TÜKETİMİN AYAK İZLERİ: DÜNYAYA BAKIŞ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜKETİMİN AYAK İZLERİ: DÜNYAYA BAKIŞ"

Transkript

1 TÜKETİMİN AYAK İZLERİ: DÜNYAYA BAKIŞ Ö ncelikle İktisat ve Toplum dergisine şu elinizdeki yazıyı yazarken kendi arka bahçesinden uzak, pusulası merak, buldukları henüz yarım yamalak bu uluslar iktisatçıya düşüncelerini siz okuyucuyla paylaşma vasıtası olduğu için teşekkür ediyorum. Burada, iktisadi bir bakış açısıyla değerlendirmek istediğim ayak izleri, silinmeleri denizin insafına kalmış, sahilde bıraktığımız cinsten olanlar değil. Niyetim, sizinle silinmesi hayli zor ekolojik ayak izlerimizle ilgili yapmış olduğum, beni şaşırtan bir iki alıştırmayı paylaşmak. Bundan iki yıl kadar önce, bir zamandır uluslar ticaret yazınını kasıp kavuran heterojen firma modellerinin temel taşı niteliğindeki verimlilik değişkeninin doğru hesaplanıp hesaplanmadığı sorusunu cevaplamak üzere bilmediğim sularda seyretmeye başladım. Bunda, o zamanlar aynı bölüm koridorunu paylaştığım, verimlilik yazınının iki duayeninin, Shawna Grosskopf ve Rolf Färe in, verdiği cesaretin de payı oldu. Uluslar ticaret yazınında da verimliliğin sadece iyi çıktıyı değil, üretilen atık gibi, sebep olunan hava kirliliği gibi kötü çıktıları da göz önüne alması gerektiği düşüncesiyle uzun soluklu, mikro veriye dayanan bir araştırmaya başladım ve halen de devam etmekteyim. Fakat mikro veriyle çalışmak zahmetlidir, emek yoğundur, yorucudur. İnsanda makro çalışma arzusu uyandırır. İşte öyle zamanların birinde kötü çıktının en kompozit ölçütünü aramaya koyuldum. Ekolojik ayak izi kulağıma çalınmıştı bir yerlerden. Bir Google taraması yaptığımda çıkan 3 milyonun üzerinde sonuç konuya olan ilgiyi belgelemek adına yüreklendirici fakat konuya dair bilgisizliğimi gün ışığına çıkarmak adına içler acısıydı. Neler yapılmamıştı ki? Kimler kullanmamıştı ki bu ölçütü? Avrupa Birliği nden, çevreci yapılanmalara, haber kanallarından, ortaokul çocuklarına kadar karma bir kitle tarafından kullanılmış ve hatta internette kişisel ayak izi hesap makineleri dahi oluşturulmuştu. Ayça Tekin Koru TED Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü

2 14 İKTİSAT VE TOPLUM Sayı Ekolojik ayak izi, mevcut teknoloji ve kaynak yönetimiyle, tüketilen kaynakların üretimi ve bu sırada yaratılan atığın bertarafı için gereken biyolojik olarak verimli toprak ve su alanını küresel hektar (kha) cinsinden ifade ediyor. Peki, neydi bu ekolojik ayak izi? Bir doğal kaynak muhasebe aracı olduğunu anlamıştım anlamasına da... Nereden çıkmıştı? Neden ihtiyaç duyulmuştu? Nerelerde kullanılıyordu? Politika hedefi olarak kullanılıyor muydu? Acaba doğru bir ölçüt müydü? Dünyada bıraktığımız izi sahiden ölçebiliyor muydu? Analitik iktisatçı, zihninde çarkları döndürmeye başlamıştı bile. Ekolojik ayak izi, 1990 lı yılların başında Mathis Wackernagel ve William Rees tarafından geliştirilmiş bir ekolojik muhasebe ölçütü. Bu ölçüt, mevcut teknoloji ve kaynak yönetimiyle, tüketilen kaynakların üretimi ve bu sırada yaratılan atığın bertarafı için gereken biyolojik olarak verimli toprak ve su alanını küresel hektar (kha) cinsinden ifade ediyor. Ekolojik ayak izi, altyapı ve atık karbondioksitin emilimini sağlayacak bitki örtüsü için gerekli alanları da içeriyor. Dünyanın yenilenebilir doğal kaynakları üretme kapasitesinin göstergesi olan biyolojik kapasite ve ekolojik ayak izi değerlerinin karşılaştırılması sonucu bir minimum sürdürülebilirlik ölçütü ortaya çıkıyor. Araştırmalarım sırasında okuduğum neredeyse tüm yazılarda geçen anahtar sözcük, sürdürülebilirlik. Genel olarak bir yaşam biçiminin kesintisiz biçimde devam ettirilmesi olarak tanımlanıyor. Dolayısıyla, bu tanıma göre toplam ekolojik ayak izi, toplam biyolojik kapasiteden daha az olmalı. Tabi bu tanım, ekosistemlerin sağlığını, ekosistem ve tür çeşitliliğini, ya da zehirli atıklar gibi faktörleri içermiyor. Fakat, burada yapmak istediğim bir kaç basit alıştırma için asgari koşulları sağlıyor. İlk olarak, konuya ilişkin bazı rakamlarla başlamak isterim. Küresel Ayak İzi Ağı, her yıl 150 den fazla ülkenin ulusal ayak izini hesaplıyor. Bu hesaplamalara göre, insanlığın ekolojik ayak izi 1961 ile 2007 yılları nda iki katına çıkmış. Toplam ayak izi 2007 yılında 18 milyar kha, yani kişi başına 2,7 kha olarak gerçekleşmiş. Biyolojik kapasitesi ise 11,9 milyar kha, yani kişi başına 1,8 kha seviyesinde kalmış. Daha fiyakalı söylemek gerekirse, insanlığın sürdürülebilirliği garanti etmek için şu anda 1,5 gezegene ihtiyacı var. Bu şekilde devam edersek 2030 yılında 2; 2050 yılında ise 2,8 gezegene ihtiyacımız olacak. Şekil 1, 2007 yılı için ülkelerin gelişmişlik seviyelerine göre kişi başına ayak izini gösteriyor. Burada, ekonomik gelişmişlik ölçütü olarak kişi başına gayri safi yurt içi hasıla (GSYH) kullandım.

