, 4014-4017) DÜNYA ÜRETİMİ Dünyada kimya sanayinin yaklaşık % 38 ini ana kimyasallar, % 27 sini özel kimyasallar, %25 ini farmasötikler ve % 10 unu tüketici

Detaylı

KİMYASALLAR YÖNETİMİ, ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞINCA YAPILAN FAALİYETLER

KİMYASALLAR YÖNETİMİ, ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞINCA YAPILAN FAALİYETLER ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI TMMOB KİMYA MÜHENDİSLERİ ODASI TEHLİKELİ KİMYASALLARIN YÖNETİMİ SEMPOZYUMU 08-09 OCAK 2009 Ankara, Türkiye KİMYASALLAR YÖNETİMİ, ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞINCA YAPILAN FAALİYETLER

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

PLASTİK İŞLEME SANAYİ ÜRÜNLERİ

PLASTİK İŞLEME SANAYİ ÜRÜNLERİ PLASTİK İŞLEME SANAYİ ÜRÜNLERİ Hazırlayan Songül BEKTAŞOĞLU 2005 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi PLASTİK İŞLEME SANAYİ ÜRÜNLERİ (SITC NO: 579,581,582) Türkiye'de

Detaylı

Kimyasalların Envanteri Ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik (26 Aralık 2008 Tarih ve 27092 Sayılı RG Mükerrer) Çevre ve Orman Bakanlığı.

Kimyasalların Envanteri Ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik (26 Aralık 2008 Tarih ve 27092 Sayılı RG Mükerrer) Çevre ve Orman Bakanlığı. Kimyasalların Envanteri Ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik (26 Aralık 2008 Tarih ve 27092 Sayılı RG Mükerrer) Çevre ve Orman Bakanlığı Haydar HAZER GAZİANTEP 12 MAYIS 2010 1 Kimyasalların Envanteri ve Kontrolü

Detaylı

EK 4 AVRUPA BĐRLĐĞĐ MÜKTESEBATININ ÜSTLENĐLMESĐNE ĐLĐŞKĐN TÜRKĐYE ULUSAL PROGRAMI KAPSAMINDA TEMĐZ (SÜRDÜRÜLEBĐLĐR) ÜRETĐM ĐLE ĐLGĐLĐ UYUM ÇALIŞMALARI

EK 4 AVRUPA BĐRLĐĞĐ MÜKTESEBATININ ÜSTLENĐLMESĐNE ĐLĐŞKĐN TÜRKĐYE ULUSAL PROGRAMI KAPSAMINDA TEMĐZ (SÜRDÜRÜLEBĐLĐR) ÜRETĐM ĐLE ĐLGĐLĐ UYUM ÇALIŞMALARI EK 4 AVRUPA BĐRLĐĞĐ MÜKTESEBATININ ÜSTLENĐLMESĐNE ĐLĐŞKĐN TÜRKĐYE ULUSAL PROGRAMI KAPSAMINDA TEMĐZ (SÜRDÜRÜLEBĐLĐR) ÜRETĐM ĐLE ĐLGĐLĐ UYUM ÇALIŞMALARI Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine Đlişkin

Detaylı

PLASTİK İŞLEME SANAYİSİ

PLASTİK İŞLEME SANAYİSİ PLASTİK İŞLEME SANAYİSİ Hazırlayan Faruk BİLGİ 2010 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi PLASTİK İŞLEME SANAYİSİ ÜRÜNLERİ TÜRKİYE'DE ÜRETİM Ülkemizde plastik işleme

Detaylı

KİMYA SEKTÖRÜ DÜNYA ÜRETİMİ DÜNYA TİCARETİ. HS No: (2705-2715, 28-39, 4001-4010, 4014-4017)

KİMYA SEKTÖRÜ DÜNYA ÜRETİMİ DÜNYA TİCARETİ. HS No: (2705-2715, 28-39, 4001-4010, 4014-4017) KİMYA SEKTÖRÜ HS No: (2705-2715, 28-39, 4001-4010, 4014-4017) Kimya sektörü ürünleri oldukça geniş bir ürün yelpazesine sahiptir. Sektör; mineral yakıtlar/yağlar (27 GTİP li), inorganik kimyasallar (28

Detaylı

REACH Tüzüğünün Uyumlaştırılması ve Çevre Orman Bakanlığı nca Yapılan Çalışmalar

REACH Tüzüğünün Uyumlaştırılması ve Çevre Orman Bakanlığı nca Yapılan Çalışmalar REACH Tüzüğünün Uyumlaştırılması ve Çevre Orman Bakanlığı nca Yapılan Çalışmalar ÇEVRE ve ORMAN BAKANLIĞI Haydar HAZER REACH TüzüğüT Semineri Ankara 11 Kasım m 2009 İçerik Kimyasallar Yönetimi Neden REACH?

Detaylı

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014

DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 DİYARAKIR DIŞ TİCARETİ 2014 Nisan 2015 Hikmet DENİZ İçindekiler 1. İhracat... 2 1.1. İhracat Yapılan Ülkeler... 3 1.2. 'ın En Büyük İhracat Partneri: Irak... 5 1.3. İhracat Ürünleri... 6 2. İthalat...

