ODTÜ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ LABORATUVAR ATIK YÖNETİM SİSTEMİ (LAYS) UYGULAMASI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ODTÜ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ LABORATUVAR ATIK YÖNETİM SİSTEMİ (LAYS) UYGULAMASI"

Transkript

1 ODTÜ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ LABORATUVAR ATIK YÖNETİM SİSTEMİ (LAYS) UYGULAMASI Eylem Doğan, Kadir Gedik, Devrim Kaya, A. Merve Kocabaş, Umay G. Özkan-Yücel, Özge Yılmaz, Y. Dilşad Yılmazel, Göksel N. Demirer* Çevre Mühendisliği Bölümü, ODTÜ, 06531, Ankara, Türkiye *İletişim kurulacak yazar Tel: , Fax: ABSTRACT Final disposal of wastes that can harm humans and environment directly or indirectly presents great significance. Considering types and potential of wastes originating from laboratories used for educational and research purposes; disposal of wastes in a systematic manner (i.e. including collection, storage, transportation etc.) can only be possible via a sustainable waste management system. In this context, a Laboratory Waste Management System (LWMS) has been established in the Environmental Engineering Department of Middle East Technical University in order to dispose laboratory wastes in accordance with related legislation. To provide an applicable waste management system; objectives, policies and requiements were determined based on legislative framework and economical effectiveness. Keywords: Laboratory waste, Sustainability, University, Education. ÖZET İnsan ve çevre sağlığına doğrudan veya dolaylı zarar verebilecek atıkların nihai bertarafı büyük önem arz etmektedir. Araştırma ve eğitim amaçlı kullanılan laboratuvarlarda oluşan atık türü ve potansiyeli dikkate alındığında, atık bertarafı (toplama, depolama, taşıma vb.) işlemlerinin belirli bir program çerçevesinde yürütülmesi ancak sürdürülebilir bir atık yönetim sistemiyle mümkün olmaktadır. Bu kapsamda, Orta Doğu Teknik Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü laboratuvarlarında oluşan atıkların ilgili yönetmeliklere uygun olarak bertarafını sağlamak amacıyla Laboratuvar Atık Yönetim Sistemi (LAYS) oluşturulmuştur. Sistemin uygulanabilirliği için gerekli hedef, politika ve ihtiyaçlar, yönetmelikler ve ekonomik yetkinlik göz önüne alınarak belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Laboratuvar atıkları, Sürdürülebilirlik, Üniversite, Eğitim. 1. GİRİŞ Günümüzde, çevre ve insan sağlığının korunması ve doğal kaynakların yönetimi için atıkların kontrollü depolanması, arıtılması, geri dönüşümü, yeniden kullanımı, ve bertarafı büyük önem arz etmektedir. Sürdürülebilir bir kalkınma hedefi için mevcut kaynakların korunması ve atıkların kontrol altına alınması büyük ölçekli sanayi kuruluşlarının yanısıra, küçük ölçekli yapılarda da kontrol mekanizmalarının geliştirilmesi gerekliliğini ön plana çıkarmıştır. Bu bağlamda yüksek öğretim kurumları da atık yönetimi sistemlerine sahip olmalı ve araştırmalarını sürdürülebilir kalkınma prensipleriyle uyumlu olarak devam ettirmelidir. Miktarı ve doğası nedeniyle çevreye ve insan sağlığına potansiyel zarar oluşturan, ve özel bertaraf teknikleri gerektiren atıklara tehlikeli atık denilmektedir. Çevre ve Orman

2 Bakanlığı nın Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği nde (TAKY,1) ise patlayıcı, yüksek oranda yanıcı, toksik, kanserojen, yakıcı ve mutojenik özelliklerinden en az birine sahip olan madde tehlikeli, ve bu maddelerin kullanımıyla ortaya çıkan atıklar ise tehlikeli atık olarak tanımlanmıştır. Sürdürülebilir kalkınma için eğitimin önemi ilk olarak 1992 yılında Stockholm Konferansı nda ortaya çıkmış ve günümüze kadar sayıları artan birçok üniversitede kabul görmüş ve atık yönetimi alanındaki sürdürülebilirlik yaklaşımı pek çoğunda da uygulamaya konulmuştur (2). Üniversiteler yukarıda belirtilen tanıma uygun tehlikeli atık kategorisindeki birçok maddeyi atık olarak üretmektedir. Bu atıklar Avrupa, Amerika ve Uzak Doğu daki pek çok üniversitede etkin bir laboratuvar atık yönetim sistemiyle başarılı bir şekilde bertaraf edilirken, bu durum ülkemizde kısıtlı uygulama alanına sahiptir. Bu konuda İstanbul Teknik Üniversitesi ve İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü nün hazırladıkları Kimyasal Hijyen Planı ilk örnekler olarak görülmektedir (3,4). Üniversite laboratuvarlarında üretilen atıklar miktar açısından az olmakla beraber; genellikle çok çeşitli ve bertarafı oldukça güç olan toksik/tehlikeli maddeleri içermektedir. Laboratuvarlardan çıkan katı atıklar genellikle evsel katı atık depolama alanlarına gönderilmekte ve üretilen sıvı formdaki kimyasal atıklar ise lavaboya dökülmek suretiyle kanalizasyona deşarj edilmektedir. Atıkların yanlış yönetimi kanalizasyon ekipmanlarının oksitlenmesi, paslanması, tehlikeli gazların oluşması, arıtma tesisi işleyişinin aksaması ve çamur bertarafının zorlaşması gibi problemlere neden olmaktadır (5). Danteravanich vd. (6) laboratuvar atıklarının sadece üçte birinin toplanabilir ve zaman zaman geri kazanılabilir nitelikte olduğunu belirtmektedir. Amerikan Kimya Birliği, raf ömrünü doldurmuş atık potansiyeli olan kimyasalların laboratuvar atıklarının yaklaşık %40 ını oluşturduğunu belirtmektedir. Bu nedenle araştırma ve eğitim amaçlı kullanılan laboratuvarlarda oluşan atıkların doğru ve etkin bir şekilde yönetilmez ise büyük kaynaklardan gelen atıklar kadar çevrede önemli zararlara sebebiyet verebilecekleri unutulmamalıdır (7). ABD de yapılan bir araştırmada, üretilen tehlikeli atıkların sadece %0.01 nin kolejlerden ve üniversitelerden geldiği tahmin edilmektedir. İlk bakışta üniversitelerden kaynaklanan tehlikeli atıkların çevresel etkilerinin diğer sektörlerle karşılaştırıldığında küçük olduğu düşünülmektedir. Ancak, bu yaklaşım, akademik yaşamın, öğrencilerin tehlikeli atıklar konusundaki bilinçlenmesinde ne kadar önemli bir rol oynadığını gözardı etmektedir. Unutulmamalıdır ki, akademik ve analitik laboratuvarlarda bulunan tüm reaktifler eninde sonunda atık olmaktadır. Eğer üniversiteler çevreye karşı duyarlı bir yol izlerlerse, bu fikirler ve değerler öğrencilerle bu kurumlardan yayılmaya ve yaşam içinde varlıklarını sürdürmeye devam edecektir (8). ODTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü, Ocak 1973 te çevre sorunları ile ilgili büyüyen endişelere yanıt verebilmek ve su, hava ve toprak kaynaklarının en etkin şekilde geliştirilip yönetilmesi için ihtiyaç duyulan, profesyonel sorumlulukları üstlenebilecek kalifiye mühendisler yetiştirmek üzere kurulmuştur. Bölüm bünyesinde lisans, yüksek lisans ve doktora düzeylerinde eğitim verilmektedir yılı verilerine göre toplam 255 lisans, 45 yüksek lisans, 22 doktora ve 4 bütünleşik doktora öğrencisi bölümümüzde eğitim almaktadır. Bölümümüzde bulunan 13 adet laboratuvarda (9) uygulama derslerinin yanısıra, yüksek lisans ve doktora öğrencilerinin tezleri için gerekli araştırmalar ve su, atıksu, deniz suyu, çamur, kül, toprak ve iç-dış ortam havası numunelerinin analizleri yapılmaktadır. Laboratuvarlarda çeşitli deneysel aktiviteler sonucu oluşan atıkların