3 Ülkelerin gelişmişlik seviyesi arttıkça çevreye verilen zararın önce arttığı sonra azaldığı ters U şeklindeki çevresel Kuznet eğrisinin varlığı uzun yıllar tartışıldı. Kullanılan çevre kirliliği ölçütüne göre sonuçlar değişkenlik gösterdi. Burada benim yapmak istediğim Çevresel Kuznet eğrisi ile ilgili varoluşçu bir irdeleme yapmak değil. Sizinle paylaşmak istediğim gözlem şu: 2007 yılında ortalama ekonomik refah arttıkça kişi başına ekolojik ayak izi de artmış ve bu artış düşük ve orta gelirli ülkelerde azalan oranda iken yüksek gelirli ülkelerde artan oranda gerçekleşmiş. Burada, gelişmişliğin beraberinde getirdiği sürdürülebilmesi mümkün olmayan tüketim davranışları, yüksek derecede kaynak israfı ve sanayileşmenin sebep olduğu karbon salınımı artışları en önemli sebepler gibi görünüyor. İnsanlığın ekolojik ayak izi 1961 ile 2007 yılları nda iki katına çıkmıştır. İKTİSAT VE TOPLUM Sayı ancak yarısı kadar biyolojik kapasiteleri olduğu görülüyor. Bu yazıyı yazarken, ekolojik borçlu ve alacaklı ülkelerin çalakalem bir resmini de görmek için tematik harita yapmayı öğrendim. Küresel Ayak İzi Ağı 2007 yılı verilerini kullanarak oluşturduğum Şekil 2 yi incelediğimde ortaya çıkan durum içler acısı. Gezegenin beline kırmızı bir kuşak sarılmış izlenimi veren bir harita bu. Haritada kırmızılar ekolojik borçlu ülkeleri, yeşiller ise ekolojik alacaklı ülkeleri gösteriyor. Renkler koyulaştıkça borç da artıyor, alacak da. Bu durum, ekolojik açık veren ülkelerin ekolojik darboğazlara girerek diğer ülkelere bağımlılıklarının artması ve buna bağlı ekonomik çalkantıların yaşanması anlamına gelmekte. Çoğu yeşile boyan- n Şekil 1: Gelişmişlik Seviyesine Göre Kişi Başına Ayak İzi, 2007 Kişi Başına Ekolojik Ayak İzi (kha) KIR BHR TUVMDV TTO CAN NLD SWE EST AUS FIN MNG MKD SGP LVA URY CZE OMN BRB SVNGRCESP AUT SAUMLT KOR ITA FRA DEU GBR BTN KAZ MUS LTU RUS CYP ATG PRT NZL ISR TKM VCT POL BLR HRV KNA BHS PRY MYS GRD TON CPV BGR SUR MRT PNG GUY UKR BOL BIH IRN FJIZAF BRA LCA VUT ROU NER MLI TCD DJI ECU ALB JOR THA NAM BLZ BWA CRI PAN DMA CHL PLW AND HUNSVK MEX BRN TUR LBN VEN ARG SMR COD BDI GNB MWI ERI ETH LBR GHA UGA CAF SLE MDG BFA ZWE TJK TGO RWA COM KGZ BEN TZA LSO KEN LAO NGA MDA GIN SDN UZB SLB CHN SLV JAM GNQ HND NIC KHM SEN VNM GMB IRQ GEO ARM EGY GTM AZE PER TUN COL DZAGAB CUB CIV NPL MOZ ZMB YEM CMR IDN LKA SYR HTI BGD PAK IND COG MAR SWZ DOM AGO PHL FSM PRI BEL KWT ARE DNK USA CHE NOR JPN Kişi Başına GSYH Ülkeler geliştikçe kişi başına ekolojik ayak izi artıyor. Peki, ekoloji bütçesi gelişmişlik seviyesine göre açık mı fazla mı veriyor? Daha doğrusu, ülkeler ekonomik zenginlikleri arttıkça ekolojik olarak borçlu mu (kişi başına ekolojik ayak izi biyolojik kapasiteden ) alacaklı mı (kişi başına ekolojik ayak izi biyolojik kapasiteden küçük) konuma geliyorlar? Tablo 1 in son üç kolonuna baktığımda yüksek gelirli ülkelerin bıraktıkları ayak izinin mış düşük gelirli ülkelerde sorun şimdilik bu kadar vahim değil gibi gözükse de bu ülkelerin de geliştikçe dünya kaynaklarına olan talepleri benzer şekilde artarsa, çok ciddi bir tehlike ile karşı karşıya olduğumuz apaçık ortada. Bu resme bakıp kara kara düşünürken aklıma gelen soru şu oldu: Bir hektarlık ayak izi karşılığında elimize ne geçiyor? Belki orada söylenecek iki çift iyi söz vardır. Kısacası bir hektarın verimliliği

4 16 İKTİSAT VE TOPLUM Sayı n Tablo 1: Ekolojik Muhasebeye Dair Bazı Göstergeler, 2007 GSYH / Toplam Ekolojik Ayak İzi ($) Kişi Başına Ekolojik Ayak İzi (kha) Kişi Başına Biyolojik Kapasite (kha) Ekolojik Borçlu (Alacaklı) Yüksek Gelirli ,09 3,06-3,03 Orta Gelirli ,48 2,83 0,36 Düşük Gelirli 338 1,19 1,08-0,11 Japonya ,73 0,60-4,13 ABD ,00 3,87-4,13 Almanya ,98 1,02-4,96 BAE ,68 0,85-9,83 Türkiye ,70 1,32-1,38 Çin ,21 0,98-1,23 Brezilya ,91 8,98 6,07 Hindistan 782 0,91 0,51-0,40 Not: GSYH (Reel, 2000 yılı $) değerleri Dünya Bankası Dünya Kalkınma Göstergeleri veri tabanından, ekolojik ayak izi ve biyolojik kapasite değerleri Küresel Ayak İzi Ağı veri tabanından alınmıştır. ların ne derecede başarılı olduğu tartışması için zemin hazırlayabilir. Şekil 3, bir hektarlık ayak izi karşılığında kazanılan GSYH nın yılları nda nasıl değiştiğinin küresel bir resmi. Kırmızılar ayak izi verimliliğindeki ü, yeşiller ise artışı gösteriyor. Görünen o ki, yoğun olarak enerji sektöründe faaliyet gösteren ülkeler haricinde neredeyse tüm dünyada ayak izi verimliliğinde bir artış var. Aynı miktarda kaynaktan daha fazlasını elde edebilmek elbette umut verici bir gelişme. Fakat, bu yorumu yaparken iki hususta dikkatli olmakta fayda var: (i). Ayak izi verimliliği adını taktığım bu gösterge, hesaplamasında kullanılan her iki göstergenin yani toplam ekolojik ayak izi ve GSYH nın zaafiyetlerini barındıran son derece toplulaştırılmış bir ölçüt. Dolayısıyla yorum yaparken çok ileri gitmemek gerekir. (ii). Bu gösterge mükemmel bir gösterge bile olsaydı, Şekil 3 te görülen artışların bölümü 25 in altında. Hatta 10 un altında. Yetmez. Biyolojik kapasiteye erişim için rekabetin giderek arttığı günümüzde dünyanın karşı karşıya olduğu ekolojik riskler hafife alınmayacak düzeyde. Dolayısıyla, böyle bir tehditle baş etmek için kullanılan tedbirlerin sadece başarısı değil ne derecede etkili olduğu da önemli. Peki, ne yapılması gerekiyor? Elbette basit bir reçete ile bu zor hastalığı iyileştirmek mümkün denedir? Bunun çok kaba bir hesabı Tablo 1 de birinci kolonda mevcut. Yüksek gelirli ülkeler 2007 ylında bir hektar karşılığında 2000 yılı fiyatları ile $4,489 seviyesince GSYH elde etmiş iken orta gelirli ülkeler $1,369 ve düşük gelirli olanlar ise $338 elde etmişler. Sadece merak ettiğim için seçtiğim sekiz ülke için de bu değerleri inceleyebilirsiniz. İyi ya, ne öğrendik bu alıştırmadan? Gelir seviyesi yüksek ülkelerin daha çok kirlettiğini ve göreceli olarak karşılığını da aldıklarını gördük. Çok da yeni bir şey öğrenmedik ama takip eden alıştırmaya zemin hazırladık. Burada önemli olabilecek konu son yılda bir hektarın verimliliğinde olan değişim. Birleşmiş Milletler, 1992 de Rio da gerçekleşen ve Dünya Zirvesi olarak da bilinen Çevre ve Kalkınma Konferansı ndan tam 20 yıl sonra 2012 de yine Rio da Sürdürülebilir Kalkınma Konferansı nı düzenledi. Amaç, sürdürülebilir kalkınma konusunda siyasi taahhütü yinelemek, daha önceki politika ölçütlerinin başarısını tartışmak ve ortaya çıkan yeni sorunları ele almaktı. Bu noktada, bıraktığımız bir hektarlık ayak izi karşılığında elimize geçenin daha mı az daha mı çok olduğunun değerlendirmesi, çok kabaca da olsa, yakın geçmişte tanık olduğumuz toplumsal çevre bilinci artışının ve bunun yansıması olarak değiştirilen ve kısmen uygulanmaya başlanan politika-

5 İKTİSAT VE TOPLUM Sayı yılında ortalama ekonomik refah arttıkça kişi başına ekolojik ayak izi de artmış ve bu artış düşük ve orta gelirli ülkelerde azalan oranda iken yüksek gelirli ülkelerde artan oranda gerçekleşmiştir. ğil. Fakat, hastalığın ilerleyişinin hız kesmesi ve iyileşme sürecinin başlaması için ülkelerin aciliyetle kalkınma planlarını büyüme hızı dışındaki göstergeleri de ciddi bir şekilde göz önüne alarak yapmaları gerekiyor. Toplumların sürdürülebilir olmayan üretim ve tüketim yöntemleri konusunda bilinçlendirilmesi gerekiyor. Ekolojik limit aşımının önüne geçmek için biyolojik kapasiteye yatırım yapılması gerekiyor. Sadece devletin değil, özel sektörün, sivil toplum kuruluşlarının ve üniversitelerin konuyla ilgili çalışmalarda işbirliği yapmaları ve ivedilikle uygulanabilirliği yüksek, etkin politikalar geliştirmeleri gerekiyor. Yakın gelecekte başka dünyalar keşfetme olasılı- ğımızın sıfır olduğunu kabul ediyorsak, öyle gözüküyor ki çok geç olmadan hem bireyler ve hem de ulusal kimlikler olarak, ekonomik gelişmişlik düzeyinden bağımsız olmak üzere, kendimize çeki düzen vermek zorundayız. Yazımı sonlandırdığım şu noktada sizi zihnimi kurcalayan önemli bir soruyla başbaşa bırakmak istiyorum: Şekil 2 de çoğu az gelişmiş, yeşile boyalı ülkeler gün gelip bir kozmetik firmasının reklam sloganı misali Biz de buna değeriz dediklerinde kırmızıya boyalı ülkelerin Biz ettik, siz etmeyin demeleri ne derecede inandırıcı olacaktır? Yeni bir Doha Round yaşama lüksümüz var mıdır?