Detaylı

PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU

PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU 1 FİRMA SAYISI : PLASTİK VE KAUÇUK İŞLEME MAKİNALARI ve AKSAM VE PARÇALARI SEKTÖRÜNÜN 2008 YILI DEĞERLENDİRME RAPORU Barbaros Demirci Genel Sekreter PAGEV / PAGDER PAGEV bilgi bankası kayıtlarına göre,

Detaylı

TEHLİKELİ MADDELER VE MÜSTAHZARLARA İLİŞKİN GÜVENLİK BİLGİ FORMLARININ HAZIRLANMASI VE DAĞITILMASI HAKKINDA YÖNETMELİK

TEHLİKELİ MADDELER VE MÜSTAHZARLARA İLİŞKİN GÜVENLİK BİLGİ FORMLARININ HAZIRLANMASI VE DAĞITILMASI HAKKINDA YÖNETMELİK TEHLİKELİ MADDELER VE MÜSTAHZARLARA İLİŞKİN GÜVENLİK BİLGİ FORMLARININ HAZIRLANMASI VE DAĞITILMASI HAKKINDA YÖNETMELİK Müfide DEMİRURAL Tehlikeli Kimyasallar Yönetimi Şube Müdürü ÇOB, ÇYGM, Kimyasallar

Detaylı

BOYA SANAYİ. Hazırlayan Songül BEKTAŞOĞLU 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

BOYA SANAYİ. Hazırlayan Songül BEKTAŞOĞLU 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi BOYA SANAYİ Hazırlayan Songül BEKTAŞOĞLU 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi BOYA SANAYİ TÜRKİYE'DE ÜRETIM Türk boya sanayi toplam üretim miktarı bakımından

Detaylı

KİMYA SEKTÖRÜ ARAŞTIRMASI (Ön Araştırma)

KİMYA SEKTÖRÜ ARAŞTIRMASI (Ön Araştırma) Petrol-iş Araştırma KİMYA SEKTÖRÜ ARAŞTIRMASI (Ön Araştırma) Dünyada ve Türkiye de Sektörün Genel Dinamikleri Aralık 2004 Araştırma Yöntemi Kimya Sektörü Araştırması 2004 çalışmasında, sektörün dünya ve

Detaylı

TÜRKİYE PLASTİK HAMMADDE VE MAMUL SEKTÖR RAPORU ( 2012 YILI 6 AYLIK KESİN ve 2012 YILI TAHMİNİ DEĞERLENDİRMESİ )

TÜRKİYE PLASTİK HAMMADDE VE MAMUL SEKTÖR RAPORU ( 2012 YILI 6 AYLIK KESİN ve 2012 YILI TAHMİNİ DEĞERLENDİRMESİ ) TÜRKİYE PLASTİK HAMMADDE VE MAMUL SEKTÖR RAPORU ( 2012 YILI 6 AYLIK KESİN ve 2012 YILI TAHMİNİ DEĞERLENDİRMESİ ) Hazırlayan : Kimya Mühendisi Neslihan ERGÜN neslihan.ergun@pagev.org.tr 1 PLASTİKLER GTİP

Detaylı

TÜRK KİMYA SANAYİ SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TÜRK KİMYA SANAYİ SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRK KİMYA SANAYİ SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MART 2010 1 İÇİNDEKİLER Sayfa No 1. GİRİŞ... 3 2. KİMYA SANAYİ TANIMI... 4 3. KİMYA SANAYİNİN DÜNYADAKİ YERİ... 4 4. TÜRK KİMYA SANAYİ... 8 4.1. Genel... 8 4.2.

Detaylı

EGE BÖLGESİ PLASTİK SEKTÖRÜ RAPORU

EGE BÖLGESİ PLASTİK SEKTÖRÜ RAPORU EGE BÖLGESİ PLASTİK SEKTÖRÜ RAPORU Gözde SEVİLMİŞ Plastikler; telefondan televizyona, otomobilden su şişelerine, yalıtım malzemelerinden yiyecek ambalajlarına kadar hayatımızın her alanında gittikçe artan

Detaylı

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI Hazırlayan Hasan KÖSE 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI TÜRKİYE DE ÜRETİM Tanımı Tekstil makinaları, tekstil sanayinin

Detaylı

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER. Sektör Raporu

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER. Sektör Raporu ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER Sektör Raporu Sayfa 2 / 11 İÇİNDEKİLER 1. ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER 2.TÜRKİYE NİN DIŞ TİCARETİ 3.1.İHRACAT 3.2.İTHALAT 3.DÜNYA TİCARETİ KAYNAKÇA Sayfa 3 / 11 1. ALKOLLÜ

Detaylı

HALI SANAYİ. Hazırlayan Ümit SEVİM, Alpaslan EMEK 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

