TÜREV ÜRÜNLER VADELİ İŞLEMLER PİYASALARI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜREV ÜRÜNLER VADELİ İŞLEMLER PİYASALARI"

Transkript

1 T.C ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI TÜREV ÜRÜNLER ve VADELİ İŞLEMLER PİYASALARI BİTİRME PROJESİ ALİ ÇAKAR Ankara 2009

2 T.C ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI TÜREV ÜRÜNLER ve VADELİ İŞLEMLER PİYASALARI BİTİRME PROJESİ ALİ ÇAKAR PROJE DANIŞMANI Doç.Dr. KADİR GÜRDAL Ankara 2009

3 İÇİNDEKİLER Sayfa No İÇİNDEKİLER...III ŞEKİL LİSTESİ..VI TABLO LİSTESİ...VII GİRİŞ BÖLÜM TÜREV ÜRÜN KAVRAMI Genel Bilgi Türev Ürünlerinin Tarihsel Gelişimi Forward/Future Sözleşmelerinin Tarihsel Gelişimi Opsiyon Sözleşmelerinin Tarihsel Gelişimi Swap ların Tarihsel Gelişimi Türev Ürünlerin Mevcut Durumları Türkiye deki Finansal Piyasaların Değerlendirmeleri Türev Ürünlere Yönelme Nedenleri Finansal Riskler i. Döviz Riski ii. Faiz Riski iii. Likidite Riski.8 2. BÖLÜM VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİ VE VADELİ İŞLEM PİYASALARI Vadeli İşlem Sözleşmeleri Vadeli İşlem Sözleşmelerinin Özellikleri Vadeli İşlem Sözleşmelerine Konu Olan Ürünler.10 III

4 Finansal Varlıklar Üzerine Emtia Üzerine Vadeli İşlem Piyasalarının Nitelikleri Organize Borsa Standart Sözleşmeler Takas Merkezi Teminatlar (MARJ) Devir Hakkı ve Teminat Vadeli İşlem Yapan Taraflar Fiyat Riskine Karşı Koruma Amaçlı İşlem Yapanlar Spekülatörler Arbitrajörler Vadeli İşlem Piyasalarının Tercih Nedenleri Fiyat Hakkında Bilgi Edinmek Riskten Korunmak Spekülasyon Yapmak Vadeli İşlem Piyasalarının Yararları Vadeli Piyasalarda Pozisyon Alma BÖLÜM TÜREV ÜRÜNLERİN ÇEŞİTLERİ Vadeli (FORWARD) İşlemler Forward İşlemlerin Özellikleri Forward İşlemlerin İşleyişi Mali Gelecek (FINANCIAL FUTURE) Sözleşmeleri Mali Gelecek (FUTURE) İşlemlerinin Özellikleri...28 IV

5 Mali Gelecek (FUTURE) Sözleşmelerin İşleyişi Forward ve Future Arasındaki Farklar Opsiyon-Seçme Hakkı (OPTION) Sözleşmeleri Opsiyon Sözleşmelerin Özellikleri Opsiyon Sözleşmelerin Yararları Opsiyon Sözleşmelerin Çeşitleri i. Döviz (PARA) Opsiyonları ii. Vadeli Emtia Alım Satım Opsiyonları Swap İşlemleri Swap İşlemlerinin Özellikleri Swap İşlemlerinin Çeşitleri i. Döviz Swapları (CURRENCY SWAP) ii. Faiz Swapları Swap Piyasaları ve Kullanım Alanları Swap İşlemleri Nasıl Oluşur ve Tarafları Kimlerdir? Finansal Swap İşlemleri ve Bankalar Swap İşlemlerinin Avantajları ve Dezavantajları i. İşlemin Sağladığı Avantajlar ii. İşlemin Dezavantajları..43 SONUÇ. 44 KAYNAKLAR 45 ÖZET ABSTRACT. V

6 ŞEKİL LİSTESİ Sayfa No Şekil 1. X Firmasının bir Forward İşlemde Olası Kar ve Zararı Şekil 2. Futures İşlemlerin İşleyişi VI

7 TABLO LİSTESİ Sayfa No Tablo 1. Forward ve Futures İşlemler Arasındaki Farklar VII

8 GİRİŞ Vadeli işlemler piyasaları (Türev Piyasaları) ve bu piyasalarda işlem gören vadeli işlem sözleşmeleri (Türev Ürünler) dünyada devamlı olarak gelişme gösteren piyasalardır. Ancak aynı durum Türkiye için geçerli değildir. Vadeli işlemler piyasaları Türkiye de yeni öğrenilmeye başlayan ve gelişme gösteren piyasalardır. Türkiye finansal piyasalarında hızlı bir değişimin yaşandığı günümüzde, finansal piyasaların gelişmesi ve ekonomik kaynakların daha etkin dağılımı ve kullanımı, gelişmiş uluslararası piyasalarda yer almak ve bu piyasalara entegre olmak çok büyük önem taşımaktadır. Vadeli işlemler piyasaları ve vadeli işlem sözleşmeleri Türkiye de ekonomik anlamda yeni yeni tanınmaya başlamıştır. Bu çalışma türev ürün kavramı, türev ürünlerin tarihsel gelişimleri, finansal risk kavramı ve vadeli işlem araçları olan forward, futures, swap ve opsiyon sözleşmelerinin özellikleri ve kullanımları, Türkiye deki finansal piyasaların değerlendirilmesi ve türev ürünlere yönelme nedenlerini ele alınmaktadır. Bu çalışmanın birinci bölümünde;türev ürün kavramına giriş,tarihsel gelişimleri,mevcut durumları ve türev ürünlere yönelme nedenleri ele alınmaktadır. İkinci bölümde; vadeli işlemler ve vadeli işlemler piyasalarına giriş,özellikleri,nitelikleri, vadeli işlem yapan taraflar ve vadeli işlem piyasalarının tercih nedenleri incelenmektedir. Üçüncü bölümde; türev ürünler yani vadeli (forward) işlemler, mali gelecek (financial future) sözleşmeleri, opsiyon-seçme hakkı (option) sözleşmeleri, swap işlemleri ve türev ürünlerin özellikleri, avantajları,dezavantajları anlatılmıştır.

9 1. BÖLÜM TÜREV ÜRÜN KAVRAMI GENEL BİLGİ Uluslararası döviz kurları, ülkelerin uyguladıkları kur sistemine göre (Sabit mi yoksa esnek mi olduğuna göre) değişir ten 1970 li yıllara kadar uygulanan Bretton Woods sistemi sabit kura dayalıdır. Bu sistemde, altın ve dolar ödeme araçları olarak kabul edilmektedir. Altına çevrilebilen tek döviz dolardır. Ancak, 1960 lı yıllarda enflasyondan dolayı dolar sürekli devalüasyona uğramıştır yılına gelindiğinde ise artık bu sistem işlemez hale gelmiştir. Döviz kurlarında dalgalanmalar başlamıştır. Faiz oranlarının serbest bırakılmasıyla, aşırı faiz oranlarının oluştuğu bir durum söz konusu hale gelmiştir. Esnek kur sisteminde ise kurlar piyasa işleyişine bırakılmıştır. Bu durum, işletmelerin altından kalkmak mecburiyetinde olacakları kur riskini ortaya çıkarmıştır. Bu risklerin ortaya çıkması sonucunda finans piyasalarında, riskten korunmak için türev ürünler diye adlandırılan, vadeli işlemler ürünler türetilmiştir. Vadeli işlem araçları forward, futures, swap ve opsiyon sözleşmeleridir TÜREV ÜRÜNLERİN TARİHSEL GELİŞİMLERİ FORWARD/FUTURE SÖZLEŞMELERİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ İlk olarak, Amerika da buğday işçileri, ağustos aylarında buğdayın piyasaya yayılıp fiyatlarda aşırı dalgalanmalar meydana getirmesini önlemek amacıyla vadeli anlaşmalara gitmişlerdir yılında Chicago Borsası (Chicago Board of Trade) piyasasında gelecek sözleşmeleri işlem görmeye başlamıştır. Bu yıllarda kontratlar buğday, mısır, soya fasulyesi gibi tarımsal ürünlerle sınırlı kalmıştır. 2

10 1865 de emtia üstüne ilk vadeli işlem sözleşmesi Chicago Borsası nda alınıp satılmıştır. Daha sonra altın, petrol gibi doğal kaynaklar üzerine de Futures kontratları yapılmıştır yıllarının başında Bretton Woods anlaşması iflas edince doların değerinde aşırı dalgalanmalar olmuştur da Chicago Emtia Borsası nda 90 gün vadeli ABD Hazine bonolarının vadeli işlemleri işleme açılmıştır. Chicago Emtia Borsasının (Chicago Mercantile Exchange) yan kuruluşu olan Chicago International Monetry Market (IMM) piyasasında Döviz Üzerine Yazılı Futures Sözleşmeleri ortaya çıkmıştır de Eurodolar vadeli sözleşmeleri alınıp satılmaya başlamıştır de Kansas City Borsası (Kansas City Board of Trade) ile finansal göstergeler (index futures) gündeme gelmiştir. Aynı dönemde ABD de faiz tavanları kaldırılmıştır. Bu bir faiz yarışına neden olmuş ve piyasada aşırı fiyat dalgalanmaları oluşmuştur. Bunun üzerine Faiz Oranı Futures Sözleşmeleri piyasaya sunulmuştur. 1 Finans piyasalarındaki değişmelerden ortaya çıkan yeni ihtiyaçlar, yeni finansal ürünleri ortaya çıkarmıştır. ABD dışında ise ancak on yıl sonra, 1982 de Londra da London International Financial Futures Exchange (LIFFE) kurulmuştur OPSİYON SÖZLEŞMELERİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ Çeşitli opsiyonlar, ilk olarak Amsterdam, Philadelphia borsaları gibi tanınmış borsalarda ortaya çıkmış, zaman içinde bu borsanın gelişme göstermesiyle beraber, ilk kez 1982 de standart hale getirilmiş Spot Döviz Üzerine Yazılı opsiyonlarını piyasaya sürülmüştür. Opsiyon sözleşmeleri çoğunlukla organize borsalarda işlem gören fiyat, miktar, vade açısından standartlaştırılmış sözleşmelerdir. 1 GÜVENÇ, Nazım: Küreselleşme Ve Türkiye, İstanbul, 1998, s.67 3

