TOHUMSUZ BİTKİLER: SUDAN KARAYA

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TOHUMSUZ BİTKİLER: SUDAN KARAYA"

Transkript

1 TOHUMSUZ BİTKİLER: SUDAN KARAYA

2 1. Karasal bitkiler nasıl ortaya çıktı?

3 1. Karasal bitkiler nasıl ortaya çıktı?

4 1. Karasal bitkiler nasıl ortaya çıktı? Karasal bitkiler Hepsi tek bir ortak atadan türemiştir Hepsi bir özelliği paylaşır Ebeveyn bitkinin dokuları tarafından korunan bir embriyodan gelişim Bu sebeple embriyofitler de denir Karada bu özellik neden önemlidir?

5 Atasal organizma Glaukofitler Kloroplastlar Yeşil bitkiler Kırmızı algler Klorofil b Nişasta depolama Klorofitler (çoğu yeşil alg) Streptofitler Diğer yeşil algler Yumurtanın ebeveyn içinde tutulması Yukarı dallanarak büyüme; plazmodezmata; mitoz ve kloroplast benzerliği Embriyo, kütikül, çok hücreli sporofit, kalın duvarlı sporlar Yeşil alg Çarallar (yeşil alg) Karasal bitkiler (embriyofitler)

6 1. Karasal bitkiler nasıl ortaya çıktı? Karasal bitkiler yeşil alglerle (protist) paylaştıkları özellikleri hala barındırmaktadır: Klorofil a ve b. Depolama için nişasta. Hücre duvarında selüloz. Klorofita şubesindeki yeşil algler muhtemelen bitkilerin atalarıdır.

7 1.1 Bitkilerin sınıflandırılması Bitkiler çeşitli şekillerde tanımlanabilir: Streptofitler karasal bitkileri ve bir yeşil alg grubunu kapsar hepsi yumurtayı ebeveynin vücudunda tutar Yeşil bitkiler: streptofitler + diğer tüm yeşil algler Hepsinde klorofil b bulunur Bu derste «bitki» dediğimizde sadece karasal bitkileri kastedeceğiz Bitki alemi dediğimizde akla gelenler bunlardır

8 Glaukofitler Kloroplastlar Yeşil bitkiler Kırmızı algler Klorofitler (çoğu yeşil alg) Klorofil b Nişasta depolama Diğer yeşil algler Yumurtanın ebeveyn içinde tutulması Yukarı dallanarak büyüme; plazmodezmata; mitoz ve kloroplast benzerliği Streptofitler Yeşil alg Çarallar (yeşil alg) Sterptofit Yeşil bitkiler Embriyo, kütikül, çok hücreli sporofit, kalın duvarlı sporlar Karasal bitkiler (embriyofitler)

9 1.1 Bitkilerin sınıflandırılması 10 adet karasal bitki grubu Damarlı bitkiler, 7 grup İletim demetleri bulunur Damarsız bitkiler İletim demetleri yoktur 3 grup

10 Bitkilerin sınıflandırılması Karasal bitkiler (Embriyofitler) Damarsız 3 grup Ciğer otları Kara yosunları Boynuz otları İletim demetleri yok Damarlı 7 grup Damarlı tohumsuz Likofitler Kibrit otları Monilofitler Atkuyrukları Eğrelti otları Damarlı tohumlu Açık tohumlular Kapalı tohumlular (çiçekli bitkiler) Gerçek yapraklılar

11 2. Bitkiler karada yaşama nasıl uyum sağladı? Bitkiler karada ilk defa milyon yıl önce ortaya çıkmıştır Kuru bir çevrede hayatta kalabilmeleri için bazı adaptasyonlar gerekiyordu: Büyük bitkiler suyu her bölgelerine iletmeliydi Hava ortamında dik durabilmek için destek gerekiyordu Gametleri yayabilmek için yöntemler gerekliydi

