ANADOLU ÜNİVERSİTESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ANADOLU ÜNİVERSİTESİ"

Transkript

1 ANADOLU ÜNİVERSİTESİ ATIK YÖNETİMİ EL KİTABI Bu el kitabı, Anadolu Üniversitesinde atık üreten birimlerin atık yönetimi faaliyetlerine destek olmak amacıyla Çevre Sorunları Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından hazırlanmıştır. KASIM 2012

2 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ TANIMLAR ATIK MİNİMİZASYONU SATINALMA KONTROLÜ ENVANTER KONTROLÜ İŞLETME KONTROLÜ ATIK YÖNETİMİ ETİKETLEME SAKLAMA AKTARMA ATIK TÜRÜNE GÖRE YAPILMASI GEREKENLER ASİT - BAZ ÇÖZELTİLERİ DÖKÜNTÜLER ETİDYUM BROMÜR (ETBR) JELLERİ VE ÇÖZELTİLERİ İLAÇ PREPARATLARI GAZ TÜPLERİ BİTÜMLÜ KARIŞIMLAR METALİK CIVA VE FLÜORESAN LAMBALAR CIVA TUZLARI VE CIVA TUZU ÇÖZELTİLERİ METAL ÇÖZELTİLERİ RANEY NİKELİ FİXER ATIKLARI ÇÖZÜCÜ BAZLI CİHAZ ATIKLARI SİYANÜR ORGANİK PEROKSİTLER GÜÇLÜ YÜKSELTGENLER (OKSİTLEYİCİLER) ORGANİK ÇÖZELTİLER PAKETLEME VE TAŞIMA SIRASINDA SIZAN KİMYASALLAR PERKLORATLAR FENOL VE KLOROFORM HALOJENLİ BİLEŞİKLER KESİCİ DELİCİ MALZEMELER BİLİNMEYEN MALZEMELER İSTENMEYEN REAJANLAR KONTAMİNE ATIKLAR MOTOR YAĞLARI BOR YAĞI YAĞ FİLTRELERİ TIBBİ ATIKLAR SİTOTOKSİK ATIKLAR A n a d o l u Ü n i v e r s i t e s i A t ı k Y ö n e t i m i E l K i t a b ı Sayfa 2

3 4.30 AKÜLER VE PİLLER ÖMRÜNÜ TAMAMLAMIŞ LASTİKLER ELEKTRİKLİ VE ELEKTRONİK EŞYA ATIKLARI TEHLİKESİZ ATIKLAR EKLER EK I : TEHLİKELİ KABUL EDİLEN ATIKLARIN TEHLİKE SINIFI KODLARI EK II: TEHLİKELİ MADDE VE MÜSTAHZARLARA İLİŞKİN ÖZEL RİSK İBARELERİ EK III: TEHLİKELİ MADDE VE MÜSTAHZARLARA İLİŞKİN GÜVENLİK-S İBARELERİ KAYNAKLAR A n a d o l u Ü n i v e r s i t e s i A t ı k Y ö n e t i m i E l K i t a b ı Sayfa 3

4 1.GİRİŞ Üniversitemizdeki birimlerde oluşan atıkların güvenli ve yürürlükteki mevzuatlara uygun bir şekilde yönetilmesi yasal bir zorunluluktur. Bu kapsamda sürdürülebilir atık yönetimi, Üniversitemizde oluşan ve çeşitli yöntemlerle geri kazanılabilen ve geri dönüştürülebilen ya da bertarafı zorunlu olan atıkların mevzuata uygun olarak toplanması, taşınması ve bertarafını gerektirir. Kaynakta ayrı toplama yani atıkların kendi cinsine uygun kaplarda birbirleriyle karıştırılmadan toplanması, atık yönetim sisteminin başarısını büyük ölçüde etkiler. Bu el kitabı, Üniversitemiz birimleri ve özellikle laboratuvarlarda oluşan atıkların, oluşumundan geçici depolama sahasına aktarılması sürecinde dikkat edilecek konuları kapsar. 1.1 Tanımlar Atık Herhangi bir faaliyet sonucunda oluşan, çevreye atılan veya bırakılan herhangi bir maddedir. Atık Yönetimi Atığın toplanması, taşınması, geri kazanılması, bertaraf edilmesi, bertaraf sahalarının kapatılması sonrası bakımı ve bu tür faaliyetlerin gözetimi, denetimi ve izlenmesidir. Özel Atık Tehlikeli kabul edilmeyen fakat insan sağlığını ve çevreyi korumak amacı ile; miktarı, derişimi, fiziksel, kimyasal veya biyolojik özellikleri bilinmesi gereken, özel taşıma ve imha gerektiren katılardır. Özel atık olarak kabul edilen maddeler: Biyolojik, tıbbi atıklar (araştırma hayvanı dokuları, kadavralar, kültürler), şırınga iğneleri ve bistürü uçları Toksisite sınırından düşük atıklar Petrol artıkları Asbest Safra vb. Kurşun/asit ve nikel/kadmiyum piller. Tehlikeli Atık Düşük dozlarda bile insanlar ve hayvanlar için öldürücü, insan ve diğer canlılar için zehirli (toksik), kanser yapıcı (kanserojen), gen bozucu (mutajen) ve üreme için zehirli (teratojen) etkiye sahip, düşük sıcaklıklarda alevlenebilme özelliği olan, patlayıcı, aşındırıcı (korozif) ve kimyasal olarak etkin (reaktif) maddelerdir. Mevzuata göre; Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik teki atık listesinde (*) ile işaretlenmiş atıklar tehlikeli atıktır. Tehlikeli atıklar, bahsi geçen yönetmelikte EK-III A da A n a d o l u Ü n i v e r s i t e s i A t ı k Y ö n e t i m i E l K i t a b ı Sayfa 4

5 listelenen özelliklerden bir veya daha fazlasına sahip atıklardır. Atık Listesinde (A) işaretli atıklar, EK-III B de yer alan tehlikeli atık derişimine bakılmaksızın tehlikeli atık sınıfına girer. (M) işaretli atıkların tehlike özelliklerinin belirlenmesi amacıyla yapılacak çalışmalarda, EK-III A da listelenen özelliklerden H3-H8, H10 ve H11 ile ilgili değerlendirmeler, EK-III B de yer alan derişim değerleri esas alınarak yapılır. Bu hüküm tehlikeli maddeler ile kontamine olmamış saf metal alaşımlar için geçerli değildir. Tehlikeli maddeler tehlike özelliklerine göre sınıflandırılmıştır. Bu sınıflama için aşağıdaki kısaltmalar kullanılır: - Patlayıcı: E - Oksitleyici: O - Çok kolay alevlenir: F+ - Kolay alevlenir: F - Alevlenir: R 10 - Çok toksik: T+ - Toksik: T - Zararlı: Xn - Aşındırıcı: C - Tahriş edici : Xi - Hassaslaştırıcı : R 42 ve/veya R 43 - Kanserojen: Kanserojenite Kategorisi(1) (Carc. Cat. ) - Mutajen: Mutajenite. Kategorisi (1) (Mut. Cat.) - Üreme için toksik: Üreme Kategorisi. (1) (Repr. Cat.) - Çevre için tehlikeli: N ve/veya R 52, R 53, R 59. Tıbbi Atık Tıbbi atıklar, üç grupta incelenir. Bunlar; Enfeksiyöz atıklar, Patolojik atıklar ve Kesici Delici atıklardır. Enfeksiyöz atıklar Enfeksiyon yapıcı etkenleri taşıdığı bilinen veya taşıması muhtemel başta kan ve kan ürünleri olmak üzere vücut sıvıları ile insan dokuları, organları, anatomik parçalar, otopsi materyali, plasenta, fetus ve diğer patolojik materyali; bu tür materyal ile bulaşmış eldiven, örtü, çarşaf, bandaj, flaster, tamponlar, eküvyon ve benzeri atıkları; hemodiyaliz ünitesi ve karantina altındaki hastaların vücut çıkartılarını; bakteri ve virüs tutucu hava filtrelerini; enfeksiyöz ajanların laboratuvar kültürlerini ve kültür stoklarını; araştırma amacı ile kullanılan enfekte deney hayvanlarının leşleri ile enfekte hayvanlara ve çıkartılarına temas etmiş her türlü malzemeyi, veterinerlik hizmetlerinden kaynaklanan atıkları kapsamaktadır. Enfeksiyöz atıklar, A n a d o l u Ü n i v e r s i t e s i A t ı k Y ö n e t i m i E l K i t a b ı Sayfa 5

6 enfeksiyöz ajanların yayılımını önlemek için taşınması ve imhası özel uygulama gerektiren atıklardır. Patolojik atıklar Cerrahi girişim, otopsi veya anatomi çalışması sonucu ortaya çıkan dokuları, organları, vücut parçalarını, insan fetusunu ve hayvan cesetlerini kapsamaktadır. Kesici delici atıklar Şırınga, enjektör ve diğer tüm deri altı girişim iğneleri, lanset, bisturi, bıçak, serum seti iğnesi, cerrahi sütur iğneleri, biyopsi iğneleri, intraket, kırık cam, ampul, lam-lamel, kırılmış cam tüp ve petri kapları gibi batma, delme, sıyrık ve yaralanmalara neden olabilecek atıkları kapsar. Kimyasal Atıklar Birimlerde tedavi, tanı ya da deneysel araştırmalar gibi alanlarda kullanılan ve insan ve çevre sağlığı için çeşitli etkilerle zararlı olabilen kimyasal maddelerin gaz, katı veya sıvı atıklarıdır. Sitotoksik Atıklar Sitotoksik maddeler, hücreye zehir etkisi yapıp hücreyi öldüren ya da işlevini durduran maddelerdir. Tehlikesiz Atıklar Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin EK-IV kısmında işaretlenmemiş atıklar ile (M) ile işaretlenmiş atıklardan EK-III B'de yer alan eşik derişiminin altında bir değere sahip olan atıklardır. Elektrikli ve Elektronik Atıklar Atık elektrikli ve elektronik eşya (AEEE); Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelikte yer alan atık tanımına uygun ve Atık Elektrikli ve Elektronik Eşyaların Kontrolü Yönetmeliği Ek- 1/A da tanımlanan kategorilerde yer alan ürünlerin kullanım ömrü dolduğu andaki bütün bileşenlerini, unsurlarını ve içerdiği sarf malzemelerini tanımlar. Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik Ek-1/A ya göre atık sınıflaması: 1. Büyük ev eşyaları 2. Küçük ev aletleri 3. Bilişim ve telekomünikasyon ekipmanları 4. Tüketici ekipmanları 5. Aydınlatma ekipmanları 6. Elektrikli ve elektronik aletler (büyük ve sabit sanayi aletleri hariç olmak üzere) 7. Oyuncaklar, eğlence ve spor ekipmanları 8. Tıbbi cihazlar 9. İzleme ve kontrol aletleri A n a d o l u Ü n i v e r s i t e s i A t ı k Y ö n e t i m i E l K i t a b ı Sayfa 6

7 10. Otomatlar Elektrikli ve elektronik eşyalar ile elektrik ampulleri ve evsel amaçlı kullanılan aydınlatma gereçlerinde, Ek-2 de yer alan istisnalar hariç, kurşun (Pb), cıva (Hg), artı altı değerlikli krom (Cr6+), polibromürlü bifeniller(pbb) ve polibromürlü difenil eterler (PBDE) ile kadmiyumun (Cd) bulunması yasaktır. Geçici Depolama Sahası Nihai bertaraf veya geri kazanım için uygun yer bulunamaması durumunda ya da bertaraf/geri kazanım tesislerine ulaştırılmadan önce atık miktarının yeterli kapasiteye ulaşması amacıyla atıkların geçici olarak depolandığı alana geçici depolama sahası denir. 2.ATIK MİNİMİZASYONU Atığın kaynağında geri kazanılması veya atık miktarının azaltılmasıyla yapılır. Laboratuvarda ihtiyaçtan fazla kimyasal madde bulundurulması atık miktarını artırması yanında iş kazası yönünden de risklidir. Atık üretilen her birimde olabildiğince az atık üretecek miktarda kimyasal madde kullanmalıdır. Aynı şekilde daha az atık oluşturan cihazlar tercih edilmelidir. Tehlikeli atık üretim potansiyeli olan birimlerde Atık önleme ve en aza indirme kuralları çerçevesinde olabildiğince az atık üretme olanakları geliştirilmelidir. Bu amaçla; 1) Tehlikeli atık oluşturma potansiyeli bulunan kimyasal maddelerin satın alma aşamasında olabildiğince tehlikesiz olan seçenek ile değiştirilmesi 2) Tehlikeli atık oluşturma potansiyeli bulunan kimyasal maddelerin satın alımında mümkün olduğu kadar en küçük hacim ve ağırlığın tercih edilmesi, gereğinden fazla satın alınmaması 3) Tehlikeli atık oluşturma potansiyeli olan kimyasal maddelerin kullanılacağı deneylerde olabildiğince en küçük ölçeğin kullanılması 4) Arsenik, kadmiyum, baryum, krom, kurşun, cıva, selenyum ve gümüş içeren kimyasal maddelerin kullanımından olabildiğince kaçınılması 5) Kromik asit yıkama çözeltileri yerine alkolde hazırlanmış potasyum hidroksit gibi (ticari adları Alconox ve Pierce RBS35 olan çözeltiler örnek olarak verilebilir) tehlikeli olmayan çözeltilerin tercih edilmesi 6) Çizelge 3.2 deki işlem ve süreçlerin laboratuvarda deneyimli bir kişi tarafından gerekli güvenlik önlemleri alınarak, çeker ocak içinde küçük ölçekte bir deney gerçekleştirildikten sonra uygulanması ile bertaraf, geri kazanım ve yeniden kullanım seçeneklerinin olabildiğince dikkate alınması gibi yöntemler önerilebilir. Karıştırılmaması gereken kimyasal maddelerin atık kaplarına birlikte atılmamasına ve zararlı kimyasal maddelerin olabildiğince az kullanılmasına dikkat edilmelidir. Geri kazanım veya geri dönüşüm uygulanabilen atıkları kaynağında ayrı kaplarda toplayarak atık azaltımına katkıda bulunulur. Uygun malzemeler ömrü bitene kadar yeniden kullanılabilir. A n a d o l u Ü n i v e r s i t e s i A t ı k Y ö n e t i m i E l K i t a b ı Sayfa 7