HALI SANAYİ. Hazırlayan Ümit SEVİM, Alpaslan EMEK 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi HALI SANAYİ Hazırlayan Ümit SEVİM, Alpaslan EMEK 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi ÜRÜNÜN TANIMI Armonize Sistem sınıflandırmasına göre halılar 4 ana gruba

Detaylı

EKONOMİ BAKANLIĞI GİRDİ TEDARİK STRATEJİSİ 2013-2015

EKONOMİ BAKANLIĞI GİRDİ TEDARİK STRATEJİSİ 2013-2015 EKONOMİ BAKANLIĞI GİRDİ TEDARİK STRATEJİSİ 2013-2015 GİTES NİÇİN GEREKLİ? Sorunlar; Emtia fiyatlarındaki dalgalanmalar ve artışlar, Dünya girdi kaynaklarının geleceğine yönelik belirsizlikler, Girdi tedarik

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

1272/2008/EC Sayılı Kimyasalların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması (CLP) Tüzüğü

1272/2008/EC Sayılı Kimyasalların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması (CLP) Tüzüğü 1272/2008/EC Sayılı Kimyasalların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması (CLP) Tüzüğü Eylem Özlem Nalbantoğlu Çevre ve Şehircilik Uzmanı, Kimya Mühendisi Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevre

Detaylı

Ambalaj Sanayi, Standart Uluslararası Ticari Sınıflandırmaya (SITC) göre 582. 635. 641. 642. 658. 665. 692. 699 ve 892. bölümlerde tanımlanmıştır.

Ambalaj Sanayi, Standart Uluslararası Ticari Sınıflandırmaya (SITC) göre 582. 635. 641. 642. 658. 665. 692. 699 ve 892. bölümlerde tanımlanmıştır. AMBALAJ SEKTÖRÜ SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI Ticarete konu olan tüm ürünler için iki temel sınıflandırma sistemi kullanılmaktadır. Detaylı veriler için Armonize Mal Tanımı ve Kodlama Sistemi (The

Detaylı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı

PAGEV - PAGDER. Dünya Toplam PP İthalatı 1 DÜNYA ve TÜRKİYE POLİPROPİLEN ( PP ) DIŞ TİCARET ANALİZİ Barbaros Demirci ( Genel Müdür ) Neslihan Ergün ( Teknik Uzman Kimya Müh. ) PAGEV - PAGDER DÜNYA TOPLAM PP İTHALATI : Dünya toplam PP ithalatı

Detaylı

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER - ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER SITC No : Alkolsüz içecekler : 111 Alkollü içecekler : 112 Armonize No : Sular : 2201 Meşrubat : 2202 Bira : 2203 Şarap : 2204 Konyak : 22082012, 22082062 Viski : 220830

Detaylı

İZMİR DE KİMYA SEKTÖRÜ, SEKTÖRÜN POTANSİYELİ VE GELİŞTİRME OLANAKLARI

İZMİR DE KİMYA SEKTÖRÜ, SEKTÖRÜN POTANSİYELİ VE GELİŞTİRME OLANAKLARI İZMİR DE KİMYA SEKTÖRÜ, SEKTÖRÜN POTANSİYELİ VE GELİŞTİRME OLANAKLARI Gözde SEVİLMİŞ Kimya sanayi; önümüzdeki yıllarda küresel üretim ve ticarette etkin olacak sektörlerden otomotiv, bilgi ve iletişim

Detaylı

plastik sanayi PLASTİK AMBALAJ MAMULLERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU TÜRKİYE Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Plastik Sanayicileri Derneği

plastik sanayi PLASTİK AMBALAJ MAMULLERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU TÜRKİYE Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Plastik Sanayicileri Derneği plastik sanayi 2013 TÜRKİYE PLASTİK AMBALAJ MAMULLERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU Plastik Sanayicileri Derneği Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri Barbaros DEMİRCİ PLASFED Genel Sekreteri YÖNETİCİ ÖZETİ

Detaylı

Tehlikeli Maddeler ve Kimyasallarla Çalışma

Tehlikeli Maddeler ve Kimyasallarla Çalışma Tehlikeli Maddeler ve Kimyasallarla Çalışma 1 Mustafa BAĞAN 1 Türkiye Kimya Sanayicileri Derneği e-posta: mustafa.bagan@tksd.org.tr Öz Kimyasal maddeler tehlikeli olsun veya olmasın günlük yaşamımızın

Detaylı

AB nde REACH ve CLP uygulamaları Fırsatlar? Tehditler?

