Ayça (AYTAÇ) GÜLTEN, U.Teoman AKSOY ve Betül BEKTAŞ Fırat Üniversitesi, Teknik Eğitim Fakültesi, Yapı Eğitimi Bölümü, Elazığ

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Ayça (AYTAÇ) GÜLTEN, U.Teoman AKSOY ve Betül BEKTAŞ Fırat Üniversitesi, Teknik Eğitim Fakültesi, Yapı Eğitimi Bölümü, Elazığ"

Transkript

1 Fırat Üniv. Fen ve Müh. Bil. Dergisi Science and Eng. J of Fırat Univ. 19 (4), , (4), , 2007 Kentsel Tasarımda Bina Yönlendirilmesi ve Güneş Işınımı İlişkisi Ayça (AYTAÇ) GÜLTEN, U.Teoman AKSOY ve Betül BEKTAŞ Fırat Üniversitesi, Teknik Eğitim Fakültesi, Yapı Eğitimi Bölümü, Elazığ (Geliş/ Received: ; Kabul/ Accepted: ) Özet: Bu çalışmada, Elazığ ilinde ve imara yeni açılacak alanlarda güneş enerjisinden kentsel anlamda faydalanabilmek için pasif tasarım parametrelerinin değerlendirildiği bir uygulama çalışması sunulmaktadır. Çalışmanın amacı güneş enerjisinden pasif olarak yararlanmak için binaların güneş ışınımı etkisinde kaldıkları saat aralıklarına, binaların baktıkları yönlerin, arazinin baktığı yönün, arazi eğiminin etkisinin araştırılmasıdır. Hesaplamalar 21 Ocak günü için yapılmıştır. Sonuçlar, 16 farklı yön (K, KKD, KD, DKD, D, DGD, GD, GGD, G, GGB, GB, BGB, B, BKB, KB, KKB) göz önüne alınarak değerlendirilmiştir. Yapılan hesaplamalar sonucunda, Elazığ ilinde bir binanın güney cephesinin, 21 Ocak ta 9:00 15:00 saatleri arasında direkt güneş ışınımı etkisi altında kaldığı gözlenmiştir. Aynı tarihte, doğu cephesi 9:00-12:00 arası ve batı cephesi ise 11: saatleri arasında direkt güneş ışınımı etkisi altındadır. 21 Ocak tarihinde kuzey cephesinde direkt güneş ışınımı etkisi yoktur. Ayrıca bu çalışmada, kullanılan eğimler arasında, güneş ışınımından en fazla yararlanmaya olanak sağlayan eğimin 8º olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Gözcükler: Güneş ışınımı, Kentsel tasarım, Bina yönlendirilmesi. The Relation Between Solar Radiation And Building Orientation In Urban Planning Abstract: In this study, an application study is presented in which a group of passive design parameters are evaluated to profit from solar radiation in urban planning in the city of Elazığ. The aim of the study is to investigate the effect of slope and direction of field and direction of the building on the total amount of hours that buildings get sunlight directly. Calculations were made for 21 st of January. The results are evaluated for 16 different directions. It s found out that, south elevation of a building in Elazığ gets direct sunlight between 9:00 am-15:00 pm at 21 st of January. At the same time, east elevation gets direct sunlight between 9:00 am 12:00 pm and west elevation gets direct sunlight between 11:00 am 15:00 pm. There is no direct sunlight effect on north elevation at 21 st of January. As a result, it was found that south direction is the best direction for the orientation of buildings. Keywords: Solar radiation, Urban planning, Building orientation. 1. Giriş Binalarda iklimsel konforun sağlanması kavramı ve bu amaçla sürdürülebilir kaynaklardan faydanılması uzun zamandan beri üzerinde çalışılan bir konudur. Azalan fosil enerji kaynakları ile doğa yağmasının artması ve gelişimin her adımında daha da artan enerji talebi sonucunda ortaya çıkan çevresel sorunlar, artık konuya daha geniş bir perspektiften bakmayı zorunluluk haline getirmiştir. Sürdürülebilir enerji kaynaklarından en yaygın olanı şüphesiz ki güneştir. Güneş enerjisi, kent planlamada aktif ve pasif sistemlerde kullanıldığından önemli bir veri oluşturmaktadır. Bu çalışmada güneş enerjisinden pasif sistemler aracılığıyla en etkin biçimde yararlanma konusu üzerinde durulacaktır. Bu bağlamda güneşin kent mekanındaki etkisinin en önemli göstergesi, yapının formu, yönlendirilmesi ve yüksekliği gibi özelliklerin mekan tasarımında değerlendirilmesidir. Yani kentsel alanlarda mekan tasarımı güneş etkisi ile biçimlenirken yapılar da güneşten korunma veya güneşten yararlanma olgusuna göre uygun formda tasarlanır. Bu durum güneşten pasif olarak yararlanmayı sağlar [1]. Ak [2], binalarda iklimsel konforun sağlanması amacıyla, uygun bina aralıklarının belirlenmesi için bir hesaplama yapmıştır. 21 Ocak için 40 Kuzey enleminde yer alan Gümüşhane iline ait verilerle yapılan hesaplamalar sonucunda, her bir yöne ait 21

2 Ayça (Aytaç) Gülten, U.Teoman Aksoy Ve Betül Bektaş Ocak ta geçerli olan profil açıları ve sınır gölgeli alan derinliklerine bağlı olarak uygun bina aralıkları tablolar halinde verilmiştir. Eminel [3], Elazığ ilinde seçilen bir yerleşim alanının gölge derinliği hesaplamalarını yapmıştır. Seçilen bölgenin kuzey ve güney aksında bulunan sokak ve caddelerin her iki yanındaki binaların ön ve arka cephe yükseklikleri, sokak ve cadde genişliklerine bağlı olarak gölge boyları ve karşı bina üzerine düşen gölge yükseklikleri her bir bina için ayrı ayrı hesaplanarak tablolar halinde sunulmuştur. Elliasson [4], kentsel planlama sürecinde, iklimsel bilginin, nerede, ne zaman ve nasıl kullanılacağını anlatan bir uygulama çalışması sunmuştur. Şehir plancıları ve klimatolojistlerin birlikte çalışarak yürüttüğü çalışma, şehir plancıların iklimsel verilerle ilgilendiğini, ancak iklimsel verilerin kullanımının belli bir sisteme oturtulmadığını göstermiştir. Perreira, Gilva ve Turkienikz [5], kentsel yapının, oluşmuş çevre içinde güneşlendirilme etkisine ve gün ışığına karşı gösterdiği performansın ölçülmesini sağlayan ve bu konu üzerinde çalışan mimarlara, şehir plancılara yardımcı olacak bir yöntem geliştirmiştir. Muhaisen ve Gadi [6], dairesel bir avlu içinde, yılın herhangi bir zamanında oluşan gölgeli ve ışıklı alanları hesaplayan matematiksel bir model geliştirmiştir. Çalışmada, dairesel bir avluda kullanılan oranların, gölgede kalan ve ışık alan duvar ve yer kısımları üzerindeki etkisini incelemeye fırsat veren bir bilgisayar programı kullanılmıştır. Dairesel formdaki oranların değişmesinin, avlunun iç kısmında ışık alan ve gölgede kalan alan potansiyelini etkilediği görülmüştür. Güneş enerjisi konusunda yapılan çalışmalar, bu enerji türünün gelecek için çok güçlü bir alternatif olduğunu göstermektedir. Bu nedenle günümüzde güneş enerjisinin yaygın bir biçimde nasıl kullanılabileceği konusu önem kazanmaktadır [7]. Bu çalışmada, Elazığ ilinde ve aynı yapılaşmayı sergileyen diğer bölgelerde, imara yeni açılacak alanlarda güneş enerjisinden kentsel anlamda faydalanabilmek için yapılan bir uygulama çalışması sunulmaktadır. Bulunduğu 38.4 º enlemi itibariyle yüksek bir güneş enerjisi potansiyeline sahip Elazığ ilinde, açılacak yeni iskan alanlarında uygulanabilecek bu çalışma ile hem yıllık ısıtma ve soğutma ihtiyacını karşılamak için ödenecek bedel azalacak ve 532 büyük bir ekonomik kazanç sağlanacak hem de fosil yakıtların yanması ile atmosfere verilen gaz ve diğer atık maddelerin etkileri azaltılmış olacaktır. Çalışmanın amacı güneş enerjisinden pasif olarak yararlanmada binaların güneş ışınımı etkisinde kaldıkları saat aralıklarına, binaların baktıkları yönlerin, arazinin baktığı yönün, arazi eğiminin etkisinin araştırılmasıdır. Hesaplamalar 21 Ocak günü için yapılmıştır. Hesaplamalara göre, 16 farklı yön (K, KKD, KD, DKD, D, DGD, GD, GGD, G, GGB, GB, BGB, B, BKB, KB, KKB) dikkate alınarak değerlendirmeler yapılmıştır. 2. Güneş-Bina İlişkisini Kuran Faktörler Farklı yönlere bakan cephelerin direkt güneş ışınımı etkisinde kaldıkları gün saati sayısı, baktıkları yönlere ve hesaplamaların dayandırıldığı güne göre değişkenlik göstermektedir [2]. Buna ek olarak, binanın üzerine yerleştirildiği arazinin eğimi ve binaya etkiyen profil açısı değeri de binaların güneş ışınımı altında kaldıkları saat aralıklarını etkilemektedir. Profil açısı, güneş bina ilişkisini kuran en önemli faktördür ve binanın ele alınan cephesine dik olarak geçirilen kesit düzlemi üzerindeki izdüşümü ile yatay düzlem arasındaki açı olarak tanımlanır [2]. Profil açıları, güneşin yükseliş açısı ve cephe güneş azimut açısına bağlı olarak hesaplanabilmektedir; tan β tan Ω = (1) cosγ Burada Ω profil açısı değerini, β güneşin yükseliş açısını, γ ise cephe-güneş azimut açısı değerini vermektedir. Profil açıları, yönlere ve saatlere bağlı olarak değişir. Bu çalışmada hesaplamalar yapılırken, her yön için optimum bir profil açısı değeri belirlenmiştir. Optimum profil açısı değeri belirlenirken, profil açılarının çok düşük olduğu güneş doğuş ve batış saatleri dikkate alınmamıştır. Çünkü yapıların güneş ışınımı etkisinde kaldıkları gün saati sayısı, cephelerde oluşan gölgeli alan derinliklerine de bağlıdır. Profil açısının çok düşük olduğu durumlarda, gölgeli alan derinlikleri en uzun olur. Bu durum sınır gölgeli alan derinliklerine göre belirlenen uygun bina aralığı değerlerini en fazla seviyeye ulaştırıp arazinin verimli kullanımına engel