8 2.1 Satın Alma Kontrolü Atık miktarını en aza indirecek bir satın alma politikası uygulanmalıdır. Birimlerde ihtiyaç duyulan kimyasal madde miktarından fazlası satın alınmamalıdır. Bu maddeler olası bir yangında veya iş kazasında oluşacak zararı da artırmaktadır. Satın alma aşamasında tehlikeli atık oluşturma potansiyeli bulunan kimyasal maddelerin belirlenerek mümkünse tehlikesiz olan bir seçenek ile değiştirilmesi, eğer bu yapılamıyorsa gereğinden fazla satın alınmaması gibi yöntemlerle satın alma kontrolü sağlanabilir. 2.2 Envanter Kontrolü Birimlerde kullanılan her bir kimyasal madde için envanter kaydı oluşturulmalıdır. Kayıtlar zaman zaman kontrol edilerek gereksiz kullanımlar belirlenmelidir. Laboratuvarda oluşan atıkların türleri ve miktarları periyodik olarak kayıt altında tutulmalıdır. Laboratuvarda çalışma yapan personel kullandığı malzemeden oluşan atık miktarını oluşturulan atık kayıt formuna ya da atık kayıt defterine yazmalıdır. Tutulan atık kayıtları tüm laboratuvarda oluşan atık miktarlarıyla karşılaştırılmalıdır. Laboratuvardaki kimyasal maddelerin raf ömrü dolmadan tüketilmesi ya da ihtiyacı olan birimlere aktarılması bakımından malzemelerin son kullanma tarihleri envanter kayıtlarında bulunmalı ve belli aralıklarla kontrol edilmelidir. 2.3 İşletme Kontrolü Birimlerde atık yönetimi planı doğrultusunda işletme kontrolü yapılmalı ve geri kazanım ve geri dönüşümün uygulanabileceği alanlar belirlenerek süreç değişikliği olanakları araştırılmalıdır. Cihazlarda kullanılan maddelerin yeniden kullanım olanağı araştırılmalıdır. 3. ATIK YÖNETİMİ Atığın kaynağında azaltılması, niteliğine göre ayrılması, toplanması, geçici veya ara depolanması, geri kazanılması, taşınması, bertaraf edilmesi ve bertaraf işlemleri sonrası kontrolü ve benzeri işlemleri içeren Atık Yönetimi uygulamaları uyulması gereken yasal bir zorunluluktur. Üniversitemiz birimlerinde oluşan atıkların her biri, ait olduğu yönetmelik kapsamında yönetilir. Bu yönetmelikler değişken olduğundan son halleri takip edilmelidir. Yönetmeliklere internet adresinden tarih ve sayı bilgileri girilerek kolayca ulaşılabilir. Ayrıca güncel mevzuat internet adresinden takip edilebilir. Şu anda geçerli olan mevzuat İlgili Mevzuat ve Atık Kodları başlığı altında bu sitede de görülebilir. Laboratuvarda çalışan her eleman kimyasal hijyen ve güvenlik uygulamaları konusunda bilgi sahibi olmalı, çalışma ortamında yeterli düzeyde koruyucu donanım bulundurulmalıdır. İlgili mevzuat uyarınca laboratuvarlarda lavabolara tehlikeli kimyasal madde dökülmesi yasaktır. Kimyasal maddelerin tehlikeli olup olmadığı, kimyasal madde tedarikçilerinden sağlanabilecek A n a d o l u Ü n i v e r s i t e s i A t ı k Y ö n e t i m i E l K i t a b ı Sayfa 8

9 Malzeme Güvenlik Bilgi Formları (MSDS) yardımıyla öğrenilir. Laboratuvarlarda kullanılan kimyasal malzemelere ait güvenlik bilgi formları, kolay ulaşılabilecek bir yerde bulundurulur. Genel olarak, patlayıcılar, yanıcılar, ph değeri 5,5 den küçük veya 10,5 den büyük olan sulu çözeltiler, petrol ürünleri, radyoaktif materyaller ve zehirler doğrudan kanalizasyona boşaltılamaz. Atıklar mümkün oldukça geri kazanılmaya çalışılmalıdır. Geri kazanım mümkün değilse daha zararsız bir atık haline dönüştürüldükten sonra depolama yapılır. Kimyasal madde atıkları söz konusu ise her bir kimyasal atık, etiketlenmiş ayrı bir kapta toplanır, kap dolduktan sonra kimyasal atık saklama dolabında bekletilir. Bu dolaplarda biriken kaplar, aynı etiketi taşıyan bidonlara aktarılarak geçici atık depolama birimlerine (tehlikeli atık uydu istasyonu) ve buradan geçici atık depolama alanına aktarılır. 3.1 Etiketleme 5 Temmuz 2008 tarihli ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik ile belirlenen hususlara uyularak Yönetmeliğin Ek-IV kısmında verilen atık kodu numaralama sistemi kullanılarak atık etiketi oluşturulmalıdır. Üniversitemizde laboratuvar içinde ve depolamada kullanılmak üzere iki farklı tehlikeli atık etiketi kullanılacaktır. Bu etiketler Şekil 3.1 ve Şekil 3.2 de verilmiştir. Laboratuvar içinde kullanılması gereken atık etiketi her bir atık koduna ait atık kabına yapıştırılmalıdır. Laboratuvar içinde kullanılan 5 L lik kaplar dolduktan sonra depolamada kullanılan ve aynı atık etiketine sahip olan 60 L lik bidonlara aktarılır. Bu bidonlarda bulunan atık etiketleri Ulusal Atık Taşıma Formunda (UATF) kullanılacaktır. Her iki etiketin de dikkatle doldurulması gerekmektedir. A n a d o l u Ü n i v e r s i t e s i A t ı k Y ö n e t i m i E l K i t a b ı Sayfa 9

10 Şekil 3.1: Laboratuvar içinde kullanılması gereken atık etiketi Şekil 3.1 deki atık etiketi doldurulurken yapılması gerekenler: Birim adı: Atığın oluştuğu birimin adı; laboratuvar adı, bölüm adı vb. Oda No: Atığın oluştuğu birimin kapı numarası, laboratuvar numarası vb. Sorumlu Kişi: Atık hakkında bilgi alınabilecek atık üreten sorumlu kişi adı soyadı ve varsa unvanı. Telefon No: Atık ile ilgili bilgi alınabilecek atık üreten sorumlunun telefon numarası, dâhili veya cep numarası olabilir. Kimyasal İsimleri: Formül kullanılmadan kimyasal maddenin adı yazılır. Kap içerisindeki diğer kimyasal maddelere ait derişim değeri %, mg/l veya ppm vb. olarak belirtilir. Atık Kodu: Bu kodun belirlenmesi atığın atık bertaraf veya geridönüşüm tesisine gönderilmesi açısından çok önemlidir. Bu kodun belirlenmesinde yetkili kişilere danışılmalıdır. Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik Ek-IV ya da İlgili Mevzuat ve Atık Kodları kısmında tehlikeli ve tehlikesiz atıklara ait atık kodlarına ulaşılabilir. A n a d o l u Ü n i v e r s i t e s i A t ı k Y ö n e t i m i E l K i t a b ı Sayfa 10

11 Fiziksel durum: Atığın katı, sıvı, gaz vb. durumu belirtmek için ilgili kutucuk x ile işaretlenir. Eğer atık fazı farklı bir özellikte ise diğer yazan kısım doldurulur. Tehlike Kategorisi: Malzemenin Malzeme Güvenlik Bilgi Formuna bakarak, Ek-I de belirtilen H1 den H15 e kadar atığın tehlike sınıfını gösteren H kodu belirlenir. H kodunun yanındaki kutucuk x ile işaretlenir. İmza: Atık sorumlusu tarafından kare içerisine imza atılır. Açıklamalar: Atığın bulunduğu kabın hacmi, atığın hacmi veya atık ile ilgili bilinmesi gereken başka bir bilgi varsa açıklamalar kısmına yazılır. Şekil 3.2: Depolamada kullanılacak atık etiketi. A n a d o l u Ü n i v e r s i t e s i A t ı k Y ö n e t i m i E l K i t a b ı Sayfa 11

12 Şekil 3.2 deki atık etiketi doldurulurken yapılması gerekenler: Birim adı: Atığın oluştuğu birimin adı, laboratuvar adı, bölüm adı vb. Adresi: Birimin bulunduğu yerin adresi, Sorumlunun Adı, Soyadı: Sorumlu kişinin adı ve soyadı yazılır. Görevi: Birim içinde varsa idari görevi ya da diğer öğrenci, araştırmacı vb. durumu belirtilir. İmza: Sorumlu kişi imzasını atar. Atığın Adı: Atık ile ilgili aynı atık koduna sahip atıkların ayrıntılı olarak adı yazılır. Atık Kodu: Bu kodun belirlenmesi atığın atık bertaraf veya geridönüşüm tesisine gönderilmesi açısından çok önemlidir. Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmelik Ek-IV ya da İlgili Mevzuat ve Atık Kodları kısmında tehlikeli ve tehlikesiz atıklara ait atık kodlarına ulaşılabilir. BBF No: Bertaraf Başvuru Formu (BBF) atığın atık bertaraf firmasına taşınması için başvuru yapıldığında doldurulan forma ait numaradır. Bertaraf başvurusu yapıldıktan sonra belirlenir. Bu nedenle atık bekletilecekse daha sonra doldurulur. Atığın Fiziksel Özelliği: Atığın katı, sıvı, gaz vb. durumunu belirtmek için ilgili kutucuk x ile işaretlenir. Eğer atık fazı farklı bir özellikte ise diğer kısmı doldurulur. Atığın Tehlike Özelliği: Malzemenin Malzeme Güvenlik Bilgi Formundan, Ek-I de belirtilen H1 den H15 e kadar tehlike sınıfını gösteren H kodu belirlenir. H kodunun yanındaki kutucuk x ile işaretlenir. Risk İbaresi (R) ve Açık İfadesi: Bu kitapta Ek-II de belirtilen R1 den R68 e kadar risk kodlarından uygun olanı ve açık ifadesi yazılır. Güvenlik İbaresi (S) ve Açık İfadesi: Bu kitapta Ek-III te belirtilen S1 den S60 a kadar alınması gereken güvenlik önlemlerini belirten ibarelerden uygun olanı açıklaması ile belirtilir. Risk Unsurları: Yangın Olasılığı, Sağlığa Zararları, Özel Tehlike, Reaktivite başlıkları altında bulunan unsurların belirlenmesi, malzemenin taşınması sırasında oluşabilecek kazaların vereceği zararı önlemek için gereklidir. Malzeme Güvenlik Bilgi Formları (Material Safety Data Sheet) kullanılarak kimyasal maddenin özelliklerine göre risk unsurları belirlenir ve ilgili yerler işaretlenir. Yangına Müdahale Şekli: Malzeme Güvenlik Bilgi Formlarına (Material Safety Data Sheet) bakılarak yangına müdahale şekli öğrenilir ve ilgili yerler işaretlenir. Tehlikeli madde sembolleri Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler ce kullanılan piktogramlarla ifade edilmeye başlamıştır. Tehlike işaretleri kontrol edilirken eski semboller ile yeni piktogramların eş anlama gelmesi dikkate alınmalıdır (Kitapta Ek-1). Bir atığın hangi atık kabına konacağı konusunda tereddüt olduğunda, ayrı bir atık kabı oluşturulur. Atık kaplarında etiket bulunmaması atığın tanımlanmasını zorlaştırır ve tehlike oluşturur. Bu nedenle her atık kabına uygun işaretli etiket yapıştırılmalıdır. Laboratuvarlarda, A n a d o l u Ü n i v e r s i t e s i A t ı k Y ö n e t i m i E l K i t a b ı Sayfa 12