AB nde REACH ve CLP uygulamaları Fırsatlar? Tehditler? 1 AB nde REACH ve CLP uygulamaları Fırsatlar? Tehditler? BUSĐAD, 23 Şubat 2011 Mustafa Cüneyt Gezen Tekstil Kimya Müh. MSc. REACH nedir? 2 Registration Evaluation Authorization and Restriction of Chemicals

Detaylı

Dünya Halı Pazarları ve Türkiye nin Durum Tespiti. Fazıl ALKAN Ar-Ge ve Mevzuat Şubesi 2008

Dünya Halı Pazarları ve Türkiye nin Durum Tespiti. Fazıl ALKAN Ar-Ge ve Mevzuat Şubesi 2008 Dünya Halı Pazarları ve Türkiye nin Durum Tespiti Fazıl ALKAN Ar-Ge ve Mevzuat Şubesi 2008 Dünya Halı İthalatı (Milyon $) 12.000 10.000 8.000 7.621 8.562 9.924 10.536 11.241 6.000 4.000 2.000 0 2002 2003

Detaylı

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ GIDA İŞLEME MAKİNELERİ 1. SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI 8417.20 Ekmek, pasta, bisküvi fırınları (elektriksiz) 8419.31 Tarım ürünleri için kurutucular 8419.89 Pastörize, kondanse etme vb. işler için

Detaylı

YATAY (1) NO. MEVZUAT NO MEVZUAT ADI. 1. ----------------- Aarhus Sözleşmesi. 2. ----------------- Espoo Sözleşmesi

YATAY (1) NO. MEVZUAT NO MEVZUAT ADI. 1. ----------------- Aarhus Sözleşmesi. 2. ----------------- Espoo Sözleşmesi YATAY (1) 1. ----------------- Aarhus Sözleşmesi 2. ----------------- Espoo Sözleşmesi 3. 1210/90/EEC Avrupa Çevre Ajansı Tüzüğü 4. 2008/90/EC Çevresel Suç Direktifi 5. 2007/2/EC INSPIRE Direktifi 6. 2004/35/EC

Detaylı

3201 Debagatte Kullanılan Bitkisel Menşeli Hülasalar Ve Türevleri. 3202 Debagatte Kullanılan Sentetik Organik, Anorganik Maddeler Müstahzarlar

3201 Debagatte Kullanılan Bitkisel Menşeli Hülasalar Ve Türevleri. 3202 Debagatte Kullanılan Sentetik Organik, Anorganik Maddeler Müstahzarlar SEKTÖRÜN TANIMI 32. fasılda ağırlıklı olarak çeşitli boyayıcı ürünler olmakla birlikte, deri ve deri işleme sektöründe (debagat) kullanılan malzemeler, macunlar vb. ürünler de söz konusu faslın içerisinde

Detaylı

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER

ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER ALKOLLÜ VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER Hazırlayan Cengiz KARABAYIR İGEME Uzmanı 2011 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SITC No : Alkolsüz içecekler : 111 Alkollü içecekler

Detaylı

ÜÇLÜ SORUMLULUK (Responsible Care)

ÜÇLÜ SORUMLULUK (Responsible Care) ÜÇLÜ SORUMLULUK (Responsible Care) ÜLKEMİZDE ÜÇLÜ SORUMLULUK 1984 yılında Kanada'da başlatılan "Responsible Care" hareketi, önce Amerika ve daha sonra Avrupa Ülkeleri olmak üzere tüm dünyaya yayılmıştır

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü

EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü EKONOMİ BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisi ve Tekstil ve Konfeksiyon Sektörü Sunum: Murat YAZICI (Daire Başkanı) Pamuğun Geleceği Şekilleniyor Konferansı Bodrum 12-14 Haziran 2014 TEKSTİL VE KONFEKSİYON ÜRÜNLERİ

Detaylı

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SERAMİK SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE DE ÜRETİM Türkiye'de seramik ve çini yapımı, kökleri 8000 yıl öncesine uzanan

Detaylı

ALTIN, KIYMETLİ MADEN VE MÜCEVHERAT SEKTÖRÜ

ALTIN, KIYMETLİ MADEN VE MÜCEVHERAT SEKTÖRÜ ALTIN, KIYMETLİ MADEN VE MÜCEVHERAT SEKTÖRÜ T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI RİSK YÖNETİMİ VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EKONOMİK ANALİZ VE DEĞERLENDİRME DAİRESİ 31.12.2013 ANKARA 1 GİRİŞ TANIM Bu bölümde

Detaylı

I. 2011 İlk 1000 İhracatçı Araştırması II. 2012 Değerlendirme III. 2012 İlk Yarı Yıl Faaliyetleri

I. 2011 İlk 1000 İhracatçı Araştırması II. 2012 Değerlendirme III. 2012 İlk Yarı Yıl Faaliyetleri I. 2011 İlk 1000 İhracatçı Araştırması II. 2012 Değerlendirme III. 2012 İlk Yarı Yıl Faaliyetleri I. 2011 İlk 1000 İhracatçı Araştırması 2010 yılında 113,9 milyar dolar olan Türkiye ihracatı, 2011 yılında

Detaylı

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 Konu : 390319000000 GTİP no lu GPPS ve HIPS ithalatına % 3 oranında gümrük vergisi uygulanmasının kaldırılma talebi Sayın Bakanlığınızın,

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI

TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI Sektörlerindeki ürünlerin, en son teknolojik gelişmelerin, dünyadaki trendlerin ve son uygulamaların sergilendiği, 25-28 Eylül 2014 tarihleri arasında

