BİYOÇEŞİTLİLİĞİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER BEŞERİ FAKTÖRLER 1)... 2)... 1)... 2)...

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BİYOÇEŞİTLİLİĞİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER BEŞERİ FAKTÖRLER 1)... 2)... 1)... 2)..."

Transkript

1 1. BÖLÜM Ekosistem ve Madde Döngüsü 120m 1)BİYO ÇEŞİTLİLİK VE BİYO ÇEŞİTLİLİĞİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER: Yeryüzünün çok yüksek ve toprak yüzeyinin çok derin alanlarında canlı kalıntılarına rastlansa da yapılan araştırmalar canlıların çoğunun 120 m. yüksekliğe ve toprak yüzeyinden 10 m. derinliğe kadar yaşayabildiklerini göstermiştir. Bunda biyosferdeki her canlı türünün, kendi yaşam şartlarına uygun alanlarda yayılış göstermesi etkili olmuştur. Canlı türleri, coğrafi şartların değişmesi durumunda Biyosfer Yaşam Alanı Toprak Yüzeyi 10m ya yeni ortama uyum sağlamışlar ya da uygun yaşam koşullarının olduğu ortamlara göç etmişlerdir. Göç edemeyen ve yeni ortama uyum sağlayamayanların önce nesli azalmış sonra da yok olmuşlardır. Biyosferdeki canlıların bir alanda türce, gen bakımından, ekosistem ve ekolojik olaylar yönünden yoğun olmasına denir. BİYOÇEŞİTLİLİĞİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER FİZİKİ FAKTÖRLER BEŞERİ FAKTÖRLER PALEOCOĞRAFYA 1).. 1).. 1).. 2).. 2).. 2).. 3).. 1)İKLİM: Bitki ve hayvan topluluklarının yaşam sahasını belirleyen temel faktördür. Bitkilerin büyümesi ve gelişmesi için belirli bir sıcaklığa,suya ve ışığa ihtiyacı vardır. Hayvan türlerinin çeşitliliği de, bitki çeşitliliğine bağlıdır. Çünkü bitki örtüleri, hayvanlar için hem besin kaynağı hem de barınaktır. Bitki örtülerinin cılız olduğu alanlarda hayvan türleri azalır. Bu yüzden her bitki örtüsünün kendine özgü hayvan toplulukları bulunur. Sıcak ve nemli iklimlerdeki bitki ve hayvan türleri genel olarak çöl alanlarından ve kutuplardan daha zengindir. İklim şartları bazı bitki ve hayvan türlerinin fiziksel yapılarını ve davranış özelliklerini değiştirir. Bunda bitki ve hayvanların ortama adapte olmaya çalışması etkilidir. ADAPTASYON: Canlıların bulundukları ortamın.. koşullarına uyum sağlamalarına denir. Canlı türlerinin yaşamlarını devam ettirebilmeleri için ortamlarının olumsuzluklarına karşı geliştirdikleri bir savunma mekanizmasıdır. Adaptasyon örnekleri şunlardır: bitkilerinin toprak üstündeki bölümlerinin küçük olması, Kaktüslerin nem kaybını azaltmak için.. olması, Çöl hayvanlarının renkli olması, Kutup bölgelerindeki fokların deri altlarında kalın bir.. tabakası olması, Kutup. çok soğuk dönemleri, buz içine kazdıkları yuvalarda uyuyarak geçirmesi, Develerin su ve yiyecekleri,..de yağ olarak depolaması, Bazı ağaç türlerinin kışın.. dökmesi, Yarasaların serin yerlerde dinlenip,. avlanmaları. 7

2 2)YER ŞEKİLLERİ: Yükselti, eğim, engebe,bakı ve kara-deniz dağılışı bitki ve hayvan türlerinin yaşam sahalarını etkiler. Yükselti: Yükselti arttıkça sıcaklık ve nem değişimine bağlı olarak bitki örtüsü kuşaklar oluşturur. Bu durum hayvan türlerinin değişmesine neden olur. Eğim ve Engebe: Eğimli yamaçlarda toprak oluşumu yavaş, toprak kalınlığı azdır. Bu alanlara bitki örtüsü oldukça seyrek olur. Engebe yükselti, eğim ve bakı şartlarının sık sık değişmesidir.bu durum farklı ortamlar oluşturduğu için bitki ve hayvan çeşitliliğini arttırır. Bakı: Dağların güneşe dönük yamaçları, güneş görmeyen yamaçlara(dulda) göre bitki ve hayvan türü bakımından zengin olur. Kara-Deniz Dağılışı: KYK'de karaların fazla olması kara canlılarının, GYK'de ise denizlerin fazla olması deniz canlılarının fazla olmasına neden olmuştur. Ayrıca denizler arasında beşeri müdahalelerle kanalların açılması, bitki ve hayvan türlerinin farklı ortamlara geçişini sağlamış ve biyo çeşitliliği arttırmıştır. 3)TOPRAK ŞARTLARI: Toprak; su, mineral ve organik maddelerden oluşan bir karışımdır. Toprağın fiziksel ve kimyasal özellikleri bitki ve hayvan dağılışını etkiler. Tuzlu, kireçli ve kurak topraklarda biyo çeşitlilik az iken nemli ve humusça zengin topraklarda biyo çeşitlilik fazla olmuştur. Ayrıca toprak hayvanlar için barınma, besin depolama, dinlenme ve üreme alanıdır. 4)BİYOLOJİK FAKTÖRLER: a)insan: İnsan, doğal çevreyi en fazla değiştiren canlıdır. İnsanların yaptıkları beşeri faaliyetler, bitki ve hayvan türlerinin yaşam alanını daraltmış ve ekosistemlerdeki tür sayısını azaltmıştır. İnsanların, doğal çevreyi değiştiren başlıca beşeri faaliyetleri şunlardır;. artışı,. faaliyetler, Otlak ve meraların. otlatılması, Aşırı ve bilinçsiz tarımsal.. kullanımı,. alanların kurutulması,. tarımın yaygınlaşması, Yerleşim alanlarının, Bitki örtüsünün. edilmesi, ve Tünel yapımı, Deniz., Sanayileşme ve.. Kirliliği,.. yapımı, b)diğer CANLILAR: Biyosferde bir canlının varlığı, bir diğer canlının varlığına bağlıdır. Bu yüzden biyosferde doğal veya beşeri nedenlerle karşılıklı ilişki içinde bulunan bir türün yok olması ekosistemin dengesini bozar. Canlıların yeryüzündeki dağılışını etkiler. 5)PALEOCOĞRAFYA: Canlıların yeryüzündeki dağılışında, karaların birbirine yaklaşması ya da birbirinden uzaklaşması ve iklim şartlarının ciddi anlamda değişmesi etkilidir. a)kıtaların Kayması: Dünyamızın oluşumundan günümüze kadar geçen süreçte yaşanan yerkabuğu hareketleri, bitki ve hayvan dağılışını etkilemiştir. Kıtaların birbirinden ayrılması ya da birbirine yaklaşması, dünyadaki kara ve denizlerin dağılışını büyük oranda değiştirmiştir. Bu durum bazı canlı türlerinin yok olmasına neden olmuştur. Ayrıca bazı türlerin göç yollarını değiştirmiş, bazı türlerin de geniş alanlara yayılmasını sağlamıştır. Farklı alanlarda yaşayan pek çok türün bir araya gelerek etkileşimde bulunmasına neden olmuştur. Örneğin; Güney Amerika Kıtası'nın doğu kıyıları ile Afrika Kıtası'nın batı kıyılarındaki bitki ve hayvan türlerinin benzerlik göstermesi; Sibirya ile Kuzey Amerika'da bazı hayvan türlerinin benzerlik göstermesi bundan kaynaklanmıştır. 8

3 b)iklim Değişmeleri: İklim şartlarının değişmesi yeryüzündeki birçok canlı türünü ortadan kaldırmış fakat yeni türlerin yeryüzüne yerleşmesini sağlamıştır. Ayrıca yeni ortama uyum sağlayamayan bazı türlerin göç etmesine neden olmuştur. Dünyamızın oluşumundan günümüze kadar geçen sürede yaşanan dört buzul dönemi ve bu dönemler arasında yaşanan sıcak iklim şartları biyo çeşitliliği etkilemiştir. Sıcak dönemlerde yaşanan deniz seviyesindeki değişmeler canlıların, kara ve denizlerdeki dağılışlarını değiştirmiştir. Canlıların yeryüzünde dağılışını etkileyen faktörlere bağlı olarak farklı bitki ve hayvan topluluklarını barındıran bölgeler ortaya çıkmıştır. Bu bölgelere, birbirine benzeyen çeşitli türler toplanmıştır. BİYOMLAR Yeryüzünde kendine özgü iklim, bitki örtüsü ve hayvan topluluğu olan coğrafi alanlara. denir. Kesin sınırlarla birbirinden ayrılmazlar.iki türlüdür; 1)KARA BİYOMLARI: üzerinde yayılış gösteren ve hakim.. örtüsüne göre sınıflandırılan biyomlardır. Çeşitleri ve özellikleri şu şekildedir: Kara Biyomlarının Dağılışı Tropikal Yağmur Ormanları Biyomu İklim Tipi:.... Bitki örtüsü:. Hayvan türler: Fil, şempanze, yılan, kaplan, jaguar, leopar, kuş türleri, kelebek türleri, böcek türleri. Önemli Özelliği: Dünyanın en zengin doğal yaşam alanıdır. Yeryüzündeki bitkilerin %50-70' ini barındırır. Savan Biyomu İklim Tipi:. Bitki örtüsü:.. Hayvan türleri: Zebra, zürafa,antilop,aslan, çita, geyik, bizon,devekuşu, timsah. 9

