BİYOÇEŞİTLİLİĞİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER BEŞERİ FAKTÖRLER 1)... 2)... 1)... 2)...

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BİYOÇEŞİTLİLİĞİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER BEŞERİ FAKTÖRLER 1)... 2)... 1)... 2)..."

Transkript

1 1. BÖLÜM Ekosistem ve Madde Döngüsü 120m 1)BİYO ÇEŞİTLİLİK VE BİYO ÇEŞİTLİLİĞİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER: Yeryüzünün çok yüksek ve toprak yüzeyinin çok derin alanlarında canlı kalıntılarına rastlansa da yapılan araştırmalar canlıların çoğunun 120 m. yüksekliğe ve toprak yüzeyinden 10 m. derinliğe kadar yaşayabildiklerini göstermiştir. Bunda biyosferdeki her canlı türünün, kendi yaşam şartlarına uygun alanlarda yayılış göstermesi etkili olmuştur. Canlı türleri, coğrafi şartların değişmesi durumunda Biyosfer Yaşam Alanı Toprak Yüzeyi 10m ya yeni ortama uyum sağlamışlar ya da uygun yaşam koşullarının olduğu ortamlara göç etmişlerdir. Göç edemeyen ve yeni ortama uyum sağlayamayanların önce nesli azalmış sonra da yok olmuşlardır. Biyosferdeki canlıların bir alanda türce, gen bakımından, ekosistem ve ekolojik olaylar yönünden yoğun olmasına denir. BİYOÇEŞİTLİLİĞİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER FİZİKİ FAKTÖRLER BEŞERİ FAKTÖRLER PALEOCOĞRAFYA 1).. 1).. 1).. 2).. 2).. 2).. 3).. 1)İKLİM: Bitki ve hayvan topluluklarının yaşam sahasını belirleyen temel faktördür. Bitkilerin büyümesi ve gelişmesi için belirli bir sıcaklığa,suya ve ışığa ihtiyacı vardır. Hayvan türlerinin çeşitliliği de, bitki çeşitliliğine bağlıdır. Çünkü bitki örtüleri, hayvanlar için hem besin kaynağı hem de barınaktır. Bitki örtülerinin cılız olduğu alanlarda hayvan türleri azalır. Bu yüzden her bitki örtüsünün kendine özgü hayvan toplulukları bulunur. Sıcak ve nemli iklimlerdeki bitki ve hayvan türleri genel olarak çöl alanlarından ve kutuplardan daha zengindir. İklim şartları bazı bitki ve hayvan türlerinin fiziksel yapılarını ve davranış özelliklerini değiştirir. Bunda bitki ve hayvanların ortama adapte olmaya çalışması etkilidir. ADAPTASYON: Canlıların bulundukları ortamın.. koşullarına uyum sağlamalarına denir. Canlı türlerinin yaşamlarını devam ettirebilmeleri için ortamlarının olumsuzluklarına karşı geliştirdikleri bir savunma mekanizmasıdır. Adaptasyon örnekleri şunlardır: bitkilerinin toprak üstündeki bölümlerinin küçük olması, Kaktüslerin nem kaybını azaltmak için.. olması, Çöl hayvanlarının renkli olması, Kutup bölgelerindeki fokların deri altlarında kalın bir.. tabakası olması, Kutup. çok soğuk dönemleri, buz içine kazdıkları yuvalarda uyuyarak geçirmesi, Develerin su ve yiyecekleri,..de yağ olarak depolaması, Bazı ağaç türlerinin kışın.. dökmesi, Yarasaların serin yerlerde dinlenip,. avlanmaları. 7

2 2)YER ŞEKİLLERİ: Yükselti, eğim, engebe,bakı ve kara-deniz dağılışı bitki ve hayvan türlerinin yaşam sahalarını etkiler. Yükselti: Yükselti arttıkça sıcaklık ve nem değişimine bağlı olarak bitki örtüsü kuşaklar oluşturur. Bu durum hayvan türlerinin değişmesine neden olur. Eğim ve Engebe: Eğimli yamaçlarda toprak oluşumu yavaş, toprak kalınlığı azdır. Bu alanlara bitki örtüsü oldukça seyrek olur. Engebe yükselti, eğim ve bakı şartlarının sık sık değişmesidir.bu durum farklı ortamlar oluşturduğu için bitki ve hayvan çeşitliliğini arttırır. Bakı: Dağların güneşe dönük yamaçları, güneş görmeyen yamaçlara(dulda) göre bitki ve hayvan türü bakımından zengin olur. Kara-Deniz Dağılışı: KYK'de karaların fazla olması kara canlılarının, GYK'de ise denizlerin fazla olması deniz canlılarının fazla olmasına neden olmuştur. Ayrıca denizler arasında beşeri müdahalelerle kanalların açılması, bitki ve hayvan türlerinin farklı ortamlara geçişini sağlamış ve biyo çeşitliliği arttırmıştır. 3)TOPRAK ŞARTLARI: Toprak; su, mineral ve organik maddelerden oluşan bir karışımdır. Toprağın fiziksel ve kimyasal özellikleri bitki ve hayvan dağılışını etkiler. Tuzlu, kireçli ve kurak topraklarda biyo çeşitlilik az iken nemli ve humusça zengin topraklarda biyo çeşitlilik fazla olmuştur. Ayrıca toprak hayvanlar için barınma, besin depolama, dinlenme ve üreme alanıdır. 4)BİYOLOJİK FAKTÖRLER: a)insan: İnsan, doğal çevreyi en fazla değiştiren canlıdır. İnsanların yaptıkları beşeri faaliyetler, bitki ve hayvan türlerinin yaşam alanını daraltmış ve ekosistemlerdeki tür sayısını azaltmıştır. İnsanların, doğal çevreyi değiştiren başlıca beşeri faaliyetleri şunlardır;. artışı,. faaliyetler, Otlak ve meraların. otlatılması, Aşırı ve bilinçsiz tarımsal.. kullanımı,. alanların kurutulması,. tarımın yaygınlaşması, Yerleşim alanlarının, Bitki örtüsünün. edilmesi, ve Tünel yapımı, Deniz., Sanayileşme ve.. Kirliliği,.. yapımı, b)diğer CANLILAR: Biyosferde bir canlının varlığı, bir diğer canlının varlığına bağlıdır. Bu yüzden biyosferde doğal veya beşeri nedenlerle karşılıklı ilişki içinde bulunan bir türün yok olması ekosistemin dengesini bozar. Canlıların yeryüzündeki dağılışını etkiler. 5)PALEOCOĞRAFYA: Canlıların yeryüzündeki dağılışında, karaların birbirine yaklaşması ya da birbirinden uzaklaşması ve iklim şartlarının ciddi anlamda değişmesi etkilidir. a)kıtaların Kayması: Dünyamızın oluşumundan günümüze kadar geçen süreçte yaşanan yerkabuğu hareketleri, bitki ve hayvan dağılışını etkilemiştir. Kıtaların birbirinden ayrılması ya da birbirine yaklaşması, dünyadaki kara ve denizlerin dağılışını büyük oranda değiştirmiştir. Bu durum bazı canlı türlerinin yok olmasına neden olmuştur. Ayrıca bazı türlerin göç yollarını değiştirmiş, bazı türlerin de geniş alanlara yayılmasını sağlamıştır. Farklı alanlarda yaşayan pek çok türün bir araya gelerek etkileşimde bulunmasına neden olmuştur. Örneğin; Güney Amerika Kıtası'nın doğu kıyıları ile Afrika Kıtası'nın batı kıyılarındaki bitki ve hayvan türlerinin benzerlik göstermesi; Sibirya ile Kuzey Amerika'da bazı hayvan türlerinin benzerlik göstermesi bundan kaynaklanmıştır. 8

3 b)iklim Değişmeleri: İklim şartlarının değişmesi yeryüzündeki birçok canlı türünü ortadan kaldırmış fakat yeni türlerin yeryüzüne yerleşmesini sağlamıştır. Ayrıca yeni ortama uyum sağlayamayan bazı türlerin göç etmesine neden olmuştur. Dünyamızın oluşumundan günümüze kadar geçen sürede yaşanan dört buzul dönemi ve bu dönemler arasında yaşanan sıcak iklim şartları biyo çeşitliliği etkilemiştir. Sıcak dönemlerde yaşanan deniz seviyesindeki değişmeler canlıların, kara ve denizlerdeki dağılışlarını değiştirmiştir. Canlıların yeryüzünde dağılışını etkileyen faktörlere bağlı olarak farklı bitki ve hayvan topluluklarını barındıran bölgeler ortaya çıkmıştır. Bu bölgelere, birbirine benzeyen çeşitli türler toplanmıştır. BİYOMLAR Yeryüzünde kendine özgü iklim, bitki örtüsü ve hayvan topluluğu olan coğrafi alanlara. denir. Kesin sınırlarla birbirinden ayrılmazlar.iki türlüdür; 1)KARA BİYOMLARI: üzerinde yayılış gösteren ve hakim.. örtüsüne göre sınıflandırılan biyomlardır. Çeşitleri ve özellikleri şu şekildedir: Kara Biyomlarının Dağılışı Tropikal Yağmur Ormanları Biyomu İklim Tipi:.... Bitki örtüsü:. Hayvan türler: Fil, şempanze, yılan, kaplan, jaguar, leopar, kuş türleri, kelebek türleri, böcek türleri. Önemli Özelliği: Dünyanın en zengin doğal yaşam alanıdır. Yeryüzündeki bitkilerin %50-70' ini barındırır. Savan Biyomu İklim Tipi:. Bitki örtüsü:.. Hayvan türleri: Zebra, zürafa,antilop,aslan, çita, geyik, bizon,devekuşu, timsah. 9

4 Ilıman-Yaprak Döken Ormanlar Biyomu İklim Tipi:... Bitki örtüsü: Hayvan türleri: Ayı, sincap, gelincik, samur, sansar, karaca, çakal, köstebek, kartal. Çalı Biyomu İklim Tipi:. Bitki örtüsü:... Hayvan türleri: Çakal, tavşan, kurt, çalıkuşu, tilki, puma, kokarca. Ilıman Çayırlar (Step) Biyomu İklim Tipi:. Bitki örtüsü: Hayvan türleri: Lama, bizon, zebra, zürafa, kanguru, bufalo, yırtıcı kuşlar. Dağ Biyomu İklim Tipi:. Bitki örtüsü:.. Hayvan türleri: Dağ keçisi, yak, kar tavşanı, yırtıcı hayvanlar, tibet öküzü Tayga Biyomu İklim Tipi:.... Bitki örtüsü:.. Hayvan türleri: Samur, kunduz, sansar, geyik, ayı, tilki, kartal, kurt, baykuş, kar tavşanı, Sibirya kaplanı, vaşak,amerikan vizonu Tundra Biyomu İklim Tipi:. Bitki örtüsü:.. Hayvan türleri: Ren geyiği, Minsk öküzü, Boz ayı 10