3 Kentsel Tasarımda Bina Yönlendirilmesi ve Güneş Işınımı İlişkisi oluşturur. Şekil 1 de, düz bir arazide profil açısına bağlı olarak oluşan gölgeli alan derinliği görülmektedir. Buna göre, düz bir arazide oluşan gölgeli alan derinliği [2]; u = cot gω H (2) formülü ile hesaplanmaktadır. Burada u gölgeli alan derinliği, Ω profil açısı, H Bina yüksekliği, a arka cephe yüksekliği ve b ön cephe yüksekliği değerlerini vermektedir. b a Şekil 3. Eğimli arazilerde ön cephe yüksekliğine bağlı gölgeli alan derinliği. Eğimli arazide ön cephe yüksekliğine bağlı gölge derinliği [2]; Şekil 1. Düz arazilerde gölgeli alan derinlikleri. Arazi eğimi de, bina cephelerinin güneş ışınımı etkisinde kaldıkları gün saati sayısını, profil açısına bağlı olarak etkiler. Şekil 2 de eğimli arazilerde ön ve arka cephe yüksekliklerine göre oluşan gölgeli alan derinlikleri görülmektedir. ( tan Ω tan s) xh ö tan Ω = b / u = 1/ (3) tan s = a / u u ve arka cephe yüksekliğine bağlı gölgeli alan derinliği [2]; ( tan Ω + s) H a u = 1 / tan tan s = a / u tan Ω = b/ u (4) formülleri kullanılarak hesaplanabilir [2]. Burada, s arazi eğimini ifade etmektedir. Eğimli arazilerde ön cephe yüksekliğine bağlı olarak gölgeli alan derinliği hesaplanırken, arazinin eğim açısının profil açısına eşit veya ondan büyük olması durumunda (Şekil 4), binanın önünde oluşan gölgeli alan derinliği sonsuz uzunlukta olmakta ve bina cephesi hiç güneş ışınımı alamamaktadır [2]. Şekil 2. Eğimli arazilerde arka cephe yüksekliğine bağlı gölgeli alan derinliği. 533

4 Ayça (Aytaç) Gülten, U.Teoman Aksoy Ve Betül Bektaş s= Ω u= s> Ω ise u= Şekil 4. Gölgeli alan derinliğinin sonsuz uzunlukta olması durumu Güneş Açıları Yeryüzündeki bir eğik düzleme gelen güneş enerjisi miktarı, yüzeyin bulunduğu yöreye, konuma ve güneşin geliş açısına bağlı olarak değişir. Bu değişimlerin incelenmesi farklı yöntemlerle mümkün olmaktadır. Bu yöntemlerden biri yüzey üzerine düşen güneş enerjisi miktarını hesapla tespit etmek, diğeri ise ölçüm cihazlarının kullanılmasıdır. Bu çalışmada yüzeye gelen güneş ışınımı (Şekil 5 [10]) için hesap yöntemi kullanılmış ve bazı bağıntılardan faydalanılmıştır. Eğik düzlemin normali ile direkt güneş ışınımı arasındaki açı güneş geliş açısı olarak adlandırılır ve aşağıda verilen bağıntı ile hesaplanabilir [8]. Cosθ = Sinδ Sinφ Cosβ Sinδ Cosφ Sinβ Cosγ + Cosδ Cosφ Cosβ Cosω + Cosδ Sinφ Sinβ CosCos γ ω+ Cosδ SinΣ Sin Sin γ ω (5) Burada δ, deklinasyon açısı diye adlandırılır ( <δ< arasında değerler alır ). Güneş ışınlarının ekvator düzlemi ile yaptığı açıdır. n, l Ocaktan itibaren gün sayısı olmak üzere kabul edilir. Deklinasyon açıları astronomlar tarafından ölçülür ve bu ölçülen değerlere en yakın değerler veren bağıntı aşağıdaki gibidir n δ = 23.45Sin 360 (6) 365 φ, coğrafi enlem dairesidir. Yerküre üzerinde herhangi bir yerde bulunan gözlemcinin olduğu yerde, yerküreye teğet olan bir düzlem alınırsa ve bu düzleme gözlemcinin olduğu noktada dik olan bir doğru düşünüldüğünde bu doğrunun yerkürenin ekvator düzlemi ile yaptığı açı, gözlemcinin bulunduğu yerin enlem dairesidir. β, yatayla yüzeyin yaptığı eğim açısıdır. Σ, güneş yükseklik açısı, direkt güneş ışınlarının yatay düzlemle yaptığı açıdır. Yükseklik açısı zenit açısını 90 ye tamamlar. Böylece Sinβ = Cosθz olur. γ, yüzey azimut açısı, yüzeyin dikeyinin yerel boylama göre sapmasını gösteren açıdır. Dolayısıyla eğik düzlemin yatay düzlem içinde konumunu verir. Güneye bakan bir eğik düzlem için γ= 0 dir. Güneyden doğuya doğru, kuzeye kadar negatif (-) ve güneyden batıya doğru, kuzeye kadar pozitif (+) alınır, yani <γ<+180 değerlerini alır [8]. ω, saat açısı olarak tanımlanır, her 15 derece bir saate eşdeğerdir. Yerkürenin kendi ekseni etrafında dönmesinden kaynaklanır [9]. Güneş öğlesinde ω =0 ' dir. Saat açısı, öğleden evvel negatif (-), öğleden sonra pozitif (+) olarak alınır ve ifadesi aşağıdaki gibidir: ( ) ω = 15 GS 12 (7) Burada GS güneş saatidir. Güneş doğuş ve batış saat açısı da aşağıdaki gibi tanımlanır [7]. Sinδ. Sinφ Cos ωs = = tanδ. tanφ Cosδ. Cosφ (8) 534

5 Kentsel Tasarımda Bina Yönlendirilmesi ve Güneş Işınımı İlişkisi θz, zenit açısı olup direkt güneş ışınımlarının yatay düzlemin normali ile yaptığı açıdır ve (9) denklemi ile tanımlanır. Yatay düzleme güneş ışınları dik geldiği zaman θz=0 ' dır ve güneşin doğuşunda ve batışında θz=90 olur [8]. Cos θ z = Cosδ. Cosφ. Cosω + Sinδ. Sinφ (9) Güneş θz W θ Ν αs S γs γ β Ε Şekil 5. Eğimli bir yüzey için güneş açıları. 3. Uygulama Cephelerin direkt güneş ışınımı altında kaldıkları saatler profil açılarına bağlı olarak değişmektedir. Ancak direkt güneş ışınımı etkisinde kalınan saat aralıklarını belirleyen sadece profil açısı değildir. Binanın yerleştirildiği arazinin eğimi ve binanın yönü de cephelerin aldıkları güneş ışınımı miktarını etkileyen önemli faktörlerdir. Soğuk ve ılımlı iklim bölgelerinde, güneşin ısıtma etkisinden maksimum derecede faydalanabilmek için, cephelerin gün içinde en fazla güneş ışınımı alabileceği şekilde yönlendirilmesi gerekir. Bunun için Denklem (2), (3) ve (4) de hesaplama şekli gösterilen sınır gölgeli alan derinliklerine göre belirlenecek olan uygun bina aralığı değerlerinin, D, DGD, GD yönleri için güneş doğuşu ve B, BGB, GB yönleri için güneş batışı saatlerinde oluşan en düşük profil açılarına göre belirlenmesi gerekir. Ancak bu durum uygun bina aralığı değerlerini en yüksek seviyeye çıkarır ve arazinin verimli kullanılmasını engeller. Bu nedenle profil 535 açılarının çok düşük olduğu güneş doğuş ve batış saatleri ile gölgeli alan derinliklerinin, arazinin eğimine bağlı olarak sonsuz veya çok fazla olduğu saatler uygun profil açısı değerlerinin belirlenmesinde dikkate alınmamıştır. Buna göre, Elazığ için, cephelerin güneş ışınımı altında kaldıkları saat aralıklarının bulunması için yapılan hesaplamalar aşağıda verilen kabuller çerçevesinde yapılmıştır. Hesaplamaların yapıldığı gün olarak 21 Ocak seçilmiştir. Elazığ 38.4 K enleminde yer almaktadır. Binaya ait cephelerin baktıkları yönler 22.5 aralıkla 16 yön (Şekil 6 [11]) olarak seçilmiştir. Gün içinde cepheleri etkileyen direkt güneş ışınımı süresi, - arazinin 0, 8, 16, 24, ve 32 eğime sahip olması durumlarına göre, - eğimli arazi koşullarında yamaç yönünün 16 farklı yöne baktığı durumlara göre,

6 KB GGD GD Ayça (Aytaç) Gülten, U.Teoman Aksoy Ve Betül Bektaş hesaplanmıştır. Bu kabuller esas alınarak yapılan hesaplamalar sonucunda elde edilen profil açısı değerleri ve bu profil açılarına bağlı olarak arazinin 8, 16, 24, 32 eğime sahip olması durumlarında, hangi saatlerde hangi yönlere bakan cephelerde güneş ışınımı etkisi olduğu tablolar halinde sunulmuştur. KKB KKD KD BKB DKD B D BGB DGD GB GGB Şekil 6. Değerlendirmelerde kullanılan 16 farklı yön. 4. Bulgular ve Değerlendirme Bu çalışmada Elazığ ilinde kentsel bir doku içinde, binaların güneş enerjisinden yararlanma durumu incelenmiştir. Hesaplanan profil açılarına göre, binaların gün içinde direkt güneş ışınımı etkisinde kaldıkları saat aralıkları ve bina yönlendirilmesi için en verimli yön bulunmaya çalışılmıştır. Yapılan hesaplamalar sonucunda arazinin veya yamacın baktığı yönün belirlenen doğrultularda (K-G, KKB-GGD, KB-GD, BKB-DGD, B-D, BGB-DKD, GB-KD, GGB-KKD) olduğu durumlar için değerlendirmeler yapılmıştır. Hesaplanan profil açısı değerleri ve cephelerin direkt güneş ışınımı etkisinde kaldıkları saat aralıkları ve her bir yön için en uygun profil açısı değerleri Tablo 1 de verilmiştir. Ayrıca arazinin 8,16, 24 ve 32 eğime sahip olması durumlarında, binaların hangi saatlerde güneş ışınımı etkisinde kaldıkları Tablo 2, 3, 4 ve 5 te sunulmuştur. Ön cephe yüksekliğine bağlı olarak gölgeli alan derinliğinin hesaplanmasında, arazinin eğim açısının (s), profil açısına eşit veya ondan büyük olması durumunda gölgeli alan derinliği sonsuz uzunlukta olmaktadır. Buna göre; Yamacın K-G doğrultusunda olması durumunda; 21 Ocak ta binaların K cephelerinde güneş ışınımı etkisi yoktur. G yönü için saat 9:00 daki 24 lik profil açısı kullanılmalıdır. Bu profil açısına göre değerlendirmeler yapıldığında, binaların G cephelerinde saat 9:00 15:00 arasında direkt güneş ışınımı etkisi vardır. Arazinin eğimli olması durumunda yamacın baktığı yön K olarak alınırsa, arka cepheler G yönüne bakmaktadır. Arka cepheler yamaç eğiminin(s), s 24 olması durumunda saat 9:00 ve 15:00 de, s 29 olması durumunda saat 10:00 ve 14:00 de, s 31 olması durumunda saat 11:00 ve 13:00 de, s 32 olması durumunda saat 12:00 de güneş alamamaktadır. 536

