Radyasyon Sağlığı ve Korunma

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Radyasyon Sağlığı ve Korunma"

Transkript

1 Radyasyon Sağlığı ve Korunma Arş.Gör. Yusuf ŞİMŞEK Öğr.Gör. Hacı DOĞAN Gazi Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 1 / 61

2 1 Radyasyon? 2 Radyasyon türleri 3 Radyasyon kaynakları 4 Radyasyon madde etkileşimi 5 Radyasyon birimleri 6 Radyasyon ölçümü 7 Radyasyonun sağlık üzerine etkisi 8 Radyasyondan korunma Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 2 / 61

3 Radyason Radyasyon nedir? Radyasyon, elektromanyetik dalgalar veya parçacıklar biçimindeki enerjinin yayımı, saçılımı veya aktarımıdır. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 3 / 61

4 Radyason Radyasyon Türleri Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 4 / 61

5 Radyason İyonlaştırıcı Radyasyon Madde ile etkileştiğinde elektrik yüklü parçacıklar veya iyonları oluşturarak iyonizasyon meydana getiren radyasyon türüdür. İyonlaştırıcı Radyasyon Türleri: Alfa radyasyonu, Beta radyasyonu, Gama radyasyonu, X-ışınları, Nötron radyasyonu, Kozmik radyasyon Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 5 / 61

6 Radyason İyonlaştırıcı Olmayan Radyasyon İyonlaşabilen atomlardan veya iyonlaşabilen moleküllerden elektron koparmak için yeterli enerji sahip olmayan bir elektromanyetik radyasyon türüdür. İyonlaştırıcı olmayan Radyasyonlar: Ultraviyole ışınlar, Kızılötesi ışınlar, Radyo dalgaları, Mikrodalgalar, Görünür ışık Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 6 / 61

7 Radyason Radyasyon Kaynakları Doğal radyasyon kaynakları Yapay radyasyon kaynakları Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 7 / 61

8 Radyason Doğal Radyasyon Kaynakları Kozmik radyasyon Yerküreden gelen radyasyon Vücutta bulunan radyoaktifler Radon gazı Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 8 / 61

9 Radyason Yapay Radyasyon Kaynakları Tıbbi uygulamalar Nükleer serpinti Mesleki Atıklar Tüketici ürünleri Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 9 / 61

10 Radyason Kozmik Radyasyon Uzaydan dünyaya sürekli yüksek enerjili parçacıklar gelir. Atmosfere ulaşanların büyük bir kısmı protonlardır. Protonlar elektrik yüklüdür ve manyetik alanda saparlar. Dünyanın manyetik alanı kalkan görevi yapar. Ekvatordan kutuplara doğru radyasyon miktarı artar. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 10 / 61

11 Radyason Kozmik Radyasyon Yükseklik arttıkca radyasyon miktarı artar. Kutuplardan giren parçacıklar auroraları oluşturur. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 11 / 61

12 Radyason Yerküreden Gelen Radyasyon Dünyanın oluşumundan itibaren doğal olarak radyoizotoplar vardır. Dış ışıma İç ışıma İnsan vücudu, toprakta doğal olarak bulunan U-238 Th -232 K-40 radyoizotoplarından kaynaklanan gama ışınlarına maruz kalır. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 12 / 61

13 Dış Işıma Radyason Özellikle, Granit Volkanik kayalar Fosfat kayalar Tortularda yüksek miktarda radyoaktivite bulunur. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 13 / 61

14 İç Işıma Radyason Yeryüzü kaynaklı radyoizotopların solunum ve sindirim yolu ile alınmasından kaynaklarınır. U-238 ve Th-232 bozunumunda oluşan radyoizotop toz parçacıkları solunum yolu ile vücuda alınır. İç ışımaların en önemli bileşenini radon ürünleri oluşturur. Yiyecek ve içeceklerde bulunan K-40, U-238 ve Th-232 serileri de sindirim yolu ile alınır. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 14 / 61

15 Radyason Vücuttaki Radyoaktivite Karaciger: Kobalt Akaciger: Radon ve yanürünleri Kemik: Stronsiyum Plütonyum ve Radyum Kas: Sezyum, Potasyum Tirityum ve Karbon Tiroid: İyot Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 15 / 61

16 Radon Gazı Radyason Renksiz, kokusuz, tatsız, 86 atom numarası ile periyodik cetvelin soy gazlar sınıfında yer alır. Radon kaya, toprak ve sudaki doğal uranyumun radyoaktif bozunması sonucunda oluşur. Tüm yüzey, kaya ve toprak parçalarından ve yapı malzemelerinden ortama salınır. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 16 / 61

17 Radon Gazı Radyason reaktivitesi zayıftır, dokulara kimyasal olarak bağlanmaz ve çözünürlüğü çok düşüktür, toz ve diğer parçacıklara tutunarak radyoaktif aerosoller oluştururlar, kararlı hale gelinceye kadar bozunur ve radyasyon salar, Solunum borusunda olan bozunma sonucunda, bronşal epiteldeki radyasyon dozu artar, Bozunma ürünlerinin bazılarının alfa yayıcı olmaları nedeniyle alfa radyoaktivitesinin biyolojik etkileri önem kazanmaktadır Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 17 / 61

18 Radon Gazı Radyason EPA (U.S. Enviromental Protection Agency) göre amerikadaki radon kaynaklı kanserden ölüm oranı tahmini ( ). Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 18 / 61

19 Radyason Yapay Radyasyon Kaynakları Tıpta Radyasyon Kaynakları 1 Düşük dozda, teşhis, 2 Yüksek dozda, tedavi için 3 En yaygın şekli; teşhis için X-ışını Nükleer güç santralları Nükleer Reaktör Kazaları ( ) 1 Rusya-Çernobil nükleer reaktör kazası ( 26 nisan 1986 ) 2 İstanbul-ikitelli kazası ( 8 Ocak 1999 ) 3 İngiltere-indscale reaktörü kazası ( 1957 ) 4 Amerika-Three Mile Island reaktörü kazası ( 1979 ) 5 Hiroşima ve Nagazaki ye atılan atom bombası ( II. Dünya Savaşı 1945) Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 19 / 61

20 Radyason Yapay Radyasyon Kaynakları Endüstride; 1 İmal edilen her türlü döküm, makine ve buhar kazanı gibi malların X veya Gama Işınları kullanılarak röntgeni çekilebilmektedir. 2 Demir-çelik, kağıt, çimento, gübre, iplik ve lastik gibi sanayilerde kalınlık, nem, yoğunluk ölçümleri yapılır. 3 Tıpta kullanılan malzemelerin sterilizasyonunda. 4 Co radyoaktifi kullanılarak hububatta büyük zararlar meydana getiren haşerelerin kısırlaştırılması yapılmakta ve buna benzer tesislerde yiyecekler yüksek dozlarda ışınlanarak bozulmaları önlenmekte, uzun süre dayanmaları sağlanmaktadır. 5 Yeraltı sularının hareketi, barajlardan kaçan su yollarının bulunması ve akarsularda debi ölçümü gibi uygulamalar radyoaktif maddeler sayesinde yapılabilmektedir. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 20 / 61

21 Radyason Yapay Radyasyon Kaynakları Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 21 / 61

22 Radyason Radyasyonun Madde ile Etkileşimi Parçacık türü radyasyon; Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 22 / 61

23 Radyason Radyasyonun Madde ile Etkileşimi Dalga tipi radyasyon; Fotonlar, içinden geçtikleri maddenin atomları ile rastgele etkileşimler yaparlar. Etkileşim sonucunda emilme veya saçılma oluşur ve maddenin kalınlığına göre şiddetinde azalma oluşur. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 23 / 61

24 Radyason Radyasyonun Madde ile Etkileşimi X ve gama ışınları madde ile üç farklı şekilde etkileşirler: Fotoelektrik etki Compton saçılması Çift oluşumu Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 24 / 61

25 Radyason Fotoelektrik Etki Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 25 / 61

26 Radyason Compton Saçılması Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 26 / 61

27 Çift oluşumu Radyason Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 27 / 61

28 Radyasyon Birimleri Radyasyon Birimleri Uluslararası Radyasyon Birimleri Komitesi (ICRU) tarafından radyasyon çalışmalarında kullanılan ışınlama dozu (röntgen), aktivite (Curie), soğrulma dozu (Rad), doz eş değeri (Rem) birimleri belirlenmiştir. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 28 / 61

29 Radyasyon Birimleri Röntgen (R) Bir ortamda bulunan radyasyon düzeyini belirlemek için maruz kalınan radyasyon miktarı ölçülür. Bu, X veya gama ışınının havada neden olduğu iyonizasyon miktarıdır. 1 Röntgen (R) 0, gramlık havada 1 elektrostatik birimlik iyon oluşturan X veya gama ışını miktarıdır. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 29 / 61

30 Radyasyon Birimleri Coulomb/kilogram (C/kg) Normal hava şartlarında havanın 1 kg inda 1 Coulomb luk elektrik yükü değerinde (+) ve (-) iyonlar oluşturan X veya gama radyasyonu miktarıdır. 1C/kg = 3876R 1R = 2.58x10 4 C/kg Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 30 / 61