5 Kutup Biyomu İklim Tipi:. Bitki örtüsü:. Hayvan türleri: Kutup ayısı, kutup tilkisi, penguen, fok,ren geyiği Önemli Özelliği: Biyo çeşitliliğin en az olduğu biyomdur. Çöl Biyomu İklim Tipi:. Bitki örtüsü:. Hayvan türleri: Deve, kertenkele, yılan,akrep, örümcek, akbaba, karınca. Önemli Özelliği: Biyo çeşitliliğin en az olduğu iki biyomdan biridir. 2)SU BİYOMLARI:., deniz,akarsu,göl ve bataklıklarda yer alan ve suyun özelliğine göre sınıflandırılan biyomlardır. Deniz Biyomları Bitki örtüsü: Hayvan türleri: Balıklar, midye, yengeç, ahtapot, deniz anası, hayvansal planktonlar. Tatlı Su Biyomları Bitki örtüsü:. Hayvan türleri: Balıklar, kaplumbağa, kurbağalar, yumuşakçalar, solucanlar, böcek türleri. Aşağıda sıcaklık- yağış grafiği verilen K alanıyla ilgili verilen soruları cevaplandırınız. mm SICAKLIK C YAĞIŞ İklim Tipi: Kara Biyomunun adı: Bitki Örtüsü: Hayvan Türleri: AOŞMNMHTAEEK K 11

6 Aşağıda sol tarafta verilen cümlelerin devamı hangileridir? Uygun bir şekilde eşleştirerek tamamlayınız. Tropikal yağmur ormanlarının birer üyesidir. Orman yangınları sonucu Maki ve zebradır. Sıcak ve nemli iklim koşulları Sürüngenler, kuşlar, şempanze, orangutan ve yarasa gibi türler canlıların yaşamı için en elverişli ortamlardır. Ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe canlıların yaşam alanları daralmış ve birçok canlı türü yok olmuştur. Çalı biyomunun karekteristik bitki ve hayvan türü bitki ve hayvan türleri ve sayısı azalır Aşağıda bir biyom içinde yer alan numaralandırılmış noktalar verilmiştir. Noktaların özelliklerinden yararlanarak boşlukları doldurunuz. IV V II Deve,Yılan,Akbaba, kertenkele gibi hayvan türleri nolu biyomda görülür. l nolu biyomundaki biyo çeşitlilik, ll nolu biyomdan. dır. lll nolu biyomun bitki örtüsü.. ; lv nolu biyomun bitki örtüsü. dir. İğne yapraklı ormanlar. nolu biyomun bitki örtüsüdür. l nolu alanda biyomu ; lv nolu alanda ise biyomu egemendir. III I Biyo çeşitliliği olumsuz yönde etkileyen beşeri faaliyetler nelerdir? Aşağıdaki Balık Kılçığı üzerine doldurunuz. Yasak Avlanma

7 2) EKOSİSTEMLERİN İŞLEYİŞİ : Doğada belli bir alanda yaşayan. ile karşılıklı etkileşim içinde oldukları çevrelerinin tümüne. denir. Canlılar ile doğal çevrenin oluşturduğu bir yaşam birlikteliğidir. Ekosistemlerin genel özellikleri şu şekildedir: Ekosistemde, Tüketiciler ve Ayrıştırıcılar olmak üzere üç canlı grubu bulunur, Ekosistemde her tür bir.da yaşar ( Habitat), Ekosistem içindeki her türün bir.. vardır ( Ekolojik Niş), Ekosistemler birbirleriyle. (Ekoton),.. ve Ekosistemleri olmak üzere iki türlüdürler. Bulundukları bölgeye göre isim alırlar, Çeşitli boyutlarda olabilirler, Zaman içinde sürekli değişim ve gelişim gösteren bir yapıya sahiptir, Ekosistemler devamlılıklarını; zinciri, akışı ve. döngüleri ile sağlarlar. EKOSİSTEM CANLI UNSURLAR CANSIZ UNSURLAR 1)... 2)... 3)... Kimyasal Unsurlar Fiziksel Unsurlar 1)... 2)... 3)... 4)... Organik Maddeler İnorganik Maddeler 1)... 1)... 2)... 2)... 3)... 3)... EKOSİSTEMLERDEKİ BESİN ZİNCİRİ VE ENERJİ AKIŞI A.Besin Zinciri : Ekosistemlerin Besin Zincirindeki her basamağa. Seviyesi adı verilir. Ekosistemlerde bitkiler besin üretir, diğer canlılar besinleri tüketir,mikroorganizmalar ölen canlıları ayrıştırarak besin zincirini tamamlar. Besin Pramidi 13

8 P1)ÜRETİCİLER: Ekosistemlerde besin zincirinin temelini.. oluşturur. Bitkiler güneşten aldıkları enerji yardımıyla, doğada bulunan su, oksijen, karbon ve azotu (inorganik maddeler) fotosentez yoluyla besinlere( organik madde) dönüştürerek kendi bünyelerine depo ederler. Güneş.. + Su.. + Oksijen P2)TÜKETİCİLER: Bitkilerin ürettikleri besin maddelerini tüketen canlılardır. Üç grupturlar. Birincil Tüketiciler(Otçullar), İkincil Tüketiciler(Etçiller) ve Üçüncül Tüketiciler(Büyük Etçiller). P3)AYRIŞTIRICILAR: Ölmüş bitki ve hayvan kalıntılarını parçalayan mikroorganizmalar,. ve dır. Ekosistem içerisindeki görevleri büyük önem taşır. Bitki ve hayvan artıklarını ayrıştırarak mineral ve humusa dönüştürürler. Toprakları azot,mineral ve tuz bakımından zenginleştirirler. Bitki ve hayvan atıklarını temizlerler. Ekosistemlerin çoğunda enerjinin büyük bir kısmını kullanırlar. Madde döngülerinin devamlılığını sağlarlar. Tüm beslenme gruplarını doğrudan etkileyebilirler. B.Enerji Aktarımı: Canlıların hayatlarını sürdürebilmeleri için enerjiye ihtiyaçları vardır. Ekosistemlerde enerji aktarımı, bir canlıdan diğerine beslenme yoluyla gerçekleşir. Güneşten gelen ve ayrıştırıcılara kadar ulaşan, her canlıda değişime uğrayan, tek yönlü bir enerji akışı vardır. Güneş 100 cal 1000 cal Birincil Tüketiciler (Otçullar - Tavşan) 10 cal İkincil Tüketiciler (Otçul Yiyen Etçiller - Yıllan) 1 cal Üreticiler Üçüncül Tüketiciler (Büyük Etçiller - Kartal) Ayrıştırıcılar (Mantarlar) Güneşten gelen enerjiyi besinler yoluyla cansız ortamdan canlılara aktaran bitkilerdir. Bitkiler, fotosentez yaparak besin üretmek için güneşten aldığı enerjinin %90'ını kullanırlar. Bu yüzden besin zincirinin bir sonraki halkasına enerjinin %10'u geçer. Bu durum tüm besin zincirindeki basamaklar için geçerlidir. Besin zincirinde yukarıya doğru gidildikçe enerji kaybı artar. Bu yüzden üst basamaklardaki canlı tür ve sayısı azalır. Besin zincirinde yukarı basamaklara gidildikçe enerji kaybı yaşanmasının diğer nedenleri şunlardır:. metabolizmasında kullanılması, Organik, Canlıların ortama vermesi. 14

9 Aşağıda verilen kavram- tanım eşleştirmesi en uygun nasıl olur? Yapınız. Belirli bir bölgede yaşayan canlıların, birbirleriyle ve cansız çevre ile etkileşim içinde bulunduğu ortam HABİTAT Kendine özgü iklim, bitki örtüsü ve hayvan toplulukları olan bölge BİYOM Belli bir türün yaşam ortamı ADAPTASYON Canlıların bulundukları ortamın iklim koşullarına uyum sağlaması EKOLOJİK NİŞ Ekosistemi oluşturan türlerin, ekosistem içindeki görevi EKOSİSTEM Aşağıda verilen Ekosistem Öğelerini uygun şekilde doldurunuz. Canlıların Temel Sıvısı Besin Üreten Öğe. Tüketiciler Ekosistem Temizleyicisi Canlı Öğeler. Ekosistem Öğeleri. Cansız Öğeler. Canlıların Enerji Kaynağı. Bitkilerin Mineral ve Nem Kaynağı Aşağıdaki kutucuk numaralarını kullanarak fotosentez sürecini tamamlayınız. 1 Besin.. 2 Güneş Işığı + 3 Su.. 4 Oksijen Karbondioksit +..

