TMMOB ÇEVRE MÜHENDİSLERİ ODASI. 2. Çevre Mühendisliği Eğitimi ve Meslek Alanındaki Gelişmeler Çalıştayı Mart 2011 ANTALYA

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TMMOB ÇEVRE MÜHENDİSLERİ ODASI. 2. Çevre Mühendisliği Eğitimi ve Meslek Alanındaki Gelişmeler Çalıştayı. 25-26 Mart 2011 ANTALYA"

Transkript

1 TMMOB ÇEVRE MÜHENDİSLERİ ODASI 2. Çevre Mühendisliği Eğitimi ve Meslek Alanındaki Gelişmeler Çalıştayı Mart 2011 ANTALYA

2 Çalıştay Kitabı 3 İÇİNDEKİLER SUNUŞ...5 Açılış Konuşması...9 ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİM PROGRAMLARININ...13 DEĞERLENDİRİLMESİ TÜRKİYE DE ve DÜNYA DA ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİMİ...35 ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BİLGİ BİRİKİMİ...45 ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİMİNDE AKREDİTASYON VE...55 AKREDİTASYON ÖLÇÜTLERİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİMİNDE AKREDİTASYON...73 ÜLKEMİZDEKİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMLERİ NDE...87 YAPILAN BİLİMSEL ÇALIŞMALARIN DEĞERLENDİRİLMESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİNİN GELECEĞİNE YÖNELİK GÖRÜŞLER TÜRKİYE DEKİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMLERİNDE ÖĞRETİM ÜYESİ PROFİLİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ ALANINDAKİ ARAŞTIRMALARA ELEŞTİREL BİR BAKIŞ ÇEVRE TEKNOLOJİLERİNDE YENİ YAKLAŞIMLAR VE ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİMİ

3 4 Çalıştay Kitabı SUNUŞ Türkiye de 1978 yılında üniversitelerde lisans eğitimi verilmeye başlanmış olan çevre mühendisliği bölümleri bugün sayı olarak 38 i bularak yaklaşık ni aşkın çevre mühendisini mezun etmiştir.. Ülkemizde 30 yıllık kısa bir zaman diliminde gerçekleşmiş olan bu hızlı değişim çevre mühendisliği mesleği ve eğitimi ile ilgili bir değerlendirmenin yapılması gerekliliğini doğurmuştur. Çevre Mühendisliği Bölümü ve mezun sayılarındaki hızlı artış, çevre mühendisliği eğitimine ve haliyle mesleğin uygulanmasına yönelik sorunları da beraberinde getirmektedir. Yeni kurulmuş bölümlerde, yeterli öğretim üyesi ve eğitim alt yapısının bulunmaması nedeniyle eğitime dair problemleri ortaya çıkartmıştır. Bu durum çevre mühendisliğinin ve uygulama alanlarının toplum tarafından yeterince anlaşılamamış olması da bu sorunları arttırmaktadır. İlki 1992 yılında Odamız tarafından düzenlenen Çevre Mühendisliği Eğitimi ve Sorunları başlığı altında yapılan toplantının devamı sayılabilecek 2. buluşma Mart 2011 tarihlerinde Çevre Mühendisliği Eğitimi ve Meslek Alanındaki Gelişmeler Çalıştayı Antalya da gerçekleştirildi. 26 Bölüm Başkanlığının, Çevre ve Orman Bakanlığı yöneticilerinin ve özel sektör temsilcilerinin katılım sağladığı Çalıştay da, Çevre Mühendisliği Bölümlerinin eğitim programları ve akreditasyon süreçleri başta olmak üzere bölümlerdeki öğretim üyelerince yapılan akademik çalışmalar, çevre mühendisliği mesleki alanındaki gelişmeler ve çevre mühendisliği eğitiminin geleceğine yönelik öngörüler üzerine sunumlar ve tartışmalar yapılmıştır. Ülkemizde yıllardan beri tartışılan çevre sorunlarının artarak devam ettiğine ve çevre ile ilgili idari yapılanmanın 19 yıl sonra hala netleştirilemediğinin vurgusu Çalıştayda yapılmışken, Kitabın yayınlanma sürecinde çevre yönetiminde varolan idari yapının sil baştan bir gecede kanun hükmünde kararname ile değiştirilebilmesi bizlere ancak daha çok fazla mücadelenin ve doğruların gösterilmesi için ODAmıza dünden yarına daha fazla sorumluluğu ortaya koymaktadır.

4 Çalıştay Kitabı 5 Çevre mühendisliğinin hızlı gelişimi, mesleğe özgün bir disiplin kimliğini kazandırırken, çevre mühendisliği eğitimi ve meslek alanında ortaya sınırları, yenilikleri, gelişmeleri ve gereksinimleri çıkarmıştır. Bu olumlu ve olumsuz gereksinimler doğrultusunda değişimler ve güncellemeler yapılması kaçınılmazdır. Hiçbir altyapısı olmadan üniversitelerimize yeni bölümler açılmamalı, yeni bölümlerin kısa süre içerisinde akreditasyon sürecine dahil olabilecek hazırlıkları tamamlanarak açılması yoluna gidilmelidir. TMMOB Çevre Mühendisleri Odası, 19. yılında 3 şubesi, 9 temsilciliği ve 9000 i aşkın üyesi ile mesleki mücadele ve Türkiye nin Çevre Politikası konularında hem meslektaşlarına hem de topluma hizmet vermektedir. Bu kapsamda meslektaşlarımızdan bizlere ulaşan en büyük taleplerden biri de, çevre mühendisliği eğitim kalitesinin artırılması konusunda Odamızın öncülük etmesidir. Düzenlenen çalıştayın bu anlamda önemli bir boşluğu doldurduğu tüm katılımcılar tarafından ifade edilmiştir. Odamız toplumsal duyarlılığı gereği mesleğine ve meslektaşlarının eğitiminde varolan sorunların çözümü için önümüzdeki süreçte de çalışmalarına devam edecektir. Dr. Vedat YILMAZ Editör

5 6 Çalıştay Kitabı Değerli meslektaşlarımız ve akademisyenler, Odamızın tarihinde önemli bir yere sahip olacak olan, çalıştayımızın parçası olan bu yayını sizlerle paylaşmanın mutluluğunu yaşıyoruz. Kuşkusuz düzenlediğimiz bu çalıştay, tesadüfler üzerine kurulmadı. Oda 10. Dönem Yönetim Kurulu na aday olduğumuz süreçte, çalışma programımızda mesleğimiz üzerindeki tartışmalar da göz önünde bulundurularak, çevre mühendisliği formasyonunun değerlendirilmesine yer verdik. Çalıştayın detaylı planlarını yaptığımız dönemde, mesleğimiz Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından yayımlanan Çevre Görevlisi ve Danışmanlık Firmaları Hakkında Yönetmelik ile tartışmaya açıldı. Çevre mühendisliği mesleki alanına başka meslek dalları, formasyonlarında olmamasına rağmen dahil edilmeye çalışıldı. Meslektaşlarımız bu alanda çalışabilmek için eğitim almaya ve bilim dışı sınavlara girmeye zorlandı. Öte yandan, diğer meslek gruplarına da sertifika verilerek çevre mühendisliği hizmetlerini yapmalarının önü açılmaya çalışıldı. Meslektaşlarımız ve Odamız bu bilim dışı yönetmelik ve uygulamalara karşı, kurum, kuruluş ve ilgili kişilerle temasa geçerek, tepkilerini iletti ve mesleki haklarımızın geri alınması için mücadele etti. Akademisyenlerin, çevre mühendisliği öğrencilerinin ve üyelerin de desteğini alan Odamız, tüm birimleri ile birlikte bu yanlış uygulamanın sonlanmasını sağladı. Bu tartışmalarda, ön plana çıkan en önemli konu, mesleğimizin formasyonu üzerineydi. Çevre mühendisliği eğitiminin çeşitliliği ve sorunları sürekli olarak gündemde tutuldu. Odamız, üniversitelerdeki çevre mühendisliği eğitime dair ilk ve tek etkinliğini 18 Aralık 1992 yılında yine akademisyenlerin katıldığı bir çalıştayla tartışmıştı. 19 yılın ardından, Odamız geç olmakla birlikte, yeni gelişmeleri de değerlendiren bu etkinliği hayata geçirdi.

6 Çalıştay Kitabı 7 Hiç şüphesiz, ülkemizde ve dünyamızdaki sosyal, ekonomik ve politik gelişmeler, diğer meslek alanlarını olduğu gibi çevre mühendisliği alanını da etkilemekte ve kendisini yenilemeye yönlendirmektedir. İşte, tam da bu noktada, ülkemizdeki çevre mühendislerinin yegane örgütlülüğü olan Odamızın, çevre mühendisliği eğitimine dair yeni teknolojik gelişmeleri takip ederek öneriler oluşturması bir süreçtir. Bu sürecin başlangıcı olarak gördüğümüz çalıştayımızda, değerli akademisyenler önemli bilimsel verilerle sunuşlar gerçekleştirmiş ve zihin açıcı tartışmalar yapılmıştır. Bu kitapta, bu tartışmaların altlığını hazırlayan, ön bilgiler sunan bir kaynak olarak tarihe not düşecektir. Çalıştayımıza katılarak çalışmalarını, görüş ve önerilerini bizlerle paylaşan değerli akademisyenlere, kişi ve kurumlara Odamız adına teşekkür ediyoruz. Saygılarımızla, TMMOB Çevre Mühendisleri Odası 10. Dönem Yönetim Kurulu Baran BOZOĞLU Mert GÜVENÇ Hasan Şevki ÇİFÇİ Tuğçe SERÇE Özge ERGEN Ezgi AKAR Fatma AKKUŞ Başkan II.Başkan Genel Sekreter Genel Sayman Üye Üye Üye

7 Prof. Dr. Göksel N. DEMİRER

8 ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİM PROGRAMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Ayşegül AKSOY, Göksel N. DEMİRER, Tuba H. ERGÜDER, İpek İMAMOĞLU, Dilek F. SANİN, Gürdal TUNCEL Çevre Mühendisliği Bölümü Orta Doğu Teknik Üniversitesi Ankara GİRİŞ Bu çalışmanın amacı, Türkiye de çevre mühendisliği lisans derecesi veren üniversitelerin eğitim programlarının genel bir değerlendirmesinin yapılmasıdır. Bu çalışmada : Ortak ve farklı olan derslerin belirlenmesi, Program geliştirme/akreditasyon sürecindeki Bölümlerin Çevre Mühendisliği eğitimindeki ulusal/uluslararası gelişmeler hakkında bilgilendirilmesi, ABET ve MÜDEK tarafından belirlenen program ölçütleri ile örtüşme/farklılaşma alanlarının seçilmiş örnekler için belirlenmesi, Uluslararası gelişmeler ışığında, çevre mühendisliği eğitiminin geleceğine yönelik çıkarsamalarda bulunulması, ve Çevre mühendisliği lisans eğitimi konusunda gelecekte yapılacak çalışmalar için bir altlık oluşturulması amaçlanmıştır. Çevre Mühendisliği çevre sistemlerinin karmaşık olması, yeni çevresel problemlere dinamik bir şekilde çözüm bulma gerekliliği ve çevre problemlerinin giderek çeşitlenmesi gibi nedenlerle, artık tüm dünyada kabul edilen ayrı bir disiplin haline gelmiştir (Kilduff, 2008). Çevre mühendisliği lisans eğitim programları, belki de bu karmaşık sorunlardan ötürü, ülkelere, bölgelere ve kurumlara göre bazen önemli sayılabilecek türden farklılıklar gösterebilmektedir. Çevre mühendisliği eğitiminin akreditasyonu bu nedenle büyük önem taşımaktadır.