11 SWAP LARIN TARİHSEL GELİŞİMİ İlk kez 1923 yılında Avusturya da Merkez Bankası tarafından cari pazarda İngiliz Sterlini karşısında ulusal paranın satılıp, vadeli olarak geri alınmasıyla denenmiştir. 2 İkinci Dünya Savaşı ndan sonra, döviz kurlarının aşırı dalgalanması ve bazı ülkelerin döviz sıkıntısı çekmeleri nedeniyle, 1962 de Federal Reserve Bank ile bazı Avrupa ülkelerinin Merkez Bankaları arasında yapılmıştır. Swap piyasası, 1987 de International Swap Dealers Association (ISDA) (Uluslararsı Swap Aracıları Birliği) nin kurulması ile, swap işlemleri standart hale getirilerek, standart belgeler kullanılmaya başlanmıştır. 3 Dünyadaki türev ürünlerin tarihsel gelişimine bakıldığında, gelişmiş ülkelerdeki piyasalarda daha önce kurulduğu ve daha çok faiz ve dövize ilişkin vadeli işlem ve opsiyon piyasalarını tercih edildiği görülmektedir TÜREV ÜRÜNLERİN MEVCUT DURUMLARI Finans teorisi ve iletişim teknolojisi geliştikçe bankalar ve borsalar tarafından önerilen türev ürünlerinin karmaşıklığı ve hacmi artmakta olup; örneğin Londra piyasasındaki future ve opsiyon sözleşmeleri ve dünya çapındaki swap piyasası yılları arasında 10 kat büyümüştür. 4 Kısaca denilebilir ki; küreselleşmenin etkisiyle nasıl dünya mal ticareti olağanüstü boyutlara ulaştıysa, finans piyasaları da o denli gelişmiştir. Hatta, dış ticaretin gelişmesinden en az on kat fazla olmuştur. Finans piyasalarının gelişmesinin, tüm kapitalistler, girişimciler, spekülatörler ve tasarruf sahipleri tarafından ciddi anlamda kullanıldığı ve halen kullanılmakta olduğu çok açıktır. 2 GÜVENÇ, Nazım: a.g.e., s.67 3 KENDIRLI, Selçuk, SATIR Haluk: Faiz Swapları, Döviz Swapları ve Turkey Açısından değerlendirilmesi,işletme ve Finans, Ocak 1998,s ERDOĞAN, Oral-KAYACAN, Murat. Finansal Türevlere Ne zaman Başlanmalı? IMKB Örneği.IMKB Dergisi s

12 Dünyada, genel kabul görmüş muhasebe standartlarını düzenleyen Finansal Muhasebe Standartları Kurulu (FASB), kur riskinden korunma muhasebesi (hedge accounting) ile ilgili standartlar yayımlamaktadır. Bunlardan en sonuncusu olan 133 nolu standartta, türev ürünleri tanımlanmaktan kaçınılmıştır. Çünkü, finans piyasalarındaki sürekli büyüme ve yeni çıkan ürünler bu tanımlardaki ürünler ile benzer özellikte olmalarına karşın, bu tanım dışında kalmışlardır. Bu durumda da, bu ürünler standartlarla getirilen vergilerden muaf olabilmektedirler TÜRKİYE DEKİ FİNANSAL PİYASALARIN DEĞERLENDİRMELERİ 1974 yılına kadar döviz pozisyonu tutma yetkisi Merkez Bankası (MB) na aittir. Bankalar döviz alım satım işlemlerini MB adına yapmaktadırlar. Aldıkları dövizler de sattıkları dövizler de MB hesapları ile olmaktadır. Dolayısıyla, kişiler ve bankalar, arbitraj karı ile ya da kambiyo zararı ile karşı karşıya kalmamaktadır yılında bazı kısıtlamalar ve koşullarla da olsa bankaların döviz bulundurup, alım satım yapmalarına, ortaya çıkabilecek kar ve zararları üstlenmelerine izin verilmiştir. Günümüze kadar, döviz pozisyonu ile ilgili sınırlamalar kaldırılmış, yetkiler genişletilmiş, önce vadesiz sonra da vadeli döviz alım satımı ve vadeli döviz değiş tokuşuna (Swap) izin verilmiştir 5. Türev ürünlerin en gelişmişi sayılan Döviz Swaplarının uygulanmasına, 1985 yılında MB sının kendisi ve ticari bankalar arasında belirli koşullarda yapılması şartıyla olanak verilmiştir. Daha sonraları, bankalar yurt dışından borçlandıkları dövizleri TL ye çevirmek için kullanmışlardır. Örneğin T.Kalkınma Bankası ile MB arasında 1989 yılında yen üzerinden 10 yıllık Swap anlaşması yapılmıştır. Daha sonraları kuruluşlarla bankalar arasında Swap anlaşmaları yapılmaya başlanmıştır. Türkiye de kuruluşlarla bankalar arasında yapılan ilk uzun vadeli Swap anlaşması Ankara Büyükşehir Belediyesi ile T.C. Merkez Bankası arasında 1991 de yapılmıştır. 5 KENDIRLI, Selçuk, SATIR, Haluk:;Ocak 1998,s ,a.g.e. 5

13 Forward ve Swap işlemleri Türkiye de son yıllarda giderek artmıştır. Bu artışın en önemli sebebi, Future anlaşmaları gibi düzenli piyasalara gerek olmadan, bankaların ihtiyacına göre düzenlenebilmeleridir. Bu işlemler, Türkiye de şube açan yabancı bankalar, bazı kamu bankaları ve özel bankalar tarafından yapılmaya başlanmıştır. Son gelişme, İzmir Vadeli İşlemler Piyasası nın kurulması ve faaliyete geçmesidir. Future ve Opsiyonlar, Türkiye de çok kısıtlı da olsa bankalar tarafından yapılmaktadır. Ancak, Future sözleşmeleri sadece Future borsalarında alınıp satılabildiği için, Türk bankaları bu işlemleri ancak yurtdışındaki aracı kuruluşlar aracılığı ile yapabilmektedirler. Opsiyon sözleşmelerinin tezgah üstü piyasalarda (banka gibi) da düzenlenme imkanı olduğundan kullanımları daha kolaydır. Türkiye de finans sistemi finansal gelişmeleri yakından takip eder durumdadır. Türev ürünlerin kullanımının yaygınlaşmasının yanı sıra, REUTERS ve TELERATE gibi elektronik cihazlar kullanılarak, dünya piyasalarındaki verilere anında ulaşıp, anında döviz alım satımı gerçekleştirilebilmektedir. Vadeli döviz alım-satımıyla ilgili yasal düzenlemeler, ilk olarak Türk Parasını Koruma Kanunu Hakkında 28 sayılı karar, sonra 30 sayılı karar ve son olarak 32 sayılı kararlarla düzenlenmiştir. 32. Sayılı kararda, tüm gerçek ve tüzel kişilerin T.C.M.B. da belirlenen esaslar dahilin de döviz alım-satımı yapabilecekleri hükmü vardır. Tüm bu gelişmelerle türev ürünlerin kullanımında artışlar olsa da firmalarca çok fazla kullanılmamalarının bazı nedenleride 6 vardır. Bunlar aşağıda sıralanmıştır; Hukuki çerçeve eksikliği; Bu ürünlerden hiçbiri kanunlar çerçevesinde tanımlanmamışlardır. 6 MÜMİNOĞLU, Miray: Türkiye Bankalar Birliği, 1994.s.34 6

14 Muhasebe yönteminin bilinmemesi; Bu ürünler kullanıldığında, ne tür muhasebe kayıtlarının tutulacağının bilinmemesi; Risk Yönetimine bakış açısı; Pek çok şirket bu ürünlere bir spekülasyon yöntemi ve kumar olarak bakmaktadır. Riskten kurtulmak için bir bedel ödemekten kaçınma; Müşteriler çoğu kez, risklerden korunmak için, Opsiyon satın almak için prim ödemeye, vadeli işlemlerde vadeli olduğu için yüksek kurdan döviz almaya, değişken faizi sabit faizle değiştirirken yüksek bir faiz ödemeye katlanamazlar. Yeterli bilgiye sahip olmadıkları için kullanmaktan kaçınmaları; Şirket yönetimlerinin mali fiyat risklerini önüne geçilemez dışsal faktörler olarak görmeleri; TÜREV ÜRÜNLERE YÖNELME NEDENLERİ Günümüzde risk denildiği zaman akla ilk gelen ödememe riski ya da edimlerin yerine getirilmemesi anlamına gelen temerrüde düşme riski gelmektedir. Ancak, artan rekabet, fiyatların arz ve talep tarafından belirlenmesine, dolayısıyla fiyatta dalgalanmaların yaşanmasına neden olmakta, bu değişimlere bağlı olarak ise birçok risk ortaya çıkmaktadır. Bunlar aşağıda verilmiştir FİNANSAL RİSKLER Genel olarak risk: bir işleme ilişkin parasal bir kaybın ortaya çıkması veya bir giderin ya da zararın ortaya çıkması ile sonuçlanabilecek ekonomik faydanın azalması ihtimalidir. 7 Finansal risk ise; fiyatların gelecekte hangi risk düzeyinde olacağının bilinememesi sonuncu oluşan belirsizlik olarak tanımlanabilir. 8 İşletmeler maruz kaldıkları bir kısım riskler 7 YÜZBAŞIOĞLU, A.Necat, Risk Yönetimi ve Bankaların Denetimi.İstanbul, BDDK Risk Yönetimi Konferansı Notları,2003,s.2. 8 AKÇAOĞULU, Ertuğrul, Finansal Türev Ürünlerin Vergilendirilmesi, Ankara, Turhan Kitapevi,2002,s.6. 7