12 2. Bitkiler karada yaşama nasıl uyum sağladı? 1. Karasal bitkileri yeşil alglerden ayıran ve karada yaşamı olanaklı kılan özellikleri: Kütikül (mumsu lipidler), su kaybını yavaşlatır Stomata gövde ve yapraklardaki gaz alışverişini düzenleyen açıklıklar (ciğerotları hariç) Gametangia gametleri çevreler, kurumalarını önler Embriyo, koruyucu bir yapı içinde gelişir UV ışınlarından koruyan pigmentler Spor duvarları kurumayı önlemek için kalın Topraktan besin alımını artırmak için mantarlarla mutualist ilişkiler

13 2.1 Döl almaşı Tüm karasal bitkiler nesil değişimli bir yaşam döngüsüne sahiptir Çok hücreli haploid (gametofit) Mitoz Çok hücreli gametofit Mitoz Spor Gametler HAPLOİD (n) (gametofit) Mayoz Döllenme DİPLOİD (2n) (sporofit) Zigot Çok hücreli diploid (sporofit) Çok hücreli sporofit Mitoz

14 2.1 Döl almaşı Sporofit Spor üretir, tüm hücreler diploiddir Sporangiadaki hücreler (sporofitteki) mayoz geçirir ve haploid tek hücreli sporları oluşturur Sporlar yayılır Spor çok hücreli haploid yapıya dönüşür - gametofit Gametofit Gamet üretir, tüm hücreler haploiddir. Gametler mitozla üretilir! Sperm ve yumurtanın birleşmesi (döllenme) diploid zigotu oluşturur Zigot sporofite dönüşür

15 2.1 Döl almaşı Gametofitin küçülmesi bitkilerin evriminde önemli bir dönüm noktasıdır Damarsız bitkilerde gametofit, sporofite göre daha büyüktür, daha uzun yaşar ve kendi kendine yetebilir. Gametofit fotosentez yapar Daha sonradan ortaya çıkan bitkilerde bu durum tersine dönmüştür Damarlı tohumlu bitkilerde, sporofit nesli daha baskındır Sporofit fotosentez yapar Gametofit sadece birkaç hücreden oluşur çok küçüktür

16 3. Damarsız bitkiler İletim demetleri yoktur Ciğerotları, karayosunları, boynuzotları Kara bitkilerinin atası Korunan embriyo Stomata Her daim yeşil sporofit İletim demetleri, sporofit, greçek kökler Mikro filler Megafiller Tohumlar Çiçek, karpal, triploid endosperm Ciğerotları Kara yosunları Boynuz otları Kibrit otları Atkuyrukları Eğrelti otları Açık tohumlular Kapalı tohumlular Monilofitler Tohumlu bitkiler Gerçek yapraklılar Damarlı bitkiler Karasal bitkiler (embriyofitler)

17 3. Damarsız bitkiler Gametofit evresi fotosentez yapar Sporofitler fotosentez yapabilir/yapmayabilir Fakat sporofitler besin açısından her zaman gametofitlere bağımlıdır ve kalıcı olarak gametofitlere tutunurlar Gametofitlerden ortaya çıkan sporofitler Gametofitler

18 3. Damarsız bitkiler Haploid gametofit özelleşmiş eşey organlarında gametleri üretir (gametangia) Dişi: arkegonyum bir yumurta üretir Erkek: anteridyum iki kamçılı spermleri üretir Kamçılı yosun spermi Dişi Erkek

19 Karayosunu yaşam döngüsü Tomurcuk Gametofitler (n) Rizoid Çimlenen spor Çimlenmemiş sporlar Haploid (n) Gametofit nesli DİPLOİD (2n) Sporofit nesli Sperm (n) Yumurta (n) Damarsız bitkilerde döllenme için su gereklidir Sporofit (2n) Anteridyum (n) Mayoz Döllenme Arkegonyum (n) Sporangiyum Embriyo (2n) Sporofit gametofite tutunur ve besin için bağımlıdır Gametofit (n)

20 3. Damarsız bitkiler Sperm dişi üreme organına yüzmek zorundadır veya yağmur damlalarıyla ulaştırılır Yumurta, spermi çekmek için kimyasallar salgılar Bütün bu olaylar için su gereklidir Su Sperm Yumurta (n)