9 10 Çalıştay Kitabı ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ ABET/MÜDEK PROGRAM ÖLÇÜTLERİ Farklı ülkeler ve kurumlardaki lisans eğitim programlarının aynı bilgi düzeyinde ve kalitesinde mezun vermesini sağlayabilmek amacıyla tüm dünyada eğitimin akreditasyonu çalışmaları yapılmaktadır. Mühendislik lisans eğitiminin akreditasyonunda, uluslararası ölçekte Accreditation Board for Engineering and Technology (ABET), ulusal ölçekte de Mühendislik Eğitim Programları Değerlendirme ve Akreditasyon Derneği (MÜ- DEK) görev almaktadır. Bu kurumlar, diğer meslek dalları için olduğu gibi, çevre mühendisliği lisans eğitimi kapsamında daki programların değerlendirilmesi amacıyla program ölçütleri belirlemiştir. Bu program ölçütleri ise başlıklarında çevre ve benzeri nitelemeler bulunan programlar içindir. ABET/MÜDEK akreditasyonu için söz konusu program mezunlarının aşağıdaki niteliklere sahip olduğu kanıtlanmalıdır: türevsel denklemleri de içerecek biçimde matematik, olasılık ve istatistik, matematiğe dayalı fizik, genel kimya, program amaçları doğrultusunda bir yer bilimi (jeoloji, meteoroloji, toprak bilimi gibi), program amaçları doğrultusunda bir biyoloji bilimi (mikrobiyoloji, su biyolojisi, gibi) program amaçları doğrultusunda akışkanlar mekaniği konularında yeterlilik; hava, yer ve su sistemleri ve ilgili çevre sağlığı etkileri konularında giriş düzeyinde temel bilgi; hava, yer ve su sistemleri temel odaklanma alanlarının en az birinde deney yapabilme ve verileri analiz edip yorumlayabilme becerisi;

10 Çalıştay Kitabı 11 ders programında meslek eğitimiyle entegre biçimde yürütülecek tasarım deneyimleri aracılığıyla kazanılmış tasarım becerisi; program amaçları ile ilgili ileri ilkeler ve uygulamalarda yeterlilik; mesleki uygulamalar ile kamu ve özel kuruluşların çevre mühendisliğine ilişkin rolleri ve sorumluluklarına ilişkin kavramlar hakkında bilgi. Türkiye de çevre mühendisliği lisans eğitimi vermekte olan üniversiteler arasından ABET ve MÜDEK akreditasyonu bulunanlar aşağıda listelenmiştir. Son yıllarda eğitim akreditasyonu konusu önem kazandığından, lisans programları akredite olan çevre mühendisliği bölümlerinin sayısının giderek arttığı gözlemlenmektedir. ABET Akreditasyonu: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, ABET 2000 Denkliği (Substantial Equivalency): Orta Doğu Teknik Üniversitesi İstanbul Teknik Üniversitesi MÜDEK Akreditasyonu: Anadolu Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Sakarya Üniversitesi, Selçuk Üniversitesi, Yıldız Teknik Üniversitesi,

11 12 Çalıştay Kitabı ÇALIŞMA KAPSAMINDA SEÇİLEN ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMLERİ Bu çalışma kapsamında, Türkiye deki çevre mühendisliği bölümlerinden on tanesi seçilerek lisans eğitim programları irdelenmiştir. Bu kapsamda seçilen bölümlerin listesi Tablo 1 de verilmektedir. Seçilen Bölümlerin ders programları ve varsa ders içerikleri internet sayfalarındaki bilgilerden elde edilmiştir. Ancak, tüm programlar için ders içerikleri elde edilemediğinden, değerlendirmeler ders isimleri üzerinden yapılmıştır. Ayrıca Bölüm internet sayfalarının güncel olmaması nedeniyle aşağıdaki değerlendirmelerin eksik olması söz konusudur. Tarafımıza iletildiği koşullarda varolan olası eksiklikler giderilecektir. Tablo 1. Programları detaylı olarak incelenen Çevre Mühendisliği Bölümleri listesi. Çalışma Kapsamında İncelenen Çevre Mühendisliği Bölümleri Anadolu Üniversitesi, Eskişehir Atatürk Üniversitesi, Erzurum Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul Marmara Üniversitesi, İstanbul Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara Selçuk Üniversitesi, Konya Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta Uludağ Üniversitesi, Bursa Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul

12 Çalıştay Kitabı 13 ÜNİVERSİTE SINAVLARINDA ÖĞRENCİLERİN GİRİŞ TABAN PUANLARI, PUAN ARALIKLARI VE KONTENJANLARI Araştırmada kapsanan 10 Çevre Mühendisliği Bölümü için 2005 yılından bu yana Üniversite giriş sınavında öğrencilerin kabul taban puanlar incelenmiş, taban ve tavan puanları arasındaki fark ortaya çıkarılmıştır (Şekil 1). Bu değerlendirmeye göre 2005 yılından sonra tüm bölümlerin taban puanında bir düşüş görülmüştür. Bunun üniversite giriş sınav sisteminde olan değişiklikten kaynaklandığı düşünülmüştür. İzleyen yıllarda ise taban puanlarının bölümlere göre hem düşebildiği hem de yükselebildiği görülmüştür. Buna ek olarak, 2010 yılında üniversite sınav sisteminin değişmesi dolayısıyla puanlar farklılaşmıştır. ODTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü nün yıllar bazında incelendiğinde en yüksek taban puanla öğrenci kabulü yapan bölüm olduğu görülmektedir. Taban tavan puanları arasındaki farklar ise öğrencilerin dağılımını göstermesi açısından incelenmiştir (Şekil 2). Yıllar içinde taban-tavan puanları arasındaki farklar incelendiğinde kimi bölümler için bu farkın oldukça geniş (örneğin 2009 yılında DEÜ) kimi bölümler içinse oldukça dar olduğu (örneğin 2010 yılında ODTÜ) göze çarpmaktadır. Bu durum bölümlerin geniş veya dar bir yüzdelik dilimden öğrenci kabul ettiğini göstermektedir.

13 14 Çalıştay Kitabı Taban Puan Taban puani 2006 Taban puani 2007 Taban puani 2008 Taban puani 2009 Taban puani 2010 Taban puani 0 Anadolu U Ataturk U DEU ITU Marmara U ODTU Selcuk U SDU Uludag U YTU Şekil 1. İncelenen 10 Üniversitenin Çevre Mühendisliği Bölümlerinin Taban Puanlarının Yıllara Göre Değişimi (NOT: İTÜ 2010 yılı için İngilizce programın puanı gösterilmiştir). İncelenen üniversitelerin kontenjanları da değerlendirmede önemli olabileceğinden Tablo 2 de 2010 yılı itibarıyla incelenen bölümlerin kontenjanları verilmiştir. En yüksek çevre mühendisliği kontenjanına sahip üniversiteler sırasıyla Atatürk Üniversitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi ve İngilizce ve Türkçe program kontenjanları toplamıyla İstanbul Teknik Üniversitesi olarak göze çarpmaktadır. En düşük kontenjana sahip bölümlerin ise Orta Doğu Teknik Üniversitesi ve Marmara Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümleri olduğu görünmektedir.

14 Çalıştay Kitabı Taban-Tavan Puanlar Taban - Tavan Puan Anadolu U Ataturk U DEU ITU Marmara U ODTU Selcuk U SDU Uludag U YTU 2009 Taban-Tavan Puanlar Taban - Tavan Puan Anadolu U Ataturk U DEU ITU Marmara U ODTU Selcuk U SDU Uludag U YTU 2010 Taban-Tavan Puanlar 550 Taban - Tavan Puan Anadolu U Ataturk U DEU ITU Marmara U ODTU Selcuk U SDU Uludag U YTU Şekil , 2009 ve 2010 yıllarında Çevre Mühendisliği Bölümlerinin taban ve tavan puanları arasındaki farklar.

15 16 Çalıştay Kitabı Tablo 2. İncelenen Çevre Mühendisliği Bölümlerinin kontenjanları. Üniversite 2010 Yılı Kontenjan (kişi) Anadolu Üniversitesi 67 Atatürk Üniversitesi 88 Dokuz Eylül Üniversitesi 77 İstanbul Teknik Üniversitesi 72* Marmara Üniversitesi 52 Orta Doğu Teknik Üniversitesi 50 Selçuk Üniversitesi 67 Süleyman Demirel Üniversitesi 57 Uludağ Üniversitesi 67 Yıldız Teknik Üniversitesi 67 * İTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü kontenjanı = 31 (İngilizce) + 41 (Türkçe) DERS PROGRAMLARININ KARŞILAŞTIRMALI DEĞERLENDİRMESİ Daha önce sıralanan ABET/MÜDEK program ölçütleri arasından ders isimleri ile ilintilendirilebilecek olan ilk sekiz ölçüt, seçilen çevre mühendisliği programlarında incelenmiştir. Bulgular aşağıda özetlenmiştir. Genel Mühendislik Dersleri Genel mühendislik temelini oluşturmaya yönelik derslerde incelenen üniversitelerin çok büyük oranda aynı programa sahip olduğu Tablo 3 den anlaşılmaktadır.