Detaylı

TÜRKİYE. PLASTİK AMBALAJ SEKTÖRÜ 2010 YILI DEĞERLENDİRMESİ ve 2011 YILI BEKLENTİLERİ. Barbaros Demirci Genel Müdür

TÜRKİYE. PLASTİK AMBALAJ SEKTÖRÜ 2010 YILI DEĞERLENDİRMESİ ve 2011 YILI BEKLENTİLERİ. Barbaros Demirci Genel Müdür TÜRKİYE PLASTİK AMBALAJ SEKTÖRÜ 21 YILI DEĞERLENDİRMESİ ve 211 YILI BEKLENTİLERİ Barbaros Demirci Genel Müdür Firma Sayısı : Plastik ambalaj sektöründe 1152 firma mevcut olup, firmaların % 86 sı 1 şehirde

Detaylı

TÜRKĐYE PLASTĐK SEKTÖR RAPORU ( 2010 ) Barbaros Demirci Genel Müdür PAGEV

TÜRKĐYE PLASTĐK SEKTÖR RAPORU ( 2010 ) Barbaros Demirci Genel Müdür PAGEV TÜRKĐYE PLASTĐK SEKTÖR RAPORU ( 2010 ) Barbaros Demirci Genel Müdür PAGEV 1 PLASTİK HAMMADDE : Rapor içinde değerlendirilen plastik hammaddeler, GTİP numaralarına göre aşağıda verilmektedir. GTİP NO 3901

Detaylı

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU MSDS

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU MSDS MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU MSDS MSDS KANUNİ SORUMLULUK Malzeme Güvenlik Bilgi Formları 26 Aralık 2008 tarih ve 27092 sayılı Remi Gazetede yayınlanan Tehlikeli Maddeler ve Müstahzarlara İlişkin Güvenlik

Detaylı

TÜRKĐYE DE UYGULA A KĐMYASALLAR MEVZUATI VE

TÜRKĐYE DE UYGULA A KĐMYASALLAR MEVZUATI VE 1. Kozmetik Kongresi, 18-20 Subat 2011, Antalya TÜRKĐYE DE UYGULA A KĐMYASALLAR MEVZUATI VE KOZMETĐKLER ERTA ÖZTÜRK ÇEVRE VE ORMA UZMA I ÇEVRE YÜKSEK MÜHE DĐSĐ ÇEVRE YÖ ETĐMĐ GE EL MÜDÜRLÜĞÜ KĐMYASALLAR

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI Bosad Genel Sekreterliği SEKTÖR ANALİZİ Otomotiv OEM boyaları dünyanın en büyük boya segmentlerinden biridir. Otomotiv OEM boyaları, 2011 yılında toplam küresel boya

Detaylı

LIFE Programme 2006 LIFE06 TCY/TR/000292 HaWaMan

LIFE Programme 2006 LIFE06 TCY/TR/000292 HaWaMan LIFE Programme 2006 LIFE06 TCY/TR/000292 HaWaMan Betül DOĞRU Tehlikeli Atıklar Şube Müdürü Çevre Mühendisi Ġçerik - Katı Atık Mevzuatı - Hedeflenen Politika - Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği -

Detaylı

KABLO VE TELLER. Hazırlayan Tolga TAYLAN 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

KABLO VE TELLER. Hazırlayan Tolga TAYLAN 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KABLO VE TELLER Hazırlayan Tolga TAYLAN 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KABLO ve TELLER GTİP:8544 TÜRKİYE DE ÜRETIM VE DIŞ TİCARET Üretim Kablo ve teller

Detaylı

İNŞAAT MALZEMELERİ TÜRKİYE DE ÜRETİM

İNŞAAT MALZEMELERİ TÜRKİYE DE ÜRETİM İNŞAAT MALZEMELERİ TÜRKİYE DE ÜRETİM 1990'ların başında ekonomideki gelişmeye paralel olarak inşaat malzemeleri sanayisi de olumlu gelişmeler göstermiştir. Bu dönemde inşaat malzemeleri üretimi ve ihracatında

Detaylı

TEHLİKELİ MADDELERİN VE MÜSTAHZARLARIN SINIFLANDIRILMASI, AMBALAJLANMASI VE ETİKETLENMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK

TEHLİKELİ MADDELERİN VE MÜSTAHZARLARIN SINIFLANDIRILMASI, AMBALAJLANMASI VE ETİKETLENMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK TEHLİKELİ MADDELERİN VE MÜSTAHZARLARIN SINIFLANDIRILMASI, AMBALAJLANMASI VE ETİKETLENMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK 26 ARALIK 2008 Mükerrer R.G. Sayı:27092 Haydar HAZER Uzman Kimyager GAZİANTEP 12 MAYIS 2010

Detaylı

* Ticaret verileri Nace Revize 2 sınıflandırmasına göre 45 ve 46 kodlu sektörleri içermektedir. Kaynak: (Türkiye İstatistik Kurumu, u)