15 nedeniyle finansal türevleri kullanmaktadırlar. En genel tanımlamayla, işletmelerin maruz kaldıkları riskler aşağıda verilmiştir i. DÖVİZ RİSKİ Döviz riski belli sebeplerle (ödemeler dengesi açığı, siyasal olaylar gibi) ulusal para birimlerinin yabancı paralar karşısında değerinde meydana gelebilecek olumlu veya olumsuz değişmelerdir. Döviz kurlarındaki değişimler, işletmelerin bilançoları veya yatırımcıların portföyleri üzerinde ortaya çıkmaktadır ii. FAİZ RİSKİ Faiz riski, borçlu tarafın yükümlülüklerini zamanında ve tam olarak yerine getirip getiremeyeceği konusundaki belirsizlik sonucu oluşan bir risktir 9. Bu risk, herhangi bir yatırımdan beklenen getiriyi olumlu veya olumsuz etkilemekte veya işletmelerin yaptığı borçlanmalar üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Çünkü vade sonunda elde edilecek veya dışarıya aktarılacak nakit akımları üzerinde doğrudan etki etmektedirler iii. LİKİDİTE RİSKİ Likidite riski, belli bir dönemde elde edilecek nakit giriş ve çıkışları dengeli götürülememe riskidir. Likidite riski hem bireyler hem de işletmeler için çok önemlidir. Firmaların nakit giriş çıkışları dengeli olmazsa, bazı yükümlülüklerin karşılanamaması gündeme gelebilir veya nakit elde etmek için maliyetlerin arttırılması gerekir ki bu ise karlılığı düşürecektir. 10 İşletmelerin bu risklerden korunmak için kullandıkları netleştirme, nakit akımlarının zamanlaması, ulusal para ile faturalandırma gibi işletme içi yöntemleri olduğu gibi, işletme dışı yöntemleri de vardır. Bunlar türev ürünlerdir. 9 YÜZBAŞIOĞLU, A.Necat,;s.5.a.g.e

16 2. BÖLÜM VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİ VE VADELİ İŞLEM PİYASALARI VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİ Hukuki olarak bağlayıcı olan ve sözleşmeye konu olan ürünü ileri bir tarihte satın almak veya satmak üzere yapılan sözleşmedir. İleri bir tarihte, fiyatı bugünden belli olan bir ürünü almak isteyen taraf vadeli işlem sözleşmesi satın alır. İleri bir tarihte fiyatı bu günden belli olan herhangi bir ürünü teslim etmek isteyen taraf ise vadeli işlem sözleşmesi satar. Sözleşmeler, vade sonunda teslim edilecek ya da alınacak ürünün miktarını, niteliklerini, teslimat tarihini ve koşullarını kapsamaktadır. Vadeli işlem sözleşmelerinin nitelikleri sözleşmelerin işlem gördüğü borsalar tarafından belirlenir. Özellikle küçük yatırımcıların türev ürünler hakkında yeterince bilgilenmeden işlem yapmaya başlamamaları daha sonra karşılaşılabilecek olumsuz sonuçların önlenmesi açısından yararlıdır VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİNİN ÖZELLİKLERİ Vadeli işlem sözleşmeleri uluslar arası organize piyasalarda alınıp satılır. Vadeli piyasalarda alım-satımı yapılan sözleşmeler, sözleşmelerin işlem gördüğü borsa tarafından standart hale getirilmiştir. Bu standardizasyon; - Ürün veya finansal aracın çeşidini, - Teslimatı yapılacak ürün veya finansal aracın niteliklerini, - Ürün miktarını, 11 CEYLAN Ali, TURHAN Korkmaz, Sermaye Piyasası ve Menkul Değer Analizi Bursa 2000;s.177 9

17 - Teslimat vadelerini kapsamaktadır. Standardizasyon bu piyasaların likit ve derin olmasını sağlar, dolayısıyla standardizasyonun en önemli yararı işlem maliyetlerinin çok düşük olmasını sağlamasıdır 12. Vadeli işlem piyasalarının işleyişinde güvence, olmazsa olmaz koşullardan biridir. Bu güvence, iyi niyet depozitosu anlamına gelen marjin sistemi ve alıcıya satıcı, satıcıya ise alıcı konumda bulunan Takas Merkezince sağlanmaktadır. Vadeli işlem sözleşmesi iptal edilemez ancak alış sözleşmesinin sahibi olan taraf satış işlemi yapmak, satış sözleşmesi sahibi olan taraf ise alış işlemi yapmak yoluyla pozisyonunu kapatır. Sözleşmelerin en önemli özelliği riski seven ve riskten kaçınmak isteyen yatırımcıların bir araya gelmesini sağlamasıdır. Gelecekteki fiyatların belirsizliğinden kaynaklanan fiyat riski, vadeli işlem sözleşmeleri vasıtasıyla spekülatörlere devredilebilir. Spekülatörler fiyat hareketlerinden kazanç sağlama amacında olan yatırımcılardır. Vadeli işlem sözleşmeleri, piyasadaki arz ve talebe göre ürünlerin ileri bir tarih için fiyat beklentilerinin oluşumuna katkıda bulunur. Serbest piyasa ekonomilerinde ileri bir tarihteki fiyat beklentilerinin bilinmesi, arz ve talebin tahmin edilebilmesine ve böylece kaynakların en doğru şekilde kullanılmasına olanak tanır VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİNE KONU OLAN ÜRÜNLER: FİNANSAL VARLIKLAR ÜZERİNE Döviz (Çeşitli) Faiz Oranları Hisse Senedi Endeksleri Diğer Endeksler 12 CEYLAN Ali, TURHAN Korkmaz,;s.196.a.g.e. 10

18 Devlet Tahvili ve Hazine Bonoları EMTİA ÜZERİNE Tarımsal Ürünler Kıymetli Madenler Endüstriyel Madenler Enerji Ürünleri Egzotik Ürünler VADELİ İŞLEMLER PİYASALARININ NİTELİKLERİ: ORGANİZE BORSA Vadeli işlemler forward işlemlerin tersine organize borsalarda gerçekleştirilmektedir. Bu borsalarda üye firmalar ve üyelik hakkı almış bireyler alım satım yapabilmektedirler. Üyelik hakkı kiralanabilmekte veya satılabilmektedir. Üyeler ayrıca denetim, halkla ilişkiler ve idari konularla ilgili komitelerde görev almaktadırlar. İşlem hacmini büyütmek isteyen bazı borsalar üye olmayanlara da sözleşme yapabilme izni veren özel lisanslar oluşturmuşlardır. 13 Alım satım işlemleri "pit" adı verilen salonlarda yapılmaktadır. Borsalarda yüksek sesle pazarlık yöntemi çoğunlukla kullanılsa da 1993 ten beri bazı borsalar alıcı ve satıcıyı bilgisayarlı sistemle karşı karşıya getirerek işlem yapmaları için girişimde bulunmuşlardır STANDART SÖZLEŞMELER Forward piyasalarda alıcı ve satıcı, kendi aralarında, malın fiyatı, miktarı ve teslim tarihini belirlemektedirler. Oysa vadeli işlem piyasalarında standart sözleşmeler 13 Tspakb, Türev Araçlar, Vadeli İşlemler ve Opsiyon Piyasalarının İşleyişi,Türev Araçlarla Arbitraj ve Korunma,www.tspakb.org.tr, Aralık-2002,s.4 11

19 kullanılmaktadır. Her bir sözleşmede malın miktarı, cinsi, tam tarifi, teslim tarihi belirtilmektedir. Teslim tarihlerini her borsa kendi yapısına göre belirlemektedir. Diğer bir standart ise fiyat artırımına ait olan standarttır. Her bir sözleşme fiyatı ancak belirlenmiş miktarlarda arttırılıp eksiltilebilmektedir. Bu minimum fiyat hareketine fiyat aralığı adı verilmektedir. Örneğin Mid America Commodity Exchange de ABD hazine bonosuna ait vadeli işlem sözleşmeleri için fiyat aralığı 12,5 $ dır. Fiyat hareketleri 12,5 ve 12,5 in katları şeklinde gerçekleşmektedir. Teslim mekanizması sıkı bir şekilde denetlenmektedir. Örneğin Board of Trade kendi sözleşmelerini tamamlayan koşulları belirlemektedir. Teslim Board of Trade tarafından onaylanmış depoların verdiği nama yazılı makbuz ile tamamlanmaktadır TAKAS MERKEZİ Vadeli işlem piyasalarının en önemli kurumlarından biri takas merkezidir. Takas merkezinin görevi tüm vadeli işlemleri karşılaştırmak, işlemlerin finansal olarak doğruluğunu kontrol etmek ve teslimat için gerekli koşulları sağlamaktır. Takas merkezi alıcıya karşı satıcı, satıcıya karşı alıcı pozisyonundadır. Taraflardan birinin yükümlülüğünü yerine getirememesi durumunda Takas merkezi bu yükümlülüğü üstlenmektedir 14. Alıcı açık olan pozisyonunu aynı nitelikte sözleşme satarak (satıcı ise sözleşme alarak) vade bitiş tarihinden önce kapatabilmektedir. Bu nedenle vadeli işlem piyasalarında fiziki mal teslimine az rastlanılmaktadır. Vade gününe kadar taşınarak fiziki teslimatın gerçekleştirildiği sözleşme sayısı tüm sözleşmelerin %2-3 ü kadardır. Vadeli işlem sözleşmesi satın alan (veya satan) yatırımcı bir süre sonra aynı nitelikte vadeli işlem sözleşmesi satarak (veya alarak) pozisyonunu kapatmaktadır. Böylece piyasadan 14 EROL,Ümit, Vadeli İşlemler Piyasaları Teori ve Pratik.İstanbul,,s