7 Kentsel Tasarımda Bina Yönlendirilmesi ve Güneş Işınımı İlişkisi Tablo 1. Bina cephelerinin direkt güneş ışınımı etkisinde kaldıkları saat aralıkları ([ ) ve en uygun profil açısı ( ) değerleri. Yamacın KKB-GGD doğrultusunda olması durumunda; Binaların KKB cephelerinde 21 Ocak ta güneş ışınımı etkisi yoktur. GGD yönü için saat 10:00 da belirlenen 25 lik profil açısı kullanılmalıdır. Bu profil açısına göre hesaplamalar yapıldığında, binaların GGD cepheleri saat 10:00 16:00 arası güneş ışınımı altındadır. Tablo 2. 8 eğimli arazide bina cephelerinin yamaç yönüne göre direkt güneş ışınımı etkisinde kaldıkları saatler. ( =güneş ışınımı etkisi yok, += güneş ışınımı etkisi var, =gölge derinliği sonsuz uzunlukta ) Y.Doğrul. K-G KKB-GGD KB-GD BKB-DGD B-D BGB-DKD GB-KD GGB-KKD En uygun 24 Ω 25 Ω 26 Ω 30 Ω 25 Ω 30 Ω 26 Ω 25 Ω profil açısı değeri 9:00 G 9:00 GGD 10:00 GD 10:00 DGD 9:00 D 15:00B 14:00 BGB 14:00GB 14:00 GGB Y.Yönü K G KKB GGD KB GD BKB DGD B D BGB DKD GB KD GGB KKD s=8 08: : : : : : : :

8 Ayça (Aytaç) Gülten, U.Teoman Aksoy Ve Betül Bektaş Tablo eğimli arazide bina cephelerinin yamaç yönüne göre direkt güneş ışınımı etkisinde kaldıkları saatler. ( =güneş ışınımı etkisi yok, += güneş ışınımı etkisi var, =gölge derinliği sonsuz uzunlukta ) Y.Doğrul. K-G KKB-GGD KB-GD BKB-DGD B-D BGB-DKD GB-KD GGB-KKD En uygun 24 Ω 25 Ω 26 Ω 30 Ω 25 Ω 30 Ω 26 Ω 25 Ω profil açısı değeri 9:00 G 9:00 GGD 10:00 GD 10:00 DGD 9:00 D 15:00B 14:00 BGB 14:00GB 14:00 GGB Y.Yönü K G KKB GGD KB GD BKB DGD B D BGB DKD GB KD GGB KKD s=24 08: : : : : : : : Tablo eğimli arazide bina cephelerinin yamaç yönüne göre direkt güneş ışınımı etkisinde kaldıkları saatler. ( =güneş ışınımı etkisi yok, += güneş ışınımı etkisi var, =gölge derinliği sonsuz uzunlukta ) Y.Doğrul. K-G KKB-GGD KB-GD BKB-DGD B-D BGB-DKD GB-KD GGB-KKD En uygun 24 Ω 25 Ω 26 Ω 30 Ω 25 Ω 30 Ω 26 Ω 25 Ω profil açısı değeri 9:00 G 9:00 GGD 10:00 GD 10:00 DGD 9:00 D 15:00B 14:00 BGB 14:00GB 14:00 GGB Y.Yönü K G KKB GGD KB GD BKB DGD B D BGB DKD GB KD GGB KKD 08: s=16 09: : : : : : : Tablo eğimli arazide bina cephelerinin yamaç yönüne göre direkt güneş ışınımı etkisinde kaldıkları saatler. ( =güneş ışınımı etkisi yok, += güneş ışınımı etkisi var, =gölge derinliği sonsuz uzunlukta ) Y.Doğrul. K-G KKB-GGD KB-GD BKB-DGD B-D BGB-DKD GB-KD GGB-KKD En uygun 24 Ω 25 Ω 26 Ω 30 Ω 25 Ω 30 Ω 26 Ω 25 Ω profil açısı değeri 9:00 G 9:00 GGD 10:00 GD 10:00 DGD 9:00 D 15:00B 14:00 BGB 14:00GB 14:00 GGB Y.Yönü K G KKB GGD KB GD BKB DGD B D BGB DKD GB KD GGB KKD 08: : s=32 10: : : : : :

9 Kentsel Tasarımda Bina Yönlendirilmesi ve Güneş Işınımı İlişkisi Arazinin eğimli olması durumunda, yamacın baktığı yön KKB olarak alındığında, arka cepheler GGD yönüne bakmaktadır. Arka cepheler yamaç eğiminin (s), s 25 olması durumunda 10. saatte, s 30 olması durumunda 11. saatte, s 34 olması durumunda ise 12. saatte güneş alamamaktadır. Eğim 24 olduğunda 10:00 16:00 arasında, 32 olduğunda ise 12: arasında direkt güneş ışınımı etkisi altında kalmaktadır. Yamacın KB-GD doğrultusunda olması durumunda; binaların KB cephelerinde, 21 Ocak ta sadece saat 16:00 da güneş ışınımı etkisi vardır. GD yönü için saat 10:00 daki 25 lik profil açısı kullanılmalıdır. Bu profil açısına göre hesaplamalar yapıldığında binaların GD cepheleri saat 10:00-15:00 arası güneş ışınımı altındadır. Arazinin eğimli olması durumunda, yamacın baktığı yön KB olarak alındığında, binaların arka cepheleri GD yönüne bakmaktadır. Arka cepheler yamaç eğiminin (s), s 26 olması durumunda 10. saatte, s 33 olması durumunda 11. saatte güneş alamamaktadır. eğimin 32 olması durumunda saat 10:00 da alınan 26 lik profil açısına göre arka cepheler (GD) cepheleri hiç direkt güneş ışınımı almamaktadırlar. Yamacın BKB-DGD doğrultusunda olması durumunda; DGD yönü için saat 10:00 daki 30 lik profil açısı kullanılmalıdır. Bu profil açısına göre hesaplamalar yapıldığında binaların DGD cepheleri saat 10:00 13:00 arasında direkt güneş ışınımı etkisi altındadır. Bu profil açısına göre BKB cephelerinde 14. ve 15. saatlerde direkt güneş ışınımı etkisi vardır. Çünkü bu saatlerdeki profil açıları (72 ve 41 ), 30 olan profil açısından büyüktür. Arazinin eğimli olması durumunda yamacın baktığı yön BKB olarak alındığında, binaların arka cepheleri DGD yönüne bakmaktadır. Arka cepheler yamaç eğiminin(s), s 30 olması durumunda 10. saatte, s 42 olması durumunda ise 11. saatte güneş alamamaktadır. Eğim 32 olduğunda arka cepheler (DGD cepheleri) saat 10:00 daki 30 lik profil açısına göre hiç direkt güneş ışınımı almamaktadır. Yamacın B-D doğrultusunda olması durumunda; D yönü için saat 9:00 daki 25 lik profil açısı kullanılmalıdır. B yönü için saat 15:00 deki 25 lik profil açısı kullanılmalıdır. Bu profil açıları kullanılırken binaları etkileyen direkt güneş ışınımı etkisi her iki cephede de aynıdır. Bu profil açılarına göre hesaplamalar yapıldığında, D cepheleri saat 9:00 12:00 arası, B cepheleri ise saat 12:00 15:00 arası direkt güneş ışınımı etkisi altındadır. Arazinin eğimli olması durumunda, yamacın baktığı yönün B veya D olması durumunda, yamaç eğiminin (s), s 25 olması durumunda D yönündeki cepheler saat 9:00 da, B yönünde ise saat 15:00 de direkt güneş ışınımı almamaktadır. Eğimin 32 olması durumunda D yönüne bakan cepheler saat 10:00 12:00 arasında, B yönüne bakan cepheler ise saat 12:00 15:00 arasında direkt güneş ışınımı etkisinde kalmaktadırlar. Yamacın BGB-DKD doğrultusunda olması durumunda; BGB yönü için saat 14:00 deki 30 lik profil açısı kullanılmalıdır. DKD cephelerinde 8., 9. ve 10. saatlerde direkt güneş ışınımı etkisi vardır. Bu profil açısına göre hesaplamalar yapıldığında binaların DKD cepheleri saat 9:00 10:00 arasında direkt güneş ışınımı etkisi altındadır. Çünkü bu saatlerdeki profil açıları (41 ve 72 ), bu yön için belirlenen 30 lik profil açısından büyüktür. Arazinin eğimli olması durumunda, yamacın baktığı yön BGB olarak alındığında bina cepheleri saat 11:00 14:00 arasında direkt güneş ışınımı etkisi altındadır. Yamacın baktığı yön DKD olarak alındığında binaların arka cepheleri BGB yönüne bakmaktadır. Arka cepheler yamaç eğiminin (s), s 30 olması durumunda 14. saatte güneş alamamaktadır. Ön cepheler ise 9. ve 10. saatlerde direkt güneş ışınımı etkisinde kalmaktadır. Eğimin 32 olması durumunda, arka cepheler (BGB cepheleri), saat 14:00 deki 30 lik profil açısına göre hiç güneş ışınımı almamaktadır. Yamacın GB-KD doğrultusunda olması durumunda; GB yönü için belirlenen saat 15:00 deki 26 lik profil açısı kullanılmalıdır. Bu profil açısına göre hesaplamalar yapıldığında binaların GB cepheleri saat 9:00 14:00 arasında direkt güneş ışınımı etkisi altındadır. Binaların KD cephelerinde sadece 8. saatte direkt güneş ışınımı etkisi vardır. Arazinin eğimli olması durumunda yamacın baktığı yön KD olarak alındığında, arka cepheler GB yönüne bakmaktadır. Arka cepheler yamaç eğiminin (s), s 26 olması durumunda 14. saatte, s 33 olması durumunda 13. saatte güneş ışınımı alamamaktadır. Eğimin 32 olması 539