21 4. Damarlı bitkiler Kibrit otları, eğrelti otları, kozalaklılar ve çiçekli bitkileri kapsar Gerçek kök ve yaprakları bulunur Kara bitkilerinin atası Korunan embriyo Stomata Herdaim yeşil sporofit İletim demetleri, sporofit, greçek kökler Mikro filler Megafiller Tohumlar Çiçek, karpal, triploid endosperm Ciğerotları Kara yosunları Boynuz otları Kibrit otları Atkuyrukları Eğrelti otları Açık tohumlular Kapalı tohumlular Monilofitler Tohumlu bitkiler Gerçek yapraklılar Damarlı bitkiler Karasal bitkiler (embriyofitler)

22 4.1 Damarlı bitkilerin ayırıcı özellikleri nelerdir? İletim demetleri, maddelerin taşınması için özelleşmiş dokulardan oluşur Odun borusu (Ksilem) Topraktan bitkinin üst bölgelerine doğru su ve mineral taşır. Bazı hücrelerde destek sağlayan lignin bulunur Böylece yukarıya doğru büyüme sağlanır Soymuk borusu (floem) Fotosentez ürünlerini bitki içerisinde taşır

23 4.1 Damarlı bitkilerin ayırıcı özellikleri nelerdir? Odun borularında temel su iletim aracı trakeid hücreleridir. Bitkilerde trakeid evrimi karada yayılmalarını sağlayan en önemli unsurlardandır. İlk bitki fosillerinin yaşı milyon yıldır Hayvanlar için karayı daha yaşanabilir kılmıştır

24 4.1 Damarlı bitkilerin ayırıcı özellikleri nelerdir? Damarlı bitkiler ayrıca geniş, dallanan ve bağımsız sporofitlere sahiptir Olgun sporofit, gametofitten besin anlamında bağımsızdır Protallus Eğrelti otunda küçük bağımsız gametofit (sol) ve dallanmış sporofit (sağ)

25 4.1 Damarlı bitkilerin ayırıcı özellikleri nelerdir? «Gerçek yapraklı» bitkiler Damarlı tohumsuz bitkileri Tohumlu bitkileri içerir (kapalı ve açık tohumlu) Ortak özellikleri üstüste büyüme yeni dallar eskilerini aşarak büyür ışık için rekabette bir avantaj sağlar

26 4.1 Damarlı bitkilerin ayırıcı özellikleri nelerdir? Gerçek yapraklar Gövde veya dal üzerindeki yassı fotosentez yapan yapılar Gerçek damarlı dokusu bulunur İki tip Mikrofiller küçük, tek damar lifi Kibrit otları Megafiller karmaşık yapılı geniş yapraklar Damarlı doku Mikrofil Üstüste büyüme Megafil Zaman içinde evrim Kibrit otu Zaman içinde evrim Eğrelti otu

27 Karasal bitkiler (Embriyofitler) Damarsız 3 grup Ciğer otları Kara yosunları Boynuz otları İletim demetleri yok Damarlı 7 grup Damarlı tohumsuz Likofitler Kibrit otları Monilofitler Atkuyrukları Eğrelti otları Damarlı tohumlu Açık tohumlular Kapalı tohumlular (çiçekli bitkiler) Gerçek yapraklılar

28 5. Damarsız tohumsuz bitkiler Ciğer otları Kara yosunları Boynuz otları Kara bitkilerinin atası Korunan embriyo Stomata Herdaim yeşil sporofit İletim demetleri, sporofit, greçek kökler Mikro filler Megafiller Tohumlar Çiçek, karpal, triploid endosperm Ciğerotları Kara yosunları Boynuz otları Kibrit otları Atkuyrukları Eğrelti otları Açık tohumlular Kapalı tohumlular Monilofitler Tohumlu bitkiler Gerçek yapraklılar Damarlı bitkiler Karasal bitkiler (embriyofitler)

29 Embriyofitler Damarsız Tohumsuz bitkiler Hepatofita Ciğerotları: Hepatofita Sporofitler çok kısadır Damarsız bitkilerde gametofit evresinin baskın olduğunu hatırlayınız. Eşeysiz üreyebilirler Gametofitin parçalanmasıyla Ciğerotları Yosunlar Boynuz otları Damarlı bitkiler