* Ticaret verileri Nace Revize 2 sınıflandırmasına göre 45 ve 46 kodlu sektörleri içermektedir. Kaynak: (Türkiye İstatistik Kurumu, u) 1.1. Ticaret Türkiye ye paralel olarak TR82 Bölgesi nde de hizmetler sektörünün ekonomideki payının artmasıyla öne çıkan alanlardan biri de ticarettir. 2010 TÜİK Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistiklerine

Detaylı

Tehlikeli Atıkların Yönetimi. Betül DOĞRU Şube Müdürü

Tehlikeli Atıkların Yönetimi. Betül DOĞRU Şube Müdürü Tehlikeli Atıkların Yönetimi Betül DOĞRU Şube Müdürü Tehlikeli Atık Nedir Genel tanımı: İnsan sağlığına ve çevreye zarar verebilecek, tutuşabilen ve enfeksiyon yapıcı gibi özelliklerle, tahriş edici, zararlı,

Detaylı

TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Hazırlayan: Gündem KONT İzmir Ticaret Odası TÜRKİYE VE İZMİR İN OCAK-MART 2015 İHRACAT RAKAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre; ihracat 2015 yılı Mart ayında, 2014

Detaylı

KELİ MADDELER VE MÜSTAHZARLARA

KELİ MADDELER VE MÜSTAHZARLARA TEHLİKEL KELİ MADDELER VE MÜSTAHZARLARA M İLİŞKİN GÜVENLİK K BİLGB LGİ FORMLARININ HAZIRLANMASI VE DAĞITILMASI HAKKINDA YÖNETMELİK Müfide DEMİRURAL Tehlikeli Kimyasallar Yönetimi Y Şube MüdürüM ÇOB, Çevre

Detaylı

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Türkiye de Üretim İncir, ilk kültüre alınan meyvelerden birisi olarak, anavatanı

Detaylı

Tablo 4- Türkiye`de Yıllara Göre Turunçgil Üretimi (Bin ton)

Tablo 4- Türkiye`de Yıllara Göre Turunçgil Üretimi (Bin ton) NARENCİYE DOSYASI Kökeni Güneydoğu Asya olan turunçgillerin, çağdaş anlamda üretimi 19. yüzyılda ABD`de başlamış ve hızla yayılmıştır. Turunçgil yetiştiriciliği dünyada 40 derece kuzey enlemi ile 40 derece

Detaylı

HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012

HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012 HAVA YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI Emisyon Kontrolünün Geliştirilmesi Projesi 09.03.2012 Ulusal Emisyon Tavanlarının Belirlenmesi Ülkemizin, Ø Uzun Menzilli Sınırötesi Hava Kirliliği Sözleşmesi (CLRTAP)

Detaylı

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA TEMMUZ 2009 Hazırlayan: Mesut DÖNMEZ 1 GENEL KOD BİLGİSİ: 392310 GTIP kodunun üst kodu olan 3923 GTİP koduna ait alt kodlar ve ürünler aşağıda

Detaylı

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU

HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU HİDROLİK PNÖMATİK SEKTÖRÜ NOTU Akışkan gücü, basınçlı akışkanların, ister sıvı ister gaz halinde olsun, enerjilerinden faydalanarak elde edilen güçtür. Sıvı veya gaz, yada somut olarak su veya hava, ancak

Detaylı

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU TÜRKİYE DE ÜRETİM VE TÜKETİM Sağlıklı beslenme konusunda her geçen gün daha da duyarlı davranmaya başlayan tüketiciler kırmızı ete alternatif olarak, daha az yağlı ve daha ucuz

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE Türkiye önümüzdeki yıllarda artan oranda enerji ihtiyacı daha da hissedecektir. Çünkü,ekonomik kriz dönemleri

Detaylı

TÜRK SERAMİK SEKTÖRÜNÜN AB KATILIM MÜZAKERELERİNDEKİ KONUMU. Berke Uğural 21 Mayıs 2007

TÜRK SERAMİK SEKTÖRÜNÜN AB KATILIM MÜZAKERELERİNDEKİ KONUMU. Berke Uğural 21 Mayıs 2007 TÜRK SERAMİK SEKTÖRÜNÜN AB KATILIM MÜZAKERELERİNDEKİ KONUMU Berke Uğural 21 Mayıs 2007 İçerik Standartlar ve CE İşaretlemesi İş Sağlığı ve Güvenliği İş Hukuku Çevre Entegre kirlilik önlenmesi ve yönetimi

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0 Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0 ZEYTİNYAĞI SEKTÖRÜN TANIMI SITC NO : 421.4 ARMONİZE NO : 1509 Türkiye bulunduğu coğrafi konum ve sahip olduğu Akdeniz iklimi özellikleriyle, İtalya, İspanya,

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

BÜYÜK ENDÜSTRİYEL KAZALARIN KONTROLÜ HAKKINDA YÖNETMELİK

BÜYÜK ENDÜSTRİYEL KAZALARIN KONTROLÜ HAKKINDA YÖNETMELİK Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü BÜYÜK ENDÜSTRİYEL KAZALARIN KONTROLÜ HAKKINDA YÖNETMELİK Ayşe Pınar AKLAN Kimyasallar Yönetimi Dairesi Başkanlığı Endüstriyel ve Kimyasal Kazalar