31 Curie (Ci) Radyasyon Birimleri parçalanma / 1 saniye (parçalanma meydana getiren radyoaktivite miktarı) Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 31 / 61

32 Radyasyon Birimleri Becquerel (Bq) 1 parçalanma / 1 saniye 1Ci = 3.7x10 10 Becquerel, 1Ci =37 GBq 1 Saniyede parçalanma gösteren radyoaktif madde miktarıdır. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 32 / 61

33 Radyasyon Birimleri Radyasyon Absorblama Dozu (RAD) Işınlanan maddenin 1 kilogramında 102 Joule lik enerji soğurulma meydana getiren radyasyon miktarıdır. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 33 / 61

34 Gray (Gy) Radyasyon Birimleri Işınlanan maddenin 1 kilogramında 1 Joule lik enerji meydana getiren radyasyon miktarıdır. 1 Gy = 100 rad, 1 rad = 0, 01 Gy Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 34 / 61

35 Radyasyon Birimleri İnsan Eş Değer Dozu (REM) Röntgen Equvalent Man (Rem); 1 Röntgenlik X veya gama ışını ile aynı biyolojik etkiyi oluşturan herhangi radyasyon miktarıdır. Rem, radyobiyolojide ve organizmadaki radyasyon miktarını ölçmede kullanılan birimdir. Rem biriminin ast katı olarak mili rem (mr) kullanılır. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 35 / 61

36 Radyasyon Birimleri Sievert (Sv) 1 Gy lik X ve gama ışını ile aynı biyolojik etkiyi meydana getiren herhangi bir radyasyon miktarıdır. 1Sv = 100 rem 1 rem= 0.01Sv Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 36 / 61

37 Radyasyon Birimleri Radyasyon Enerji Birimi (ev) Farklı tiplerdeki radyasyon enerjilerini tanımlayabilmek için elektron-volt (ev) birimi de kullanılır. Bir voltluk potansiyel farkı ile hızlandırılmış bir elektronun enerjisine 1 ev denir volt, 1000 ev olan enerji spektrumlu X ışınları yaratacaktır. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 37 / 61

38 Radyasyonun Ölçümü Radyasyonun Ölçümü Radyasyonun varlığını, duyu organlar ile algılamamız mümkün değildir. Ölçme cihazları gelen radyasyonun hepsini ölçmez, yalnızca madde ile etkileşen biyolojik, fiziksel veya kimyasal etkileşmesini ölçer. Radyasyonu algılamak ve ölçmek için 2 tip cihaz kullanılır. Portatif surveymeter : Bulunduğu yerdeki radyasyon doz hızını (mr/saat veya msv/saat) olarak ölçer. Dozimetre : toplam radyasyon dozunu ölçer. (Rem) Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 38 / 61

39 Radyasyonun Sağlık Üzerine Etkileri Radyasyonun Sağlık Üzerine Etkileri 1895, Wilhelm Conrad Roentgen X-ışınını keşfetti. 1896, Henri Becquerel uranyum içerikli maddelerden ışın yayıldığını gözlemledi. 1898, Pierre ve Marie Curie radyumu keşfetti. Becquerel cebinde taşıdığı radyumdan dolayı iki hafta sonra ciltte kızarma (eritem) gördü. 1896, radyasyondan dolayı saç dökülmesi gözlemlendi. Pierre Curie de radyumdan dolayı aynı şekilde cilt problemleri oluştu. Thomas Edison için çalışan Clarence Daly radyasyon maruz kalmaktan öldü. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 39 / 61

40 Radyasyonun Sağlık Üzerine Etkileri Radyasyonun Sağlık Üzerine Etkileri 1902, ilk olarak, cilt kızarıklığını önlemek için 7 dakika radyasyon pozlama süresi güvenli doz olarak kabul edildi. Koruyucular çok az kullanılıyordu. İlk radyolojik görüntü çeken kişiler radyasyonun zarar vermediğini göstermek için kendilerini radyasyona maruz bırkıyorlardı, dolayısıyla o zamanlarda birçok radyoloğun parmakları kesilmiştir ve lösemi artışı olmuştur. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 40 / 61

41 Radyasyonun Sağlık Üzerine Etkileri Stokastik Olmayan Etkiler Sonradan oluşan etkiler Katarak Fibrosis (hücre aralarındaki lifli bağdokunun artması) Organ zayıflaması Doğurganlığın düşmesi Kısırlık Parankimal hücrelerde kayıp Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 41 / 61

42 Radyasyonun Sağlık Üzerine Etkileri Stokastik etkiler Rasgele oluşan etkiler, Kanser ve genetik etkiler Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 42 / 61

43 Radyasyonun Sağlık Üzerine Etkileri Radyasyon Dozu ve Beklenen Etkileri 0-5 rem kısa veya uzun sürede alındığında güvenlidir Gözlenebilir sağlık etkisi beklenmemektedir rem kısa veya uzun sürede alındığında güvenlidir Gözlenebilir sağlık etkisi beklenmemektedir. Bu seviyede etki yoktur veya gözlemleneyecek kadar küçüktür rem kısa veya uzun sürede alındığında 10 rem üzeri kanser olma şansını hafif artırmasına rağmen gözlemlenebilir sağlık etkisi beklenmemektedir. Ayrıca birkaç dakika içinde alınan 50 rem civarı radyasyon kısa süreli kan hücrelerinde azalma görülmüştür rem kısa sürede alındığında bazı sağlık problemlerine neden olduğu gözlemlenmiştir. Eğer uzun süre alındığında kanser olma şansını artırmaktadır. 50 rem üzerin radyasyon kan hücrelerinde değişime neden olmakta fakat kan sistemi çabucak kendini düzeltmektedir. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 43 / 61

44 Radyasyonun Sağlık Üzerine Etkileri Radyasyon Dozu ve Beklenen Etkileri rem kısa süreliğine alındığında mide bulantısı ve bitkinlik/halsizlik oluşturur rem uzun süreliğine alındığında kişinin kanser olma riskini artırır rem kısa süreliğine alındığında mide bulantısına ve saat içinde kusmaya neden olur. Tıbbi müdehale gerekir rem kısa süreliğine alındığında birkaç saat içinde mide bulantısı, kusma ve ishale neden olur. Bir hafta içinde saç dökülmesi ve iştah kaybı oluşur.tıbbı müdehale gereklidir eğer müdehale yapılmamışsa %50 oranında ölüm gerçekleşir rem birkaç gün içinde ölüme neden olur rem fazlasında ise birkaç saat içinde ölüme neden olur. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 44 / 61

45 Radyasyonun Sağlık Üzerine Etkileri Karşılaşılan Radyasyon Dozları Etkin doz Rasyasyon kaynağı <= 0.01 rem Nükleer santral çevresinde yıllık doz. Panoramik veya tüm ağız diş x-ray, kafatası veya göğüs x-ray çekimi <=0.1 rem Tek spin x-ray; abdominal veya pelvik, kalça x- ray, mammogram çekimi <=0.5 rem böbrek serisi x-ray, baryum-ilgili x-ray, baş CT, omurga x-ray, yıllık doğal yer radyasyonu, beyin, karaciğer,böbrek, kemik veya akciğer taraması için kullanılan nükleer ilaçların birçoğu <=1 rem baryum eneması, kalın bağırsak x-ray, gögüs abdomen ve pelvik CT <=5 rem kardiyak karakterizasyonu (kalp x-ray), koranary anjiyo, diğer kalp x-ray çalışmaları, kalp taraması için kullanılan nükleer ilaçlar Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 45 / 61

46 Radyasyonun Sağlık Üzerine Etkileri Radyasyonun Embiriyo/Fetus a Etkisi Embiriyo/fetus çok çabuk gelişir ve rasyasyona karşı çok duyarlıdır. Radyasyonun etkisi embiriyonun gelişimindeki aşamaya göre değişklikler gösterebilir. Genel olarak etkisi hamilelik kaybı, sakatlık ve zeka geriliğidir. Radyasyona maruz kalmadan: Doğal düşük yapma riski %12 Genetik hastalık riski %11 Majör sakatlık riski %3 Sakatlıklar, doğal olarak oluşanlar ile eşdeğerdir. Sakatlık riski oranını artırmak için 10 rem den yukarısı bir radyasyon gereklidir. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 46 / 61

47 Radyasyonun Sağlık Üzerine Etkileri Hücre Duyarlılığı Aktif olarak bölünen hücreler radyasyonun zararlı etkilerine daha çok duyarlıdır. Deri, saç, genç kan hücreleri, bağırsak duvarı dokuları çok duyarlıdır. Kas, kemik, beyin ve bağ dokuları daha az duyarlıdır. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 47 / 61

48 Radyasyonun Sağlık Üzerine Etkileri Genetik Etki Eğer yumurta veya sperm hücresindeki kromozamda oluşan zararlar onarılmadığı zaman genetik mutasyon oluşur. Ovaryum hafif radyasyon zararlarını onarabilir. Genetik mutasyon sonraki nesilde ortaya çıkabilir. Hayvanlar üzerinde yapılan yüksek dozlu (> 25 rem) çalışmada radyasyon-nedenli genetik mutasyon görülmüştür. Maruz edilen insan populasyonunda radyasyon-nedenli genetik mutasyon görülmemiştir. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 48 / 61