6 18 İKTİSAT VE TOPLUM Sayı n Şekil 2: Ekolojik Borçlu ve Ekolojik Alacaklı Ülkeler, 2007 Ayak İzi Biyolojik Kapasiteden 100 daha Ayak İzi Biyolojik Kapasiteden 100 daha Biyolojik Kapasite Ayak İzinden Biyolojik Kapasite Ayak İzinden 100 daha 100 daha

7 İKTİSAT VE TOPLUM Sayı n Şekil 3: Bir Hektar Ekolojik Ayak İzinin Getirisindeki Değişim 'den fazla 100'den fazla artış 100'den fazla artış artış 100'den fazla artış

KADINLARIN İŞGÜCÜNE KATILIM ORANININ BELİRLEYİCİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Alınış Tarihi: 11 Temmuz 2016 Kabul Tarihi: 09 Ağustos 2016

KADINLARIN İŞGÜCÜNE KATILIM ORANININ BELİRLEYİCİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ. Alınış Tarihi: 11 Temmuz 2016 Kabul Tarihi: 09 Ağustos 2016 Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, Cilt: 30 2016 Sayı: 4 907 KADINLARIN İŞGÜCÜNE KATILIM ORANININ BELİRLEYİCİLERİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ Elif Öznur ACAR Andrew FRAKER Alınış Tarihi: 11 Temmuz

Detaylı

Rekabet Edebilirliğin Yönetişimi ve Bölgesel Kalkınma

Rekabet Edebilirliğin Yönetişimi ve Bölgesel Kalkınma Rekabet Edebilirliğin Yönetişimi ve Bölgesel Kalkınma N. Tunga Köroğlu 2 Aralık 2011, Ankara 6. Bölgesel Kalkınma ve Yönetişim Sempozyumu Slide 2 İçerik Bölgesel Rekabet Edebilirliğin Tanımlanması Mevcut

Detaylı

İSO 9. Sanayi Kongresi ve İnovasyon Sergisi Sanayi ve Ekonomi için Gelecek Senaryoları

İSO 9. Sanayi Kongresi ve İnovasyon Sergisi Sanayi ve Ekonomi için Gelecek Senaryoları İSO 9. Sanayi Kongresi ve İnovasyon Sergisi Sanayi ve Ekonomi için Gelecek Senaryoları Prof. Ricardo Hausmann, Harvard Üniversitesi, Uluslararası Kalkınma Merkezi Direktörü Konuşma Notları Aralık 2010

Detaylı

İTHALATIN DEĞERLENDİRİLMESİ

İTHALATIN DEĞERLENDİRİLMESİ T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI İTHALATIN DEĞERLENDİRİLMESİ İstanbul, 14 Şubat 2012 T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI DIŞ TİCARETİN GELİŞİMİ Milyon ABD $ İhracat İthalat Dış Ticaret Dengesi İHR/İTH Yıl Değer Değ.(%) Değer

Detaylı

REKABET FORUMU REKABET. Mayıs 2016 Sayı: 103. İLK YAZI Prof. Dr. Erdal TÜRKKAN TÜKETİCİNİN KORUNMASI VE REKABET..s.2

REKABET FORUMU REKABET. Mayıs 2016 Sayı: 103. İLK YAZI Prof. Dr. Erdal TÜRKKAN TÜKETİCİNİN KORUNMASI VE REKABET..s.2 7REKABET REKABET Mayıs 2016 Sayı: 103 Ayda Bir Yayınlanır Sahibi: Rekabet Derneği adına Dr. Ahmet Fatih Özkan Editör: Yrd. Doç. Dr. Şirin Güven GSM:+90 545 902 80 58 e-posta: sguven@cankaya.edu.tr Yayın

Detaylı

Neredeyiz? Nereye gitmeliyiz?

Neredeyiz? Nereye gitmeliyiz? tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Neredeyiz? Nereye gitmeliyiz? Selin Arslanhan Memiş 26 Eylül 2016 Slayt 2 Çerçeve Dün neredeydik? Dünya/Türkiye Bugün neredeyiz? Dünya/Türkiye Şimdi ne

Detaylı

Araştırma Notu 12/135

Araştırma Notu 12/135 Araştırma Notu 12/135 25 Haziran 212 TÜRKİYE NİN İHRACATINDA EKONOMİK BÜYÜKLÜK VE UZAKLIĞIN ROLÜ Zümrüt İmamoğlu ve Barış Soybilgen Yönetici özeti Türkiye nin dış ticaret açığının yüksek olması ve özellikle

Detaylı

İÇİNDEKİLER GENEL 3 VERİ YAPILARI 11

İÇİNDEKİLER GENEL 3 VERİ YAPILARI 11 TASNİF DIŞI T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI JANDARMA GENEL KOMUTANLIĞI ANKARA KİMLİK BİLDİRİM SİSTEMİ WEB UYGULAMA YAZILIMI KULLANIM KILAVUZU (KASIM 2006) BİLGİ SİSTEMLER DAİRE BAŞKANLIĞINCA HAZIRLANMIŞTIR. TASNİF

Detaylı

3/27/2012. İİT Ülkelerinde Genç Nüfus, Eğitim, İşsizlik ve Çözüm Politikaları

3/27/2012. İİT Ülkelerinde Genç Nüfus, Eğitim, İşsizlik ve Çözüm Politikaları 3/27/2012 İİT Ülkelerinde Genç Nüfus, Eğitim, İşsizlik ve Çözüm Politikaları TASLAK İİT Ülkelerinde Genç Nüfus Sorunlar: Eğitim ve İşsizlik 3/27/2012 Çözüm Politikaları: Mesleki Eğitim Programı İstihdam

Detaylı

tepav Etki analizi neden önemlidir? Güven Sak Ankara, 22 Şubat 2007 economic policy research foundation of turkey

tepav Etki analizi neden önemlidir? Güven Sak Ankara, 22 Şubat 2007 economic policy research foundation of turkey tepav economic policy research foundation of turkey Etki analizi neden önemlidir? Güven Sak Ankara, 22 Şubat 27 Etki analizi neden önemlidir? Slide 2 Türk kamuoyunda AB üyeliğine olan destek azalıyor 8

Detaylı

FİNANSAL SİSTEM DÜZENLEMELERİ VE EKONOMİK BÜYÜME

FİNANSAL SİSTEM DÜZENLEMELERİ VE EKONOMİK BÜYÜME Niyazi ÖZPEHRİZ FİNANSAL SİSTEM DÜZENLEMELERİ VE EKONOMİK BÜYÜME 1. Giriş Finansal sistemin işleyişi, ekonomik büyüme üzerinde önemli etkilere sahip olabilmektedir. İyi işleyen bankacılık sistemi ve menkul

Detaylı

Türkiye Ekonomisi ve Makroekonomik Göstergelerin Yorumlanması. Ümit Özlale Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Mayıs 2013

Türkiye Ekonomisi ve Makroekonomik Göstergelerin Yorumlanması. Ümit Özlale Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Mayıs 2013 Türkiye Ekonomisi ve Makroekonomik Göstergelerin Yorumlanması Ümit Özlale Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Mayıs 2013 1. Bölüm: Dünya Ekonomisi Kısa ve uzun dönemli gelişmeler Sanayileşmiş ve gelişen

Detaylı

1,5 YIL 2007 DE KULLANILAN YENİLENEBİLİR KAYNAKLARIN OLUŞMASI İÇİN GEREKEN SÜRE

1,5 YIL 2007 DE KULLANILAN YENİLENEBİLİR KAYNAKLARIN OLUŞMASI İÇİN GEREKEN SÜRE YÖNETİCİ ÖZETİ 2010 - Uluslararası Biyolojik Çeşitlilik Yılı Yeni türlerin keşfinin sürdüğü, ancak kafesteki kaplan sayısının doğada yaşayan kaplan sayısını geçtiği yıl (Shu-Jin Luo, 2008) Biyolojik çeşitlilik