10 Aşağıda verilen canlı türleri hangi beslenme seviyelerinde yer alır? Uygun şekilde doldurunuz. YILAN.. NİLÜFER ÇİÇEĞİ MANTAR KARTAL KURBAĞA... Aşağıda verilen canlı türlerinden hangileri hem otçul hem etçil grubu hayvanlarındandır? İşaretleyiniz. GEYİK DOMUZ KARGA TAVŞAN KARTAL YILAN ASLAN HİNDİ AYI SERÇE Aşağıda verilen bilgileri uygun sözcüklerle doldurunuz. Sıcaklık ve yağış, ekosistemin... öğelerindendir. Ekosistemlerin devamlılığını zinciri,. akışı ve madde döngüleri sağlar. Bitkiler fotosentez sonucu ve üretir. Besin zincirinin ikinci halkasını. ; üçüncü halkasını.. oluşturur. Kartal. tüketicidir. Akarsu, göl ve bataklıklar. ekosistemini oluşturur. Akarsuların çağlayan oluşan alanları ve... kesimlerinde biyoçeşitlilik zengindir. Enerji akışında enerjinin sadece.. u bir sonraki halkaya geçer. Enerji akışı. ile ayrıştırıcılar arasında.. yönlü devir yapar. Ekosistemlerde enerjinin büyük bir kısmı... tarafından kullanılır. 16 Tatlısu oksijen Besin Enerji %10 ağız Bitkiler tek ayrıştırıcılar besin Birincil tüketiciler İkincil tüketiciler üçüncül Fiziksel

11 3)MADDE DÖNGÜLERİ: Ekosistemlerde var olan maddeler yalnız bir defa kullanılmazlar.maddeler,ekosistemi oluşturan unsurlar arasında dolaşım halindedirler.güneş enerjisi sayesinde bu dönüşüm süreklilik gösterir. Madde Döngüsü: Ekosistem içerisindeki kimyasal maddelerin,.. ve. ortamlar arasında sürekli yapmasına denir. Ekosistemlerin devamlılığını sağlarlar. Doğa içersindeki başlıca madde döngüleri ve işleyişleri şu şekildedir: 1) Karbon Döngüsü: Doğa içerisindeki kaynaklarının canlı ve cansızlar arasında dolaşım yapmasıdır. Karbon Döngüsü Karbon Kaynakları.. yakıtlar,. kayacının bileşimi, Volkanik faaliyetler, Atmosfer,. kaynakları, Canlı.., Karbonun Açığa Çıkma Yolları P.. solunumu, P Volkanizma, PFotosentez, P yakıtların tüketilmesi, PDeniz hayvanlarının P yangınları, oluşumu, PSanayi.., PKara ve deniz canlılarının PSu kaynaklarının. ile teması, PKalkerin, Karalardan erozyon yoluyla taşınan malzemelerle, denizler ve okyanuslara karbon taşınır ve depolanır. Denizler ve okyanusların, atmosferden 50 kat daha fazla karbon barındırdığı tahmin edilmektedir. Karbon Döngüsünün Önemi Nedir? Karbon döngüsü canlı hayatı için çok önemlidir. Fotosentezin ve besin zincirinin oluşumunda rol oynar. Yeryüzünün aşırı ısınmasını ve aşırı soğumasını engeller. Atmosfere fazla salınması halinde sera etkisi yapar ve küresel ısınmaya neden olur. Canlı dokularını meydana getiren bileşikleri oluşturur.canlıların yapıtaşlarından biridir. Karbonun doğada bulunuş şekilleri nelerdir?araştırarak yazınız. Bulunuş Yeri Bulunuş Şekli

12 2)Oksijen Döngüsü: Doğa içerisindeki kaynaklarının açığa çıkması ve tüketilmesi şeklinde yaptığı dolaşımdır. Oksijen doğada atomik(o), moleküler(o) ve ozon şeklinde bulunur. Oksijen Döngüsü Oksijen Kaynakları Oksijen Tüketimi Atmosfer (%21), P. solunumu, bileşimi, PFosil yakıtların.., Fotosentez, P.. maddelerinin yanması (Oksidasyon), Suyun ve oksijene ayrışması olayı (Fotoliz), Oksijen Döngüsünün Önemi Nedir? Solunum ve besinlerin enerjiye dönüştürülmesinde etkilidir. Canlıları zararlı güneş ışınlarından korur. 3)Azot( Nitrojen)Döngüsü: Doğadaki. kaynaklarının çeşitli şekillerde açığa çıkması ve tüketilmesi sonucu yaptığı dolaşımdır. Azot Döngüsü Azot Kaynakları Atmosfer (%78), Azot barındıran.., Azot Tüketimi PÖlmüş hayvanların ve bitkilerin. tarafından parçalanması, P faaliyetler, PŞimşek ve.., Volkanik faaliyetler, Şimşek ve Yıldırımlar sonucu oluşan elektrik deşarjları, yüksek bir enerji açığa çıkarır. Bu enerji atmosferdeki azotu oksijenle birleştirerek nitrat ve nitrite dönüştürür. Bitki ve hayvan kalıntılarının bakteriler tarafından ayrıştırılması sırasında oluşan amonyak, nitrat ve nitrite dönüştürülerek toprağa karışır. Azot Döngüsünün Önemi Nedir? DNA ve RNA bileşenlerindendir. Aminoasit, protein ve vitaminlerin yapısında bulunur. Toprak verimliliğini artırır. 18

13 SU EKOSİSTEMLERİ VE DOĞAL SİSTEMLERİN İŞLEYİŞİNE ETKİLERİ SU EKOSİSTEMLERİ Karasal Su Ekosistemleri Denizel Su Ekosistemleri 1)... 1)... 2)... 2)... 3)... a) Karasal Tatlı Su Ekosistemleri: En önemlisi akarsulardır. Kaynak Çağlayan (Şelale) Ağız DENİZ Akarsuların kaynak ile ağız arasındaki bölgelerde ekolojik farklılıklar bulunur. Bu farklılıklar çeşitli bitki ve hayvan türlerini barındırır.özellikle akarsuların şelaleler şeklinde akış gösterdiği alanlar ile denize döküldüğü ağız kısımları oksijen ve plankton bakımından çok zengindir. Ayrıca akarsular, yer altı sularının düzenlenmesine yardımcı olurlar. Akarsu Kesiti b) Denizel Su Ekosistemleri : Denizler ve Okyanuslardan oluşur. Yeryüzünde en fazla yer kaplayan su ekosistemleridir(%71).karasal su ekosistemlerine göre daha homojendirler. Atmosferin en önemli nem kaynağıdırlar. İklim koşullarını belirlerler.100 metre derinliğine kadar çok zengin bitki ve hayvan türlerini barındırırlar. En zengin bölgeleri mercan resifleridir. Mercanlar, dünya ekosisteminin en zengin beslenme ve barınma sahalarıdır. Tuzlu sularda yaşayan balıkların 1/3'ü mercan atıklarıyla beslenir; %75'i bu alanda barınır. Mercan resifleri(kayalık) ve Atoller(Mercan adası),denizlerin biyo çeşitliliğin en fazla olduğu alanlardır. Büyük Mercan Resifi nerededir? Başlıca özellikleri nelerdir? Araştırarak aşağıya özetleyiniz. 19

14 Doğal Sistemlerin İşleyişine Etkileri Birçok bitki ve hayvan türü için alanı oluştururlar, Dünya belirlerler. Okyanus akıntıları ile dünyadaki ısı dağılımına katkıda bulunurlar, Atmosfer.. %90'ı sağlarlar,.. ve yağış oluşumuna katkıda bulunurlar, Deniz ve Okyanus yüzeylerinde, dalgaların etkisiyle atmosfere küçük hava kabarcığı şeklinde tuz kristalleri (Aerosoller) karışır.bu kristaller bulut ve yağış oluşumunu sağlar.yağışlar yoluyla toprağa karışarak,toprakları mineralce zenginleştirir. Akarsular ve göller; yeraltı suları, denizler ve okyanuslar için beslenme kaynağıdır, çözünme yoluyla toprak oluşumuna katkıda bulunurlar, sürecinde etkilidirler, Canlı hayatının etmesini sağlarlar. SU DÖNGÜSÜ (Hidrolojik Döngü) Yeryüzündeki su kütlelerinin ve bitkilerin bünyesindeki suyun,.. ve.. etkisiyle litosfer, hidrosfer ve atmosfer arasında yaptığı dolaşıma su döngüsü denir. Yoğunlaşma 3 1 Su döngüsü şu aşamalardan oluşur; ve., 2, 3, 1 Su Döngüsü (Hidrolojik Döngü) Su döngüsünün faydaları. vücudunun %75'ini, bitkilerin yapısının %60-80'ini su oluşturur. Bu yüzden canlıların... ihtiyacını karşılayarak hayatın devamlılığını sağlar. Bitkilerin. sürecinde etkilidir. Bitkilerin besinlerini yapraklarına taşıyabilmesi için gereklidir, Kayaçların.. yolla ayrışmasına yardımcı olur,. olaylarının gerçekleşmesini sağlar, Temiz. kaynaklarını oluşturur ve devamlılığını sağlar, Doğal bir.. (temizleyici)özelliği taşır. Aşağıdakilerden hangileri karbon kaynaklarındandır? İşaretleyiniz. ŞİMŞEK KALKER FOSİL YAKIT SU FOTOLİZ ATMOSFER VOLKANİZMA OKSİDASYON 20

15 Aşağıda verilen olaylar hangi döngünün birer parçasıdır? İşaretleyiniz. Karbon Döngüsü Oksijen Döngüsü Azot Döngüsü Suyun ışık yardımıyla oksijen ve hidrojene ayrılması Deniz hayvanlarının kabuk oluşumu Besin maddelerinin organizma tarafından yakılması Ölen bitki ve hayvanların, mikroorganizmalar tarafından nitrat ve nitrite dönüştürülmesi Canlıların nefes alarak devamlılıklarını sağlaması Atmosferin % 78'ni oluşturur Suların havayla temas ettiği yüzeyde gerçekleşir Orman yangınları ile açığa çıkar Aşağıdaki boşlukları uygun şekilde doldurunuz. Karbon, canlıların nefes... atmosfere döner. Baklagiller köklerinde parçalayan bakteriler barındırırlar. Canlıların aldıkları besini enerjiye dönüştürmeleri için.. gereklidir. Azotun asıl kaynağı. dir. Biyosferi zararlı güneş ışınlarından.. denir. Canlılığını yitirmiş bitki ve hayvan kalıntılarının ayrıştırıcılar tarafından parçalanmasıyla açığa çıkar. Bitkiler fotosentez sonucu besin ve oluşturur. Fosil yakıtların tüketimi atmosfere salınan.. oranını arttırır. Aşağıda yanda verilen sözcüklerden yararlanarak paragrafı tamamlayınız. Doğa içerisinde karbon, oksijen, azot ve su döngüsü dışında canlılar için gerekli olan bir döngüde. döngüsüdür. Hücrelerin enerji aktarımında, hücre zarı yapısında,. ve.. de bulunur. Doğadaki asıl deposu kayaçlar ve... dur. Döngünün temelini fosforun karalardan denizlere ve denizlerden taşınması oluşturur. Fosfatlı kayaçlar... yoluyla taşınarak, suda çözünür. Çözünmüş kayaçlar... ve hayvanlara beslenme yoluyla geçer. Bitki artıkları ve hayvan ölülerindeki fosfat.. tarafından inorganik hale çevrilir. 21 erozyon otçul Fosfor kemik su karalara etçil ayrıştırıcılar fosfatlı dişler