49 Radyasyonun Sağlık Üzerine Etkileri Radyasyonun kromozoma etkisi / Dolaylı Etkisi Su molekülü iyonize olur ve bağlar kopunca ortaya OH serbest radikali oluşur. Eşlenmemiş elektron barındırdığı için oldukca reaktiftir. DNA ile reaksiyona girer. Radyasyon nedenli DNA zararlarının %75 i OH serbest radikalinden kaynaklıdır. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 49 / 61

50 Radyasyonun Sağlık Üzerine Etkileri Radyasyonun Kromozoma Etkisi / Doğrudan Etkisi DNA molekülüne radyasyonun direkt vurması sonucu iyonize edilmesi ve zarar vermesi. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 50 / 61

51 Radyasyonun Sağlık Üzerine Etkileri Kromozom Zararından Sonra Hücre: Hafif zararları onarabilir. Hafif zararlar aynı hücre içinde diğer etkenlerle tepkimeye girinceye kadar pasif olarak durabilir. Eğer üreme hücrelerinin genetik kodları zarar görmüş ise gelecek nesillerde (çocuklar, torunlar) etkisi gözükebilir. Kanser olacak bazı zararlara neden olabilir. Fonksiyonunu yitirebilir. Ölebilir. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 51 / 61

52 Radyasyondan Korunma Radyasyondan Korunma Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 52 / 61

53 Radyasyondan Korunma Radyasyondan Korunma / Süre Doz = Doz hızı Zaman Alınan doz süre ile doğru orantılı olduğu için pozlama süreleri mümkün olduğunca kısa tutulmalıdır. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 53 / 61

54 Radyasyondan Korunma Radyasyondan Korunma / Mesafe Radyoaktif kaynaktan uzaklaştıkca alınan doz miktarı aradaki mesafenin karesiyle ters orantılıdır. Dolayısıyla çalışma anında güvenli olacak derecede mesafe korunmaldır. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 54 / 61

55 Radyasyondan Korunma Radyasyondan Korunma / Zırh Radyasyona karşı alınabilecek zırh malzemeleri ve eşdeğer koruma kalınlıkları Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 55 / 61

56 Radyasyondan Korunma Kurşunlu Önlükler Kurşunlu önlükler direk x-ışınından değil ikincil (yansıyan) radyasyona karşı bir koruma sağlamak üzere tasarlanır. Direk gelen radyasyon ışınından korunmak için ışın kaynağının gücüne ve mesafesine göre 1.5mm, 2mm kurşun veya daha yüksek koruma sağlayan kurşun paravan kullanılmalıdır. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 56 / 61

57 Radyasyondan Korunma Yüz ve Boyun Koruyucuları Yüz Koruyucular: Bunlar, yüzü radyasyondan koruma amaçlı ışığa karşı saydam özellikteki aksesuarlardır. Boyun Koruyucular: Radyasyon yayımının yüksek olduğu alanlarda korunma amaçlı, tiroid (kalkan) bezini korumak için boyun etrafını saran kurşunlu boyun koruyucusudur. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 57 / 61

58 Radyasyondan Korunma Kurşunlu Gözlükler Radyasyon görevlilerinin gözlerini, radyasyondan koruma amaçlı camları kurşun içeren gözlükler kullanılır. Tv donanımlı olmayan floroskopi cihazlarıyla yapılan incelemelerde bu gözlükler kullanılır. İncelemeye başlamadan en az 10 dk önce takılır. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 58 / 61

59 Radyasyondan Korunma Kurşunlu Eldivenler Özellikle floroskopi cihazları ile yapılacak incelemelerde kurşunlu önlüklerle beraber, kurşunlu eldivenler de kullanılır. Kurşunlu eldivenler, ön, arka ve bilekler dahil zırhlayabilecek özellikte olmalı ve 150 Kv değerine kadar olan cihazlarda kurşunlu eldivenler en az 0,25 mm kalınlıkta olmalıdır. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 59 / 61

60 Radyasyondan Korunma Kurşunlu Paravanlar Radyoloji departmanında, kumanda masası dışarıda değil ise kumanda masası önünde en az 2m eninde ve 2.25m yüksekliğinde kurşunlu paravan bulundurulur. Kumanda masası ile inceleme masası arasında en az 1.5 m mesafe olmalıdır. Işınlama sürecinde radyasyon kaynağında uzak durmaya önem gösterilmelidir. Radyografi sırasında kurşun paravan arkasında durulmalı, yardıma ihtiyacı olan hastalar olduğu zaman gerekli önlemler alınarak hasta yakınlarından yardım istenmelidir. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 60 / 61

61 Radyasyondan Korunma Teşekkür ederim. Yusuf Şimşek (G.Ü. SHMYO) Radyasyon sağlığı 61 / 61

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti Radyasyonun Keşfi 1895 yılında Wilhelm Conrad Röntgen tarafından X-ışınlarının keşfi yapılmıştır. Radyasyonun Keşfi 1896 yılında

Detaylı

Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar. Dr. Halil DEMİREL

Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar. Dr. Halil DEMİREL Radyasyon, Radyoaktivite, Doz, Birimler ve Tanımlar Dr. Halil DEMİREL Radyasyon, Radyoaktivite, Doz ve Birimler Çekirdek Elektron Elektron Yörüngesi Nötron Proton Nükleon Atom 18.05.2011 TAEK - ADHK 2

Detaylı

İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ

İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ İSG 514 RADYASYON GÜVENLİĞİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Ders koordinatörü: Yrd. Doç. Dr. Mustafa GÜNGÖRMÜŞ mgungormus@turgutozal.edu.tr http://www.turgutozal.edu.tr/mgungormus/

Detaylı

Doz Birimleri. SI birim sisteminde doz birimi Gray dir.

Doz Birimleri. SI birim sisteminde doz birimi Gray dir. Doz Birimleri Bir canlının üzerine düşen radyasyon miktarından daha önemlisi ne kadar doz soğurduğudur. Soğurulan doz için kullanılan birimler aşağıdaki gibidir. 1 rad: Radyoaktif bir ışımaya maruz kalan

Detaylı

27.01.2014. İçerik. Temel Atom ve Çekirdek Yapısı RADYASYON TEMEL KAVRAMLAR. Çekirdek. Nötronlar (yüksüz) Elektronlar (-1)

27.01.2014. İçerik. Temel Atom ve Çekirdek Yapısı RADYASYON TEMEL KAVRAMLAR. Çekirdek. Nötronlar (yüksüz) Elektronlar (-1) TEKNİKERLERE YÖNELİK BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ SİSTEMLERİNDE RADYASYONDAN KORUNMA VE PERFORMANS TESTLERİ BİLGİLENDİRME SEMİNERLERİ 24-25 OCAK 2014 RADYASYON TEMEL KAVRAMLAR Dr. Aydın PARMAKSIZ Türkiye Atom

Detaylı

ALARA RGD RKS SINAVI ÇALIŞMA SORULARI

ALARA RGD RKS SINAVI ÇALIŞMA SORULARI 1) Radyoaktivite nedir? ALARA RGD RKS SINAVI ÇALIŞMA SORULARI a. Çekirdeğin enerji açığa çıkararak 2 farklı atoma bölünmesidir b. Atomun yörünge elektronlarından birinin koparılmasıdır. c. Karasız atom

Detaylı

RADYASYON VE RADYASYONDAN KORUNMA

RADYASYON VE RADYASYONDAN KORUNMA RADYASYON VE RADYASYONDAN KORUNMA Mehmet YÜKSEL Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fizik Anabilim Dalı MADDENİN YAPISI (ATOM) Çekirdek Elektronlar RADYASYON NEDİR? Radyasyon; iç dönüşüm geçiren

Detaylı

RADYASYON GÜVENLİĞİ. Öğr.Gör. Şükrü OĞUZ KTÜ Tıp Fakültesi Radyoloji AB

RADYASYON GÜVENLİĞİ. Öğr.Gör. Şükrü OĞUZ KTÜ Tıp Fakültesi Radyoloji AB RADYASYON GÜVENLİĞİ Öğr.Gör. Şükrü OĞUZ KTÜ Tıp Fakültesi Radyoloji AB İyonlaştırıcı radyasyonlar canlılar üzerinde olumsuz etkileri vardır. 1895 W.Conrad Roentgen X ışınını bulduktan 4 ay sonra saç dökülmesini

Detaylı

Radyasyon nedir Nasıl ölçülür Günlük pratikte alınan radyasyon ERCP de durum ne Azaltmak için ne yapılabilir

Radyasyon nedir Nasıl ölçülür Günlük pratikte alınan radyasyon ERCP de durum ne Azaltmak için ne yapılabilir MÖ 460-377 980-1037 MÖ 460-377 980-1037 Radyasyon nedir Nasıl ölçülür Günlük pratikte alınan radyasyon ERCP de durum ne Azaltmak için ne yapılabilir RADYASYON NEDİR X ışınını 1895 te Wilhelm Conrad Roentgen

Detaylı

Bölüm 7 Radyasyon Güvenliği. Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU

Bölüm 7 Radyasyon Güvenliği. Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU Bölüm 7 Radyasyon Güvenliği Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU RADYASYON NEDİR? Radyasyon, elektromanyetik dalgalar veya parçacıklar biçiminde enerji yayılımı ya da aktarımıdır. RADYASYON ÇEŞİTLERİ İYONLAŞTIRICI

Detaylı

Nükleer Tekniklerin Endüstriyel Uygulamalarında Radyasyondan Korunma. Prof.Dr.Ali Nezihi BİLGE İstanbul Bilgi Üniversitesi

Nükleer Tekniklerin Endüstriyel Uygulamalarında Radyasyondan Korunma. Prof.Dr.Ali Nezihi BİLGE İstanbul Bilgi Üniversitesi Nükleer Tekniklerin Endüstriyel Uygulamalarında Radyasyondan Korunma Prof.Dr.Ali Nezihi BİLGE İstanbul Bilgi Üniversitesi Endüstride Nükleer Teknikler Radyoaktif izleyiciler Radyasyonla Ölçüm Cihazları

Detaylı

RADYASYON KAYNAKLARI VE RADYASYONDAN KORUNMA

RADYASYON KAYNAKLARI VE RADYASYONDAN KORUNMA RADYASYON KAYNAKLARI VE RADYASYONDAN KORUNMA SABRİ HIZARCI Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Radyasyon Sağlığı ve Güvenliği Dairesi RADYASYON NEDİR? ENERJİDİR Yaşamımızın doğal bir parçasıdır. Radyasyon Türleri

Detaylı

Nötronlar kinetik enerjilerine göre aşağıdaki gibi sınıflandırılırlar

Nötronlar kinetik enerjilerine göre aşağıdaki gibi sınıflandırılırlar Nötronlar kinetik enerjilerine göre aşağıdaki gibi sınıflandırılırlar Termal nötronlar (0.025 ev) Orta enerjili nötronlar (0.5-10 kev) Hızlı nötronlar (10 kev-10 MeV) Çok hızlı nötronlar (10 MeV in üzerinde)

Detaylı

İçerik. İçerik. Radyasyon. Radyasyon güvenliği ve radyasyondan korunma yöntemleri

İçerik. İçerik. Radyasyon. Radyasyon güvenliği ve radyasyondan korunma yöntemleri İçerik Radyasyon güvenliği ve radyasyondan korunma yöntemleri Dr. Zeynep Yazıcı Uludağ Üniversitesi, Radyoloji AD Radyasyon ve iyonlaştırıcı radyasyon nedir? İyonlaştırıcı radyasyonun biyolojik İyonlaştırıcı

Detaylı

Sağlık Fiziği. 1. Bölüm

Sağlık Fiziği. 1. Bölüm Sağlık Fiziği 1. Bölüm Tıbbi Uygulamalar Tanı Radyasyon başta Radyoloji olmak üzere, Nükleer Tıp, Radyoterapi ve çeşitli tıp dallarında tanı amaçlı kullanılmaktadır. En yüksek oranda tanı amaçlı kullanımı

Detaylı

Nükleer Spektroskopi Arş. Gör. Muhammed Fatih KULUÖZTÜRK fatih.fizik@gmail.com

Nükleer Spektroskopi Arş. Gör. Muhammed Fatih KULUÖZTÜRK fatih.fizik@gmail.com BİTLİS EREN ÜNİVERSİTESİ FİZİK BÖLÜMÜ BÖLÜM SEMİNERLERİ 26.03.2014 Nükleer Spektroskopi Arş. Gör. Muhammed Fatih KULUÖZTÜRK fatih.fizik@gmail.com NÜKLEER SPEKTROSKOPİ Radyasyon ve Radyoaktivite Radyasyon

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ 6. X-Işınlarının madde ile etkileşimi. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ 6. X-Işınlarının madde ile etkileşimi. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ 6 X-Işınlarının madde ile etkileşimi Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak X-IŞINI MADDE ETKİLEŞİMİ Elektromanyetik enerjiler kendi dalga boylarına yakın maddelerle etkileşime

Detaylı

Radyasyona Bağlı Hücre Zedelenmesi. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015

Radyasyona Bağlı Hücre Zedelenmesi. Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Radyasyona Bağlı Hücre Zedelenmesi Doç. Dr. Halil Kıyıcı 2015 Radyasyon nedir? «Yüksek hızlı partiküller ya da dalgalar şeklinde yayılan enerji» Radyasyon kaynakları 1- Doğal kaynaklar 2- Yapay kaynaklar

Detaylı

Radyasyon Uygulamalarının Fizik Mühendisliği ve Eğitiminden Beklentileri. Dr. Abdullah ZARARSIZ Fizik Mühendisleri Odası

Radyasyon Uygulamalarının Fizik Mühendisliği ve Eğitiminden Beklentileri. Dr. Abdullah ZARARSIZ Fizik Mühendisleri Odası Radyasyon Uygulamalarının Fizik Mühendisliği ve Eğitiminden Beklentileri Dr. Abdullah ZARARSIZ Fizik Mühendisleri Odası İÇERİK - İYONLAŞTIRICI RADYASYON Endüstriyel Uygulamalar Medikal Uygulamalar Diğer

Detaylı

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ "RADYASYON GÜVENLİĞİ ÜST KURULU KURULUŞ VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Yasal Dayanak ve Tanımlar

SELÇUK ÜNİVERSİTESİ RADYASYON GÜVENLİĞİ ÜST KURULU KURULUŞ VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Yasal Dayanak ve Tanımlar SELÇUK ÜNİVERSİTESİ "RADYASYON GÜVENLİĞİ ÜST KURULU KURULUŞ VE ÇALIŞMA ESASLARI YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Yasal Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1- Bu yönerge, Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi

Detaylı

ATOM ve İZOTOPLAR. Prof. Dr. Arif Altıntaş.

ATOM ve İZOTOPLAR. Prof. Dr. Arif Altıntaş. ATOM ve İZOTOPLAR RADYOAKTİVİTE TE ve RADYASYON Prof. Dr. Arif Altıntaş altintas@veterinary.ankara.edu.tr Atom nedir? Atomlar tüm maddeler için yapıyı oluşturan çok küçük partiküllerdir. Atom; bir elementin

Detaylı

Radyoaktivitenin Canlılar Üzerindeki Etkisi

Radyoaktivitenin Canlılar Üzerindeki Etkisi Radyoaktivitenin Canlılar Üzerindeki Etkisi Atom: Elementin tüm özelliklerini gösteren en küçük yapı taşıdır. Yunanlı filozofların, tüm maddelerin bölünmeyen yapıtaşları ndan oluştuğunu ilk olarak öne

Detaylı

Radyasyon ve Tipleri

Radyasyon ve Tipleri Radyasyon ve Tipleri RADYASYON İYONLAŞTIRICI RADYASYON PARÇACIK TİPİ Hızlı elektronlar Alfa parçacıkları Beta parçacıkları Dolaylı iyonlaştırıcı Nötron parçacıkları DALGA TİPİ X-Işınları Gama ışınları

Detaylı

ATOM ve İZOTOPlar RADYOAKTİVİTE ve RADYASYON. Prof. Dr. Arif Altıntaş

ATOM ve İZOTOPlar RADYOAKTİVİTE ve RADYASYON. Prof. Dr. Arif Altıntaş ATOM ve İZOTOPlar RADYOAKTİVİTE ve RADYASYON Prof. Dr. Arif Altıntaş Atom nedir? Atomlar tüm maddeler için yapıyı oluşturan çok küçük partiküllerdir. Atom; bir elementin kimyasal özelliklerini gösteren

Detaylı

İÇİNDEKİLER ANA BÖLÜM I: RADYASYON, RADYOAKTİVİTE,VÜCUDA ETKİLER VE RİSK KAVRAMI...1. Bölüm 1: Radyasyonla İlgili Kısa Açıklamalar...

İÇİNDEKİLER ANA BÖLÜM I: RADYASYON, RADYOAKTİVİTE,VÜCUDA ETKİLER VE RİSK KAVRAMI...1. Bölüm 1: Radyasyonla İlgili Kısa Açıklamalar... İÇİNDEKİLER ANA BÖLÜM I: RADYASYON, RADYOAKTİVİTE,VÜCUDA ETKİLER VE RİSK KAVRAMI...1 Bölüm 1: Radyasyonla İlgili Kısa Açıklamalar...3 Bölüm 2: İyonlaştırıcı Radyasyonlar Vücudumuzu Nasıl Etkiliyor?...7

Detaylı

RADYONÜKLİTLERİN KİMYASI VE ANALİZİ

RADYONÜKLİTLERİN KİMYASI VE ANALİZİ RADYONÜKLİTLERİN KİMYASI VE ANALİZİ 6. ALKALİ TOPRAK METALLERİN RADYOKİMYASI Doç. Dr. Gaye Çakal ALKALİ TOPRAK METALLERİN RADYOKİMYASI 1. ALKALİ TOPRAK METALLERİN EN ÖNEMLİ RADYONÜKLİTLERİ 2. ALKALİ TOPRAK

Detaylı

RADYASYON VE SAĞLIK A.HİKMET ERİŞ TIBBİ RADYOFİZİK UZM. BEZMİALEM VAKIF ÜNİV.TIP FAK.