Detaylı

Sürdürülebilirlik Ekseninde Ekonomik Büyüme Politikalarına bir Bakış

Sürdürülebilirlik Ekseninde Ekonomik Büyüme Politikalarına bir Bakış Sürdürülebilirlik Ekseninde Ekonomik Büyüme Politikalarına bir Bakış Doç. Dr. Ahmet Atıl Aşıcı İTÜ İşletme Mühendisliği Bölümü SOMA'DAN SONRA: TÜRKİYE'DE ENERJİ KAYNAKLARI, ÜRETİM VE TÜKETİMİ, ALTERNATİF

Detaylı

RIO+20 ışığında KOBİ ler için yenilikçi alternatifler. Tolga YAKAR UNDP Turkey

RIO+20 ışığında KOBİ ler için yenilikçi alternatifler. Tolga YAKAR UNDP Turkey RIO+20 ışığında KOBİ ler için yenilikçi alternatifler Tolga YAKAR UNDP Turkey Billion people 10 World 8 6 4 2 Africa Asia Europe Latin America and Caribbean Northern America 2050 yılında dünya nüfusunun

Detaylı

Türkiye nin Ekolojik Ayak İzi Raporu TÜRKİYE NİN EKOLOJİK AYAK İZİ RAPORU %46 %50 %35. %26 x3 TÜRKİYE NİN EKOLOJİK AYAK İZİ RAPORU WWF.ORG.

Türkiye nin Ekolojik Ayak İzi Raporu TÜRKİYE NİN EKOLOJİK AYAK İZİ RAPORU %46 %50 %35. %26 x3 TÜRKİYE NİN EKOLOJİK AYAK İZİ RAPORU WWF.ORG. BU PROJENİN GERÇEKLEŞTİRİLMESİNDE KATKIDA BULUNANLAR: %46 %50 Türkiye nin Ekolojik Ayak İzi nin küresel biyolojik kapasiteyi aştığı oran. Karbon Ayak İzi nin Türkiye de toplam Ekolojik Ayak İzi içindeki

Detaylı

Sürdürülebilir Kalkınma - Yeşil Büyüme. 30 Mayıs 2012

Sürdürülebilir Kalkınma - Yeşil Büyüme. 30 Mayıs 2012 Sürdürülebilir Kalkınma - Yeşil Büyüme 30 Mayıs 2012 Sürdürülebilir Kalkınma gelecek kuşakların kendi ihtiyaçlarını karşılayabilme olanağından ödün vermeksizin bugünün ihtiyaçlarını karşılayabilecek kalkınma

Detaylı

Örnek. Soru formunu İnternet üzerinden de doldurabilirsiniz. Sizler için her şeyi www.zensus2011.de web sitesinde hazırladık. soru ile devam ediniz.

Örnek. Soru formunu İnternet üzerinden de doldurabilirsiniz. Sizler için her şeyi www.zensus2011.de web sitesinde hazırladık. soru ile devam ediniz. 2011 Nüfus sayımı için rastgele örnekleme yöntemiyle hane anketi Anketin yapıldığı gün: 9 Mayıs 2011 Anketin amacı Hane anketi bir yandan sicil destekli tespit edilen nüfus sayısının kalite güvencesi için

Detaylı

Türkiye nin Ekolojik Ayak İzi Raporu

Türkiye nin Ekolojik Ayak İzi Raporu Türkiye nin Ekolojik Ayak İzi Raporu Editörler: Deniz Öztok, Deniz Tapan (WWF-Türkiye) Yazarlar: Alessandro Galli (Küresel Ayak İzi Ağı) David Moore (Küresel Ayak İzi Ağı) Gemma Cranston (Küresel Ayak

Detaylı

ĞİŞİKLİĞİ. Yeni Mücadele ile Yüzleşmek. Kasım 2006

ĞİŞİKLİĞİ. Yeni Mücadele ile Yüzleşmek. Kasım 2006 İKLİM M DEĞİŞİ ĞİŞİKLİĞİ Yeni Mücadele ile Yüzleşmek Kasım 2006 WWF Kimdir? WWF 5 kıtada, 50 den fazla ülkede temsilciliği bulunan dünyanın en büyük ve saygın doğa kuruluşlarındandır. 100 den fazla ülkede

Detaylı

Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası. Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012

Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası. Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012 Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012 Yenilenebilir Enerji Türkiye için Neden Enerji Arz Güvenliği Önemli? Enerji ithalat oranı %70 in üzerinde (tüm ithalatın

Detaylı

YURUTME KURULU KARARLARI

YURUTME KURULU KARARLARI T.C. YUKSEKOGRETIM KURULU BA KANLIGI YURUTME KURULU KARARLARI Oturum Tarihi: 14.05.2013 Oturum No. : KARAR.2013.16. 23.08.2011 tarih ve 28034 sayih Resmi Gazete'de yayimlanan "Mevlana Degisim Programi'na

Detaylı

1. GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER

1. GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER 1. GENEL EKONOMİK GÖSTERGELER 1.1. GSYİH (Gayri Safi Yurt İçi Hasıla) 1. Ekonomik kalkınmanın önemli göstergelerinden biri olan kişi başına düşen GSYİH, TÜİK tarafından en son 2001 yılında hesaplanmıştır.

Detaylı

Aktif İstihdam Tedbirleri: Nar Taneleri Projesinden Öğrendiklerimiz

Aktif İstihdam Tedbirleri: Nar Taneleri Projesinden Öğrendiklerimiz Aktif İstihdam Tedbirleri: Nar Taneleri Projesinden Öğrendiklerimiz Türkiye OECD Karşılaştırması OECD ortalamasında kadınların işgücüne katılımı %80 iken Türkiye de bu rakam %27,8 ve malesef sonda yer

Detaylı

Kimya Sektöründe Sürdürülebilirlik Çalışmaları. 3 Mayıs 2016

Kimya Sektöründe Sürdürülebilirlik Çalışmaları. 3 Mayıs 2016 Kimya Sektöründe Sürdürülebilirlik Çalışmaları 3 Mayıs 2016 Türkiye Kimya Sanayi Kimya sanayi, pek çok sektöre ara mal ve hammadde temin eden bir sanayi dalı olarak, gerek üretim gerekse de dış ticarette

Detaylı

Yaşayan Gezegen Raporu 2010 WWF-Türkiye

Yaşayan Gezegen Raporu 2010 WWF-Türkiye Yaşayan Gezegen Raporu 2010 WWF-Türkiye Yaşayan Gezegen Raporu, biyosfer üzerindeki baskılarla ilgili toplumsal farkındalık yaratılmasına ve işlerin her zamanki gibi yürütülmesi nin mümkün olamayacağı

Detaylı

Deaflympics 2017 Samsun

Deaflympics 2017 Samsun Deaflympics 2017 Samsun Branş Saat Etkinlik Tesis 08:50-09:40 08:50-09:40 Bowling 09:00 - Yol Bisikleti 09:00-13:00 GER1 v JPN1 BLR v GER2 Trios - Women (30 x) / 1-3 games 50km Points Race Sahası Sahası

Detaylı

Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ve 2030 Sonrası Kalkınma Gündemi

Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ve 2030 Sonrası Kalkınma Gündemi Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ve 2030 Sonrası Kalkınma Gündemi Musa Rahmanlar Ankara/2016 Çevre ve Sürdürülebilir Kalkınma Dairesi/Sosyal Sektörler ve Koordinasyon Genel Müdürlüğü İçerik 1. Sürdürülebilir

Detaylı

RUANDA ÜLKE RAPORU 15.10.2015

RUANDA ÜLKE RAPORU 15.10.2015 RUANDA ÜLKE RAPORU 15.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Ruanda ya ihracat yapan 1 firma bulunmaktadır. (AHENK KOZMETİK İÇ VE DIŞ TİC. A.Ş) 30.06.2015 tarihi

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

Sürdürülebilir Kalkınma ve Tarım. DR. TAYLAN KıYMAZ KALKıNMA BAKANLıĞı

Sürdürülebilir Kalkınma ve Tarım. DR. TAYLAN KıYMAZ KALKıNMA BAKANLıĞı Sürdürülebilir Kalkınma ve Tarım DR. TAYLAN KıYMAZ KALKıNMA BAKANLıĞı Kalkınma ve Sürdürülebilir Kalkınma Kalkınmanın amacı; ekonomik büyüme olmayıp, temel olarak insan yaşam kalitesinin arttırılmasıdır.