16 Çalıştay Kitabı 17 Tablo 3. Çevre Mühendisliği Bölümlerinde verilen genel mühendislik dersleri. Dersin Adı Programlarda Bulunma ABET/MÜDEK Yüzdesi (%) Program Ölçütleri Matematik I 100 Fizik I 100 Kimya 100 Matematik II 100 Fizik II 100 Mühendislik Çizimi 100 Diferansiyal Denklemler 100 İstatistik 100 Çevre Mühendisliği İle İlgili Genel Mühendislik Dersleri Çevre mühendisliği ile ilgili genel mühendislik temeli olarak düşünülebilecek dersler programlarda incelendiğinde, uyumun biraz azaldığı görülmektedir (Tablo 4). Tüm bölümlerde istisnasız akışkanlar mekaniği zorunlu ders programında bulunurken, termodinamik ve organik kimya incelenen bölümlerin yarısında veya daha azında zorunlu programda bulunmaktadır. Tablo 4. Çevre Mühendisliği Bölümlerinde verilen çevre mühendisliği ile göreceli yakından ilgili genel mühendislik dersleri. Dersin Adı Programlarda Bulunma ABET/MÜDEK Yüzdesi (%) Program Ölçütleri Akışkanlar Mekaniği 100 Hidroloji 90 (yer bilimi) Statik/Mukavemet 90 Toprak Mekaniği/Malz Bilimi 90 Programlama 80 Nümerik Metodlar 80 Termodinamik 50 Organik Kimya 40

17 18 Çalıştay Kitabı Temel Çevre Mühendisliği Dersleri Temel çevre mühendisliği dersleri incelendiğinde tüm üniversitelerin programlarının çok büyük oranda örtüştüğü görülmektedir (Tablo 5). Üniversitelere bağlı olarak, su, atıksu arıtma, v.b. alanlardaki zorunlu ders sayıları farklılık göstermektedir. Ders sayılarında, herbir dersin kredisi de bir faktör olarak rol oynamaktadır. Örneğin, ODTÜ de hemen hemen tüm Bölüm dersleri 3 kredi olurken, diğer üniversitelerde (ör. DEÜ, İTÜ, v.d.) ders kredileri 1, 2, 3 veya 4 olabilmektedir. Tablo 5. Çevre Mühendisliği Bölümlerinde verilen temel çevre mühendisliği dersleri. Dersin Adı Programlarda Bulunma ABET/MÜDEK Yüzdesi (%) Program Ölçütleri* Çevre Mühendisliğine Giriş 90 Çevre Kimyası 100 Çevre Kimyası Lab. 100 Çevre Mikrobiyolojisi 100 (biyoloji bilimi) Hava Kirliliği 100 Su Arıtma 100 Atıksu Arıtma 100 ~ Su Temini 100 ~ Temel İşlemler ve Prosesler 100 ~ Atıksu Toplama/Müh. 100 ~ Katı Atık Bertarafı 100 Çevre modellemesi 80 ~ * ~ işareti, program ölçütlerinden program amaçları ile ilgili ileri ilkeler ve uygulamalarda yeterlilik kapsamına giren konuları göstermektedir. Çevre Mühendisliği nde Tasarım Dersleri ABET/MÜDEK program ölçütleri arasında açık olarak belirtilmiş tasarım becerisi ile ilgili olarak, tamamen tasarıma ayrılmış, ders isminde tasarım veya proje geçen derslerin incelenen programlara göre dağılımı

18 Çalıştay Kitabı 19 Tablo 6 da verilmektedir. Bu dersler programlarda incelenirken, Bitirme projesi isimli dersler, tasarım içerikleri bilinmediğinden bu kapsamda değerlendirilememiştir. Çevre mühendisliği bölümlerinin çoğunda bitirme projesi veya benzer isimli derslerin bulunduğu görülmüştür. Tablo 6. Çevre Mühendisliği Bölümlerinde tasarım dersleri. Tasarım Dersi Son yıl programında en az bir zorunlu ders Son yıl programında en az iki zorunlu ders Programlarda Bulunma Yüzdesi (%) Çevre Mühendisliği nde Diğer Dersler ODTÜ çevre mühendisliği lisans programında zorunlu ders olup, diğer bölümler incelendiğinde göreceli az sıklıkta görülen dersler ise Tablo 7 de listelenmiştir. ABET akreditasyon süreçlerinde Bölümümüzde yerleştirilen kalite sisteminin uygulanması çerçevesinde lisans programı çeşitli aşamalarda değerlendirilmiş ve bazı değişiklikler yapılmıştır. Tablo 7 de belirtilen dersler, Bölüm öğrencilerinin öğrenmesi gerekenler ve başarı düzeyleri gözönüne alınarak akredite eğitimde iyileştirme döngüleri sonucu programa son on yılda eklenen derslerdir. Bu derslerden bazılarının diğer üniversite programlarında hâlihazırda bulunan zorunlu derslerin içerisinde kısmen ya da tümüyle işleniyor olması da muhtemeldir. Ancak ders içeriklerinin tümüne erişilemediğinden ders isimleri üzerinden değerlendirme yapılmıştır.

19 20 Çalıştay Kitabı Tablo 7. ODTÜ Çevre Mühendisliği Bölüm ünde zorunlu olan bazı derslerin diğer mühendisliği programlarında görülme sıklığı. Dersin Adı Programlarda Bulunma Yüzdesi (%) Çevre Mühendisliği Prensiplerinin Temelleri 10 ~ Çevre Mühendisliğinin Fizikokimyasal Prensipleri 20 ~ Termodinamik 50 û Organik Kimya 40 û ABET/MÜDEK Program Ölçütleri* * ~ işareti, program ölçütlerinden program amaçları ile ilgili ileri ilkeler ve uygulamalarda yeterlilik kapsamına giren konuları göstermektedir. ABET/MÜDEK program ölçütleri arasında açık olarak belirtilmemiş ve ODTÜ programında zorunlu olarak bulunmayan diğer çevre mühendisliği derslerinin, incelenen 10 üniversitenin zorunlu programında görülme sıklıkları da incelenmiş ve Tablo 8 de özetlenmiştir. Bu dersler ülkemizdeki farklı çevre mühendisliği lisans programlarının disiplinimizi nasıl farklı algılandığını da göstermektedir. Tablo 8. Çevre Mühendisliği Bölümü lisans programında bulunan diğer derslerin farklı programlarda görülme sıklığı. Ders Adı Zorunlu Programlarda Bulunma Yüzdesi (%) Ekoloji 80 Hidrolik 60 Ekonomi/Çevre Ekonomisi 60 Çevre Yönetimi/Hukuk 50 Arıtma Çamurlarının Arıtımı/Kontrolü 50 Endüstriyel Atıksu Arıtımı/ Kirlenme Kontrolü 40 Deniz Kirliliği/ Deşarjı 40 Yapı 40 İş Güvenliği/ Mühendislik Etiği 30 Katı ve/veya Tehlikeli Atıkların Yönetimi 30

20 Çalıştay Kitabı 21 Çevre Mühendisliği nde Teknik Seçmeli Dersler Lisans programları degerlendirilen üniversitelerin çevre mühendisliği bölümünlerinin kataloglarında bulunan teknik seçmeli derslerin sayıları ve konulara göre dağılımı da incelenmiştir (Şekil 3). Şekilden de görülebileceği üzere, su kirliliği/kontrolü, hava kirliliği/kontrolü ve katı ve tehlikeli atıkların kontrolü başlıklarında gruplandırıldığında, tüm üniversitelerde ağırlıklı olarak su kirliliği/kontrolü alanında teknik seçmeli ders açıldığı görülmektedir. Toplam ders sayıları incelendiğinde en çok sayıda teknik seçmeli dersin sırasıyla DEÜ, İTÜ ve MÜ de açıldığı göze çarpmaktadır. Dersler sayı bazında incelendiğinde, herbir dersin kredisi de önemli bir faktör olarak rol oynamaktadır. Üniversitelerin bazılarında (ör. DEÜ, İTÜ, v.d.) teknik seçmeli derslerin kredileri 1, 2 veya 3 olabilirken, bazılarında da (ör. ODTÜ) tüm Bölüm teknik seçmeli dersleri 3 kredili olarak verilmektedir. Şekil 3. İncelenen üniversitelerin teknik seçmeli ders sayılarının temel konu kategorilerine göre dağılımı. Dünyadaki önde gelen üniversitelerin lisans programları incelendiğinde, eskiye oranla daha esnek yapıda programların olduğu, öğrencinin seçim şansının arttırıldığı görülmektedir. Stanford, Cornell, MIT, Johns Hopkins, v.b. üniversitelerde seçmeli derslerin kredi toplamı zorunlu dersle-

21 22 Çalıştay Kitabı rinkilerle yarışır boyutlara gelmiştir. Bunun yanında, Türkiye de elektif derslerin tüm derslere oranı (kredi olarak) %15 i geçmemektedir. Dağılım değerlendirilmek istenirse, çalışmamızda incelenen programlarda teknik seçmeli ders kerdilerinin toplam ders kredilerine oranının %6 - %13 arasında değişkenlik göstermekte olduğu anlaşılmaktadır. İncelenen programların %60 ında seçmeli ders kredilerinin toplam ders kredisine oranının %10 dan fazla olduğu görülmektedir. Buna göre ODTÜ ve İTÜ, %13 e yaklaşarak esnekliği en yüksek programlara sahiptir. DÜNYADAKİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ PROGRAMLARI Dünyanın önde gelen bazı üniversitelerinin çevre mühendisliği lisans programları incelenerek ön plana çıkan alanlar derlenmiştir. Bu çalışmada incelenen üniversiteler, ön plana çıkan ders isimleri ve kaynak web sayfaları Tablo 9 da özetlenmiştir. Bu kapsamda, daha önce çevre mühendisliği lisans programlarının değerlendirilmesi sırasında bahsedilen derslerin dışında, tabloda koyu renkle de gösterilmiş ve Şekil 4 de ana başlıklar olarak özetlenen konuların önem kazanmakta olduğu ortaya çıkmaktadır.