RADYASYON VE SAĞLIK A.HİKMET ERİŞ TIBBİ RADYOFİZİK UZM. BEZMİALEM VAKIF ÜNİV.TIP FAK. RADYASYON VE SAĞLIK A.HİKMET ERİŞ TIBBİ RADYOFİZİK UZM. BEZMİALEM VAKIF ÜNİV.TIP FAK. RADYASYON ÇALIŞANLARI VE BİLİNMESİ GEREKENLER RADYASYON TANIMI: DALGA VE TANECİK ÖZELLİKTE UZAYDA DOLAŞAN ENERJİ PAKETİ.

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İŞ HİJYENİ-4 PROF. DR. SARPER ERDOĞAN İş Hijyeni-4 Işınlar İyonizan olmayan ışınlar İyonizan ışınlar Eşik değerler 1 Işınlar

Detaylı

Hayat Kurtaran Radyasyon

Hayat Kurtaran Radyasyon Hayat Kurtaran Radyasyon GÜNLÜK HAYAT KONUSU: Kanser tedavisinde kullanılan radyoterapi KĐMYA ĐLE ĐLĐŞKĐSĐ: Radyoterapi bazı maddelerin radyoaktif özellikleri dolayısıyla ışımalar yapması esasına dayanan

Detaylı

RADYASYON FİZİĞİ 5. Prof. Dr. Kıvanç Kamburoğlu

RADYASYON FİZİĞİ 5. Prof. Dr. Kıvanç Kamburoğlu RADYASYON FİZİĞİ 5 Prof. Dr. Kıvanç Kamburoğlu X ışını atenuasyonu X ışını, madde içerisinden geçerken başlıca fotoelektrik absorbsiyon ve compton saçılma ile şiddetini kaybeder Işın demetinin absorbsiyonu

Detaylı

ÜNİTE 13. Radyoaktivite. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler

ÜNİTE 13. Radyoaktivite. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler ÜNİTE 13 Radyoaktivite Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Radyoaktivite, Çekirdek kararlılığı, Radyasyon ve etkileri, İyonlaştırıcı radyasyon etkileri, Radyasyon ölçü ve birimleri hakkında bilgi edineceksiniz.

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİNE GİRİŞ VE RADYASYON RADYOLOJİ TANIMI ve Radyolojik görüntüleme yöntemleri ana prensipleri RADYOLOJİ BİLİMİNİN TANIMI Radyoloji

Detaylı

TIPTA RADYASYONDAN KORUNMA

TIPTA RADYASYONDAN KORUNMA TIPTA RADYASYONDAN KORUNMA 1. Ulusal Radyasyondan Korunma Kongresi İş Sağlığı ve Güvenliğinde Temel Radyasyondan Korunma Kursu Prof. Dr. Doğan BOR Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Fizik Mühendisliği

Detaylı

İşyeri ortamlarında, çalışanların sağlığını. ve güvenliğini korumak amacıyla yapılan bilimsel çalışmaların tümü diye tanımlanabilir.

İşyeri ortamlarında, çalışanların sağlığını. ve güvenliğini korumak amacıyla yapılan bilimsel çalışmaların tümü diye tanımlanabilir. İş Sağlığı ve Güvenliği İşyeri ortamlarında, çalışanların sağlığını ve güvenliğini korumak amacıyla yapılan bilimsel çalışmaların tümü diye tanımlanabilir. Çalışanların sağlığı ve güvenliğin bozulması

Detaylı

ÇALIŞTAY İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE RADYASYONDAN KORUNMANIN YERİ VE ÖNEMİ. Prof. Dr. Doğan Bor

ÇALIŞTAY İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE RADYASYONDAN KORUNMANIN YERİ VE ÖNEMİ. Prof. Dr. Doğan Bor ÇALIŞTAY İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE RADYASYONDAN KORUNMANIN YERİ VE ÖNEMİ 11, Ekim, 2014 Antalya Radyasyondan Korunma Uzmanlığı Eğitim programları ve Uygulamaları Prof. Dr. Doğan Bor RADYASYON Yaşamın

Detaylı

Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu. Test 1 in Çözümleri

Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu. Test 1 in Çözümleri 7 Büyük Patlama ve Evrenin Oluşumu 225 Test 1 in Çözümleri 1. Elektrikçe yüksüz parçacıklar olan fotonların kütleleri yoktur. Işık hızıyla hareket ettikleri için atom içerisinde bulunamazlar. Fotonlar

Detaylı

RADYOAKTİFLİK. Bu çalışmalar sonucunda radyoaktif olarak adlandırılan atomların yüksek enerjili tanecikler ve ışınlar yaydıkları belirlenmiştir.

RADYOAKTİFLİK. Bu çalışmalar sonucunda radyoaktif olarak adlandırılan atomların yüksek enerjili tanecikler ve ışınlar yaydıkları belirlenmiştir. RADYOAKTİFLİK Atomların ve molekiller arası çekim kuvvetlerinin değişmesi ile fiziksel değişimlerinin, atomların değerlik elektron sayılarının değişmesiyle kimyasal değişimlerin olduğu bilinmektedir. Kimyasal

Detaylı

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU Güneş ışınımı değişik dalga boylarında yayılır. Yayılan bu dalga boylarının sıralı görünümü de güneş spektrumu olarak isimlendirilir. Tam olarak ifade edilecek olursa;

Detaylı

GİRİŞ. Sayın Tıbbi cihaz sektör çalışanları ve Yöneticileri

GİRİŞ. Sayın Tıbbi cihaz sektör çalışanları ve Yöneticileri TCESİS GİRİŞ Sayın Tıbbi cihaz sektör çalışanları ve Yöneticileri Sağlık sektöründeki yöneticiler ve çalışanlar, çalıştıkları ortamlarda zaman zaman radyoaktif risklerle karşı karşıya kalabilirler. Sağlık

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işınları Absorbsiyon ve saçılma. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işınları Absorbsiyon ve saçılma. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işınları Absorbsiyon ve saçılma Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak ABSORBSİYON VE SAÇILMA X-ışınları maddeyi (hastayı) geçerken enerjileri absorbsiyon (soğurulma) ve saçılma

Detaylı

Radyasyondan Korunma Prensipleri ve Yönetmelikler Dr. Emin GÜNGÖR

Radyasyondan Korunma Prensipleri ve Yönetmelikler Dr. Emin GÜNGÖR Radyasyondan Korunma Prensipleri ve Yönetmelikler Dr. Emin GÜNGÖR İçerik Radyasyon Nedir? Radyasyonun Biyolojik Etkileri Radyasyondan Korunma Yapay kaynaklardan toplum ışınlanmaları Radyasyon etkilerinin

Detaylı

DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RADYASYON GÜVENLİK KOMİTESİ TEMEL RADYASYON BİLGİSİ TESTİ

DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RADYASYON GÜVENLİK KOMİTESİ TEMEL RADYASYON BİLGİSİ TESTİ DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RADYASYON GÜVENLİK KOMİTESİ TEMEL RADYASYON BİLGİSİ TESTİ 1. Elementlerin özelliklerini taşıyan en küçük yapı birimine... denir. A) Bileşik B) Molekül

Detaylı

İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü,

İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü, TOZ İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü, Termal Konfor gibi unsurlardan biriside Tozdur. Organik

Detaylı

ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ LİSANS. SAĞLIK FİZİKÇİSİ UNVAN DEĞİŞİKLİK SINAVI 10 TEMMUZ 2015 Cuma, Saat: 10:00 GENEL AÇIKLAMA

ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ LİSANS. SAĞLIK FİZİKÇİSİ UNVAN DEĞİŞİKLİK SINAVI 10 TEMMUZ 2015 Cuma, Saat: 10:00 GENEL AÇIKLAMA ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ LİSANS SAĞLIK FİZİKÇİSİ UNVAN DEĞİŞİKLİK SINAVI 10 TEMMUZ 2015 Cuma, Saat: 10:00 ADI SOYADI T.C.KİMLİK NO SALON NO SIRA NO :.. :. :. :. 1. Bu soru kitapçığında aşağıdaki testler yer

Detaylı

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI MEVZUATINDA RADYASYONDAN KORUNMANIN YERİ, UYGULAMADA YAŞANAN GÜÇLÜKLER, ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI MEVZUATINDA RADYASYONDAN KORUNMANIN YERİ, UYGULAMADA YAŞANAN GÜÇLÜKLER, ÇÖZÜM ÖNERİLERİ T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI MEVZUATINDA RADYASYONDAN KORUNMANIN YERİ, UYGULAMADA YAŞANAN GÜÇLÜKLER, ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Detaylı

MANYETİK REZONANS TEMEL PRENSİPLERİ

MANYETİK REZONANS TEMEL PRENSİPLERİ MANYETİK REZONANS TEMEL PRENSİPLERİ Dr. Ragıp Özkan Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji ABD REZONANS Sinyal intensitesini belirleyen faktörler Proton yoğunluğu TR T1 TE T2

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ X-Işını oluşumu Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak X-IŞINI OLUŞUMU Hızlandırılmış elektronların anotla etkileşimi ATOMUN YAPISI VE PARÇACIKLARI Bir elementi temsil eden en küçük