Detaylı

Güney Akım Açık Deniz Boru Hattı Türkiye Bölümü

Güney Akım Açık Deniz Boru Hattı Türkiye Bölümü Güney Akım Açık Deniz Boru Hattı Türkiye Bölümü Çevresel ve Sosyal Etki Değerlendirmesi (ÇSED) - Ekler Haziran 2014 Ek 2.1: Ulusal Mevzuat URS-EIA-REP-203876 Genel Çevre Kanunu, Sayı: 2872 ÇED Yönetmeliği

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2013 0

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2013 0 Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2013 0 ŞEKERLİ VE ÇİKOLATALI MAMULLER SITC No : 062-073 Armonize No : 1704-1806 TÜRKİYE DE ÜRETİM Türkiye de şekerli ve çikolatalı mamuller sektörünün başlangıcı,

Detaylı

2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU

2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU 2015 OCAK DIŞ TİCARET RAPORU ATSO DIŞ TİCARET SERVİSİ *Tablo ve listeler TİM ve TUİK istatistikleri ihracat ve ithalat verilerine göre ATSO- Dış Ticaret Servisi tarafından derlenmiştir. 2015 OCAK / TÜRKİYE

Detaylı

ZEYTİNYAĞI SEKTÖR RAPORU-2013

ZEYTİNYAĞI SEKTÖR RAPORU-2013 Türkiye de Üretim Zeytin ağacında periyodisiteden dolayı zeytin üretimi yıllara göre inişli çıkışlı bir grafik izlemekte ve üretime bağlı olarak bir yıl düşük (yok yılı) bir yıl yüksek (var yılı) ürün

Detaylı

AYAKKABI ÜRETİM. SITC No : 851 Armonize No : 64

AYAKKABI ÜRETİM. SITC No : 851 Armonize No : 64 AYAKKABI SITC No : 851 Armonize No : 64 ÜRETİM 1950 yılından itibaren küçük sanayi görünümünü kazanmaya başlayan ayakkabı sanayi, son yıllarda önemli gelişmeler kaydetmiştir. Özellikle 1980 li yıllarda

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI

MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI MESLEK KOMİTELERİ ORTAK TOPLANTISI 1 Ekim 2014 Haluk ERCEBER İSO Meclis Üyesi KİMYASAL ÜRÜNLER İLE PLASTİK VE KAUÇUK ÜRÜNLERİN İMALATI 17. Grup Temel Kimya Sanayii 18. Grup Boya, Vernik, Reçine ve Çeşitli

Detaylı

GÜVENLİK BİLGİ FORMLARI VE ETİKETLEMENİN ÖNEMİ, ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞINCA YAPILAN ÇALIŞMALAR

GÜVENLİK BİLGİ FORMLARI VE ETİKETLEMENİN ÖNEMİ, ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞINCA YAPILAN ÇALIŞMALAR ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI TMMOB KİMYA MÜHENDİSLERİ ODASI TEHLİKELİ KİMYASALLARIN YÖNETİMİ SEMPOZYUMU 08-09 OCAK 2009 Ankara, Türkiye GÜVENLİK BİLGİ FORMLARI VE ETİKETLEMENİN ÖNEMİ, ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞINCA

Detaylı

CAM VE SERAMİK İNŞAAT MALZEMELERİ

CAM VE SERAMİK İNŞAAT MALZEMELERİ CAM VE SERAMİK İNŞAAT MALZEMELERİ HS No: 6907, 6908, 6910, 7003, 7004, 7005, 7008, 7016, 7019 Cam ve seramik inşaat malzemeleri sektörü kapsamında başlıca ihraç ürünlerimiz refrakter (69.02), seramik yer

Detaylı

AB SÜRECĠNDE SANAYĠ VE ÇEVRE BĠLGĠLENDĠRME TOPLANTISI. KĠMYASALLAR YÖNETĠMĠ DAĠRESĠ BAġKANLIĞI. Çevre ve Orman Bakanlığı

AB SÜRECĠNDE SANAYĠ VE ÇEVRE BĠLGĠLENDĠRME TOPLANTISI. KĠMYASALLAR YÖNETĠMĠ DAĠRESĠ BAġKANLIĞI. Çevre ve Orman Bakanlığı AB SÜRECĠNDE SANAYĠ VE ÇEVRE BĠLGĠLENDĠRME TOPLANTISI KĠMYASALLAR YÖNETĠMĠ DAĠRESĠ BAġKANLIĞI Çevre ve Orman Bakanlığı MEVZUAT 26 Aralık 2008 tarihli ve 27092 sayılı RG de yayımlanan: Tehlikeli Maddelerin

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2012 0

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2012 0 Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2012 0 GIDA İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI 8417.20 Ekmek, pasta, bisküvi fırınları (elektriksiz) 8419.31 Tarım ürünleri için kurutucular 8419.89