4 Ilıman-Yaprak Döken Ormanlar Biyomu İklim Tipi:... Bitki örtüsü: Hayvan türleri: Ayı, sincap, gelincik, samur, sansar, karaca, çakal, köstebek, kartal. Çalı Biyomu İklim Tipi:. Bitki örtüsü:... Hayvan türleri: Çakal, tavşan, kurt, çalıkuşu, tilki, puma, kokarca. Ilıman Çayırlar (Step) Biyomu İklim Tipi:. Bitki örtüsü: Hayvan türleri: Lama, bizon, zebra, zürafa, kanguru, bufalo, yırtıcı kuşlar. Dağ Biyomu İklim Tipi:. Bitki örtüsü:.. Hayvan türleri: Dağ keçisi, yak, kar tavşanı, yırtıcı hayvanlar, tibet öküzü Tayga Biyomu İklim Tipi:.... Bitki örtüsü:.. Hayvan türleri: Samur, kunduz, sansar, geyik, ayı, tilki, kartal, kurt, baykuş, kar tavşanı, Sibirya kaplanı, vaşak,amerikan vizonu Tundra Biyomu İklim Tipi:. Bitki örtüsü:.. Hayvan türleri: Ren geyiği, Minsk öküzü, Boz ayı 10

5 Kutup Biyomu İklim Tipi:. Bitki örtüsü:. Hayvan türleri: Kutup ayısı, kutup tilkisi, penguen, fok,ren geyiği Önemli Özelliği: Biyo çeşitliliğin en az olduğu biyomdur. Çöl Biyomu İklim Tipi:. Bitki örtüsü:. Hayvan türleri: Deve, kertenkele, yılan,akrep, örümcek, akbaba, karınca. Önemli Özelliği: Biyo çeşitliliğin en az olduğu iki biyomdan biridir. 2)SU BİYOMLARI:., deniz,akarsu,göl ve bataklıklarda yer alan ve suyun özelliğine göre sınıflandırılan biyomlardır. Deniz Biyomları Bitki örtüsü: Hayvan türleri: Balıklar, midye, yengeç, ahtapot, deniz anası, hayvansal planktonlar. Tatlı Su Biyomları Bitki örtüsü:. Hayvan türleri: Balıklar, kaplumbağa, kurbağalar, yumuşakçalar, solucanlar, böcek türleri. Aşağıda sıcaklık- yağış grafiği verilen K alanıyla ilgili verilen soruları cevaplandırınız. mm SICAKLIK C YAĞIŞ İklim Tipi: Kara Biyomunun adı: Bitki Örtüsü: Hayvan Türleri: AOŞMNMHTAEEK K 11

6 Aşağıda sol tarafta verilen cümlelerin devamı hangileridir? Uygun bir şekilde eşleştirerek tamamlayınız. Tropikal yağmur ormanlarının birer üyesidir. Orman yangınları sonucu Maki ve zebradır. Sıcak ve nemli iklim koşulları Sürüngenler, kuşlar, şempanze, orangutan ve yarasa gibi türler canlıların yaşamı için en elverişli ortamlardır. Ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe canlıların yaşam alanları daralmış ve birçok canlı türü yok olmuştur. Çalı biyomunun karekteristik bitki ve hayvan türü bitki ve hayvan türleri ve sayısı azalır Aşağıda bir biyom içinde yer alan numaralandırılmış noktalar verilmiştir. Noktaların özelliklerinden yararlanarak boşlukları doldurunuz. IV V II Deve,Yılan,Akbaba, kertenkele gibi hayvan türleri nolu biyomda görülür. l nolu biyomundaki biyo çeşitlilik, ll nolu biyomdan. dır. lll nolu biyomun bitki örtüsü.. ; lv nolu biyomun bitki örtüsü. dir. İğne yapraklı ormanlar. nolu biyomun bitki örtüsüdür. l nolu alanda biyomu ; lv nolu alanda ise biyomu egemendir. III I Biyo çeşitliliği olumsuz yönde etkileyen beşeri faaliyetler nelerdir? Aşağıdaki Balık Kılçığı üzerine doldurunuz. Yasak Avlanma

7 2) EKOSİSTEMLERİN İŞLEYİŞİ : Doğada belli bir alanda yaşayan. ile karşılıklı etkileşim içinde oldukları çevrelerinin tümüne. denir. Canlılar ile doğal çevrenin oluşturduğu bir yaşam birlikteliğidir. Ekosistemlerin genel özellikleri şu şekildedir: Ekosistemde, Tüketiciler ve Ayrıştırıcılar olmak üzere üç canlı grubu bulunur, Ekosistemde her tür bir.da yaşar ( Habitat), Ekosistem içindeki her türün bir.. vardır ( Ekolojik Niş), Ekosistemler birbirleriyle. (Ekoton),.. ve Ekosistemleri olmak üzere iki türlüdürler. Bulundukları bölgeye göre isim alırlar, Çeşitli boyutlarda olabilirler, Zaman içinde sürekli değişim ve gelişim gösteren bir yapıya sahiptir, Ekosistemler devamlılıklarını; zinciri, akışı ve. döngüleri ile sağlarlar. EKOSİSTEM CANLI UNSURLAR CANSIZ UNSURLAR 1)... 2)... 3)... Kimyasal Unsurlar Fiziksel Unsurlar 1)... 2)... 3)... 4)... Organik Maddeler İnorganik Maddeler 1)... 1)... 2)... 2)... 3)... 3)... EKOSİSTEMLERDEKİ BESİN ZİNCİRİ VE ENERJİ AKIŞI A.Besin Zinciri : Ekosistemlerin Besin Zincirindeki her basamağa. Seviyesi adı verilir. Ekosistemlerde bitkiler besin üretir, diğer canlılar besinleri tüketir,mikroorganizmalar ölen canlıları ayrıştırarak besin zincirini tamamlar. Besin Pramidi 13

8 P1)ÜRETİCİLER: Ekosistemlerde besin zincirinin temelini.. oluşturur. Bitkiler güneşten aldıkları enerji yardımıyla, doğada bulunan su, oksijen, karbon ve azotu (inorganik maddeler) fotosentez yoluyla besinlere( organik madde) dönüştürerek kendi bünyelerine depo ederler. Güneş.. + Su.. + Oksijen P2)TÜKETİCİLER: Bitkilerin ürettikleri besin maddelerini tüketen canlılardır. Üç grupturlar. Birincil Tüketiciler(Otçullar), İkincil Tüketiciler(Etçiller) ve Üçüncül Tüketiciler(Büyük Etçiller). P3)AYRIŞTIRICILAR: Ölmüş bitki ve hayvan kalıntılarını parçalayan mikroorganizmalar,. ve dır. Ekosistem içerisindeki görevleri büyük önem taşır. Bitki ve hayvan artıklarını ayrıştırarak mineral ve humusa dönüştürürler. Toprakları azot,mineral ve tuz bakımından zenginleştirirler. Bitki ve hayvan atıklarını temizlerler. Ekosistemlerin çoğunda enerjinin büyük bir kısmını kullanırlar. Madde döngülerinin devamlılığını sağlarlar. Tüm beslenme gruplarını doğrudan etkileyebilirler. B.Enerji Aktarımı: Canlıların hayatlarını sürdürebilmeleri için enerjiye ihtiyaçları vardır. Ekosistemlerde enerji aktarımı, bir canlıdan diğerine beslenme yoluyla gerçekleşir. Güneşten gelen ve ayrıştırıcılara kadar ulaşan, her canlıda değişime uğrayan, tek yönlü bir enerji akışı vardır. Güneş 100 cal 1000 cal Birincil Tüketiciler (Otçullar - Tavşan) 10 cal İkincil Tüketiciler (Otçul Yiyen Etçiller - Yıllan) 1 cal Üreticiler Üçüncül Tüketiciler (Büyük Etçiller - Kartal) Ayrıştırıcılar (Mantarlar) Güneşten gelen enerjiyi besinler yoluyla cansız ortamdan canlılara aktaran bitkilerdir. Bitkiler, fotosentez yaparak besin üretmek için güneşten aldığı enerjinin %90'ını kullanırlar. Bu yüzden besin zincirinin bir sonraki halkasına enerjinin %10'u geçer. Bu durum tüm besin zincirindeki basamaklar için geçerlidir. Besin zincirinde yukarıya doğru gidildikçe enerji kaybı artar. Bu yüzden üst basamaklardaki canlı tür ve sayısı azalır. Besin zincirinde yukarı basamaklara gidildikçe enerji kaybı yaşanmasının diğer nedenleri şunlardır:. metabolizmasında kullanılması, Organik, Canlıların ortama vermesi. 14

9 Aşağıda verilen kavram- tanım eşleştirmesi en uygun nasıl olur? Yapınız. Belirli bir bölgede yaşayan canlıların, birbirleriyle ve cansız çevre ile etkileşim içinde bulunduğu ortam HABİTAT Kendine özgü iklim, bitki örtüsü ve hayvan toplulukları olan bölge BİYOM Belli bir türün yaşam ortamı ADAPTASYON Canlıların bulundukları ortamın iklim koşullarına uyum sağlaması EKOLOJİK NİŞ Ekosistemi oluşturan türlerin, ekosistem içindeki görevi EKOSİSTEM Aşağıda verilen Ekosistem Öğelerini uygun şekilde doldurunuz. Canlıların Temel Sıvısı Besin Üreten Öğe. Tüketiciler Ekosistem Temizleyicisi Canlı Öğeler. Ekosistem Öğeleri. Cansız Öğeler. Canlıların Enerji Kaynağı. Bitkilerin Mineral ve Nem Kaynağı Aşağıdaki kutucuk numaralarını kullanarak fotosentez sürecini tamamlayınız. 1 Besin.. 2 Güneş Işığı + 3 Su.. 4 Oksijen Karbondioksit +..