Detaylı

Yurt/toplu konaklama adreslerinde yaşayan nüfus ve rastgele örnek alma yöntemiyle yapılan hane anketlerini birleştiren soru kağıdı.

Yurt/toplu konaklama adreslerinde yaşayan nüfus ve rastgele örnek alma yöntemiyle yapılan hane anketlerini birleştiren soru kağıdı. Yurttoplu konaklama adreslerinde yaşayan nüfus ve rastgele örnek alma yöntemiyle yapılan hane anketlerini birleştiren soru kağıdı Anket referans günü: 9 Mayıs 2011 Anketin amacı online Hanede yaşayan her

Detaylı

Türkiye Üretici Fiyatlarıyla 7. Büyük Tarım Ülkesi

Türkiye Üretici Fiyatlarıyla 7. Büyük Tarım Ülkesi Türkiye Üretici Fiyatlarıyla 7. Büyük Tarım Ülkesi Genel ekonomide üst sıralarda yer alan Çin, 2009'da, dünya tarımsal hasılasında liderliğini sürdürdü ve dünya tarımsal hasılanın yüzde 23,4'ünü tek başına

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

Sürdürülebilir kent yönetimi, Yeşil İstihdam, Teknoloji yenileme, Emisyon kontrolü, İklim dostu teknoloji üretimi, Temiz ürün tasarımı ve Düşük

Sürdürülebilir kent yönetimi, Yeşil İstihdam, Teknoloji yenileme, Emisyon kontrolü, İklim dostu teknoloji üretimi, Temiz ürün tasarımı ve Düşük Sürdürülebilir kent yönetimi, Yeşil İstihdam, Teknoloji yenileme, Emisyon kontrolü, İklim dostu teknoloji üretimi, Temiz ürün tasarımı ve Düşük karbonlu ekonomi Kurumsal ve teknik kapasitenin geliştirilerek,

Detaylı

15 Ekim 2014 Genel Merkez

15 Ekim 2014 Genel Merkez ÇİN Yatırım Fırsatları Paneli 15 Ekim 2014 Genel Merkez İş Dünyamızın Saygıdeğer Mensupları, Değerli MÜSİAD üyeleri, Değerli Basın Mensupları, Toplantımıza katılımından dolayı teşekkür ediyor, Sizleri

Detaylı

İKTİSADİ BÜYÜME KISA ÖZET KOLAYAÖF

İKTİSADİ BÜYÜME KISA ÖZET KOLAYAÖF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. İKTİSADİ BÜYÜME KISA ÖZET KOLAYAÖF Kolayaöf.com

Detaylı

TÜRKİYE'NİN GSYH PERFORMANSI TARİHSEL GELİŞİM ( )

TÜRKİYE'NİN GSYH PERFORMANSI TARİHSEL GELİŞİM ( ) TÜRKİYE'NİN GSYH PERFORMANSI TARİHSEL GELİŞİM (196-215) 1. Giriş Gayri Safi Yurtiçi Hâsıla (GSYH) ülkelerin ekonomik büyümelerini dönemsel olarak ölçmek için kullanılan ve ülkelerin ekonomik büyümeleri

Detaylı

Dr. Yücel ÖZKARA, BSTB Verimlilik Genel Müdürlüğü Doç. Dr. Mehmet ATAK, Gazi Ün. Endüstri Müh. Bölümü

Dr. Yücel ÖZKARA, BSTB Verimlilik Genel Müdürlüğü Doç. Dr. Mehmet ATAK, Gazi Ün. Endüstri Müh. Bölümü Dr. Yücel ÖZKARA, BSTB Verimlilik Genel Müdürlüğü Doç. Dr. Mehmet ATAK, Gazi Ün. Endüstri Müh. Bölümü 6 Ekim 2015 İmalat Sanayinin Önemi Literatür Çalışmanın Amacı ve Kapsamı Metodoloji Temel Bulgular

Detaylı

Editör Doç.Dr.Hasan Genç ÇEVRE EĞİTİMİ

Editör Doç.Dr.Hasan Genç ÇEVRE EĞİTİMİ Editör Doç.Dr.Hasan Genç ÇEVRE EĞİTİMİ Yazarlar Doç.Dr.Hasan Genç Doç.Dr.İbrahim Aydın Doç.Dr.M. Pınar Demirci Güler Dr. H. Gamze Hastürk Yrd.Doç.Dr. Suat Yapalak Yrd.Doç.Dr. Şule Dönertaş Yrd.Doç.Dr.

Detaylı

Küçük Karbon Ayak İzi İçin EkoloJik Ekonomi

Küçük Karbon Ayak İzi İçin EkoloJik Ekonomi Küçük Karbon Ayak İzi İçin EkoloJik Ekonomi Prof. Dr. Cengiz TÜRE Anadolu Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Ekoloji Anabilim Dalı Başkanı ve Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Danışma Kurulu Üyesi

Detaylı

MARMARA ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ İKTİSAT BÖLÜMÜ 2012-2013 ANADAL MÜFREDATI

MARMARA ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ İKTİSAT BÖLÜMÜ 2012-2013 ANADAL MÜFREDATI İKTİSAT BÖLÜMÜ 2012-2013 ANADAL MÜFREDATI GENEL TOPLAM ORTALAMA YARIYIL DERS = [56 / 8 = 7] + 3 = 10 T = 168 U = 0 TOPLAM SAAT = 168 KREDİ = 168 ECTS = 240 NO DERS KODU 1. YARIYIL T U KREDİ ECTS 1 ATA121

Detaylı

Yeniden Yapılanma Süreci Dönüşüm Süreci

Yeniden Yapılanma Süreci Dönüşüm Süreci Yeniden Yapılanma Süreci 2010-2025 Dönüşüm Süreci 2025-2050 2025'te olmazsa olmazlar Geçiş dönemi kilit meseleleri Dönüşüm zamanının Başarı Dönüşüm ölçütleri zamanının Vizyon Herkese fırsat eşitliği sağlanarak

Detaylı

2008 DE MEDYADA ÇEVRE. Barış Gençer Baykan. Yönetici Özeti

2008 DE MEDYADA ÇEVRE. Barış Gençer Baykan. Yönetici Özeti Araştırma Notu 9/25 12.2.29 28 DE MEDYADA ÇEVRE Barış Gençer Baykan Yönetici Özeti Son yıllarda yazılı ve görsel basının çevre konularına artan bir ilgiyle yaklaştığını gözlemliyoruz. Medya, iklim değişikliğinin

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİR ŞEHİRLER ve TÜRKİYE. Rifat Ünal Sayman Direktör, REC Türkiye SBE16 Swissotel, İstanbul 14 Ekim 2016

SÜRDÜRÜLEBİLİR ŞEHİRLER ve TÜRKİYE. Rifat Ünal Sayman Direktör, REC Türkiye SBE16 Swissotel, İstanbul 14 Ekim 2016 SÜRDÜRÜLEBİLİR ŞEHİRLER ve TÜRKİYE Rifat Ünal Sayman Direktör, REC Türkiye SBE16 Swissotel, İstanbul 14 Ekim 2016 Bölgesel Çevre Merkezi (REC) Ø Bağımsız, tarafsız ve kâr amacı gütmeyen uluslararası bir

Detaylı

İHRACAT PERFORMANSI VE BÜYÜME. Ecem Erdoğmuş 10103542 Hakan Kurtman 10103548

İHRACAT PERFORMANSI VE BÜYÜME. Ecem Erdoğmuş 10103542 Hakan Kurtman 10103548 İHRACAT PERFORMANSI VE BÜYÜME Ecem Erdoğmuş 10103542 Hakan Kurtman 10103548 İhracat Tarihsel Bakış 1980 yılına kadar tarım ağırlıklı ihracat hacmi; Tarım ürünlerinin payı: 1923 %86, 1963 %77.2, 1980 %57.4

Detaylı

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI Bosad Genel Sekreterliği SEKTÖR ANALİZİ Otomotiv OEM boyaları dünyanın en büyük boya segmentlerinden biridir. Otomotiv OEM boyaları, 2011 yılında toplam küresel boya