10 Ayça (Aytaç) Gülten, U.Teoman Aksoy Ve Betül Bektaş durumunda saat 14:00 de alınan 26 lik profil açısına göre arka cepheler hiç direkt güneş ışınımı almamaktadır. Yamacın GGB-KKD doğrultusunda olması durumunda; GGB yönü için saat 14:00 deki 25 lik profil açısı kullanılmalıdır. Bu profil açısına göre hesaplamalar yapıldığında binaların GGB cepheleri saat 8:00 14:00 arasında direkt güneş ışınımı etkisi altındadır. Binaların KKD cephelerinde 21 Ocak ta direkt güneş ışınımı etkisi yoktur. Arazinin eğimli olması durumunda, yamacın baktığı yön KKD olarak alındığında binaların arka cepheleri GGB yönüne bakmaktadır. Arka cepheler yamaç eğiminin (s), s 25 olması durumunda 14. saatte, s 32 olması durumunda 13. saatte güneş alamamaktadır. Ön cepheler, KKD yönüne baktıkları için 21 Ocak ta direkt güneş ışınımı alamazlar. Tablo 6 da, bina cephelerinin gün içinde direkt güneş ışınımı etkisine maruz kaldıkları saat miktarları yönlere göre verilmiştir. 8º eğimden sonra, eğim derecesi arttıkça cephelerin direkt güneş ışınımı etkisinde kaldıkları zaman miktarında azalma gözlenmiştir. En fazla güneşlenme süresinin, arazi eğimi 8º olduğunda meydana geldiği gözlenmiştir. Çünkü 8º olan arazi eğimi, profil açısı hesaplamalarında elde edilen fakat değerlendirmelerde, arazinin verimli kullanımına imkan vermediği için ihmal edilen 9º lik profil açısından da küçüktür. Bu nedenle, 21 Ocak için 38.4 kuzey enlemine göre, bu eğimdeki bir arazide yer alan bir binanın cepheleri, yatay düzlemde olduğu gibi, profil açısının hesaplanabildiği tüm cephelerde güneş ışınımı etkisi altındadır. Ancak arazi eğimi 16º ye ulaştığında, arazi eğiminin profil açısından büyük ya da eşit olması ihtimali de artar. Bu nedenle Tablo 6 da görüldüğü gibi, 8º eğimli bir arazide, cepheler 16º, 24º ve 32º eğime sahip bir araziye göre daha fazla güneş ışınımına maruz kalırlar. Tablo 6. Yönlere göre cephelerin güneş ışınımı etkisinde kaldıkları saat miktarları (8:00-16:00 arası) Y.Doğrul. K-G KKB-GGD KB-GD BKB-DGD B-D BGB-DKD GB-KD GGB-KKD Y.Yönü K G KKB GGD KB GD BKB DGD B D BGB DKD GB KD GGB KKD Y.eğimi s=8º - 9 sa - 9 sa 1 sa 8 sa 3 sa 6 sa 5 sa 5 sa 6 sa 3 sa 8 sa 1 sa 9 sa - s=16º - 7 sa - 8 sa 1 sa 7 sa 2 sa 6 sa 5 sa 5 sa 5 sa 2 sa 7 sa 1 sa 8 sa - s=24º - 5 sa - 7 sa 1 sa 6 sa 2 sa 4 sa 4 sa 4 sa 4 sa 2 sa 6 sa 1 sa 7 sa - s=32º sa 1 sa 5sa 2 sa 3 sa 3 sa 3 sa 3 sa 2 sa 5 sa 1 sa 5 sa - 5. Sonuç Bu çalışmada, Elazığ ili için binaların kent dokusu içinde güneş enerjisinden yararlanabilme durumları incelenmiş ve hesaplanan profil açılarına göre, binaların gün içinde direkt güneş ışınımı etkisinde kaldıkları saat aralıkları bulunmaya çalışılmıştır. Hesaplamalar 21 Ocak için, 38.4 Kuzey enlemine göre yapılmıştır. Sonuç olarak, cephelerin 21 Ocak ta 9:00 15:00 saatleri arasında direkt güneş ışınımı etkisi altında kaldığı gözlenmiştir. Aynı tarihte, doğu cephesi 9:00 12:00 arası ve batı cephesi ise 11:00-15:00 saatleri arasında direkt güneş ışınımı etkisi altındadır. 21 Ocak ta Elazığ da kuzey yönüne bakan cepheler hiç direkt güneş ışınımı alamamaktadır. Öte yandan, tablolar 540 incelendiğinde eğimli arazilerde, arazi eğimi arttıkça doğu ve batı yönleri arasındaki güney yönelimli cephelerde (yamacın baktığı yön kuzey olarak kabul edildiğinde) oluşan gölgeli alan derinliklerinin sonsuz uzunlukta olduğu saat aralığı sayısının arttığı da gözlenmiştir. Bu durum, arazinin eğimi arttıkça, eğimin derecesinin çoğu zaman optimum profil açısından büyük ya da eşit olmasından kaynaklanmaktadır. Hesaplanan profil açılarına göre binaların zemin katlarında, yamacın baktığı yönün, DGD, GD, GGD, G, GGB, GB, BGB olduğu durumlarda, cepheler, güneş ışınımı almalarını engelleyen bir nesne yoksa direkt güneş ışınımı etkisi altındadır. Tablolardaki

11 Kentsel Tasarımda Bina Yönlendirilmesi ve Güneş Işınımı İlişkisi değerler de incelendiğinde, binaların güney cephelerinin gün içinde diğer cephelere oranla daha fazla güneş ışınımı altında kaldığı görülmektedir. Bu şekilde binaların güneye yönlendirilmesinin, hem güneş enerjisinden daha etkin bir biçimde yararlanmayı sağladığı, hem de bu yönlere bakan yamaçlar tüm eğimlerde arazinin daha verimli kullanılmasına olanak sağladığı görülmektedir. Ancak binaların her zaman güneye yönlendirilmesi mümkün olmayabilir. Tablolar incelendiğinde, bina yönlendirilmesi için 8, 16, 24 ve 32 eğimli arazilerde, güney-güneydoğu, güneydoğu, doğugüneydoğu, güneybatı ve güney-güneybatı yönlerinin, güney yönüne alternatif olarak kullanılabileceği ve güneş enerjisinden en iyi şekilde yararlanmaya olanak sağlayan arazi eğiminin 8º olduğu tespit edilmiştir. 6. Kaynaklar 1. Ergen, Y. B., Ergen, M.( 1999). Güneş enerjisinin kullanımı ve kent planlama ile mimari tasarımla olan ilişkisi. Güneş Günü Sempozyumu 99. Kayseri. 2. Ak, F. (1993). Enerji etkin konut ve yerleşme birimi dizaynında uygulanabilecek bir yaklaşım. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü. 3. Eminel, M. (1997). Kentlerde yapıların güneş ışınımına göre yönlendirilmesi ile yapıların ısı ve ışık yönünden tasarım ilişkisinin araştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü. 4. Eliasson, I.(2000). The use of climate knowledge in urban planning. Landscape and Urban Planning. 48, Pereira, Nome Gilva, Turkienikz. (2001).A methodology for sunlight urban planning: a computer based solar and sky vault obstruction analysis. Solar Energy, 70 3, Muhaisen, A. G., Gadi, M. B. (2005). Mathematical model for calculating the shaded and sunlit areas in a circular courtyard geometry. Building and Environment, 40, Göksu, Ç.(1995).Güneş enerjili kentler. Mimarlık, , ÖZEL, Meral.(2003). Duvar yüzeylerinde periyodik sıcaklık değişimi olan binalarda ısı kazanç ve kayıplarını minimum yapacak yöntemlerin araştırılması. Fırat Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Elazığ. 9. Atagündüz, G. (1989). Güneş enerjisi ve temelleri. Ege Üniversitesi Basımevi. 10. Bektaş, B. (2006). Isıtma açısından dış duvarlarda saydam yüzey kullanımının araştırılması. Fırat Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Elazığ. 11. Olgyay, V. (1992). Design with climate. Van Kostrand Reinhold, New York. 541

GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM

GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM GÜNEŞ ENERJİSİ II. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY GÜNEŞ AÇILARI GİRİŞ Güneş ışınları ile dünya üzerindeki yüzeyler arasında belirli açılar vardır. Bu açılar hakkında bilgi edinilerek güneş enerjisinden en

Detaylı

Dr. Fatih AY. Tel:

Dr. Fatih AY. Tel: Dr. Fatih AY Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr Güneş Sabiti (The Solar Constant) ve Atmosfer Dışı Işınımın Değişimi Güneş Açıları Atmosfer Dışında Yatay Düzleme Gelen Güneş Işınımı 2 Bu bölümde

Detaylı

Çeşitli Eğimlerdeki Yüzeylere Gelen Güneş Işınımı Şiddetinin Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerindeki Bazı Đller Đçin Analizi

Çeşitli Eğimlerdeki Yüzeylere Gelen Güneş Işınımı Şiddetinin Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerindeki Bazı Đller Đçin Analizi Tesisat Mühendisliği Dergisi Sayı: 92, s. 33-39, 2006 Çeşitli Eğimlerdeki Yüzeylere Gelen Güneş Işınımı Şiddetinin Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerindeki Bazı Đller Đçin Analizi Meral ÖZEL * Gökhan KAHRAMAN

Detaylı

Test. Yerküre nin Şekli ve Hareketleri BÖLÜM 4

Test. Yerküre nin Şekli ve Hareketleri BÖLÜM 4 Yerküre nin Şekli ve Hareketleri 1. Dünya ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden yanlış olan hangisidir? A) Dünya, ekseni etrafındaki bir turluk dönüş hareketini 24 saatte tamamlar. B) Dünya ekseni etrafındaki

Detaylı

ARAZİ ÖLÇMELERİ. Koordinat sistemleri. Kartezyen koordinat sistemi

ARAZİ ÖLÇMELERİ. Koordinat sistemleri. Kartezyen koordinat sistemi Koordinat sistemleri Coğrafik objelerin haritaya aktarılması, objelerin detaylarına ait koordinatların düzleme aktarılması ile oluşur. Koordinat sistemleri kendi içlerinde kartezyen koordinat sistemi,

Detaylı

BAZI İLLER İÇİN GÜNEŞ IŞINIM ŞİDDETİ, GÜNEŞLENME SÜRESİ VE BERRAKLIK İNDEKSİNİN YENİ ÖLÇÜMLER IŞIĞINDA ANALİZİ

BAZI İLLER İÇİN GÜNEŞ IŞINIM ŞİDDETİ, GÜNEŞLENME SÜRESİ VE BERRAKLIK İNDEKSİNİN YENİ ÖLÇÜMLER IŞIĞINDA ANALİZİ Güneş Günü Sempozyumu 99-28 Kayseri, 2-27 Haziran 1999 BAZI İLLER İÇİN GÜNEŞ IŞINIM ŞİDDETİ, GÜNEŞLENME SÜRESİ VE BERRAKLIK İNDEKSİNİN YENİ ÖLÇÜMLER IŞIĞINDA ANALİZİ Hüsamettin BULUT Çukurova Üni. Müh.

Detaylı

Projeksiyon Kavramı. Meridyenler ve paraleller eşitliklere göre düzleme aktarılır. 1) m : harita üzerinde paralelleri çizen yarıçap

Projeksiyon Kavramı. Meridyenler ve paraleller eşitliklere göre düzleme aktarılır. 1) m : harita üzerinde paralelleri çizen yarıçap Projeksiyon Kavramı Meridyenler ve paraleller eşitliklere göre düzleme aktarılır. 1) m : harita üzerinde paralelleri çizen yarıçap ) α: harita üzerinde meridyenler arasındaki açıyı ifade eder. m = α =

Detaylı

EKVATORAL KOORDİNAT SİSTEMİ

EKVATORAL KOORDİNAT SİSTEMİ EKVATORAL KOORDİNAT SİSTEMİ Dünya nın yüzeyi üzerindeki bir noktayı belirlemek için enlem ve boylam sistemini kullanıyoruz. Gök küresi üzerinde de Dünya nın kutuplarına ve ekvatoruna dayandırılan ekvatoral

Detaylı

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK İKLİM ELEMANLARI Bir yerin iklimini oluşturan sıcaklık, basınç, rüzgâr, nem ve yağış gibi olayların tümüne iklim elemanları denir. Bu elemanların yeryüzüne dağılışını etkileyen enlem, yer şekilleri, yükselti,

Detaylı

COĞRAFİ KONUM ÖZEL KONUM TÜRKİYE'NİN ÖZEL KONUMU VE SONUÇLARI

COĞRAFİ KONUM ÖZEL KONUM TÜRKİYE'NİN ÖZEL KONUMU VE SONUÇLARI COĞRAFİ KONUM Herhangi bir noktanın dünya üzerinde kapladığı alana coğrafi konum denir. Özel ve matematik konum diye ikiye ayrılır. Bir ülkenin coğrafi konumu, o ülkenin tabii, beşeri ve ekonomik özelliklerini