Detaylı

RADYOAKT FL K. ALIfiTIRMALARIN ÇÖZÜMÜ. 5. a) Denklemi yazd m zda; 1. Yar lanma süresi T 1/2. 6. a) Madde miktar n 8 m gram al rsak 7 m gram

RADYOAKT FL K. ALIfiTIRMALARIN ÇÖZÜMÜ. 5. a) Denklemi yazd m zda; 1. Yar lanma süresi T 1/2. 6. a) Madde miktar n 8 m gram al rsak 7 m gram RADYOAKT FL K RADYOAKT FL K 1. Yar lanma süresi T 1/ ile gösterilir. Radyoaktif element içerisindeki çekirdek say s n n yar s n n bozunmas için geçen süredir. Bu süre çok uzun olabilece i gibi çok k sa

Detaylı

Atomlar ve Moleküller

Atomlar ve Moleküller Atomlar ve Moleküller Madde, uzayda yer işgal eden ve kütlesi olan herşeydir. Element, kimyasal tepkimelerle başka bileşiklere parçalanamayan maddedir. -Doğada 92 tane element bulunmaktadır. Bileşik, belli

Detaylı

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve Güvenliği için Eğitim Seti Endüstriyel Uygulamalar Radyasyon endüstriyel alanda oldukça yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Örneğin, X ve gama ışınlarından

Detaylı

Bölüm 1 Maddenin Yapısı ve Radyasyon. Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU

Bölüm 1 Maddenin Yapısı ve Radyasyon. Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU Bölüm 1 Maddenin Yapısı ve Radyasyon Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU İÇİNDEKİLER X-ışınlarının elde edilmesi X-ışınlarının Soğrulma Mekanizması X-ışınlarının özellikleri X-ışını cihazlarının parametreleri

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve Açıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve Açıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı T.C. MİLLÎ EĞİTİM BKNLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve çıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı KİTPÇIK TÜRÜ T.C. SĞLIK BKNLIĞI PERSONELİNİN UNVN DEĞİŞİKLİĞİ SINVI 12. GRUP:

Detaylı

ÇEKİRDEK KİMYASI. Kimya Ders Notu

ÇEKİRDEK KİMYASI. Kimya Ders Notu ÇEKİRDEK KİMYASI Kimya Ders Notu ÇEKİRDEK KİMYASI Atomaltı Tanecikler Atomaltı parçacıklar bağımsız olarak ömürleri çok kısa olduğu için normal şartlar altında gözlemlenemezler. Bu amaçla oluşturulan parçacık

Detaylı

RADYASYON Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ. YDÜ Tıp Fakültesi Biyofizik AD

RADYASYON Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ. YDÜ Tıp Fakültesi Biyofizik AD RADYASYON Yrd. Doç. Dr. Aslı AYKAÇ YDÜ Tıp Fakültesi Biyofizik AD Radyasyon uzayda ya da madde içinde parçacık ya da dalga biçiminde enerjinin yayılması olarak tanımlanır Radyoaktivite Doğal (Uranyum-238)

Detaylı

Radyoaktif elementin tek başına bulunması, bileşik içinde bulunması, katı, sıvı, gaz, iyon halinde bulunması radyoaktif özelliğini etkilemez.

Radyoaktif elementin tek başına bulunması, bileşik içinde bulunması, katı, sıvı, gaz, iyon halinde bulunması radyoaktif özelliğini etkilemez. RADYOAKTİFLİK Kendiliğinden ışıma yapabilen maddelere radyoaktif maddeler denir. Radyoaktiflik çekirdek yapısıyla ilişkilidir. Radyoaktif bir atom hangi bileşiğin yapısına girerse o bileşiği radyoaktif

Detaylı

AİLE VE TÜKETİCİ HİZMETLERİ

AİLE VE TÜKETİCİ HİZMETLERİ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI AİLE VE TÜKETİCİ HİZMETLERİ RADYASYON ÖLÇÜMÜ 850CK0091 Ankara, 2012 Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri

Detaylı

ISTAKOZ KABUĞUNDAKİ KİTİN SAYESİNDE RADYASYONDAN KORUNUYORUM

ISTAKOZ KABUĞUNDAKİ KİTİN SAYESİNDE RADYASYONDAN KORUNUYORUM ISTAKOZ KABUĞUNDAKİ KİTİN SAYESİNDE RADYASYONDAN KORUNUYORUM HAZIRLAYAN ÖĞRENCİLER 7-E Janset GÜNEY Su Hazal ÇALLI DANIŞMAN ÖĞRETMEN Nilüfer DEMİR İZMİR 2014 İÇİNDEKİLER 1.PROJENİN AMACI...2 2. RADYASYON

Detaylı

RADYASYON FİZİĞİ 1. Prof. Dr. Kıvanç Kamburoğlu

RADYASYON FİZİĞİ 1. Prof. Dr. Kıvanç Kamburoğlu RADYASYON FİZİĞİ 1 Prof. Dr. Kıvanç Kamburoğlu Herbirimiz kısa bir süre yaşarız ve bu kısa süre içerisinde tüm evrenin ancak çok küçük bir bölümünü keşfedebiliriz Evrenle ilgili olarak en anlaşılamayan

Detaylı

İYON ODALARI VE DOZİMETRE KALİBRASYONLARI

İYON ODALARI VE DOZİMETRE KALİBRASYONLARI İYON ODALARI VE DOZİMETRE KALİBRASYONLARI Dr. Doğan YAŞAR TAEK,ÇNAEM Radyasyon Metrolojisi Birimi dogan.yasar@taek.gov.tr İçerik 2 Tedavi amaçlı dozimetreler Korunma amaçlı dozimetreler - doz hızı ölçerler

Detaylı

radyasyonlar olmak üzere iki sınıfta toplayabiliriz. İyonlaştırıcı radyasyonlar; kozmik radyasyonlar yada kozmik ışınları (uzaydan gelen X ve gama

radyasyonlar olmak üzere iki sınıfta toplayabiliriz. İyonlaştırıcı radyasyonlar; kozmik radyasyonlar yada kozmik ışınları (uzaydan gelen X ve gama ATOM, RADYOAKTİVİTE, RADYOİZOTOPLAR ve RADYASYON TÜRLERİ Ahmet Cangüzel Taner Fizik Yüksek Mühendisi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu ( acant@taek.gov.tr ) Radyasyon yaşamın gerçeği veya bir parçası kabul

Detaylı

Bölüm 5. Tıbbi Görüntüleme Yöntemlerinin Temel İlkeleri. Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU

Bölüm 5. Tıbbi Görüntüleme Yöntemlerinin Temel İlkeleri. Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU Bölüm 5 Tıbbi Görüntüleme Yöntemlerinin Temel İlkeleri Prof. Dr. Bahadır BOYACIOĞLU İÇİNDEKİLER X-ışınları Görüntüleme Teknikleri Bilgisayarlı Tomografi (BT) Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRI) Nükleer

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM 9.11.2015 ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Konular Doğum öncesi gelişim aşamaları Zigot Doğum öncesi çevresel etkiler Teratojenler Doğum Öncesi G elişim Anneyle ilgili diğer faktörler Öğr. Gör. C an ÜNVERDİ Zigot

Detaylı

Radyasyon Yaralılarının Tıbbi Yönetimi

Radyasyon Yaralılarının Tıbbi Yönetimi Radyasyon Yaralılarının Tıbbi Yönetimi İyonize Radyasyonun Tipleri Radyasyon Kaynağı Alfa Partikülü Kağıt Beta Partikülü Plastik, Deri Gamma Işını Kurşun veya beton 2 / 19 Radyoaktif Materyal ÖLÇÜM FİZİKİ

Detaylı

Radyasyon ve İnsan Sağlığı

Radyasyon ve İnsan Sağlığı Gökhan Özyiğit Gözde Yazıcı Radyasyon ve İnsan Sağlığı Bazı atomların çekirdekleri doğal veya yapay olarak stabil olmadığı için, fazla enerjilerini iyonlaştırıcı radyasyon şeklinde yayarak stabil hale

Detaylı

Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı

Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 04.09.2012 Madde 5.5.3; 5.6 ve 5.7 de radyasyon çukuru ve 01 çukurun radyoaktivitesinin ölçümü ile ilgili tarifleme yapıldı. 11.09.2012 Radyoaktif Bekletme

Detaylı

VIA GRUBU ELEMENTLERİ

VIA GRUBU ELEMENTLERİ Bölüm 8 VIA GRUBU ELEMENTLERİ Bu slaytlarda anlatılanlar sadece özet olup ayrıntılı bilgiler derste verilecektir. O, S, Se, Te, Po O ve S: Ametal Se ve Te: Yarı metal Po: Metal *Oksijen genellikle bileşiklerinde

Detaylı

ÖĞRENME HEDEFLERİ. Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Radyofizik Uzm.A.Hikmet Eriş

ÖĞRENME HEDEFLERİ. Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Radyofizik Uzm.A.Hikmet Eriş ÖĞRENME HEDEFLERİ Radyasyon,radyasyon doz birimleri Radyasyonun günlük kullanımdaki yeri Atom nedir?atomun temel parçacıkları Cep telefonlarının zararlı etkisi,termal görüntü. Radyasyon çeşitleri,enerji