13 içinde kimyasal madde olan hiçbir kap etiketsiz olmamalıdır. Etiketler kolay çıkmayacak şekilde yapıştırılmalı, net ve okunur şekilde doldurulmalıdır. 3.2 Saklama Malzeme Güvenlik Bilgi Formlarına bakarak saklanacak malzemenin hangi maddelerle tepkime vereceği belirlenir. Birlikte saklanmasında sakınca bulunan maddeler ayrı saklanmalıdır. Laboratuvar atıkları birincil toplama kaplarında Çizelge 3.1 ve Çizelge 3.2 deki atık etiketlerinin (A,B,C vb.) de bulunması, olası kazaları önlemek açısından yararlı olacaktır. ÇİZELGE 3.1ETİKETİ ATIK ÇEŞİDİATIK KABI ETİKETİ ATIK ÇEŞİDİ ATIK KABI ETİKETİ ATIK ÇEŞİDİ A Halojen içermeyen organik çözücü ve çözeltiler B Halojenli organik çözücü ve çözeltiler C Katı atıklar D Tuz çözeltileri E Zehirli inorganik atıklar, ağır metal tuzları ve bunların çözeltileri F Zehirli yanıcı bileşikler G Cıva ve inorganik cıva tuzları H Geri kazanabilir metal tuzları atıkları. Her metal tuzu atığı ayrı kapta toplanmalıdır I İnorganik katılar ATIK ÇEŞİDİ ATMA ÖNCESİ İŞLEM ÇİZELGE 3.2 Atık Özelliğine göre Uygulanması Gereken İşlemelerKONTROL İŞLEMİ ATIK KABI Atık Çeşidi tatma Öncesi İşlem Kontrol İşlemi Kontamine olmuş halojen içermeyen organik çözeltiler Halojenli organik çözeltiler Atık Kabı Etiketi A Atık Kabı Özelliği Yüksek yoğunluklu polietilen kap en fazla 10 L hacimde olmalıdır. Alüminyum ve paslanmaz çelik kaplar kullanılmamalıdır. Genel olarak tepkimeye A girmeyen organik maddeler Genel olarak tepkimeye B girmeyen halojenli organik maddeler Katı atıklar C Plastik torba ve uygun orijinal karton kaplar. Cam malzemeler için ayrı kutular kullanılmalıdır. Organik asitlerin sulu çözeltileri Sodyum bikarbonat veya sodyum hidroksit ile nötralleştirilir İndikatör şeritler ile ph kontrolü A n a d o l u Ü n i v e r s i t e s i A t ı k Y ö n e t i m i E l K i t a b ı Sayfa 13 B D

14 Aromatik karboksilli asitler Organik bazlar ve aminler Nitriller ve merkaptanlar Suda çözünen aldehitler Organik bir çözücüde çözünmüş organometalik bileşikler Kanser yapıcı, çok zehirli ve zararlı bileşikler Alkil sülfatlar Organik peroksitler Asit halojenürler İnorganik asitler ve anhidritler İnorganik bazlar İndikatör tuzlar İnorganik tuzların nötral çözeltileri Seyreltik hidroklorik asit ile çöktürme yapılır Seyreltik hidroklorik asit veya Sülfürik asit ile nötralleştirilir Sodyum hipoklorit çözeltisi ile birkaç saat süreyle karıştırılarak yükseltgenir, Yükseltgen maddenin kalan kısmı sodyum tiyosülfat ile nötralleştirilir Seyreltik sodyum hidrojen sülfat ile tepkimeye sokularak bisülfite dönüşüm sağlanır. Çeker ocakta n-bütanol içine damla damla ilave edilir ve gaz çıkışının tamamlanması beklenir.1 saat daha karıştırmaya devam edilir ve üzerine fazlaca su eklenir Buzla soğutulmuş amonyak içerisine kuvvetli karıştırma işlemi yapılarak damla damla ilave edilir. Peroksit belirteçleri ile belirlenir ve demir(ii)- klorür ile nötralleştirilir Yüksek miktarda metanol içerisine damla damla ilave edilir, tepkimeyi hızlandırmak için birkaç damla hidroklorik asit eklenebilir. Sodyum hidroksit ile nötralleştirilir Dikkatlice karıştırılarak buzlu su içerisinde seyreltilir ve sodyum hidroksit çözeltisi ile nötralleştirilir Gerektiğinde karıştırma yapılarak suya ilave edilir, çeker ocakta hidroklorik asit ile nötralleştirilir İndikatör şeritler ile ph kontrolü İndikatör şeritleri ile ph kontrolü İndikatör şeritleri ile ph kontrolü İndikatör şeritleri ile ph kontrolü İndikatör şeritleri ile ph kontrolü İndikatör şeritleri ile ph kontrolü Tortu: C Süzüntü: D A veya B Organik faz: A Sulu faz: B A veya B Organik faz: A, Sulu faz: D F D Organik atıklar: A veya B, Sulu çözeltiler: D B D D I D Sağlam, sızdırmaz ve üzerinde uyarıcı etiket bulunan kaplar Ağır metal tuzları ve E Özel üretilmiş A n a d o l u Ü n i v e r s i t e s i A t ı k Y ö n e t i m i E l K i t a b ı Sayfa 14

15 çözeltileri Raney nikeli Talyum tuzları ve sulu Çözeltileri İnorganik selenyum bileşikleri Berilyum ve tuzları İnorganik cıva Siyanürler Azidler İnorganik peroksitler ve yükseltgenler(brom ve iyot gibi) Hidrojen florür ve inorganik florür çözeltileri Sıvı inorganik halojenür atıklar ve hidrolize duyarlı reakifler Sulu asıltı halinde hidroklorik asit içinde çözünme oluncaya kadar ilave edilir. Raney nikeli veya süzülen çökeleği kurutulmamalıdır, çünkü hava ile kendiliğinden tutuşur. Sulu çözelti halindeki selenyum tuzları derişik nitrik asit ile tepkimeye sokularak elementel selenyum geri kazanılabilir. Karışıma sodyum bisülfit çözeltisi ilave edildiğinde elementel selenyum çöker. Kimyasal olarak cıvayı soğuran ya da cıva ile tepkime veren bir madde ile toplanmalıdır. ph aralığında hidrojen peroksit ile önce siyanatlara yükseltlenir, daha sonra ph 8-9 aralığında yükseltgenin fazlasının ilavesiyle siyanatlar karbondioksite yükseltgenir. Sodyum tüyosülfatlı ortamda iyotla tepkimeye sokularak azota dönüştürülürler. Asidik sodyum tiyosülfat çözeltisi ile indirgenerek zararsız hale getirilirler. Kalsiyum karbonat ile muamele edilerek kalsiyum florür şeklinde çöktürülür. Buzla soğutulmuş %10 luk sodyum hidroksit çözeltisine damla damla ilave edilerek zararsız hale getirilir. E E E Bileşikler: E Sulu faz: D E GG D D D Tortu: I Süzüntü: D Kırmızı fosfor I Değerli metal atıkları H Sulu çözeltiler D Çevreye zararlı maddeler içeren deterjanlı sular D Fosforlu bileşikler Fosforlu bileşiklerin her Tortu: I I atık kapları A n a d o l u Ü n i v e r s i t e s i A t ı k Y ö n e t i m i E l K i t a b ı Sayfa 15

16 Alkali metaller Alüminyum alkali bileşikler Biyokimya laboratuvarının başlıca atıkları olan karbonhidratlar,amino asitler ve diğer sulu atıklar gibi doğal maddeler bir gramı için 5 ml % 50 lik sodyum hidroksit çözeltisi içeren 100 ml % lik sodyum hipoklorür çözeltisi alınır. Buzla soğutma yapılarak damla damla ilave edilerek nötralleştirme yapılır. Kalsiyum hidroksit ilave edilir ve süzülür İnert bir çözücü içerisine alınır. 2-propanol içine damla damla karıştırılarak ilave edilir. Gaz çıkışı sona erince karışıma su ilave edilir. İnert gaz atmosferinde petrol eteri gibi inert bir çözücü ile seyreltilir. Üzerine önce damla damla 1 -oktanol sonra damla damla su eklenir. Süzüntü: D D F D Organik Çözücü ile karışım halinde: A veya B Bazı atıklar tepkime sonucu gaz üretebilir ve normal toplama kabının patlamasına yol açabilir. Örneğin; Nitrik Asit / Organik Asit ya da Organik Peroksit Asit atıkları gibi. Bu tür patlamaları önlemek için gaz çıkarabilen atıklara özel kaplar kullanılmalıdır. Çizelge 3.2 de verilen atık kabı özelliklerine uyulması ve bertaraf öncesi seyreltme vb. işlemlerin yapılması, olası zararları azaltır. Tehlikeli atık saklamak için kesinlikle su, süt, meşrubat vb. şişeler kullanılmamalıdır. Kimyasal atıklar sadece uygun kaplarda saklanabilir. Sıvı atık saklama kaplarında aşırı sıcak ya da soğuk etkisiyle genleşme olabileceği göz önüne alınarak tam doldurma yapılmaz. Atık kabı boyutu tahmin edilen atık miktarına göre seçilir. Tehlikeli kimyasal atık depolanan kap ve konteynerler atık doldurulması/boşaltılması işlemleri haricinde daima sızdırmaz bir şekilde kapalı tutulmalıdır, ikincil kap kullanımı ihmal edilmemeli, kapların giriş ağzında doldurma hunisi bırakılmamalıdır. Atık konteynerine atılan her atık için konteyner üzerindeki etiket güncellenmelidir. Hiçbir koşulda radyoaktif atıklar kimyasal atıklarla karıştırılmamalıdır. Laboratuvarda öngörülen kimyasal depolama matrisi atıkların depolanmasında da uygulanmalıdır. A n a d o l u Ü n i v e r s i t e s i A t ı k Y ö n e t i m i E l K i t a b ı Sayfa 16

17 Atık konteynerlerinin kapağı mutlaka kapalı olmalıdır. Kapak tam olarak kapanmıyorsa parafilm vb. kullanılarak kapağın tam kapanması sağlanmalıdır. Kırılan camlar sağlam bir kutuda toplanmalı ve en yakın çöp konteynerine bırakılmalıdır. Çöpü toplayan personel kırılan camlar ya da kesici maddelerden zarar görebileceğinden ofisteki veya laboratuvardaki çöp kutusuna bırakılmamalıdır. Kırılan cam madde eğer kimyasal madde ile temas etmişse tehlikeli atık olarak değerlendirilir. Geçici depolama için kullanılan depolama alanının girişinde tehlike uyarı işareti bulunmalı ve güvenlik önlemleri (kilitli, sızdırmaz zemin, uygun havalandırma, yangın önlemi vb.) alınmış olmalıdır. 3.3 Aktarma-Taşıma Birimlerde oluşan ve uygun şekilde etiketlenmiş olan atıklar uygun taşıma araçları ile güvenli bir şekilde taşınmalıdır. Tehlikeli kimyasal atıklar ve diğer tehlikeli atıklar öncelikle oluştukları noktalarda (örneğin laboratuvarlarda) etiketlerine göre 5L lik atık bidonlarında, bidon ¾ oranında dolana kadar depolanır, daha sonra özel taşıma dolaplarında bölüm ya da birimde bulunan güvenlik dolabına alınır, güvenlik dolabından bölüm ya da birim atık sorumlusu gözetim ve denetiminde aynı atık etiketine sahip 60L lik çember kapaklı bidonlara aktarılır ve birim için oluşturulmuş geçici depoya (tehlikeli atık uydu istasyonu) alınır. Çok atık üreten birimlerde atıkların önce atığın hacmine uygun bir kapta toplanması (60L çember kapaklı bidon ya da 1000L IBC tank) ve kap ¾ oranında dolduktan sonra geçici (uydu) depoya alınması sağlanır. Tehlikeli atık uydu istasyonlarında depolama süresi istasyonun kapasitesi ile sınırlıdır. Kapasite dolduğunda atık sorumlusuna haber verilerek atıkların bertaraf süreci başlatılır. Geçici Depolama Alanında biriktirilen atıklar atık türüne ve mevzuatına uygun olarak lisanslı firmalara verilir. Tehlikeli Atıklar, Atık Madeni Yağlar, Bitkisel Atık Yağlar, Atık Pil ve Akümülatörler ve Ömrünü Tamamlamış Lastikler gibi maddelerin taşınması esnasında Ulusal Atık Taşıma Formu kullanılması zorunludur. A n a d o l u Ü n i v e r s i t e s i A t ı k Y ö n e t i m i E l K i t a b ı Sayfa 17