16 Aşağıdaki sözcük bulmacayı yapınız. 1) Benzer bitki ve hayvan topluluklarının yaşadıkları bölge 2) Bir alanda yaşayan ve karşılıklı etkileşim içinde bulunan bitki- hayvan zenginliği 3) Karasal biyomların sınıflandırılmasında ölçüt alınan unsur 4) Çöl biyomunun karakteristik bitki türü 5) Belli bir alanda yaşayan canlı ve cansız varlıkların oluşturduğu ortam 6) Su kütlesinin litosfer, hidrosfer ve atmosfer arasındaki dolaşımı 7) Ekosistemlerdeki kimyasal maddelerin canlı-cansız ortam arasında devir yapması 8) Karbon döngüsünün insan faaliyetleriyle ortaya çıkan kaynağı 9) Oksijen kaynaklarının açığa çıkması ve tüketilmesiyle ortaya çıkan dolaşım 10) Fosfatlı kayaların deniz ve kara arasındaki döngüsü 11) Ekosistemin tek enerji kaynağı 12) Birikmesiz hidroelektrik santrallerinin adı 13) Ekosistem bakımından akarsuyun en zengin kısmı 14) Biyolojik çeşitlilik bakımından en zengin bölge 15) Hidroelektrik potansyelin fazla olmasını sağlayan unsur 16) Bitki örtüsüne sahip olmayan biyom 17) Güneş enerjisini kimyasal enerjiye çeviren olay 22

BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA

BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA BİYOMLAR KARASAL BİYOMLAR SELİN HOCA EKOSİSTEM İLE BİYOM ARASINDA İLİŞKİ Canlıların yeryüzünde dağılışını etkileyen abiyotik ve biyotik faktörlere bağlı olarak bitki ve hayvan topluluklarını barındıran

Detaylı

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ

ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ ENERJİ AKIŞI VE MADDE DÖNGÜSÜ Ekosistem, birbiriyle ilişkili canlı ve cansız unsurlardan oluşur. Ekosistem, bu unsurlar arasındaki madde ve enerji dolaşımı ile kendini besler ve yeniler. Madde döngüsü

Detaylı

EKOSİSTEM. Cihangir ALTUNKIRAN

EKOSİSTEM. Cihangir ALTUNKIRAN EKOSİSTEM Cihangir ALTUNKIRAN Ekosistem Nedir? Bir bölge içerisinde bulunan canlı ve cansız varlıkların karşılıklı oluşturdukları sisteme ekosistem denir. Ekosistem Bileşenleri Canlı Öğeler Üreticiler

Detaylı

Çek - Kopar FASİKÜL 1. Ünite 1 DOĞAL SİSTEMLER. Bölüm 1: Biyolojik Çeşitlilik ve Madde Döngüleri 2

Çek - Kopar FASİKÜL 1. Ünite 1 DOĞAL SİSTEMLER. Bölüm 1: Biyolojik Çeşitlilik ve Madde Döngüleri 2 Çek - Kopar FASİKÜL 1 Ünite 1 DOĞAL SİSTEMLER Bölüm 1: Biyolojik Çeşitlilik ve Madde Döngüleri 2 1 ÜNİTE: DOĞAL SİSTEMLER TEMEL BİLGİLER BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK (BİYOÇEŞİTLİLİK) Bir yerdeki genlerin, türlerin,

Detaylı

BİYOMLAR SUCUL BİYOMLAR SELİN HOCA

BİYOMLAR SUCUL BİYOMLAR SELİN HOCA BİYOMLAR SUCUL BİYOMLAR SELİN HOCA SUCUL BİYOMLAR Sucul biyomlar, biyosferin en büyük kısmını oluşturur. Fiziksel ve kimyasal özelliklerine göre tuzlu su ve tatlı su biyomları olmak üzere iki kısımda incelenir.

Detaylı

EKOSİSTEMLERİN İŞLEYİŞİ. Veli&Sümeyra YILMAZ

EKOSİSTEMLERİN İŞLEYİŞİ. Veli&Sümeyra YILMAZ EKOSİSTEMLERİN İŞLEYİŞİ Belli bir bölgede yaşayan ve birbirleriyle sürekli etkileşim içinde bulunan canlılar (biyotik) ile bunların cansız çevrelerinin (abiyotik) oluşturduğu bütüne EKOSİSTEM denir. EKOSİSTEM

Detaylı

Ekosistem ve Özellikleri

Ekosistem ve Özellikleri Ekosistem ve Özellikleri Öğr. Gör. Özgür ZEYDAN http://cevre.beun.edu.tr/zeydan/ Ekosistem Belirli bir bölgede yaşayan ve birbirleriyle sürekli etkileşim halindeki canlılar (biyotik faktörler) ve cansız

Detaylı

Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri

Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri On5yirmi5.com Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri Bir bölgedeki canlı varlıklarla cansız varlıkların oluşturduğu bütünlüğe ekosistem denir. Ekosistemdeki canlı ve cansız varlıklar birbiriyle

Detaylı

Ekosistem Ekolojisi Yapısı

Ekosistem Ekolojisi Yapısı Ekosistem Ekolojisi, Ekosistemin Yapısı Ekosistem Ekolojisi Yapısı A. Ekoloji Bilimi ve Önemi Ekoloji canlıların birbirleriyle ve çevreleriyle olan etkileşimlerini inceleyen bilim dalıdır. Günümüzde teknolojinin

Detaylı

aof LmP7 P r a X o06ox0ax aa7xy upge. YAZARLAR KOMİSYON

aof LmP7 P r a X o06ox0ax aa7xy upge. YAZARLAR KOMİSYON aof LmP7 P r a X o06ox0ax aa7xy upge. YAZARLAR KOMİSYON DEVLET KÝTAPLARI BİRİNCİ BASKI..., 2012 5: ft Lm8P 8rt 5 0 :06:X05X 04P04 u8ge.. MÝLLÎ EÐÝTÝM BAKANLIÐI YAYINLARI...: 5749 DERS KÝTAPLARI DÝZÝSÝ...:

Detaylı

Ekoloji, ekosistemler ile Türkiye deki bitki örtüsü bölgeleri (fitocoğrafik bölgeler)

Ekoloji, ekosistemler ile Türkiye deki bitki örtüsü bölgeleri (fitocoğrafik bölgeler) Ekoloji, ekosistemler ile Türkiye deki bitki örtüsü bölgeleri (fitocoğrafik bölgeler) Başak Avcıoğlu Çokçalışkan Kırsal Çevre ve Ormancılık Sorunları Araştırma Derneği Biraz ekolojik bilgi Tanımlar İlişkiler

Detaylı

coğrafya LYS SORU BANKASI KONU ÖZETLERİ KONU ALT BÖLÜM TESTLERİ GERİ BESLEME TESTLERİ Erdem EREN Öğrenci Kitaplığı

coğrafya LYS SORU BANKASI KONU ÖZETLERİ KONU ALT BÖLÜM TESTLERİ GERİ BESLEME TESTLERİ Erdem EREN Öğrenci Kitaplığı coğrafya SORU BANKASI Erdem EREN LYS KONU ALT BÖLÜM TESTLERİ GERİ BESLEME TESTLERİ KONU ÖZETLERİ Öğrenci Kitaplığı coğrafya SORU BANKASI LYS EDAM Öğrenci Kitaplığı 33 EDAM ın yazılı izni olmaksızın, kitabın

Detaylı

Taşların fiziksel etkiler sonucunda küçük parçalara ayrılmasına denir. Fiziksel çözülme, taşları oluşturan minerallerin kimyasal yapısında herhangi

Taşların fiziksel etkiler sonucunda küçük parçalara ayrılmasına denir. Fiziksel çözülme, taşları oluşturan minerallerin kimyasal yapısında herhangi TOPRAK Yer kabuğunu oluşturan çeşitli kaya ve minerallerin fiziksel ve kimyasal yoldan ayrışmasıyla meydana gelen, içinde son derece zengin flora, hayvan varlığı barındıran ve inorganik maddeler ile hava,

Detaylı

EKOLOJİ #1 EKOLOJİK TERİMLER EKOSİSTEMİN CANSIZ BİLEŞENLERİ SELİN HOCA

EKOLOJİ #1 EKOLOJİK TERİMLER EKOSİSTEMİN CANSIZ BİLEŞENLERİ SELİN HOCA EKOLOJİ #1 EKOLOJİK TERİMLER EKOSİSTEMİN CANSIZ BİLEŞENLERİ SELİN HOCA EKOLOJİK TERİMLER EKOLOJİ: Canlıların kendi aralarındaki ve çevreleri ile olan ilişkilerini inceleyen bilim dalına EKOLOJİ denir.

Detaylı

ADIM ADIM YGS LYS. 94. Ve 95. Adım EKOLOJİ 1 EKOLOJİK TERİMLER ABİYOTİK FAKTÖRLER

ADIM ADIM YGS LYS. 94. Ve 95. Adım EKOLOJİ 1 EKOLOJİK TERİMLER ABİYOTİK FAKTÖRLER ADIM ADIM YGS LYS 94. Ve 95. Adım EKOLOJİ 1 EKOLOJİK TERİMLER ABİYOTİK FAKTÖRLER EKOLOJİK TERİMLER EKOLOJİ: Canlıların kendi aralarındaki ve çevreleri ile olan ilişkilerini inceleyen bilim dalına EKOLOJİ

Detaylı

EKOLOJİ EKOLOJİK BİRİMLER

EKOLOJİ EKOLOJİK BİRİMLER EKOLOJİ EKOLOJİK BİRİMLER EKOLOJİK BİRİMLER *Ekoloji: Canlıların birbirleriyle ve yaşadıkları ortamla olan ilişkisini inceleyen bilim dalıdır. Ekolojik birimlerin küçükten büyüye doğru sıralaması: Ekoloji

Detaylı

Fen ve Teknoloji 8. bakteri, protist ve bitkiler üreticileri oluşturur. 1.Ünite : Canlılar ve Enerji İlişkileri 1.Besin Zincirinde Enerji Akışı

Fen ve Teknoloji 8. bakteri, protist ve bitkiler üreticileri oluşturur. 1.Ünite : Canlılar ve Enerji İlişkileri 1.Besin Zincirinde Enerji Akışı 1.Ünite : Canlılar ve İlişkileri 1.Besin Zincirinde Akışı Anahtar Kavramlar: Üretici Tüketici Ayrıştırıcı Fotosentez Klorofil 1.1. Besin zincirlerinin başlangıcında üreticilerin bulunduğu çıkarımını yapar

Detaylı

Öğretmen. Ekosistemlerde işleyiş ve Enerji akışı

Öğretmen. Ekosistemlerde işleyiş ve Enerji akışı Öğretmen Ekosistemlerde işleyiş ve Enerji akışı Belli bir bölgede yaşayan ve birbirleriyle sürekli etkileşim içinde bulunan canlılar (biyotik) ile bunların cansız çevrelerinin (abiyotik) oluşturduğu bütüne

Detaylı

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK

ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTE 3 YAŞAM KAYNAĞI TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprak Nedir? Toprağın Tanımı Toprağın İçindeki Maddeler Toprağın Canlılığı Toprak Neden Önemlidir? Toprağın İnsanlar İçin Önemi Toprağın Hayvanlar İçin Önemi

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : İNSAN VE ÇEVRE

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : İNSAN VE ÇEVRE ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : İNSAN VE ÇEVRE A EKOSİSTEMLER (5 SAAT) 1 Canlı ve Çevre İlişkisi 2 Tür 3 Popülâsyon 4 Habitat (Yaşam Alanı) 5 Ekosistem 6 Ekosistemi Oluşturan Canlı Varlıkların

Detaylı

Bir organizmanın doğal olarak yaşadığı ve ürediği yere denir. Kısacası habitat bir organizmanın adresidir.