Detaylı

T.C. GIDA,TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TÜRKİYE TARIM HAVZALARI ÜRETİM VE DESTEKLEME MODELİ. 30 Havza

T.C. GIDA,TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TÜRKİYE TARIM HAVZALARI ÜRETİM VE DESTEKLEME MODELİ. 30 Havza T.C. GIDA,TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI TÜRKİYE TARIM HAVZALARI ÜRETİM VE DESTEKLEME MODELİ 30 Havza 1 Sunum Planı 1. Tarım havzalarının belirlenmesi 2. Mevcut durum değerlendirmesi 3. Amaç ve gerekçe

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

Eği$mde Finansal Kaynakları Ar4rmak ve Yöne$şimi İyileş$rmek

Eği$mde Finansal Kaynakları Ar4rmak ve Yöne$şimi İyileş$rmek Eği$mde Finansal Kaynakları Ar4rmak ve Yöne$şimi İyileş$rmek Dünya Bankası Kasım, 2013 Alberto Rodriguez, Ph.D. Eği$m Sektörü Yöne$cisi Avrupa ve Orta Asya Beceri talebini etkileyen faktörler Yeni Teknolojiler

Detaylı

TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON YEŞİM CAN

TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON YEŞİM CAN TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON YEŞİM CAN KIRKLARELİ-2014 Kırklareli Üniversitesi Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi TÜRKİYE DE 2013 YILINDA ENFLASYON HAZIRLAYAN YEŞİM CAN Adres: Ekonomik ve Sosyal

Detaylı

TİCARİ İLİŞKİLER DURUM İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA AVRUPA BİRLİĞİ >>

TİCARİ İLİŞKİLER DURUM İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA AVRUPA BİRLİĞİ >> AVRUPA BİRLİĞİ >> Hazırlayan: Mustafa BAYBURTLU (TOBB AB Daire Başkanı) İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA TİCARİ İLİŞKİLER VE EKONOMİK DURUM İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) üyesi ülkelerin ekonomik yapıları, ekonomik

Detaylı

Büyüme Değerlendirmesi: 2013 4. Çeyrek

Büyüme Değerlendirmesi: 2013 4. Çeyrek Büyüme Değerlendirmesi: 2013 4. Çeyrek 31.03.2014 YATIRIMSIZ BÜYÜME Seyfettin Gürsel*, Zümrüt İmamoğlu, ve Barış Soybilgen Yönetici Özeti TÜİK'in bugün açıkladığı rakamlara göre Türkiye ekonomisi 2013

Detaylı

Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı. Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015

Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı. Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015 Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015 KOBİ lere Yönelik Destekler -Kalkınma Ajansları -KOSGEB -TÜBİTAK -Bilim Sanayi

Detaylı

İKTİSAT BİLİMİ VE İKTİSATTAKİ TEMEL KAVRAMLAR

İKTİSAT BİLİMİ VE İKTİSATTAKİ TEMEL KAVRAMLAR İÇİNDEKİLER Önsöz BİRİNCİ BÖLÜM İKTİSAT BİLİMİ VE İKTİSATTAKİ TEMEL KAVRAMLAR 1.1.İktisat Bilimi 1.2.İktisadi Kavramlar 1.2.1.İhtiyaçlar 1.2.2.Mal ve Hizmetler 1.2.3.Üretim 1.2.4.Fayda, Değer ve Fiyat

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de E-Ticaret ve E-İhracat. Kasım 2016

Dünyada ve Türkiye de E-Ticaret ve E-İhracat. Kasım 2016 Dünyada ve Türkiye de E-Ticaret ve E-İhracat Kasım 2016 İçerik Global E-Ticaret E-Ticaret Penetrasyonları E-Ticaret Bağlanılırlık İndeksi Türkiye Ekonomisi ve Dış Ticaret KOBİ lerin Mücadelesi E-İhracat

Detaylı

DTÖ DOHA MÜZAKERELERİ VE TARIM POLİTİKALARI. Prof. Dr. Ahmet ŞAHİNÖZ Başkent Üniversitesi

DTÖ DOHA MÜZAKERELERİ VE TARIM POLİTİKALARI. Prof. Dr. Ahmet ŞAHİNÖZ Başkent Üniversitesi DTÖ DOHA MÜZAKERELERİ VE TARIM POLİTİKALARI Prof. Dr. Ahmet ŞAHİNÖZ Başkent Üniversitesi DÜNYA TARIM POLİTİKALARINDAKİ GELİŞMELER MODERN EKONOMİ ÇAĞINDA, yani 21. yüzyılda; Tarım politikalarını, küresel

Detaylı

Daha az doğal kaynak tüketerek ürettiğimiz 2008 yıllık raporumuza aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz. www.garantiyillikrapor.com

Daha az doğal kaynak tüketerek ürettiğimiz 2008 yıllık raporumuza aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz. www.garantiyillikrapor.com Daha az doğal kaynak tüketerek ürettiğimiz 2008 yıllık raporumuza aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz. www.garantiyillikrapor.com Dünyada her yıl 40 milyon hektar ormanlık alan (yaklaşık olarak İsviçre nin

Detaylı

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL

24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL 24 HAZİRAN 2014 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü «UNCTAD» ın Uluslararası Doğrudan Yatırımlara ilişkin olarak hazırladığı Dünya Yatırım

Detaylı

Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Çalışma Ekonomisi Dersi Çalışma Soruları - 1

Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Çalışma Ekonomisi Dersi Çalışma Soruları - 1 Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü Çalışma Ekonomisi Dersi Çalışma Soruları - 1 1. Ünite 1. Basit ekonomik akım tablosunu çiziniz ve kısaca anlatınız. 2. Emek piyasalarının özelliklerini maddeler

Detaylı

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı PERAKENDE. nerden, nereye? Sarp Kalkan. 20 Kasım 2013

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı PERAKENDE. nerden, nereye? Sarp Kalkan. 20 Kasım 2013 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı PERAKENDE nerden, nereye? Sarp Kalkan 20 Kasım 2013 Slayt 3 GSYH ile Perakende ve Toptan Ticarette Reel Büyüme (1998 fiyatlarıyla) 140,000 130,000 15,000

Detaylı

World Energy Outlook Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011

World Energy Outlook Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011 World Energy Outlook 2011 Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011 Bağlam: halihazırda yeterince kaygı verici olan eğilimlere yeni zorluklar ekleniyor Ekonomik kaygılar dikkatleri enerji

Detaylı

Araştırma Notu 13/156

Araştırma Notu 13/156 Araştırma Notu 13/156 01 Kasım 2013 ALTIN HARİÇ CARi AÇIK DÜŞÜYOR Zümrüt İmamoglu, Barış Soybilgen ** Yönetici Özeti 2011-2013 yılları arasında altın ithalat ve ihracatında görülen yüksek iniş-çıkışlar

Detaylı

ENDÜSTRİYEL SİMBİYOZ VE GİRİŞİMCİLİK

ENDÜSTRİYEL SİMBİYOZ VE GİRİŞİMCİLİK ENDÜSTRİYEL SİMBİYOZ VE GİRİŞİMCİLİK İskenderun Körfezi'nde Endüstriyel Simbiyoz Projesi Kapanış Etkinliği: Endüstriyel Simbiyoz Konferansı 2014 Dr. Emrah Alkaya Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı 20 Şubat

Detaylı

DIŞ TİCARETTE KATMA DEĞER GÖSTERGELERİ TÜRKİYE 1

DIŞ TİCARETTE KATMA DEĞER GÖSTERGELERİ TÜRKİYE 1 DIŞ TİCARETTE KATMA DEĞER GÖSTERGELERİ TÜRKİYE 1 Ticarette katma değer ölçümü, ihracata konu olan mal ve hizmetlerin üretimindeki değerin kaynağını ülke ve sektörler açısından ortaya koyabilmek amacıyla

Detaylı

EFA 2009 Küresel İzleme Raporu. Eşitsizliklerin Üstesinden Gelmek: Yönetişim. EFA Hedeflerindeki İlerleme ve Önemli Noktalar

EFA 2009 Küresel İzleme Raporu. Eşitsizliklerin Üstesinden Gelmek: Yönetişim. EFA Hedeflerindeki İlerleme ve Önemli Noktalar EFA 2009 Küresel İzleme Raporu Eşitsizliklerin Üstesinden Gelmek: Yönetişim EFA Hedeflerindeki İlerleme ve Önemli Noktalar EFA 2009 Raporu na göre; iyi bir yönetişim ile okula kayıt oranları artabilir,