10 Aşağıda verilen canlı türleri hangi beslenme seviyelerinde yer alır? Uygun şekilde doldurunuz. YILAN.. NİLÜFER ÇİÇEĞİ MANTAR KARTAL KURBAĞA... Aşağıda verilen canlı türlerinden hangileri hem otçul hem etçil grubu hayvanlarındandır? İşaretleyiniz. GEYİK DOMUZ KARGA TAVŞAN KARTAL YILAN ASLAN HİNDİ AYI SERÇE Aşağıda verilen bilgileri uygun sözcüklerle doldurunuz. Sıcaklık ve yağış, ekosistemin... öğelerindendir. Ekosistemlerin devamlılığını zinciri,. akışı ve madde döngüleri sağlar. Bitkiler fotosentez sonucu ve üretir. Besin zincirinin ikinci halkasını. ; üçüncü halkasını.. oluşturur. Kartal. tüketicidir. Akarsu, göl ve bataklıklar. ekosistemini oluşturur. Akarsuların çağlayan oluşan alanları ve... kesimlerinde biyoçeşitlilik zengindir. Enerji akışında enerjinin sadece.. u bir sonraki halkaya geçer. Enerji akışı. ile ayrıştırıcılar arasında.. yönlü devir yapar. Ekosistemlerde enerjinin büyük bir kısmı... tarafından kullanılır. 16 Tatlısu oksijen Besin Enerji %10 ağız Bitkiler tek ayrıştırıcılar besin Birincil tüketiciler İkincil tüketiciler üçüncül Fiziksel

11 3)MADDE DÖNGÜLERİ: Ekosistemlerde var olan maddeler yalnız bir defa kullanılmazlar.maddeler,ekosistemi oluşturan unsurlar arasında dolaşım halindedirler.güneş enerjisi sayesinde bu dönüşüm süreklilik gösterir. Madde Döngüsü: Ekosistem içerisindeki kimyasal maddelerin,.. ve. ortamlar arasında sürekli yapmasına denir. Ekosistemlerin devamlılığını sağlarlar. Doğa içersindeki başlıca madde döngüleri ve işleyişleri şu şekildedir: 1) Karbon Döngüsü: Doğa içerisindeki kaynaklarının canlı ve cansızlar arasında dolaşım yapmasıdır. Karbon Döngüsü Karbon Kaynakları.. yakıtlar,. kayacının bileşimi, Volkanik faaliyetler, Atmosfer,. kaynakları, Canlı.., Karbonun Açığa Çıkma Yolları P.. solunumu, P Volkanizma, PFotosentez, P yakıtların tüketilmesi, PDeniz hayvanlarının P yangınları, oluşumu, PSanayi.., PKara ve deniz canlılarının PSu kaynaklarının. ile teması, PKalkerin, Karalardan erozyon yoluyla taşınan malzemelerle, denizler ve okyanuslara karbon taşınır ve depolanır. Denizler ve okyanusların, atmosferden 50 kat daha fazla karbon barındırdığı tahmin edilmektedir. Karbon Döngüsünün Önemi Nedir? Karbon döngüsü canlı hayatı için çok önemlidir. Fotosentezin ve besin zincirinin oluşumunda rol oynar. Yeryüzünün aşırı ısınmasını ve aşırı soğumasını engeller. Atmosfere fazla salınması halinde sera etkisi yapar ve küresel ısınmaya neden olur. Canlı dokularını meydana getiren bileşikleri oluşturur.canlıların yapıtaşlarından biridir. Karbonun doğada bulunuş şekilleri nelerdir?araştırarak yazınız. Bulunuş Yeri Bulunuş Şekli

12 2)Oksijen Döngüsü: Doğa içerisindeki kaynaklarının açığa çıkması ve tüketilmesi şeklinde yaptığı dolaşımdır. Oksijen doğada atomik(o), moleküler(o) ve ozon şeklinde bulunur. Oksijen Döngüsü Oksijen Kaynakları Oksijen Tüketimi Atmosfer (%21), P. solunumu, bileşimi, PFosil yakıtların.., Fotosentez, P.. maddelerinin yanması (Oksidasyon), Suyun ve oksijene ayrışması olayı (Fotoliz), Oksijen Döngüsünün Önemi Nedir? Solunum ve besinlerin enerjiye dönüştürülmesinde etkilidir. Canlıları zararlı güneş ışınlarından korur. 3)Azot( Nitrojen)Döngüsü: Doğadaki. kaynaklarının çeşitli şekillerde açığa çıkması ve tüketilmesi sonucu yaptığı dolaşımdır. Azot Döngüsü Azot Kaynakları Atmosfer (%78), Azot barındıran.., Azot Tüketimi PÖlmüş hayvanların ve bitkilerin. tarafından parçalanması, P faaliyetler, PŞimşek ve.., Volkanik faaliyetler, Şimşek ve Yıldırımlar sonucu oluşan elektrik deşarjları, yüksek bir enerji açığa çıkarır. Bu enerji atmosferdeki azotu oksijenle birleştirerek nitrat ve nitrite dönüştürür. Bitki ve hayvan kalıntılarının bakteriler tarafından ayrıştırılması sırasında oluşan amonyak, nitrat ve nitrite dönüştürülerek toprağa karışır. Azot Döngüsünün Önemi Nedir? DNA ve RNA bileşenlerindendir. Aminoasit, protein ve vitaminlerin yapısında bulunur. Toprak verimliliğini artırır. 18

13 SU EKOSİSTEMLERİ VE DOĞAL SİSTEMLERİN İŞLEYİŞİNE ETKİLERİ SU EKOSİSTEMLERİ Karasal Su Ekosistemleri Denizel Su Ekosistemleri 1)... 1)... 2)... 2)... 3)... a) Karasal Tatlı Su Ekosistemleri: En önemlisi akarsulardır. Kaynak Çağlayan (Şelale) Ağız DENİZ Akarsuların kaynak ile ağız arasındaki bölgelerde ekolojik farklılıklar bulunur. Bu farklılıklar çeşitli bitki ve hayvan türlerini barındırır.özellikle akarsuların şelaleler şeklinde akış gösterdiği alanlar ile denize döküldüğü ağız kısımları oksijen ve plankton bakımından çok zengindir. Ayrıca akarsular, yer altı sularının düzenlenmesine yardımcı olurlar. Akarsu Kesiti b) Denizel Su Ekosistemleri : Denizler ve Okyanuslardan oluşur. Yeryüzünde en fazla yer kaplayan su ekosistemleridir(%71).karasal su ekosistemlerine göre daha homojendirler. Atmosferin en önemli nem kaynağıdırlar. İklim koşullarını belirlerler.100 metre derinliğine kadar çok zengin bitki ve hayvan türlerini barındırırlar. En zengin bölgeleri mercan resifleridir. Mercanlar, dünya ekosisteminin en zengin beslenme ve barınma sahalarıdır. Tuzlu sularda yaşayan balıkların 1/3'ü mercan atıklarıyla beslenir; %75'i bu alanda barınır. Mercan resifleri(kayalık) ve Atoller(Mercan adası),denizlerin biyo çeşitliliğin en fazla olduğu alanlardır. Büyük Mercan Resifi nerededir? Başlıca özellikleri nelerdir? Araştırarak aşağıya özetleyiniz. 19

14 Doğal Sistemlerin İşleyişine Etkileri Birçok bitki ve hayvan türü için alanı oluştururlar, Dünya belirlerler. Okyanus akıntıları ile dünyadaki ısı dağılımına katkıda bulunurlar, Atmosfer.. %90'ı sağlarlar,.. ve yağış oluşumuna katkıda bulunurlar, Deniz ve Okyanus yüzeylerinde, dalgaların etkisiyle atmosfere küçük hava kabarcığı şeklinde tuz kristalleri (Aerosoller) karışır.bu kristaller bulut ve yağış oluşumunu sağlar.yağışlar yoluyla toprağa karışarak,toprakları mineralce zenginleştirir. Akarsular ve göller; yeraltı suları, denizler ve okyanuslar için beslenme kaynağıdır, çözünme yoluyla toprak oluşumuna katkıda bulunurlar, sürecinde etkilidirler, Canlı hayatının etmesini sağlarlar. SU DÖNGÜSÜ (Hidrolojik Döngü) Yeryüzündeki su kütlelerinin ve bitkilerin bünyesindeki suyun,.. ve.. etkisiyle litosfer, hidrosfer ve atmosfer arasında yaptığı dolaşıma su döngüsü denir. Yoğunlaşma 3 1 Su döngüsü şu aşamalardan oluşur; ve., 2, 3, 1 Su Döngüsü (Hidrolojik Döngü) Su döngüsünün faydaları. vücudunun %75'ini, bitkilerin yapısının %60-80'ini su oluşturur. Bu yüzden canlıların... ihtiyacını karşılayarak hayatın devamlılığını sağlar. Bitkilerin. sürecinde etkilidir. Bitkilerin besinlerini yapraklarına taşıyabilmesi için gereklidir, Kayaçların.. yolla ayrışmasına yardımcı olur,. olaylarının gerçekleşmesini sağlar, Temiz. kaynaklarını oluşturur ve devamlılığını sağlar, Doğal bir.. (temizleyici)özelliği taşır. Aşağıdakilerden hangileri karbon kaynaklarındandır? İşaretleyiniz. ŞİMŞEK KALKER FOSİL YAKIT SU FOTOLİZ ATMOSFER VOLKANİZMA OKSİDASYON 20