3 sistematik bir şekilde bertarafını sağlamak için atıkların nitel ve nicel karakterizasyonunun yapılması gerekmektedir. Bu çalışmada, bölümümüz laboratuvarlarında oluşan atıkların ilgili yönetmeliklere uygun olarak bertarafını sağlamak için öncelikle envanter çalışmasının yapılması, atıkların türü ve potansiyeli dikkate alınarak belirli bir program çerçevesinde bertarafının (toplama, depolama, taşıma vb.), sürdürülebilir bir atık yönetim sistemi olması amacıyla Laboratuvar Atık Yönetim Sistemi (LAYS) oluşturulmuştur. 2. YÖNTEM Laboratuvar atıklarının planlı bir şekilde bertarafı bölüm öğrencileri, öğretim üyeleri ve üniversite yönetimi desteği ile LAYS projesi adı altında öncelikle bölümümüz özelinde başlatılmıştır. LAYS nin oluşturulması ve uygulamaya konması sırasında izlenen yöntem Şekil 1 de verilmiştir. Bu çerçevede öncelikle bölümümüz öğretim üyeleri ve araştırma görevlileri arasından, bu konuda çalışacak bir takım oluşturulmuştur. İlk adım olarak mevcut uygulamaların ve konu ile ilgili yasal mevzuatın incelenmesine başlanmıştır. Yurtdışında uygulamada olan örnekler ve mevzuat şartlarının bir sentezi, Türkiye şartlarına uygun bir sistemin temellerinin şekillenmesinde ekibimize yardımcı olmuştur. Bu anlamda LAYS nin dünyadaki uygulama örnekleri incelenmiş; LAYS nin temel öğelerinin belirlenmesi için literatür ve mevzuat karşılaştırmalı bir inceleme başlatılmıştır. Bu temel öğeler kimyasal malzemelerinin depolanması ve etiketlenmesi de dahil tesis yönetimi, kazara gerçekleşen kimyasal döküntülerinin yönetimi, laboratuvar atıklarının önlenmesi ve en aza indirgenmesi, laboratuvar atıklarının toplanması ve geçici depolanması, laboratuvar atıklarının bertarafı, acil durum uygulamaları ve eğitim olarak belirlenmiştir. LAYS nin kapsayacağı temel başlıklar belirlendikten sonra hedef ve önceliklere geçilmiştir. Bölümümüz LAYS projesinin hedefi ODTÜ Çevre Mühendisliği Laboratuvarları nda, öğrencileri, öğretim elemanları, personeli ve diğer tüm paydaşlar için güvenli ve modern çevre yönetimi anlayışı ile uyumlu bir çalışma ortamı yaratmak olarak tanımlanmıştır. Bu kapsamda, uygulanacak LAYS, TAKY nde belirtilen atık hiyerarşisine uygun olmalıdır. Bu hiyerarşinin en üst sırasında yer alan atık önleme ve azaltma uygulamaları için olanaklar şu anda araştırılmaktadır. Literatürde kimyasal yönetimi yolu ile atık kimyasal üretiminin azaltılması önerilmektedir (10). Kimyasal yönetimi, periyodik olarak kimyasal envanteri yapılması, gereksiz alımları önlemek için satın alma işlemlerinin tek kişi tarafından yönetilmesi, kimyasalların büyük miktarlarda satın alınmasından kaçınılması, kontaminasyonu önlemek amacıyla deneylerde kullanım sırasında stoktaki kimyasalların kullanılmaması gibi vb. önlemleri içermektedir (11). Hiyerarşinin ikinci sırasında yer alan atıkların geri kazanımından ise şu anda laboratuvar olanakları yetersiz olduğu için, bir fizibilite çalışması yapılmadan söz edilememektedir. Bu nedenle hiyerarşinin üçüncü adımı olan atıkların düzenli depolanması ve bertarafı göz önünde bulundurulmuştur. Bu çerçevede, bölümümüz laboratuvarlarında atıkların toplanması, geçici depolanması ve bertarafı acil eylem planı gerektirmektedir. Bu sebepten bu hususlar üzerinde dikkatle çalışılmış ve ilk etapta ilgili prosedürlerin ayrıntılandırılmasına karar verilmiştir. LAYS nin temel ilkeleri ise şu şekilde belirlenmiştir: Araştırma, eğitim ve servis veren laboratuvarlarda bireyleri ve çevreyi korumayı amaçlamış bir laboratuvar atık yönetim sistemi sağlamak

4 Şekil 1. LAYS oluşumu ve uygulama aşamaları Laboratuvar yöneticilerine, teknisyenlere ve öğrencilere yeterli rehberlik hizmetlerini sağlamak Yasal gerekliliklerinin farkında olan ve bunları yerine getiren öncelikle Çevre Mühendisliği Bölümü nden başlayarak tüm ODTÜ Kampüsü nde uygulamaya geçecek bir model yönetim sistemi sunmak Çevre yönetimi uygulamaları için bir farkındalık oluşturmak ve bu uygulamaları hayata geçirerek öğrencilere interaktif bir öğrenim ortamı sunmak Laboratuvarlarda yapılan deneyler özellikle yüksek lisans tezleri bazında değerlendirildiği zaman meydana gelebilecek değişimlere uyum sağlayacak esnek bir sistem oluşturmak Sürdürülebilir bir atık yönetimi sistemini uygulamaya koymak Literatürden derlenen örnek çalışmalar ve yasal gereklilikler ışığında çalışmaya başlayan ekibimiz bir sonraki adımda laboratuvarlardaki mevcut uygulamaları ve LAYS nin çalışır hale gelmesi için gerekli olan alt yapı eksikliklerini tespit etmiştir. İlk adım olarak, laboratuvarlarda atıkların nerelerden kaynaklandığının belirlenmesine önem verilmiş ve iki önemli kaynak tespit edilmiştir. Bunlar satın alındıktan sonra son kullanma tarihi geçen kullanılmamış kimyasallar, deney sonucu ortaya çıkan çözeltiler ve katı maddelerdir. Tüm yönetim sistemi bu iki ana tip atık göz önünde bulundurularak şekillendirilmeye çalışılmıştır. Eksiklikler tespit edilirken aşağıda sayılan aşamalar izlenmiştir: Laboratuvar kimyasal madde envanteri, Deney sonucu oluşan atık envanteri, Envanter araştırmasının atık türü ve hacmine göre sınıflandırılması, Atıklar için uygun koyteyner tipi, sayısı ve depolama noktalarının belirlenmesi, Acil durumlar için alınacak güvenlik tedbirleri,

5 Bu gereksinimler içerisinde en büyük payın, güvenlik ve ilk yardım ekipmanları ile kimyasalların ve atıkların doğru biçimde depolanabilmesi için gerekli teçhizata ait olduğu görülmüştür. LAYS prosedürlerini, bu sisteme dahil olacak kişilerin uyması gereken kuralların ve uygulanması gereken pratiklerin bir bütünü olarak görmek mümkündür. Bu yönden, tüm prosedürlerin açıkça ifade edilmiş, kayıt altına alınmış ve ulaşılabilir olmaları sistemin sürdürülebilirliği için çok önemlidir. Bu prosedürler LAYS Rehberi adı altında bir dokümanda bir araya getirilmiştir. LAYS Rehberi bu aşamaya kadar yapılan çalışmaların bir özeti ve önemli bir çıktısıdır. Bu doküman yönetim sisteminin amacını, ilkelerini, dayanaklarını (mevzuat), görev yetki ve sorumluluklarını, prosedürlerini ve bilgi yönetimi ve eğitim pratiklerini detaylandırmaktadır. Halihazırda her laboratuvardan sorumlu bir öğretim üyesi mevcuttur ve bu öğretim üyeleri LAYS içerisinde laboratuvar sorumluları olarak görevlerine devam edecektir. Görev yetki ve sorumluluklar belirlenirken, LAYS nin etkin bir şekilde yürütülebilmesi ve sistemin bir bütün olarak izlenebilmesi ve denetlenebilmesi için şu anda bölümümüzde mevcut olmayan iki kadro belirlenmiştir. Bunlar, laboratuvar atık komitesi ve laboratuvar atık yöneticisidir. ODTÜ Çevre Mühendisliği bölüm başkanı, laboratuvar atık yöneticisi ve laboratuvar sorumlularından oluşan laboratuvar atık komitesi, LAYS nin etkin bir şekilde yürütülebilmesi için gerekli görev dağılımını yapmakla ve LAYS ni güncellemek ile görevlidir. Aynı zamanda, eğitim programlarının hazırlanması ve uygulanması, laboratuvarlar içinde geçici atık depolama konteynerlerinin ve acil durum ekipman yerlerinin belirlenmesi de laboratuvar atık komitesinin sorumlulukları arasındadır. Laboratuvar atık yöneticisi ise LAYS nin koordinasyonunu ve uygulamalarını sağlamak ile görevlidir. Bunların yanında, atık transferlerinin prosedüre uygun gerçekleştirilmesi, atık yönetimi ile ilgili gerekli dokümantasyonun yapılması ve atıkların prosedüre uygun depolanmasının kontrolü de laboratuvar atık yöneticisinin görev ve sorumlulukları arasındadır. LAYS nin etkin bir şekilde sürdürülebilmesi için, tüm bölüm personeli ve öğrencilerinin eğitim alması gerekmektedir. Bu eğitimler, ilgili yönetmeliklerin tanıtılmasını, bu yönetmeliklerde sözü edilen atıkların tanınmasını, atık yönetimi kavramının anlaşılmasını, laboratuvar atık prosedürlerinin tanıtılmasını ve atık yönetimi prensiplerinin değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Eğitimlerle ilgili genel bilgiler Tablo 1 de verilmiştir. Tablo 1. LAYS projesi çerçevesinde verilecek eğitimler ve katılımcıları Katılımcılar Eğitim paketleri Laboratuvar atık yöneticisi Laboratuvar personeli Laboratuvar yöneticileri Bölüm başkanı Öğrenciler (lisans ve lisans üstü) 1. Çevre bilinci ve genel atık yönetimi ilkeleri, 2. Atık yönetimi güncellenmesi, 3. Öğrenciler için atık yönetimi, 4. Acil durum yönetimi.