Bir organizmanın doğal olarak yaşadığı ve ürediği yere denir. Kısacası habitat bir organizmanın adresidir. 1.EKOSİSTEMLER TÜR HABİTAT POPÜLASYON EKOSİSTEM TÜR: Kendi aralarında üreyip verimli döller verebilen ve bir ortak atadan gelen benzer bireylerin oluşturduğu topluluğa denir. POPÜLASYON: Belli bir bölgede

Detaylı

Ötrifikasyon. Ötrifikasyonun Nedenleri

Ötrifikasyon. Ötrifikasyonun Nedenleri Ötrifikasyon Ötrifikasyon, göllerin olgunlaşma aşamalarında meydana gelen dogal bir olay. Genç göller düşük oranlarda besin içermekte dolayısıyla biyolojik aktivite az..oligotrofik göller Yaşlı göller,

Detaylı

İKLİM TİPLERİ. Yıllık ortalama sıcaklık 25 C dolayındadır. Yıllık ve günlük sıcaklık farkı 2-3 C yi geçmez. Yıllık yağış miktarı 2000 mm den

İKLİM TİPLERİ. Yıllık ortalama sıcaklık 25 C dolayındadır. Yıllık ve günlük sıcaklık farkı 2-3 C yi geçmez. Yıllık yağış miktarı 2000 mm den İKLİM TİPLERİ Dünya'nın hemen her bölgesinin kendine özgü bir iklimi bulunmaktadır. Ancak, benzer iklim kuşaklarına sahip alanlar büyük iklim kuşakları oluştururlar. Yüzlerce km 2 lik sahaları etkileyen

Detaylı

Fen ve Teknoloji 8. 6.Ünite : Canlılar ve Enerji İlişkileri 2.Madde Döngüleri

Fen ve Teknoloji 8. 6.Ünite : Canlılar ve Enerji İlişkileri 2.Madde Döngüleri 6.Ünite : Canlılar ve Enerji İlişkileri 2.Madde Döngüleri Anahtar Kavramlar: Oksijenli solunum Oksijensiz solunum Madde döngüleri ATP 1.8. Canlıların yaşamlarını sürdürebilmeleri için enerjiye ihtiyaç

Detaylı

ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM

ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM ÖZEL EGE LİSESİ İKLİM Rehber Öğretmen : Şule Yıldız Hazırlayanlar : Bartu Çetin Burak Demiral Nilüfer İduğ Esra Tuncer Ege Uludağ Meriç Tekin 2000-2001 İZMİR TEŞEKKÜR Bize bu projede yardımda bulunan başta

Detaylı

Eco new farmers. Modül 1- Organik Tarıma Giriş. Bölüm 4- Organik Tarım ve Koruma

Eco new farmers. Modül 1- Organik Tarıma Giriş. Bölüm 4- Organik Tarım ve Koruma Eco new farmers Modül 1- Organik Tarıma Giriş Bölüm 4- Organik Tarım ve Koruma Modul 1- Organik Tarıma Giriş Bölüm 4 Organik Tarım ve Koruma www.econewfarmers.eu 1. Giriş Organik tarım kültür alanlarında

Detaylı

Fen ve Teknoloji 7 6. ÜNİTE: İNSAN ve ÇEVRE

Fen ve Teknoloji 7 6. ÜNİTE: İNSAN ve ÇEVRE 6.1 EKOSİSTEMLER Anahtar Kavramlar Tür Habitat Popülasyon Ekosistem Canlı Öğeler EKOSİSTEM Cansız Öğeler Kazanım 6.1: Tür, habitat, popülasyon ve ekosistem kavramlarını örneklerle açıklar. 6.2: Bir ekosistemdeki

Detaylı

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK

ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTE 4 DÜNYAMIZI SARAN ÖRTÜ TOPRAK ÜNİTENİN KONULARI Toprağın Oluşumu Fiziksel Parçalanma Kimyasal Ayrışma Biyolojik Ayrışma Toprağın Doğal Yapısı Katı Kısım Sıvı Kısım ve Gaz Kısım Toprağın Katmanları

Detaylı

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI

CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI CANLILARIN SINIFLANDIRILMASI Dünyamızda o kadar çok canlı türü var ki bu canlıları tek tek incelemek olanaksızdır. Bu yüzden bilim insanları canlıları benzerlik ve farklılıklarına göre sınıflandırmışlardır.

Detaylı

Besin Zinciri, Besin Ağı ve Besin Piramidi

Besin Zinciri, Besin Ağı ve Besin Piramidi Besin Zinciri, Besin Ağı ve Besin Piramidi Besin Zinciri, Besin Ağı ve Besin Piramidi Bir ekosistemde üreticilerden tüketicilere doğru besin aktarımı meydana gelir. Üreticilerden başlayarak bir trafik

Detaylı

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK İKLİM ELEMANLARI Bir yerin iklimini oluşturan sıcaklık, basınç, rüzgâr, nem ve yağış gibi olayların tümüne iklim elemanları denir. Bu elemanların yeryüzüne dağılışını etkileyen enlem, yer şekilleri, yükselti,

Detaylı

YERKÜRE VE YAPISI. Çekirdek (Ağır Küre) Manto (Ateş Küre (Magma)) Yer Kabuğu (Taş Küre) Hidrosfer (Su Küre) Atmosfer (Hava Küre)

YERKÜRE VE YAPISI. Çekirdek (Ağır Küre) Manto (Ateş Küre (Magma)) Yer Kabuğu (Taş Küre) Hidrosfer (Su Küre) Atmosfer (Hava Küre) YERKÜRE VE YAPISI Dünya iç içe kürelerden meydana gelmiştir. Bu katmanların kalınlıkları, yoğunlukları ve bileşimleri birbirinden çok farklıdır. Yoğunlukları dışarıdan Dünya nın merkezine doğru artar.

Detaylı

TEST 1. Ekosistem Ekolojisi ÜNİTE 3. faktörlerinden biri değildir? DÜNYAMIZ

TEST 1. Ekosistem Ekolojisi ÜNİTE 3. faktörlerinden biri değildir? DÜNYAMIZ Soru Aşağıdakilerden hangisi faktörlerinden biri değildir? B) İklim D) Su 2. abiyotik 5. Çay r l k a l a n O rm a n l k a la n C) Ayrıştırıcılar DÜNYAMIZ A) Sıcaklık ekosistemin ÜNİTE 3 1. TEST 1 E) Işık

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri

ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri ÖĞRENME ALANI: Canlılar ve Hayat 6.ÜNİTE: Canlılar ve Enerji ilişkileri Ayrıca bitkilerin yapraklarına yeşil rengi de klorofil adı verilen bu yapılar verir. Besin Zinciri: - Aynı ekosistemde yaşayan canlıların

Detaylı

6. ÜNİTE İNSAN VE ÇEVRE. Bu ünitede öğrencilerin; Biyolojik çeşitliliğin önemini kavramaları, Bu üniteyi başarıyla tamamlayan her öğrenci;

6. ÜNİTE İNSAN VE ÇEVRE. Bu ünitede öğrencilerin; Biyolojik çeşitliliğin önemini kavramaları, Bu üniteyi başarıyla tamamlayan her öğrenci; İNSAN VE ÇEVRE İNSAN VE ÇEVRE Ekosistemler Ülkemizdeki Biyolojik Çeşitlilik Ülkemizdeki ve Dünyadaki Çevre Sorunları ve Etkileri Bu ünitede öğrencilerin; Ekosistem, tür, popülasyon ve habitat kavramlarını

Detaylı

CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ

CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ CANLILAR VE ENERJİ İLŞKİLERİ Besin Zincirindeki Enerji Akışı Madde Döngüleri Enerji Kaynakları ve Geri Dönüşüm Hazırlayan; Arif Özgür ÜLGER Besin Zincirindeki Enerji Akışı Bütün canlılar yaşamlarını devam

Detaylı

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri Okyanuslar ve denizler dışında kalan ve karaların üzerinde hem yüzeyde hem de yüzey altında bulunan su kaynaklarıdır. Doğal Su Ekosistemleri Akarsular Göller Yer altı su kaynakları Bataklıklar Buzullar

Detaylı

1. İnsan etkisi dışında, kendiliğinden oluşan her unsur doğayı oluşturmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir doğal unsurdur?

1. İnsan etkisi dışında, kendiliğinden oluşan her unsur doğayı oluşturmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir doğal unsurdur? COĞRAFYA, yeryüzünü oluşturan doğal ortamların özelliklerini, Dünya üzerindeki dağılışlarını; doğal ortamla insan toplulukları ve etkinlikleri arasındaki karşılıklı ilişki ve etkileşimi nedenleriyle birlikte

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA CEVAP 1: (TOPLAM 10 PUAN) 1.1: 165 150 = 15 meridyen fark vardır. (1 puan) 15 x 4 = 60 dakika = 1 saat fark vardır. (1 puan) 12 + 1 = 13 saat 13:00 olur. (1 puan) 1.2:

Detaylı

1. Üreticiler 2. Tüketiciler. 3. Ayrıştırıcılar

1. Üreticiler 2. Tüketiciler. 3. Ayrıştırıcılar BESİN ZİNCİRİ VE ENERJİ AKIŞI Doğada canlıların birbiriyle beslenmesi ve enerjinin ayrıştırıcılara kadar geçmesiyle oluşan döngüye besin zinciri denir. Birbirlerine bağlı besin zincirine besin ağı denir.