15 Aşağıda verilen olaylar hangi döngünün birer parçasıdır? İşaretleyiniz. Karbon Döngüsü Oksijen Döngüsü Azot Döngüsü Suyun ışık yardımıyla oksijen ve hidrojene ayrılması Deniz hayvanlarının kabuk oluşumu Besin maddelerinin organizma tarafından yakılması Ölen bitki ve hayvanların, mikroorganizmalar tarafından nitrat ve nitrite dönüştürülmesi Canlıların nefes alarak devamlılıklarını sağlaması Atmosferin % 78'ni oluşturur Suların havayla temas ettiği yüzeyde gerçekleşir Orman yangınları ile açığa çıkar Aşağıdaki boşlukları uygun şekilde doldurunuz. Karbon, canlıların nefes... atmosfere döner. Baklagiller köklerinde parçalayan bakteriler barındırırlar. Canlıların aldıkları besini enerjiye dönüştürmeleri için.. gereklidir. Azotun asıl kaynağı. dir. Biyosferi zararlı güneş ışınlarından.. denir. Canlılığını yitirmiş bitki ve hayvan kalıntılarının ayrıştırıcılar tarafından parçalanmasıyla açığa çıkar. Bitkiler fotosentez sonucu besin ve oluşturur. Fosil yakıtların tüketimi atmosfere salınan.. oranını arttırır. Aşağıda yanda verilen sözcüklerden yararlanarak paragrafı tamamlayınız. Doğa içerisinde karbon, oksijen, azot ve su döngüsü dışında canlılar için gerekli olan bir döngüde. döngüsüdür. Hücrelerin enerji aktarımında, hücre zarı yapısında,. ve.. de bulunur. Doğadaki asıl deposu kayaçlar ve... dur. Döngünün temelini fosforun karalardan denizlere ve denizlerden taşınması oluşturur. Fosfatlı kayaçlar... yoluyla taşınarak, suda çözünür. Çözünmüş kayaçlar... ve hayvanlara beslenme yoluyla geçer. Bitki artıkları ve hayvan ölülerindeki fosfat.. tarafından inorganik hale çevrilir. 21 erozyon otçul Fosfor kemik su karalara etçil ayrıştırıcılar fosfatlı dişler

16 Aşağıdaki sözcük bulmacayı yapınız. 1) Benzer bitki ve hayvan topluluklarının yaşadıkları bölge 2) Bir alanda yaşayan ve karşılıklı etkileşim içinde bulunan bitki- hayvan zenginliği 3) Karasal biyomların sınıflandırılmasında ölçüt alınan unsur 4) Çöl biyomunun karakteristik bitki türü 5) Belli bir alanda yaşayan canlı ve cansız varlıkların oluşturduğu ortam 6) Su kütlesinin litosfer, hidrosfer ve atmosfer arasındaki dolaşımı 7) Ekosistemlerdeki kimyasal maddelerin canlı-cansız ortam arasında devir yapması 8) Karbon döngüsünün insan faaliyetleriyle ortaya çıkan kaynağı 9) Oksijen kaynaklarının açığa çıkması ve tüketilmesiyle ortaya çıkan dolaşım 10) Fosfatlı kayaların deniz ve kara arasındaki döngüsü 11) Ekosistemin tek enerji kaynağı 12) Birikmesiz hidroelektrik santrallerinin adı 13) Ekosistem bakımından akarsuyun en zengin kısmı 14) Biyolojik çeşitlilik bakımından en zengin bölge 15) Hidroelektrik potansyelin fazla olmasını sağlayan unsur 16) Bitki örtüsüne sahip olmayan biyom 17) Güneş enerjisini kimyasal enerjiye çeviren olay 22

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ Ekosistem, birbiriyle ilişkili canlı ve cansız unsurlardan oluşur. Ekosistem, bu unsurlar arasındaki madde ve enerji dolaşımı ile kendini besler ve yeniler. Madde döngüsü

Detaylı

Çek - Kopar FASİKÜL 1. Ünite 1 DOĞAL SİSTEMLER. Bölüm 1: Biyolojik Çeşitlilik ve Madde Döngüleri 2

Çek - Kopar FASİKÜL 1. Ünite 1 DOĞAL SİSTEMLER. Bölüm 1: Biyolojik Çeşitlilik ve Madde Döngüleri 2 Çek - Kopar FASİKÜL 1 Ünite 1 DOĞAL SİSTEMLER Bölüm 1: Biyolojik Çeşitlilik ve Madde Döngüleri 2 1 ÜNİTE: DOĞAL SİSTEMLER TEMEL BİLGİLER BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK (BİYOÇEŞİTLİLİK) Bir yerdeki genlerin, türlerin,

Detaylı

EKOSİSTEMLERİN İŞLEYİŞİ. Veli&Sümeyra YILMAZ

EKOSİSTEMLERİN İŞLEYİŞİ. Veli&Sümeyra YILMAZ EKOSİSTEMLERİN İŞLEYİŞİ Belli bir bölgede yaşayan ve birbirleriyle sürekli etkileşim içinde bulunan canlılar (biyotik) ile bunların cansız çevrelerinin (abiyotik) oluşturduğu bütüne EKOSİSTEM denir. EKOSİSTEM

Detaylı

Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri

Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri On5yirmi5.com Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri Bir bölgedeki canlı varlıklarla cansız varlıkların oluşturduğu bütünlüğe ekosistem denir. Ekosistemdeki canlı ve cansız varlıklar birbiriyle

Detaylı

Ekosistem ve Özellikleri

Ekosistem ve Özellikleri Ekosistem ve Özellikleri Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Ekosistem Belirli bir bölgede yaşayan ve birbirleriyle sürekli etkileşim halindeki canlılar (biyotik faktörler) ve cansız

Detaylı

Ekosistem Ekolojisi Yapısı

Ekosistem Ekolojisi Yapısı Ekosistem Ekolojisi, Ekosistemin Yapısı Ekosistem Ekolojisi Yapısı A. Ekoloji Bilimi ve Önemi Ekoloji canlıların birbirleriyle ve çevreleriyle olan etkileşimlerini inceleyen bilim dalıdır. Günümüzde teknolojinin

Detaylı

aof LmP7 P r a X o06ox0ax aa7xy upge. YAZARLAR KOMİSYON

aof LmP7 P r a X o06ox0ax aa7xy upge. YAZARLAR KOMİSYON aof LmP7 P r a X o06ox0ax aa7xy upge. YAZARLAR KOMİSYON DEVLET KÝTAPLARI BİRİNCİ BASKI..., 2012 5: ft Lm8P 8rt 5 0 :06:X05X 04P04 u8ge.. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI YAYINLARI...: 5749 DERS KÝTAPLARI DÝZÝSÝ...:

Detaylı

coğrafya LYS SORU BANKASI KONU ÖZETLERİ KONU ALT BÖLÜM TESTLERİ GERİ BESLEME TESTLERİ Erdem EREN Öğrenci Kitaplığı

coğrafya LYS SORU BANKASI KONU ÖZETLERİ KONU ALT BÖLÜM TESTLERİ GERİ BESLEME TESTLERİ Erdem EREN Öğrenci Kitaplığı coğrafya SORU BANKASI Erdem EREN LYS KONU ALT BÖLÜM TESTLERİ GERİ BESLEME TESTLERİ KONU ÖZETLERİ Öğrenci Kitaplığı coğrafya SORU BANKASI LYS EDAM Öğrenci Kitaplığı 33 EDAM ın yazılı izni olmaksızın, kitabın

Detaylı

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprak Nedir? Toprağın Tanımı Toprağın İçindeki Maddeler Toprağın Canlılığı Toprak Neden Önemlidir? Toprağın İnsanlar İçin Önemi Toprağın Hayvanlar İçin Önemi

Detaylı

ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM

ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM Rehber Öğretmen : Şule Yıldız Hazırlayanlar : Bartu Çetin Burak Demiral Nilüfer İduğ Esra Tuncer Ege Uludağ Meriç Tekin 2000-2001 İZMİR TEŞEKKÜR Bize bu projede yardımda bulunan başta

Detaylı

Fen ve Teknoloji 7 6. ÜNİTE: İNSAN ve ÇEVRE

Fen ve Teknoloji 7 6. ÜNİTE: İNSAN ve ÇEVRE 6.1 EKOSİSTEMLER Anahtar Kavramlar Tür Habitat Popülasyon Ekosistem Canlı Öğeler EKOSİSTEM Cansız Öğeler Kazanım 6.1: Tür, habitat, popülasyon ve ekosistem kavramlarını örneklerle açıklar. 6.2: Bir ekosistemdeki

Detaylı

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK İKLİM ELEMANLARI Bir yerin iklimini oluşturan sıcaklık, basınç, rüzgâr, nem ve yağış gibi olayların tümüne iklim elemanları denir. Bu elemanların yeryüzüne dağılışını etkileyen enlem, yer şekilleri, yükselti,

Detaylı

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprağın Oluşumu Fiziksel Parçalanma Kimyasal Ayrışma Biyolojik Ayrışma Toprağın Doğal Yapısı Katı Kısım Sıvı Kısım ve Gaz Kısım Toprağın Katmanları

Detaylı

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI Dünyamızda o kadar çok canlı türü var ki bu canlıları tek tek incelemek olanaksızdır. Bu yüzden bilim insanları canlıları benzerlik ve farklılıklarına göre sınıflandırmışlardır.

Detaylı

6. ÜNİTE İNSAN VE ÇEVRE. Bu ünitede öğrencilerin; Biyolojik çeşitliliğin önemini kavramaları, Bu üniteyi başarıyla tamamlayan her öğrenci;

6. ÜNİTE İNSAN VE ÇEVRE. Bu ünitede öğrencilerin; Biyolojik çeşitliliğin önemini kavramaları, Bu üniteyi başarıyla tamamlayan her öğrenci; İNSAN VE ÇEVRE İNSAN VE ÇEVRE Ekosistemler Ülkemizdeki Biyolojik Çeşitlilik Ülkemizdeki ve Dünyadaki Çevre Sorunları ve Etkileri Bu ünitede öğrencilerin; Ekosistem, tür, popülasyon ve habitat kavramlarını

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri Ayrıca bitkilerin yapraklarına yeşil rengi de klorofil adı verilen bu yapılar verir. Besin Zinciri: - Aynı ekosistemde yaşayan canlıların

Detaylı

CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ

CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ Besin Zincirindeki Enerji Akışı Madde Döngüleri Enerji Kaynakları ve Geri Dönüşüm Hazırlayan; Arif Özgür ÜLGER Besin Zincirindeki Enerji Akışı Bütün canlılar yaşamlarını devam

Detaylı

FENERBAHÇE SPOR KULÜBÜ EĞİTİM KURUMLARI ANADOLU LİSESİ 11. SINIFLAR COĞRAFYA İZLEME SINAVI

FENERBAHÇE SPOR KULÜBÜ EĞİTİM KURUMLARI ANADOLU LİSESİ 11. SINIFLAR COĞRAFYA İZLEME SINAVI 1. Aşağıdakilerden hangisi küresel ısınmaya bağlı olarak yaşanabilecek olaylar arasında gösterilemez? A) Deniz seviyesinin yükselmesi B) Buzulların erimesi C) Volkanik olayların artması D) Erozyonun şiddetlenmesi

Detaylı

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri Okyanuslar ve denizler dışında kalan ve karaların üzerinde hem yüzeyde hem de yüzey altında bulunan su kaynaklarıdır. Doğal Su Ekosistemleri Akarsular Göller Yer altı su kaynakları Bataklıklar Buzullar

Detaylı

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 1. Dünya mızın şekli neye benzer? Dünyamızın şekli küreye benzer. 2. Dünya mızın şekli ile ilgili örnekler veriniz.