Detaylı

DÜNYA NIN ŞEKLİ ve BOYUTLARI

DÜNYA NIN ŞEKLİ ve BOYUTLARI 0 DÜNYA NIN ŞEKLİ ve BOYUTLARI Dünya güneşten koptuktan sonra, kendi ekseni etrafında dönerken, meydana gelen kuvvetle; ekvator kısmı şişkince, kutuplardan basık kendine özgü şeklini almıştır. Bu şekle

Detaylı

PARALEL VE MERİDYENLER

PARALEL VE MERİDYENLER PARALEL VE MERİDYENLER Nasıl ki şehirdeki bir evi bulabilmek için mahalle, cadde, sokak ve ev numarası gibi unsurlara ihtiyaç varsa Yerküre üzerindeki herhangi bir yeri bulabilmek için de hayalî çizgilere

Detaylı

Dr. Fatih AY. Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr

Dr. Fatih AY. Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr Dr. Fatih AY Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr Güneş Enerjisiyle Soğutma (Nebi Yelegen, Canan Ceylan) Güneş Enerjisi ile Su Damıtma Sistemleri (Fitim Zeqiri, Abdullah Mat) Güneş Enerjisi ile Kurutma

Detaylı

AST404 GÖZLEMSEL ASTRONOMİ HAFTALIK UYGULAMA DÖKÜMANI

AST404 GÖZLEMSEL ASTRONOMİ HAFTALIK UYGULAMA DÖKÜMANI AST404 GÖZLEMSEL ASTRONOMİ HAFTALIK UYGULAMA DÖKÜMANI Öğrenci Numarası: I. / II. Öğretim: Adı Soyadı: İmza: HAFTA 02 1. KONU: KOORDİNAT SİSTEMLERİ 2. İÇERİK Küresel Koordinat Sistemleri Coğrafi Koordinat

Detaylı

SOĞUTMA YÜKÜ HESABI ĐÇĐN YAPI ELEMANLARINA GELEN GÜNEŞ IŞINIMININ BELĐRLENMESĐ

SOĞUTMA YÜKÜ HESABI ĐÇĐN YAPI ELEMANLARINA GELEN GÜNEŞ IŞINIMININ BELĐRLENMESĐ SOĞUTMA YÜKÜ HESABI ĐÇĐN YAPI ELEMANLARINA GELEN GÜNEŞ IŞINIMININ BELĐRLENMESĐ [2Mustafa GÜNEŞ Balıkesir Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü ÖZET Yapı elemanlarına gelen saatlik

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.org ISSN:1304-4141 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 005 (3) 59-63 TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Teknik Not Düzlemsel Güneş Kolektörlerinde Üst Yüzeyden Olan Isıl Kayıpların

Detaylı

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Konik Dişli Çarklar DİŞLİ ÇARKLAR

Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Konik Dişli Çarklar DİŞLİ ÇARKLAR Makine Elemanları II Prof. Dr. Akgün ALSARAN Konik Dişli Çarklar DİŞLİ ÇARKLAR İçerik Giriş Konik dişli çark mekanizması Konik dişli çark mukavemet hesabı Konik dişli ark mekanizmalarında oluşan kuvvetler

Detaylı

E-DERGİ ÖABT SOSYAL BİLGİLER VE SINIF ÖĞRETMENLİĞİ İÇİN COĞRAFYA SAYI 2. www.kpsscografyarehberi.com ULUTAŞ

E-DERGİ ÖABT SOSYAL BİLGİLER VE SINIF ÖĞRETMENLİĞİ İÇİN COĞRAFYA SAYI 2. www.kpsscografyarehberi.com ULUTAŞ E-DERGİ ÖABT SOSYAL BİLGİLER VE SINIF ÖĞRETMENLİĞİ İÇİN COĞRAFYA SAYI 2 ULUTAŞ DÜNYA'NIN HAREKETLERİ ve SONUÇLARI Dünya'nın iki çeşit hareketi vardır. Dünya bu hareketlerin ikisini de aynı zamanda gerçekleştirir.

Detaylı

Çukurova Bölgesinde Isıtma/Soğutma İçin Bina Yönlerinin Belirlenmesi

Çukurova Bölgesinde Isıtma/Soğutma İçin Bina Yönlerinin Belirlenmesi III. Yenilenebilir nerji Kaynakları empozyumu ve ergisi, 19-21 kim 5 Çukurova Bölgesinde Isıtma/oğutma İçin Bina Yönlerinin Belirlenmesi Hüseyin TORO, Ahmet D. ŞAHİ, Ali DİZ, Levent ŞAYLA ve Orhan Ş İTÜ

Detaylı

EKVATORAL KOORDİNAT SİSTEMİ_devam. Serap Ak

EKVATORAL KOORDİNAT SİSTEMİ_devam. Serap Ak EKVATORAL KOORDİNAT SİSTEMİ_devam http://star-www.st-and.ac.uk/~fv/webnotes/chapter5.htm http://star-www.st-and.ac.uk/~fv/webnotes/chapter4.htm Gök küresinde bulunan önemli yıldızların ekvatoral koordinatları

Detaylı

TS 825 ISI YALITIM YÖNETMELİĞİ'NİN KONUTLARDA ISI KORUNUMU AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

TS 825 ISI YALITIM YÖNETMELİĞİ'NİN KONUTLARDA ISI KORUNUMU AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ TMMOB Makina Mühendisleri Odası Yalıtım Kongresi 23-24-25 Mart 2001 Eskişehir-Türkiye TS 825 ISI YALITIM YÖNETMELİĞİ'NİN KONUTLARDA ISI KORUNUMU AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Gül Koçlar ORAL', Ş. Filiz AKŞW

Detaylı

Güneş Enerjili Su Isıtma Sisteminin Deneysel İncelenmesi

Güneş Enerjili Su Isıtma Sisteminin Deneysel İncelenmesi Kadir BAKIRCI Bedri YÜKSEL Güneş Enerjili Su Isıtma Sisteminin Deneysel İncelenmesi Abs tract: Running out of energy sources used at the present and their high cost are extremely affected to the economy

Detaylı

GÜNEY YARIM KÜRESİ İÇİN ŞEKİL

GÜNEY YARIM KÜRESİ İÇİN ŞEKİL GÜNEY YARIM KÜRESİ İÇİN ŞEKİL Bu şekilde, gözlemcinin zeniti bundan önceki şekillerdeki gibi yerleştirilir. Bu halde gök ufku şekildeki gibi olur. Güney yarım kürede Q güney kutbu ufkun üzerindedir. O

Detaylı

KİTABIN REHBERLİK PLANLAMASI. Bölümler. Bölümlere Ait Konu Kavrama Testleri KONU KAVRAMA TESTİ DOĞA VE İNSAN 1 TEST - 1

KİTABIN REHBERLİK PLANLAMASI. Bölümler. Bölümlere Ait Konu Kavrama Testleri KONU KAVRAMA TESTİ DOĞA VE İNSAN 1 TEST - 1 Sunum ve Sistematik SUNUM Sayın Eğitimciler, Sevgili Öğrenciler, ilindiği gibi gerek YGS, gerekse LYS de programlar, sistem ve soru formatları sürekli değişmektedir. Öğrenciler her yıl sürpriz olabilecek

Detaylı

YAVAŞ DEĞİŞEN ÜNİFORM OLMAYAN AKIM

YAVAŞ DEĞİŞEN ÜNİFORM OLMAYAN AKIM YAVAŞ DEĞİŞEN ÜNİFORM OLMAYAN AKIM Yavaş değişen akımların analizinde kullanılacak genel denklem bir kanal kesitindeki toplam enerji yüksekliği: H = V g + h + z x e göre türevi alınırsa: dh d V = dx dx

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ İLE SU ISITILMASI

GÜNEŞ ENERJİSİ İLE SU ISITILMASI PROJE 032 GÜNEŞ ENERJİSİ İLE SU ISITILMASI 1 GÜNEŞLİ SU ISITICILARININ TASARIMI Edirne de 84 kişilik 21 dairenin su ihtiyacını tüm yıl karşılayacak sistemin hesabı. Sıcak su sıcaklığı, güneşli su ısıtıcılarda

Detaylı

KENT ÖLÇE NDE GÜNE I INIMI ETK S VE GÖKYÜZÜ GÖRÜ FAKTÖRÜ L K S N N ARA TIRILMASI; ELAZI ÖRNE

KENT ÖLÇE NDE GÜNE I INIMI ETK S VE GÖKYÜZÜ GÖRÜ FAKTÖRÜ L K S N N ARA TIRILMASI; ELAZI ÖRNE KENT ÖLÇE NDE GÜNE I INIMI ETK S VE GÖKYÜZÜ GÖRÜ FAKTÖRÜ L K S N N ARA TIRILMASI; ELAZI ÖRNE Özet Ayça GÜLTEN 1, U.Teoman AKSOY 2 Yapı E itimi Bölümü, Teknik E itim Fakültesi, Fırat Üniversitesi, 23119,

Detaylı

Şehir ve Bölge Planlamada Tasarım Değişkeni Boğuculuk Fonksiyonu için Değişkeleme Önerisi. R. Haluk KUL TC Beykent Üniversitesi, hkul@beykent.edu.

Şehir ve Bölge Planlamada Tasarım Değişkeni Boğuculuk Fonksiyonu için Değişkeleme Önerisi. R. Haluk KUL TC Beykent Üniversitesi, hkul@beykent.edu. Şehir ve Bölge Planlamada Tasarım Değişkeni Boğuculuk Fonksiyonu için Değişkeleme Önerisi R. Haluk KUL TC Beykent Üniversitesi hkul@beykent.edu.tr ÖZET Uydu Kentlerin tasarımında kullanılmak üzere önerilen

Detaylı

COĞRAFYA YEREL COĞRAFYA GENEL COĞRAFYA

COĞRAFYA YEREL COĞRAFYA GENEL COĞRAFYA COĞRAFİ KONUM COĞRAFYA YEREL COĞRAFYA GENEL COĞRAFYA Yeryüzünün belli bir bölümünü FİZİKİ coğrafya BEŞERİ ve gösterir. EKONOMİK -Doğa olaylarını -Kıtalar coğrafya konu alır. -Ülkeler -İnsanlar ve -Klimatoloji

Detaylı

Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir.

Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir. Mart 30, 2013 Yerel Saat Dünya üzerindeki herhangi bir yerde Güneş in tam tepe noktasında olduğu an saat 12.00 kabul edilir. Buna göre ayarlanan saate yerel saat denir. Yerel saat doğuda ileri, badda geridir.