6 3. BULGULAR LAYS uygulaması kapsamında elde edilen veya önerilen hiyerarşi dışında kalan kantitatif bulguları teorik ve deney atıkları adı altında iki ana başlık halinde incelemek uygun olacaktır. Teorik atıklar bölümümüzdeki mevcut kimyasallardan raf ömrü dolmuş kısmının oluşturduğu potansiyel atıklardır. Deney atıkları ise bölümümüzde yapılan deneyler sonucu oluşan ve anket yöntemiyle belirlenen atıklardır. Depo sayımlarına göre bölümümüz bünyesinde toplam 460 çeşit teorik atık olarak sınıfladırılabilecek kimyasal bulunmaktadır (Şekil 2). Kimyasalların nihai bertarafından önce güvenli bir şekilde depolanmaları uygulamanın kolaylığı açısından gereklidir. Bu anlamda hem laboratuarlarda yer alması gereken atık depolama kaplarının sayısının belirlenmesi hem de kimyasalların güvenli şekilde depolanabilmeleri için Amerika Çevre Koruma Ajansı (USEPA) tarafından hazırlanan, birbirleriyle karıştırılmaması gereken kimyasalları belirten çizelgeden faydalanılmıştır (12). Bu çizelge, bazı kimyasal sınıflarının birbirleriyle karıştırılması halinde meydana gelebilecek tehlikeleri ve yan ürünleri göstermektedir. Çizelge kimyasalları aldehit, keton, ester, alkol gibi 41 çeşit reaktif grup altında sınıflandırmış ve bu reaktif grupların karıştırılması sonucunda meydana gelebilecek olayları 9 kategoride (patlama,yangın, ısı oluşumu, toksik gaz oluşumu vb.) toplamıştır. Bu nedenle öncelikle bölüm laboratuarlarında kullanılmakta olan 460 kimyasala ait Malzeme Güvenlik Bilgi Formu (MGBF) bulunmuş, bir MGBF kütüphanesi oluşturulmuştur. Kurulan MGBF kütüphanesinden yararlanılarak, şu ana kadar 280 adet kimyasal USEPA çizelgesinde belirtilen reaktif gruplara göre sınıflandırılmıştır. Kimyasalların Atık Toplama Kaplarına Dağıtımı 24% 9% 1% 1% 7% 10% 8% 4% 11% 10% 8% 7% A B C D E F G H I J K Diğer Şekil 2. Teorik atık sınıfındaki kimyasalların atık toplama kapları bazlı dağılımı Yapılan sınıflandırmaya göre bölüm laboratuvarlarında yer alması gereken minimum atık depolama kap sayısı 8 olarak belirlenmiştir. Ancak şu anda bölümde kullanılmayan ve henüz kimyasal grubu belirlenmemiş olan kimyasallar göz önüne alındığında bu sayı 11 e çıkmaktadır. Şekil 2 de gösterilen A-K grupları, sınıflandırılması yapılmış olan 280 adet kimyasala ait, karıştırılması uygun farklı türdeki kimyasalların konulduğu konteynerlere denk gelmektedir. Ancak şekil, LAYS kapsamında değerlendirilen teorik atıkların muhtemel yoğunluktaki çeşitliliğini ve dolayısıyla uygulamada yaşanabilecek sıkıntıları özetlemektedir.

7 Tablo 2. Bölümümüz laboratuarlarındaki deney ve araştırma bazlı atık potansiyeli Uygulama Parametre sayısı/yıl Atık çeşidi/yıl Atık hacmi/yıl (L) Araştırma Çevre Analiz Lab Çevre Kimyası Lab Enstrumental Analiz Lab Temel İşlemler Lab LAYS uygulaması kapsamında oluşan deneysel atıkların çeşidi ve miktarı Tablo 2 de verilmektedir. Tabloda yer alan laboratuvar bazlı veriler, o derse ait deneyler ve sonucunda üretilen atıklar dikkate alınarak hesaplanmıştır. Araştırmalar kapsamında ortaya çıkan atık miktarları ise bölümümüzde çalışmalarına devam eden doktora ve yükseklisans öğrencilerine yönelik yapılan anket sonuçlarıyla elde edilmiştir. Tablo 2 incelendiğinde yapılan deney başına üretilen atık miktarları çeşitlilik göstermektedir. Bu durum deneylerde genellikle birden fazla türde atık üretildiğini göstermektedir. Bölümümüzde en fazla atık, araştırma amaçlı yapılan çalışmalar sonucu ortaya çıkmaktadır (614 L). Ancak uygulama bazlı kıyaslama dikkate alındığında Temel İşlemler Laboratuvarı yıllık üretilen atık hacmine en fazla katkıda bulunan uygulama olarak ön plana çıkmaktadır. Tanımsız %20.4 Alkali %0.6 Ağır metal %8.1 Metal %16.9 Hidrokarbon %24.2 Asidik %20,6 Klorlu Organik %5.9 Krom+Civa %3,2 Şekil 3. Bölümümüz laboratuarlarında oluşan atık hacimlerinin atık tiplerine göre dağılımı Beş farklı uygulama sonucunda oluşan senede toplam 1058 L atık hacminin atık tiplerine göre dağılımı Şekil 3 de görülmektedir. Atık tipleri için 8 ana başlık belirlenmiş ve uygulamalar sonucu üretilen atıklar en muhtemel atık tipi altında verilmiştir. LAYS çalışması yaklaşık 6 ayda (2007 Yaz/Güz dönemi) üretilen atık tiplerini ve miktarlarını göstermektedir. Ancak laboratuar atıklarının belirli bir sistematik çerçevesinde toplanması amacıyla oluşturulan LAYS projesi sonucunda % 20 civarında tanımlanamayan atık oluştuğu görülmektedir. Atık tiplerinin belirlenmesi ve laboratuvarda geçici olarak depolanacak konteyner yerlerinin tespitinden sonra atıklar, bölüm dışında yönetmeliklere uygun ve güvenlik tedbirleri göz önünde bulundurularak hazırlanmış kapalı depolama alanında son bertarafa

8 kadar depolanacaktır. Atıkların geri dönüştürülmesi şu anda bölümümüz şartlarında uygun görünmese de bu ihtimaller sürekli araştırılmaktadır. Atıkların son bertarafı için ise İZAYDAŞ yakma tesisinden yardım alınacaktır. Bulgularda özellikle belirtilmese de KOİ deneylerinin araştırmalarda daha çok hazır kitlerle yapıldığı bunun da çıkan atık hacmini azaltmaya yardımcı olduğu görülmüştür. Bu kitlerin kullanıldıktan sonra üretici firmaya bertaraf için gönderilmesi de depolama alanını azaltacaktır. Aynı şekilde bazı kimyasal deneylerin de küçük hacimlerle çalışılabilecek mikro ölçekte yapılması desteklenmelidir. 4. SONUÇLAR / ÖNERİLER Bu çalışmada, laboratuvar atık bertarafının LAYS projesi adı altında uygulanabilirliği için gerekli hedef, politika ve ihtiyaçlar, yönetmelikler, eğitim ve ekonomik yetkinlik açıklanmıştır. Ancak sistemin sürdürebilirlik ilkesine uyumu günümüz koşullarında ancak bölüm çalışanlarının ve öğrencilerinin aktif katılımı ve desteği ve ekonomik yetkinlikle mümkün olabilir. Ayrıca literatürdeki örnek uygulamalar ve bulgulardan yola çıkılarak sunulan sonuç ve önerilerin, LAYS projesinin dinamik yapısı dikkate alındığında laboratuvar derslerine, döneme, araştırma tiplerine ve yıllara göre farklılıklar gösterebileceği unutulmamalıdır. Bu amaç-sonuç ilişkisi içerisinde çalışmada gelinen nokta veya kazanılan deneyimlerden geleceğe yönelik çıkarımlar şu şekilde özetlenebilir: pilot ölçekte mikro-ölçekli KOİ kiti ve klorlu organik bileşik atıkları toplanmaktadır. bölümümüzde lisans ve yüksek lisans düzeyinde atık yönetim sistemini açıklayıcı kurslar/dersler planlanmıştır. projenin etkinliği araştırmacı ve öğrencilerin ancak kirleten öder prensibini atık oluşturan azaltır şekliyle algılaması sonucu artacaktır. üniversite bünyesindeki diğer bölümlerin atık üretim potansiyeli dikkate alındığında LAYS uygulamasının sadece Çevre Mühendisliği Bölümü nde yapılması yeterli değildir. Çevre Sağlık ve Güvenlik Birimi olarak tanımlanan ve üniversite dahilinde kurulması önerilen birimin çalışması ve denetimi LAYS sisteminin etkinliğini artıracaktır. 5. KAYNAKLAR 1. Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, 27 Ağustos 1995 tarih ve sayılı Resmi Gazete, [online], (Ziyaret tarihi: ) 2. Mason, I.G., Brooking, A.K., Oberender, A., Harford, J.M., Horsley, P.G, (2003), Implementation of a zero waste program at a university Resources, Conservation and Recycling, 38(4), Kimyasal Hijyen Planı, Kimya-Metalurji Fakültesi, İTÜ, (2003), [online], (Ziyaret tarihi: ) 4. Kimyasal Hijyen Planı, Kimya Mühendisliği Bölümü, İYTE, (2007), [online], (Ziyaret tarihi: )

9 5. Korenaga, T., Tsukube, H., Shinoda, S., Nakamura, I., (1994), Hazardous Waste Control in Research and Education, Lewis Publisher, USA. 6. Danteravanich, S., Kaewborisut, J., Siriwong, C., Peutpaiboon, U., (2000), Laboratory Waste Management at Prince of Songkla University, Thailand, Proceeding in the R th World Congress on Integrated Resources Management, Toronto, Canada. 7. Laboratory Waste Minimization and Pollution Prevention, [online], (Ziyaret tarihi: ) 8. Mooney, D., (2004), Effectively minimizing hazardous waste in academia: The Green Chemistry approach, Chemical Health and Safety, 11(3), ODTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü, [online], 10. Kurtz, L.M., (1999), Cost-control techniques for hazardous waste management, Chemical Health and Safety, 6(1), Laboratory Waste Management Guidelines, University of Texas at Tyler, [online], (Ziyaret terihi: ) 12. EPA Hazardous Waste Compatibility Chart, April 1980, [online], (Ziyaret tarihi: )

TÜRKİYE ÇEVRE POLİTİKASINA ÖNEMLİ BİR DESTEK: AVRUPA BİRLİĞİ DESTEKLİ PROJELER

TÜRKİYE ÇEVRE POLİTİKASINA ÖNEMLİ BİR DESTEK: AVRUPA BİRLİĞİ DESTEKLİ PROJELER Technical Assistance for Implementation Capacity for the Environmental Noise Directive () Çevresel Gürültü Direktifi nin Uygulama Kapasitesi için Teknik Yardım Projesi Technical Assistance for Implementation

Detaylı

Temiz teknolojilerin geliştirilmesi ve kullanılması. Atıkların geri dönüşüm ve geri kazanım olanaklarının değerlendirilmesi