Detaylı

YGS COĞRAFYA HIZLI ÖĞRETİM İÇİNDEKİLER EDİTÖR ISBN / TARİH. Sertifika No: KAPAK TASARIMI SAYFA TASARIMI BASKI VE CİLT İLETİŞİM. Doğa ve İnsan...

YGS COĞRAFYA HIZLI ÖĞRETİM İÇİNDEKİLER EDİTÖR ISBN / TARİH. Sertifika No: KAPAK TASARIMI SAYFA TASARIMI BASKI VE CİLT İLETİŞİM. Doğa ve İnsan... YGS COĞRAFYA HIZLI ÖĞRETİM EDİTÖR Turgut MEŞE Bütün hakları Editör Yayınevine aittir. Yayıncının izni olmaksızın kitabın tümünün veya bir kısmının elektronik, mekanik ya da fotokopi yoluyla basımı, çoğaltılması

Detaylı

EKOLOJI NEDIR? BIYOLOJIK HIYERARŞI. Birey. Gelişen katman kuşlar, omurgasızlar, yarasalar. EKOLOJIK YAYıLıM MODELLEMELERI.

EKOLOJI NEDIR? BIYOLOJIK HIYERARŞI. Birey. Gelişen katman kuşlar, omurgasızlar, yarasalar. EKOLOJIK YAYıLıM MODELLEMELERI. KARMAŞıK BIR SISTEMIN DAVRANıŞıNı BELIRLEYEN KURALLAR, BU SISTEMIN PARÇALARıNı BELIRLEYEN KURALLARDAN NITELIK OLARAK FARKLıDıR VICSEK 2002 BIR BÜTÜN, PARÇALARıNıN TOPLAMıNDAN FARKLıDıR ILKESI EKOLOJI NEDIR?

Detaylı

Dersin Kodu 1200.9133

Dersin Kodu 1200.9133 Çevre Bilimi Dersin Adı Çevre Bilimi Dersin Kodu 1200.9133 Dersin Türü Zorunlu Dersin Seviyesi Dersin AKTS Kredisi 3,00 Haftalık Ders Saati (Kuramsal) 3 Haftalık Uygulama Saati 0 Haftalık Laboratuar Saati

Detaylı

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR Havadaki su buharı ve gazların, cisimler üzerine uyguladığı ağırlığa basınç denir. Basıncı ölçen alet barometredir. Normal hava basıncı 1013 milibardır.

Detaylı

5. Ünite. ÇEVRE ve TOPLUM. 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154. 2. Çevre Sorunları... 156. Konu Değerlendirme Testi... 158

5. Ünite. ÇEVRE ve TOPLUM. 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154. 2. Çevre Sorunları... 156. Konu Değerlendirme Testi... 158 412 5. Ünite ÇEVRE ve TOPLUM 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154 2. Çevre Sorunları... 156 Konu Değerlendirme Testi... 158 153 Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz? 413 414 İNSANLARIN DOĞAL ÇEVREYİ KULLANMA

Detaylı

AKÇADAĞ KEPEZ LİSESİ-HACI OSMAN DERELİ-COĞRAFYA ÖĞRETMENİ İKLİM TİPLERİ

AKÇADAĞ KEPEZ LİSESİ-HACI OSMAN DERELİ-COĞRAFYA ÖĞRETMENİ İKLİM TİPLERİ AKÇADAĞ KEPEZ LİSESİ-HACI OSMAN DERELİ-COĞRAFYA ÖĞRETMENİ İKLİM TİPLERİ İklim Tipleri Dünya da İklim ve Doğal Bitki Örtüsü Dünya da Görülen İklim Tipleri Bir yerde benzer sıcaklık, basınç, rüzgar, nemlilik

Detaylı

EKOLOJİ. EKOLOJİ: Canlıların yaşadıkları dış ortama çevre denir. Canlıların çevreyle ve birbirleriyle ilişkisini inceleyen bilim dalına Ekoloji denir.

EKOLOJİ. EKOLOJİ: Canlıların yaşadıkları dış ortama çevre denir. Canlıların çevreyle ve birbirleriyle ilişkisini inceleyen bilim dalına Ekoloji denir. EKOLOJİ EKOLOJİ: Canlıların yaşadıkları dış ortama çevre denir. Canlıların çevreyle ve birbirleriyle ilişkisini inceleyen bilim dalına Ekoloji denir. * Ekolojinin kapsamına giren biyolojik sistemler küçükten

Detaylı

Sera Etkisi. Gelen güneş ışınlarının bir kısmı bulutlar tarafında bloke edilmekte. Cam tarafından tutulan ısı

Sera Etkisi. Gelen güneş ışınlarının bir kısmı bulutlar tarafında bloke edilmekte. Cam tarafından tutulan ısı Sera Etkisi Bir miktarda ısı arz dan kaçmakta Gelen güneş ışınlarının bir kısmı bulutlar tarafında bloke edilmekte CO2 tarafından tutulan Isının bir kısmı tekrar atmosfere kaçabilir. Cam tarafından tutulan

Detaylı

ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI

ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI HATUN ÖZTÜRK 20338647 Küresel Isınma Küresel ısınma, dünya atmosferi ve okyanuslarının ortalama sıcaklıklarında belirlenen artış için kullanılan bir terimdir. Fosil yakıtların

Detaylı

Ağaç Nedir? Bir ağacın yaşayıp gelişebilmesi için; ışık, sıcaklık, CO 2, O 2, su ve mineral madde gereklidir.

Ağaç Nedir? Bir ağacın yaşayıp gelişebilmesi için; ışık, sıcaklık, CO 2, O 2, su ve mineral madde gereklidir. AĞAÇ NEDĠR? Ağaç Nedir? Boyu en az 5 metre, çapı da 10 cm'den aşağı olmayan, dal sürgün ve yapraklarının oluşturduğu tepe tacını tek bir gövde üzerinde taşıyan, her yıl çap artımı yaparak kalınlaşan, sürgün

Detaylı

KÜRESEL ISINMA VE İKLİM DEĞİŞİKLİKLERİ İLE HAYVANSAL BESLENMENİN (HAYVANCILIK SEKTÖRÜ) İLİŞKİLERİ VE SONUÇLARI; BİTKİSEL GIDA SEKTÖRÜ İLE

KÜRESEL ISINMA VE İKLİM DEĞİŞİKLİKLERİ İLE HAYVANSAL BESLENMENİN (HAYVANCILIK SEKTÖRÜ) İLİŞKİLERİ VE SONUÇLARI; BİTKİSEL GIDA SEKTÖRÜ İLE KÜRESEL ISINMA VE İKLİM DEĞİŞİKLİKLERİ İLE HAYVANSAL BESLENMENİN (HAYVANCILIK SEKTÖRÜ) İLİŞKİLERİ VE SONUÇLARI; BİTKİSEL GIDA SEKTÖRÜ İLE EKONOMİK-ÇEVRESEL- AHLAKİ YÖNLERDEN KIYASLANMASI KÜRESEL ISıNMA

Detaylı

Küresel İklim Değişikliği ve Ülkemize Etkileri

Küresel İklim Değişikliği ve Ülkemize Etkileri Küresel İklim Değişikliği ve Ülkemize Etkileri Küresel İklim Değişikliği Nedir? Çeşitli gaz ve çevre kirliliği gibi olaylar sonucu atmosfer incelmeye başlamıştır.böylece güneş ışınları dünyaya daha fazla

Detaylı

Ayxmaz/biyoloji. Türler arası rekabet Besin Alan Av-Avcı Parazit-Patojen Su-Tuz kaynakları Üreme

Ayxmaz/biyoloji. Türler arası rekabet Besin Alan Av-Avcı Parazit-Patojen Su-Tuz kaynakları Üreme Biyolojik İlişkiler Aynı ortamda yaşayan canlıların birbirleriyle olan ilişkilerine Koaksiyon denir. Bu ilişkiler aynı ürün bireyleri arasında (Tür içi=intraspesifik) veya türler arası (Interspesifik)

Detaylı

Fiziki Özellikleri. Coğrafi Konumu Yer Şekilleri İklimi

Fiziki Özellikleri. Coğrafi Konumu Yer Şekilleri İklimi KİMLİK KARTI Başkent: Roma Yüz Ölçümü: 301.225 km 2 Nüfusu: 60.300.000 (2010) Resmi Dili: İtalyanca Dini: Hristiyanlık Kişi Başına Düşen Milli Gelir: 29.500 $ Şehir Nüfus Oranı: %79 Ekonomik Faal Nüfus

Detaylı

FENERBAHÇE SPOR KULÜBÜ EĞİTİM KURUMLARI ANADOLU LİSESİ 10. SINIFLAR COĞRAFYA İZLEME SINAVI

FENERBAHÇE SPOR KULÜBÜ EĞİTİM KURUMLARI ANADOLU LİSESİ 10. SINIFLAR COĞRAFYA İZLEME SINAVI 1. 2. Kalker gibi tortul kayaçların metamorfik kayaçlarına dönüşmesinde etkili olan faktörler aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir (5 puan)? A. Soğuma - Buzullaşma B. Ayrışma - Erime C. Sıcaklık - Basınç

Detaylı

Küresel. İklim değişikliği

Küresel. İklim değişikliği Küresel İklim değişikliği ÇEVRE KORUMA ve KONTROL DAİRESİ BAŞKANLIĞI 1 nedir? Küresel iklim değişikliği Çeşitli gaz ve çevre kirliliği gibi olaylar sonucu atmosfer incelmeye başlamıştır. Böylece güneş

Detaylı

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi LİSANS YERLEŞTİRME SINAVI-4 COĞRAFYA-2 TESTİ 18 HAZİRAN 2016 CUMARTESİ Bu testlerin her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, testlerin tamamının veya bir

Detaylı

Büyük İklim Tipleri. Ata Yavuzer 9- A Coğrafya Performans Ödevi. Bu çalışma Bilgi ve İletişim Teknolojileri dersinde hazırlanmıştır.