Detaylı

Ekonomik Ticari Gelişmeler

Ekonomik Ticari Gelişmeler Ekonomik Ticari Gelişmeler 3 Mayıs 2011 1 / 24 İçindekiler Giriş Sektör Haberleri Ülkelere Göre Çıkış Sayıları Haftalık Makroekonomik Gelişmeler 2 / 24 Yükselen Değerler Mart ayında İmalat Sanayi Genelinde

Detaylı

Dr. Fatih Birol İcra Direktörü Uluslararası Enerji Ajansı İstanbul, 11 Ocak 2016

Dr. Fatih Birol İcra Direktörü Uluslararası Enerji Ajansı İstanbul, 11 Ocak 2016 Dr. Fatih Birol İcra Direktörü Uluslararası Enerji Ajansı İstanbul, 11 Ocak 2016 Enerjide yeni bir dönem mi başlıyor? COP21 de ulaşılan küresel anlaşma ile enerji sektöründe inovasyonu teşvik edecek tarihi

Detaylı

Sürdürülebilir Orman Yönetimi(SOY); ürünün sürdürülebilir olduğu ormancılık faaliyetleridir 3

Sürdürülebilir Orman Yönetimi(SOY); ürünün sürdürülebilir olduğu ormancılık faaliyetleridir 3 Sürdürülebilir Orman Yönetimi Kriter ve Göstergeleri Sürdürülebilir Orman Yönetimi nedir? Sürdürülebilir Orman Yönetimi Kriter ve Göstergeleri ele almak için, Sürdürülebilir Orman Yönetiminin ne olduğunu

Detaylı

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Aralık 2013

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Aralık 2013 Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Aralık 2013 SON ÇEYREKTE GÖRÜNÜM YATAY Zümrüt İmamoğlu* ve Barış Soybilgen 13.12.2013 Yönetici Özeti Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (SÜE)

Detaylı

Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü. Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı

Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü. Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Büyüme: Yatırım ve Tasarrufun Fonksiyonu Büyüme : Büyümenin Temel Unsuru : Üretimin Temel Faktörleri : Üretimin Diğer

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK ÇALIŞMALARIMIZ

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK ÇALIŞMALARIMIZ SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK ÇALIŞMALARIMIZ Daha iyi bir yaşam için Sürdürülebilirlik yolculuğumuzun uzun olduğunu biliyor ve biz, bu yolu paydaşlarımız ile beraber yürüyerek öncelikli alanlarımızı güçlendiriyoruz.

Detaylı

Ülke Ekonomik Raporu. Kayıt Dışılık: Nedenler, Sonuçlar, Politikalar

Ülke Ekonomik Raporu. Kayıt Dışılık: Nedenler, Sonuçlar, Politikalar Ülke Ekonomik Raporu Kayıt Dışılık: Nedenler, Sonuçlar, Politikalar Gaziantep Ticaret Odası 1 Aralık 2010 Kayıt Dışıyla Mücadele Neden bu kadar fazla? herkes tek seferde sisteme sokulamadığından herkes

Detaylı

İLAÇ, ALET VE TOKSİKOLOJİ ARAŞTIRMALARI ÇALIŞMA GRUBU. Dr. A. Alev BURÇAK Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı

İLAÇ, ALET VE TOKSİKOLOJİ ARAŞTIRMALARI ÇALIŞMA GRUBU. Dr. A. Alev BURÇAK Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı İLAÇ, ALET VE TOKSİKOLOJİ ARAŞTIRMALARI ÇALIŞMA GRUBU Dr. A. Alev BURÇAK Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı Sunu Planı Dünya da Tarım İlacı Kullanımı Türkiye de Tarım İlacı Kullanımı İlaç Alet

Detaylı

Türkiye nin Deneyimleri

Türkiye nin Deneyimleri Türkiye nin Deneyimleri Public Disclosure Authorized Genel Bakış Public Disclosure Authorized Public Disclosure Authorized Public Disclosure Authorized Aralık 2014 Resmi olmayan çeviridir. Bilgi amaçlıdır.

Detaylı

İktisada Giriş Öğr. Gör. Mustafa Erbir Bozok Üniversitesi SHMYO Yönetim ve Organizasyon Bölümü

İktisada Giriş Öğr. Gör. Mustafa Erbir Bozok Üniversitesi SHMYO Yönetim ve Organizasyon Bölümü İktisada Giriş Öğr. Gör. Mustafa Erbir Bozok Üniversitesi SHMYO Yönetim ve Organizasyon Bölümü ULUSAL GELİR VE HESAPLAMA YÖNTEMLERİ Ekonomide işlerin nasıl gittiği herkesi ilgilendirir. İşçiyi, memuru,

Detaylı

İş Sağlığı ve Güvenliği Uygulamaları

İş Sağlığı ve Güvenliği Uygulamaları Eczacıbaşı Topluluğu nda Sürdürülebilirlik Yaklaşımı Çerçevesinde İş Sağlığı ve Güvenliği Uygulamaları ANIL SUGETİREN ECZACIBAŞI ORTAK SAĞLIK VE GÜVENLİK BİRİMİ YÖNETİM KURULU ÜYESİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

Detaylı

Ayakkabı Sektör Profili

Ayakkabı Sektör Profili Ayakkabı Sektör Profili Elif UĞUR Ayakkabı, çok eski çağlarda insanların zorlu coğrafya ve iklim koşullarında ayaklarını muhafaza etmek ve zarar görmelerini engellemek amacıyla kullanılırken günümüzde

Detaylı

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü

2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü 2001 2013 Döneminde Türk Bankacılık Sektörü Prof. Dr. Sudi Apak Beykent Üniversitesi İçerik 2 Slayt 1 - Türk Bankalarında kurum riski bulunmaktadır. 140,00% Türk Bankacılık Sektörünün Aktif Büyüklüğü /

Detaylı

İklim Hareketine Geçmenin Yan Faydaları: Türkiye İklim Taahhüdünün Değerlendirmesi 20 Ekim 2016, Ankara

İklim Hareketine Geçmenin Yan Faydaları: Türkiye İklim Taahhüdünün Değerlendirmesi 20 Ekim 2016, Ankara İklim Hareketine Geçmenin Yan Faydaları: Türkiye İklim Taahhüdünün Değerlendirmesi 20 Ekim 2016, Ankara Yeni iklim rejimi Paris İklim Anlaşması, Aralık 2015 te, COP21 in sonucu olarak kabul edildi;; 22

Detaylı

Sayı: 2009/18 Tarih: 09.08.2009 Aileler krize borçlu yakalandı; sorunu işsizlik katladı

Sayı: 2009/18 Tarih: 09.08.2009 Aileler krize borçlu yakalandı; sorunu işsizlik katladı Sayı: 2009/18 Tarih: 09.08.2009 Aileler krize borçlu yakalandı; sorunu işsizlik katladı - Ekonomik krizin şiddeti devam ederken, krize borçlu yakalanan aileler, bu dönemde artan işsizliğin de etkisi ile

Detaylı

Sn. M. Cüneyd DÜZYOL, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Açılış Konuşması, 13 Mayıs 2015

Sn. M. Cüneyd DÜZYOL, Kalkınma Bakanlığı Müsteşarı Açılış Konuşması, 13 Mayıs 2015 Sayın YÖK Başkanı, Üniversitelerimizin Saygıdeğer Rektörleri, Kıymetli Bürokratlar ve Değerli Konuklar, Kalkınma Araştırmaları Merkezi tarafından hazırlanan Yükseköğretimin Uluslararasılaşması Çerçevesinde

Detaylı

2006 YILI EGE BÖLGESİ NİN 100 BÜYÜK FİRMASI

2006 YILI EGE BÖLGESİ NİN 100 BÜYÜK FİRMASI 2006 YILI EGE BÖLGESİ NİN 100 BÜYÜK FİRMASI Ege Bölgesi Sanayi Odası nın 1982 den beri sürdürmekte olduğu Ege Bölgesi nin 100 Büyük Sanayi Kuruluşu çalışması, bölgemiz sanayiinin içinde bulunduğu duruma,