Temiz teknolojilerin geliştirilmesi ve kullanılması. Atıkların geri dönüşüm ve geri kazanım olanaklarının değerlendirilmesi 10.06.2011 Atıkların kaynağında azaltılması Temiz teknolojilerin geliştirilmesi ve kullanılması Atıkların geri dönüşüm ve geri kazanım olanaklarının değerlendirilmesi Atıkların çevreye zarar vermeden toplanması,

Detaylı

TR 2008 IB EN 04 MADEN ATIKLARININ YÖNETİMİ PROJESİ

TR 2008 IB EN 04 MADEN ATIKLARININ YÖNETİMİ PROJESİ TR 2008 IB EN 04 MADEN ATIKLARININ YÖNETİMİ PROJESİ Ülkü Füsun ERTÜRK Maden atıkları ve Tehlikesiz Atıkların Yönetimi Şube Müdürlüğü Kimya Müh. Antalya, 24-26.04.2012 Maden Atıklarının Yönetimi Projesi

Detaylı

ŞEKİL LİSTESİ... ix TABLO LİSTESİ... xxxi MEVCUT TESİSLERİN İNCELENMESİ (İP 1)... 1

ŞEKİL LİSTESİ... ix TABLO LİSTESİ... xxxi MEVCUT TESİSLERİN İNCELENMESİ (İP 1)... 1 İÇİNDEKİLER ŞEKİL LİSTESİ... ix TABLO LİSTESİ... xxxi MEVCUT TESİSLERİN İNCELENMESİ (İP 1)... 1 Bölgesel Değerlendirme... 2 Marmara Bölgesi... 2 Karadeniz Bölgesi... 13 1.1.3. Ege Bölgesi... 22 Akdeniz

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve ÇEVRE Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB ve Çevre- Temel ilkeler AB ve İklim Değişikliği AB ve Su Kalitesi AB ve Atık Geri Dönüşümü Müzakere sürecinde

Detaylı

Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı. Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015

Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı. Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015 Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015 KOBİ lere Yönelik Destekler -Kalkınma Ajansları -KOSGEB -TÜBİTAK -Bilim Sanayi

Detaylı

Yönetmelikler. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Çalışanların Korunması Hakkında Yönetmelik

Yönetmelikler. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Çalışanların Korunması Hakkında Yönetmelik Yönetmelikler Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Çalışanların Korunması Hakkında Yönetmelik BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak, Tanımlar Amaç Madde 1

Detaylı

vizyon escarus hakkında misyon hakkında Escarus un misyonu, müşterilerine sürdürülebilirlik çözümleri sunan öncü bir şirket olmaktır.

vizyon escarus hakkında misyon hakkında Escarus un misyonu, müşterilerine sürdürülebilirlik çözümleri sunan öncü bir şirket olmaktır. escarus hakkında Nisan 2011 de faaliyetine başlayan Escarus Sürdürülebilir Danışmanlık A.Ş., deneyimli ve profesyonel kadrosuyla sürdürülebilirlik çözümleri geliştirerek, danışmanlık hizmetleri vermek

Detaylı

Türkiye de Stratejik Çevresel Değerlendirme: İhtiyaçlar, Zorluklar ve Fırsatlar

Türkiye de Stratejik Çevresel Değerlendirme: İhtiyaçlar, Zorluklar ve Fırsatlar Technical Assistance for Implementation of the By-Law on Strategic Environmental Assessment EuropeAid/133447/D/SER/TR Stratejik Çevresel Değerlendirme Yönetmeliği'nin Uygulanması Teknik Yardım Projesi

Detaylı

Müfredat özeti International General Certificate in Occupational Health and Safety

Müfredat özeti International General Certificate in Occupational Health and Safety Müfredat özeti International General Certificate in Occupational Health and Safety Mart 2011 Müfredat özeti - NEBOSH International General Certificate in Occupational Health and Safety (Mart 2011 spesifikasyonlarına

Detaylı

ENTEGRE KATI ATIK YÖNETİMİ

ENTEGRE KATI ATIK YÖNETİMİ DÜZCE NİN ÇEVRE SORUNLARI ve ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAYI ENTEGRE KATI ATIK YÖNETİMİ Yrd. Doç. Dr. Fatih TAŞPINAR Düzce Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Konuralp/DÜZCE 04.12.2012 1 KATI ATIK (ÇÖP) Toplumun

Detaylı

TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERİN OLUŞTURDUĞU RİSKLER İÇİN GENEL ve ÖZEL ÖNLEME YÖNTEMLERİ

TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERİN OLUŞTURDUĞU RİSKLER İÇİN GENEL ve ÖZEL ÖNLEME YÖNTEMLERİ TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELERİN OLUŞTURDUĞU RİSKLER İÇİN GENEL ve ÖZEL ÖNLEME YÖNTEMLERİ Dr. Fatma IŞIK COŞKUNSES İSG Uzmanı / İSGÜM Kimyasal maddeler sanayimizin ve günlük yaşantımızın içinde bir çok alanda

Detaylı

LABORATUVAR YÖNETİMİNİN TEMEL UNSURLARI

LABORATUVAR YÖNETİMİNİN TEMEL UNSURLARI LABORATUVAR YÖNETİMİNİN TEMEL UNSURLARI Dr. Tuncer ÖZEKİNCİ DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ TIBBİ MİKROBİYOLOJİ A.D. 14 KASIM 2011 ANTALYA 1 İyi Laboratuvar Yönetimi İyi tanımlanmış, uluslararası kabul

Detaylı

HAZIR YEMEK İŞLETMESİNDE ÇEVRE BOYUTLARI VE ÇEVRESEL ETKİLER. OKŞAN ALTAŞ Gıda Yüksek Mühendisi

HAZIR YEMEK İŞLETMESİNDE ÇEVRE BOYUTLARI VE ÇEVRESEL ETKİLER. OKŞAN ALTAŞ Gıda Yüksek Mühendisi HAZIR YEMEK İŞLETMESİNDE ÇEVRE BOYUTLARI VE ÇEVRESEL ETKİLER OKŞAN ALTAŞ Gıda Yüksek Mühendisi Atık üreticisinin yükümlülükleri Atığın niteliklerini belirlemek Yönetmeliklere uygun olarak atık yönetimini

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDİSİ TANIM

ÇEVRE MÜHENDİSİ TANIM TANIM Doğal kaynakların en iyi biçimde kullanılması, doğal çevrenin korunması ve insan sağlığına uygun biçimde geliştirilmesi konusunda çalışan kişidir. A- GÖREVLER KULLANILAN ARAÇ, GEREÇ VE EKİPMAN Çevre

Detaylı

REACH Tüzüğünün Uyumlaştırılması ve Çevre Orman Bakanlığı nca Yapılan Çalışmalar

REACH Tüzüğünün Uyumlaştırılması ve Çevre Orman Bakanlığı nca Yapılan Çalışmalar REACH Tüzüğünün Uyumlaştırılması ve Çevre Orman Bakanlığı nca Yapılan Çalışmalar ÇEVRE ve ORMAN BAKANLIĞI Haydar HAZER REACH TüzüğüT Semineri Ankara 11 Kasım m 2009 İçerik Kimyasallar Yönetimi Neden REACH?

Detaylı

UE.18 Rev.Tar/No:09.05.2011/03 SAYFA 1 / 5

UE.18 Rev.Tar/No:09.05.2011/03 SAYFA 1 / 5 UE.18 Rev.Tar/No:09.05.2011/03 SAYFA 1 / 5 1. AMAÇ Türksat İnternet ve İnteraktif Hizmetler Direktörlüğü nün bilgi güvenliğini yönetmekteki amacı; bilginin gizlilik, bütünlük ve erişilebilirlik kapsamında

Detaylı

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ. Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı. 1.Giriş

KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ. Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı. 1.Giriş KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI UYUM EYLEM PLANI REHBERİ 1.Giriş Ramazan ŞENER Mali Hizmetler Uzmanı Kamu idarelerinin mali yönetimini düzenleyen 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu 10.12.2003

Detaylı

YALOVA ÜNİVERSİTESİ BİREYSEL İSTEK VE MEMNUNİYET SİSTEMİ PERFORMANS DEĞERLENDİRME RAPORU

YALOVA ÜNİVERSİTESİ BİREYSEL İSTEK VE MEMNUNİYET SİSTEMİ PERFORMANS DEĞERLENDİRME RAPORU 23/08/2013 YALOVA ÜNİVERSİTESİ BİREYSEL İSTEK VE MEMNUNİYET SİSTEMİ PERFORMANS DEĞERLENDİRME RAPORU Rektörlük makamının 03.01.2011 tarih ve 11 no lu Olur u ile oluşturulan Yalova Üniversitesi Bireysel

Detaylı

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler

Yıllar 2015 2016 2017 2018 2019 PROJE ADIMI - FAALİYET. Sorumlu Kurumlar. ÇOB, İÇOM, DSİ, TİM, Valilikler, Belediyeler ÇOB, İÇOM, Valilikler 1. HAVZA KORUMA PLANI KURUM VE KURULUŞLARIN KOORDİNASYONUNUN 2. SAĞLANMASI 3. ATIK SU ve ALTYAPI YÖNETİMİ 3.1. Göl Yeşil Kuşaklama Alanındaki Yerleşimler Koruma Planı'nda önerilen koşullarda önlemlerin

Detaylı

İşçi sağlığı ve güvenliğine (İSAGÜ) yönelik önlemlerin alınması ve etkin bir şekilde uygulanması, İSAGÜ bilincinin oluşması ile ilgilidir.

İşçi sağlığı ve güvenliğine (İSAGÜ) yönelik önlemlerin alınması ve etkin bir şekilde uygulanması, İSAGÜ bilincinin oluşması ile ilgilidir. 1. GİRİŞ İşçi sağlığı ve güvenliğine (İSAGÜ) yönelik önlemlerin alınması ve etkin bir şekilde uygulanması, İSAGÜ bilincinin oluşması ile ilgilidir. 1 Limanlar, Türkiye ekonomisinin en önemli destek üniteleridir.