20 çekilmiş olmaktadır. Takas merkezi alım satımlara aracılık etmekte ve taahhütlerin gerçekleşmesini garantilemektedir. Takas Merkezinin örgütlenmesinde iki yaklaşım bulunmaktadır: 1- Takas Merkezi ilgili borsanın bir bölümüdür. Tüm borsa üyeleri aynı zamanda takas merkezinin üyesidirler. ABD de yaygın olan bu uygulamada takas merkezinin finansal gücü üyelerinin toplam finansal gücü ile sınırlıdır. 2- Takas Merkezi borsadan ayrı olarak da örgütlenebilmektedir. Borsa üyeleri aynı zamanda takas merkezi üyesi değildirler. Büyük şirketler, finansal kurumlar ve borsa üyelerinden bazıları takas merkezine üye olabilmektedirler. İngiltere deki London Clearing House bu tip örgütlenmeye örnek olarak gösterilebilir. Takas merkezi başlangıç teminatları ve üyelerden aldığı kurtaj payları yardımıyla görevini yerine getirmektedir. Ayrıca risk dağıtım yetkisi sayesinde takas merkezi diğer üyelerden yükümlülüğünü yerine getiremeyen üyenin yükümlülüğünü de üstlenmelerini isteme hakkına sahiptir. Risk dağıtımı üyelerin işlem hacmine ve kapatılmamış pozisyonlarına göre gerçekleştirilmektedir TEMİNATLAR (Marj) Vadeli işlem piyasalarının güvenliğini sağlayan unsurlardan biri de teminat uygulamasıdır. Vadeli işlem sözleşmesi alan kişi kendi aracı kurumuna, aracı kurumda takas merkezine sözleşme başına teminat yatırmak zorundadır. 15 Yatırılan ilk teminata başlangıç teminatı ismi verilmektedir. Ayrıca sürdürme teminatı olarak isimlendirilen ikinci bir teminat daha bulunmaktadır. Yatırımcının hesabındaki öz sermaye fiyat düşüşleri nedeniyle fiyat değişimine eşit miktarda azalmakta; fiyat yükselişleri nedeniyle de değişim miktarı kadar artmaktadır. Bu duruma günlük ayarlama denilmektedir. Fiyat düşüşleri sonucu yatırımcının öz sermayesi sürdürme teminatının altına inerse takas 15 EROL,Ümit,;s.48.a.g.e. 13

21 merkezi yatırımcıya ek teminat çağrısında bulunarak öz sermayenin başlangıç teminatı düzeyine yükseltilmesini istemektedir. Teminat miktarı sözleşme değerinin %2-10 u arasında değişmektedir. Sürdürme teminatı genellikle başlangıç teminatının %75 i kadardır. Teminat bankaya yatırılmış nakit para, banka teminat mektubu veya kısa vadeli hazine bonosu cinsinden olabilmektedir. Teminat uygulamasıyla yatırımcılar arasında bir ön eleme yapılmakta, böylece piyasa riski azaltılmaktadır. Teminat tutarının yüksek olması durumunda bu teminatı ödeyememe riski artacağı için sadece bu riski üstlenebilecek olan yatırımcılar piyasaya girmektedirler. Bu tutar arttıkça yükselen maliyetler nedeniyle daha az yatırımcı vadeli işlem piyasalarına girmektedir. Eğer gerekenden düşük teminat oranı uygulanırsa ters fiyat hareketlerinin karşılanamaması riski ortaya çıkmaktadır. Teminat hesabı sayesinde taraflardan zarara giren yükümlülüğünü yerine getiremese bile, karşı tarafın hesabında kazancı kadar fon birikimi sağlanmaktadır. Ayrıca teminat oranının sözleşme değerine göre oldukça düşük olması sayesinde, az miktarda bir yatırımla çok daha büyük bir miktarda değere sahip vadeli işlem sözleşmesine sahip olunabilmektedir. Sözleşme bedelinin %2-10 u değerinde bir teminatla ürün getirisinin %100 üne sahip olunabilmektedir. Bu yüksek kaldıraç oranı vadeli işlem piyasalarına olan ilgiyi arttırmaktadır 16. Yüksek teminat oranının uygulanmasının piyasadaki dalgalanmayı azalttığına dair kesin veri elde edilememiştir. Düşük teminat oranı ise spekülatif pozisyon almaya olanak verdiği için fiyat dalgalanmalarının artmasına neden olabilmektedir. Her iki tarafın öz sermaye pozisyonlarındaki gerçek değişim sözleşme başlangıcı ve bitiş fiyatları arasındaki farkla aynı değildir. Bu durumun nedeni, öz sermayedeki kazanç ile kısa vadeli yatırım yapılarak ek kazanç sağlanabilmesi; öz sermayedeki kaybı karşılamak için de 16 Tspakb, Türev Araçlar, Vadeli İşlemler ve Opsiyon Piyasalarının İşleyişi,Türev Araçlarla Arbitraj ve Korunma,www.tspakb.org.tr, Aralık-2002,s.6 14

22 faiz karşılığı borçlanılmasıdır. Bu fark teminat değişim riski olarak isimlendirilmiştir. Oysa forward işlemlerde günlük ayarlama yapılmadığı için teminat değişim riski yoktur. Vade tarihinde kısa pozisyonda bulunan yatırımcı malı teslim ederken uzun pozisyonda bulunan yatırımcıya önceden anlaştıkları fiyattan ödeme yaptığı için forward fiyat risksiz tahmini fiyat olarak görülmektedir DEVİR HAKKI VE TEMİNAT Forward piyasalarda sözleşme üçüncü kişiye devredilemezken vadeli işlem piyasalarında sözleşmeler üçüncü kişilere devredilebilmektedir. Vadeli işlem sözleşmesi satın alan yatırımcı gerektiğinde aynı nitelikte sözleşmeyi üçüncü bir kişiye satarak ters işlem yapmakta ve pozisyonunu kapatabilmektedir. Böylece sözleşme satın alırken üstlendiği yükümlülüğü sözleşmeyi yeni satın alana devretmiş olmaktadır. Devretme nedeniyle ürünün teslimatının gerçekleştirilmediği durumlar vadeli işlem piyasalarında çoğunluğu oluştursa da, vade bitiminde tarafların teslimatı gerçekleştirdiği durumlar da mevcuttur. 17 İşlem hacimlerini arttırmak, yatırımcıları kendilerine çekmek isteyen borsalar bu gibi durumlar da teslimat kolaylıkları sağlamaktadırlar. Spot piyasası derin olmayan ürünler için sözleşmelerde belirtilen kalite ve özelliklerden farklı şekildeki teslimatlara farklı fiyat uygulamak şartıyla izin verilmektedir. Farklı özellik ve kalitedeki ürünün teslimatı durumunda fiyat ayarlamasının ne şekilde yapılacağı sözleşmedeki şartlardan yapılan sapmaya bağlı olarak belirlenmektedir. Bazı ürün ya da finansal enstrümanlara ait vadeli sözleşmeler için vade sonunda normal teslimat yerine nakit olarak ödeme yapılmasına izin verilmiştir. 18 Bu durumda vadeli işlem sözleşmesinin son günündeki kapanış fiyatı üzerinden nakit ödeme gerçekleştirilmektedir. Bu uygulamaya örnek 17 SOYDAN, Halit, Alternatif Finansman Kaynaklarının Seçimi Finansal Risk, Finansal Türevler, İzmir Ticaret Odası Eğitim ve Araştırma ve Uygulama Merkezi Eğitim Notları, İzmir, 2001, s ERDEM Yusuf, Vadeli İşlem Piyasaları Forward & Futures ve Türkiye de Oluşumun Ekonomik Şartları., Ocak 1993,s.84 15

23 olarak CME de(chicago Board of Trade) işlem gören Eurodollar vadeli mevduat hesapları ve çeşitli borsalarda işlem gören hisse senedi endeksine dayalı vadeli işlem sözleşmeleri verilebilir. Özellikle endekse dayalı vadeli işlem sözleşmelerinde vade sonunda endeksi oluşturan hisse senetlerinin hepsiyle birden oluşturulmuş bir portföyün teslimatı oldukça zordur VADELİ İŞLEMLERİ YAPAN TARAFLAR: FİYAT RİSKİNE KARŞI KORUMA AMAÇLI İŞLEM YAPANLAR Bu tür yatırımcılar, genellikle gelecekteki ürünü fiziki olarak almak veya satmak isteyen ancak fiyat riskinden kendilerini korumaya yönelik işlem yapan yatırımcılardır. Bu nedenle korunma amaçlı işlem yapan yatırımcılar, ürünün gelecekteki fiyatını sabitlemek amacıyla vadeli işlem piyasalarında pozisyon alırlar SPEKÜLATÖRLER Bu tür yatırımcılar, fiyat hareketlerinden kazanç sağlamak amacıyla risk alan yatırımcılardır. Spekülatörler korunma amacıyla vadeli işlem piyasalarında işlem yapanların kaçınmak istedikleri riski üstlenerek kazanç sağlamayı amaçlarlar. Spekülatörler genel olarak tüm piyasaların vazgeçilmez grubu olup piyasaların likit olmasını sağlarlar ARBİTRAJÖRLER Bu tür yatırımcılar, aynı ya da benzer vadeli işlem sözleşmelerinin işlem gördüğü borsalar arasındaki fiyat farklarından veya ürünün spot piyasa ile vadeli piyasalardaki fiyat farklılıklarından faydalanarak kar etmeyi amaçlarlar. Aynı anda bir piyasada alım, diğer piyasada da satım yaptıkları için arbitrajörler açık pozisyon taşımazlar ve bunun sonucu olarak herhangi bir riskleri de yoktur. 16

Future Forward Oplsiyon Piyasaları. Doç. Dr. A. Can BAKKALCI 1

Future Forward Oplsiyon Piyasaları. Doç. Dr. A. Can BAKKALCI 1 Future Forward Oplsiyon Piyasaları Doç. Dr. A. Can BAKKALCI 1 Döviz Türevi Ürünler Gelecek piyasasına ait ilk sözleşme 13 Mart 1851 yılında 3000 kile mısırın Haziran ayında Chicago da teslimine yönelik

Detaylı

VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI

VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası (VOB) NEDİR? Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası A.Ş. Sermaye Piyasası Kanunu na tabi olarak ve Bakanlar Kurulu kararı ile kurulmuş,

Detaylı

VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI

VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI VOB VADELİ İŞLEMLER VE OPSİYON BORSASI Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası (VOB) NEDİR? Vadeli İşlemler ve Opsiyon Borsası A.Ş. Sermaye Piyasası Kanunu na tabi olarak ve bakanlar kurulu kararı ile kurulmuş,

Detaylı

Vadeli Piyasalarda Yatırım

Vadeli Piyasalarda Yatırım Vadeli Piyasalarda Yatırım VADELİ PİYASALARDA YATIRIM 1 2 3 4 5 6 8 İÇİNDEKİLER Vadeli Piyasalarda Yatırım Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasaları: Gelecek İçin Daha Güvenli Yatırım Fırsatları Organize piyasa,

Detaylı

OSMANLI MENKUL DEĞERLER A.Ş. TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU

OSMANLI MENKUL DEĞERLER A.Ş. TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU OSMANLI MENKUL DEĞERLER A.Ş. TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU (Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası A.Ş. ve İstanbul Menkul Kıymetler Borsası Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası nezdindeki işlemlere ilişkindir.)