Detaylı

Bölüm 4 BİNALARDA ISITMA SİSTEMİ PROJELENDİRİLMESİNE ESAS ISI GEREKSİNİMİ HESABI (TS 2164)

Bölüm 4 BİNALARDA ISITMA SİSTEMİ PROJELENDİRİLMESİNE ESAS ISI GEREKSİNİMİ HESABI (TS 2164) ME401- Isıtma ve Havalandırma Bahar, 2017 Bölüm 4 BİNALARDA ISITMA SİSTEMİ PROJELENDİRİLMESİNE ESAS ISI GEREKSİNİMİ HESABI (TS 2164) Ceyhun Yılmaz Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Makine

Detaylı

KAYAŞEHİR 18. BÖLGE 1. ETAP KURALI SATIŞTAKİ BAĞIMSIZ BÖLÜMLER

KAYAŞEHİR 18. BÖLGE 1. ETAP KURALI SATIŞTAKİ BAĞIMSIZ BÖLÜMLER GRUBU KAT 1 342362 1 Standart Konut 2 MMA Endeks 1 201534236200880T4006 880 3 B1 ZEMİN 1 1+1 66,82 55,7 GD 154.447 15 23.167 96 1.368 20 30.889 108 1.144 25 38.612 120 965 40 61.779 120 772 2 342362 1

Detaylı

RÜZGAR VE DOĞAL HAVALANDIRMA. Prof. Dr. Gülay ZORER GEDİK Yapı Fiziği Bilim Dalı

RÜZGAR VE DOĞAL HAVALANDIRMA. Prof. Dr. Gülay ZORER GEDİK Yapı Fiziği Bilim Dalı RÜZGAR VE DOĞAL HAVALANDIRMA Prof. Dr. Gülay ZORER GEDİK Yapı Fiziği Bilim Dalı RÜZGAR Bir yapıya doğru esen rüzgar, yapıyla karşılaştığında esiş düzeni değişir, yapı çevresine ve üstüne doğru yön değiştirir.

Detaylı

TABİİ DOLAŞIMLI, ENDİREKT ISITMALI PRİZMATİK TİP KOLLEKTÖRLÜ GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNİN DENEYSEL İNCELENMESİ

TABİİ DOLAŞIMLI, ENDİREKT ISITMALI PRİZMATİK TİP KOLLEKTÖRLÜ GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNİN DENEYSEL İNCELENMESİ TEKNOLOJİ, Cilt 7, (2004), Sayı 3, 395-400 TEKNOLOJİ TABİİ DOLAŞIMLI, ENDİREKT ISITMALI PRİZMATİK TİP KOLLEKTÖRLÜ GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNİN DENEYSEL İNCELENMESİ İlhan CEYLAN Hikmet DOĞAN Kenan YALÇIN

Detaylı

TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon

TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon TOPOĞRAFYA Temel Ödevler / Poligonasyon Yrd. Doç. Dr. Aycan M. MARANGOZ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ JDF 264/270 TOPOĞRAFYA DERSİ NOTLARI http://geomatik.beun.edu.tr/marangoz http://jeodezi.karaelmas.edu.tr/linkler/akademik/marangoz/marangoz.htm

Detaylı

HİDROLOJİ. Buharlaşma. Yr. Doç. Dr. Mehmet B. Ercan. İnönü Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü

HİDROLOJİ. Buharlaşma. Yr. Doç. Dr. Mehmet B. Ercan. İnönü Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü HİDROLOJİ Buharlaşma Yr. Doç. Dr. Mehmet B. Ercan İnönü Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü BUHARLAŞMA Suyun sıvı halden gaz haline (su buharı) geçmesine buharlaşma (evaporasyon) denilmektedir. Atmosferden

Detaylı

MEVSİMLER VE OLUŞUMU

MEVSİMLER VE OLUŞUMU MEVSİMLER VE OLUŞUMU Mevsimler Güneş in gün dönümü ve gece gündüz eşitliği noktaları arasından geçişleri arasındaki sürelerdir. Mevsimlerin oluşmasının temel sebebi eksen eğikliği ve Dünya nın Güneş çevresindeki

Detaylı

BİNALARDA AYDINLATMA ENERJİSİ PERFORMANSININ BELİRLENMESİNDE YÖREYE İLİŞKİN ÖZELLİKLERİN ROLÜ

BİNALARDA AYDINLATMA ENERJİSİ PERFORMANSININ BELİRLENMESİNDE YÖREYE İLİŞKİN ÖZELLİKLERİN ROLÜ BİNALARDA AYDINLATMA ENERJİSİ PERFORMANSININ BELİRLENMESİNDE YÖREYE İLİŞKİN ÖZELLİKLERİN ROLÜ Feride ŞENER 1, Sezen YILDIRIM ÜNNÜ 2, Alpin KÖKNEL YENER 1 1 İTÜ Mimarlık Fakültesi Taşkışla, Taksim, İstanbul,

Detaylı

EES 487 YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI DÖNEM PROJELERİ 2013 Doç.Dr.Mutlu BOZTEPE 28.11.2013

EES 487 YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI DÖNEM PROJELERİ 2013 Doç.Dr.Mutlu BOZTEPE 28.11.2013 EES 487 YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI DÖNEM PROJELERİ 2013 Doç.Dr.Mutlu BOZTEPE 28.11.2013 Genel kurallar: 1. Dönem projeleri aşağıda verilen konulardan seçilecektir. Bu konular dışında proje önermek

Detaylı

DOĞAL SİSTEMLER DÜNYA'NIN ŞEKLİ ve HAREKETLERİ

DOĞAL SİSTEMLER DÜNYA'NIN ŞEKLİ ve HAREKETLERİ 102 1. Ünite DOĞAL SİSTEMLER 2. BÖLÜM DÜNYA'NIN ŞEKLİ ve HAREKETLERİ 1. Dünya'nın Şekli... 38 2. Dünya'nın Hareketleri... 40 3. Mevsimlerle İlgili Önemli Tarihler... 43 4. İklim Kuşakları... 45 5. Eksen

Detaylı

DÜNYA NIN ŞEKLİ VE HAREKETLERİ

DÜNYA NIN ŞEKLİ VE HAREKETLERİ DÜNYA NIN ŞEKLİ VE HAREKETLERİ YERKÜRE NİN ŞEKLİ Bilim ve teknolojik seviyeye bağlı olarak, İlk Çağ da Dünya mızın şekli, değişik biçimlerde tahmin ediliyordu. Dünya nın çevresi günümüzden yaklaşık 2.200

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİSİ KULLANIMINDA OPTİMUM TİLT AÇISININ ÖNEMİ

GÜNEŞ ENERJİSİ KULLANIMINDA OPTİMUM TİLT AÇISININ ÖNEMİ GÜNEŞ ENERJİSİ KULLANIMINDA OPTİMUM TİLT AÇISININ ÖNEMİ Afşin GÜNGÖR, Abdulkadir KOÇER, Engin DEMİRCİ Akdeniz Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Güneş Enerjisinden Elektrik Üreten

Detaylı

Jeodezi

Jeodezi 1 Jeodezi 5 2 Jeodezik Eğri Elipsoid Üstünde Düşey Kesitler Elipsoid yüzünde P 1 noktasındaki normalle P 2 noktasından geçen düşey düzlem, P 2 deki yüzey normalini içermez ve aynı şekilde P 2 de yüzey

Detaylı

TÜRKİYE NİN İKLİMİ. Türkiye nin İklimini Etkileyen Faktörler :

TÜRKİYE NİN İKLİMİ. Türkiye nin İklimini Etkileyen Faktörler : TÜRKİYE NİN İKLİMİ İklim nedir? Geniş bir bölgede uzun yıllar boyunca görülen atmosfer olaylarının ortalaması olarak ifade edilir. Bir yerde meydana gelen meteorolojik olayların toplamının ortalamasıdır.

Detaylı

Dünya nın Şekli ve Hareketleri

Dünya nın Şekli ve Hareketleri Dünya nın Şekli ve Hareketleri YGS Coğrafya 1 Dünya nın Şekli ve Hareketleri Dünya nın Şekli ve Hareketleri başlıklı hazırladığımız bu yazıda, dünyanın şeklinin getirdiği sonuçları; enlem, boylam ve meridyenlerin

Detaylı

Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi Harita Mühendisliği Bölümü TOPOGRAFYA (HRT3351) Yrd. Doç. Dr. Ercenk ATA

Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi Harita Mühendisliği Bölümü TOPOGRAFYA (HRT3351) Yrd. Doç. Dr. Ercenk ATA Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi Harita Mühendisliği Bölümü 4. HAFTA KOORDİNAT SİSTEMLERİ VE HARİTA PROJEKSİYONLARI Coğrafi Koordinat Sistemi Yeryüzü üzerindeki bir noktanın konumunun enlem

Detaylı

Test. Coğrafi Konum BÖLÜM 3

Test. Coğrafi Konum BÖLÜM 3 BÖLÜM 3 Coğrafi Konum 1. Coğrafi konum aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak tanımlanmıştır? A) Bir ülkenin askeri açıdan ve savunma amaçlı konumu demektir. B) Yeryüzünde herhangi bir noktanın coğrafi

Detaylı

METEOROLOJİ. IV. HAFTA: Hava basıncı

METEOROLOJİ. IV. HAFTA: Hava basıncı METEOROLOJİ IV. HAFTA: Hava basıncı HAVA BASINCI Tüm cisimlerin olduğu gibi havanın da bir ağırlığı vardır. Bunu ilk ortaya atan Aristo, deneyleriyle ilk ispatlayan Galileo olmuştur. Havanın sahip olduğu

Detaylı

G Ü N E Ş K I R I C I L A R I V E R A F L A R I. Prof. Dr. Salih OFLUOĞLU

G Ü N E Ş K I R I C I L A R I V E R A F L A R I. Prof. Dr. Salih OFLUOĞLU G Ü N E Ş K I R I C I L A R I V E R A F L A R I Prof. Dr. Salih OFLUOĞLU P a s i f B i n a T a s a r ı m ı Pasif bina tasarımı, yerel iklim ve çevre koşullarından faydalanarak kullanıcıların konfor, sağlık

Detaylı

Bismillahirrahmanirrahim, KIBLE İSTİKAMETİNİN TAYİNİ

Bismillahirrahmanirrahim, KIBLE İSTİKAMETİNİN TAYİNİ Bismillahirrahmanirrahim, KIBLE İSTİKAMETİNİN TAYİNİ Eski çağlardan beri yön tayini için pusulalar kullanılmaktadır. Pusulalar manyetik pusula, yıldız pusula ve cayroskopik pusula olarak üçe ayrılmaktadır.

Detaylı

Meteoroloji. XII. Hafta: Rasat Parkı

Meteoroloji. XII. Hafta: Rasat Parkı Meteoroloji XII. Hafta: Rasat Parkı RASAT PARKI Meteorolojik rasatlar, aletlerin yerleştirildiği ve uygun biçimde düzenlendiği bir alanda yapılır. Bu alana Rasat Parkı ya da Meteoroloji İstasyonu adı verilir.

Detaylı

Abs tract: Key Words: Meral ÖZEL Nesrin İLGİN

Abs tract: Key Words: Meral ÖZEL Nesrin İLGİN Nesrin ilgin:sablon 02.01.2013 14:49 Page 27 Periyodik Sınır Şartlarına Maruz Kalan Çok Katmanlı Duvarlarda Sıcaklık Dağılımının ANSYS'de Analizi Meral ÖZEL Nesrin İLGİN Abs tract: ÖZET Bu çalışmada, çok

Detaylı

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Dünyamızda milyarlarca yıl boyunca oluşan fosil yakıt rezervleri; endüstri devriminin sonucu olarak özellikle 19.uncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren

Detaylı

6. Güneş Enerjisi Sistemleri Sempozyumu ve Sergisi 06-07 Aralık 2013, Kültür Merkezi-Mersin

6. Güneş Enerjisi Sistemleri Sempozyumu ve Sergisi 06-07 Aralık 2013, Kültür Merkezi-Mersin 6. Güneş Enerjisi Sistemleri Sempozyumu ve Sergisi 06-07 Aralık 2013, Kültür Merkezi-Mersin Avrupa Birliğinin Binalarda Enerji Performansı Direktifi Avrupa Birliği, binaların enerji performansı hakkında

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE KURAKLIK ANALİZİ. Bülent YAĞCI Araştırma ve Bilgi İşlem Dairesi Başkanı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE KURAKLIK ANALİZİ. Bülent YAĞCI Araştırma ve Bilgi İşlem Dairesi Başkanı T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DEVLET METEOROLOJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE KURAKLIK ANALİZİ Bülent YAĞCI Araştırma ve Bilgi İşlem Dairesi Başkanı İklim Değişikliği 1. Ulusal Bildirimi,

Detaylı

T] = (a- A) cotgş (6) şeklindedir. (1) ve (6) formüllerinin bir araya getirilmesi ile (a A) = (X L) sincp (7) Laplace denklemi elde edilir.