Detaylı

TÜRKİYE DE ÜRETİLEN TEHLİKELİ ATIKLAR VE UYGUN BERTARAF YÖNTEMLERİ

TÜRKİYE DE ÜRETİLEN TEHLİKELİ ATIKLAR VE UYGUN BERTARAF YÖNTEMLERİ TÜRKİYE DE ÜRETİLEN TEHLİKELİ ATIKLAR VE UYGUN BERTARAF YÖNTEMLERİ Şeyma Taşkan 1, Barış Çallı 2 1 MarmaraÜniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Bilimleri Programı, Göztepe Kampüsü, 34722 Kadıköy,

Detaylı

SHKS (SAĞLIK HİZMET KALİTE YAPILAN ÇALIŞMALAR

SHKS (SAĞLIK HİZMET KALİTE YAPILAN ÇALIŞMALAR SHKS (SAĞLIK HİZMET KALİTE STANDARTLARI). KAPSAMINDA YAPILAN ÇALIŞMALAR SAĞLIK HİZMET KALİTE STANDARTLARI KAPSAMINDA YAPILAN ÇALIŞMALAR. SHKS (Sağlık Hizmet Kalite Standartları) zorunlu dokümanları oluşturuldu.

Detaylı

SUÇ GELİRLERİNİN AKLANMASININ VE TERÖRÜN FİNANSMANININ ÖNLENMESİ POLİTİKASI

SUÇ GELİRLERİNİN AKLANMASININ VE TERÖRÜN FİNANSMANININ ÖNLENMESİ POLİTİKASI SUÇ GELİRLERİNİN AKLANMASININ VE TERÖRÜN FİNANSMANININ ÖNLENMESİ POLİTİKASI ZİRAAT KATILIM BANKASI A.Ş. SUÇ GELİRLERİNİN AKLANMASININ VE TERÖRÜN FİNANSMANININ ÖNLENMESİ POLİTİKASI Suç gelirlerinin aklanması

Detaylı

EK 4 AVRUPA BĐRLĐĞĐ MÜKTESEBATININ ÜSTLENĐLMESĐNE ĐLĐŞKĐN TÜRKĐYE ULUSAL PROGRAMI KAPSAMINDA TEMĐZ (SÜRDÜRÜLEBĐLĐR) ÜRETĐM ĐLE ĐLGĐLĐ UYUM ÇALIŞMALARI

EK 4 AVRUPA BĐRLĐĞĐ MÜKTESEBATININ ÜSTLENĐLMESĐNE ĐLĐŞKĐN TÜRKĐYE ULUSAL PROGRAMI KAPSAMINDA TEMĐZ (SÜRDÜRÜLEBĐLĐR) ÜRETĐM ĐLE ĐLGĐLĐ UYUM ÇALIŞMALARI EK 4 AVRUPA BĐRLĐĞĐ MÜKTESEBATININ ÜSTLENĐLMESĐNE ĐLĐŞKĐN TÜRKĐYE ULUSAL PROGRAMI KAPSAMINDA TEMĐZ (SÜRDÜRÜLEBĐLĐR) ÜRETĐM ĐLE ĐLGĐLĐ UYUM ÇALIŞMALARI Avrupa Birliği Müktesebatının Üstlenilmesine Đlişkin

Detaylı

Güvenlik Bilgi Formu (91/155 EEC)

Güvenlik Bilgi Formu (91/155 EEC) Sayfa 1/6 1. Madde/Müstahzar ve Firma Tanıtımı Ürünün adı: Üretici / Dağıtıcıya ait bilgiler: DESOMED EURO Kimya San. Ve Ticaret A.Ş. Yazıbaşı Beldesi Balkan Cad. No:33 Torbalı / ĐZMĐR Tel: 0.232.853 97

Detaylı

Proje Faaliyetleri ve Beklenen Çıktılar

Proje Faaliyetleri ve Beklenen Çıktılar UNIDO EKO-VERİMLİLİK (TEMİZ ÜRETİM) PROGRAMI BİLGİLENDİRME TOPLANTISI Proje Faaliyetleri ve Beklenen Çıktılar Ferda Ulutaş, Emrah Alkaya Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı Ankara, 20 Mayıs 2009 KAPSAM

Detaylı

ENDÜSTRİYEL ATIK YÖNETİM PLANI

ENDÜSTRİYEL ATIK YÖNETİM PLANI 1) ATIK ÜRETİCİSİNİN İLETİŞİM BİLGİLERİ: Adı Soyadı : Adres : Telefon : Faks : Vergi Sicil Numarası : İşletme Sahibi (Yetkili Kişi) : 2) FİRMADA ATIK YÖNETİMİNDEN SORUMLU KİŞİYE AİT BİLGİLER (İletişim

Detaylı

T.C. GÜNEY MARMARA KALKINMA AJANSI İÇ KONTROL İZLEME VE YÖNLENDİRME KOMİTESİNİN GÖREV VE SORUMLULUKLARI HK YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM

T.C. GÜNEY MARMARA KALKINMA AJANSI İÇ KONTROL İZLEME VE YÖNLENDİRME KOMİTESİNİN GÖREV VE SORUMLULUKLARI HK YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM Sıra No İÇ KONTROL İZLEME VE YÖNLENDİRME KOMİTESİNİN GÖREV VE SORUMLULUKLARI HK YÖNERGE : GMKA/Yönerge/10 Revizyon No : 2 Tarih : 29/08/2013 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Hukuki Dayanak ve Tanımlar Amaç

Detaylı

A AMASINDA; GERİ KAZANIM VE BERTARAF TESİSLER SUNULMASI GEREKEN BİLGB

A AMASINDA; GERİ KAZANIM VE BERTARAF TESİSLER SUNULMASI GEREKEN BİLGB Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Atık Yönetimi Dairesi Başkanlığı ÇEVRE LİSANSI L ALMA AŞAMASINDA; A AMASINDA; GERİ KAZANIM VE BERTARAF TESİSLER SLERİNCE SUNULMASI GEREKEN BİLGB

Detaylı

Tehlikeli Atıklar ve Kontrolü. Tehlikeli Atık Yönetim Sistemi ve Çevre Bilgi Sistemi

Tehlikeli Atıklar ve Kontrolü. Tehlikeli Atık Yönetim Sistemi ve Çevre Bilgi Sistemi Tehlikeli Atıklar ve Kontrolü Tehlikeli Atık Yönetim Sistemi ve Çevre Bilgi Sistemi Tehlikeli Atık Tanımı Tehlikeli Atığın Tanımlanması Tehlikeli Atığın Tanımlanması Tehlikeli Atığın Tanımlanması Tehlikeli

Detaylı

TÜRKİYE DE PCB YÖNETİMİ. ATIK YÖNETİMİ SEMPOZYUMU 24-26 Nisan 2012

TÜRKİYE DE PCB YÖNETİMİ. ATIK YÖNETİMİ SEMPOZYUMU 24-26 Nisan 2012 TÜRKİYE DE PCB YÖNETİMİ ATIK YÖNETİMİ SEMPOZYUMU 24-26 Nisan 2012 PCB MEVZUATININ GELİŞİMİ STOCKHOLM SÖZLEŞMESİ UNEP tarafından 2001 yılında kabul edilen ve 2004 te yürürlüğe giren Stockholm Sözleşmesi,

Detaylı

HAZIRLAYAN MELEK YAĞCI EĞİTİM HEMŞİRESİ

HAZIRLAYAN MELEK YAĞCI EĞİTİM HEMŞİRESİ HAZIRLAYAN MELEK YAĞCI EĞİTİM HEMŞİRESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ Tüm sağlık çalışanlarının güvenli ortamlarda ve yüksek motivasyonla çalışmalarının sağlanması için 14.05.2012 tarihinde çalışan güvenliğinin sağlanmasına

Detaylı

TÜYAK ÇALIŞMALARI SEMPOZYUM

TÜYAK ÇALIŞMALARI SEMPOZYUM TÜYAK HAKKINDA TÜYAK; Türkiye Yangından Korunma ve Eğitim Vakfı ve Yangından Korunma Derneği olmak üzere iki farklı tüzel kişilik altında fakat ayni amaçlara odaklanmış olarak faaliyette bulunmaktadır.

Detaylı

ÇEVRE KORUMA VE KONTROL DAİRESİ BAŞKANLIĞI ATIK YÖNETİMİ ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLAT YAPISI VE ÇALIŞMA ESASLARINA DAİR YÖNERGE

ÇEVRE KORUMA VE KONTROL DAİRESİ BAŞKANLIĞI ATIK YÖNETİMİ ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLAT YAPISI VE ÇALIŞMA ESASLARINA DAİR YÖNERGE ÇEVRE KORUMA VE KONTROL DAİRESİ BAŞKANLIĞI ATIK YÖNETİMİ ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ TEŞKİLAT YAPISI VE ÇALIŞMA ESASLARINA DAİR YÖNERGE BİRİNCİ BÖLÜM AMAÇ, KAPSAM, HUKUKİ DAYANAK, İLKELER ve TANIMLAR Amaç Madde 1-

Detaylı

Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrol Direktifinin Türkiye de Uygulanmasının Desteklenmesi Projesi

Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrol Direktifinin Türkiye de Uygulanmasının Desteklenmesi Projesi T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrol Direktifinin Türkiye de Uygulanmasının Desteklenmesi Projesi ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ İZİN VE DENETİM GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İzin ve

Detaylı

Biyosidal Ürün Etiketlerinin İncelenmesi

Biyosidal Ürün Etiketlerinin İncelenmesi Biyosidal Ürün Etiketlerinin İncelenmesi Selim ATAK Çevre Mühendisi Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Biyosidal Ürün Etiketlerinin İncelenmesi - Selim Atak 1 Biyosidal ürünlerin etiketlenmesi Yönetmeliğin «Etiketleme»