Detaylı

G. Begüm SİLSÜPÜR İSG Uzmanı (Elektrik-elektronik Yük. Müh.) İSG Uzman Yardımcısı (Fizik Müh.)

G. Begüm SİLSÜPÜR İSG Uzmanı (Elektrik-elektronik Yük. Müh.) İSG Uzman Yardımcısı (Fizik Müh.) T.C. ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ G. Begüm SİLSÜPÜR İSG Uzmanı (Elektrik-elektronik Yük. Müh.) Alev SAKARYA İSG Uzman Yardımcısı (Fizik Müh.) Mayıs 2015,

Detaylı

BAKIR ATOMUNDA K,L,M ZARFLARI

BAKIR ATOMUNDA K,L,M ZARFLARI HER ATOMUN YÖRÜNGE ZARFLARINDA (K,L,M,..) BULUNABİLECEK MAKSİMUM ELEKTRON SAYISI 2n 2 FORMÜLÜ İLE BULUNABİLİR. SON YÖRÜNGE ZARFINDA EN ÇOK 8 ELEKTRON BULUNUR. Helyum atomu BAKIR ATOMUNDA K,L,M ZARFLARI

Detaylı

Türkiye de radon ölçümleri Radon measurements in Turkey

Türkiye de radon ölçümleri Radon measurements in Turkey Bu makale, 2008. Uluslararası Katılımlı Tıbbi Jeoloji Sempozyumu Kitabı (Editör: Dr. Eşref Atabey), ISBN: 978-975-7946-33-5, Sayfa: 69-72 yayımlanmıştır. Türkiye de radon ölçümleri Radon measurements in

Detaylı

3 )Peroksitlerle deney yapılırken aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır?

3 )Peroksitlerle deney yapılırken aşağıdakilerden hangisi yapılmamalıdır? 1)Aşağıdakilerden hangisi kuvvetli patlayıcılar sınıfına girer? Dumansız barut Kibrit Roket yakıtı Havai fişek Dinamit** 2) Yanıcı sıvıları parlayıcı sıvılardan ayıran en önemli fark aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

HIZLANDIRICILARDA RADYASYON GÜVENL

HIZLANDIRICILARDA RADYASYON GÜVENL HIZLANDIRICILARDA RADYASYON GÜVENLİĞİ Doç. Dr. Yeşim ÖKTEM İstanbul Üniversitesi İÇERİK Radyasyondan korunma ve radyasyon güvenliği Radyasyon dozimetrisinde i i d nicelikler ve birimler Hızlandırıcılarda

Detaylı

T. C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ FİZİK EĞİTİMİ A. B. D. PROJE ÖDEVİ

T. C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ FİZİK EĞİTİMİ A. B. D. PROJE ÖDEVİ T. C. GAZİ ÜNİVERSİTESİ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ FİZİK EĞİTİMİ A. B. D. PROJE ÖDEVİ ÖĞRETİMİ PLANLAMA VE DEĞERLENDİRME Dr. Yücel KAYABAŞI ÖLÇME ARACI Hazırlayan : Hasan Şahin KIZILCIK 98050029457 Konu : Çekirdek

Detaylı

RADYASYON GÜVENLİĞİ BARIŞ ÜNLÜ BİYOMEDİKAL MÜHENDİSİ

RADYASYON GÜVENLİĞİ BARIŞ ÜNLÜ BİYOMEDİKAL MÜHENDİSİ RADYASYON GÜVENLİĞİ BARIŞ ÜNLÜ BİYOMEDİKAL MÜHENDİSİ Radyasyon Nedir? Radyasyon veya ışınım, elektromanyetik dalgalar veya parçacıklar biçiminde ki enerji yayımı ya da aktarımıdır.radyoaktif maddelerin

Detaylı

RADYASYON. İşyerlerinde radyasyonun kullanılmasını ve denetlemesini «Türkiye Atom Enerjisi Kurumu» yapar.

RADYASYON. İşyerlerinde radyasyonun kullanılmasını ve denetlemesini «Türkiye Atom Enerjisi Kurumu» yapar. 5 RADYASYON TANIM VE DENETİM Radyasyon Latince bir kelime olup dilimizde ışıma olarak kullanılır. Atomlardan, güneşten ve diğer yıldızlardan yayılan enerjiye radyasyon enerji denir. İşyerlerinde radyasyonun

Detaylı

DERS BİLGİ FORMU. Zorunlu Ders Meslek Dersi Seçmeli Ders DERS KATEGORİSİ ÖN ŞARTLAR. Bireysel Öğrenme Süresi (Proje, Ödev, Araştırma, İş Yeri Eğitimi)

DERS BİLGİ FORMU. Zorunlu Ders Meslek Dersi Seçmeli Ders DERS KATEGORİSİ ÖN ŞARTLAR. Bireysel Öğrenme Süresi (Proje, Ödev, Araştırma, İş Yeri Eğitimi) DERS BİLGİ FORMU DERSİN ADI BÖLÜM PROGRAM DÖNEMİ DERSİN DİLİ DERS KATEGORİSİ ÖN ŞARTLAR SÜRE VE DAĞILIMI KREDİ DERSİN AMACI ÖĞRENME ÇIKTILARI VE YETERLİKLER DERSİN İÇERİĞİ VE DAĞILIMI (MODÜLLER VE HAFTALARA

Detaylı

Fotovoltaik Teknoloji

Fotovoltaik Teknoloji Fotovoltaik Teknoloji Bölüm 3: Güneş Enerjisi Güneşin Yapısı Güneş Işınımı Güneş Spektrumu Toplam Güneş Işınımı Güneş Işınımının Ölçülmesi Dr. Osman Turan Makine ve İmalat Mühendisliği Bilecik Şeyh Edebali

Detaylı

2: RADYOAKTİF ATIKLAR...11

2: RADYOAKTİF ATIKLAR...11 İÇİNDEKİLER Bölüm1: TEMEL KAVRAMLAR...1 1.1. İyon ve İyonizan Radyasyonlar...1 1.2. Radyoaktivite...3 1.3. Işınlama...3 1.4. Yarılanma Süresi...3 1.5. Radyolojik Birimler...4 1.6. Radyasyon Dozu...4 1.7.

Detaylı

Takdim Planı. Nükleer Silah Etkileri. Radyasyon. Nükleer Kazada Alınacak Ġlk Önlemler 2/ 39

Takdim Planı. Nükleer Silah Etkileri. Radyasyon. Nükleer Kazada Alınacak Ġlk Önlemler 2/ 39 Radyolojik Silahlar Takdim Planı Nükleer Silah Etkileri Radyasyon Nükleer Kazada Alınacak Ġlk Önlemler 2/ 39 Nükleer Silah Etkileri 6 AĞUSTOS 1945 Gözleri kör eden ışık, Ġnsanları, eşyaları yakan bir sıcaklık,

Detaylı

RÖNTGEN FİZİĞİ 5 X-ışınlarının özellikleri, kalitesi ve kantitesi. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak

RÖNTGEN FİZİĞİ 5 X-ışınlarının özellikleri, kalitesi ve kantitesi. Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak RÖNTGEN FİZİĞİ 5 X-ışınlarının özellikleri, kalitesi ve kantitesi Doç. Dr. Zafer KOÇ Başkent Üniversitesi Tıp Fak X-ışınlarının özellikleri, kalitesi ve kantitesi X-ışınları cam veya metal kılıfın penceresinden

Detaylı

222 Rn (Radon) Ra. Ra Rn (Aktinon) Ra Rn (Toron)

222 Rn (Radon) Ra. Ra Rn (Aktinon) Ra Rn (Toron) BİNALARDA RADON ve SAĞLIK ETKİLERİ Giriş Bütün canlılar radyasyonla birlikte yaşamakta, hayatın bir parçası olarak dış uzay ve güneşten gelen kozmik ışınlar, yerkabuğunda bulunan radyoizotoplar dolayısıyla

Detaylı

Radyasyondan Korunma. Radyofizik Uzm.Dr.Öznur Şenkesen

Radyasyondan Korunma. Radyofizik Uzm.Dr.Öznur Şenkesen Radyasyondan Korunma Radyofizik Uzm.Dr.Öznur Şenkesen Acıbadem Kozyatağı Hastanesi İçerik Radyasyonun biyolojik etkileri Radyasyon dozu birimleri Radyasyondan korunmada temel prensipler ve doz sınırlamaları

Detaylı

KUTUP IŞINIMI AURORA. www.astrofotograf.com

KUTUP IŞINIMI AURORA. www.astrofotograf.com KUTUP IŞINIMI AURORA www.astrofotograf.com Kutup ışıkları, ya da aurora, genellikle kutup bölgelerinde görülen bir gece ışımasıdır. Aurora, gökyüzündeki doğal ışık görüntüleridir. Genelde gece görülen

Detaylı

5730 yıllık fiziksel yarı ömrü boyunca 158 kev (maksimum) enerjiye sahip -β partikülleri yayarak stabil bir element olan 14 N e bozunur.