T] = (a- A) cotgş (6) şeklindedir. (1) ve (6) formüllerinin bir araya getirilmesi ile (a A) = (X L) sincp (7) Laplace denklemi elde edilir. * = 2 + rf (3) \ cos AQ, r\ % sin A o (4) \ cos A o + IQ sin A o = % (5) bağıntılarıda yazılabilir. (1) eşitliğine göre elde edilen r\ doğu-batı bileşeni astronomik ve leşenleri elde edilmiş oldu. MZ A

Detaylı

DİYARBAKIR TARİHİ EVLERİNİN DOĞAL AYDINLATMA AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

DİYARBAKIR TARİHİ EVLERİNİN DOĞAL AYDINLATMA AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ DİYARBAKIR TARİHİ EVLERİNİN DOĞAL AYDINLATMA AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Diyarbakır Proje Merkezi (DPM) Evi Örneği Özgür Murt, F. Demet AYKAL, Bilal GÜMÜŞ, Rengin ÜNVER Hacimdeki eylemlere bağlı olarak,

Detaylı

KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI

KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI Herhangi bir düzlem üzerinde doğrultuya dik olmayan düşey bir düzlem üzerinde ölçülen açıdır Görünür eğim açısı her zaman gerçek eğim açısından küçüktür Görünür eğim

Detaylı

Mühendislik Mekaniği Statik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş

Mühendislik Mekaniği Statik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Mühendislik Mekaniği Statik Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Bölüm 10 Eylemsizlik Momentleri Kaynak: Mühendislik Mekaniği: Statik, R. C.Hibbeler, S. C. Fan, Çevirenler: A. Soyuçok, Ö. Soyuçok. 10. Eylemsizlik Momentleri

Detaylı

Bitkilerle Alan Oluşturma -1

Bitkilerle Alan Oluşturma -1 Bitkilerle Alan Oluşturma -1 Peyzaj Mekanlarının 3 Temel Elemanı Yüzey Zemin Düzlemi: Mekanın tabanını oluşturur. Mekanın diğer elemanları bu tabanın üzerinde yer alır.örneğin üstünde hiçbir bitki veya

Detaylı

ELİPSOİD DİK KOORDİNATLARDAN JEÛDEZİK KOORDİNATLARA DÖNÜŞÜM

ELİPSOİD DİK KOORDİNATLARDAN JEÛDEZİK KOORDİNATLARA DÖNÜŞÜM ELİPSOİD DİK KOORDİNATLARDAN JEÛDEZİK KOORDİNATLARA DÖNÜŞÜM Doç. Dr. M. Tamer Ünal İDMMA İstanbul 1. GİRİŞ Başlangıç noktasının, hesap yüzeyi olarak alınan elipsoidin şekil merkezinde (0) olduğu, z ekseninin

Detaylı

Güneş Paneli Montaj Şekillerinin Karşılaştırılması

Güneş Paneli Montaj Şekillerinin Karşılaştırılması Güneş Paneli Montaj Şekillerinin Karşılaştırılması Dünya genelinde hatırı sayılır bir kurulu güce ulaşan güneş enerji santrallerinin, ülkemizdeki kapasitesi de (artış hızı birçok etkene bağlı olarak, dünyadaki

Detaylı

Dr. Fatih AY. Tel:

Dr. Fatih AY. Tel: Dr. Fatih AY Tel: 0 388 225 22 55 ayfatih@nigde.edu.tr Düzlemsel Güneş Toplayıcıları Vakumlu Güneş Toplayıcıları Yoğunlaştırıcı Sistemler Düz Toplayıcının Isıl Analizi 2 Güneş enerjisi yeryüzüne ulaştıktan

Detaylı

BİNA ENERJİ ANALİZİ VE GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ İÇİN EĞİMLİ YÜZEYLERE GELEN TOPLAM GÜNEŞ IŞINIM ŞİDDETİ DEĞERLERİNİN HESAPLANMASI

BİNA ENERJİ ANALİZİ VE GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ İÇİN EĞİMLİ YÜZEYLERE GELEN TOPLAM GÜNEŞ IŞINIM ŞİDDETİ DEĞERLERİNİN HESAPLANMASI X. ULUSAL TESİSAT MÜHENDİSLİĞİ KONGRESİ _ 45 BİNA ENERJİ ANALİZİ VE GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ İÇİN EĞİMLİ YÜZEYLERE GELEN TOPLAM GÜNEŞ ŞNM ŞİDDETİ DEĞERLERİNİN HESAPLANMAS Hüsamettin BULUT ÖZET Güneş ışınım

Detaylı

GÜNEŞ KIRICI SİSTEMLER

GÜNEŞ KIRICI SİSTEMLER GÜNEŞ KIRICI SİSTEMLER YAPI MARKET SAN.TİC.LTD.ŞTİ. Genellikle ticari amaçlı binalarda kullanılan, güneş enerjisinden maksimum derecede yararlanmak veya onu kontrol etmek amaçlı uygulanan sistemlerdir.

Detaylı

DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR

DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR Helisel Dişli Dişli Çarklar DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Erzurum Teknik Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Erzurum Teknik Üniversitesi

Detaylı

METEOROLOJİ. VI. Hafta: Nem

METEOROLOJİ. VI. Hafta: Nem METEOROLOJİ VI. Hafta: Nem NEM Havada bulunan su buharı nem olarak tanımlanır. Yeryüzündeki okyanuslardan, denizlerden, göllerden, akarsulardan, buz ve toprak yüzeylerinden buharlaşma ve bitkilerden terleme

Detaylı

ÇOK KATLI KONUTLARIN ENERJİ KORUNUMU AÇISINDAN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ

ÇOK KATLI KONUTLARIN ENERJİ KORUNUMU AÇISINDAN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ _ 1447 ÇOK KATLI KONUTLARIN ENERJİ KORUNUMU AÇISINDAN PERFORMANSININ DEĞERLENDİRİLMESİ Zeynep MERİÇ Gülten MANİOĞLU Ş. Filiz AKŞİT ÖZET Bu çalışmada çok katlı bir konut sitesi örneği yardımı ile bina ve

Detaylı

ĐKLĐM VE HAVA DURUMU

ĐKLĐM VE HAVA DURUMU ĐKLĐM VE HAVA DURUMU PERFORMANSA DAYALI MĐMARĐ TASARIM FEN BĐLĐMLERĐ ENSTĐTÜSÜ BEYKENT ÜNĐVERSĐTESĐ PROF. DR. SALĐH OFLUOĞLU THE COURSE MATERIAL WAS ADAPTED FROM BUILDING PERFORMANCE ANALYSIS FROM CERTIFICATE

Detaylı

DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR

DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Atatürk Üniversitesi Giriş Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular: ın

Detaylı

Dünya nın şekli. Küre?

Dünya nın şekli. Küre? Dünya nın şekli Küre? Dünya nın şekli Elipsoid? Aslında dünyanın şekli tam olarak bunlardan hiçbiri değildir. Biz ilkokulda ve lisede ilk önce yuvarlak olduğunu sonra ortadan basık olduğunu sonrada elipsoid

Detaylı

GÜNEŞLİ SU ISITICILARI

GÜNEŞLİ SU ISITICILARI GÜNEŞLİ SU ISITICILARI Amaç: GüneĢli su ısıtıcıları hakkında bilgilendirme. İÇİNDEKİLER GüneĢli Su Isıtıcıları... GüneĢli Su Isıtıcıları Tesisat ġemaları...3 Sıcak Su Gereksiniminin belirlenmesi 4 GüneĢli

Detaylı

Yer Manyetik Alanının Kökeni. 1.İç manyetik alan (Ana manyetik alan) 2.Dış manyetik alan 3.Kabuksal manyetik alan (anomaliler)

Yer Manyetik Alanının Kökeni. 1.İç manyetik alan (Ana manyetik alan) 2.Dış manyetik alan 3.Kabuksal manyetik alan (anomaliler) Manyetik Yöntemi Yer Manyetik Alanının Kökeni 1.İç manyetik alan (Ana manyetik alan) 2.Dış manyetik alan 3.Kabuksal manyetik alan (anomaliler) 1.İç manyetik alan (Ana manyetik alan) 2.Dış manyetik alan

Detaylı

2. Basınç ve Akışkanların Statiği

2. Basınç ve Akışkanların Statiği 2. Basınç ve Akışkanların Statiği 1 Basınç, bir akışkan tarafından birim alana uygulanan normal kuvvet olarak tanımlanır. Basıncın birimi pascal (Pa) adı verilen metrekare başına newton (N/m 2 ) birimine

Detaylı

Fotovoltaik Teknoloji

Fotovoltaik Teknoloji Fotovoltaik Teknoloji Bölüm 5: Fotovoltaik Hücre Karakteristikleri Fotovoltaik Hücrede Enerji Dönüşümü Fotovoltaik Hücre Parametreleri I-V İlişkisi Yük Çizgisi Kısa Devre Akımı Açık Devre Voltajı MPP (Maximum

Detaylı

Meridyenler ve paraleller eşitliklere göre düzleme aktarılır. 1) m : harita üzerinde paralelleri çizen yarıçap. Gerçek Projeksiyon

Meridyenler ve paraleller eşitliklere göre düzleme aktarılır. 1) m : harita üzerinde paralelleri çizen yarıçap. Gerçek Projeksiyon PROJEKSİYON KAVRAMI Meridyenler ve paraleller eşitliklere göre düzleme aktarılır. 1) m : harita üzerinde paralelleri çizen yarıçap ) α: harita üzerinde meridyenler arasındaki açıyı ifade eder. m = α =

Detaylı

TOPOĞRAFİK HARİTALAR VE KESİTLER

TOPOĞRAFİK HARİTALAR VE KESİTLER TOPOĞRAFİK HARİTALAR VE KESİTLER Prof.Dr. Murat UTKUCU Yrd.Doç.Dr. ŞefikRAMAZANOĞLU TOPOĞRAFİK HARİTALAR VE Haritalar KESİTLER Yeryüzü şekillerini belirli bir yöntem ve ölçek dahilinde plan konumunda gösteren

Detaylı

KASTAMONU İLİNDEKİ HAVA KALİTESİ SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

KASTAMONU İLİNDEKİ HAVA KALİTESİ SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ KASTAMONU İLİNDEKİ HAVA KALİTESİ SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Zeliha GEMİCİ 1(), Duygu HOŞAFCIOĞLU 1, Çağatay TOK 1 1 Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü, Kuzey İç Anadolu