Detaylı

VADELİ İŞLEMLER PİYASASI

VADELİ İŞLEMLER PİYASASI VADELĠ ĠġLEM ve OPSĠYON BORSASI ( VOB) NEDĠR? Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası ( VOB) vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinin alınıp satıldığı yerdir. Alınıp satılan bu sözleşmelere Türev Araçlar denmektedir.

Detaylı

Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası nda İşlem Gören Türev Ürünleri ve Hedef Kitlesi. Elif AY

Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası nda İşlem Gören Türev Ürünleri ve Hedef Kitlesi. Elif AY Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası nda İşlem Gören Türev Ürünleri ve Hedef Kitlesi Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası, bir vadeli işlem ve opsiyon sözleşmesine kimin ne kadar fiyat vereceğini belirlemek üzere

Detaylı

GELİR VERGİSİ KANUNU KAPSAMINDA VADELİ İŞLEM VE OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDEN ELDE EDİLEN GELİRLERİN VERGİLENDİRİLİMESİ

GELİR VERGİSİ KANUNU KAPSAMINDA VADELİ İŞLEM VE OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDEN ELDE EDİLEN GELİRLERİN VERGİLENDİRİLİMESİ GELİR VERGİSİ KANUNU KAPSAMINDA VADELİ İŞLEM VE OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDEN ELDE EDİLEN GELİRLERİN VERGİLENDİRİLİMESİ İlker Şadi İŞLEYEN * I. GİRİŞ Bankalar ve aracı kurumların, menkul kıymetler ve diğer

Detaylı

VİOP TEMEL KAVRAMLAR

VİOP TEMEL KAVRAMLAR VİOP TANITIM KİTİ Uzun (Long) ve Kısa (Short) Pozisyon Her vadeli işlem sözleşmesinde uzun ve kısa olmak üzere iki taraf vardır. Vadeli işlem sözleşmesinde uzun taraf dayanak malı teslim alma yükümlüğüne

Detaylı

FBIST FTSE İstanbul Bono FBIST B Tipi Borsa Yatırım Fonu

FBIST FTSE İstanbul Bono FBIST B Tipi Borsa Yatırım Fonu FBIST FTSE İstanbul Bono FBIST B Tipi Borsa Yatırım Fonu Mayıs 2015 Hazine ve Türev Ürünler FBIST BYF Vadeli İşlem Sözleşmesi FBIST BYF Vadeli İşlem Sözleşmesi; FTSE Türkiye TL Hazine Bonosu Endeksinde

Detaylı

Finansal Araçlar. UMS 39 Jale Akkaş. 12 Ekim, 2011. Grant Thornton Türkiye

Finansal Araçlar. UMS 39 Jale Akkaş. 12 Ekim, 2011. Grant Thornton Türkiye Finansal Araçlar UMS 39 Jale Akkaş 12 Ekim, 2011 Grant Thornton Türkiye 2011 Grant Thornton Türkiye.Tüm Tüm hakları saklıdır. UMS 39 Finansal Araçlar UMS 39 genel olarak finansal araçlar ile finansal nitelikte

Detaylı

ÖZEL SEKTÖR BORÇLANMA ARAÇLARINA İLİŞKİN RİSK BİLDİRİM FORMU

ÖZEL SEKTÖR BORÇLANMA ARAÇLARINA İLİŞKİN RİSK BİLDİRİM FORMU ÖZEL SEKTÖR BORÇLANMA ARAÇLARINA İLİŞKİN RİSK BİLDİRİM FORMU ÖNEMLİ AÇIKLAMA Özel sektör borçlanma araçları alım satım işlemleri sonucunda kar elde edebileceğiniz gibi zarar riskiniz de bulunmaktadır.

Detaylı

Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar

Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar Bölüm 1 Firma, Finans Yöneticisi, Finansal Piyasalar ve Kurumlar Yatırım (Sermaye Bütçelemesi) ve Finanslama Kararları Şirket Nedir? Finansal Yönetici Kimdir? Şirketin Amaçları Finansal piyasalar ve kurumların

Detaylı

MNG BANK A.Ş. BİLANÇOSU

MNG BANK A.Ş. BİLANÇOSU BİLANÇOSU Bağımsız Sınırlı Denetimden Geçmiş Bağımsız Denetimden Geçmiş AKTİF KALEMLER Dipnot (30/09/2006) (31/12/2005) TP YP Toplam TP YP Toplam I. NAKİT DEĞERLER VE MERKEZ BANKASI (1) 10.069 2.643 12.712

Detaylı

RENAISSANCE CAPITAL MENKUL DEĞERLER A.Ş.

RENAISSANCE CAPITAL MENKUL DEĞERLER A.Ş. TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU (Borsa İstanbul A.Ş. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası nezdindeki işlemlere ilişkindir.) Önemli Açıklama: Borsa İstanbul A.Ş. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası nezdinde

Detaylı

TÜREV ÜRÜNLER KATALOĞU

TÜREV ÜRÜNLER KATALOĞU TÜREV ÜRÜNLER KATALOĞU VADELİ DÖVİZ ALIM-SATIM İŞLEMİ (FORWARD) Belirli bir döviz tutarının, ileri bir tarihte, önceden anlaşılan fiyattan alım veya satımının yapılması işlemidir. tarihinde, piyasadaki

Detaylı

TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU (Borsa İstanbul A.Ş. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası nezdindeki işlemlere ilişkindir.)

TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU (Borsa İstanbul A.Ş. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası nezdindeki işlemlere ilişkindir.) TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU (Borsa İstanbul A.Ş. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası nezdindeki işlemlere ilişkindir.) Önemli Açıklama: Borsa İstanbul A.Ş. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası nezdinde

Detaylı

Bölüm 1 (Devam) Finansal Piyasalar & Kurumlar

Bölüm 1 (Devam) Finansal Piyasalar & Kurumlar Bölüm 1 (Devam) Finansal Piyasalar & Kurumlar İşlenecek Konular Finansal piyasalar ve kurumların önemi Tasarrufların şirketlere akışı Finansal piyasaların ve aracıların fonksiyonları Değer maksimizasyonu

Detaylı

Pay Vadeli İşlemleri Eğitimi Yepyeni bir piyasanın yepyeni yatırımcıları olmaya hoş geldiniz.

Pay Vadeli İşlemleri Eğitimi Yepyeni bir piyasanın yepyeni yatırımcıları olmaya hoş geldiniz. Pay Vadeli İşlemleri Eğitimi Yepyeni bir piyasanın yepyeni yatırımcıları olmaya hoş geldiniz. İlk vadeli işlemler borsası 18. y.y. ilk yarısı Japonya da kuruldu / Dojima Pirinç Piyasası 1970 ten sonra

Detaylı

MENKUL KIYMET YATIRIMLARI

MENKUL KIYMET YATIRIMLARI DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. MENKUL KIYMET YATIRIMLARI KISA ÖZET

Detaylı

Önemli Açıklama: Tanımlar: Borsa: Borsa İstanbul Anonim şirketini,

Önemli Açıklama: Tanımlar: Borsa: Borsa İstanbul Anonim şirketini, VADELİ İŞLEM SÖZLEŞMELERİNE VE OPSİYON SÖZLEŞMELERİNE İLİŞKİN RİSK BİLDİRİM FORMU (Borsa İstanbul A.Ş. ve Opsiyon Piyasası nezdindeki işlemlere ilişkindir) Önemli Açıklama: Borsa İstanbul A.Ş. Vadeli işlem

Detaylı

KURUMLAR KISA ÖZET KOLAYAOF

KURUMLAR KISA ÖZET KOLAYAOF DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. FİNANSAL KURUMLAR KISA ÖZET KOLAYAOF

Detaylı

STOPAJ DURUMU. VİOP'TA ELDE EDİLEN KAZANÇLARIN VERGİLENDİRİLMESİ Tam Mükellef Dar Mükellef

STOPAJ DURUMU. VİOP'TA ELDE EDİLEN KAZANÇLARIN VERGİLENDİRİLMESİ Tam Mükellef Dar Mükellef VİOP RİSK BİLDİRİM FORMU Sermaye piyasalarında yapacağınız işlemler sonucunda kar elde edebileceğiniz gibi zarar riskiniz de bulunmaktadır. Bu nedenle işlem yapmaya karar vermeden önce, bu işlemler kapsamında

Detaylı

KÜÇÜK İŞLETMELERDE FİNANSMAN İŞLEVİ VE YENİ FİNANSAMAN YÖNTEMLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK

KÜÇÜK İŞLETMELERDE FİNANSMAN İŞLEVİ VE YENİ FİNANSAMAN YÖNTEMLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK KÜÇÜK İŞLETMELERDE FİNANSMAN İŞLEVİ VE YENİ FİNANSAMAN YÖNTEMLERİ Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK KÜÇÜK İŞLETMELERDE FİNANSMAN İŞLEVİ Finansman, işletmelerin temel işlevlerini yerine getirirken yararlanacakları

Detaylı

VOB ve Emtia Piyasaları

VOB ve Emtia Piyasaları 3 Aralık, 2010 VOB ve Emtia Piyasaları Yaman Başaran Genel Müdür Yardımcısı Fats and Oils Conference, İstanbul Kuruluş Aşamasından Bugüne Üye Sayımız: 98 Rekor İşlem Hacmi: 3 milyar 129 milyon TL CFTC

Detaylı

Muammer ÇAKIR. VİOP Risk Konferansı 4/6/2014

Muammer ÇAKIR. VİOP Risk Konferansı 4/6/2014 Muammer ÇAKIR VİOP Risk Konferansı 4/6/2014 06.06.2014 3 İçerik Bölüm I: Dünyada Risk Yönetimi Neden Risk Yönetimi? Risk Yönetimindeki Endişeler ve Enstrümanlar Bölüm II: VİOP Hakkında VİOP Hakkında VİOP

Detaylı

http://acikogretimx.com

http://acikogretimx.com 2009 S 4421- SERMYE PiYSSı VE FiNNSL KURUMLR 1. Birikim açığı olan ekonomik birimlerle birikim fazlalığı olan ekonomik birimlerin karşılaştığı ve finansal varlıkların alınıp satıldığı piyasalara ne ad