30 Embriyofitler Damarsız Tohumsuz bitkiler Briyofita - kara yosunları Karayosunlarında (boynuz otları ve damarlı bitkiler de) stomata bulunur su ve gaz alış verişinde önemlidir Gerçek trakeid hücreleri yoktur fakat lifsi yapısı su taşınmasını sağlar Ciğerotları Yosunlar Boynuz otları Damarlı bitkiler

31 Tomurcuk Gametofitler (n) Su Rizoid Sperm (n) Çimlenen spor HAPLOİD (n) Gametofit evresi Çimlenmemiş sporlar DİPLOİD (2n) Sporofit evresi Yumurta (n) Mayoz Sporofit (2n) Erkek (n) Döllenme Dişi (n) Sporangiyum Embryo Gametofit

32 Embriyofitler Damarsız Tohumsuz bitkiler Antocerofita Boynuz otları Gametofitler yassı hücre plakaları halindedir Sporofitler 20cm ye kadar büyüyebilir (diğer damarsızlardan farkı) fakat iletim sistemi olmadığı için büyüme sınırlıdır Ciğerotları Yosunlar Boynuz otları Damarlı bitkiler

33 Damarlı Tohumsuz bitkiler Kibrit otları Atkuyrukları Eğrelti otları Kara bitkilerinin atası Korunan embriyo Stomata Herdaim yeşil sporofit İletim demetleri, sporofit, greçek kökler Mikro filler Megafiller Tohumlar Çiçek, karpal, triploid endosperm Ciğerotları Kara yosunları Boynuz otları Kibrit otları Atkuyrukları Eğrelti otları Açık tohumlular Kapalı tohumlular Monilofitler Tohumlu bitkiler Gerçek yapraklılar Damarlı bitkiler Karasal bitkiler (embriyofitler)

34 Damarlı tohumsuz bitkiler Küçük, kısa ömürlü gametofit, büyük sporofitten bağımsızdır Tek hücreli spor dinlenme evresidir. Damarlı doku sayesinde daha çok büyüyebilir fakat yaşamının bir bölümünde suya ihtiyacı vardır kamçılı, yüzen sperm için

35 Embriyofit Damarlı tohumsuz bitkiler Likofitler kibrit otları Likofitler: kibrit otları Kök ve gövdeleri çatallı dallanmaya sahiptir Yapraklar mikrofildir Lycopodium annotinum Likofitler At kuyrukları Çoğu eğrelti Tohumlu bitkiler

36 Embriyofitler Damarlı tohumsuz Öfilofitler Monilofitler Monilofitler atkuyrukları ve eğrelti otları Ciğer otları Boynuzotları Yosunlar Kibrit otları Atkuyruğu Eğrelti Açık tohumlular Kapalı tohumlular

37 Embriyofitler Damarlı tohumsuz Öfilofitler Monilofitler Atkuyrukları 1 cins içerisinde 15 tür bulunur Equisetum Hücre duvarlarında silika temizlik için kullanılır Equisetum hymale

38 Embriyofitler Damarlı tohumsuz Öfilofitler Monilofitler Eğreltiler Sporangia yaprakların altında kümeler halindedir /pics/botany/fern_sori2w.jpg

39 Gametofitler dişi ve erkek eşey organlarını üretir fakat her zaman aynı anda veya aynı gametofitte olmak zorunda değildir. Olgun gametofit Yumurta Çimlenen spor Döllenme Dişi Sporangia kümeleri Olgun Sporofit Erkek Eğrelti gametofiti

40 Embriyofitler Damarlı tohumsuz Öfilofitler Monilofitler Eğreltilerin çoğu gölgeli ve nemli ortamlarda büyür Ağaç eğreltiler 20 m uzunluğunda olabilir Dryopteris australis Ağaç eğreltileri orer/resources/images/plants/treeferns.jpg

41 TOHUMLU BİTKİLERİN EVRİMİ

42 Başlıklar 1 Tohumlu bitkiler nasıl baskın hale geldi? 2 Açık tohumlu bitkiler 3 Kapalı tohumlu bitkiler 4 Bitkiler dünyayı nasıl etkiler?