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi YATLARDA KULLANILAN GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNİN TASARIMI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi YATLARDA KULLANILAN GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNİN TASARIMI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA YATLARDA KULLANILAN GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİNİN TASARIMI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA 1 Onur GÜNAY, 2 Yiğit GÜLMEZ, 3 Oğuz ATİK 1 Araş.Gör., Dokuz Eylül Üniversitesi, Denizcilik Fakültesi, İzmir, onur.gunay@deu.edu.tr

Detaylı

kpss ğrencinin D ers D efteri genel yetenek genel kültür COĞRAFYA Kolay oku Hızlı düşün Kalıcı öğren PEGEM AKADEMİ

kpss ğrencinin D ers D efteri genel yetenek genel kültür COĞRAFYA Kolay oku Hızlı düşün Kalıcı öğren PEGEM AKADEMİ kpss genel yetenek genel kültür Ö ğrencinin D ers D efteri COĞRAFYA Kolay oku Hızlı düşün PEGEM AKADEMİ Kalıcı öğren Yazar: Önder Cengiz ÖĞRENCİNİN DERS DEFTERİ COĞRAFYA ISBN 978-605-364-979-3 Kitap içeriğinin

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Mesut ABUŞKA

Yrd. Doç. Dr. Mesut ABUŞKA GÜNEŞ ENERJİSİ ve UYGULAMALARI DERS NOTLARI Yrd. Doç. Dr. Mesut ABUŞKA Ders Notları için: http://akhisarmyo.cbu.edu.tr/ Ders için kaynak kitaplar: 1. Güneş Enerjisi ve Uygulamaları, H.ÖZTÜRK, Birsen Yayınevi,

Detaylı

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Dünyamızda milyarlarca yıl boyunca oluşan fosil yakıt rezervleri; endüstri devriminin sonucu olarak özellikle 19.uncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren

Detaylı

Mühendislik Mekaniği Dinamik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş

Mühendislik Mekaniği Dinamik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Mühendislik Mekaniği Dinamik Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Bölüm 14 Parçacık Kinetiği: İş ve Enerji Kaynak: Mühendislik Mekaniği: Dinamik, R.C.Hibbeler, S.C.Fan, Çevirenler: A. Soyuçok, Ö. Soyuçok. 14 Parçacık

Detaylı

İKLİM. Yüksek Lisans. Prof. Dr. Gülay ZORER GEDİK

İKLİM. Yüksek Lisans. Prof. Dr. Gülay ZORER GEDİK İKLİM Yüksek Lisans Prof. Dr. Gülay ZORER GEDİK 1 İKLİM Tasarımda var olan iklimsel özellikleri veri olarak kullanıp, iklimin olumlu etkilerinden yararlanmaya olumsuz etkilerinden de korunmaya olanak sağlayacak

Detaylı

PROF. DR. FATMAGÜL KILIÇ GÜL HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ PROF. DR. ERKAN GÖKAŞAN DOĞA BİLİMLERİ MERKEZİ YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 2018, İSTANBUL

PROF. DR. FATMAGÜL KILIÇ GÜL HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ PROF. DR. ERKAN GÖKAŞAN DOĞA BİLİMLERİ MERKEZİ YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 2018, İSTANBUL HRT5207Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Yeryüzü Şekillerinin Değerlendirilmesi PROF. DR. FATMAGÜL KILIÇ GÜL HARİTA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ PROF. DR. ERKAN GÖKAŞAN DOĞA BİLİMLERİ MERKEZİ YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

BÖLÜM I GİRİŞ (1.1) y(t) veya y(x) T veya λ. a t veya x. Şekil 1.1 Dalga. a genlik, T peryod (veya λ dalga boyu)

BÖLÜM I GİRİŞ (1.1) y(t) veya y(x) T veya λ. a t veya x. Şekil 1.1 Dalga. a genlik, T peryod (veya λ dalga boyu) BÖLÜM I GİRİŞ 1.1 Sinyal Bir sistemin durum ve davranış bilgilerini taşıyan, bir veya daha fazla değişken ile tanımlanan bir fonksiyon olup veri işlemde dalga olarak adlandırılır. Bir dalga, genliği, dalga

Detaylı

KAYMA GERİLMESİ (ENİNE KESME)

KAYMA GERİLMESİ (ENİNE KESME) KAYMA GERİLMESİ (ENİNE KESME) Demir yolu traversleri çok büyük kesme yüklerini taşıyan kiriş olarak davranır. Bu durumda, eğer traversler ahşap malzemedense kesme kuvvetinin en büyük olduğu uçlarından

Detaylı

BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) Department of Mechanical Engineering. Makine Elemanları 2 DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR

BURSA TECHNICAL UNIVERSITY (BTU) Department of Mechanical Engineering. Makine Elemanları 2 DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR Makine Elemanları 2 DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR Doç.Dr. Ali Rıza Yıldız 1 Bu bölümden elde edilecek kazanımlar Konik ın Tanımı Konik dişli çark çeşitleri Konik dişli çark boyutları Konik dişli

Detaylı

TS 825 İKLİMSEL VERİLERİNİN FARKLI DERECE GÜN BÖLGELERİ İÇİN UYGUNLUĞUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ

TS 825 İKLİMSEL VERİLERİNİN FARKLI DERECE GÜN BÖLGELERİ İÇİN UYGUNLUĞUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ TS METU 825 İKLİMSEL JFA 2013/2VERİLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ DOI: METU 10.4305/METU.JFA.2013.2.9 2013/2 163 (30:2) 163-179 TS 825 İKLİMSEL VERİLERİNİN FARKLI DERECE GÜN BÖLGELERİ İÇİN UYGUNLUĞUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ

Detaylı

Fotovoltaik Teknoloji

Fotovoltaik Teknoloji Fotovoltaik Teknoloji Bölüm 3: Güneş Enerjisi Güneşin Yapısı Güneş Işınımı Güneş Spektrumu Toplam Güneş Işınımı Güneş Işınımının Ölçülmesi Dr. Osman Turan Makine ve İmalat Mühendisliği Bilecik Şeyh Edebali

Detaylı

LÜLEBURGAZDAKİ BİNA DIŞ DUVARLARI İÇİN OPTİMUM YALITIM KALINLIĞININ BELİRLENMESİ VE MALİYET ANALİZİ

LÜLEBURGAZDAKİ BİNA DIŞ DUVARLARI İÇİN OPTİMUM YALITIM KALINLIĞININ BELİRLENMESİ VE MALİYET ANALİZİ LÜLEBURGAZDAKİ BİNA DIŞ DUVARLARI İÇİN OPTİMUM YALITIM KALINLIĞININ BELİRLENMESİ VE MALİYET ANALİZİ Mak. Yük. Müh. Emre DERELİ Makina Mühendisleri Odası Edirne Şube Teknik Görevlisi 1. GİRİŞ Ülkelerin

Detaylı

Soğuk İklimlerdeki Binalarda Pencere Sistemlerinin Enerji Performansı

Soğuk İklimlerdeki Binalarda Pencere Sistemlerinin Enerji Performansı Fırat Üniv. Fen ve Müh. Bil. Der. Science and Eng. J. of Fırat Univ. 17 (3), 499-58, 25 17 (3), 499-58, 25 Soğuk İklimlerdeki Binalarda Pencere Sistemlerinin Enerji Performansı Betül BEKTAŞ ve U. Teoman

Detaylı

DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR

DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR DİŞLİ ÇARKLAR IV: KONİK DİŞLİ ÇARKLAR Prof. Dr. İrfan KAYMAZ Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü Atatürk Üniversitesi Giriş Bu bölüm sonunda öğreneceğiniz konular: ın

Detaylı

KARABÜK İÇİN DERECE-ZAMAN HESAPLAMALARI DEGREE-TIME CALCULATIONS FOR KARABÜK

KARABÜK İÇİN DERECE-ZAMAN HESAPLAMALARI DEGREE-TIME CALCULATIONS FOR KARABÜK KARABÜK İÇİN DERECE-ZAMAN HESAPLAMALARI Şaban PUSAT 1, Nuri TUNÇ 2, İsmail EKMEKÇİ 3 ve Yaşar YETİŞKEN 4 *1 Yıldız Teknik Üniversitesi, Makine Mühendisliği Bölümü, Beşiktaş, İstanbul 2 Meteoroloji Genel

Detaylı

Abs tract: Key Words: Meral ÖZEL Serhat ŞENGÜR

Abs tract: Key Words: Meral ÖZEL Serhat ŞENGÜR Meral Ozel:Sablon 02.01.2013 14:44 Page 5 Farklı Yakıt Türü ve Yalıtım Malzemelerine Göre Optimum Yalıtım Kalınlığının Belirlenmesi Meral ÖZEL Serhat ŞENGÜR Abs tract: ÖZET Bu çalışmada, Antalya ve Kars

Detaylı

GÜNEŞ YÖRÜNGESİ TEMEL ÇİZİMLERİ

GÜNEŞ YÖRÜNGESİ TEMEL ÇİZİMLERİ GÜNEŞ YÖRÜNGESİ TEMEL ÇİZİMLERİ için ÖNSÖZ Yeryüzünün herhangi bir noktasında ve yılın herhangi bir gününün istenen bir zamanında, güneşin gökyüzündeki yeri, bilgisayar programları ile elde edilebilmektedir.

Detaylı

MALİYETİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER. Doç. Dr Elçin TAŞ

MALİYETİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER. Doç. Dr Elçin TAŞ MALİYETİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER Bina Maliyetinin Oluşumu MALİYET YOK ETME MALİYETİ KULLANIM MALİYETİ BİNA MAL. İLK YATIRIM MALİYETİ GERÇEKLEŞTİRME KULLANIM YOK ETME Alınan Kararların Maliyeti Etkileme Düzeyi

Detaylı

Harita Projeksiyonları

Harita Projeksiyonları Harita Projeksiyonları Bölüm Prof.Dr. İ. Öztuğ BİLDİRİCİ Amaç ve Kapsam Harita projeksiyonlarının amacı, yeryüzü için tanımlanmış bir referans yüzeyi üzerinde belli bir koordinat sistemine göre tanımlı

Detaylı

GÜNEŞİ TAKİP EDEN HAREKETLİ KOLLEKTÖR MÜNİR ATAMAN BTSO Kamil Tolon Bilim Ve Sanat Merkezi Osmangazi-BURSA munirataman@hotmail.com ŞENOL YILDIZ Ekinciler 75. Yıl İlköğretim Okulu-Göynük BOLU senolyildiz5@hotmail.com

Detaylı

Haritası yapılan bölge (dilim) Orta meridyen λ. Kuzey Kutbu. Güney Kutbu. Transversal silindir (projeksiyon yüzeyi) Yerin dönme ekseni

Haritası yapılan bölge (dilim) Orta meridyen λ. Kuzey Kutbu. Güney Kutbu. Transversal silindir (projeksiyon yüzeyi) Yerin dönme ekseni 1205321/1206321 Türkiye de Topografik Harita Yapımı Ölçek Büyük Ölçekli Haritalar 1:1000,1:5000 2005 tarihli BÖHHBYY ne göre değişik kamu kurumlarınca üretilirler. Datum: GRS80 Projeksiyon: Transverse

Detaylı