Detaylı

Tehlikeli Atıkların Taşınması ve Uzaktan Takip Sistemleri- MoTAT

Tehlikeli Atıkların Taşınması ve Uzaktan Takip Sistemleri- MoTAT Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Tehlikeli Atıkların Taşınması ve Uzaktan Takip Sistemleri- MoTAT Ahmet VARIR Mühendis Görev ve sorumluluklar Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü görevleri

Detaylı

1. ELEKTRONİK KOMPONENT, GÜÇ KAYNAKLARI VE GÖMÜLÜ SİSTEMLER FUARI

1. ELEKTRONİK KOMPONENT, GÜÇ KAYNAKLARI VE GÖMÜLÜ SİSTEMLER FUARI 1. ELEKTRONİK KOMPONENT, GÜÇ KAYNAKLARI VE GÖMÜLÜ SİSTEMLER FUARI 27-30 Eylül 2012 tarihleri arasında ilk defa bu yıl organize edilen ELECTRONIST Fuarı bölgede önemli bir fuar olma yolunda ilk adımını

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ

AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ AVRUPA BİRLİĞİ ÇEVRE FASLI MÜZAKERE SÜRECİ 1. Genel Süreç Çevre Faslı Müzakere Sürecine ilişkin; Çevre Faslı Tanıtıcı Tarama Toplantısı 03-11 Nisan 2006, Çevre Faslı Ayrıntılı Tarama Toplantısı 29 Mayıs

Detaylı

Yönetmelikler. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Çalışanların Korunması Hakkında Yönetmelik

Yönetmelikler. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Çalışanların Korunması Hakkında Yönetmelik Yönetmelikler Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Çalışanların Korunması Hakkında Yönetmelik BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar Amaç Madde 1

Detaylı

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 21 24 Nisan 2012

ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 21 24 Nisan 2012 ZİYARETÇİ ARAŞTIRMASI ÖZET SONUÇLARI 21 24 Nisan 2012 29. Uluslararası Tekstil Makineleri Fuarı 4. İstanbul Teknik Tekstiller ve Nonwoven Fuarı 9. Uluslararası İstanbul İplik Fuarı Hazırlayan TEKNİK Fuarcılık

Detaylı

ÇEV 455 Tehlikeli Atık Yönetimi

ÇEV 455 Tehlikeli Atık Yönetimi ÇEV 455 Tehlikeli Atık Yönetimi Yrd. Doç. Dr. Özgür ZEYDAN Kanunlar 1983: 2872 sayılı Çevre Kanunu 2006: 5491 sayılı Çevre Kanununda Değişiklik Yapan Kanun Uluslararası Sözleşmeler 1994: Tehlikeli Atıkların

Detaylı

BÜYÜK KAZA ÖNLEME POLİTİKA BELGESİ TEBLİĞİ TASLAĞI BİRİNCİ BÖLÜM

BÜYÜK KAZA ÖNLEME POLİTİKA BELGESİ TEBLİĞİ TASLAĞI BİRİNCİ BÖLÜM BÜYÜK KAZA ÖNLEME POLİTİKA BELGESİ TEBLİĞİ TASLAĞI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; 30/12/2013 tarihli ve 28867 mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan

Detaylı

ÖZET. İhracat. İthalat. 2015 yılı Ocak- Şubat Döneminde 2014 yılı Ocak-Şubat Dönemine Göre:

ÖZET. İhracat. İthalat. 2015 yılı Ocak- Şubat Döneminde 2014 yılı Ocak-Şubat Dönemine Göre: ÖZET İthalat 2015 yılı Ocak-Şubat Döneminde 2014 yılı Ocak-Şubat Dönemine Göre: Ham petrol ithalatı %28,11 artarak 3.293.230 ton olarak gerçekleşmiştir. Motorin (biodizel ihtiva eden motorin hariç) ithalatı

Detaylı

Ayakkabı Sektör Profili

Ayakkabı Sektör Profili Ayakkabı Sektör Profili Elif UĞUR Ayakkabı, çok eski çağlarda insanların zorlu coğrafya ve iklim koşullarında ayaklarını muhafaza etmek ve zarar görmelerini engellemek amacıyla kullanılırken günümüzde

Detaylı

Technology. and. Machine

Technology. and. Machine Technology and Machine Cezayir Teknoloji İthal Etmek İSTİYOR Kuzey Afrika nın en geniş yüzölçümüne, 35 milyona yakın nüfusa ve büyük petrol ve doğal gaz rezervlerine sahip olan Cezayir, ekonomik veriler

Detaylı

TÜRK İNŞAAT VE YAPI MALZEMELERİ SEKTÖRÜ

TÜRK İNŞAAT VE YAPI MALZEMELERİ SEKTÖRÜ TÜRK İNŞAAT VE YAPI MALZEMELERİ SEKTÖRÜ İnşaat ve Yapı Malzemeleri Dünya Ticareti 2010 yılında yapı malzemelerinin dünyadaki toplam ithalatı, 2009 yılına göre %14 oranında artarak 648 milyar dolar seviyesine

Detaylı