43 Tohumlu bitkilerin tarihi Damarlı tohumsuz bitkiler Tohumlu bitkilerin çıkışı Açık tohumlular baskın Kapalı tohumlular baskın Tohumlu eğrelti Ön-gimnosperm Sikad Manolya Günümüz Milyonlarca yıl önce

44 Giriş Günümüz tohumlu bitkileri iki gruba ayrılır: Gimnospermler açık tohumlu : çamlar ve sikadlar Anjiyospermler kapalı tohumlular : çiçekli bitkiler

45 Figure 29.2 The Major Groups of Living Seed Plants Sikadlar Ortak ata Mikrospormegaspor Ginkgolar Gnetofitler Açık tohumlular Tohum Çiçek Kozalaklılar Kapalı tohumlular

46 1 Tohumlu bitkiler nasıl baskın hale geldi? Gametofitin damarlı tohumsuz bitkilerle başlayan küçülmesi, tohumlu bitkilerde daha da devam etmiştir. Tohumlu bitki Damarsız Damarlı tohumsuz Sporofit Dişi Gametofit Ekek Gametofit Sporofit Sporofit Çiçekler Anter Yumurtalık Gametofit Gametofit

47 1 Tohumlu bitkiler nasıl baskın hale geldi? Tohumlu bitkilerin sadece en eskilerinde yüzen spermler bulunur Sikadlar ve ginkgolar Daha ileri tohumlular yumurta ve spermi bir araya getirmek için farklı yollar evrimleştirmiştir Bu da sudan tamamen bağımsız olmalarını sağlamıştır Daha kuru çevrelere yayılmalarını sağlamıştır

48 1 Tohumlu bitkiler nasıl baskın hale geldi? Tohumlu bitkilerin yaşam döngülerinde iki ayrı sporofit oluşur ve bunlar da iki ayrı gametofit üretir Megaspor dişi gametofiti oluşturur ve sadece yumurta üretir Mikrospor erkek gametofiti oluşturur ve sadece sperm üretir = polen tanesi Polen tanesi çok dayanıklı bir zar ile çevrilidir Polen tanesini kimyasallardan ve su kaybından korur

49 Plant Life Cycles İki tip spor üretilir: büyük megaspor ve küçük mikrospor Sporlar erkek ve dişi gametofitleri üretir Megagametofit Mikrogametofit Megaspor Mikrospor yumurta Mayoz HAPLOİD DİPLOİD Döllenme Spor ana hücresi (2n) Spor ana hücresi (2n) Zigot Mikrosporangiyum Megasporangiyum Sporofit Embriyo

50 1 Tohumlu bitkiler nasıl baskın hale geldi? Megasporlar, megasporangiyum içinde dişi gametofitlere gelişir megagametofit. Megasporangiyum sporofit dokusu ile çevrilidir. Bu iki yapı birlikte sonradan tohumu oluşturur = tohum taslağı

51 1 Tohumlu bitkiler nasıl baskın hale geldi? Tozlaşma: bir polen tanesi dişi gametofit yakınına düştüğünde olur Dişi gametofite doğru bir polen tüpü oluşur. Sperm tüpten geçer ve yumurta döllendiğinde diploid zigot meydana gelir. Zigot bölünürek embriyo sporofit oluşturur ve uyku durumuna geçer artık bu duruma tohum adı verilir

52 Figure 29.4 Pollen Grains Tozlaşma

53 Polen taneleri Polen tüpleri

54 1 Tohumlu bitkiler nasıl baskın hale geldi? 1 Tohumlu bitkiler nasıl baskın hale geldi? Tohumlar çok iyi korunan yapılardır Yıllarca canlılığını koruyabilir, ve koşullar uygun olduğunda çimlenir. Tohum kabuğu hem avcılardan hem de su kaybından korur. Çoğu tohumun, yayılabilmek için çeşitli adaptasyonları vardır.