Detaylı

KAYISI ARAŞTIRMA İSTASYONU MÜDÜRLÜĞÜ EK 3.4 KALİTE YÖNETİM / İÇ KONTROL BİRİMİ

KAYISI ARAŞTIRMA İSTASYONU MÜDÜRLÜĞÜ EK 3.4 KALİTE YÖNETİM / İÇ KONTROL BİRİMİ KAYISI ARAŞTIRMA İSTASYONU MÜDÜRLÜĞÜ EK 3.4 KALİTE YÖNETİM / İÇ KONTROL BİRİMİ Kalite Yöneticisi Dök.No KAİM.İKS.FRM.081 Sayfa No 1/ 3 İŞİN KISA TANIMI: Kayısı Araştırma İstasyonu Müdürlüğü üst yönetimi

Detaylı

T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ

T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ T.C ÇANAKKALE ONSEKİZMART ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ ÇALIŞAN GÜVENLİĞİ PROSEDÜRÜ KODU: YÖN.PR.09 YAYINLAMA TARİHİ: 21.04.2014 REVİZYON TARİHİ: 00 REVİZYON NO: 00 SAYFA SAYISI:05 1. AMAÇ:

Detaylı

İnegöl OSB Müdürlüğü Atıksu Arıtma, Çamur Kurutma ve Kojenerasyon Tesisleri 6/3/2016 1

İnegöl OSB Müdürlüğü Atıksu Arıtma, Çamur Kurutma ve Kojenerasyon Tesisleri 6/3/2016 1 Atıksu Arıtma, Çamur Kurutma ve 6/3/2016 1 İnegöl İlçesinde Organize Sanayi Bölgesi Kurulması; Yüksek Planlama Kurulunun 19.12.1973 tarihli raporu ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 19.11.1973 tarihli

Detaylı

X X İl Milli Eğitim Müdürlüğü Toplum Sağlığı Merkezleri X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X. X X X X X X Okul/Kurum Müdürlükleri

X X İl Milli Eğitim Müdürlüğü Toplum Sağlığı Merkezleri X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X. X X X X X X Okul/Kurum Müdürlükleri A 1 B 2 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ SORUMLULARININ TESPİTİ İl/İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri ve Bağlı bulunan Okul/Kurumların işveren vekillerinin tespit edilerek, makam onayının alınması İL MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜKLERİ

Detaylı

GÜVENLİK BİLGİ FORMU

GÜVENLİK BİLGİ FORMU Sayfa 1 nin 5 BÖLÜM 1: Madde/Müstahzar Ve Şirket/İş Sahibinin Tanıtımı 1.1. Madde/Müstahzarın tanıtılması Ürünün ticari ismi Takibi malzeme numaraları için de geçerlidir: : 914925; 505533; 791440; 791441

Detaylı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ÇEVRECİ ŞEHİRLERE DOĞRU Kadir DEMİRBOLAT İklim Değişikliği Dairesi Başkanı 7 Temmuz 2012, Gaziantep Çevreci Şehircilik; Yaşam kalitesi yüksek, Çevreye duyarlı, Tarihi ve kültürel

Detaylı

ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ POLİTİKA, STRATEJİ VE HEDEFLER

ÇEVRE TEKNOLOJİLERİ POLİTİKA, STRATEJİ VE HEDEFLER Teknoloji Alanı: Su Kaynaklarında Kirliliğinin Önlenmesi ve Kontrolü Hedef 2: Bu bakterilerin ve ortamından alınma tekniklerinin geliştirilmesi Hedef 3: Kontamine bakterinin etkisiz hale getirilme yöntemlerinin

Detaylı

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERİN STABİLİTESİNE VE AÇILDIKTAN SONRA KULLANIM SÜRESİNE İLİŞKİN KILAVUZ

TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERİN STABİLİTESİNE VE AÇILDIKTAN SONRA KULLANIM SÜRESİNE İLİŞKİN KILAVUZ TÜRKİYE İLAÇ VE TIBBİ CİHAZ KURUMU KOZMETİK ÜRÜNLERİN STABİLİTESİNE VE AÇILDIKTAN SONRA KULLANIM SÜRESİNE İLİŞKİN KILAVUZ Amaç MADDE 1- Kozmetik ürünlerin üreticileri tarafından raf ömürleri belirlenirken

Detaylı

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir?

1- Neden İç Kontrol? 2- İç Kontrol Nedir? T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI KİHBİ Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL MAYIS 2014 ANKARA 1- Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini sürekli

Detaylı

İŞVEREN ANKETİ SONUÇLARI

İŞVEREN ANKETİ SONUÇLARI Percentage of gaduates (%) Percentages (%) İŞVEREN ANKETİ SONUÇLARI Mayıs/212 ( adet işveren tarafından cevaplanmıştır) 1. Adı Soyadı... 2. Kurum/Firma Adı... 3. Genel olarak işvereni olduğunuz kurum/firma

Detaylı

T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ BELGE YÖNETİMİ VE ARŞİV SİSTEMİ STRATEJİSİ

T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ BELGE YÖNETİMİ VE ARŞİV SİSTEMİ STRATEJİSİ T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ BELGE YÖNETİMİ VE ARŞİV SİSTEMİ STRATEJİSİ (Doküman No: BEYAS-DK-02) Ankara Üniversitesi için aşağıda verilen temel bir Belge Yönetimi ve Arşiv Sistemi Stratejisi metni hazırlanmıştır.

Detaylı

BELEDİYELERCE BİLGİ SAĞLANACAK İDEP EYLEMLERİ

BELEDİYELERCE BİLGİ SAĞLANACAK İDEP EYLEMLERİ Arazi Kullanımı ve Ormancılık 3. ORMAN, MERA, TARIM VE YERLEŞİM GİBİ ARAZİ KULLANIMLARI VE DEĞİŞİMLERİNİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİ OLUMSUZ YÖNDE ETKİLEMESİNİ SINIRLANDIRMAK 5. 2012 yılında yerleşim alanlarında

Detaylı

MARMARA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

MARMARA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MARMARA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ Çevre Mühendisliği Nedir? Çevre sorunlarına çözüm bulan disiplinler arası bir mühendislik dalıdır. Çevre Mühendisleri doğal çevreyi

Detaylı

HAZIRLAYAN KONTROL EDEN ONAYLAYAN

HAZIRLAYAN KONTROL EDEN ONAYLAYAN DAMAR CERRAHİSİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ Sayfa No : 01 KALİTE KOMİTESİ HEDEF 1. Enerji Kesilmesinin önlenmesi PLANLANAN FAALİYETLER SORUMLU UYGULAMA İZLEME YÖNTEMİ TERMİN 1.a)Jenaratörün Devreye Girmesi

Detaylı

Vizyonumuz Ülkemizin, çevre ve iş güvenliği alanlarında ulusal ve uluslararası rekabet gücünü artıracak çalışmalarda öncü olmaktır.

Vizyonumuz Ülkemizin, çevre ve iş güvenliği alanlarında ulusal ve uluslararası rekabet gücünü artıracak çalışmalarda öncü olmaktır. Kariyer Mühendislik 2011 yılında gelişen çevre ve iş güvenliği mevzuatlarının Türkiye de uygulanmasını hedef alarak kurulmuştur. Şirket çalışanlarının ve kurucusunun yıllar içerisinde elde etmiş olduğu

Detaylı

İstanbul Üniversitesi. Çerçeve Yönetmeliği Kapsamında Türkiye de Doktora Çalışmalarının Kurumsal Yapısı, İşleyişi ve Öneriler

İstanbul Üniversitesi. Çerçeve Yönetmeliği Kapsamında Türkiye de Doktora Çalışmalarının Kurumsal Yapısı, İşleyişi ve Öneriler İstanbul Üniversitesi Çerçeve Yönetmeliği Kapsamında Türkiye de Doktora Çalışmalarının Kurumsal Yapısı, İşleyişi ve Öneriler 1. Türkiye de doktora eğitiminin Avrupa ya benzer şekilde usta-çırak ilişkisi

Detaylı

KİMYASAL ATIKLARIN DEPOLANMASINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR ve KİMYA BÖLÜMÜNDEKİ UYGULAMALAR

KİMYASAL ATIKLARIN DEPOLANMASINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR ve KİMYA BÖLÜMÜNDEKİ UYGULAMALAR KİMYASAL ATIKLARIN DEPOLANMASINDA DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR ve KİMYA BÖLÜMÜNDEKİ UYGULAMALAR Dr. ÖMER KOZ E.Ü. Fen Fak. Kimya Bölümü Giriş - Ege Üniversitesi Tehlikeli Atıklar Yönergesinde belirtildiği

Detaylı

Sayı : TTGV(2011)2-1431 Konu : İskenderun Körfezi nde Endüstriyel Simbiyoz (Ortak Yaşam) Projesi Bilgilendirme Toplantısı ve Çalıştayı

Sayı : TTGV(2011)2-1431 Konu : İskenderun Körfezi nde Endüstriyel Simbiyoz (Ortak Yaşam) Projesi Bilgilendirme Toplantısı ve Çalıştayı 13 Eylül 2011 Sayı : TTGV(2011)2-1431 Konu : İskenderun Körfezi nde Endüstriyel Simbiyoz (Ortak Yaşam) Projesi Bilgilendirme Toplantısı ve Çalıştayı Bakü Tiflis Ceyhan (BTC) Boru Hattı Şirketi ile Türkiye

Detaylı

10 SORUDA İÇ KONTROL

10 SORUDA İÇ KONTROL T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı 10 SORUDA İÇ KONTROL 1 Neden İç Kontrol? Dünyadaki yeni gelişmeler ışığında yönetim anlayışı da değişmekte ve kamu yönetimi kendini