Detaylı

Kur Riski Yönetimi ve VOB Uygulaması. Mert ÖNCÜ

Kur Riski Yönetimi ve VOB Uygulaması. Mert ÖNCÜ Kur Riski Yönetimi ve VOB Uygulaması Mert ÖNCÜ 1 Kur Riski Nedir? Kurun değerinde yaşanan değişiklikler sonucu varlıklar ve/veya yükümlülüklerde meydana gelebilecek olumlu / olumsuz değişimler... TL-FX

Detaylı

Pay Opsiyon Sözleşmeleri. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası

Pay Opsiyon Sözleşmeleri. Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası Pay Opsiyon Sözleşmeleri Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası Bu dokümanda kullanılan içeriğin bir kısmı, Türkiye deki düzenlemeler çerçevesinde menkul kıymetler veya türev araçlarla ilgili faaliyet göstermek

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

Ocak 2010. Sözleşmeleri. smaniye Ticaret ve Sanayi Odası. Tolga Uysal

Ocak 2010. Sözleşmeleri. smaniye Ticaret ve Sanayi Odası. Tolga Uysal Ocak 2010 VOB ve Vadeli İşlem Sözleşmeleri smaniye Ticaret ve Sanayi Odası. Tolga Uysal ğitim ve Tanıtım Müdürü ü 4 Soru? Bana Ne Fayda Sağlar? Nasıl İşliyor? Nasıl Kullanabilirim? Ne Yapmam Lazım? Nasıl

Detaylı

1. Yapılan işlemlerin asgari unsur ve risklerine, Yatırım hizmet ve faaliyetleri Genel Risk Bildirimi

1. Yapılan işlemlerin asgari unsur ve risklerine, Yatırım hizmet ve faaliyetleri Genel Risk Bildirimi 1. Yapılan işlemlerin asgari unsur ve risklerine, Yatırım hizmet ve faaliyetleri Genel Risk Bildirimi Önemli Açıklama Sermaye piyasalarında yapacağınız işlemler sonucunda kar elde edebileceğiniz gibi zarar

Detaylı

OCAK 2009 www.vob.org.tr

OCAK 2009 www.vob.org.tr Vadeli İşlem Sözleşmeleri ve VOB OCAK 2009 www.vob.org.tr VOB da Alınıp Satılan Şey Nedir? Vadeli İşlem Sözleşmeleri Opsiyon Sözleşmeleri Türev Araçlar Bu Sözleşmeler Hangi Amaçlarla Kullanılır? KORUNMACILAR:

Detaylı

Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam Değeri 877.247,49 Fonun Yatırım Amacı, Stratejisi ve Riskleri

Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam Değeri 877.247,49 Fonun Yatırım Amacı, Stratejisi ve Riskleri A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖY BİLGİLERİ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka Arz Tarihi 07/11/2008 Portföy Yöneticileri 31.03.2010 tarihi itibariyle Vahap Tolga KOTAN Murat İNCE Doruk ERGUN Fon Toplam

Detaylı

Kurumlar Vergisi Genel Tebliği TASLAĞI (Seri No: )

Kurumlar Vergisi Genel Tebliği TASLAĞI (Seri No: ) Sayfa 1 / 9 Maliye Bakanlığından : Kurumlar Vergisi Genel Tebliği TASLAĞI (Seri No: ) Bu Tebliğde, türev ürünlerden elde edilen gelirler ile diğer bazı sermaye piyasası faaliyetlerinden elde edilen gelirlerin

Detaylı

5 SERİ NOLU KURUMLAR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ

5 SERİ NOLU KURUMLAR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ Tarih : 25.01.2012 Sayı : 2012/141 Sirküler No : 2012/05 5 SERİ NOLU KURUMLAR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ Bu Tebliğde, türev ürünlerden elde edilen gelirlerin vergilendirilmesine ilişkin açıklamalar yapılmış

Detaylı

FİNANSAL SİSTEM VE FİNANSAL PİYASALAR

FİNANSAL SİSTEM VE FİNANSAL PİYASALAR FİNANSAL SİSTEM VE FİNANSAL PİYASALAR FİNANSAL SİSTEM Fon talep edenler, fon arz edenler, fon akımını sağlayan araçlar, kuruluşlar ve piyasanın işleyişini düzenleyen hukuki ve idari kurallardan oluşan

Detaylı

Finansal Araçlar. UMS 39 Muhasebeleştirme ve Ölçme Jale Akkaş Denetim Ortağı. 12 Ekim, 2011. Grant Thornton Türkiye

Finansal Araçlar. UMS 39 Muhasebeleştirme ve Ölçme Jale Akkaş Denetim Ortağı. 12 Ekim, 2011. Grant Thornton Türkiye Finansal Araçlar UMS 39 Muhasebeleştirme ve Ölçme Jale Akkaş Denetim Ortağı 12 Ekim, 2011 Grant Thornton Türkiye 2011 Grant Thornton Türkiye.Tüm Tüm hakları saklıdır. UMS 39 Finansal Araçlar UMS 39 genel

Detaylı

Bir şemsiye fon kapsamındaki her bir alt fonun tüm varlık ve yükümlülükleri birbirinden ayrıdır.

Bir şemsiye fon kapsamındaki her bir alt fonun tüm varlık ve yükümlülükleri birbirinden ayrıdır. BU ALT FONUN PAYLARININ HALKA ARZINA İLİŞKİN İZAHNAME 07/08/2013 TARİHİNDE İSTANBUL TİCARET SİCİLİ MEMURLUĞU NA TESCİL ETTİRİLMİŞ OLUP, 07/08/2013 TARİHİNDE TÜRKİYE TİCARET SİCİLİ GAZETESİ NE İLAN İÇİN

Detaylı

Marjinal VaR Ratio Instruments PV VaR VaR/PV Portfolio PV Marjinal VaR

Marjinal VaR Ratio Instruments PV VaR VaR/PV Portfolio PV Marjinal VaR 1.PERFORMANS DEĞERLEMESİ Karşılaştırma Ölçütü-Serbest Fon Getiri Değişimi 29/02/2012 1H 1A 3A 5A Merchants Capital 0.22% -0.98% -11.91% -15.29% KYD182 0.16% 1.26% 3.13% 3.56% 2.PİYASA RİSKİ VaR değer limiti,

Detaylı

DÖVİZ PİYASASI DOÇ. DR. DİLEK SEYMEN ASLI SEDA BİLMAN

DÖVİZ PİYASASI DOÇ. DR. DİLEK SEYMEN ASLI SEDA BİLMAN DÖVİZ PİYASASI DOÇ. DR. DİLEK SEYMEN ASLI SEDA BİLMAN Döviz Nedir? En genel ifadesiyle, yabancı ülke paralarına veya para yerine geçen her türlü ödeme araçlarına döviz(foreign exchange) denir. Yabancı

Detaylı

TEZGAHÜSTÜ PİYASALAR, TÜREV ARAÇ ALIM-SATIM İŞLEMLERİ, TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU

TEZGAHÜSTÜ PİYASALAR, TÜREV ARAÇ ALIM-SATIM İŞLEMLERİ, TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU TEZGAHÜSTÜ PİYASALAR, TÜREV ARAÇ ALIM-SATIM İŞLEMLERİ, TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU Önemli Açıklama Tezgahüstü Piyasalar nezdinde yapacağınız türev araç alım-satım işlemleri sonucunda kar elde edebileceğiniz

Detaylı

Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38

Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38 İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM Finansal Amaç, Finans Fonksiyonu, Finansal Çevre 3 38 I. Finansman Nedir?, 6 Finansal Yönetim, 7; Yatırımlar, 9; Finansal Pazarlar, 10; Finansal Kurumlar, 13; Finansal Araçlar

Detaylı

AVIVASA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU DIŞ BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU İZAHNAME DEĞİŞİKLİĞİ

AVIVASA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU DIŞ BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU İZAHNAME DEĞİŞİKLİĞİ AVIVASA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU DIŞ BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU İZAHNAME DEĞİŞİKLİĞİ AVIVASA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU DIŞ BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM

Detaylı

TEB TÜKETİCİ FİNANSMAN A.Ş. 31 ARALIK 2009 TARİHİ İTİBARIYLA BİLANÇO. (Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ("TL") olarak ifade edilmiştir.

TEB TÜKETİCİ FİNANSMAN A.Ş. 31 ARALIK 2009 TARİHİ İTİBARIYLA BİLANÇO. (Tutarlar aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir. 31 ARALIK 2009 TARİHİ İTİBARIYLA BİLANÇO AKTİF KALEMLER (31/12/2009) (31/12/2008) Not TP YP Toplam TP YP Toplam I. NAKİT DEĞERLER 4-6 - 6 II. GERÇEĞE UYGUN DEĞER FARKI K/Z'A YANSITILAN FV (Net) 5 2.1 Alım

Detaylı

DÖVİZ KURU RİSKİNİ AZALTMANIN EN ETKİN YOLU FOR- WARD İŞLEMLERİ

DÖVİZ KURU RİSKİNİ AZALTMANIN EN ETKİN YOLU FOR- WARD İŞLEMLERİ DÖVİZ KURU RİSKİNİ AZALTMANIN EN ETKİN YOLU FOR- WARD İŞLEMLERİ İlker Şadi İŞLEYEN * I- GİRİŞ Bir ekonomide, ekonomik birimlerin yatırım kararları alırken ve ticari faaliyetlerini sürdürürken karşı karşıya

Detaylı

KURUMLARIN OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDEN ELDE ETTİĞİ GELİRLERİN VERGİLENDİRİLMESİ

KURUMLARIN OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDEN ELDE ETTİĞİ GELİRLERİN VERGİLENDİRİLMESİ KURUMLARIN OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDEN ELDE ETTİĞİ GELİRLERİN VERGİLENDİRİLMESİ Ertunç AKSÜMER 32 1.GİRİŞ 1970 li yılların başında Bretton Woods Uluslararası Ödemeler ve Kur Sisteminin sona ermesi ve aynı

Detaylı

SPK Konferansõ-Abant Aralõk-2003

SPK Konferansõ-Abant Aralõk-2003 SPK Konferansõ-Abant Aralõk-2003 VADELİ İŞLEM VE OPSİYON BORSASI TÜRK FİNANSAL PİYASALARINDA YENİ BİR SIÇRAMA İçindekiler 1) VOB Hakkõnda 2) Dünyada Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsalarõ 3) Neden Vadeli İşlemler?