18 4. ATIK TÜRÜNE GÖRE YAPILMASI GEREKENLER Birimlerde oluşan bazı atıklar uygun ölçüde seyreltilerek lavaboya boşaltılabilir. Tehlikeli olmayan organik kimyasal maddeler: Şekerler, nişastalar, şeker alkoller, doğal olarak bulunan alfa amino asitler ve tuzları, sitrik ve laktik asit ve Na, K, Mg, Ca, NH 4 tuzları, kuru biyolojik besi yerleri gibi maddeler standartlara uygun oranda seyreltilip lavaboya atılabilir. Tehlikeli olmayan inorganik kimyasal maddelerden, Sülfatlar (Na, K, Mg, Ca, NH 4, Sr, Ba) Fosfatlar (Na, K, Mg, Ca, NH 4, Sr) Karbonatlar (Na, K, Mg, Ca, NH 4, Sr, Ba) Oksitler (Ba, Mg, Ca, Sr, Al, Si, Ti, Mn, Fe, Cu, Co, Zn) Boratlar (Na, K, Mg, Ca) standartlara uygun oranda seyreltilip lavaboya atılabilir. Atıklar laboratuvarda 5 L lik bidonlarda toplanırken birbirleriyle karışmaması gereken maddeler (Çizelge 4.1 de verilmiştir) konusunda dikkatli olmak gerekir. ÇİZELGE 4.1 Birbiriyle karışmaması gereken kimyasal maddeler Kimyasallar Karışmaması Gereken Kimyasallar Aktif karbon Kalsiyum hipoklorit, oksitleyici maddeler Alkali metaller Su, karbontetraklorür, halojenli alkanlar, karbondioksit, halojenler Amonyak Cıva (örneğin manometre içerisinde), klor, iyot, brom, kalsiyum hipoklorit, hidroflorik asit Amonyum nitrat Toz halinde metaller, yanıcı sıvılar, kükürt, kloratlar, tüm asitler, nitritler, kükürt, ince tanecikli organik veya yanıcı başka maddeler Anilin Hidrojen peroksit, nitrik asit Asetik asit Kromik asit, nitrik asit, hidroksilli bileşikler, etilen glikol, perklorik asit, peroksitler, permanganatlar Asetilen Flor, klor, brom, bakır, cıva, gümüş Aseton Derişik nitrik asit, derişik sülfürik asit Azid Asitler Bakır Asetilen, hidrojen peroksit Brom Amonyak, asetilen, butan ve diğer petrol gazları, turpentin, benzen Cıva Asetilen, amonyak, fulminik asit Flor Bütün maddeler Fosfor (beyaz) Hava, oksijen, indirgen maddeler, alkaliler Gümüş Asetilen, okzalik asit, tartarik asit, amonyum bileşikleri, fulminik asit Hidroflorik asit Amonyak Hidrojen peroksit Bakır, krom, demir, metal ve metal tuzları, yanıcı sıvılar, anilin, nitrometan, alkoller, aseton, organik bileşikler Hidrojen sülfit Nitrik asit, yükseltgen maddeler Hidrokarbonlar Flor, klor, brom, kromik asit, sodyum peroksit Hidrosiyanik asit Nitrik asit, alkaliler İyot Asetilen, amonyak, hidrojen Kalsiyum oksit Su Klor Amonyak, asetilen, bütan ve diğer petrol gazları, turpentin Kloratlar Amonyum tuzları, asitler, metal tozlar, sülfür, ince tanecikli organik veya yanıcı maddeler A n a d o l u Ü n i v e r s i t e s i A t ı k Y ö n e t i m i E l K i t a b ı Sayfa 18

19 Kromik asit ve krom Kükürtlü hidrojen Nitratlar Nitrik asit Oksijen Okzalik asit Perklorik asit Peroksitler Potasyum Potasyum permanganat Selenitler Sodyum peroksit Sodyum nitrit Sülfürik asit Yanıcı sıvılar Asetik asit, naftalin, kamfer, gliserin, bazı alkoller, yanıcı sıvılar, petrol benzini Nitrik asit, oksidan gazlar Sülfürik asit Asetik asit, anilin, kromik asit, hidrosyanik asit, hidrojen sülfit, yanıcı sıvılar ve gazlar, bakır, ağır metaller Yağlar, gres, hidrojen, yanıcı sıvılar, yanıcı katılar ve yanıcı gazlar Gümüş, cıva Asetik anhidrit, bizmut ve bileşikleri, alkoller, kağıt, tahta, yağ Asitler Karbon tetraklorür, karbondioksit, su Gliserin, etilen glikol, benzaldehit, sülfürik asit İndirgen maddeler Etil ve metil alkol, glasiyal asetik asit, asetik anhidrit, benzaldehit, karbon disülfür, gliserin, etilen glikol, etilen asetat, metil asetat, furfural Amonyum nitrat, diğer amonyum tuzları Kloratlar, perkloratlar, permanganatlar Amonyum nitrat, kromik asit, hidrojen peroksit, nitrik asit, halojenler, sodyum peroksit, diğer yükseltgen maddeler Laboratuvar atıkları ile ilgili dikkat edilmesi gereken bazı özel durumlar: Sodyum hiçbir zaman su içine atılmamalıdır, aksi takdirde patlamaya neden olur. Amonyaklı gümüş bileşikleri içeren çözeltiler durumunda zamanla kapların dibinde siyah bir çökeleğin biriktiği görülür. Patlayıcı gümüş adı verilen bu çökeleğin karıştırılması, sallanması ya da sadece dokunma çok şiddetli bir patlamaya neden olabilir. Bu nedenle, bu çözeltiler laboratuvarda uzun süre saklanmamalı, bozulmadan önce bertaraf edilmelidir. Boran-tetrahidrofuran reaktifleri, şişe içinde oluşabilecek basınç nedeniyle kapaktan içeriye epidermik iğne sokulup basınç boşaltıldıktan sonra kullanılmalıdır. 4.1 Asit-Baz Çözeltileri Deşarj öncesi nötralleştirme ile ph ayarlaması atığın niteliği açısından yararlı olabilir. Eğer organik veya metal tehlikeli atıklar içermiyorsa bilinen bazı asit türlerinin nötralleştirilmesi mümkündür. Ancak, bazı asit türleri nötralleştirilmeden bertaraf edilir. Bunlar; Perklorik asit, Derişik nitrik asit, Derişik sülfürik asit, Kromik asit, Hidroflorik asit ve Organik asitlerdir. Birbiriyle karıştırılmaması gereken asitler ve bileşikler; Asetik asit nitrik asit, kromik asit, peroksitler, permanganatlar Kromik asit organik asitler (asetik asit dahil) Hidroflorik asit amonyak A n a d o l u Ü n i v e r s i t e s i A t ı k Y ö n e t i m i E l K i t a b ı Sayfa 19

20 Derişik Nitrik asit organik asitler (asetik asit dahil); temas halinde tutuşabilir ya da patlayabilir. Perklorik asit organik maddeler ve metallere karşı aşırı reaktif; aşırı duyarlı patlayıcı bileşikler oluşturabilir. Hiçbir atıkla karıştırılmadan özel bir kap içinde tutulur. Sülfürik asit Kloratlar, perkloratlar, permanganatlar. Derişik asitlerin seyreltilmesi veya katı alkali hidroksitlerin çözülmesi sırasında aşırı miktarda ısı açığa çıkacağı için dikkatli olunmalıdır. Ayrıca oluşabilecek zehirli gazlardan etkilenmemek için çalışmalar çeker ocak içinde gerçekleştirilir. Derişik asitler (özellikle sülfürik asit) yavaş yavaş ve karıştırılarak suya eklenir. Asit içine kesinlikle su dökülmemelidir, patlamaya yol açılabilir. Asitli atıklar kesinlikle çözücü ve metal karışımı olan sıvılarla karıştırılmamalıdır. Boş asit/baz şişeleri su ile çalkalandıktan sonra atılmalıdır. Nötralleştirilebilen türdeki asitler ve bazlar derişim %10 un altına inecek şekilde soğuk su ile seyreltilir. Daha sonra uygun asit veya bazla nötralleştirirlir. ph kontrolünden sonra atıklar tuz çözeltileri kabında biriktirilir. 4.2 Döküntüler Tehlikeli madde döküntülerinin veya sızıntılarının temizliğinde kullanılan havlular, peçeteler, eldivenler tehlikeli atık olarak nitelendirilir ve etiketlendirilir. Asit dökülen bölge alkali ile, alkali dökülen bölge asit ile nötralleştirilebilir. Döküntü ve sızıntılar, güvenlik önlemleri alınarak birimde bu amaçla bulundurulan soğurucu/emici donanım ve özel maddelerle bertaraf edilmelidir. 4.3 Etidyum Bromür (EtBr) Jelleri ve Çözeltileri Etidyum Bromür Jelleri tehlikeli atık işaretli sızdırmaz konteynerlerde toplanmalıdır. Etidyum Bromür kimyasal atık olduğundan tıbbi atık poşetlerine konmamalıdır. Etidyum Bromür Çözeltileri ise sıkıca kapatılmış şişelere konmalıdır. Eğer etidyum bromür filtre edilerek çözeltiden çıkarıldıysa filtre matrisi bertaraf edilmelidir. Filtrelenmiş çözelti doğrudan lavaboya deşarj edilebilir. 4.4 İlaç Preparatları İlaç preparatları son kullanma tarihinden sonra tehlikeli atık niteliği taşır. İlaç preparatları ambalaj türlerine göre ayrılıp (şuruplar, tablet-kapsül, ampul, süpozituvar, aşılar vb.) kolilere konur. Son kullanma tarihi geçmiş ilaç listesi oluşturulur ve listelerle ilgili tutanaklar imzalatıldıktan sonra bertarafa gönderilir. 4.5 Gaz Tüpleri Kullanılmış ya da kullanılamaz hale gelmiş gaz tüpleri, sağlayıcı firmaya iade edilir. Tüpler, uygun sıcaklık şartları dışındaki ortamlarda bırakılmamalıdır. Tüpler dağınık ya da yatay istiflenmemelidir. Yanıcı ve yakıcı gazlar birbirinden ayrı kafeslerde, boş ve dolu tüpler A n a d o l u Ü n i v e r s i t e s i A t ı k Y ö n e t i m i E l K i t a b ı Sayfa 20

Atık toplama prosedürünü her laboratuvar kendi bünyesinde belirlemelidir.

Atık toplama prosedürünü her laboratuvar kendi bünyesinde belirlemelidir. 5. ÇEVRE GÜVENLİĞİ Atık toplama prosedürünü her laboratuvar kendi bünyesinde belirlemelidir. 5.1. Kimyasal Atıklar Kimyasal atıkların nötralize edilerek depolanması daha fazla kimyasal harcanması ve oluşabilecek

Detaylı

KİMYASAL DEPOLAMA ve TEHLİKELİ ATIK İŞLEMLERİ

KİMYASAL DEPOLAMA ve TEHLİKELİ ATIK İŞLEMLERİ KİMYASAL DEPOLAMA ve TEHLİKELİ ATIK İŞLEMLERİ Fakültemizde hasta muayenesi, bilimsel çalışma ve laboratuvar çalışmaları sonucu oluşan, üretilen bazı maddeler tehlikeli ve tıbbi atık olarak nitelendirilmektedir.

Detaylı

3. SORUMLULAR: Hastane Yöneticisi ve Başhekim, Hastane Müdürü, Tesis Güvenliği Komitesi,Uygulanmasından tüm çalışanlar sorumludur.

3. SORUMLULAR: Hastane Yöneticisi ve Başhekim, Hastane Müdürü, Tesis Güvenliği Komitesi,Uygulanmasından tüm çalışanlar sorumludur. STK.PR.01 YAYIN TARİHİ: 15.10.2011 REV. TARİHİ: ARALIK 2014 REV. NO:02 Sayfa 1 / 5 1. AMAÇ: Bu prosedür hastanemizde kullanılan tehlikeli maddelerin kontrol altında tutulması, güvenli taşınması, depolanması

Detaylı

Sabancı Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi LABORATUVAR TEHLİKELİ ATIK YÖNETİMİ PROSEDÜRÜ

Sabancı Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi LABORATUVAR TEHLİKELİ ATIK YÖNETİMİ PROSEDÜRÜ Sabancı Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi LABORATUVAR TEHLİKELİ ATIK YÖNETİMİ PROSEDÜRÜ Kasım 2014 Amaç Sabancı Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Laboratuarları eğitimöğretim-araştırma

Detaylı

Tanımlar. Tıbbi Atık:

Tanımlar. Tıbbi Atık: Tıbbi Atık: Vücut sıvı ve salgıları (kan ve kan ürünleri dahil), Vücut sıvı ve salgıları ile kontamine olmuş her tür atık, Doku ve organ parçaları (patoloji atıkları dahil), Bakteri ve virus tutucu hava

Detaylı

TEHLİKELİ MADDE YÖNETİM PROSEDÜRÜ. KOD:STK.PR.02 Y. Tarihi: 31.05.2013 Sayfa No: 5/5 Rev. T.:15.07.2013 Rev. No: 01

TEHLİKELİ MADDE YÖNETİM PROSEDÜRÜ. KOD:STK.PR.02 Y. Tarihi: 31.05.2013 Sayfa No: 5/5 Rev. T.:15.07.2013 Rev. No: 01 1. AMAÇ: Tehlikeli Maddelerin Güvenli Taşınması, Depolanması, Kullanılması, Dökülmesi ile Tehlikeli Maddelere Maruz Kalınması Durumunda yapılması Gerekenler ve Eğitimi İçin Standart Bir Yöntem Belirlemektir.