22 Çalıştay Kitabı 23 Tablo 9. Dünyadaki çeşitli üniversitelerin çevre mühendisliği lisans programında öne çıkan yeni dersler. ÜNİVERSİTE DERS ADLARI WEB SAYFASI MIT Environmental Law, Policy, and Economics: Pollution Prevention and Control Environmental Fluid Transport Processes and Hydrology Laboratory courses Stanford Sustainable Development Environmental Planning Methods Environ. Economics & Policy OSA/handbook/handbookfiles/ handbooks/06-07/hb pdf UC Berkeley Engineered Systems and Sustainability gcc_list_crse_req?p_dept_name=civ il+and+environmental+engineering &p_dept_cd=civ+eng Carnegie Mellon Introduction to Green Chemistry Energy and the Environment LEED Buildings and Green Design Project Management CIT/civil.pdf

23 24 Çalıştay Kitabı Johns Hopkins Environmental Policy Analysis Mathematical Models for Managing Urban and Environmental Systems Sediment Transport and River Mechanics Eng Aspects of Public Health Crises Global Climate Change: Intro Transport Phenomena Georgia Tech Environmental Transport Modeling Environmentally Conscious Design and Manufacturing Designing Sustainable Engineering Systems Yale Green Engineering and Sustainable Design Greening Business Operations Environmental Transport Processes Drexel Environmental Transport and Kinetics Michigan Tech Application of Sustainability Principles & Environmental Environmental Process & Simulation Green Engineering Design for Sustainability Transport and Transformation of Organic Pollutants catalog/eng/geography_environ_ eng.pdf colleges/coe/ce/ugrad/bsee/ electives.php departments-chemical-environmentalundergraduate-courses.php https://duapp1.drexel.edu/ webplanofstudy/plan.asp?plan_ id=141 html

24 Çalıştay Kitabı 25 Şekil 4. Dünyadaki çevre mühendisliği programlarında öne çıkmakta olan konular yılında Arizona da ABD Ulusal Bilim Vakfı (NSF), Çevre Bilimleri ve Mühendisliği Profesörleri (AEESP) ile Amerikan Çevre Mühendisliği Akademisi (AAEE) sponsorluğunda bir çalıştay gerçekleştirildi. Çevre Mühendisliği disiplinin pekçok farklı paydaş grubundan (akademi, endüstri, hükümet, mesleki kuruluşlar, özel sektör, vd.) 60 ın üzerinde katılımcının yer aldığı bu çalıştayın temel amacı Çevre Mühendisliği eğitimindeki gelişmeler, yenilikler ve ihtiyaçların değerlendirilmesiydi. Bu çalıştay Çevre Mühendisliği ders programlarına ilişkin temel çıktıları şöyle özetlenebilir: Ders programları küreselleşme, sürdürülebilik, gelişmekte olan teknoloji, artmakta olan karmaşık ve disiplinler arası konular gibi faktörler göz önüne alınarak yaratıcılık, karar verme, uyum sağlama ve öğrenmeyi bilme yetilerini edindirmeyi öne çıkarmalı ve esnek olmalıdır. Çevre Mühendisliği Bilgi Birikimi göz önünde bulundurularak, ders programları Tablo 10 da belirtilen yeterlilikleri edindirecek biçimde formüle edinilmeli ya da geliştirilmelidir.

25 26 Çalıştay Kitabı Tablo 10. Çevre mühendisliği öğrencilerinin edinmesi beklenen yeterlilikler. Bilgi Düşünme Biçimi Yetiler Tutum/Davranış Matematik ve temel bilimler Sistem yaklaşımı İletişim Teknolojinin toplumdaki yeri Sosyal bilimler Problem çözme Deney tasarlama ve yapabilme Etik Karmaşık çevresel sistemler Tasarım Hesap yapabilme Çeşitliliğe saygı Çevresel dinamikler Kritik değerlendirme Takım çalışması Demokrasiye saygı Sistem mühendisliği Proje yönetimi Kamu hizmeti Enerji ve maddesel döngüler Bilgi yönetimi Mesleki hizmet Teknoloji Sürdürülebilirlik Çevre mühendisliği ders programları öğrencilere kimya, fizik, biyoloji, yer bilimleri, termodinamik, madde ve enerji dengeleri, akışkanlar mekaniği, ekoloji, toksikoloji, sistem mühendisliği, karar verme, hesap yapabilme, vd. konularını da içeren güçlü bir teknik altyapı sağlayabilmelidir.

26 Çalıştay Kitabı 27 Geleneksel konulara ek olarak, Çevre Mühendisliği ders programları yaşam döngüsü analizi, endüstriyel ekoloji (simbiyoz), çevre için tasarım, kaynak yönetimi, vb. konuları da içermelidir. Sürdürülebilirlik tüm mühendislik disiplinleri için ama özellikle Çevre Mühendisliği için vazgeçilmez bir bileşen haline gelmiştir. Boru-sonu yaklaşımlardan kirlilik önleme yaklaşımlarına geçiş ders programlarında işlenmelidir. Günümüzdeki karmaşık çevre sorunları ile başedebilmeleri için yeni nesil Çevre Mühendislerinin eğitiminde disiplinler arası ve topluma hizmet bazlı projeler ile sürdürülebilirlik kavramı ve uygulamalarının eğitim programlarına entegre edilmesi gereklidir. Kaynaklar Kilduff, J. (2008). Workshop synopsis: Frontiers of environmental engineering education. Proceedings of the 38th ASEE/IEEE Frontiers in Education Conference, Saratoga Springs, NY, S3E-9-S3E-14

27 Prof. Dr. İbrahim PEKER

28 TÜRKİYE DE ve DÜNYA DA ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİMİ Prof. Dr. İbrahim PEKER Erciyes Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Müh. Bölümü Modern anlamda mühendis, bilim insanlarının ürettiği teorik bilgiyi tekniker ve teknisyenlerin uygulayabileceği pratik bilgiye dönüştüren kişidir. Mühendisliğin karakteristik özelliği, ihtiyaçların karşılanmasında Emniyet, Ekonomi ve Estetiği göz önüne almak olmalıdır. Çevre Mühendisliği, Çevreyi, zararlı insan faaliyetlerinden ve insanları da olumsuz çevre şartlarından korumayı amaçlayan mühendislik dalıdır. Çevre Mühendisliği, diğer mühendislik dallarından farklı olarak, doğanın kaynaklarını tüketmeyi değil, doğaya sahip olduklarını geri vermeye çalışan bir mühendislik dalıdır. Eğitim genellikle öğrenim yoluyla gelişme olarak tarif edilmektedir. Bu bağlamda eğitmen, eğitim için gerekli ortamı ve koşulları hazırlar fakat öğrenimi öğrenci yapar. Mühendislik eğitiminde özellikle gerçekleştirilmesi gereken kavram ve kabiliyetler aşağıdaki gibi sıralanabilir Düşünme seviyesinin yükseltilmesi Düzen ve dikkat alışkanlığının geliştirilmesi Düşüncelerini anlatma kabiliyeti Mühendislik mesleğinin ideallerinin anlaşılmasını sağlayan bir mesleki tutum geliştirilmesi Avrupa da Çevre Mühendisliği Eğitimi Avrupa daki üniversitelerin çoğunda Çevre Mühendisliği Eğitiminde yapısal farklılıklar bulunmaktadır. Pek çok üniversitede Çevre Mühendisliği Eğitimi lisans veya yüksek lisans programı olarak inşaat ve kimya mühendisliklerine entegre olarak verilmektedir.

29 30 Çalıştay Kitabı Genellikle, Çevre Mühendisliğinde uzmanlık edinmeye çalışan öğrenciler, diplomalarını inşaat ve kimya mühendisliğinden almakta ancak diplomalarda öğrencilerin ağırlıklı olarak çevre mühendisliği dersleri aldığı belirtilmektedir. Çevre Mühendisliği diploması ise yüksek lisans eğitiminden sonra verilmektedir. Avrupa da Çevre Mühendisliği eğitimi kapsam olarak belirgin tanımlamalara ve sınırlamalara sahip değildir. Üniversitelerde Çevre Mühendisliği eğitimi alt yapısını oluşturan geleneksel meslek dallarından (halk sağlığı ve hijyen, inşaat mühendisliği, makine ve kimya mühendisliği, kimya, mikrobiyoloji, biyoloji gibi.) fazlasıyla etkilendiğinden, eğitim programlarında çok çeşitlilik bulunmaktadır. Amerika da Çevre Mühendisliği Eğitimi Amerika da çevre mühendisliği eğitimi veren 140 yüksek lisans ve doktora programı bulunmaktadır. Bu programlardan mezun olanlardan bir bölümü çevre mühendisi bir bölümü ise çevre derslerinin alındığı belirtilen inşaat mühendisliği diploması vermektedir. Yaklaşık 220 üniversitede bulunan inşaat mühendisliği bölümleri lisans seviyesinde çevre mühendisliği dersleri vermektedir. Bugün yaklaşık 30 üniversitede bağımsız Çevre Mühendisliği Bölümü bulunmaktadır. Türkiye de Çevre Mühendisliği Çevre Mühendisliği Bölümü ilk olarak 1973 yılında Ortadoğu Teknik Üniversitesi nde (ODTÜ) kurulmuştur. Türkiye de bulunan vakıf ve devlet üniversiteleri baz alındığında toplam 132 adet üniversite bulunmaktadır. Bu üniversitelerin 94 ü devlet üniversitelerinden oluşurken 38 i ise vakıf üniversitelerinden oluşmaktadır. Devlet üniversitelerinin 31 inde, vakıf üniversitelerinin 2 sinde çevre mühendisliği bölümü bulunmaktadır. Türkiye deki üniversitelerin yaklaşık %24 ünde çevre mühendisliği bölümü (ÇMB) bulunmakta ve Çevre Mühendisliği eğitimi veren üniversitelerin %80 inde örgün öğretim, geri kalan kısmında ise ikinci öğretim de

TOPLAM DERS-PROGRAM ÇIKTILARI İLİŞKİSİ. Kodu Ders Adı T P AKTS 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

TOPLAM DERS-PROGRAM ÇIKTILARI İLİŞKİSİ. Kodu Ders Adı T P AKTS 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 TOPLAM DERS-PROGRAM ÇIKTILARI İLİŞKİSİ Kodu Ders Adı T P AKTS 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 1. Yıl - 1. Yarıyıl CEV1001 Matematik-I 4 2 6 0 0 0 5 0 0 0 3 5 0 0 0 0 CEV1003 Fizik-I 3 1 5 0 0 0 5 0 0 0 3

Detaylı

Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü. Enerjinin Önemi? Enerji Sistemleri Mühendisi Kimdir?

Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü. Enerjinin Önemi? Enerji Sistemleri Mühendisi Kimdir? Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü Enerjinin Önemi? Enerji, ekonomik ve sosyal kalkınmanın temel unsurlarından biri olması yanısıra, yaşamın sürdürülebilmesi

Detaylı

MÜHENDİSLİK PROGRAMLARI ÖĞRENİM ÇIKTILARI

MÜHENDİSLİK PROGRAMLARI ÖĞRENİM ÇIKTILARI MÜHENDİSLİK PROGRAMLARI ÖĞRENİM ÇIKTILARI MÜHENDİSLİK İÇİN ULUSAL YETERLİLİKLER ÇALIŞMA GRUBU Prof. Dr. Ahmet ARAN Prof. Dr. Rıdvan BERBER Mustafa ÇOBANOĞLU Prof. Dr. Ali Rıza KAYLAN Prof. Dr. Bülent ÖZGÜLER

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDİSİ TANIM

ÇEVRE MÜHENDİSİ TANIM TANIM Doğal kaynakların en iyi biçimde kullanılması, doğal çevrenin korunması ve insan sağlığına uygun biçimde geliştirilmesi konusunda çalışan kişidir. A- GÖREVLER KULLANILAN ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN Çevre

Detaylı

2015 MÜFREDATI MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ / ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİM PLANI. Ders Kodu Ders Adı (Türkçe) Müf.No T P K AKTS Tip Op.

2015 MÜFREDATI MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ / ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİM PLANI. Ders Kodu Ders Adı (Türkçe) Müf.No T P K AKTS Tip Op. 2015 MÜFREDATI MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ / ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİM PLANI SINIF: 1 DÖNEM: GÜZ AİİT 101 ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ-I 2015 2 0 2 2 Z ÇM 101 MATEMATİK-I 2015 4 0 5 5 Z ÇM 103 FİZİK-I

Detaylı

MARMARA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

MARMARA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MARMARA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Çevre Mühendisliği Nedir? Çevre sorunlarına çözüm bulan disiplinler arası bir mühendislik dalıdır. Çevre Mühendisleri doğal çevreyi

Detaylı

kanalıyla ilgili öğrenciye bildirilmesine ve Rektörlük Makamına arz edilmesine,

kanalıyla ilgili öğrenciye bildirilmesine ve Rektörlük Makamına arz edilmesine, Sayfa-1-07 Haziran 016 4 1-1 Fakülte Yönetim Kurulu, Dekan Vekili Yrd. Doç. Dr. Nazmi OTLU nun başkanlığında 07 Haziran 016 tarihinde toplanarak aşağıdaki kararları almıştır. Karar No-1: İnşaat Mühendisliği

Detaylı

MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ I. YIL

MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ I. YIL I. YIL I II (ECTS) Fİ-101 FİİK PHYSICS (3+0)-3 4 KİM-101 KİMYA I CHEMISTRY I (2+2)-3 5 MAT-101 MATEMATİK I MATHEMATICS II (3+0)-3 4 CM-101 ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİNE GİRİŞ INTRODUCTION TO ENVIRONMENTAL ENGINEERING

Detaylı

Türkiye de çevre mühendisliği bölümleri ve eğitimi

Türkiye de çevre mühendisliği bölümleri ve eğitimi Türkiye de çevre mühendisliği bölümleri ve eğitimi Murat TOPAL 1,*, E.Işıl ARSLAN 2 1* Cumhuriyet Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, Sivas 2 Fırat Üniversitesi, Mühendislik

Detaylı

MÜHENDİSLİK EĞİTİMLERİNDE ÖLÇÜMBİLİM VE KALİBRASYON KONULARINDAKİ MEVCUT DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ

MÜHENDİSLİK EĞİTİMLERİNDE ÖLÇÜMBİLİM VE KALİBRASYON KONULARINDAKİ MEVCUT DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ 253 MÜHENDİSLİK EĞİTİMLERİNDE ÖLÇÜMBİLİM VE KALİBRASYON KONULARINDAKİ MEVCUT DURUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ Özge ALTUN ÖZET Ülkemizde gelişen teknoloji ve ileri seviye mühendislik uygulamalarının artmasıyla

Detaylı

Doç. Dr. Özlem Esen KARTAL (A Şubesi) Yrd. Doç. Dr. Adil KOÇ (B Şubesi) :16:57 1

Doç. Dr. Özlem Esen KARTAL (A Şubesi) Yrd. Doç. Dr. Adil KOÇ (B Şubesi) :16:57 1 Doç. Dr. Özlem Esen KARTAL (A Şubesi) Yrd. Doç. Dr. Adil KOÇ (B Şubesi) 28.10.2015 12:16:57 1 I. DERS İÇERİĞİ 1.KİMYA MÜHENDİSLİĞİ MESLEĞİNİN TANIMI 2.KİMYA MÜHENDİSLİĞİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ 3. MÜHENDİSLİK

Detaylı

2014 MÜFREDATI MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ / ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ (İÖ) EĞİTİM PLANI. Ders Kodu Ders Adı (Türkçe) T P K AKTS Tip Op.

2014 MÜFREDATI MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ / ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ (İÖ) EĞİTİM PLANI. Ders Kodu Ders Adı (Türkçe) T P K AKTS Tip Op. 2014 MÜFREDATI MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ / ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ (İÖ) EĞİTİM PLANI SINIF: 1 DÖNEM: GÜZ AİİT 101 ATATÜRK İİLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ-I 2 0 2 2 Z ÇM 101 MATEMATİK-I 4 0 5 5 Z ÇM 103 FİZİK-I 3 2

Detaylı

Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation. 441000000001101 Fizik I Physics I 3 0 1 4 4 6 TR

Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation. 441000000001101 Fizik I Physics I 3 0 1 4 4 6 TR - - - - - Bölüm Seçin - - - - - Gönder Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl 141000000001101 Akademik ve Sosyal Oryantasyon Academic and Social Orientation 1 0 0 1 0 1 TR 441000000001101 Fizik I Physics I

Detaylı

DERS TANIMLAMA FORMU. Yrd. Doç. Dr. Erdem IŞIK

DERS TANIMLAMA FORMU. Yrd. Doç. Dr. Erdem IŞIK Dersin Kodu ve Adı : MMÜ 459 ENERJİ YÖNETİMİ DERS TANIMLAMA FORMU Programın Adı: Makine Mühendisliği Ders Dili Yarıyıl Dersin Türü (Zorunlu/Seçmeli) Ön şartlar Dersi Veren Öğretim Elemanı Gruplar/Sınıflar

Detaylı

ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ PROF. DR. EMİN TACER BAHÇEŞEHİR ÜNİVERSİTESİ

ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ PROF. DR. EMİN TACER BAHÇEŞEHİR ÜNİVERSİTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ PROF. DR. EMİN TACER BAHÇEŞEHİR ÜNİVERSİTESİ 1 Ekonomik - Sosyal - Teknolojik - Politik Ekolojik DÜNYA Siyasi ve Ekonomik Birliktelik Çok Uluslu Şirketler Uluslararsı Sivil

Detaylı

AKTS:4dersini almak zorundadır.

AKTS:4dersini almak zorundadır. OMÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI İNTİBAK ÇİZELGESİ 1. SINIF I.YARIYIL DERSLERİ FİZ 105 Fizik I 3 2 4 6 2015-2016 Eğitim Öğretim Yılından önce bu dersten

Detaylı

BARTIN ÜNĠVERSĠTESĠ ORMAN FAKÜLTESĠ ORMAN ENDÜSTRĠ MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DERS TANITIM VE UYGULAMA BĠLGĠLERĠ DERS BĠLGĠLERĠ

BARTIN ÜNĠVERSĠTESĠ ORMAN FAKÜLTESĠ ORMAN ENDÜSTRĠ MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DERS TANITIM VE UYGULAMA BĠLGĠLERĠ DERS BĠLGĠLERĠ BARTIN ÜNĠVERSĠTESĠ ORMAN FAKÜLTESĠ ORMAN ENDÜSTRĠ MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DERS TANITIM VE UYGULAMA BĠLGĠLERĠ DERS BĠLGĠLERĠ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İş Güvenliği Uzmanlığı ORE 438 8 2+0 2

Detaylı

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014-2015 AKADEMİK YILI ÖĞRETİM PLANI (İKİNCİ ÖĞRETİM)

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2014-2015 AKADEMİK YILI ÖĞRETİM PLANI (İKİNCİ ÖĞRETİM) SELÇUK ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ ÖLÜMÜ 2014-2015 KDEMİK YILI ÖĞRETİM PLNI (İKİNCİ ÖĞRETİM) HZIRLIK KTS Hazırlık 1. Yarıyıl 30 Hazırlık 2. Yarıyıl 30 TOPLM 60 2014-2015 KDEMİK

Detaylı

İLKÖĞRETİM MATEMATİK ÖĞRETMENLİĞİ PROGRAMI

İLKÖĞRETİM MATEMATİK ÖĞRETMENLİĞİ PROGRAMI Program Tanımları İLKÖĞRETİM MATEMATİK ÖĞRETMENLİĞİ PROGRAMI Kuruluş: İlköğretim Matematik Öğretmenliği Programı 2013 yılından itibaren öğrenci almaya başlamıştır ve henüz mezun vermemiştir. Amaç: İlköğretim

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ. Bilgisayar Destekli Tasarım MK-324 3/Bahar (1+2+0) 2 4

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ. Bilgisayar Destekli Tasarım MK-324 3/Bahar (1+2+0) 2 4 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Sınıf / Y.Y. Ders Saati (T+U+L) Kredi AKTS Bilgisayar Destekli Tasarım MK-324 3/Bahar (1+2+0) 2 4 Dersin Dili : Türkçe Dersin

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ. Termodinamik-1 MK-214 2/Güz (3+0+0) 3 5

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ. Termodinamik-1 MK-214 2/Güz (3+0+0) 3 5 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Sınıf / Y.Y. Ders Saati (T+U+L) Kredi AKTS Termodinamik-1 MK-214 2/Güz (3+0+0) 3 5 Dersin Dili : Türkçe Dersin Seviyesi : Lisans,

Detaylı

EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ / ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİM PLANI

EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ / ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİM PLANI 2016-2017 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ / ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ EĞİTİM PLANI SINIF: 1 DÖNEM: GÜZ AİİT 101 ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ-I 2016 2 0 2 2 Z ÇM 101 MATHEMATICS-I 2016 4 0 4

Detaylı

BİLGİSAYAR TEMEL ALAN KODU: 48

BİLGİSAYAR TEMEL ALAN KODU: 48 TÜRKİYE YÜKSEKÖĞRETİM YETERLİLİKLER ÇERÇEVESİ () TEMEL ALAN YETERLİLİKLERİ SAYAR TEMEL ALAN KODU: 48 ANKARA 13 OCAK 2011 İÇİNDEKİLER 1.BÖLÜM: ÖĞRENİM ALANLARI VE ÇALIŞMA YÖNTEMİ...2 1.1.ISCED 97 (FOET