Detaylı

Nüfus Dağılışını Etkileyen Faktörler İkiye Ayrılır: 1-Doğal Faktörler 2-Beşeri Faktörler

Nüfus Dağılışını Etkileyen Faktörler İkiye Ayrılır: 1-Doğal Faktörler 2-Beşeri Faktörler Nüfusun Dağılışında Etkili Faktörler Nüfus Dağılışını Etkileyen Faktörler İkiye Ayrılır: 1-Doğal Faktörler 2-Beşeri Faktörler 1-Doğal Faktörler: 1.İklim : Çok sıcak ve çok soğuk iklimler seyrek nüfusludur.

Detaylı

FENERBAHÇE SPOR KULÜBÜ EĞİTİM KURUMLARI ANADOLU LİSESİ 11. SINIFLAR COĞRAFYA İZLEME SINAVI

FENERBAHÇE SPOR KULÜBÜ EĞİTİM KURUMLARI ANADOLU LİSESİ 11. SINIFLAR COĞRAFYA İZLEME SINAVI 1. Aşağıdakilerden hangisi küresel ısınmaya bağlı olarak yaşanabilecek olaylar arasında gösterilemez? A) Deniz seviyesinin yükselmesi B) Buzulların erimesi C) Volkanik olayların artması D) Erozyonun şiddetlenmesi

Detaylı

Yavuz KAYMAKÇIOĞLU- Keşan İlhami Ertem Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi.

Yavuz KAYMAKÇIOĞLU- Keşan İlhami Ertem Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi. Yavuz KAYMAKÇIOĞLU- Keşan İlhami Ertem Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi yvzkymkc@gmail.com 2 Atmosferi hangi coğrafya dalı inceler? Klimatoloji 4 Asal Gazlar 0,96% Oksijen 20,95% Azot 78,07% ASAL GAZLAR

Detaylı

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 1. Dünya mızın şekli neye benzer? Dünyamızın şekli küreye benzer. 2. Dünya mızın şekli ile ilgili örnekler veriniz.

Detaylı

YGS COĞRAFYA HIZLI ÖĞRETİM İÇİNDEKİLER EDİTÖR ISBN / TARİH. Sertifika No: KAPAK TASARIMI SAYFA TASARIMI BASKI VE CİLT İLETİŞİM. Doğa ve İnsan...

YGS COĞRAFYA HIZLI ÖĞRETİM İÇİNDEKİLER EDİTÖR ISBN / TARİH. Sertifika No: KAPAK TASARIMI SAYFA TASARIMI BASKI VE CİLT İLETİŞİM. Doğa ve İnsan... YGS COĞRAFYA HIZLI ÖĞRETİM EDİTÖR Turgut MEŞE Bütün hakları Editör Yayınevine aittir. Yayıncının izni olmaksızın kitabın tümünün veya bir kısmının elektronik, mekanik ya da fotokopi yoluyla basımı, çoğaltılması

Detaylı

Çevre Yüzyılı. Dünyada Çevre

Çevre Yüzyılı. Dünyada Çevre Çevre Yüzyılı Çevre; canlıların yaşamı boyunca ilişkilerini sürdürdüğü dış ortamdır. Hava, su ve toprak bu çevrenin fizikî unsurlarını; insan, hayvan, bitki ve diğer mikroorganizmalar ise, biyolojik unsurlarını

Detaylı

Büyük İklim Tipleri COĞRAFYA DERSİ PERFORMANS ÖDEVİ. Doruk Aksel Anil

Büyük İklim Tipleri COĞRAFYA DERSİ PERFORMANS ÖDEVİ. Doruk Aksel Anil Büyük İklim Tipleri COĞRAFYA DERSİ PERFORMANS ÖDEVİ Doruk Aksel Anil YERYÜZÜNDEKİ BAŞLICA İKLİM TİPLERİ Dünya'nın hemen her bölgesinin kendine özgü bir iklimi bulunmaktadır. Yüzlerce km² lik sahaları

Detaylı

11. SINIF COĞRAFYA DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ

11. SINIF COĞRAFYA DERSİ KURS KAZANIMLARI VE TESTLERİ EKİM Ay Hafta Ders Saati KONULAR KAZANIMLAR 1 3 Biyoçeşitlilik A.11.1. Bitki ve hayvan türlerindeki zenginliğin oluşumunda ve türlerin azalmasında etkili faktörleri birbirleriyle olan ilişkileri çerçevesinde

Detaylı

MEKANSAL BIR SENTEZ: TÜRKIYE. Türkiye nin İklim Elemanları Türkiye de İklim Çeşitleri

MEKANSAL BIR SENTEZ: TÜRKIYE. Türkiye nin İklim Elemanları Türkiye de İklim Çeşitleri MEKANSAL BIR SENTEZ: TÜRKIYE Türkiye nin İklim Elemanları Türkiye de İklim Çeşitleri Türkiye de Sıcaklık Türkiye de Yıllık Ortalama Sıcaklık Dağılışı Türkiye haritası incelendiğinde Yükseltiye bağlı olarak

Detaylı

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR

B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR B A S I N Ç ve RÜZGARLAR Havadaki su buharı ve gazların, cisimler üzerine uyguladığı ağırlığa basınç denir. Basıncı ölçen alet barometredir. Normal hava basıncı 1013 milibardır.

Detaylı

Dersin Kodu 1200.9133

Dersin Kodu 1200.9133 Çevre Bilimi Dersin Adı Çevre Bilimi Dersin Kodu 1200.9133 Dersin Türü Zorunlu Dersin Seviyesi Dersin AKTS Kredisi 3,00 Haftalık Ders Saati (Kuramsal) 3 Haftalık Uygulama Saati 0 Haftalık Laboratuar Saati

Detaylı

EKOSİSTEM EKOLOJİSİ KONU ÖZETİ EKOSİSTEMİN YAPISI EKOSİSTEMİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER ÜNİTE 3 DÜNYAMIZ

EKOSİSTEM EKOLOJİSİ KONU ÖZETİ EKOSİSTEMİN YAPISI EKOSİSTEMİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER ÜNİTE 3 DÜNYAMIZ Bölüm 1 KONU ÖZETİ I. EKOSİSTEM EKOLOJİSİ EKOSİSTEMİN YAPISI Canlıların birbirleri ve çevreleri ile ilişkilerini inceleyen bilim dalına ekoloji denir. Ekoloji bilimi canlıları tek bir birey olarak incelemekten

Detaylı

EKOLOJI NEDIR? BIYOLOJIK HIYERARŞI. Birey. Gelişen katman kuşlar, omurgasızlar, yarasalar. EKOLOJIK YAYıLıM MODELLEMELERI.

EKOLOJI NEDIR? BIYOLOJIK HIYERARŞI. Birey. Gelişen katman kuşlar, omurgasızlar, yarasalar. EKOLOJIK YAYıLıM MODELLEMELERI. KARMAŞıK BIR SISTEMIN DAVRANıŞıNı BELIRLEYEN KURALLAR, BU SISTEMIN PARÇALARıNı BELIRLEYEN KURALLARDAN NITELIK OLARAK FARKLıDıR VICSEK 2002 BIR BÜTÜN, PARÇALARıNıN TOPLAMıNDAN FARKLıDıR ILKESI EKOLOJI NEDIR?

Detaylı

5. Ünite. ÇEVRE ve TOPLUM. 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154. 2. Çevre Sorunları... 156. Konu Değerlendirme Testi... 158

5. Ünite. ÇEVRE ve TOPLUM. 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154. 2. Çevre Sorunları... 156. Konu Değerlendirme Testi... 158 412 5. Ünite ÇEVRE ve TOPLUM 1. Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz?... 154 2. Çevre Sorunları... 156 Konu Değerlendirme Testi... 158 153 Doğadan Nasıl Yararlanıyoruz? 413 414 İNSANLARIN DOĞAL ÇEVREYİ KULLANMA

Detaylı

BİYOMLAR KONU ÖZETİ A. BİYOMLARIN YERYÜZÜNDE DAĞILIMINA ETKİ EDEN FAKTÖRLER B. BİYOM VE EKOSİSTEM ARASINDAKİ İLİŞKİ

BİYOMLAR KONU ÖZETİ A. BİYOMLARIN YERYÜZÜNDE DAĞILIMINA ETKİ EDEN FAKTÖRLER B. BİYOM VE EKOSİSTEM ARASINDAKİ İLİŞKİ BİYOMLAR KONU ÖZETİ Bölüm 2 Biyosfer içerisinde canlı türlerinin dağılışını ve bu dağılışa etki eden faktörleri inceleyen bilim dalına biyocoğrafya denir. Yeryüzünün belli başlı bölgelerinde yaşamaya adapte

Detaylı

EKOLOJİ. EKOLOJİ: Canlıların yaşadıkları dış ortama çevre denir. Canlıların çevreyle ve birbirleriyle ilişkisini inceleyen bilim dalına Ekoloji denir.

EKOLOJİ. EKOLOJİ: Canlıların yaşadıkları dış ortama çevre denir. Canlıların çevreyle ve birbirleriyle ilişkisini inceleyen bilim dalına Ekoloji denir. EKOLOJİ EKOLOJİ: Canlıların yaşadıkları dış ortama çevre denir. Canlıların çevreyle ve birbirleriyle ilişkisini inceleyen bilim dalına Ekoloji denir. * Ekolojinin kapsamına giren biyolojik sistemler küçükten

Detaylı

Sera Etkisi. Gelen güneş ışınlarının bir kısmı bulutlar tarafında bloke edilmekte. Cam tarafından tutulan ısı

Sera Etkisi. Gelen güneş ışınlarının bir kısmı bulutlar tarafında bloke edilmekte. Cam tarafından tutulan ısı Sera Etkisi Bir miktarda ısı arz dan kaçmakta Gelen güneş ışınlarının bir kısmı bulutlar tarafında bloke edilmekte CO2 tarafından tutulan Isının bir kısmı tekrar atmosfere kaçabilir. Cam tarafından tutulan

Detaylı

COĞRAFYA-2 TESTİ. eşittir. B) Gölün alanının ölçek yardımıyla hesaplanabileceğine B) Yerel saati en ileri olan merkez L dir.