Detaylı

Normal derişimler için: PE- HD, PTFE Nitrik asit (ρ 1,42 g/ml) ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir. Düşük derişimler için: PFA, FEP

Normal derişimler için: PE- HD, PTFE Nitrik asit (ρ 1,42 g/ml) ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir. Düşük derişimler için: PFA, FEP Ek-1 Nnumunelerin Muhafazası İçin Uygun Olan Teknikler Yapılacak Tayin Kabın Tipi Muhafaza Tekniği En uzun Muhafaza Süresi Yüksek derişimde çözünmüş gaz içeren numuneler için, alındıkları yerde analiz

Detaylı

ATIK ENVANTERİ DOKÜMAN KOD:YÖN.LS.18 YAYIN TARİHİ:MAYIS 2013 REVİZYON TARİHİ: 00 REVİZYON NO:0 SAYFA NO: 3

ATIK ENVANTERİ DOKÜMAN KOD:YÖN.LS.18 YAYIN TARİHİ:MAYIS 2013 REVİZYON TARİHİ: 00 REVİZYON NO:0 SAYFA NO: 3 P ATIK ENVANTERİ DOKÜMAN KOD:YÖN.LS.18 YAYIN TARİHİ:MAYIS 2013 REVİZYON TARİHİ: 00 REVİZYON NO:0 SAYFA NO: 3 TIBBİ ATIK ve KODU (18 01/1802) TEHLİKELİ ATIK ve KODU (18 01 01 ve20 01 21) EVSEL ATIK ve KODU

Detaylı

MESS Entegre Geri Kazanım ve Enerji San. ve Tic. A.Ş.

MESS Entegre Geri Kazanım ve Enerji San. ve Tic. A.Ş. Sayfa : 1 / 12 1 ATIKLAR İÇİN NUMUNE SAKLAMA KOŞULLARI Parametre Numune Özelliği Numune Türü ICP ile Metal Tayinleri suları vb.), diğer her türlü sıvılar) Mikrodalgada (sıvı) yakılmış Minimum Numune Miktarı

Detaylı

KİMYASAL MADDE DEPOLAMA TALİMATI

KİMYASAL MADDE DEPOLAMA TALİMATI REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Tesis Yönetimi ve Güvenliği Kurulu Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü 1/6 1. AMAÇ

Detaylı

Prof.Dr. Nuri Azbar Atıklar Komisyonu Başkanı

Prof.Dr. Nuri Azbar Atıklar Komisyonu Başkanı Prof.Dr. Nuri Azbar Atıklar Komisyonu Başkanı Amaç ve Kapsam Yasal Dayanak ve Sorumluluklar Görev ve Yükümlülükler Tehlikeli Atığın Tespiti ve Bertaraf Politikası Tehlikeli Atığın Tanımlanması Tehlikeli

Detaylı

İbrahim ALKAN Çevre Y. Mühendisi ÇEVRE KORUMA DAİRESİ- KATI ATIK ŞUBESİ

İbrahim ALKAN Çevre Y. Mühendisi ÇEVRE KORUMA DAİRESİ- KATI ATIK ŞUBESİ İbrahim ALKAN Çevre Y. Mühendisi ÇEVRE KORUMA DAİRESİ- KATI ATIK ŞUBESİ TÜZÜĞÜN YASAL DAYANAĞI 21/97 sayılı Çevre Yasamızın 20. maddesinin 3. fıkrası altında alınan yetki ile çıkarılmıştır. Tıbbi atıkların

Detaylı

TIBBİ LABORATUVARDA ATIK YÖNETİMİ

TIBBİ LABORATUVARDA ATIK YÖNETİMİ TIBBİ LABORATUVARDA ATIK YÖNETİMİ Prof. Dr. Yavuz SİLİĞ Cumhuriyet Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Biyokimya Ana Bilimdalı Sivas TIBBİ LABORATUVARLAR YÖNETMELİĞİ 9 Ekim 2013 Resmî Gazete Sayı : 28790 MADDE

Detaylı

ATIK YÖNETİMİ. Enfeksiyon Kontrol Komitesi

ATIK YÖNETİMİ. Enfeksiyon Kontrol Komitesi ATIK YÖNETİMİ Enfeksiyon Kontrol Komitesi AMAÇ: Atık Yönetimi Talimatı Selçuklu Tıp Fakültesi Hastanesi nde üretilen tüm atıkların hasta, hasta yakınları, ziyaretçiler ve hastane çalışanlarının sağlığını

Detaylı

ENFEKSİYON KONTROLÜNDE TIBBİ ATIK YÖNETİMİ

ENFEKSİYON KONTROLÜNDE TIBBİ ATIK YÖNETİMİ ENFEKSİYON KONTROLÜNDE TIBBİ ATIK YÖNETİMİ Dr. Kaya Süer Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Atık Her atık çöp değildir. Geri dönüşüm kavramı Kağıt Karton

Detaylı

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve güvenliği için Eğitim Seti

Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve güvenliği için Eğitim Seti Kaynak: Forum Media Yayıncılık; İş Sağlığı ve güvenliği için Eğitim Seti Kimyasallar; herkesin yaşamının bir parçasıdır. Dünyada 5 7 milyon değişik türde kimyasal madde bulunmaktadır. Kimyasal maddeler

Detaylı

Çizelge 1 Numunelerin muhafazası için genellikle uygun olan teknikler. 100 Nitrik asit ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir

Çizelge 1 Numunelerin muhafazası için genellikle uygun olan teknikler. 100 Nitrik asit ile ph 1-2 olacak şekilde asitlendirilmelidir Çizelge 1 Numunelerin sı için genellikle uygun olan teknikler Yapılacak tayin Kabın tipi Genellikle kullanılan hacim (ml) ve doldurma tekniği Alüminyum P C Muhafaza tekniği 100 Nitrik asit ile ph 1-2 ndirilmelidir

Detaylı

Bu prosedürün uygulanmasından, Merkez Müdürlüğü, Hastane temizlik hizmetleri ve tüm hastane çalışanları sorumludur. 4. Tanımlar

Bu prosedürün uygulanmasından, Merkez Müdürlüğü, Hastane temizlik hizmetleri ve tüm hastane çalışanları sorumludur. 4. Tanımlar Rev. No : 05 Rev.Tarihi : 27 Temmuz 2015 1 / 9 1. Amaç 2. Kapsam UÜ-SK da üretilen tüm atıkların hasta, hasta yakınları, ziyaretçi ve hastane çalışanlarının sağlığını tehdit etmeyecek şekilde toplanması,

Detaylı

Evimizdeki Tehlikeli Atıklar

Evimizdeki Tehlikeli Atıklar On5yirmi5.com Evimizdeki Tehlikeli Atıklar Çevreyi ve sağlığımızı korumak istiyorsak en önce evimizden başlamalıyız. Öyle ki, Çevre ve Orman Bakanlığı, evimizde ortalama 1,5 kg ila 5 kg arasında tehlikeli

Detaylı

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ ATIKLARIN TOPLANMASI TAŞINMASI ve DEPOLANMASI TALİMATI

NAZİLLİ DEVLET HASTANESİ ATIKLARIN TOPLANMASI TAŞINMASI ve DEPOLANMASI TALİMATI 1 / 5 1. AMAÇ: Atıkların Çevre Bakanlığı Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliğine uygun olarak toplanması, taşınması, geçici depolanması ve ilgili birimlere teslimini sağlamak. 2. KAPSAM: Hastane yönetimini,

Detaylı

EK-1 FAALİYETLERİ SONUCU ATIK OLUŞUMUNA NEDEN OLAN SAĞLIK KURULUŞLARI

EK-1 FAALİYETLERİ SONUCU ATIK OLUŞUMUNA NEDEN OLAN SAĞLIK KURULUŞLARI Resmi Gazete Tarihi 22.07.2005; Sayı: 25883 TIBBİ ATIKLARIN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ EK1 FAALİYETLERİ SONUCU ATIK OLUŞUMUNA NEDEN OLAN SAĞLIK KURULUŞLARI a) Büyük Miktarda Atık Üreten Sağlık Kuruluşları 1)

Detaylı

Temiz teknolojilerin geliştirilmesi ve kullanılması. Atıkların geri dönüşüm ve geri kazanım olanaklarının değerlendirilmesi

Temiz teknolojilerin geliştirilmesi ve kullanılması. Atıkların geri dönüşüm ve geri kazanım olanaklarının değerlendirilmesi 10.06.2011 Atıkların kaynağında azaltılması Temiz teknolojilerin geliştirilmesi ve kullanılması Atıkların geri dönüşüm ve geri kazanım olanaklarının değerlendirilmesi Atıkların çevreye zarar vermeden toplanması,

Detaylı

SU NUMUNELERİNİN LABORATUVARA KABUL MİKTARLARI, SAKLAMA KOŞULLARI VE SÜRELERİ

SU NUMUNELERİNİN LABORATUVARA KABUL MİKTARLARI, SAKLAMA KOŞULLARI VE SÜRELERİ Alkalinite Alüminyum (Al) Amonyum (NH 4 + ) Anyonlar (Br, F, Cl, NO 2, NO 3, SO 4, PO 4 ) PE veya BC 200 100 Tercihen arazide yapılmalıdır. sırasındaki indirgenme ve oksitlenme reaksiyonları numunede değişikliğe

Detaylı

KİMYASAL ATIKLARIN DEPOLANMASINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR ve KİMYA BÖLÜMÜNDEKİ UYGULAMALAR

KİMYASAL ATIKLARIN DEPOLANMASINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR ve KİMYA BÖLÜMÜNDEKİ UYGULAMALAR KİMYASAL ATIKLARIN DEPOLANMASINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR ve KİMYA BÖLÜMÜNDEKİ UYGULAMALAR Dr. ÖMER KOZ E.Ü. Fen Fak. Kimya Bölümü Giriş - Ege Üniversitesi Tehlikeli Atıklar Yönergesinde belirtildiği

Detaylı

ÜRÜN GÜVENLĐK BĐLGĐ FORMU

ÜRÜN GÜVENLĐK BĐLGĐ FORMU Sayfa 1/7 ÜRÜN GÜVENLĐK BĐLGĐ FORMU Düzenlenme tarihi: 26.09.2007 1 Ürün ve firma tanıtımı Ürün adı: DONA KLOR 90 Ürünün uygulama alanı: Havuz Kimyasalı Üretici/Tedarikçi:UKM Uğur Kimya Makina Bilgi merkezi:

Detaylı

o ATIK NEDİR? o AMBALAJ ATIKLARI o TEHLİKELİ ATIKLAR o TIBBİ ATIKLAR

o ATIK NEDİR? o AMBALAJ ATIKLARI o TEHLİKELİ ATIKLAR o TIBBİ ATIKLAR o ATIK NEDİR? o AMBALAJ ATIKLARI o TEHLİKELİ ATIKLAR o TIBBİ ATIKLAR Kullanıldıktan sonra ürün özelliğini kaybetmiş, görmesi gereken işi göremeyen maddelere atık diyoruz. Evsel Çöpler Ambalaj Atıkları

Detaylı

1-AMAÇ Atıkların bertarafını ilgili mevzuata uygun şekilde sağlamaktır.