Detaylı

Genel Fizik I (PHYS 101) Ders Detayları

Genel Fizik I (PHYS 101) Ders Detayları Genel Fizik I (PHYS 101) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Genel Fizik I PHYS 101 Güz 3 2 0 4 6 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili Dersin Türü

Detaylı

BOLOGNA BİLGİ PAKETİ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

BOLOGNA BİLGİ PAKETİ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI a. Program Hakkında Genel Bilgi BOLOGNA BİLGİ PAKETİ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Kimya Mühendisliği Bölümü'nün lisansüstü programları 1967

Detaylı

(EK-C) TİCARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ BANKACILIK ve FİNANS PROGRAMI. Genel Bilgi

(EK-C) TİCARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ BANKACILIK ve FİNANS PROGRAMI. Genel Bilgi (EK-C) TİCARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ BANKACILIK ve FİNANS PROGRAMI Genel Bilgi Bankacılık ve Finans Bölümü 4 yıllık lisans eğitimi vermektedir. Dersler ve ders içerikleri, öğrencilerin yeterli mesleki altyapıyı

Detaylı

Ege Üniversitesi Egitim Fakültesi

Ege Üniversitesi Egitim Fakültesi T.C. EGE ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ A. Kuruluş 1998 yılında kurulan Fakültemiz, lisans ve lisansüstü eğitim programlarıyla güçlenerek gelişmektedir. Fakültemiz lisans programlarına 1999-2000 öğretim

Detaylı

Makina Teorisi (MECE 303) Ders Detayları

Makina Teorisi (MECE 303) Ders Detayları Makina Teorisi (MECE 303) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Makina Teorisi MECE 303 Güz 2 0 2 3 5 Ön Koşul Ders(ler)i MECE 204 Dinamik Dersin

Detaylı

Yapay Zeka (MECE 441) Ders Detayları

Yapay Zeka (MECE 441) Ders Detayları Yapay Zeka (MECE 441) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Yapay Zeka MECE 441 Bahar 3 0 0 3 4 Ön Koşul Ders(ler)i Yok Dersin Dili Dersin Türü

Detaylı

Kalite Kontrol ve Güvencesi (IE 326) Ders Detayları

Kalite Kontrol ve Güvencesi (IE 326) Ders Detayları Kalite Kontrol ve Güvencesi (IE 326) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Kalite Kontrol ve Güvencesi IE 326 Güz 3 0 0 3 5 Ön Koşul Ders(ler)i

Detaylı

BARTIN ÜNĠVERSĠTESĠ ORMAN FAKÜLTESĠ ORMAN ENDÜSTRĠ MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DERS TANITIM VE UYGULAMA BĠLGĠLERĠ DERS BĠLGĠLERĠ

BARTIN ÜNĠVERSĠTESĠ ORMAN FAKÜLTESĠ ORMAN ENDÜSTRĠ MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DERS TANITIM VE UYGULAMA BĠLGĠLERĠ DERS BĠLGĠLERĠ BARTIN ÜNĠVERSĠTESĠ ORMAN FAKÜLTESĠ ORMAN ENDÜSTRĠ MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DERS TANITIM VE UYGULAMA BĠLGĠLERĠ DERS BĠLGĠLERĠ Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İş Etüdü ve Ergonomi ORE 439 7 2+0 2 4

Detaylı

09.04.2014. Niğde Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü 2014

09.04.2014. Niğde Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü 2014 09.04.2014 Niğde Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü 2014 Çevre Mühendisliği Multidisipliner bir bölümdür. Çevre mühendisliği çok çeşitli alanlarda işbirliği yapılarak yürütülen bir meslek olup diğer

Detaylı

Kimya Mühendisliği Tasarımı I (CEAC 405) Ders Detayları

Kimya Mühendisliği Tasarımı I (CEAC 405) Ders Detayları Kimya Mühendisliği Tasarımı I (CEAC 405) Ders Detayları Ders Adı Kimya Mühendisliği Tasarımı I Ders Kodu CEAC 405 Dönemi Ders Uygulama Laboratuar Kredi AKTS Saati Saati Saati Güz 3 2 0 4 6 Ön Koşul Ders(ler)i

Detaylı

MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ

MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ FEN FAKÜLTESİ Fakültemiz, 13 Kasım 2010 tarih ve 2010/25 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile kapatılan FenEdebiyat Fakültesi yerine kurulan iki fakülteden (Fen Fakültesi ve

Detaylı

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM

İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM - 169 - İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİNDE LİSANS SONRASI AKADEMİK EĞİTİM: SAYILARLA TÜRKİYE DEKİ MEVCUT DURUM Cemalettin Dönmez * Özet Türkiye de inşaat mühendisliğinde lisans sonrası eğitimin hacim ve temel uzmanlık

Detaylı

MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ

MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ MUĞLA SITKI KOÇMAN ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ Fakültemiz 2809 sayılı Kanunun Ek 30. maddesi uyarınca Bakanlar Kurulunun 02.06.2000 tarih ve 2000-854 sayılı kararnamesiyle kurulmuş, 2001-2002 Eğitim

Detaylı

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi

T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi T.C. İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ MÜFREDAT FORMU Ders İzlencesi Sayı : Tarih : 11.1.216 Diploma Program Adı : MEDYA VE İLETİŞİM, ÖNLİSANS PROGRAMI, (UZAKTAN ÖĞRETİM) Akademik

Detaylı

TÜRKİYE ÇEVRE POLİTİKASINA ÖNEMLİ BİR DESTEK: AVRUPA BİRLİĞİ DESTEKLİ PROJELER

TÜRKİYE ÇEVRE POLİTİKASINA ÖNEMLİ BİR DESTEK: AVRUPA BİRLİĞİ DESTEKLİ PROJELER Technical Assistance for Implementation Capacity for the Environmental Noise Directive () Çevresel Gürültü Direktifi nin Uygulama Kapasitesi için Teknik Yardım Projesi Technical Assistance for Implementation

Detaylı

MARMARA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

MARMARA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MARMARA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Çevre Mühendisliği Nedir? Çevre sorunlarına çözüm bulan disiplinler arası bir mühendislik dalıdır. Çevre Mühendisleri doğal çevreyi

Detaylı

T.C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ LİSANS PROGRAMI Bahar Yarıyılı

T.C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ LİSANS PROGRAMI Bahar Yarıyılı T.C. MALTEPE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ LİSANS PROGRAMI 2011-12 Bahar Yarıyılı Dersin adı: AKIŞKANLAR MEKANİĞİ Dersin Kodu: İNŞ 206 Şube Kodu: 01 4 AKTS Kredisi 2. yıl 4. yarıyıl

Detaylı

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Sınıf / Y.Y. Ders Saati (T+U+L) Kredi AKTS YAZILIM MÜHENDİSLİĞİ BG-411 4/1 3+0+0 3+0 5 Dersin Dili : TÜRKÇE Dersin Seviyesi

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ. Akışkanlar Mekaniği MK-312 3/Güz (3+1+0) 3.5 7

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ. Akışkanlar Mekaniği MK-312 3/Güz (3+1+0) 3.5 7 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Sınıf / Y.Y. Ders Saati (T+U+L) Kredi AKTS Akışkanlar Mekaniği MK-312 3/Güz (3+1+0) 3.5 7 Dersin Dili : İngilizce Dersin Seviyesi

Detaylı

Çukurova Üniversitesi ve Adaso Protokolü Odamız, üniversite-sanayi işbirliğinin geliştirilmesine amacıyla, Çukurova Üniversitesi Mühendislik Mimarlık

Çukurova Üniversitesi ve Adaso Protokolü Odamız, üniversite-sanayi işbirliğinin geliştirilmesine amacıyla, Çukurova Üniversitesi Mühendislik Mimarlık 22.06.2016 Kapsam ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ ADANA SANAYİ ODASI ARASINDAKİ İŞBİRLİĞİ PROTOKOLÜ KAPSAMINDA ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ TEKSTİL VE ENDÜSTRİ BÖLÜMÜNE KAYITLI LİSANS ÖĞRENCİLERİNİN;

Detaylı

İş Yaşamı İçin İletişim Becerileri II (ENG 302) Ders Detayları

İş Yaşamı İçin İletişim Becerileri II (ENG 302) Ders Detayları İş Yaşamı İçin İletişim Becerileri II (ENG 302) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS İş Yaşamı İçin İletişim Becerileri II ENG 302 Bahar 3 0 0

Detaylı

DERSİN ADI (Türkçe) Çevre Mühendisliğinde Projelendirme ve Uygulama DERSİN ADI (İngilizce) Projection and Application in Environmental Engineering DERSİN KOORDİNATÖRÜ Yrd. Doç. Dr. Kaan YETİLMEZSOY (Unvanı,

Detaylı

İŞVEREN ANKETİ SONUÇLARI

İŞVEREN ANKETİ SONUÇLARI Percentage of gaduates (%) Percentages (%) İŞVEREN ANKETİ SONUÇLARI Mayıs/212 ( adet işveren tarafından cevaplanmıştır) 1. Adı Soyadı... 2. Kurum/Firma Adı... 3. Genel olarak işvereni olduğunuz kurum/firma

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ. Isı Transferi MK-322 3/Bahar (4+0+0) 4 5

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ. Isı Transferi MK-322 3/Bahar (4+0+0) 4 5 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Sınıf / Y.Y. Ders Saati (T+U+L) Kredi AKTS Isı Transferi MK-322 3/Bahar (4+0+0) 4 5 Dersin Dili : Türkçe Dersin Seviyesi : Lisans,

Detaylı

%30 u İngilizcedir. MÜDEK 2/27

%30 u İngilizcedir. MÜDEK 2/27 MÜDEK Mühendislik Eğitim Programları Değerlendirme ve Akreditasyon Derneği dir. Müdek, farklı disiplinlerdeki mühendislik eğitim programları için akreditasyon, değerlendirme ve bilgilendirme çalışmaları

Detaylı

Bilkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. Bilgisayar Mühendisliği

Bilkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü. Bilgisayar Mühendisliği Bilkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Mühendisliği Bilgisayar Mühendisliği Günümüzde, finans, tıp, sanat, güvenlik, enerji gibi bir çok sektör, bilgisayar mühendisliğindeki gelişimlerden

Detaylı

2014-LİSANS YERLEŞTİRME SINAVLARI (2014-LYS) SONUÇLARI. 27 Haziran 2014

2014-LİSANS YERLEŞTİRME SINAVLARI (2014-LYS) SONUÇLARI. 27 Haziran 2014 2014-LİSANS YERLEŞTİRME SINAVLARI (2014-LYS) SONUÇLARI 27 Haziran 2014 2014-LİSANS YERLEŞTİRME SINAVLARI SAYISAL BİLGİLER 2014-LYS ADAY BİLGİLERİ YGS sonrası herhangi bir LYS ye girmeye hak kazanan aday