COĞRAFYA-2 TESTİ. eşittir. B) Gölün alanının ölçek yardımıyla hesaplanabileceğine B) Yerel saati en ileri olan merkez L dir. 2012 LYS4 / COĞ-2 COĞRAFYA-2 TESTİ 2. M 1. Yukarıdaki Dünya haritasında K, L, M ve N merkezleriyle bu merkezlerden geçen meridyen değerleri verilmiştir. Yukarıda volkanik bir alana ait topoğrafya haritası

Detaylı

ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI

ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI HATUN ÖZTÜRK 20338647 Küresel Isınma Küresel ısınma, dünya atmosferi ve okyanuslarının ortalama sıcaklıklarında belirlenen artış için kullanılan bir terimdir. Fosil yakıtların

Detaylı

AKÇADAĞ KEPEZ LİSESİ-HACI OSMAN DERELİ-COĞRAFYA ÖĞRETMENİ İKLİM TİPLERİ

AKÇADAĞ KEPEZ LİSESİ-HACI OSMAN DERELİ-COĞRAFYA ÖĞRETMENİ İKLİM TİPLERİ AKÇADAĞ KEPEZ LİSESİ-HACI OSMAN DERELİ-COĞRAFYA ÖĞRETMENİ İKLİM TİPLERİ İklim Tipleri Dünya da İklim ve Doğal Bitki Örtüsü Dünya da Görülen İklim Tipleri Bir yerde benzer sıcaklık, basınç, rüzgar, nemlilik

Detaylı

Biyolojik Çeşitlilik

Biyolojik Çeşitlilik Biyolojik Çeşitlilik Biyolojik çeşitlilik dünyada yaşayan canlıların ve yaşam şekillerinin eşitliliği demektir. Bir bölgede yaşayan canlı türleri, tür cinsindeki farklılıklar ve farklı yaşam biçimleri

Detaylı

BİNA BİLGİSİ 2 ÇEVRE TANIMI - İKLİM 26 ŞUBAT 2014

BİNA BİLGİSİ 2 ÇEVRE TANIMI - İKLİM 26 ŞUBAT 2014 BİNA BİLGİSİ 2 ÇEVRE TANIMI - İKLİM DOÇ. DR. YASEMEN SAY ÖZER 26 ŞUBAT 2014 1 19.02.2014 TANIŞMA, DERSLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER, DERSTEN BEKLENTİLER 2 26.02.2014 ÇEVRE TANIMI - İKLİM 3 05.03.2014 DOĞAL

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : İNSAN VE ÇEVRE

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : İNSAN VE ÇEVRE ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : İNSAN VE ÇEVRE C ÇEVRE SORUNLARI VE ETKİLERİ (5 SAAT) 1 Ekosistemlerin Bozulma Nedenleri (Çevre Sorunları) 2 Çevre Kirliliğine Neden Olan (İnsan Kaynaklı) Faktörler

Detaylı

CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM

CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM Bulut Kuş OKUL Ağaç Çimenler Taş Ayşe Çocuklar Kedi Top Çiçekler Göl Yukarıdaki şekilde Ayşe nin okula giderken çevresinde gördüğü canlı ve cansız varlıkları inceleyelim.

Detaylı

Ayxmaz/biyoloji. Türler arası rekabet Besin Alan Av-Avcı Parazit-Patojen Su-Tuz kaynakları Üreme

Ayxmaz/biyoloji. Türler arası rekabet Besin Alan Av-Avcı Parazit-Patojen Su-Tuz kaynakları Üreme Biyolojik İlişkiler Aynı ortamda yaşayan canlıların birbirleriyle olan ilişkilerine Koaksiyon denir. Bu ilişkiler aynı ürün bireyleri arasında (Tür içi=intraspesifik) veya türler arası (Interspesifik)

Detaylı

ÖSYM YGS / SOS M Diğer sayfaya geçiniz.

ÖSYM YGS / SOS M Diğer sayfaya geçiniz. 17. 18. Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti sadece iki şeye güvenir. Biri millet kararı, diğeri en elim ve güç şartlar içinde dünyanın takdirlerine hakkıyla layık olan ordumuzun kahramanlığı; bu iki şeye güvenir.

Detaylı

KÜRESEL ISINMA VE İKLİM DEĞİŞİKLİKLERİ İLE HAYVANSAL BESLENMENİN (HAYVANCILIK SEKTÖRÜ) İLİŞKİLERİ VE SONUÇLARI; BİTKİSEL GIDA SEKTÖRÜ İLE

KÜRESEL ISINMA VE İKLİM DEĞİŞİKLİKLERİ İLE HAYVANSAL BESLENMENİN (HAYVANCILIK SEKTÖRÜ) İLİŞKİLERİ VE SONUÇLARI; BİTKİSEL GIDA SEKTÖRÜ İLE KÜRESEL ISINMA VE İKLİM DEĞİŞİKLİKLERİ İLE HAYVANSAL BESLENMENİN (HAYVANCILIK SEKTÖRÜ) İLİŞKİLERİ VE SONUÇLARI; BİTKİSEL GIDA SEKTÖRÜ İLE EKONOMİK-ÇEVRESEL- AHLAKİ YÖNLERDEN KIYASLANMASI KÜRESEL ISıNMA

Detaylı

SDÜ ZİRAAT FAKÜLTESİ METEOROLOJİ DERSİ

SDÜ ZİRAAT FAKÜLTESİ METEOROLOJİ DERSİ SDÜ ZİRAAT FAKÜLTESİ METEOROLOJİ DERSİ DERSİN İÇERİĞİ ATMOSFERİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ ATMOSFERİN KATLARI GÜNEŞ DÜNYA 1. Hafta ATMOSFERİN ÖNEMİ 1. Güneşten gelen ultraviyole ışınlara karşı siper görevi

Detaylı

Su, yaşam kaynağıdır. Bütün canlıların ağırlıklarının önemli bir kısmını su oluşturur.yeryüzündeki su miktarının yaklaşık % 5 i tatlı sulardır.

Su, yaşam kaynağıdır. Bütün canlıların ağırlıklarının önemli bir kısmını su oluşturur.yeryüzündeki su miktarının yaklaşık % 5 i tatlı sulardır. DOĞADA SU DÖNGÜSÜ Yaşama birliklerinde ve onun büyütülmüşü olan tabiatta canlılığın aksamadan devam edebilmesi için bazı önemli maddelerin kullanılan kadar da üretilmesi gerekmektedir.doğada ekolojik önemi

Detaylı

Küresel İklim Değişikliği ve Ülkemize Etkileri

Küresel İklim Değişikliği ve Ülkemize Etkileri Küresel İklim Değişikliği ve Ülkemize Etkileri Küresel İklim Değişikliği Nedir? Çeşitli gaz ve çevre kirliliği gibi olaylar sonucu atmosfer incelmeye başlamıştır.böylece güneş ışınları dünyaya daha fazla

Detaylı

Fiziki Özellikleri. Coğrafi Konumu Yer Şekilleri İklimi

Fiziki Özellikleri. Coğrafi Konumu Yer Şekilleri İklimi KİMLİK KARTI Başkent: Roma Yüz Ölçümü: 301.225 km 2 Nüfusu: 60.300.000 (2010) Resmi Dili: İtalyanca Dini: Hristiyanlık Kişi Başına Düşen Milli Gelir: 29.500 $ Şehir Nüfus Oranı: %79 Ekonomik Faal Nüfus

Detaylı

FENERBAHÇE SPOR KULÜBÜ EĞİTİM KURUMLARI ANADOLU LİSESİ 10. SINIFLAR COĞRAFYA İZLEME SINAVI

FENERBAHÇE SPOR KULÜBÜ EĞİTİM KURUMLARI ANADOLU LİSESİ 10. SINIFLAR COĞRAFYA İZLEME SINAVI 1. 2. Kalker gibi tortul kayaçların metamorfik kayaçlarına dönüşmesinde etkili olan faktörler aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir (5 puan)? A. Soğuma - Buzullaşma B. Ayrışma - Erime C. Sıcaklık - Basınç

Detaylı

KADIKÖY BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIKÖY BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ KADIKÖY BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA MÜDÜRLÜĞÜ ÇEVRE NEDİR? İçinde bulunduğumuz canlı, cansız tüm varlıkların birbirleri ile ilişkilerini içine alan ortam. Çevrenin doğal yapısını ve bileşiminin bozulmasını,

Detaylı

Editör Doç.Dr.Hasan Genç ÇEVRE EĞİTİMİ

Editör Doç.Dr.Hasan Genç ÇEVRE EĞİTİMİ Editör Doç.Dr.Hasan Genç ÇEVRE EĞİTİMİ Yazarlar Doç.Dr.Hasan Genç Doç.Dr.İbrahim Aydın Doç.Dr.M. Pınar Demirci Güler Dr. H. Gamze Hastürk Yrd.Doç.Dr. Suat Yapalak Yrd.Doç.Dr. Şule Dönertaş Yrd.Doç.Dr.

Detaylı

9. SINIF KONU ANLATIMI 5 CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ -İNORGANİK MADDELER 1- SU

9. SINIF KONU ANLATIMI 5 CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ -İNORGANİK MADDELER 1- SU 9. SINIF KONU ANLATIMI 5 CANLININ TEMEL BİLEŞENLERİ -İNORGANİK MADDELER 1- SU Canlıların yapısına katılan maddeler çeşitli özellikler nedeni ile temel olarak iki grupta incelenir. Canlının Temel Bileşenleri

Detaylı

TOPRAK ANA MADDESİ Top T rak Bilgisi Ders Bilgisi i Peyzaj Mimarlığı aj Prof. Dr Prof.. Dr Günay Erpul kar.edu.