1-AMAÇ Atıkların bertarafını ilgili mevzuata uygun şekilde sağlamaktır. 1-AMAÇ Atıkların bertarafını ilgili mevzuata uygun şekilde sağlamaktır. 2-KAPSAM nde ortaya çıkan tıbbi, evsel ve tehlikeli atıkları kapsar. 3- KISALTMALAR Bu prosedürde kısaltma kullanılmamıştır. 4- TANIMLAR

Detaylı

Bölüm 1. Kimyasal / Malzeme ve Kurum / İş Sahibinin Tanıtımı

Bölüm 1. Kimyasal / Malzeme ve Kurum / İş Sahibinin Tanıtımı Bölüm 1. Kimyasal / Malzeme ve Kurum / İş Sahibinin Tanıtımı 1.1. Madde/Müstahzar, Kimyasalın /Malzemenin Tanıtılması Ürün : CAS No : 141-78-6 Kullanım alanları : Çözücü ve seyreltici olarak kullanım alanı

Detaylı

ERPİLİÇ ENTEGRE TESİSLERİ

ERPİLİÇ ENTEGRE TESİSLERİ ERPİLİÇ ENTEGRE TESİSLERİ TEHLİKELİ MADDE REVİZYON REVİZYON NO AÇIKLAMA TARİH 0 YENİ YAYIN 01.08.2015 AMAÇ Madde 1. Bu talimat, Erpiliç Entegre Tesislerinde kullanılan tehlikeli ve kimyasal maddeleri kontrol

Detaylı

İ.Ü.İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ TEHLİKELİ MADDE YÖNETİMİ TALİMATI

İ.Ü.İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ TEHLİKELİ MADDE YÖNETİMİ TALİMATI Sayfa No : 1 / 9 1. AMAÇ İstanbul Tıp Fakültesi hastanesinde kullanılan tehlikeli ve kimyasal maddeleri kontrol altına almak, tehlikeli ve kimyasal maddelerin kullanımından doğabilecek zararları en aza

Detaylı

Sağlık Kuruluşları Atıklarının Yönetimi

Sağlık Kuruluşları Atıklarının Yönetimi Sağlık Kuruluşları Atıklarının Yönetimi Gülşah REİS Çevre ve Şehircilik Uzmanı Sağlık Kuruluşları Atıklarının Yönetimi Şube Müdürlüğü İçerik 1. Giriş (Atık Yönetimi ve Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği)

Detaylı

TEHLİKELİ MADDE VE MÜSTAHZARLARIN ETİKETLENMESİNDE KULLANILACAK TEHLİKE SEMBOL VE İŞARETLERİ

TEHLİKELİ MADDE VE MÜSTAHZARLARIN ETİKETLENMESİNDE KULLANILACAK TEHLİKE SEMBOL VE İŞARETLERİ EKIV TEHLİKELİ MADDE VE MÜSTAHZARLARIN ETİKETLENMESİNDE KULLANILACAK TEHLİKE SEMBOL VE İŞARETLERİ TEHLİKE ÖZELLİĞİ İŞARETİ SEMBOLÜ (Turuncu zemin üzerine siyah baskı) PATLAYICI E OKSİTLEYİCİ O ALEVLENİR

Detaylı

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU DEMİR SÜLFAT LİKİT 1) MADDE VE ŞİRKET TANIMI Ürünün Tanımı: Demir (II) Sülfat likit Ürün İsmi: TUROKS D2S Üretici/ Tedarikçi Firma: Turoksi Kimyevi Maddeleri San. Tic. Ltd.

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ NDE ÇEVREYLE DOST SİSTEM TASARIMI VE BU KAPSAMDA YAPILAN ÇALIŞMALAR

EGE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ NDE ÇEVREYLE DOST SİSTEM TASARIMI VE BU KAPSAMDA YAPILAN ÇALIŞMALAR EGE ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZİ NDE ÇEVREYLE DOST SİSTEM TASARIMI VE BU KAPSAMDA YAPILAN ÇALIŞMALAR TEHLİKELİ ATIK TIBBİ ATIK Sağlık Kuruluşları AMBALAJ ATIĞI NÜKLEER ATIK EVSEL ATIK

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/7

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/7 ÇED, İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/7 SU/ ATIK SU 1 ph Elektrometrik Metot TS 3263 ISO 10523 Çözünmüş Oksijen Azid Modifikasyon Metodu SM 4500-O C İletkenlik Elektrometrik Metot SM 2510 B Renk Spektrometrik

Detaylı

IMDG Code INTERNATIONAL MARTIME DANGEROUS GOODS CODE

IMDG Code INTERNATIONAL MARTIME DANGEROUS GOODS CODE IMDG Code INTERNATIONAL MARTIME DANGEROUS GOODS CODE IMDG Kod ve Amacı IMDG kod : Paketli haldeki tehlikeli yüklerin deniz yoluyla emniyetli Şekilde taşınması için Uluslararası Denizcilik Örgütü ( IMO

Detaylı

Ç.Ü. DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ ATIK KONTROLÜ PROSEDÜRÜ

Ç.Ü. DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ ATIK KONTROLÜ PROSEDÜRÜ DOKÜMAN NO: TY-PR-7 YAYIN TARİHİ : AĞUSTOS 2014 REVİZYON TARİHİ : 00 REVİZYON NO:00 SAYFA NO: 1 / 8 1.AMAÇ Atıkların Çevre ve Orman Bakanlığı Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliğine uygun olarak insan sağlığını

Detaylı

Balıkesir Kimya Sanayi www.balikesirkimya.com 0 (266) 243 40 24

Balıkesir Kimya Sanayi www.balikesirkimya.com 0 (266) 243 40 24 Ürün kodu Malzeme adı Ambalaj Tipi Amb.Şekli TK.200700.01000 Aktif Karbon HDPE Kavanoz 1 kg TK.200700.05000 Aktif Karbon PP Kova 5 kg TK.200700.10000 Aktif Karbon PP Kova 10 kg TK.200710.01000 Aluminyum

Detaylı

Atık Yönetimi (Tıbbi ve Tehlikeli Atık)

Atık Yönetimi (Tıbbi ve Tehlikeli Atık) T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Balıkesir KHB Çevre Yönetim Birimi Atık Yönetimi (Tıbbi ve Tehlikeli Atık) Mesut ÇETİN Çevre Yük. Mühendisi YÖNETMELİKLER Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Ambalaj Atıklarının

Detaylı

AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU

AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU AKREDİTE ANALİZ LİSTESİ SU VE ATIK SU Fiziksel ve Kimyasal Analizler - ph Değeri Elektrometrik AWWA 4500-H + B 21 st ed. 2005-103-105 o C de Toplam Katı Madde AWWA 2540-B 21 st ed. 2005 - İletkenlik AWWA

Detaylı

HASTANE TEMİZLİĞİ AYŞEGÜL LİKOĞLU ENFEKSİYON KONTROL HEMŞİRESİ VE EĞİTİM HEMŞİRESİ

HASTANE TEMİZLİĞİ AYŞEGÜL LİKOĞLU ENFEKSİYON KONTROL HEMŞİRESİ VE EĞİTİM HEMŞİRESİ HASTANE TEMİZLİĞİ AYŞEGÜL LİKOĞLU ENFEKSİYON KONTROL HEMŞİRESİ VE EĞİTİM HEMŞİRESİ Amaç Hastanede çalışan personeli ve yatan hastaları hastane enfeksiyonları açısından korumak, bilinçlendirmek, Gerekli

Detaylı

TIBBİ ATIKLARIN ÜNİTE İÇİNDE TOPLANMASI TAŞINMASI GEÇİCİ DEPOLANMASI ÇEVRE BEKÇİ İLE DEĞİL, AKIL VE SEVGİ İLE KORUNUR

TIBBİ ATIKLARIN ÜNİTE İÇİNDE TOPLANMASI TAŞINMASI GEÇİCİ DEPOLANMASI ÇEVRE BEKÇİ İLE DEĞİL, AKIL VE SEVGİ İLE KORUNUR TIBBİ ATIKLARIN ÜNİTE İÇİNDE TOPLANMASI TAŞINMASI GEÇİCİ DEPOLANMASI ÇEVRE BEKÇİ İLE DEĞİL, AKIL VE SEVGİ İLE KORUNUR Çevre Mühendisi Behçet KAVDIR 19/09/2014 ATIK İhtiyaç duymadığımız ve uzaklaştırmak

Detaylı

GAZİANTEP BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Atıklar Şube Müdürlüğü ATIK PİLLER

GAZİANTEP BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Atıklar Şube Müdürlüğü ATIK PİLLER GAZİANTEP BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Atıklar Şube Müdürlüğü ATIK PİLLER 2011 ATIK PİLLER Bu sunum; Atık Piller Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği kapsamı

Detaylı

Dök.No.ATK.LS.03 Yayın Tarihi:28.03.2014 Revizyon Tarihi:00 Revizyon No:00 Sayfa No:2/1

Dök.No.ATK.LS.03 Yayın Tarihi:28.03.2014 Revizyon Tarihi:00 Revizyon No:00 Sayfa No:2/1 Tetkik Tarihi: Tetkik Yapılan Firma: 1 EVSEL ATIKLAR Diğer atıklardan ayrı toplanıyor Siyah plastik torbalarda toplanıyor Sadece evsel atıkları taşımak için ayrılmış bir atık taşıma aracı var Geçici atık

Detaylı

ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ÇEVRE GÖREVLİSİ DR FATMA SEVERCAN KİM.FATMA ÖVENLER

ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ÇEVRE GÖREVLİSİ DR FATMA SEVERCAN KİM.FATMA ÖVENLER ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA HASTANESİ ÇEVRE GÖREVLİSİ DR FATMA SEVERCAN KİM.FATMA ÖVENLER SAĞLIK KURULUŞLARINDA ATIK YÖNETİMİ Tıbbi atıkların kontrolü yönetmeliğine göre

Detaylı

ÜRÜN GÜVENLİK BİLGİ FORMU 91 / 155 / EEC, 93 / 112 / EC, 2001 / 58 / EC ye göre

ÜRÜN GÜVENLİK BİLGİ FORMU 91 / 155 / EEC, 93 / 112 / EC, 2001 / 58 / EC ye göre Düzenleme tarihi 1/12/2012 1. Ürün ve Firma Tanıtımı Ürün Adı FAGOR GT-510 Ürün Kodu FH-002 Ürünün Uygulama Alanı Gıda hijyeni Üretici/Tedarikçi Bayer Kimya Temizlik Hijyen ve Kozmetik Ürünleri San. Tic.

Detaylı

Cas No Kimyasal Maddeler % Konsantrasyon Sınıf R ibareleri 64-17-5 Ethyl Alcohol >%30 F R 11 67-63-0 2- Propanol <%5 F,Xi R11,R36,R67

Cas No Kimyasal Maddeler % Konsantrasyon Sınıf R ibareleri 64-17-5 Ethyl Alcohol >%30 F R 11 67-63-0 2- Propanol <%5 F,Xi R11,R36,R67 91/155/EC ve Maddeler ve Müstahzarlara İlişkin Güvenlik Bilgi Formlarının Hazırlanması ve Dağıtılması Hakkında Yönetmelik Yayın Tarihi 01/12/2012 1. Ürün ve Firma Tanıtımı Ürün Adı FAGOR AİRFRESH FANTASTİK

Detaylı

01. Madde / Preparat ve Şirket / İş Sahibinin Tanımı

01. Madde / Preparat ve Şirket / İş Sahibinin Tanımı 01. Madde / Preparat ve Şirket / İş Sahibinin Tanımı Ürün Adı/ Kodu : Hydra M841 Kimyasal Adı : - Kullanım Alanları : Kazan Sistemleri İçin Sülfit Bazlı Oksijen Tutucu Üretici Firma : Agora Kimya Sanayi

Detaylı

TÜRKELİ DEVLET HASTANESİ ÜNİTE İÇİ ATIK YÖNETİM PLANI

TÜRKELİ DEVLET HASTANESİ ÜNİTE İÇİ ATIK YÖNETİM PLANI I-GENEL BİLGİLER I.1. ÜNİTENİN ADI : TÜRKELİ DEVLET HASTANESİ I.2. ADRESİ Türkeli/ SİNOP I.3. TELEFON NUMARASI: (0368) 671 43 00 I.4. FAKS NUMARASI : (0368) 671 38 00 II-İDARİ BİLGİLER II.1. ÜNİTENİN BAĞLI

Detaylı

ÜRÜN GÜVENLİK BİLGİ FORMU 91/155/EC

ÜRÜN GÜVENLİK BİLGİ FORMU 91/155/EC 91/155/EC ve Maddeler ve Müstahzarlara İlişkin Güvenlik Bilgi Formlarının Hazırlanması ve Dağıtılması Hakkında Yönetmelik Düzenleme tarihi 01/12/2012 1. Ürün ve Firma Tanıtımı Ürün Adı FAGOR FİNAL-L Ürün

Detaylı

Cas No Kimyasal Maddeler % Konsantrasyon Sınıf R ibareleri 64-17-5 Ethanol %15-30 F R 11 7173-51-5 Dideclydimethylammonıum chlorıde <%1 C R 22,R 34

Cas No Kimyasal Maddeler % Konsantrasyon Sınıf R ibareleri 64-17-5 Ethanol %15-30 F R 11 7173-51-5 Dideclydimethylammonıum chlorıde <%1 C R 22,R 34 91/155/EC ve ve Müstahzarlara İlişkin Güvenlik Bilgi Formlarının Hazırlanması ve Dağıtılması Hakkında Yönetmelik Yayın Tarihi 01/12/2012 1. Ürün ve Firma Tanıtımı Ürün Adı FAGOR ALCOHOL 100 Ürün Tanımı