Detaylı

10 Mart 2015 SALI Resmî Gazete Sayı : 29291 TEBLİĞ

10 Mart 2015 SALI Resmî Gazete Sayı : 29291 TEBLİĞ 10 Mart 2015 SALI Resmî Gazete Sayı : 29291 TEBLİĞ Çevre ve Şehircilik Bakanlığından: TEKSTİL SEKTÖRÜNDE ENTEGRE KİRLİLİK ÖNLEME VE KONTROL TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA TEBLİĞ MADDE 1 14/12/2011

Detaylı

BAKANLIĞIMIZ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARININ TAMAMLANMASI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI

BAKANLIĞIMIZ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARININ TAMAMLANMASI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI BAKANLIĞIMIZ İÇ KONTROL SİSTEMİ ÇALIŞMALARININ TAMAMLANMASI STRATEJİ GELİŞTİRME BAŞKANLIĞI OCAK 2015 Sunum Planı İç Kontrol ün Tanımı ve Amaçları Birimlerin Sorumlulukları İç Kontrol Standartları Bakanlıkta

Detaylı

TÜKETİCİ GÜVENLİĞİ LABORATUVARLARI DAİRE BAŞKANLIĞI

TÜKETİCİ GÜVENLİĞİ LABORATUVARLARI DAİRE BAŞKANLIĞI TÜKETİCİ GÜVENLİĞİ LABORATUVARLARI DAİRE BAŞKANLIĞI BİYOSİDAL ÜRÜNLERDE İYİ LABORATUVAR UYGULAMALARI VE TEST GEREKLİLİKLERİ Merkez Biyosidal Ürünler Araştırma Laboratuvarları Laboratuvar Sorumlu Yardımcısı

Detaylı

ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK

ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK İçerik Patlayıcı Ortamlar ATEX Nedir? İlgili Mevzuat Temel Kavramlar Patlamadan Korunma Dokümanı 2 3 ATEX Nedir? ATEX Atmosphères

Detaylı

Proje önerilen faaliyetler ön çalışma raporuna uygun mu, uygulanabilir mi, hedeflerle ve öngörülen sonuçlarla uyumlu mu?

Proje önerilen faaliyetler ön çalışma raporuna uygun mu, uygulanabilir mi, hedeflerle ve öngörülen sonuçlarla uyumlu mu? KONYA "BÖLGESEL İNOVASYON MERKEZİ" GÜDÜMLÜ PROJE ÖZETİ Başvuru Sahibi: Konya Sanayi Odası Proje Ortakları: Konya Organize Sanayi Bölge Müdürlüğü, Konya Ticaret Odası,Konya ABİGEM, Konya Ticaret Borsası,

Detaylı

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ UZM: HALİME TAŞKINSOY TIBİİ ATIK PROJESİ

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ UZM: HALİME TAŞKINSOY TIBİİ ATIK PROJESİ AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ HASTANESİ UZM: HALİME TAŞKINSOY TIBİİ ATIK PROJESİ Amaç: Atıkların çevreye ve insan sağlığına zarar verecek şekilde doğrudan ve detaylı olarak ortama verilmesinin önlenmesi bertaraf

Detaylı

LIFE Programme 2006 LIFE06 TCY/TR/000292 HaWaMan

LIFE Programme 2006 LIFE06 TCY/TR/000292 HaWaMan LIFE Programme 2006 LIFE06 TCY/TR/000292 HaWaMan Betül DOĞRU Tehlikeli Atıklar Şube Müdürü Çevre Mühendisi Ġçerik - Katı Atık Mevzuatı - Hedeflenen Politika - Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği -

Detaylı

Türkiye de Belediye Atıkları Yönetiminde Sorunlar ve Çözüm Önerileri

Türkiye de Belediye Atıkları Yönetiminde Sorunlar ve Çözüm Önerileri Türkiye de Belediye Atıkları Yönetiminde Sorunlar ve Çözüm Önerileri Recep ŞAHİN Türkiye Belediyeler Birliği Genel Sekreter Yardımcısı Ekim 2015, Ankara Belediyeler ve Atıklar Belediyelerin sorumlu olduğu

Detaylı

GÜVENLİK BİLGİ FORMU

GÜVENLİK BİLGİ FORMU Sayfa 1 nin 5 BÖLÜM 1: Maddenin/karışımın ve şirketin/dağıtıcının kimliği 1.1. Madde/Karışımın kimliği 1.2. Madde veya karışımın belirlenmiş kullanımları ve tavsiye edilmeyen kullanımları Maddenin/Karışımın

Detaylı

MEZUN ANKETİ SONUÇLARI

MEZUN ANKETİ SONUÇLARI MEZUN ANKETİ SONUÇLARI Mayıs/212 Anket Gönderilen Kişi Sayısı 13 Anketi Cevaplayan Kişi Sayısı 87 1. Adı Soyadı... 2. Çevre Mühendisliği Bölümü ne giriş yılı 3. Çevre Mühendisliği nden mezuniyet yılı ve

Detaylı

CALIŞANLARIN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMLERİNİN USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK. (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM

CALIŞANLARIN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMLERİNİN USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK. (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM CALIŞANLARIN İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMLERİNİN USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam ve Dayanak Amaç Madde 1 Bu Yönetmelik, işverenlerce, işyerlerinde

Detaylı

Uluslararası Mevzuatta Biyosidal Kullanımı ve İyi Uygulama Örnekleri

Uluslararası Mevzuatta Biyosidal Kullanımı ve İyi Uygulama Örnekleri ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞI EĞİTİM VE ARAŞTIRMA MERKEZİ Uluslararası Mevzuatta Biyosidal Kullanımı ve İyi Uygulama Örnekleri Deniz Boz Eravcı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim Uzmanı İçerik -

Detaylı

Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi

Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi Sami EROL Gıda Mühendisi Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Dairesi 1 24 Aralık 2012-22 Mart 2013 Maryland Üniversitesi Amerika Birleşik Devletleri 2 3 Maryland Üniversitesi

Detaylı

Elif Sarı Mühendis. Kişisel Bilgiler. Eğitim Bilgileri 1 / 5

Elif Sarı Mühendis. Kişisel Bilgiler. Eğitim Bilgileri 1 / 5 Elif Sarı Mühendis Adres Bilgileri : Türkiye - İstanbul(Asya) - Üsküdar - Fıstıkağacı Cep Telefonu : 90 (554) 465 28 77 E-Posta : elifsari01@gmail.com elfsr@hotmail.com Kişisel Bilgiler Toplam Tecrübe

Detaylı

Sabancı Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi LABORATUVAR TEHLİKELİ ATIK YÖNETİMİ PROSEDÜRÜ

Sabancı Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi LABORATUVAR TEHLİKELİ ATIK YÖNETİMİ PROSEDÜRÜ Sabancı Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi LABORATUVAR TEHLİKELİ ATIK YÖNETİMİ PROSEDÜRÜ Kasım 2014 Amaç Sabancı Üniversitesi Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi Laboratuarları eğitimöğretim-araştırma

Detaylı

Güney Akım Açık Deniz Boru Hattı Türkiye Bölümü

Güney Akım Açık Deniz Boru Hattı Türkiye Bölümü Güney Akım Açık Deniz Boru Hattı Türkiye Bölümü Çevresel ve Sosyal Etki Değerlendirmesi (ÇSED) - Ekler Haziran 2014 Ek 2.1: Ulusal Mevzuat URS-EIA-REP-203876 Genel Çevre Kanunu, Sayı: 2872 ÇED Yönetmeliği

Detaylı

BÜYÜK KAZA ÖNLEME POLİTİKA BELGESİ TEBLİĞİ TASLAĞI BİRİNCİ BÖLÜM

BÜYÜK KAZA ÖNLEME POLİTİKA BELGESİ TEBLİĞİ TASLAĞI BİRİNCİ BÖLÜM BÜYÜK KAZA ÖNLEME POLİTİKA BELGESİ TEBLİĞİ TASLAĞI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı; 30/12/2013 tarihli ve 28867 mükerrer sayılı Resmî Gazete de yayımlanan

Detaylı

ACWA GÜÇ ELEKTRİK İŞLETME VE YÖNETİM SANAYİ VE TİCARET A.Ş.

ACWA GÜÇ ELEKTRİK İŞLETME VE YÖNETİM SANAYİ VE TİCARET A.Ş. ACWA GÜÇ ELEKTRİK İŞLETME VE YÖNETİM SANAYİ VE TİCARET A.Ş. ACWA POWER KIRIKKALE DOĞAL GAZ KOMBİNE ÇEVRİM SANTRALİ PROJESİ MGS PROJJE MÜŞAVİİRLİİK MÜHENDİİSLİİK TİİCARET LTD.. ŞTİİ.. ANKARA HAZİRAN/2014

Detaylı

MMKD Stratejik İletişim Planı Araştırma Sonuçları

MMKD Stratejik İletişim Planı Araştırma Sonuçları MMKD Stratejik İletişim Planı Araştırma Sonuçları 29 Mayıs 2013 tarihinde MMKD Stratejik İletişim Planı nı oluşturmak amacıyla bir toplantı yapıldı. Toplantının ardından, dernek amaç ve faaliyetlerinin

Detaylı

1. KNA ve HTEA 2. Risk Analizi 3. Kalite Kavramı 4. Hastane ç Tetkikçi Eğitimi 5. Klinik ve dari Süreçler 6. ndikatör Kavramı ve ndikatörler 7.

1. KNA ve HTEA 2. Risk Analizi 3. Kalite Kavramı 4. Hastane ç Tetkikçi Eğitimi 5. Klinik ve dari Süreçler 6. ndikatör Kavramı ve ndikatörler 7. 1. KNA ve HTEA 2. Risk Analizi 3. Kalite Kavramı 4. Hastane ç Tetkikçi Eğitimi 5. Klinik ve dari Süreçler 6. ndikatör Kavramı ve ndikatörler 7. Sağlık Kurumlarında Entegre Kalite Yönetim Sistemleri 8.