Detaylı

Endüstri Mühendisliği Tasarımı II (IE 402) Ders Detayları

Endüstri Mühendisliği Tasarımı II (IE 402) Ders Detayları Endüstri Mühendisliği Tasarımı II (IE 402) Ders Detayları Ders Adı Ders Dönemi Ders Uygulama Laboratuar Kredi AKTS Kodu Saati Saati Saati Endüstri Mühendisliği Tasarımı II IE 402 Güz 1 4 0 3 14 Ön Koşul

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ BİYOSİSTEM MÜHENDİSLİĞİ PROGRAMI SON SINIF ÖĞRENCİ ANKET FORMU. Aralık,2013

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ BİYOSİSTEM MÜHENDİSLİĞİ PROGRAMI SON SINIF ÖĞRENCİ ANKET FORMU. Aralık,2013 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ BİYOSİSTEM MÜHENDİSLİĞİ PROGRAMI SON SINIF ÖĞRENCİ ANKET FORMU Sevgili U.Ü.Ziraat Fakültesi Biyosistem Mühendisliği Programı Öğrencileri, Aralık,2013 Uludağ Üniversitesi

Detaylı

Çizelgeleme (IE 434) Ders Detayları

Çizelgeleme (IE 434) Ders Detayları Çizelgeleme (IE 434) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Çizelgeleme IE 434 Her İkisi 3 0 0 3 5 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili Dersin Türü Dersin

Detaylı

ÖĞRENCI SINAV VE DİĞER FAALIYETLERININ YARIYIL SONU BAŞARI NOTUNA KATKISI

ÖĞRENCI SINAV VE DİĞER FAALIYETLERININ YARIYIL SONU BAŞARI NOTUNA KATKISI Ders Tanıtım Formu BÖLÜM Kimya Mühendisliği DERS KODU 424*307 DERSİN ADI ISI AKTARIMI YARIYILI Güz Bahar DİLİ Türkçe İngilizce ÖN ŞARTI 424*204 Akışkanlar Mekaniği dersini almış olmak KREDİSİ 3 Teori 3

Detaylı

Tez Konularında Özel Çalışmalar (MECE 598) Ders Detayları

Tez Konularında Özel Çalışmalar (MECE 598) Ders Detayları Tez Konularında Özel Çalışmalar (MECE 598) Ders Detayları Ders Adı Tez Konularında Özel Çalışmalar Ders Kodu MECE 598 Dönemi Ders Uygulama Laboratuar Kredi AKTS Saati Saati Saati Bahar 0 0 0 0 10 Ön Koşul

Detaylı

ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRETİM PROGRAMI

ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRETİM PROGRAMI III. YARIYIL IV. YARIYIL I. YARIYIL II. YARIYIL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRETİM PROGRAMI MAT 153 Matematik I 4 0 4 6 MAT 154 Matematik II 4 0 4 6 FİZ

Detaylı

ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara

ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara SUNUM İÇERİĞİ 1. İstanbul Sanayi Odası nın Sanayi Üniversite İşbirliğine Bakışı ve Bu Kapsamdaki Rolü 2. Sanayi- Üniversite

Detaylı

Genel Fizik I (PHYS 101) Ders Detayları

Genel Fizik I (PHYS 101) Ders Detayları Genel Fizik I (PHYS 101) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Genel Fizik I PHYS 101 Güz 3 2 0 4 6 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili Dersin Türü

Detaylı

Genel Fizik I (PHYS 101) Ders Detayları

Genel Fizik I (PHYS 101) Ders Detayları Genel Fizik I (PHYS 101) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Genel Fizik I PHYS 101 Güz 3 2 0 4 6 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili Dersin Türü

Detaylı

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ

BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Sınıf / Y.Y. Ders Saati (T+U+L) Kredi AKTS PROGRAMLAMA BG-213 2/1 2+0+2 2+1 5 Dersin Dili : TÜRKÇE Dersin Seviyesi : LİSANS

Detaylı

BAYBURT ÜNİVERSİTESİ BOLOGNA SÜRECİ (Program Tanıtımı ve Program Çıktıları)

BAYBURT ÜNİVERSİTESİ BOLOGNA SÜRECİ (Program Tanıtımı ve Program Çıktıları) BAYBURT ÜNİVERSİTESİ BOLOGNA SÜRECİ (Program Tanıtımı ve Program Çıktıları) Program Eğitim amaçları, bir programın eğitsel misyonunu nasıl planlamayı sağladığını ve paydaşlarının gereksinimlerini nasıl

Detaylı

Deprem Mühendisliği (CE 527) Ders Detayları

Deprem Mühendisliği (CE 527) Ders Detayları Deprem Mühendisliği (CE 527) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Uygulama Saati Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Deprem Mühendisliği CE 527 Güz 3 0 0 3 7.5 Ön Koşul Ders(ler)i CE 321 - Yapı

Detaylı

ÇEV-302/A DERS TANITIM FORMU

ÇEV-302/A DERS TANITIM FORMU İht. Seçmeli 2: A Paketi : - Anaerobik Arıtma Prosesleri - Kanalizasyon Sis. Projelendirilmesi - Katı Atık Bertaraf Yöntemleri B Paketi : - Toprak ve Yer altı S. Kirlenmesi - Proses Kontrolü - Atmosfer

Detaylı

Karar Analizi (IE 418) Ders Detayları

Karar Analizi (IE 418) Ders Detayları Karar Analizi (IE 418) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Karar Analizi IE 418 Her İkisi 3 0 0 3 5 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili Dersin Türü

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü

Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü 2016 2017 Öğretim Yılı Bahar Yarıyılı Ders Programı 1. SINIF 1 2 3 8:30 9:25 10:20 Fizik II A-C - Lab Fizik Fizik II A-C -Lab Fizik

Detaylı

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ DERS TANITIM FORMU Dersin Kodu / Adı : 088 ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ I Bölüm / Anabilim Dalı : ELEKTRİK ÖĞRETMENLİĞİ Öğretim Dili : Türkçe Yarıyılı

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ. İçten Yanmalı Makineler MK-412 4/Güz (2+0+0) 2 5

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ. İçten Yanmalı Makineler MK-412 4/Güz (2+0+0) 2 5 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Sınıf / Y.Y. Ders Saati (T+U+L) Kredi AKTS İçten Yanmalı Makineler MK-412 4/Güz (2+0+0) 2 5 Dersin Dili : Türkçe Dersin Seviyesi

Detaylı

İnşaat Mühendisliği Doktora Programı. Genel Bilgi

İnşaat Mühendisliği Doktora Programı. Genel Bilgi İnşaat Mühendisliği Doktora Programı Genel Bilgi Ömer Halisdemir Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı 1994-1995 eğitim-öğretim yılında yüksek lisans, 1993-1994 eğitim-öğretim yılında lisans öğrencisi

Detaylı

Akademik İngilizce IV (ENG202) Ders Detayları

Akademik İngilizce IV (ENG202) Ders Detayları Akademik İngilizce IV (ENG202) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Uygulama Laboratuar Kredi AKTS Saati Saati Saati Akademik İngilizce IV ENG202 Bahar 3 0 0 3 3 Ön Koşul Ders(ler)i ENG 201 Dersin

Detaylı

e-devlet (ISE 422) Ders Detayları

e-devlet (ISE 422) Ders Detayları e-devlet (ISE 422) Ders Detayları Ders AdıDers Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS e-devlet ISE 422 Her İkisi 3 0 0 5 5 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili Dersin Türü Dersin

Detaylı

Kimya Mühendisliğinde Uygulamalı Matematik

Kimya Mühendisliğinde Uygulamalı Matematik Fen Bilimleri Enstitüsü Kimya Mühendisliği Anabilim Dalı Kimya Mühendisliğinde Uygulamalı Matematik DERS BİLGİ FORMU DERS BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Kimya Mühendisliğinde Uygulamalı Matematik T

Detaylı

DERS TANIMLAMA FORMU. Proje/Ala n Çalışması 1. 2 0 0 - - 2 2

DERS TANIMLAMA FORMU. Proje/Ala n Çalışması 1. 2 0 0 - - 2 2 Dersin Kodu ve Adı : TRD101 Türk Dili I DERS TANIMLAMA FORMU Programın Adı: Makine Mühendisliği Yarıyıl Teor i Eğitim ve Öğretim Yöntemleri (ECTS) Uyg. Lab. Proje/Ala n Çalışması Diğer Topla m Krediler

Detaylı

Endüstriyel Ekonomi (IE 415) Ders Detayları

Endüstriyel Ekonomi (IE 415) Ders Detayları Endüstriyel Ekonomi (IE 415) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Endüstriyel Ekonomi IE 415 Her İkisi 3 0 0 3 5 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili

Detaylı

Ergonomi (IE 316) Ders Detayları

Ergonomi (IE 316) Ders Detayları Ergonomi (IE 316) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Ergonomi IE 316 Güz 2 2 0 3 5 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili Dersin Türü Dersin Seviyesi

Detaylı

Üniversite Senatosunun 263 Sayılı Toplantısında görüşülerek kabul edilmiştir.