55 1 Tohumlu bitkiler nasıl baskın hale geldi? Tohumlar bu bitkilerin karada başarılı olmalarının en önemli sebeplerindendir. Başarılarının bir sebebi de ikincil büyümedir enine büyüme Kabuk: ksilemin çoğalmış şeklidir. Koruma ve destek sağlar. Aynı zamanda daha fazla büyüyerek güneş ışığından faydalanmada avantaj sağlar En eski tohumlu bitkilerin hepsi kabuk geliştirmişti fakat bazıları daha sonra bu özelliklerini kaybetti Bu bitkiler başka avantajlar geliştirmiştir

56 2. Açık tohumlular Çiçek oluşturmayan tohumlu bitkilerdir. Açık tohumlu denilmesinin sebebi tohum taslağı ve tohumun yumurtalık ve meyve dokusuyla korunmuyor olmasıdır. 4 grup birbiriyle az benzerlik gösterir İletim demetleri kapalı tohumlular kadar verimli değildir Ksilem içinde sadece trakeid hücreleri bulunur (Gnetofitler hariç) Sikadlar 65bin yıl önce tüm ormanları oluşturuyorlardı Şimdi de çamlar yüksek coğrafyalarda baskınlardır Ginkgolar Gnetofitler Kozalaklılar Çiçekli bitkiler

57 4800 yaşındaki Bristlestone çam ağacı California ABD. Dünyada yaşayan en eski canlı

58 2. Açık tohumlular 1. Sikadlar Tropik bölgelerde yetişen palmiye benzeri bitkilerdir Boyları 20 metreye kadar büyüyebilir Günümüz açık tohumluları arasındaki en eski gruptur 200 kadar türe sahiptir Çoğunluğu yenildiğinde insanlar için zehirli dokulara sahiptir. Palmiye ve eğrelti arasında bir forma benzer

59 2. Açık tohumlular 2. Ginkgolar Günümüzde sadece tek bir türü kalmıştır Ginkgo biloba kızsaçı ağacı Dişi ve erkek ağaçlar ayrıdır ve X ve Y kromozomları ile belirlenir. Bu şekilde eşey kromozomları olan çok az sayıda bitki vardır.

60 2. Açık tohumlular 3. Gnetofitler: Çiçekli bitkilerle bazı ortak özellikleri paylaşırlar 3 cins içinde toplam 90 tür bulunur

61 2. Açık tohumlular 4. Kozalaklılar koniferler Açık tohumluların en yaygın grubudur 700 tür Ladin, sedir, çam, göknar, ardıç

62 2. Açık tohumlular Dişi ve erkek kozalaklar Dişi: aşina olduğumuz odunsu dişler İçinde yumurtalığı barındırır Odunsu yapı dalların uzantısıdır Erkek: daha yumuşak yapı Üzerinde polen tanelerini barındırır Yapısı yaprakların uzantısıdır. dişi erkek

63 Erkek gametofit Tozlaşma Tohum taslakları Dişi gametofit Erkek kozalak Dişi kozalak Tohumlar rüzgar veya hayvanlar ile taşınır Olgun sporofit Gelişen sporofit

64 Tohum taslağını koruyan tek yapı kozalak dişleridir. Bazıları o kadar sıkı kapalıdır ki sadece ateş ile açılır Amerika daki direk çamları Yellowstone milli parkında 1988 deki yangın bütün tohumların saçılmasına yardımcı oldu

65 3. Kapalı tohumlular Dişi gametofit iyice küçülmüştür genelde 7 hücre. Kapalı tohumluların ortak özellikleri: Çift döllenme Triploid endosperm Tohum taslağı ve tohumlar karpel (dişi üreme organı) içerisinde Çiçek Meyve Damar tüpleri ve lifli ksilem Floem yanında arkadaş hücreleri

66 3. Kapalı tohumlular Çift döllenme: Erkek gametofitte iki gamet bulunur. Birinin çekirdeği yumurta ile birleşir. Diğeri dişi gametofitin iki haploid çekirdeğiyle birleşerek triploid çekirdek oluşturur bu endospermdir. Endosperm gelişmekte olan sporofite besin sağlar