Detaylı

UNIDO Eko-Verimlilik Programı nda Öncelikli Sektörler

UNIDO Eko-Verimlilik Programı nda Öncelikli Sektörler UNIDO Eko-Verimlilik Programı nda Öncelikli Sektörler Prof.Dr. Göksel N. Demirer Orta Doğu Teknik Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü UNIDO EKO-VERİMLİLİK (TEMİZ ÜRETİM) PROGRAMI BİLGİLENDİRME TOPLANTISI

Detaylı

Türkiye de Ulusal Politikalar ve Endüstriyel Simbiyoz

Türkiye de Ulusal Politikalar ve Endüstriyel Simbiyoz Türkiye de Ulusal Politikalar ve Endüstriyel Simbiyoz Ferda Ulutaş Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı KALKINMA AJANSLARI VE BÖLGE PLANLARI İÇİN ENDÜSTRİYEL SİMBİYOZ ÇALIŞTAYI 31 Ocak 1 Şubat 2013 CK Farabi

Detaylı

GÜVENLİK BİLGİ FORMU

GÜVENLİK BİLGİ FORMU Sayfa 1 nin 5 BÖLÜM 1: Maddenin/karışımın ve şirketin/dağıtıcının kimliği 1.1. Madde/Karışımın kimliği Ürünün ticari ismi Takibi malzeme numaraları için de geçerlidir: 950049; 950098; 950153; 1005077;

Detaylı

MADEN TETKİK ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HİDROJEOKİMYA LABORATUVA- RINDA BAZI ANALİTİK YÖNTEMLERİN İSTATİSTİKSEL DEĞERLENDİRİLMESİ

MADEN TETKİK ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HİDROJEOKİMYA LABORATUVA- RINDA BAZI ANALİTİK YÖNTEMLERİN İSTATİSTİKSEL DEĞERLENDİRİLMESİ MADEN TETKİK ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HİDROJEOKİMYA LABORATUVA- RINDA BAZI ANALİTİK YÖNTEMLERİN İSTATİSTİKSEL DEĞERLENDİRİLMESİ A Gülay ATAMAN*; Süheyla TUNCER*: Ersin ŞEN*; Muzaffer SÖNMEZ*; Vedat ÖZTÜRK*

Detaylı

TEHLİKELİ MADDE YÖNETİM PROSEDÜRÜ. KOD:STK.PR.02 Y. Tarihi: 31.05.2013 Sayfa No: 5/5 Rev. T.:15.07.2013 Rev. No: 01

TEHLİKELİ MADDE YÖNETİM PROSEDÜRÜ. KOD:STK.PR.02 Y. Tarihi: 31.05.2013 Sayfa No: 5/5 Rev. T.:15.07.2013 Rev. No: 01 1. AMAÇ: Tehlikeli Maddelerin Güvenli Taşınması, Depolanması, Kullanılması, Dökülmesi ile Tehlikeli Maddelere Maruz Kalınması Durumunda yapılması Gerekenler ve Eğitimi İçin Standart Bir Yöntem Belirlemektir.

Detaylı

Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program

Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program Amaç Değişen ve gelişen müşteri isteklerinin en verimli

Detaylı

T.C. AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÖNETİM KURULU KARARLARI

T.C. AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÖNETİM KURULU KARARLARI Toplantı Tarihi : 02.08.2013 Toplantı Sayısı : 019 T.C. AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ YÖNETİM KURULU KARARLARI KARAR 2013/019-01: Enstitümüz disiplinler arası İş Güvenliği Tezsiz Yüksek Lisans İkinci Öğretim

Detaylı

AB KATILIM SÜRECİNDE YEREL YÖNETİMLER İÇİN ATIK YÖNETİMİ YAKLAŞIMLARI. Atık Yönetimi ile İlgili AB Direktifleri ve Türk Mevzuatına Aktarımları

AB KATILIM SÜRECİNDE YEREL YÖNETİMLER İÇİN ATIK YÖNETİMİ YAKLAŞIMLARI. Atık Yönetimi ile İlgili AB Direktifleri ve Türk Mevzuatına Aktarımları AB KATILIM SÜRECİNDE YEREL YÖNETİMLER İÇİN ATIK YÖNETİMİ YAKLAŞIMLARI Atık Yönetimi ile İlgili AB Direktifleri ve Türk Mevzuatına Aktarımları Betül DOĞRU Çevre ve Orman Bakanlığı Atık Yönetimi Daire Başkanlığı

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Analitik Kalite Güvence: Minimum gereksinimler Hamide Z Şenyuva 8 9 Ekim 2008, İzmir İçerik Giriş- Analitik Kalite Güvence neden önemli? Formal Kalite Güvence Sistemleri Metot validasyonu İç Kalite Kontrol

Detaylı

Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü. Su ve Toprak Yönetimi Dairesi Başkanlığı. AB Çevre Müktesebatının Yerel Yönetimlere Uygulanması

Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü. Su ve Toprak Yönetimi Dairesi Başkanlığı. AB Çevre Müktesebatının Yerel Yönetimlere Uygulanması Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü Su ve Toprak Yönetimi Dairesi Başkanlığı AB Çevre Müktesebatının Yerel Yönetimlere Uygulanması 1 Uygulama Örnekleri 1.Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği 2.Tehlikeli Maddelerin

Detaylı

ÜRÜN GÜVENLİK BİLGİ FORMU

ÜRÜN GÜVENLİK BİLGİ FORMU Sayfa 1/6 ÜRÜN GÜVENLİK BİLGİ FORMU Düzenlenme tarihi: 05.10.2009 1 Ürün ve firma tanıtımı Ürün adı: SEWER LINE Biyolojik Atık Su Arıtma Sistemleri İçin Ön Arıtma ve Koku Giderme Ürünün uygulama alanı:

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü ATIK PİL P L VE AKÜMÜLAT LATÖRLERİN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ Yönetmelik Yayımlanma tarihi :31.08.2004 Yürürlük tarihi :01.01.2005 Değişiklik tarihi

Detaylı

1. AMAÇ: 4. KISALTMALAR: EKK : Enfeksiyon Kontrol Komitesi SHKS : Sağlıkta Hizmet Kalite Standartları 5. UYGULAMA:

1. AMAÇ: 4. KISALTMALAR: EKK : Enfeksiyon Kontrol Komitesi SHKS : Sağlıkta Hizmet Kalite Standartları 5. UYGULAMA: Kalite Yönetim Birimi SAYFA NO 1 / 5 1. AMAÇ: Hastanemizdeki; sağlıkta hizmet kalite standartları ve kalite yönetim sistemine uygunluğunun; sürekliliğini, yeterliliğini ve etkinliğini sağlamak için, planlanmış

Detaylı

ÇEVRE BOYUTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ PROSEDÜRÜ

ÇEVRE BOYUTLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ PROSEDÜRÜ SAYFA NO 1/7 1. AMAÇ VE KAPSAM: Bu prosedürün amacı, TOTM nin faaliyetlerinin ve hizmetlerinin çevre güvenliği üzerinde gerçek veya potansiyel olarak önemli etkileri olabilecek çevresel boyutlarının (yönlerinin),

Detaylı

ÜRETİM TESİSİ İMALAT KONTROL DEFTERİ

ÜRETİM TESİSİ İMALAT KONTROL DEFTERİ Ek- 1 ÜRETİM TESİSİ İMALAT KONTROL DEFTERİ İLAÇ ADI: Sıra no İmalat Partisinin Tarih Şarj No Miktar Form. şekli Vardiye Aktif madde miktarı Fiziksel analiz değerleri Kimyasal analiz değerleri Tarih Kontrol

Detaylı

Kirlenmiş Saha Temizleme ve İzleme Teknik Rehberi Prof. Dr. Kahraman Ünlü O.D.T.Ü. Çevre Mühendisliği Bölümü

Kirlenmiş Saha Temizleme ve İzleme Teknik Rehberi Prof. Dr. Kahraman Ünlü O.D.T.Ü. Çevre Mühendisliği Bölümü Toprak Kirliliğinin Kontrolu ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik Uygulamaları İçin Personel Eğitim Semineri 20-24 Haziran 2011 & 27 Haziran 1 Temmuz 2011 Kirlenmiş Saha Temizleme ve

Detaylı

BS 8800 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİM REHBER STANDARDI

BS 8800 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİM REHBER STANDARDI BS 8800 İŞ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ YÖNETİM REHBER STANDARDI Dr. Handan TOPÇUOĞLU Ph.D. Dr. Şenay ÖZDEMIR Ph.D. İdeal İş sağlığı Ltd.şti. (HS(G)65 BAŞARILI SAĞLIK VE GÜVENLİK YÖNETİM SİSTEMLERİNİ (UK) TEMEL

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 6.Endüstriyel Kirlenme Kontrolü - Nötralizasyon Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Birçok endüstrinin atıksuyu asidik veya bazik olduğundan alıcı ortama veya kimyasal ve/veya

Detaylı

ÜRÜN BELGELENDİRME EĞİTİM HİZMETLERİMİZ

ÜRÜN BELGELENDİRME EĞİTİM HİZMETLERİMİZ ÜRÜN BELGELENDİRME EĞİTİM HİZMETLERİMİZ 1- CE Süreci ve Temel Bilgiler 2- CE Genel ve AB Ürün Mevzuatı 3- Uygunluk Değerlendirme Prosedürlerinde Standartların Rolü 4-90/396/EEC Gaz Yakan Cihazlar Yönetmeliği

Detaylı

ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara

ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara SUNUM İÇERİĞİ 1. İstanbul Sanayi Odası nın Sanayi Üniversite İşbirliğine Bakışı ve Bu Kapsamdaki Rolü 2. Sanayi- Üniversite

Detaylı