5730 yıllık fiziksel yarı ömrü boyunca 158 kev (maksimum) enerjiye sahip -β partikülleri yayarak stabil bir element olan 14 N e bozunur. 14 C İLE YAŞ TAYİNİ 14 C ün meydana gelişi atmosferde azot atomlarının sürekli olarak kozmik ışınlarla etkileşime girmesi sonunda ve patlatılan nükleer bombalar ya da nükleer ve fosil yakıt kullanan enerji

Detaylı

Temel Radyoterapi ye Giriş. F.Ü. SHMYO Tıbbi Görüntüleme Teknikleri Selami SERHATLIOĞLU

Temel Radyoterapi ye Giriş. F.Ü. SHMYO Tıbbi Görüntüleme Teknikleri Selami SERHATLIOĞLU Temel Radyoterapi ye Giriş F.Ü. SHMYO - 2014 Tıbbi Görüntüleme Teknikleri Selami SERHATLIOĞLU Radyoterapi Nedir? Radyoterapi, radyasyonla tedavi demektir. Radyasyon dalga, parçacık veya foton olarak adlandırılan

Detaylı

Radyasyonun Sağlık Etkileri Prof. Dr. Gökhan Özyiğit Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı

Radyasyonun Sağlık Etkileri Prof. Dr. Gökhan Özyiğit Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı Radyasyonun Sağlık Etkileri Prof. Dr. Gökhan Özyiğit Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı T.C. Sağlık Bakanlığı, Radyasyon Güvenliği Alt Kurulu Üyesi gozyigit@hacettepe.edu.tr

Detaylı

Tıpta Radyasyon Kullanımının Tarihi. Dr.Mustafa Hayırlıdağ

Tıpta Radyasyon Kullanımının Tarihi. Dr.Mustafa Hayırlıdağ Tıpta Radyasyon Kullanımının Tarihi Dr.Mustafa Hayırlıdağ Giriş: Radyasyon kısmen bir asır önce bulunmuştur. Tıp ve endüstri üzerinde derin bir etkisi olmuştur. Çeşitli dikkate değer bilim adamları radyasyonu

Detaylı

Giriş. Radyoaktivite bir atomun, ve ışınları yayarak başka bir elementin atomuna dönüşmesi olayıdır.

Giriş. Radyoaktivite bir atomun, ve ışınları yayarak başka bir elementin atomuna dönüşmesi olayıdır. Giriş Radyoaktivite bir atomun, ve ışınları yayarak başka bir elementin atomuna dönüşmesi olayıdır. Bu özellikteki elementlere radyoaktif element denir. Doğada bulunan kayaçlar farklı oranlarda radyoaktif

Detaylı

UYGULAMA 3 ÖRNEK PROBLEMLER

UYGULAMA 3 ÖRNEK PROBLEMLER ÖRNEK PROBLEMLER Gerekli Bilgiler ÖN EK ÇARPAN ÇARPAN T (tera) 1.000.000.000.000 10 12 G (giga) 1.000.000.000 10 9 M (mega) 1.000.000 10 6 K (kilo) 1.000 10 3 m (mili) 0.001 10-3 μ (mikro) 0.000001 10-6

Detaylı

12. SINIF KONU ANLATIMLI

12. SINIF KONU ANLATIMLI 12. SINIF KONU ANLATIMLI 3. ÜNİTE: DALGA MEKANİĞİ 2. Konu ELEKTROMANYETİK DALGA ETKİNLİK VE TEST ÇÖZÜMLERİ 2 Elektromanyetik Dalga Testin 1 in Çözümleri 1. B manyetik alanı sabit v hızıyla hareket ederken,

Detaylı

Gümüşhane İli Günlük Doğal Kaynaklı Radyasyon Ölçüm Raporu [01-31 Ocak 2012]

Gümüşhane İli Günlük Doğal Kaynaklı Radyasyon Ölçüm Raporu [01-31 Ocak 2012] GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Gümüşhane İli Günlük Doğal Kaynaklı Radyasyon Ölçüm Raporu [01-31 Ocak 2012] Hazırlayanlar: Yrd.Doç.Dr. Nafız MADEN Yılmaz Yiğit

Detaylı

İzmir İlinde Buca, Bornova, Karşıyaka ve Bayraklı İlçelerinin Radon Dağılım Haritalarının Oluşturulması

İzmir İlinde Buca, Bornova, Karşıyaka ve Bayraklı İlçelerinin Radon Dağılım Haritalarının Oluşturulması İzmir İlinde Buca, Bornova, Karşıyaka ve Bayraklı İlçelerinin Radon Dağılım Haritalarının Oluşturulması Öğr.Gör. Türkan ÖZBAY Doç. Dr. Özlem KARADENİZ Prof.Dr. Hatice DURAK Genel Bilgiler Çalışmanın Amacı

Detaylı

Doz azaltma teknikleri. Süre. Mesafe. Zırhlama. Yapısal Zırhlama 11/18/2015 RADYOLOJİDE ZIRHLAMA. Prof.Dr.Nail Bulakbaşı

Doz azaltma teknikleri. Süre. Mesafe. Zırhlama. Yapısal Zırhlama 11/18/2015 RADYOLOJİDE ZIRHLAMA. Prof.Dr.Nail Bulakbaşı Doz azaltma teknikleri RADYOLOJİDE ZIRHLAMA Radyasyondan korunma parametreleri Prof.Dr.Nail Bulakbaşı Süre Mesafe Zırhlama Süre Mesafe Doz = (Doz Şiddeti)x(Süre) Bir ölçüm cihazının 50 µsv/saat lik radyasyon

Detaylı

GAZ, ISI, RADYASYON ÖLÇÜM CİHAZLARI

GAZ, ISI, RADYASYON ÖLÇÜM CİHAZLARI GAZ, ISI, RADYASYON ÖLÇÜM CİHAZLARI CO 262 CO ( KARBON MONOKSİT ) MONİTÖRÜ Karbon Monoksit ( CO ) 3. Grup Zehirli gaz olup, hemen her yangında ortaya çıkar. Kan zehiridir. Akciğerlerden hücrelere oksijen

Detaylı

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar

5.111 Ders Özeti #12. Konular: I. Oktet kuralından sapmalar 5.111 Ders Özeti #12 Bugün için okuma: Bölüm 2.9 (3. Baskıda 2.10), Bölüm 2.10 (3. Baskıda 2.11), Bölüm 2.11 (3. Baskıda 2.12), Bölüm 2.3 (3. Baskıda 2.1), Bölüm 2.12 (3. Baskıda 2.13). Ders #13 için okuma:

Detaylı

NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI

NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI NORMAL ÖĞRETİM DERS PROGRAMI 1. Yarıyıl 1. Hafta ( 19.09.2011-23.09.2011 ) Nükleer reaktör türleri ve çalışma prensipleri Atomik boyuttaki parçacıkların yapısı Temel kavramlar Elektrostatiğin Temelleri,

Detaylı

Prof. Dr. Niyazi MERİÇ Ankara Üniversitesi Nükleer Bilimler Enstitüsü

Prof. Dr. Niyazi MERİÇ Ankara Üniversitesi Nükleer Bilimler Enstitüsü 0537 RADYASYO FİZİĞİ Prof. Dr. iyazi MERİÇ Ankara Üniversitesi ükleer Bilimler Enstitüsü TEMEL KAVRAMLAR Radyasyon, Elektromanyetik Dalga, Uyarılma ve İyonlaşma, peryodik cetvel radyoaktif bozunum Radyoaktivite,

Detaylı

RADYASYON ETKİLERİ ve KORUNMA. Doç. Dr. M. Esin OCAKTAN

RADYASYON ETKİLERİ ve KORUNMA. Doç. Dr. M. Esin OCAKTAN RADYASYON ETKİLERİ ve KORUNMA Doç. Dr. M. Esin OCAKTAN 1 Amaç Radyasyonun tanımı, tarihçesi, kaynakları, birimleri, türleri, sağlık üzerine etkileri, korunma yöntemleri hakkında bilgi ve tutum kazandırmak.

Detaylı

ÇERNOBİL NÜKLEER KAZASI VE TÜRKİYE ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

ÇERNOBİL NÜKLEER KAZASI VE TÜRKİYE ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ TC GAZİ ÜNİVERSİTESİ GAZİ EĞİTİM FAKÜLTESİ ORTA ÖĞRETİM FEN VE MATEMATİK ALANLARI EĞİTİMİ BÖLÜMÜ FİZİK EĞİTİMİ ANABİLİM DALİ ÇERNOBİL NÜKLEER KAZASI VE TÜRKİYE ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ HAZIRLAYAN : ÇİĞDEM KAPUKAYA

Detaylı

Radyasyondan Korunmanın Temel Kriterleri. Temel Radyasyondan Korunma Kursu 21 Kasım 2015-Ankara

Radyasyondan Korunmanın Temel Kriterleri. Temel Radyasyondan Korunma Kursu 21 Kasım 2015-Ankara Radyasyondan Korunmanın Temel Kriterleri Temel Radyasyondan Korunma Kursu 21 Kasım 2015-Ankara Radyasyondan korunma çalışanların, halkın ve çevrenin radyasyonun zararlı etkilerinden korunmasıdır. Radyasyondan

Detaylı