Detaylı

Eskişehir Sanayi Geliştirme Merkezi SANGEM 19 Ağustos 2009

Eskişehir Sanayi Geliştirme Merkezi SANGEM 19 Ağustos 2009 Eskişehir Sanayi Geliştirme Merkezi SANGEM 19 Ağustos 2009 SANGEM, bir ESO kuruluşudur Neden SANGEM? Eskişehir Sanayi Odası ESO nun öncü girişimiyle kurulan ve kâr amaçsız (non-profit) bir kuruluş olan

Detaylı

Dünyada ve Türkiye de Tarımın Geleceği. Nisan 2011

Dünyada ve Türkiye de Tarımın Geleceği. Nisan 2011 Dünyada ve Türkiye de Tarımın Geleceği Nisan 2011 Sayın Bakanım (Tarım Bakanı ordaysa), Değerli katılımcılar, Hanımefendiler, beyefendiler, Hepinizi saygıyla selamlıyor, bu önemli etkinlik vesilesiyle

Detaylı

İNCELEME. Fotoğraflar: Dünya Gazetesi Fotoğraf Arşivi EKONOMİK FORUM

İNCELEME. Fotoğraflar: Dünya Gazetesi Fotoğraf Arşivi EKONOMİK FORUM İNCELEME Fotoğraflar: Dünya Gazetesi Fotoğraf Arşivi 82 DIŞ TİCARET AÇIĞINA KATMA DEĞER YAKLAŞIMI: ÇİN ÖRNEĞİ ÖZELLİKLE ÇİN GİBİ KÜRESEL DEĞER ZİNCİRİNİN DAHA ÇOK SON HALKASINDA YER ALAN ÜLKELERLE OLAN

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 74

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 74 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 74 i Bu sayıda; Ağustos Ayı Dış Ticaret Verileri, 2013 2. Çeyrek dış borç verileri değerlendirilmiştir. i 1 İhracatta Olağanüstü Yavaşlama

Detaylı

ÇEVRE ALANıNDA FINANSMAN FıRSATLARı

ÇEVRE ALANıNDA FINANSMAN FıRSATLARı ÇEVRE ALANıNDA FINANSMAN FıRSATLARı Dr. Şafak HENGİRMEN TERCAN Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanı safakhengirmen@hotmail.com Çevre Alanında Kapasite Geliştirme Projesi Yerel Çevre Eylem Planları Finansman

Detaylı

Arşiv Dairesi Başkanlığı

Arşiv Dairesi Başkanlığı Arşiv Dairesi Başkanlığı SAYISAL ARŞİV SİSTEMİ (SAS) Üst Veri Açı kla maları 05.10.2009 D o k ü m a n No : 6 - A GİRİŞ Arşiv Dairesi Başkanlığı nın vizyonu; kurum içi yapım maliyetlerini düşürmek, sahip

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİNE ÜYE VE ADAY ÜLKELERDE TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER. (Kasım 2011) Ankara

AVRUPA BİRLİĞİNE ÜYE VE ADAY ÜLKELERDE TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER. (Kasım 2011) Ankara AVRUPA BİRLİĞİNE ÜYE VE ADAY ÜLKELERDE TEMEL MAKROEKONOMİK GÖSTERGELER (Kasım 2011) Ankara İÇİNDEKİLER NÜFUS VE İŞGÜCÜ PİYASASI TASARRUFLAR 1. Nüfus 28. Gayri Safi Ulusal Tasarruflar 2. İstihdam 29. Gayri

Detaylı

KONU 1: TÜRKİYE EKONOMİSİNDE ( ) İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİ ve YATIRIMLAR İLİŞKİSİ (DOĞRUSAL BAĞINTI ÇÖZÜMLEMESİ) Dr. Halit Suiçmez(iktisatçı-uzman)

KONU 1: TÜRKİYE EKONOMİSİNDE ( ) İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİ ve YATIRIMLAR İLİŞKİSİ (DOĞRUSAL BAĞINTI ÇÖZÜMLEMESİ) Dr. Halit Suiçmez(iktisatçı-uzman) KONU 1: TÜRKİYE EKONOMİSİNDE (1987-2007) İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİ ve YATIRIMLAR İLİŞKİSİ (DOĞRUSAL BAĞINTI ÇÖZÜMLEMESİ) Dr. Halit Suiçmez(iktisatçı-uzman) NE YAPILDI? ÖZET - Bu çalışmada, işgücü verimliliği

Detaylı

Enerji ve İklim Haritası

Enerji ve İklim Haritası 2013/2 ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Enerji ve Çevre Yönetimi Dairesi Başkanlığı Enerji ve İklim Haritası Uzm. Yrd. Çağrı SAĞLAM 22.07.2013 Redrawing The Energy Climate Map isimli kitabın çeviri özetidir.

Detaylı

Çılgın Projeler durursa ekonomi çöker mi?: Alternatif politikalar. Ahmet Atıl Aşıcı YSGP MYK Üyesi

Çılgın Projeler durursa ekonomi çöker mi?: Alternatif politikalar. Ahmet Atıl Aşıcı YSGP MYK Üyesi Çılgın Projeler durursa ekonomi çöker mi?: Alternatif politikalar Ahmet Atıl Aşıcı YSGP MYK Üyesi Şehir Efsanaleri-1 Çılgın Projeler durursa ekonomik büyüme durur, kriz çıkar. Bu projelere karşı çıkanların

Detaylı

Yönetilen Baskı Hizmetlerinde Yeni Yaklaşımlar Mehmet SEZER

Yönetilen Baskı Hizmetlerinde Yeni Yaklaşımlar Mehmet SEZER Yönetilen Baskı Hizmetlerinde Yeni Yaklaşımlar Mehmet SEZER Genel Müdür Xerox Türkiye Biz Kimiz? $22,5 milyar ciro ile doküman yönetimi ve iş süreçleri alanında dünyanın en büyük teknoloji ve hizmet şirketi

Detaylı

Soru Sınıf ve Nu: Müfredat 18. 9.sınıf YGS Harita Bilgisi-Arazi Rehberimiz: İzohipsler

Soru Sınıf ve Nu: Müfredat 18. 9.sınıf YGS Harita Bilgisi-Arazi Rehberimiz: İzohipsler 2010 YGS SOS.BİL. TESTİNDEKİ / COĞRAFYA SORULARININ MÜFREDAT AÇISINDAN ANALİZİ Soru Sınıf ve Nu: Müfredat 18. Harita Bilgisi-Arazi Rehberimiz: İzohipsler 19. Hayali Rehberler: Paraleller ve Meridyenler

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİR GELECEK

SÜRDÜRÜLEBİLİR GELECEK SÜRDÜRÜLEBİLİR GELECEK SÜRÜDÜRLEBİLİR KALKINMA BUGÜNÜN İHTİYAÇLARINI GELECEK NESİLLERİN KENDİ İHTİYAÇLARINI KARŞILAYABİLME İMKANLARINI YOK ETMEDEN GİDERİLMESİNİ SAĞLAMAKTIR. (UN BRUNDTLANDT COMISSION 1987)

Detaylı

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Makro İktisat II Örnek Sorular 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Tüketim harcamaları = 85 İhracat = 6 İthalat = 4 Hükümet harcamaları = 14 Dolaylı vergiler = 12

Detaylı

Hedef 1: KAPASİTE GELİŞTİRME

Hedef 1: KAPASİTE GELİŞTİRME Proje, Küresel Çevre Fonu (GEF) mali desteğiyle, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü tarafından Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Gıda Tarım ve Hayvancılık

Detaylı

tepav Biyoteknolojide son yıllarda artan birleşme ve satın alma işlemleri ne anlama geliyor? Haziran2014 N201419 POLİTİKANOTU

tepav Biyoteknolojide son yıllarda artan birleşme ve satın alma işlemleri ne anlama geliyor? Haziran2014 N201419 POLİTİKANOTU POLİTİKANOTU Haziran2014 N201419 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Selin ARSLANHAN MEMİŞ 1 Yaşam Bilimleri ve Sağlık Politikaları Analisti Biyoteknolojide son yıllarda artan birleşme ve

Detaylı

Türkiye de Okullarda Mükemmeliyeti Teşvik Etmek

Türkiye de Okullarda Mükemmeliyeti Teşvik Etmek Public Disclosure Authorized Rapor No: 77722-TR Türkiye de Okullarda Mükemmeliyeti Teşvik Etmek Public Disclosure Authorized Public Disclosure Authorized Public Disclosure Authorized 1 Mart 2013. Beşeri

Detaylı