Detaylı

GÜVENLĐK BĐLGĐ FORMU. 1 Madde/Müstahzar ve Şirket/Đş Sahibinin Tanıtımı

GÜVENLĐK BĐLGĐ FORMU. 1 Madde/Müstahzar ve Şirket/Đş Sahibinin Tanıtımı Form No: MSDS0855 Sayfa No: 1 / 7 1 Madde/Müstahzar ve Şirket/Đş Sahibinin Tanıtımı Madde/Müstahzarın tanıtılması Müstahzarın adı: CLAX SPOTLESS BOYA VE YAĞ ÇÖZÜCÜ Madde/Müstahzarın kullanımı Önerilen

Detaylı

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot Adı Metot Numarası ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523

ÖLÇÜM VE /VEYA ANALİZ İLE İLGİLİ; Kapsam Parametre Metot Adı Metot Numarası ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523 Çevresel Etki Değerlendirmesi İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/8 ph Elektrometrik metot TS EN ISO 10523 SU, ATIK SU 1,2 İletkenlik Elektrot Metodu TS 9748 EN 27888 Sıcaklık Laboratuvar ve Saha Metodu SM

Detaylı

Biyosidal Ürün Etiketlerinin İncelenmesi

Biyosidal Ürün Etiketlerinin İncelenmesi Biyosidal Ürün Etiketlerinin İncelenmesi Selim ATAK Çevre Mühendisi Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Biyosidal Ürün Etiketlerinin İncelenmesi - Selim Atak 1 Biyosidal ürünlerin etiketlenmesi Yönetmeliğin «Etiketleme»

Detaylı

GÜVENLİK BİLGİ FORMU DEMİR-3-KLORÜR SOLÜSYON GBF NO : 200-011 TARİH : EYLÜL 98 CAS NO: 7705-08-0 1-) KİMYASAL MADDE VEYA ÜRÜNÜN VE FİRMANIN TANIMI

GÜVENLİK BİLGİ FORMU DEMİR-3-KLORÜR SOLÜSYON GBF NO : 200-011 TARİH : EYLÜL 98 CAS NO: 7705-08-0 1-) KİMYASAL MADDE VEYA ÜRÜNÜN VE FİRMANIN TANIMI 1-) KİMYASAL MADDE VEYA ÜRÜNÜN VE FİRMANIN TANIMI Ürün adı : Demir-3-Klorür Solüsyon Formulü : FeCl 3 2-) KİMYASAL BİLEŞİMİ Maddenin kimyasal adı : Demir-3-klorür (FeCl 3 ) Sinonimleri : Demir (III) Klorür

Detaylı

1. ÜRÜN VE FİRMA TANITIMI KİMYASAL ADI SODYUM HİPOKLORİT KAPALI FORMULÜ NaOCl TİCARİ ADI HYPO

1. ÜRÜN VE FİRMA TANITIMI KİMYASAL ADI SODYUM HİPOKLORİT KAPALI FORMULÜ NaOCl TİCARİ ADI HYPO 1. VE FİRMA TANITIMI KİMYASAL ADI SODYUM HİPOKLORİT KAPALI FORMULÜ NaOCl TİCARİ ADI HYPO KULLANIM ALANI Textil ağartılması, ev ve çamaşırhanelerde beyazlatıcı olarak, su klorlanması ve genel dezenfektasyon

Detaylı

ATIK YÖNETİM PROSEDÜRÜ

ATIK YÖNETİM PROSEDÜRÜ SAYFA No. Sayfa 1 / 10 1. AMAÇ: Hastanede üretilen tüm atıkların hasta, hasta yakınları, ziyaretçiler ve hastane çalışanlarının sağlığını tehdit etmeyecek şekilde ve çevreye zarar vermeden ayrı olarak

Detaylı

ÇEVRE KORUMA VE KONTROL MÜDÜRLÜĞÜ

ÇEVRE KORUMA VE KONTROL MÜDÜRLÜĞÜ ÇEVRE KORUMA VE KONTROL MÜDÜRLÜĞÜ Pil ve Akümülatör Nedir? Kimyasal enerjiyi elektrik enerjisine dönüştüren, kompleks elektro kimyasal cihazlardır. Piller ve Aküler Şarj Edilemez (Primer) Şarj Edilebilir

Detaylı

HASTANE ATIK YÖNETİMİ PROSEDÜRÜ

HASTANE ATIK YÖNETİMİ PROSEDÜRÜ DokNo:ATK.PR.01 Yayın Tarihi:NİSAN 2013 Rev.Tar/No:-/0 Sayfa No: 1 / 5 1.0 AMAÇ: VitaleKadınHastalıklarıveDoğumHastanesininhizmetlerisırasındaaçığaçıkanatıklarınmevzuataveus ulüneuyguntoplanmasıveortamdanuzaklaştırılmasınıamaçlar.

Detaylı

Bölüm 1. Kimyasal / Malzeme ve Kurum / İş Sahibinin Tanıtımı

Bölüm 1. Kimyasal / Malzeme ve Kurum / İş Sahibinin Tanıtımı Bölüm 1. Kimyasal / Malzeme ve Kurum / İş Sahibinin Tanıtımı 1.1. Madde/Müstahzar, Kimyasalın /Malzemenin Tanıtılması Ürün Adı : CAS No : 71-36-3 Kullanım alanları : N-Butanol ağırlıklı olarak boya ve

Detaylı

Prof. Dr. Aydın ÖZTAN Aksaray Üniversitesi Aksaray MYO. Yıl : 1 Sayı : 1 Ekim 2010

Prof. Dr. Aydın ÖZTAN Aksaray Üniversitesi Aksaray MYO. Yıl : 1 Sayı : 1 Ekim 2010 çözeltiler reaktifler çözeltileri bileşikler edilir. F T+ T Xn Xi Atık Kabı Etiketi (M109535) Tortu: C, Süzüntü: A veya B (M109535) (M109535) A olmalıdır. A B A veya B Sulu faz: F B Raney nikeli Siyanürler

Detaylı

ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PLANI

ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PLANI KOD YÖN.PL.04 YAY.TAR. 15.02.20 REV.TAR. SIRA NO 1 ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ HEDEFİ El Hijyenine bağlı risklerin azaltılması PLANLANAN FAALİYETLER El hijyeni malzemelerine tüm personelin her zaman ulaşabilirliğini

Detaylı

ÖZEL YALOVA HASTANESİ AMELİYATHANE ENFEKSİYON KONTROL TALİMATI

ÖZEL YALOVA HASTANESİ AMELİYATHANE ENFEKSİYON KONTROL TALİMATI 1. AMAÇ:Ameliyathanede mikroorganizmaların yayılımının engellenmesi, enfeksiyonlar açısından hasta ve personelin güvenliğinin azami ölçüde sağlanması. 2. KAPSAM:Ameliyathane birimini kapsar. 3.KISALTMALAR:

Detaylı

T.C KONYAALTI KAYMAKAMLIĞI. İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü

T.C KONYAALTI KAYMAKAMLIĞI. İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü T.C KONYAALTI KAYMAKAMLIĞI İlçe Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü GIDA GÜVENLİĞİ Gıdalarda oluşabilecek fiziksel, kimyasal ve biyolojik her türlü zararın ortadan kaldırılması için alınan tedbirlerin

Detaylı

EVDE BİYOTEKNOLOJİ. Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ 5. DERS

EVDE BİYOTEKNOLOJİ. Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ 5. DERS EVDE BİYOTEKNOLOJİ Yrd. Doç. Dr. Hüseyin UYSAL ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ TARIMSAL BİYOTEKNOLOJİ BÖLÜMÜ 5. DERS STERİLİZASYON; BİTKİ DOKU KÜLTÜRLERİNDE KULLANILAN STERİLİZASYON YÖNTEMLERİ VE BU STERİLİZASYON

Detaylı

BENNA ÇAMAŞIR SUYU GÜVENLİK BİLGİ FORMU (SDS) Bölüm 1. Madde / Müstahzar ve Şirket / İŞ Sahibinin Tanıtımı. 1.1. Madde / Müstahzar Tanıtılması

BENNA ÇAMAŞIR SUYU GÜVENLİK BİLGİ FORMU (SDS) Bölüm 1. Madde / Müstahzar ve Şirket / İŞ Sahibinin Tanıtımı. 1.1. Madde / Müstahzar Tanıtılması Bölüm 1. Madde / Müstahzar ve Şirket / İŞ Sahibinin Tanıtımı 1.1. Madde / Müstahzar Tanıtılması Ürün Adı :ÇAMAŞIR SUYU Kimyasal Adı :KARIŞIM CAS No :YOK EINECS No :YOK 1.2. Madde / Müstahzarın Kullanımı

Detaylı

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU

MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU 1. KİMYASAL MADDE VEYA ÜRÜNÜN VE FİRMANIN TANIMI Ürün Adı : HMPlus Mikronütrient Şirket : Kayhan ÜNLÜALP HidroMetan Biyogaz ve Arıtma Teknolojileri 1768 Sokak No:4/5 Karşıyaka İZMİR Acil Telefon numarası

Detaylı

TEKK M Kimyasallar na güveninizden dolay teflekkür ederiz.

TEKK M Kimyasallar na güveninizden dolay teflekkür ederiz. 1970 li y llarda kurulmufl olan ve bugüne kadar kalitesinden hiçbir zaman ödün vermeyen teknik kimyasal konusunda faaliyet gösteren Akkimya 200 y l n n Aral k ay nda TEKK M ile flirket evlili ini gerçeklefltirmifltir.

Detaylı

ATIK YÖNETİM PROSEDÜRÜ

ATIK YÖNETİM PROSEDÜRÜ REV.TAR./NO 01.01.2013 / 2 Sayfa - 1 - / 8 1. AMAÇ: Atıkların insan sağlığı ve çevreye yönelik zararlı etkisini en aza düşürecek şekilde atık yönetimini ve atıkların kaynağında en aza indirilmesi sağlamak

Detaylı

: NESTA MATİK GÜVENLİK BİLGİ FORMU

: NESTA MATİK GÜVENLİK BİLGİ FORMU 1- Madde/Müstahzar ve Şirket / İş Sahibinin Tanıtımı Ürün Adı : Ürün Kodu : AK10008 Kullanım Alanı : Endüstriyel temizlik malzemesi, bulaşık makinesi deterjanı Üretici Firma : ACAR KİMYA - HALİT ACAR Adres

Detaylı

Madde/Müstahzar Adı : NATURA TRANSFER Tarihi : 12.09..2005 ASTARI Yeni Düzenleme Tarihi : - Kaçıncı Düzenleme Olduğu : 00

Madde/Müstahzar Adı : NATURA TRANSFER Tarihi : 12.09..2005 ASTARI Yeni Düzenleme Tarihi : - Kaçıncı Düzenleme Olduğu : 00 Form No : B-592 Sayfa No : 1/ 7 1. MADDE/MÜHTAHZAR VE ŞİRKET/İŞ SAHİBİNİN TANITIMI 1.1. Madde/Mühtahzarın Tanıtılması : NATURA TRANSFER ASTARI 1.2. Madde/Mühtahzarın Kullanımı : Su bazlı, akrilik dönüşüm

Detaylı

Madde/Müstahzar Adı : NATURA A1 AKRİLİK Hazırlama Tarihi : 09.08..2005 Yeni Düzenleme Tarihi : - Kaçıncı Düzenleme Olduğu : 00

Madde/Müstahzar Adı : NATURA A1 AKRİLİK Hazırlama Tarihi : 09.08..2005 Yeni Düzenleme Tarihi : - Kaçıncı Düzenleme Olduğu : 00 Form No : B-350 Sayfa No : 1/ 6 1. MADDE/MÜHTAHZAR VE ŞİRKET/İŞ SAHİBİNİN TANITIMI 1.1. Madde/Mühtahzarın Tanıtılması : NATURA A1 AKRİLİK Su bazlı akrilik dış cephe boyası 1.2. Madde/Mühtahzarın Kullanımı

Detaylı

Kimyasal Yapısı Tanım : Tehlikesiz hammaddelerin ve aşağıda listelenen maddelerin sudaki karışımı

Kimyasal Yapısı Tanım : Tehlikesiz hammaddelerin ve aşağıda listelenen maddelerin sudaki karışımı 9191/155/EC ve ve Müstahzarlara İlişkin Güvenlik Bilgi Formlarının Hazırlanması ve Dağıtılması Hakkında Yönetmelik Yayın Tarihi 01/12/2012 1. Ürün ve Firma Tanıtımı Ürün Adı FAGOR HEAVY L Ürün Tanımı Ağır

Detaylı

Laboratuvar Kazaları, Sterilizasyon Dezenfeksiyon Uygulamaları Doç Dr Dilek ŞATANA İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı

Laboratuvar Kazaları, Sterilizasyon Dezenfeksiyon Uygulamaları Doç Dr Dilek ŞATANA İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Laboratuvar Kazaları, Sterilizasyon Dezenfeksiyon Uygulamaları Doç Dr Dilek ŞATANA İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi, Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Laboratuvar Güvenliği Rehberi ve Eğitim Materyalinden yararlanılmıştır.