Büyük İklim Tipleri. Ata Yavuzer 9- A Coğrafya Performans Ödevi. Bu çalışma Bilgi ve İletişim Teknolojileri dersinde hazırlanmıştır. Büyük İklim Tipleri Ata Yavuzer 9- A Coğrafya Performans Ödevi Hisar Okulları İçindekiler Büyük İklim Tipleri... 3 Ekvatoral İklim... 3 Görüldüğü Bölgeler... 3 Endonezya:... 4 Kongo:... 4 Tropikal İklim:...

Detaylı

%78 Azot %21 Oksijen %1 Diğer gazlar

%78 Azot %21 Oksijen %1 Diğer gazlar Küresel Isınma MMO LPG Personel Eğitimi Çalışma Notlarından Geliştirilerek Tanzim Edilmiştir. İklim Nedir? iklim sözcüğü dilimize Arapça dan girmiştir. Aynı sözcük Latince klimatis ve Yunanca klima sözcüklerinden

Detaylı

Ayxmaz/biyoloji. Öğrencilerin sonuçlarına göre, katalaz hangi ph düzeyinde en iyi çalışır A) 1 B) 4 C) 7 D) 10 E) 14

Ayxmaz/biyoloji. Öğrencilerin sonuçlarına göre, katalaz hangi ph düzeyinde en iyi çalışır A) 1 B) 4 C) 7 D) 10 E) 14 1- Katalaz bitki ve hayvan dokularında bulunan bir enzimdir. Katalaz hücre solunumunda oluşan hidrojen peroksiti (bir toksin) su ve oksijen gazı haline dönüştürerek birikimini önlemeye yardımcı olur. 10

Detaylı

CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT

CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT Dünyamızda milyonlarca tür canlının yaşadığı tahmin edilmektedir. Bunlar kedi, köpek, aslan, yılan, böcek, kuş gibi hayvanlar, elma, meşe, erik,

Detaylı

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi LİSANS YERLEŞTİRME SINAVI-3 COĞRAFYA-1 TESTİ 26 HAZİRAN 2016 PAZAR Bu testlerin her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, testlerin tamamının veya bir kısmının

Detaylı

KÜRESEL ISINMA NEDİR?

KÜRESEL ISINMA NEDİR? HAVA Hava, dışarıda kısa sürede meydana gelen olaylar bütünüdür. Soğur, yağmur yağar, ısınır. Basınç artar veya düşer, ısı yükselir veya düşer. Rüzgar oluşur. Meydana gelenler o güne ve kısa zamana aittir.

Detaylı

Beslenme Dersi sunusu

Beslenme Dersi sunusu Beslenme Dersi sunusu Beslenme ile ilgili kavramlar Besin (lat.aliment): Yenebilen bitki ve hayvan dokularıdır. Su, organik ve inorganik ögelerden oluşur. Hayvansal ve bitkisel olarak iki kaynaktan elde

Detaylı

Ekosistem İKLİME ETKİ EDEN FAKTÖRLER -25- Bu bölümde iklime etki eden faktörleri öğreneceksiniz.

Ekosistem İKLİME ETKİ EDEN FAKTÖRLER -25- Bu bölümde iklime etki eden faktörleri öğreneceksiniz. EKOSİSTEM Bu bölümde iklime etki eden faktörleri öğreneceksiniz. İKLİME ETKİ EDEN FAKTÖRLER Enlem Yeryüzünde sıcaklığın, güneş ışınlarının geliş açısına bağlı olarak ekvatordan kutuplara doğru azalmasına

Detaylı

1. İklim Değişikliği Nedir?

1. İklim Değişikliği Nedir? 1. İklim Değişikliği Nedir? İklim, en basit ifadeyle, yeryüzünün herhangi bir yerinde uzun yıllar boyunca yaşanan ya da gözlenen tüm hava koşullarının ortalama durumu olarak tanımlanabilir. Yerküre mizin

Detaylı

İŞTE 2013 LYS SORUSU İŞTE 2013 AÇI SORUSU LYS SORULARIYLA AÇI SORULARI ARASINDAKİ BENZERLİKLERDEN BAZILARI SOSYAL BİLİMLER TESTİ

İŞTE 2013 LYS SORUSU İŞTE 2013 AÇI SORUSU LYS SORULARIYLA AÇI SORULARI ARASINDAKİ BENZERLİKLERDEN BAZILARI SOSYAL BİLİMLER TESTİ SORULARIYLA SORULARI ARASINDAKİ İŞTE 2013 SORUSU İŞTE 2013 SORUSU Aşağıda, bir alanın coğrafi koordinatları ve bu alanla ilgili bazı bilgiler verilmiştir. Yanda verilen bölge ile 0 ilgili aşağıdakilerden

Detaylı

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF COĞRAFYA DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI

MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF COĞRAFYA DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI MEV KOLEJİ ÖZEL ANKARA OKULLARI 10. SINIF COĞRAFYA DERSİ YAZ TATİLİ EV ÇALIŞMASI Öğrencinin, AdıSoyadı: Sınıfı: Numarası: Ödevin Veriliş Tarihi: 12.06.2015 Ödevin Teslim Tarihi: 19.09.2015 DOĞAL SİSTEMLER

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ C MADDE DÖNGÜLERİ (6 SAAT) 1 ATP Enerjisi 2 ATP Molekülünün Yapısı 3 Solunum 4 Solunum Çeşitleri 5 ATP Enerjisinin Hücrelerde Kullanılması

Detaylı

Editörden... YGS COĞRAFYA Soru - Cevap

Editörden... YGS COĞRAFYA Soru - Cevap II YGS COĞRAFYA Soru - Cevap EDİTÖR Turgut MEŞE YAZAR Komisyon Katkıda Bulunanlar İnan AYDIN Adem GÜNEŞ Tüm hakları Editör Yayınevi'ne aittir. Yayınevinin izni olmaksızın, kitabın tümünün veya bir kısmının

Detaylı

Fezalar Eğitim Kurumları MSO 2013. Matematik ve Fen Bilgisi Olimpiyatı 6. SINIF AÇIKLAMALAR. Bu soru kitapçığında, çoktan seçmeli 40 soru vardır.

Fezalar Eğitim Kurumları MSO 2013. Matematik ve Fen Bilgisi Olimpiyatı 6. SINIF AÇIKLAMALAR. Bu soru kitapçığında, çoktan seçmeli 40 soru vardır. GROUP A M S O Fezalar Eğitim Kurumları Matematik ve Fen Bilgisi Olimpiyatı (23 ŞUBAT 2013, CUMARTESİ) 2 0 1 3 6. SINIF AÇIKLAMALAR Bu soru kitapçığında, çoktan seçmeli 40 soru vardır. Matematik bölümünün

Detaylı

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL Kömür ve Doğalgaz Öğr. Gör. Onur BATTAL 1 2 Kömür yanabilen sedimanter organik bir kayadır. Kömür başlıca karbon, hidrojen ve oksijen gibi elementlerin bileşiminden oluşmuş, diğer kaya tabakalarının arasında

Detaylı

Etkinlik (s.19) Bitki örtüsü: Maki ve kızılçam ormanlarıdır. Kurt, tilki, tavşan, çakal, kokarca, yabani keçi ve koyun

Etkinlik (s.19) Bitki örtüsü: Maki ve kızılçam ormanlarıdır. Kurt, tilki, tavşan, çakal, kokarca, yabani keçi ve koyun ETKİNLİK CEVALARI 1. ÜNİTE: BİYOÇEŞİTLİLİK Etkinlik (s.19) Bitki örtüsü: Yaz döneminde yeşeren tundra adı verilen bitkilerdir. Hayvan toplulukları: Ren geyiği, ayı, tilki, kurt, tavşan Bitki örtüsü: Maki

Detaylı

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com. Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ

SULAMA VE ÇEVRE. Küresel Su Bütçesi. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com. Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ Sulama? Çevre? SULAMA VE ÇEVRE Yrd. Doç. Dr. Hakan BÜYÜKCANGAZ SULAMA: Bitkinin gereksinimi olan ancak doğal yağışlarla karşılanamayan suyun toprağa yapay yollarla verilmesidir ÇEVRE: En kısa tanımıyla

Detaylı

TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ

TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Çevre ve Orman Bakanlığından

Detaylı

A A A A A A A A A A A

A A A A A A A A A A A LYS 3 COĞRAFYA 1 TESTİ 1. Bu testte 24 soru vardır. 2. Cevaplarınızı, cevap kâğıdının Coğrafya 1 Testi için ayrılan kısmına işaretleyiniz. 1. 3. Aşağıda oksijen döngüsü ile ilgili verilen bilgilerden hangisi

Detaylı

11.SINIF DERS NOTLARI

11.SINIF DERS NOTLARI 1 BİRİNCİ BÖLÜM: 1. BİYOÇEŞİTLİLİK Canlıların yeryüzündeki dağılışı, coğrafi koşullarla yakından ilgilidir. Coğrafi koşullar Dünya'nın her yerinde aynı değildir. Yapılan araştırmalar, canlıların toprak