Üniversite Senatosunun 263 Sayılı Toplantısında görüşülerek kabul edilmiştir. Üniversite Senatosunun 263 Sayılı Toplantısında görüşülerek kabul edilmiştir. Amaç Madde 1. Bu yönergenin amacı, Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi bünyesindeki bütün programlarda okutulan

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ. Dinamik MK-221 2/Bahar (2+1+0) 2,5 4. Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler;

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ. Dinamik MK-221 2/Bahar (2+1+0) 2,5 4. Bu dersi başarıyla tamamlayabilen öğrenciler; MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Sınıf / Y.Y. Ders Saati (T+U+L) Kredi AKTS Dinamik MK-221 2/Bahar (2+1+0) 2,5 4 Dersin Dili : Türkçe Dersin Seviyesi : Lisans,

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMLERİ ARASINDA MÜFREDAT FARKLILIĞI VE EĞİTİM AKREDİTASYONU

ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMLERİ ARASINDA MÜFREDAT FARKLILIĞI VE EĞİTİM AKREDİTASYONU ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMLERİ ARASINDA MÜFREDAT FARKLILIĞI VE EĞİTİM AKREDİTASYONU Kamil B.VARINCA Yıldız Teknik Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü, 34349 Yıldız-Beşiktaş/İstanbul kvarinca@yildiz.edu.tr

Detaylı

HAVACILIK VE UZAY / UÇAK MÜHENDİSİ

HAVACILIK VE UZAY / UÇAK MÜHENDİSİ HAVACILIK VE UZAY / UÇAK MÜHENDİSİ TANIM Havacılık-uzay/uçak mühendisi, havada seyreden her çeşit aracın tasarlanması ve yapım projelerinin hazırlanması, üretilmesi, geliştirilmesi, bakım-onarımı ve işletilmesi

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Sınıf / Y.Y. Ders Saati (T+U+L) Kredi AKTS Makine Mühendisliğine Giriş MK-211 2/Güz (1+0+0) 1 1 Dersin Dili : Türkçe Dersin Seviyesi

Detaylı

Hemşirelik Anabilim Dalı Yüksek Lisans Genel Bilgi Amaç ve Hedefler Amaç: Hedef: Verilen Derece: Düzeyi Bazı Kabul Koşulları

Hemşirelik Anabilim Dalı Yüksek Lisans Genel Bilgi Amaç ve Hedefler Amaç: Hedef: Verilen Derece: Düzeyi Bazı Kabul Koşulları Hemşirelik Anabilim Dalı Yüksek Lisans Genel Bilgi Ömer Halisdemir Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü ile Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü nün ikili anlaşması ile Hemşirelik

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS İş Hukuku BIL411 7 2+0 2 5 Ön Koşul Dersleri Yok Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Seçmeli / Yüz Yüze Dersin Koordinatörü

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ. Dinamik sistemlerin Kontrolü ve Modellemesi MK-413 4/Güz (3+0+0) 3 5

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ. Dinamik sistemlerin Kontrolü ve Modellemesi MK-413 4/Güz (3+0+0) 3 5 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Sınıf / Y.Y. Ders Saati (T+U+L) Kredi AKTS Dinamik sistemlerin Kontrolü ve Modellemesi MK-413 4/Güz (3+0+0) 3 5 Dersin Dili :

Detaylı

Düzey-Türkiye Yükseköğretim Yeterlilikler Çerçevesi (TYYÇ) ve Verilen Derece

Düzey-Türkiye Yükseköğretim Yeterlilikler Çerçevesi (TYYÇ) ve Verilen Derece İnşaat Teknolojisi programı1976 yılında Yapı Bölümü adı altında kurulmuş olup daha önce Akdeniz üniversitesi ve Süleyman Demirel Üniversitesi bünyesinde eğitim öğretim faaliyetlerini dürdürmüştür. Mehmet

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Girişimcilik Ar-ge ve İnovasyon BIL447 7 3+0 3 5 Ön Koşul Dersleri Yok Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Seçmeli

Detaylı

English for Academic Reading & Speaking II İngilizce Akademik Okuma ve

English for Academic Reading & Speaking II İngilizce Akademik Okuma ve T.C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK VE MİMARLIK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ LİSANS PROGRAMI (%100 İNGİLİZCE) BİRİNCİ YIL 1. DÖNEM Ön şart D. Kodu Dersin Adı T U L AKTS MAT101 Calculus

Detaylı

Rassal Modeller (IE 324) Ders Detayları

Rassal Modeller (IE 324) Ders Detayları Rassal Modeller (IE 324) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Rassal Modeller IE 324 Güz 3 0 0 3 3 Ön Koşul Ders(ler)i IE 201 Olasılık ve İstatistik

Detaylı

MÜDEK: Genel Bilgiler ve Son Gelişmeler

MÜDEK: Genel Bilgiler ve Son Gelişmeler MÜDEK: Genel Bilgiler ve Son Gelişmeler Dr. M. Yavuz Erçil Genel Sekreter Fırat Üniversitesi, Elazığ 24 Ekim 2014 Sunum İçeriği MÜDEK in kısa tanıtımı MÜDEK Katma Değerleri Son Gelişmeler Sayılarla MÜDEK

Detaylı

DERS TANIMLAMA FORMU. Eğitim ve Öğretim Yöntemleri (ECTS) Proje/Alan Çalışması. Yrd.Doç.Dr Yahya TAŞGIN

DERS TANIMLAMA FORMU. Eğitim ve Öğretim Yöntemleri (ECTS) Proje/Alan Çalışması. Yrd.Doç.Dr Yahya TAŞGIN DERS TANIMLAMA FORMU Dersin Kodu ve Adı : MMU 475 Makine Laboratuvarı Programın Adı: Makine Mühendisliği Bölümü Yarıyıl Eğitim ve Öğretim Yöntemleri (ECTS) Teori Uyg. Lab. Proje/Alan Çalışması Krediler

Detaylı

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ İMALAT MÜHENDİSLİĞİ DERS PROGRAMI BİRİNCİ YIL

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ İMALAT MÜHENDİSLİĞİ DERS PROGRAMI BİRİNCİ YIL DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ İMALAT MÜHENDİSLİĞİ DERS PROGRAMI I. YARIYIL HAZIRLIK DERSLERİ BHT101 BİLİMSEL HAZIRLIK Matematik 7 0 7 7 Fizik 5 0 5 5 Kimya 3 0 3 3 15 0 15 15 II. YARIYIL HAZIRLIK

Detaylı

Karar Destek Sistemleri (IE 444) Ders Detayları

Karar Destek Sistemleri (IE 444) Ders Detayları Karar Destek Sistemleri (IE 444) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Karar Destek Sistemleri IE 444 Her İkisi 3 0 0 3 5 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin

Detaylı

Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Polimer Mühendisliği Bölümü. Polimer Nedir?

Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Polimer Mühendisliği Bölümü. Polimer Nedir? Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Polimer Mühendisliği Bölümü Polimer Nedir? Monomer olarak adlandırılan basit moleküllerin kimyasal bağlarla bağlanması sonucu oluşan yüksek molekül ağırlıklı maddelerdir.

Detaylı

Bahar Dönemi Fizik Bölümü Fizik II Dersi Çıktılarının Gerçekleşme Derecesi Program Çıktılarının Ders Kazanımlarına Katkısı Anketi

Bahar Dönemi Fizik Bölümü Fizik II Dersi Çıktılarının Gerçekleşme Derecesi Program Çıktılarının Ders Kazanımlarına Katkısı Anketi 2014-201 Bahar Dönemi Fizik Bölümü Fizik II Dersi Çıktılarının Gerçekleşme Derecesi Program Çıktılarının Ders Kazanımlarına Katkısı Anketi 1 Orta Yüksek Yüksek 2 3 4 Bu ders ile ilgili temel kavramları,

Detaylı

English for Academic Reading & Speaking I İngilizce Akademik Okuma ve Konuşma I. Introduction to Civil Engineering İnşaat Mühendisliğine Giriş

English for Academic Reading & Speaking I İngilizce Akademik Okuma ve Konuşma I. Introduction to Civil Engineering İnşaat Mühendisliğine Giriş T.C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK VE MİMARLIK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015-16 GÜZ YARIYILI VE SONRASINDA UYGULANACAK LİSANS PROGRAMI (%100 İNGİLİZCE) BİRİNCİ YIL 1. DÖNEM Ön

Detaylı

Tablo 5.1. Sekiz Yarıyıllık Lisans Eğitim-Öğretim Planı

Tablo 5.1. Sekiz Yarıyıllık Lisans Eğitim-Öğretim Planı Tablo 5.1. Sekiz Yarıyıllık Lisans Eğitim-Öğretim Planı HİTİT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 8 YARIYILLIK LİSANS EĞİTİM-ÖĞRETİM PROGRAMI BİRİNCİ YIL BİRİNCİ YARIYIL Ders

Detaylı

yönetimi vb. lisans ve yüksek lisans programlarındaki öğrenciler için kapsamlı bilgilenme imkânı sağlamaktadır.

yönetimi vb. lisans ve yüksek lisans programlarındaki öğrenciler için kapsamlı bilgilenme imkânı sağlamaktadır. Önsöz Günümüzde, hemen hemen her tür ve boyutta organizasyonda, görevleri proje olarak organize etmek yaygınlaşmıştır. Bunun en temel nedenlerinden biri çağdaş yönetim anlayışının hiyerarşik örgüt yapısından

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Yazılım Mühendisliği BIL304 6 3+0 3 3

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Yazılım Mühendisliği BIL304 6 3+0 3 3 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Yazılım Mühendisliği BIL304 6 3+0 3 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu / Yüz Yüze Dersin

Detaylı

Ders Kodu: FIZ 131 Ders Adı: FİZİK I Dersin Dönemi: Güz Dönemi

Ders Kodu: FIZ 131 Ders Adı: FİZİK I Dersin Dönemi: Güz Dönemi Ders Kodu: FIZ 131 Ders Adı: FİZİK I Dersin Dönemi: 2015-2016 Güz Dönemi 1 Orta 2 3 4 5 Bu ders ile ilgili temel kavramları, yasaları ve bunlar 0% 0% 0% 20% 80% arasındaki ilişkileri anladım Kuramsal ve

Detaylı

Biyosistem mühendisi bir sistem mühendisidir. Sistem mühendisi, doğa ve

Biyosistem mühendisi bir sistem mühendisidir. Sistem mühendisi, doğa ve Biyosistem Mühendisliği Tarımsal üretimin gerçekleşmesi için sadece toprak, su ve hava gibi etmenlerin bir arada olması yeterli olmamakta, bunlarla beraber bitki ve hayvanlarla olan ortak yapılanma en

Detaylı

Ekolojik Mesleki Yetkinlik Transfer Sistemi

Ekolojik Mesleki Yetkinlik Transfer Sistemi Leonardo da Vinci Transfer of Innovation Project Sonuç 4: Modelinin Denenmesi, Kontrolü ve Sertifikaları Final Rapor Özeti Ekim 2013 projesinin açıklamasına göre, dört nolu iş paketinin amacı Eco-Matrix

Detaylı

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ. Üretim Teknikleri MK-314 3/Güz (2+1+0) 2,5 6. : Yrd.Doç.Dr.Müh.Kd.Bnb.

MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ. Üretim Teknikleri MK-314 3/Güz (2+1+0) 2,5 6. : Yrd.Doç.Dr.Müh.Kd.Bnb. MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜM BAŞKANLIĞI DERS TANITIM BİLGİLERİ Dersin Adı Kodu Sınıf / Y.Y. Ders Saati (T+U+L) Kredi AKTS Üretim Teknikleri MK-314 3/Güz (2+1+0) 2,5 6 Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Önkoşulu

Detaylı