Detaylı

İçindekiler. Yatırım Fonları. Şirket Profili IV. II. Kimler Varlık Yönetimi Servisi Alır? Şirket Bonosu III. Varlık Yönetimi Strateji

İçindekiler. Yatırım Fonları. Şirket Profili IV. II. Kimler Varlık Yönetimi Servisi Alır? Şirket Bonosu III. Varlık Yönetimi Strateji Varlık Yönetimi İçindekiler I. Şirket Profili IV. Yatırım Fonları II. Kimler Varlık Yönetimi Servisi Alır? V Şirket Bonosu III. Varlık Gruplarımız VI. Varlık Yönetimi Strateji VII. Özel Varlık Danışmanlığı

Detaylı

OPSİYON HAKKINDA GENEL BİLGİLER. www.yf.com.tr

OPSİYON HAKKINDA GENEL BİLGİLER. www.yf.com.tr OPSİYON HAKKINDA GENEL BİLGİLER www.yf.com.tr 1 Opsiyon Nedir? Opsiyon, satın alan tarafa herhangi bir ürünü bugünden belirlenen bir fiyat (kullanım fiyatı) üzerinden ileride bir vadede satın alma ya da

Detaylı

Rapor N o : SYMM 116 /1552-117

Rapor N o : SYMM 116 /1552-117 Rapor N o : SYMM 116 /1552-117 BÜYÜME AMAÇLI ULUSLAR ARASI KARMA EMEKLİLİK YATIRIM FONU NUN YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN 30.06.2009 TARİHİ İTİBARİYLE BİTEN HESAP DÖNEMİME

Detaylı

USD/TL Aracı KuruluşVarantları

USD/TL Aracı KuruluşVarantları 1 USD/TL Aracı KuruluşVarantları Mayıs 2011 TSKB Varantları Varant, alıcısına dayanak varlığı ya da göstergeyi önceden belirlenen bir fiyattan belirli bir tarihte (Avrupa Tipi) veya belirli bir tarihe

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ ÜNİTE EKONOMİK VE FİNANSAL SİSTEM İKİNCİ ÜNİTE PARANIN ZAMAN DEĞERİ

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ ÜNİTE EKONOMİK VE FİNANSAL SİSTEM İKİNCİ ÜNİTE PARANIN ZAMAN DEĞERİ İÇİNDEKİLER BİRİNCİ ÜNİTE EKONOMİK VE FİNANSAL SİSTEM 1 13 1. EKONOMİK SİSTEM 2 2. FİNANSAL SİSTEM 5 3. FİNANSAL SİSTEMİN UNSURLARI 8 4. FİNANSAL PİYASALARIN YAPISI 9 4.1. Borç ve Öz Sermaye Yapısı 9 4.2.

Detaylı

SERMAYE PİYASALARI VE FİNANSAL KURUMLAR

SERMAYE PİYASALARI VE FİNANSAL KURUMLAR DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SERMAYE PİYASALARI VE FİNANSAL KURUMLAR

Detaylı

ÜÇÜNCÜ KISIM 31 ARALIK 2010 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE OLMAYAN FİNANSAL TABLOLAR

ÜÇÜNCÜ KISIM 31 ARALIK 2010 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE OLMAYAN FİNANSAL TABLOLAR 31 Aralık 2010 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu İçin Hazırlanan Bağımsız Denetim Raporu ÜÇÜNCÜ KISIM 31 ARALIK 2010 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE OLMAYAN FİNANSAL

Detaylı

2015 DEĞERLENDİRME TOPLANTISI 7 Ocak 2016. VİOP ta Risk Yönetimi 14.03.2016 1

2015 DEĞERLENDİRME TOPLANTISI 7 Ocak 2016. VİOP ta Risk Yönetimi 14.03.2016 1 2015 DEĞERLENDİRME TOPLANTISI 7 Ocak 2016 VİOP ta Risk Yönetimi 14.03.2016 1 İÇERİK İhracatçı Eğilim Araştırması Tespitler - Q4 VİOP ta işlem gören Döviz Vadeli İşlem ve Opsiyon Sözleşmeleri Vadeli işlem

Detaylı

HALK HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU. Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler

HALK HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU. Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler A. TANITICI BİLGİLER Portföy Bilgileri Halka Arz Tarihi 13.06.2012 (*) 02 Ocak 2013 tarihi itibariyle Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler Portföy Yöneticileri Murat Zaman, Kerem Yerebasmaz, Serkan Şevik,

Detaylı

Zaman Yolu Kalkınma Dolu ile

Zaman Yolu Kalkınma Dolu ile Zaman Yolu Kalkınma ile Dolu USD/TL Aracı KuruluşVarantları Mayıs 2011 TSKB Varantları Varant, alıcısına dayanak varlığı ya da göstergeyi önceden belirlenen bir fiyattan belirli bir tarihte (Avrupa Tipi)

Detaylı

Farklı Bir Borsa Alternatif Yatırım Araçları

Farklı Bir Borsa Alternatif Yatırım Araçları 23 Kasım 2011 Farklı Bir Borsa Alternatif Yatırım Araçları Çetin Ali Dönmez VOB Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu Üyesi Vadeli İşlem Sözleşmesi? Uzlaşması ya da teslimatı gelecekte yapılmak üzere alınıp satılan

Detaylı

ZİRAAT HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01. 31.03.2012 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI

ZİRAAT HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01. 31.03.2012 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI 01.01. 31.03.2012 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR NUN YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN

Detaylı

YENİ FİNANSMAN TEKNİKLERİ -11- (A) TÜREV ARAÇLAR PROF.DR. YILDIRIM BEYAZIT ÖNAL

YENİ FİNANSMAN TEKNİKLERİ -11- (A) TÜREV ARAÇLAR PROF.DR. YILDIRIM BEYAZIT ÖNAL YENİ FİNANSMAN TEKNİKLERİ -11- (A) TÜREV ARAÇLAR PROF.DR. YILDIRIM BEYAZIT ÖNAL DÖVİZ KURU RİSKİNE KARŞI KULLANILABİLECEK ARAÇLAR FAİZ VE DÖVİZ RİSKİNE KARŞI SWAP İŞLEMLERİ İki türlü swap işlemi vardır.

Detaylı

Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler

Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler A. TANITICI BİLGİLER Portföy Bilgileri Halka Arz Tarihi 13.06.2012 2 Temmuz 2012 tarihi itibariyle (*) Yatırım Ve Yönetime İlişkin Bilgiler Portföy Yöneticileri Murat Zaman, Kerem Yerebasmaz, Serkan Şevik,

Detaylı

TÜRKİYE İŞ BANKASI A.Ş

TÜRKİYE İŞ BANKASI A.Ş BU ALT FONUN PAYLARININ HALKA ARZINA İLİŞKİN İZAHNAME 07/08/2013 TARİHİNDE İSTANBUL TİCARET SİCİLİ MEMURLUĞU NA TESCİL ETTİRİLMİŞ OLUP, 07/08/2013 TARİHİNDE TÜRKİYE TİCARET SİCİLİ GAZETESİ NE İLAN İÇİN

Detaylı

SINAV ALT KONU BAŞLIKLARI

SINAV ALT KONU BAŞLIKLARI SINAV ALT KONU BAŞLIKLARI 1. Dar Kapsamlı Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Meslek Kuralları (Düzey 1, Konut, Gayrimenkul) 1.1. Sermaye Piyasası Kanunu 1.2. Sermaye Piyasası ile İlgili Diğer Düzenlemeler ve

Detaylı

EURO TREND YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş 01.01.2014-30.06.2014 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU

EURO TREND YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş 01.01.2014-30.06.2014 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU EURO TREND YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş 01.01.2014-30.06.2014 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU 1 EURO TREND YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş NE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU A-TANITICI BİLGİLER: Euro Trend Yatırım Ortaklığı

Detaylı

AKBANK VOB TANITIM KİTİ. Sermaye Piyasası İşlemleri Bölümü

AKBANK VOB TANITIM KİTİ. Sermaye Piyasası İşlemleri Bölümü AKBANK VOB TANITIM KİTİ VADELİ İŞLEMLER TEMEL KAVRAMLAR Uzun (Long) ve Kısa (Short) Pozisyon Her vadeli işlem sözleşmesinde uzun ve kısa olmak üzere iki taraf vardır. Vadeli işlem sözleşmesinde uzun taraf

Detaylı

Ocak 2010. Yönetimi IŞINSU KESTELLİ. Yönetim Kurulu Başkanı

Ocak 2010. Yönetimi IŞINSU KESTELLİ. Yönetim Kurulu Başkanı Ocak 2010 VOB la Gelecek Yönetimi IŞINSU KESTELLİ Yönetim Kurulu Başkanı Kuruluş Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası (VOB) 4 Şubat 2005 te gonga ilk vuruşu Başbakanımızın yapmasıyla uzaktan erişimli elektronik

Detaylı

İlişikteki açıklama ve dipnotlar bu finansal tabloların tamamlayıcı parçalarıdır.

İlişikteki açıklama ve dipnotlar bu finansal tabloların tamamlayıcı parçalarıdır. 31 MART 2015 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE OLMAYAN BİLANÇO I. BİLANÇO (FİNANSAL DURUM TABLOSU) Bağımsız denetimden 31 Mart 2015 31 Aralık 2014 AKTİF KALEMLER Dipnot TP YP Toplam TP YP Toplam I. NAKİT DEĞERLER

Detaylı

İlişikteki açıklama ve dipnotlar bu finansal tabloların tamamlayıcı parçalarıdır.