67 3. Kapalı tohumlular Kapalı tohum tohumlar değişime uğramış bir yaprak olan karpel içinde bulunur. Koruma sağlar ve kendine tozlaşmayı engellemek üzere görev yapar Çiçekler: Erkek üreme organı: (mikrosopragiyum): başçık ve sapçıktan oluşur. Dişi üreme organı (karpel) (megasporangiyum) Tepecik, dişicik borusu, yumurtalık

68 Figure 29.9 A Generalized Flower

69 3. Kapalı tohumlular Taç yapraklar (Petal) ve çanak yapraklar (sepals) değişime uğramış yapraklardır. Genelde tozlaştırıcıları çekmeye yararlar. Çanak yapraklar genelde tomurcuk açmadan önce onu korur

70 3. Kapalı tohumlular Çiçek tipleri: Tam çiçek: erkek ve dişi organı bulundurur hermafrodit Eksik çiçek: Ya erkek ya dişi organı bulunur Tohumlu bitkiler erkek ve dişi çiçekleri bulundurmalarına göre ikiye ayrılır: Tek evcikli: Erkek ve dişi çiçek aynı bitki üzerinde Meşe, mısır, ceviz, fındık, kavun, karpuz İki evcikli: Erkek ve dişi çiçekler ayrı bitkiler üzerindedir Hurma, söğüt, kavak, incir, kivi

71 Figure Inflorescences (Part 1) şemsiye çiçekler Işın çiçekler Disk çiçekler

72 3. Kapalı tohumlular Evrimsel değişimler İlkel grupların çiçekleri tüm yapıları barındırır. Evrim bunu değiştirerek çiçek organlarını azaltmış, simetriyi değiştirmiş ve bazı bölümleri birleştirmiştir. Neden uzun erkek ve dişi organlar vardır? Uzunluk tozlaşma olasılığını artırır

73 Figure Flower Form and Evolution Manolya tüm yapılar ayrı ayrı görülebilir- simetrik Orkide yatay simetri, yapılar birleşik

74 3. Kapalı tohumlular Evrimsel değişimler Tam çiçeklerde kendine tozlaşma daha kolay olur Bu bir dezavantajdır!!! Akraba evliliği gibi düşünebiliriz Bunun için bazı özellikler evrimleşmiştir

75 Başçıklara tozlaştırıcı hayvanlar ulaşamaz Tepecik açık Başçıklara tozlaştırıcı hayvanlar ulaşır Ama aynı çiçeğin tepeciğine ulaştıramaz Tepecik kapalı

76 3. Kapalı tohumlular Evrimsel değişimler Çoğu polen hayvanlar ile tozlaşır. Dolayısıyla çiçekler bu hayvanlara polen veya nektar olarak hediye sunar Bitkiler ve tozlaştırıcıları birlikte evrilmiştir: bazı ilişkiler gerçekten birbirine özgüdür.

77 3. Kapalı tohumlular Yaşam döngüsü: Zigot embriyoya gelişir: bir ekseni vardır (buna göre kök ve gövde oluşur) Tek veya çift çenekli olabilir tohum yaprakları Çenekler endospermi sindirir, bazıları fotosentez yapabilir

78

79 3. Kapalı tohumlular Meyveler: Yumurtalık ve tohumlar meyveye dönüşür Meyve hem tohumu korur hem de yayılmaya yardım eder hayvanlar yer veya hayvanlara yapışır Basit meyveler bir dişi organdan gelişir. Ör: kiraz Birleşik meyveler birkaç dişi organdan gelişir. Ör: ahududu Çoklu meyveler çiçek kümesinden gelişir. Ör: ananas Yan meyveler dişi organ ile başka bir bölümden gelişir. Ör: çilek

80 Figure Fruits Come in Many Forms and Flavors

81 4. Kapalı tohumlu bitki sınıflandırma Genel olarak iki grup: Tek çenekliler Çift çenekliler Diğer gruplar: yıldız anason ve akrabaları, nilüferler ve manolyagilleri içerir Nilüferler Geçiş iletim yapıları İletim yapıları Dişi organların birleşmesi Tek çenek Yıldız anason Manolyagiller Tek çenekliler Çift çenekliler

82 Figure Monocots Tek çenekliler

83 Figure Eudicots Çift çenekliler Florida kızılcığı