Detaylı

ÜRÜN GÜVENLİK BİLGİ FORMU 91/155/EC

ÜRÜN GÜVENLİK BİLGİ FORMU 91/155/EC 91/155/EC ve ve Müstahzarlara İlişkin Güvenlik Bilgi Formlarının Hazırlanması ve Dağıtılması Hakkında Yönetmelik Yayın Tarihi 01/12/2012 1. Ürün ve Firma Tanıtımı Ürün Adı FAGOR KT-34 L Ürün Tanımı Sebze

Detaylı

EK-1 FAALİYETLERİ SONUCU ATIK OLUŞUMUNA NEDEN OLAN SAĞLIK KURULUŞLARI

EK-1 FAALİYETLERİ SONUCU ATIK OLUŞUMUNA NEDEN OLAN SAĞLIK KURULUŞLARI EK-1 FAALİYETLERİ SONUCU ATIK OLUŞUMUNA NEDEN OLAN SAĞLIK KURULUŞLARI a) Büyük Miktarda Atık Üreten Sağlık Kuruluşları 1) Üniversite hastaneleri ve klinikleri, 2) Genel maksatlı hastaneler ve klinikleri,

Detaylı

Posta kutusu 11 62, D-34201 Melsungen Fax ++49 +5664/9496-8444

Posta kutusu 11 62, D-34201 Melsungen Fax ++49 +5664/9496-8444 Sayfa 1/6 1. Madde/Müstahzar ve Firma Tanıtımı Ürünün adı: Üretici / Dağıtıcıya ait bilgiler: Telefon ++49 +5664/9496-0 Dr. Schumacher GmbH Posta kutusu 11 62, D-34201 Melsungen Fax ++49 +5664/9496-8444

Detaylı

T.C. ANKARA VALİLİĞİ ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIK KURULUŞLARINDAN KAYNAKLANAN ATIKLARIN YÖNETİMİ

T.C. ANKARA VALİLİĞİ ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIK KURULUŞLARINDAN KAYNAKLANAN ATIKLARIN YÖNETİMİ T.C. ANKARA VALİLİĞİ ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIK KURULUŞLARINDAN KAYNAKLANAN ATIKLARIN YÖNETİMİ SAĞLIK KURULUŞLARINDAN KAYNAKLANAN ATIKLAR 1. TIBBİ ATIKLAR : Ünitelerden kaynaklanan enfeksiyöz,

Detaylı

Değerlendirilebilir atıkların çeşitli fiziksel ve/veya kimyasal işlemlerle ikincil hammaddeye dönüştürülerek tekrar üretim sürecine dahil edilmesine

Değerlendirilebilir atıkların çeşitli fiziksel ve/veya kimyasal işlemlerle ikincil hammaddeye dönüştürülerek tekrar üretim sürecine dahil edilmesine GERİ DÖNÜŞÜM Değerlendirilebilir atıkların çeşitli fiziksel ve/veya kimyasal işlemlerle ikincil hammaddeye dönüştürülerek tekrar üretim sürecine dahil edilmesine geri dönüşüm denir. Geri dönüşebilen maddeler;

Detaylı

ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ

ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ ÇEVRE KİMYASI LABORATUVARI ÇÖZÜNMÜŞ OKSİJEN TAYİNİ 1. GENEL BİLGİLER Doğal sular ve atıksulardaki çözünmüş oksijen (ÇO) seviyeleri su ortamındaki fiziksel, kimyasal ve biyokimyasal aktivitelere bağımlıdır.

Detaylı

Erciyes Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü Gıda Analizleri ve Teknolojisi Laboratuvar Föyü Sayfa 1

Erciyes Üniversitesi Gıda Mühendisliği Bölümü Gıda Analizleri ve Teknolojisi Laboratuvar Föyü Sayfa 1 LABORATUVAR KURALLARI VE ÇÖZELTİ HAZIRLAMA LABORATUVAR KURALLARI 1. Laboratuvar çalışmaları sırasında elbiselerin özellikle yakıcı ve tehlikeli maddelerden korunması için laboratuara önlükle gelinmelidir.

Detaylı

DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006

DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 DETERJAN VE DEZENFEKTANLAR Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 ÖNEMLİ! Gıdaları insanların sağlıklarını çok ciddi şekilde etkiler. Bu nedenle, gıda üreten kişilerin temizlik kurallarına uyması çok önemlidir.

Detaylı

İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü,

İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü, TOZ İşyerlerinde çalışanlarımızın sağlığını olumsuz yönde tehdit eden, üretimi etkileyen ve İşletmeye zarar veren toz, gaz, duman, buhar, sis, gürültü, Termal Konfor gibi unsurlardan biriside Tozdur. Organik

Detaylı

Genel Bağlayıcı Kurallar. Hastaneler, Tıbbi Klinikler ve Veteriner Klinikleri

Genel Bağlayıcı Kurallar. Hastaneler, Tıbbi Klinikler ve Veteriner Klinikleri GBK 4 Genel Bağlayıcı Kurallar Hastaneler, Tıbbi Klinikler ve Veteriner Klinikleri Bu Genel Bağlayıcı Kurallarda (GBK) öngörülen çevresel koşullar, hastane ve kliniklerde insan ve hayvanların tedavileri

Detaylı

ÖZEL BÖLÜMLERİN TEMİZLİĞİ TALİMATI

ÖZEL BÖLÜMLERİN TEMİZLİĞİ TALİMATI DokNo:ENF.TL.29 Yayın tarihi:nisan 2013 Rev.Tar/no:-/0 Sayfa No: 1 / 6 1.0 AMAÇ:ÖzelVitale Hastanesi ndeki özel birimlerde (ameliyathane, yoğun bakım üniteleri, doğumhane ve laboratuarlar, ileri bakım

Detaylı

ÜRÜN GÜVENLİK BİLGİ FORMU 91 / 155 / EEC, 93 / 112 / EC, 2001 / 58 / EC ye göre

ÜRÜN GÜVENLİK BİLGİ FORMU 91 / 155 / EEC, 93 / 112 / EC, 2001 / 58 / EC ye göre Düzenleme tarihi 1/12/2012 1. Ürün ve Firma Tanıtımı Ürün Adı FAGOR DAİLY MAT Ürün Tanımı Otomatlar için Günlük Temizlik ve Bakım Maddesi Ürün Kodu ZH-008 Ürünün Uygulama Alanı Zemin Hijyeni Üretici/Tedarikçi

Detaylı

Acil Durum, Yangınla Mücadele ve İlkyardım. Mümkün. Orta. TEHLİKEYE MARUZ KALANLAR KİŞİLER VE BÖLÜMLER: İşyerinde çalışan personel, ziyaretçiler

Acil Durum, Yangınla Mücadele ve İlkyardım. Mümkün. Orta. TEHLİKEYE MARUZ KALANLAR KİŞİLER VE BÖLÜMLER: İşyerinde çalışan personel, ziyaretçiler DİŞ PROTEZ LABORATUVARI DEĞERLENDİRMESİ Acil Durum, Yangınla Mücadele ve İlkyardım ÖNCEKİ TEHLİKE ŞİDDET OLASILIK 1.1. İşyerinde acil çıkış yönlendirmesinin yapılmamış olması. 1.2. İşyerinde bulunan yangın

Detaylı

Hammadde adı % CAS NO EINECS NO Hammadde Tehlike Sınıfı

Hammadde adı % CAS NO EINECS NO Hammadde Tehlike Sınıfı 01. Madde / Preparat ve ġirket / ĠĢ Sahibinin Tanımı Ürün Adı/ Kodu : Hydra M856 Kimyasal Adı : - Kullanım Alanları : Proses ve Açık-Yarı Açık Soğutma Suyu Sistemleri İçin Taş Önleyici ve Korozyon İnhibitörü

Detaylı

Madde/Müstahzar Adı : POLIROAD SU BAZLI YOL ÇİZGİ BOYASI Hazırlama Tarihi : 09.07..2009 Yeni Düzenleme Tarihi : - Kaçıncı Düzenleme Olduğu : 00

Madde/Müstahzar Adı : POLIROAD SU BAZLI YOL ÇİZGİ BOYASI Hazırlama Tarihi : 09.07..2009 Yeni Düzenleme Tarihi : - Kaçıncı Düzenleme Olduğu : 00 Form No : B-649 Sayfa No : 1/ 7 1. MADDE/MÜHTAHZAR VE ŞİRKET/İŞ SAHİBİNİN TANITIMI 1.1. Madde/Mühtahzarın Tanıtılması : Poliroad Su Bazlı Yol Çizgi Boyası 1.2. Madde/Mühtahzarın Kullanımı : Su bazlı yolçizgi

Detaylı

DEPOLAMA UYGULAMALARI. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006

DEPOLAMA UYGULAMALARI. Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 DEPOLAMA UYGULAMALARI Fırat ÖZEL, Gıda Mühendisi 2006 1 Gıda Maddelerinin Depolanması Gıda maddeleri canlı kaynaklı maddelerdir. Bu nedenle özel olarak saklanması gerekir. Aksi durumda büyük miktarlarda

Detaylı

Yıkanabilir tüm yüzeylerin ve nesnelerin günlük temizliğinde kullanılır.

Yıkanabilir tüm yüzeylerin ve nesnelerin günlük temizliğinde kullanılır. BÖLÜM 1: MADDE/MÜSTAHZAR VE ŞİRKET/İŞ SAHİBİNİN TANITIMI 1.1. Madde/Müstahzarın Tanıtılması Ürün Adı Ürün Özelliği Öncesinde dezenfekte edilen tüm yüzeylerin ve zeminlerin, hastaneler ve bakımevleri gibi

Detaylı

91/155/EEC ve Güvenlik Bilgi Formu Hazırlama Usul ve Esasları'na (11/03/2002-24692) göre hazırlanmıştır.

91/155/EEC ve Güvenlik Bilgi Formu Hazırlama Usul ve Esasları'na (11/03/2002-24692) göre hazırlanmıştır. Sayfa No : 1/5 Bölüm 1. Madde / Müstahzar ve Şirket / İş Sahibinin Tanıtımı 1.1. Madde / Müstahzar Tanıtılması Ürün Adı : ANA YIKAMA DETERJANI Kimyasal Aile : Karışım CAS No : Yok EINECS No : Yok 1.2.

Detaylı

AtılımKimyasalları AK 3151 D SUNKROM DEKORATİF KROM KATALİZÖRÜ (SIVI) ÜRÜN TANIMI EKİPMANLAR

AtılımKimyasalları AK 3151 D SUNKROM DEKORATİF KROM KATALİZÖRÜ (SIVI) ÜRÜN TANIMI EKİPMANLAR SAYFA NO: 1/5 AtılımKimyasalları AK 3151 D SUNKROM DEKORATİF KROM KATALİZÖRÜ (SIVI) ÜRÜN TANIMI AK 3151 D SUNKROM dekoratif krom kaplama banyolarında kullanılan sıvı katalist sistemidir. Klasik sülfatlı

Detaylı

Sterilizasyon ünitesine yönelik fiziki düzenleme yapılmalıdır.

Sterilizasyon ünitesine yönelik fiziki düzenleme yapılmalıdır. Sterilizasyon ünitesine yönelik fiziki düzenleme yapılmalıdır. Sterilizasyon Ünitesi kirli, temiz ve steril alan olmak üzere üç alandan oluşmalıdır. Kirli, temiz ve steril alanlar arasındaki geçiş noktalarında

Detaylı

KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR?

KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR? KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR? Prof. Dr. METİN ATAMER Dr. EBRU ŞENEL ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ SÜT TEKNOLOJİSİ BÖLÜMÜ Kaliteli süt üretimi için sağlanması gereken koşullar; Sağlıklı inek Özenli

Detaylı

B O L U B E L E D İ Y E S İ TEMİZLİK İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ

B O L U B E L E D İ Y E S İ TEMİZLİK İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ TEMİZLİK İŞLERİ MÜDÜRLÜĞÜ DAHA TEMİZ BİR BOLU İÇİN EL ELE SİZ OLMADAN BAŞARAMAYIZ GELİN, BİRLİKTE ÇEVREMİZİ KORUYALIM Evsel Atıklar Ambalaj Atıkları Tıbbi Atıklar Bitkisel Atık Yağlar Atık Piller Kullanılmış

Detaylı

TIBBİ ATIK TALİMATI. Hazırlayan Kontrol eden Onaylayan Enfeksiyon Kontrol Komitesi Başkanı Kalite Yönetim Direktörü Hastane Yöneticisi

TIBBİ ATIK TALİMATI. Hazırlayan Kontrol eden Onaylayan Enfeksiyon Kontrol Komitesi Başkanı Kalite Yönetim Direktörü Hastane Yöneticisi Hazırlayan Kontrol eden Onaylayan Enfeksiyon Kontrol Komitesi Başkanı Kalite Yönetim Direktörü Hastane Yöneticisi 1. AMAÇ Atıkların Çevre ve Orman Bakanlığı Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliğine uygun

Detaylı