TOPRAK ANA MADDESİ Top T rak Bilgisi Ders Bilgisi i Peyzaj Mimarlığı aj Prof. Dr Prof.. Dr Günay Erpul kar.edu. TOPRAK ANA MADDESİ Toprak Bilgisi Dersi 2011 2012 Peyzaj Mimarlığı Prof. Dr. Günay Erpul erpul@ankara.edu.tr Toprak Ana Maddesi Topraklar, arz kabuğunu oluşturan kayalar, mineraller ve organik maddelerin

Detaylı

ENERJİ VE YAŞAM NEJLA ADA

ENERJİ VE YAŞAM NEJLA ADA ENERJİ VE YAŞAM 1 NEJLA ADA 2010282058 CANLILAR VE ENERJİ GÜNEŞ 2 Yakıt olarak kullandığımız kömür ve odun bitkilerden elde edilir. Petrol ise bitki ve hayvan artıklarından oluşur. O halde yakıtlarımızdaki

Detaylı

1. ÜNİTE: YAŞAM BİLİMİ BİYOLOJİ...10

1. ÜNİTE: YAŞAM BİLİMİ BİYOLOJİ...10 İçindekiler 1. ÜNİTE: YAŞAM BİLİMİ BİYOLOJİ...10 1. BÖLÜM: BİLİMSEL BİLGİNİN DOĞASI ve BİYOLOJİ... 12 A. BİLİMSEL ÇALIŞMA YÖNTEMİ... 12 1. Bilim İnsanı ve Bilim... 12 B. BİLİMSEL YÖNTEMİN AŞAMALARI...

Detaylı

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi

T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi T.C. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi LİSANS YERLEŞTİRME SINAVI-4 COĞRAFYA-2 TESTİ 18 HAZİRAN 2016 CUMARTESİ Bu testlerin her hakkı saklıdır. Hangi amaçla olursa olsun, testlerin tamamının veya bir

Detaylı

ÇEVREMİZDEKİ VARLIKLARI TANIYALIM

ÇEVREMİZDEKİ VARLIKLARI TANIYALIM ÇEVREMİZDEKİ VARLIKLARI TANIYALIM Bulut Kuş OKUL Ağaç Çimenler Taş Ayşe Çocuklar Kedi Top Çiçekler Göl Yukarıdaki şekilde Ayşe nin okula giderken çevresinde gördüğü canlı ve cansız varlıkları inceleyelim.

Detaylı

2007 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI

2007 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI 2007 ÖSS BİYOLOJİ SORULARI VE CEVAPLARI 1. BÖLÜM 1. Aşağıdaki tabloda bazı canlı türlerinin kromozom sayıları verilmiştir. Bu tablodaki bilgilere göre, I. İki canlı türünün kromozom sayılarına bakılarak

Detaylı

5. ÜNİTE CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ. Besin Zinciri. Besin Ağı BESİN ZİNCİRİ VE ENERJİ AKIŞI

5. ÜNİTE CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ. Besin Zinciri. Besin Ağı BESİN ZİNCİRİ VE ENERJİ AKIŞI 5. ÜNİTE CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ BESİN ZİNCİRİ VE ENERJİ AKIŞI Canlılar yaşamlarını devam ettirebilmeleri için enerjiye ihtiyaç duyarlar. Bu enerjiyi de besinlerden sağlarlar. Bazı canlılar ihtiyaç

Detaylı

Ağaç Nedir? Bir ağacın yaşayıp gelişebilmesi için; ışık, sıcaklık, CO 2, O 2, su ve mineral madde gereklidir.

Ağaç Nedir? Bir ağacın yaşayıp gelişebilmesi için; ışık, sıcaklık, CO 2, O 2, su ve mineral madde gereklidir. AĞAÇ NEDĠR? Ağaç Nedir? Boyu en az 5 metre, çapı da 10 cm'den aşağı olmayan, dal sürgün ve yapraklarının oluşturduğu tepe tacını tek bir gövde üzerinde taşıyan, her yıl çap artımı yaparak kalınlaşan, sürgün

Detaylı

Diğer sayfaya geçiniz YGS / SOS

Diğer sayfaya geçiniz YGS / SOS 18. Doğal ve beşerî unsurlar birbirleriyle karşılıklı etkileşim içindedir. 19. Arazide yön ve hedef bulma sporlarında pusula ve büyük ölçekli haritalar sporcuların en önemli yardımcılarıdır. Sporcular

Detaylı

CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT

CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT CANLILAR DÜNYASINI GEZELİM TANIYALIM / CANLILAR VE HAYAT Dünyamızda milyonlarca tür canlının yaşadığı tahmin edilmektedir. Bunlar kedi, köpek, aslan, yılan, böcek, kuş gibi hayvanlar, elma, meşe, erik,

Detaylı

TÜRKİYE NİN İKLİMİ. Türkiye nin İklimini Etkileyen Faktörler :

TÜRKİYE NİN İKLİMİ. Türkiye nin İklimini Etkileyen Faktörler : TÜRKİYE NİN İKLİMİ İklim nedir? Geniş bir bölgede uzun yıllar boyunca görülen atmosfer olaylarının ortalaması olarak ifade edilir. Bir yerde meydana gelen meteorolojik olayların toplamının ortalamasıdır.

Detaylı

6. ÜNİTE: CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ

6. ÜNİTE: CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ 6. ÜNİTE: CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ Bir bölgede canlı ve cansızlardan oluşan sisteme ekosistem denir. Canlılar doğrudan veya dolaylı olarak beslenmek için, birbiriyle etkileşmesi sonucu besin zinciri

Detaylı

Küresel. İklim değişikliği

Küresel. İklim değişikliği Küresel İklim değişikliği ÇEVRE KORUMA ve KONTROL DAİRESİ BAŞKANLIĞI 1 nedir? Küresel iklim değişikliği Çeşitli gaz ve çevre kirliliği gibi olaylar sonucu atmosfer incelmeye başlamıştır. Böylece güneş

Detaylı

Stres Koşulları ve Bitkilerin Tepkisi

Stres Koşulları ve Bitkilerin Tepkisi Stres Koşulları ve Bitkilerin Tepkisi Stres nedir? Olumsuz koşullara karşı canlıların vermiş oldukları tepkiye stres denir. Olumsuz çevre koşulları bitkilerde strese neden olur. «Biyolojik Stres»: Yetişme

Detaylı

CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ

CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ 1 CANLILARIN ORTAK ÖZELLİKLERİ 1.Hücresel yapıdan oluşur 2.Beslenir 3.Solunum yapar 4.Boşaltım yapar 5.Canlılar hareket eder 6.Çevresel uyarılara tepki gösterir 7.Büyür ve gelişir (Organizasyon) 8.Üreme

Detaylı

RÜZGARLAR. Birbirine yakın iki merkezde sıcaklık farkı oluşması durumunda görülecek ilk olay rüzgarın esmeye başlamasıdır.

RÜZGARLAR. Birbirine yakın iki merkezde sıcaklık farkı oluşması durumunda görülecek ilk olay rüzgarın esmeye başlamasıdır. RÜZGARLAR Yüksek basınçtan alçak basınca doğru olan hava hareketidir. Birbirine yakın iki merkezde sıcaklık farkı oluşması durumunda görülecek ilk olay rüzgarın esmeye başlamasıdır. Rüzgarın Hızında Etkili

Detaylı

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 11. Sınıf 1 CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 11. Sınıf 1 CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI 11. Sınıf 1 CANLILARDA ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ Fotosentez ile ışık enerjisi kimyasal bağ enerjisine dönüştürülür. Kloroplastsız hücreler fotosentez yapamaz. DOĞRU YANLIŞ SORULARI

Detaylı

DENEME SINAVLARI KONU DAĞILIMI MATEMATİK. TURAN GÜNEŞ BUL. NO: 23 ÇANKAYA - ANKARA

DENEME SINAVLARI KONU DAĞILIMI MATEMATİK. TURAN GÜNEŞ BUL. NO: 23 ÇANKAYA - ANKARA MATEMATİK DERSİN ADI : MATEMATİK--9.SINIF 1 Mantık 12 1 2 Kümelerde Temel Kavramlar 10 2 2 3 Kümelerde İşlemler 6 1 1 1 4 Kartezyen Çarpım 4 2 1 1 5 Bağıntı 3 1 6 Fonksiyonlar 6 2 1 1 7 İşlem 3 1 1 1 8

Detaylı

Hava Durumu İKLİM İklim Değişiyor Peki Siz Bunun Farkında mısınız? Sera Etkisi Ve İklim Değişikliği En önemli sera gazları Karbon dioksit (CO2) Metan (CH4) Diazot monoksit(n2o) İklim Değişikliğine Sebep

Detaylı

Büyük İklim Tipleri. Ata Yavuzer 9- A Coğrafya Performans Ödevi. Bu çalışma Bilgi ve İletişim Teknolojileri dersinde hazırlanmıştır.

Büyük İklim Tipleri. Ata Yavuzer 9- A Coğrafya Performans Ödevi. Bu çalışma Bilgi ve İletişim Teknolojileri dersinde hazırlanmıştır. Büyük İklim Tipleri Ata Yavuzer 9- A Coğrafya Performans Ödevi Hisar Okulları İçindekiler Büyük İklim Tipleri... 3 Ekvatoral İklim... 3 Görüldüğü Bölgeler... 3 Endonezya:... 4 Kongo:... 4 Tropikal İklim:...

Detaylı

%78 Azot %21 Oksijen %1 Diğer gazlar

%78 Azot %21 Oksijen %1 Diğer gazlar Küresel Isınma MMO LPG Personel Eğitimi Çalışma Notlarından Geliştirilerek Tanzim Edilmiştir. İklim Nedir? iklim sözcüğü dilimize Arapça dan girmiştir. Aynı sözcük Latince klimatis ve Yunanca klima sözcüklerinden

Detaylı

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. PLATO: Çevresine göre yüksekte kalmış, akarsular tarafından derince yarılmış geniş düzlüklerdir. ADA: Dört tarafı karayla

Detaylı

Ekosistem İKLİME ETKİ EDEN FAKTÖRLER -25- Bu bölümde iklime etki eden faktörleri öğreneceksiniz.

Ekosistem İKLİME ETKİ EDEN FAKTÖRLER -25- Bu bölümde iklime etki eden faktörleri öğreneceksiniz. EKOSİSTEM Bu bölümde iklime etki eden faktörleri öğreneceksiniz. İKLİME ETKİ EDEN FAKTÖRLER Enlem Yeryüzünde sıcaklığın, güneş ışınlarının geliş açısına bağlı olarak ekvatordan kutuplara doğru azalmasına

Detaylı

DOĞA VE İNSAN DOĞA VE İNSAN

DOĞA VE İNSAN DOĞA VE İNSAN Bütün bilimler, çalışmalarında insanların mutluluğunu amaç edinmiştir. Ancak bilimler, bu amaçla farklı konularda ve farklı yöntemlerle ulaşmaya çalışır. Coğrafya bilimi, Dünya yı tanıyarak amacına ulaşmayı

Detaylı