Detaylı

2014-2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 11 C-D-E SINIFLARI COĞRAFYA DERSİ YARIYIL TATİLİ ÇALIŞMA ÖDEVİ

2014-2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 11 C-D-E SINIFLARI COĞRAFYA DERSİ YARIYIL TATİLİ ÇALIŞMA ÖDEVİ 2014-2015 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 11 C-D-E SINIFLARI COĞRAFYA DERSİ YARIYIL TATİLİ ÇALIŞMA ÖDEVİ ADI SOYADI SINIF NO: Ödevin Verildiği Tarih 23.01.2015 Ödevin Alınacağı Tarih 10.02.2015 Aşağıdaki çoktan seçmeli

Detaylı

3. ( ) Hayvanlar, bitkilerin oluşturduğu besinlerle

3. ( ) Hayvanlar, bitkilerin oluşturduğu besinlerle Aşağıdaki tümcelerin, doğru olanların başına "D", yanlış olanların başına "Y" yazınız. 1. ( ) Ateş küre, Dünya'nın en sıcak katmanıdır. 2. ( ) Yeryüzünden derinlere inildikçe sıcaklık artar. 3. ( ) Yer

Detaylı

LAND DEGRADATİON. Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı

LAND DEGRADATİON. Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı ARAZİ BOZULUMU LAND DEGRADATİON Hanifi AVCI AGM Genel Müdür Yardımcısı LAND DEGRADATİON ( ARAZİ BOZULUMU) SOİL DEGRADATİON (TOPRAK BOZULUMU) DESERTİFİCATİON (ÇÖLLEŞME) Arazi Bozulumu Nedir - Su ve rüzgar

Detaylı

Atoller (mercan adaları) ve Resifler

Atoller (mercan adaları) ve Resifler Atoller (mercan adaları) ve Resifler Atol, hayatlarını sıcak denizlerde devam ettiren ve mercan ismi verilen deniz hayvanları iskeletlerinin artıklarının yığılması sonucu meydana gelen birikim şekilleridir.

Detaylı

Kategori Alt Kategori Program İçeriği Kazanımlar Dersler Arası İlişki I. HAYATSAL OLAYLAR

Kategori Alt Kategori Program İçeriği Kazanımlar Dersler Arası İlişki I. HAYATSAL OLAYLAR 200 Kategori Alt Kategori Program İçeriği Kazanımlar Dersler Arası İlişki I. HAYATSAL OLAYLAR I.1. Genetik Mühendisliği ve Biyoteknoloji İnsan için önemli olan birçok ürünlerin üretimi biyoteknolojinin

Detaylı

8. Ünite Yeryüzünde Yaşam

8. Ünite Yeryüzünde Yaşam 8. Ünite Yeryüzünde Yaşam 381 Yer kabuðu Nelerden Oluþur? Milyarca yýl önce Dünya, ekseni etrafýnda dönen, erimiþ ve gaz hâlinde bulunan maddelerden oluþmuþtu. Zamanla dýþtan içe doðru soðuyarak yer kabuðu

Detaylı

Murat TÜRKEŞ ve Telat KOÇ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, Çanakkale

Murat TÜRKEŞ ve Telat KOÇ Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü, Çanakkale (*)Türkeş, M. ve Koç, T. 2007. Kazdağı Yöresi ve dağlık alan (dağ sistemi) kavramları üzerine düşünceler. Troy Çanakkale 29:18-19. KAZ DAĞI YÖRESİ VE DAĞLIK ALAN (DAĞ SİSTEMİ) KAVRAMLARI ÜZERİNE DÜŞÜNCELER

Detaylı

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ EĞİTİM PLANI

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ EĞİTİM PLANI BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ EĞİTİM PLANI DİSİPLİN/ GELİŞİM ALANI: UZUN DÖNEMLİ AMAÇ: - Vücudumuz bilmecesini çözelim - Maddeyi tanıyalım - Kuvvet ve hareket - Işık ve ses - Canlılar dünyasını

Detaylı

Soru Sınıf ve Nu: Müfredat 18. 9.sınıf YGS Harita Bilgisi-Arazi Rehberimiz: İzohipsler

Soru Sınıf ve Nu: Müfredat 18. 9.sınıf YGS Harita Bilgisi-Arazi Rehberimiz: İzohipsler 2010 YGS SOS.BİL. TESTİNDEKİ / COĞRAFYA SORULARININ MÜFREDAT AÇISINDAN ANALİZİ Soru Sınıf ve Nu: Müfredat 18. Harita Bilgisi-Arazi Rehberimiz: İzohipsler 19. Hayali Rehberler: Paraleller ve Meridyenler

Detaylı

GENEL JEOLOJİ. y e r i n d ı ş o l a y l a r ı

GENEL JEOLOJİ. y e r i n d ı ş o l a y l a r ı GENEL JEOLOJİ y e r i n d ı ş o l a y l a r ı D I Ş D İ N A M İ K y e r i n d ı ş o l a y l a r ı - Dış olayların genel değerlendirmesi - İklim - Ayrışma - Deniz ve okyanusların genel özellikleri - Dış

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Çevre Eğitiminin Günümüzde Değişen Yüzü: Sürdürülebilir Yaşam Eğitimi

İÇİNDEKİLER. Çevre Eğitiminin Günümüzde Değişen Yüzü: Sürdürülebilir Yaşam Eğitimi İÇİNDEKİLER 1. bölüm Çevre Eğitiminin Günümüzde Değişen Yüzü: Sürdürülebilir Yaşam Eğitimi 1. Çevre Bozulması ve Çevre Eğitiminin Doğuşu... 1 2. Çevre Eğitiminin Anlamı, Amacı, Kapsamı ve İşlevi... 3 3.

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ B FOTOSENTEZ : 1 Güneş Enerjisinin Dönüştürülüp Depolanması 2 Fotosentez Olayı (Karbondioksit Özümlemesi) 3 Fotosentez Hızını Etkileyen

Detaylı

GÖZDE BEDİR 2010292060 İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN ETKİLERİ

GÖZDE BEDİR 2010292060 İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN ETKİLERİ GÖZDE BEDİR 2010292060 İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİN ETKİLERİ İklim değişiklikleri, bilimsel olarak klimatoloji dalına göre incelenen bir tür atmosferik ya da astronomik değişikliklerdir. Atmosferdeki CO 2 (Karbon

Detaylı

Prof.Dr. Mustafa ODABAŞI

Prof.Dr. Mustafa ODABAŞI Prof.Dr. Mustafa ODABAŞI Dokuz Eylül Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü, Tınaztepe Yerleşkesi, 35160 Buca/İzmir E-mail : mustafa.odabasi@deu.edu.tr Ders İçeriği Temel Element Döngüleri Karbon Döngüsü

Detaylı

Büyük İklim Tipleri. Başak Karakuş 9A COĞRAFYA PERFORMANS ÖDEVİ HİSAR OKULLARI

Büyük İklim Tipleri. Başak Karakuş 9A COĞRAFYA PERFORMANS ÖDEVİ HİSAR OKULLARI Büyük İklim Tipleri Başak Karakuş 9A COĞRAFYA PERFORMANS ÖDEVİ HİSAR OKULLARI İçindekiler BÜYÜK İKLİM TİPLERİ... 3 SICAK İKLİMLER... 4 1) Ekvatoral İklim... 4 Görüldüğü Yerler Bölgeler... 4 Endonezya...

Detaylı

Doğaya Gereksinimimiz Var

Doğaya Gereksinimimiz Var Biyolojik Çeşitlilik Ana Tema Önerilen Süre Kazanımlar Öğrenciye Kazandırılacak Beceriler Yöntem ve Teknikler Araç ve Gereçler Biyolojik çeşitlilik, doğanın zenginliğidir. -2 ders saati Biyolojik çeşitliliğin

Detaylı

KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI

KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI KONU MOTORLARIN ÇEVREYE OLUMSUZ ETKĠLERĠ VE BU ETKĠLERĠN AZALTILMASI HAVA Etrafımızı saran gaz karışımıdır ( Atmosfer). Kuru Temiz hava içerisinde yaklaģık olarak ; - %78 Azot - %21 Oksijen - %0,03 Karbondioksit

Detaylı

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H 2.Radyoaktif izotoplar biyologları için önemlidir? Aşağıda radyoakif maddelerin kullanıldığı alanlar sıralanmıştır.bunlarla

Detaylı

Yağış bir yerdeki bitki yoğunluğunu yani bitkilerin ot, çalı veya ağaç olmasını ve bunların miktarının az ya da çok olmasını belirler.

Yağış bir yerdeki bitki yoğunluğunu yani bitkilerin ot, çalı veya ağaç olmasını ve bunların miktarının az ya da çok olmasını belirler. DÜNYAYI KAPLAYAN ÖRTÜ :BİTKİLER Yeryüzünde Bitki Örtüsünün Dağılışını Etkileyen Faktörler 1-İklimin Etkisi a)yağış Faktörü: Yağış bir yerdeki bitki yoğunluğunu yani bitkilerin ot, çalı veya ağaç olmasını

Detaylı

KÜRESEL ORTAM: BÖLGELER ve ÜLKELER

KÜRESEL ORTAM: BÖLGELER ve ÜLKELER 392 4. Ünite KÜRESEL ORTAM: BÖLGELER ve ÜLKELER 1. Bölge Kavramı... 146 2. Bölge Sınırları... 148 Konu Değerlendirme Testi-1... 151 145 Bölge Kavramı 393 394 BÖLGE NEDİR? Yeryüzünde doğal, beşeri ve ekonomik

Detaylı

BĐTK TKĐLER NASIL BESLENĐR???

BĐTK TKĐLER NASIL BESLENĐR??? BĐTK TKĐLER NASIL BESLENĐR??? ÖĞRETĐMDE PLANLAMA ve DEĞERLENDĐRME GÜNLÜK YAŞAM OLAYLARI DERSĐN SORUMLUSU: PROF.DR.ĐNCĐ MORGĐL HAZIRLAYAN:ESRA ÇECE NUMARA:20338465 HACETTEPE ÜNĐVERSĐTESĐ ANKARA 2008 GÜNLÜK

Detaylı

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ)

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ) TOPRAK Toprak esas itibarı ile uzun yılların ürünü olan, kayaların ve organik maddelerin türlü çaptaki ayrışma ürünlerinden meydana gelen, içinde geniş bir canlılar âlemini barındırarak bitkilere durak

Detaylı

RUS BUĞDAY AFİTLERİNE KARŞI BİYOLOJİK KORUMA

RUS BUĞDAY AFİTLERİNE KARŞI BİYOLOJİK KORUMA RUS BUĞDAY AFİTLERİNE KARŞI BİYOLOJİK KORUMA HAZIRLAYAN ÖĞRENCİLER 7-F Miray DAĞCI Ömür Mehmet KANDEMİR DANIŞMAN ÖĞRETMEN NİLÜFER DEMİR İZMİR - 2013 İÇİNDEKİLER 1. Projenin Amacı ve Hedefi.. 2 2. Afit

Detaylı

TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR

TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR Magmatik (Püskürük) Kayaçlar Ýç püskürük Yer kabuðunu oluþturan kayaçlarýn tümünün kökeni magmatikdir. Magma kökenli kayaçlar dýþ kuvvetlerinin etkisiyle parçalara ayrýlýp, yeryüzünün çukur yerlerinde

Detaylı

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com

1. DOĞAL ÜZERİNDEKİ ETKİLER. PDF created with pdffactory trial version www.pdffactory.com SULAMANIN ÇEVRESEL ETKİLERİ SULAMANIN ÇEVRESEL ETKİLERİ Doğal Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Biyolojik ve Ekolojik Kaynaklar Üzerindeki Etkiler Sosyoekonomik Etkiler Sağlık Etkileri 1. DOĞAL KAYNAKLAR ÜZERİNDEKİ

Detaylı

Solunum, genel anlamda canlı organizmada gaz değişimini ifade etmek için kullanılır.

Solunum, genel anlamda canlı organizmada gaz değişimini ifade etmek için kullanılır. SOLUNUM SİSTEMLERİ Solunum, genel anlamda canlı organizmada gaz değişimini ifade etmek için kullanılır. 1. Dış Solunum Solunum organlarıyla dış ortamdan hava alınması ve verilmesi, yani soluk alıp vermeye

Detaylı

Fotosentez. Yaşam Sürecinde Kimya. Fotosentez. Fotosentez. O 2 Taşınması ve CO 2 Boşaltılması. Fotosentezi sağladığı faydalar

Fotosentez. Yaşam Sürecinde Kimya. Fotosentez. Fotosentez. O 2 Taşınması ve CO 2 Boşaltılması. Fotosentezi sağladığı faydalar Yaşam Sürecinde Kimya Canlılar yaşamlarını sürdürebilmeleri için enerjiye ihtiyaç duyarlar. Yaşam için gerekli olan bu enerji fotosentez ve solunum yolu ile sağlanır. Yeşil bitkilerin yapraklarındaki klorofil

Detaylı

A. TOHUMLU BİTKİLERİN TEMEL KISIMLARI

A. TOHUMLU BİTKİLERİN TEMEL KISIMLARI Bitkilerin Yapısı Biyoloji Ders Notları A. TOHUMLU BİTKİLERİN TEMEL KISIMLARI Karasal bitkiler iki organ sistemine sahiptir. Toprakların su ve mineral alınmasını sağlayan toprak altı kök sistemi ve gövde,

Detaylı

Kerem Efe Ö.: Aydınlık olduğunda çiçekler büyür, karanlık olduğunda da çiçekler büyüyemez. Hep karanlık olursa da hiç çiçek açmaz.

Kerem Efe Ö.: Aydınlık olduğunda çiçekler büyür, karanlık olduğunda da çiçekler büyüyemez. Hep karanlık olursa da hiç çiçek açmaz. Işık Ve Karanlığın Yapısı Canlı Yaşamını Etkiler Neler Biliyoruz? İpek A.: Çiçeklere su ve güneş ışığı gerekiyor. Deniz Can K: Güneş toprağa ışık verir, topraktan ot çıkar, otları da canlılar yer. Mustafa

Detaylı

COPYRIGHT ZAFER EĞİTİM VE ÖĞRETİM LİMİTED ŞİRKETİ

COPYRIGHT ZAFER EĞİTİM VE ÖĞRETİM LİMİTED ŞİRKETİ TEŞEKKÜR Bu kitabın hazırlanmasında emeğini hiç esirgemeden çok titiz çalışarak, güzel bir eser ortaya koyan Ankara Zafer Dershanesi Coğrafya Öğretmenleri Hasan Basri EKİCİ, Tufan BOZOK ve M.Alper KOÇAK

Detaylı

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA

TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA TARIMSAL ORMANCILIK (AGROFORESTRY) Prof. Dr. İbrahim TURNA 6.3.2.4. Akdeniz Bölgesinde Tarımsal Ormancılık Uygulamaları ve Potansiyeli Bölgenin Genel Özellikleri: Akdeniz kıyıları boyunca uzanan Toros

Detaylı

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması

Dünyada 3,2 milyon tona, ülkemizde ise 40 bin tona ulaşan pestisit tüketimi bunun en önemli göstergesidir. Pestisit kullanılmaksızın üretim yapılması Pestisit; herhangi bir istenmeyen canlının (zararlı organizma), yayılmasını engelleyen, uzaklaştıran ya da ondan koruyan her türlü bileşik ya da bileşikler karışımıdır. Tarımda pestisitler, zararlı organizmaları

Detaylı

SERA GAZI EMİSYONU HAKAN KARAGÖZ

SERA GAZI EMİSYONU HAKAN KARAGÖZ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE SERAGAZI EMİSYONU İklim değişikliği, nedeni olursa olsun iklim koşullarındaki büyük ölçekli (küresel) ve önemli yerel etkileri bulunan, uzun süreli ve yavaş gelişen değişiklikler olarak

Detaylı

ORMANCILIĞIMIZ (TOHUM-FİDAN-AĞAÇLANDIRMA)

ORMANCILIĞIMIZ (TOHUM-FİDAN-AĞAÇLANDIRMA) ORMANCILIĞIMIZ (TOHUM-FİDAN-AĞAÇLANDIRMA) Prof. Dr. İbrahim TURNA Orman Nedir? Orman, sadece ağaç ve ağaççık toplulukları değildir. Orman canlı ve büyük bir sistemdir. Bu sistem; ağaçlar, çalılar, otlar,

Detaylı

KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI

KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI KORUNAN ALANLARIN PLANLANMASI III. Hafta Yrd. Doç. Uzay KARAHALİL Köprülü Kanyon Milli Parkının Kısa Tanıtımı Gerçekleştirilen Envanter Çalışmaları Belirlenen Orman Fonksiyonları Üretim Ekolojik Sosyal

Detaylı

Büyük baş hayvancılık

Büyük baş hayvancılık Büyük baş hayvancılık hayvancılık faaliyetleri özellikle dağlık bir araziye sahip kırsal kesimlerde ön plana geçerek, birinci derecede etkili ekonomik Yakın yıllara kadar bir tarım ülkesi olarak kabul

Detaylı

Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop: Robert Hooke görmüş ve bu odacıklara hücre demiştir.

Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop:  Robert Hooke görmüş ve bu odacıklara hücre demiştir. Mikroskobun Yapımı ve Hücrenin Keşfi Mikroskop: Gözümüzle göremediğimiz çok küçük birimleri (canlıları, nesneleri vs ) incelememize yarayan alete mikroskop denir. Mikroskobu ilk olarak bir kumaş satıcısı

Detaylı

HAVZA SEÇİMİ YÖNTEM VE KRİTERLERİ

HAVZA SEÇİMİ YÖNTEM VE KRİTERLERİ Orman ve Su İşleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü HAVZA SEÇİMİ YÖNTEM VE KRİTERLERİ Toprak Muhafaza ve Havza Islahı Dairesi Başkanı Havza? Hidrolojik olarak; Bir akarsu tarafından parçalanan, kendine

Detaylı

Yerkabuğu Hakkında Bilgi:

Yerkabuğu Hakkında Bilgi: Yerkabuğu Hakkında Bilgi: Dünyamız dıştan içe veya merkeze doğru iç içe geçmiş çeşitli katlardan oluşmuştur. Bu katların özellikleri birbirinden farklıdır.dünyayı veya yerküreyi meydana getiren bu katlara

Detaylı

Denizlerimizi ve Kıyılarımızı Koruyalım

Denizlerimizi ve Kıyılarımızı Koruyalım Denizlerimizi ve Kıyılarımızı Koruyalım Denizlerimiz ve kıyılarımız canlı çeşitliliği bakımından çok zengin yerler. Ancak günümüzde bu çeşitlilik azalma tehlikesiyle karşı karşıya. Bunun birçok nedeni

Detaylı

DÜNYA NIN ŞEKLİ ve BOYUTLARI

DÜNYA NIN ŞEKLİ ve BOYUTLARI 0 DÜNYA NIN ŞEKLİ ve BOYUTLARI Dünya güneşten koptuktan sonra, kendi ekseni etrafında dönerken, meydana gelen kuvvetle; ekvator kısmı şişkince, kutuplardan basık kendine özgü şeklini almıştır. Bu şekle

Detaylı

SU, HALDEN HALE GİRER

SU, HALDEN HALE GİRER Atmosferde yükselen buhar soğuk hava tabakasıyla karşılaştığında yoğuşur. Gaz halindeki bir madde dışarıya ısı verdiğinde sıvı hale geçiriyorsa bu olaya yoğuşma denir. Sıcak Hava Yükselir ve Soğuyup Yağış

Detaylı

Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir.

Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir. Mart 30, 2013 Yerel Saat Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir. Yerel saat doğuda ileri, badda geridir.

Detaylı