İlişikteki açıklama ve dipnotlar bu finansal tabloların tamamlayıcı parçalarıdır. 30 EYLÜL 2014 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE OLMAYAN BİLANÇO I. BİLANÇO (FİNANSAL DURUM TABLOSU) Bağımsız 30 Eylül 2014 31 Aralık 2013 AKTİF KALEMLER Dipnot TP YP Toplam TP YP Toplam I. NAKİT DEĞERLER VE

Detaylı

AK YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. TEZGAHÜSTÜ TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU

AK YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. TEZGAHÜSTÜ TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU AK YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. TEZGAHÜSTÜ TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU Önemli Açıklama Tezgahüstü piyasalarda türev araç alım satım işlemleri sonucunda kar elde edebileceğiniz gibi zarar riskiniz

Detaylı

AKBANK VOB TANITIM KİTİ. Sermaye Piyasası İşlemleri Bölümü

AKBANK VOB TANITIM KİTİ. Sermaye Piyasası İşlemleri Bölümü AKBANK VOB TANITIM KİTİ VADELİ İŞLEMLER TEMEL KAVRAMLAR Uzun (Long) ve Kısa (Short) Pozisyon Her vadeli işlem sözleşmesinde uzun ve kısa olmak üzere iki taraf vardır. Vadeli işlem sözleşmesinde uzun taraf

Detaylı

FİNANSAL PİYASALAR VE FİNANSAL KURUMLAR

FİNANSAL PİYASALAR VE FİNANSAL KURUMLAR T.C SAKARYA ÜNİVERSİTESİ SAPANCA MESLEK YÜKSEKOKULU FİNANSAL PİYASALAR VE FİNANSAL KURUMLAR Hafta 6 Öğr.Gör. Eyüp ALBAYRAK Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir.

Detaylı

15.433 YATIRIM Odev 3: Vadeli I slem S ozle smesi (Futures)

15.433 YATIRIM Odev 3: Vadeli I slem S ozle smesi (Futures) 15.433 YATIRIM Ödev 3: Vadeli İşlem Sözleşmesi (Futures) 15.433 Yatırım Ödev 3: Vadeli İşlem Sözleşmeleri (VİS) 1. Yıllık 5$ temettü ödeyen ve hisse senedi 200$ dan fiyatlanan bir şirketin vadeli işlem

Detaylı

BU ALT FONUN PAYLARININ HALKA ARZINA İLİŞKİN İZAHNAME 14.03.2013 TARİHİNDE İSTANBUL TİCARET SİCİLİ MEMURLUĞU NA TESCİL ETTİRİLMİŞ OLUP, 14.

BU ALT FONUN PAYLARININ HALKA ARZINA İLİŞKİN İZAHNAME 14.03.2013 TARİHİNDE İSTANBUL TİCARET SİCİLİ MEMURLUĞU NA TESCİL ETTİRİLMİŞ OLUP, 14. BU ALT FONUN PAYLARININ HALKA ARZINA İLİŞKİN İZAHNAME 14.03.2013 TARİHİNDE İSTANBUL TİCARET SİCİLİ MEMURLUĞU NA TESCİL ETTİRİLMİŞ OLUP, 14.03.2013 TARİHİNDE TÜRKİYE TİCARET SİCİLİ GAZETESİ NE İLAN İÇİN

Detaylı

Banka Bilançosunun Özellikleri Pazar, 26 Aralık 2010 18:24

Banka Bilançosunun Özellikleri Pazar, 26 Aralık 2010 18:24 Ticari bir işletme olarak bankaların belirli bir dönem içerisinde nasıl çalıştıklarını ve amaçlarına dönük olarak nasıl bir performans sergilediklerini değerlendirebilmenin yolu bankalara ait finansal

Detaylı

EURO MENKUL KIYMET YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş 01.01.2014-31.12.2014 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU

EURO MENKUL KIYMET YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş 01.01.2014-31.12.2014 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU EURO MENKUL KIYMET YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş 01.01.2014-31.12.2014 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU EURO MENKUL KIYMET YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş NE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU A-TANITICI BİLGİLER: (Eski Ünvanı:

Detaylı

Dar Kapsamlı Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Etik Kurallar

Dar Kapsamlı Sermaye Piyasası Mevzuatı ve Etik Kurallar 1. Belli miktarda bir mal veya kıymetin ve bunların karşılığı olan paranın işlemin ardından el değiştirmesini sağlayan piyasalara ne ad verilir? A) Swap B) Talep piyasası C) Spot piyasa D) Vadeli piyasa

Detaylı

2015 HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ

2015 HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ HAZİRAN ÖZEL SEKTÖRÜN YURT DIŞINDAN SAĞLADIĞI KREDİ BORCU GELİŞMELERİ 13 Ağustos Özel Sektörün Yurt Dışından Sağladığı Kredi Borcuna ilişkin yılı ikinci çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası

Detaylı

Mali Bülten. No: 2012/14

Mali Bülten. No: 2012/14 19 Ocak 2012 Mali Bülten No: 2012/14 VERGİ Konu : Türev ürün işlemleri ile diğer bazı sermaye piyasası işlemlerinin banka ve sigorta muameleleri vergisi (BSMV) yönünden vergilendirilmesine ilişkin açıklamaların

Detaylı

1. HAFTA (FİNANSAL PAZARLAR) Prof. Dr. Yıldırım B. ÖNAL

1. HAFTA (FİNANSAL PAZARLAR) Prof. Dr. Yıldırım B. ÖNAL 1. HAFTA (FİNANSAL PAZARLAR) Prof. Dr. Yıldırım B. ÖNAL PİYASA KAVRAMI İktisadi açıdan piyasa, alıcı ve satıcıların birbirleri ile karşılıklı iletişim içinde oldukları ve mübadelenin meydana geldiği yer

Detaylı

ZİRAAT HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01. 30.06.2012 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE

ZİRAAT HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01. 30.06.2012 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU 01.01. 30.06.2012 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN RAPOR NUN YATIRIM PERFORMANSI

Detaylı

GARANTİ PORTFÖY YÖNETİMİ AŞ TARAFINDAN YÖNETİLEN GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT AŞ GRUPLARA YÖNELİK ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONUNA AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ Halka arz

Detaylı

MENKUL KIYMETYATIRIM ORTAKLIKLARI VE VERGİLEME

MENKUL KIYMETYATIRIM ORTAKLIKLARI VE VERGİLEME MENKUL KIYMETYATIRIM ORTAKLIKLARI VE VERGİLEME Yatırım ortaklıkları,sermaye piyasası araçları ile ulusal ve uluslar arası borsalarda veya borsa dışı organize piyasalarda işlem gören altın ve diğer kıymetli

Detaylı

AK YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. YURTDIŞI TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU

AK YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. YURTDIŞI TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU Önemli Açıklama: AK YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. YURTDIŞI TÜREV ARAÇLAR RİSK BİLDİRİM FORMU Yurt dışı borsalar nezdinde yapacağınız alım-satım işlemleri sonucunda kâr elde edebileceğiniz gibi zarar riskiniz

Detaylı

Tahvil Türleri. O Hamiline ve Nama Yazılı Tahviller. O Sabit Faizli ve Değişken Faizli Tahviller

Tahvil Türleri. O Hamiline ve Nama Yazılı Tahviller. O Sabit Faizli ve Değişken Faizli Tahviller Tahvil Şirketlerin fon ihtiyaçlarını karşılamak için çıkardıkları borçlanma senetlerine tahvil denir. Anonim şirketler genel kurul kararı ile tahvil çıkarabilir. Çıkarılan her tahvilin değeri aynı olmalıdır.

Detaylı

AK EMEKLİLİK A.Ş. KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU DEĞİŞİKLİĞİ

AK EMEKLİLİK A.Ş. KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU DEĞİŞİKLİĞİ AK EMEKLİLİK A.Ş. KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU DEĞİŞİKLİĞİ Ak Emeklilik A.Ş. Kamu Borçlanma Araçları Emeklilik Yatırım Fonu tanıtım formunun başlığı ile A Bölümü nün II,

Detaylı

VADELİ İŞLEM VE OPSİYON PİYASALARI HAKKINDA ANKET SONUCU

VADELİ İŞLEM VE OPSİYON PİYASALARI HAKKINDA ANKET SONUCU VADELİ İŞLEM VE OPSİYON PİYASALARI HAKKINDA ANKET SONUCU 1-2- 3-4- PİYASA HAKKINDA BEKLENTİLER ÜRÜNLER HAKKINDA GÖRÜŞLER FİRMA BİLGİLERİ SİSTEM VE ÜYELİK HAKKINDA GÖRÜŞLER Ankete Katılan Kurum Sayısı Toplamı

Detaylı

BANKA VE SİGORTA MUAMELELERİ VERGİSİ SİRKÜLERİ (XVII)

BANKA VE SİGORTA MUAMELELERİ VERGİSİ SİRKÜLERİ (XVII) 1 SİRKÜLER - XVII Sirküler Tarihi: 25.01.2012 Sirküler No : 17 Focus Denetim ve Y.M.M. Ltd. Şti Maltepe Mah. Edirne Çırpıcı yolu No:5-4 Vatan Rezidans A Blok Kat:5 Daire:10 Topkapı/İstanbul Tel: 0-212-510

Detaylı

5. Borçlanma aracı ihracı için Yetkili organ kararının alındığı tarihten itibaren en geç kaç yıl içinde Kurula başvuruda bulunulması zorunludur?

5. Borçlanma aracı ihracı için Yetkili organ kararının alındığı tarihten itibaren en geç kaç yıl içinde Kurula başvuruda bulunulması zorunludur? 1. Yatırım amacı taşıyan kıymetli evrak aşağıdakilerden hangisidir? a. Menkul kıymet b. Para c. Çek d. Bono e. Poliçe 2. Aşağıdakilerden hangisi payların sahibine sağladığı mali haklardan a. Kar payı alma

Detaylı

T.C. ZİRAAT BANKASI.A.Ş.'NİN KONSOLİDE OLMAYAN NAKİT AKIŞ TABLOSU

T.C. ZİRAAT BANKASI.A.Ş.'NİN KONSOLİDE OLMAYAN NAKİT AKIŞ TABLOSU T.C. ZİRAAT BANKASI.A.Ş.'NİN KONSOLİDE OLMAYAN NAKİT AKIŞ TABLOSU EK1-E A. BANKACILIK FAALİYETLERİNE İLİŞKİN NAKİT AKIMLARI Dipnot ( 31/12/2006) ( 31/12/2005) 1.1 Bankacılık Faaliyet Konusu Aktif ve Pasiflerdeki

Detaylı

Fon Tanıtım Kılavuzu ERGO Emeklilik ve Hayat A.Ş.

Fon Tanıtım Kılavuzu ERGO Emeklilik ve Hayat A.Ş. Fon Tanıtım Kılavuzu ERGO Emeklilik ve Hayat A.Ş. 1) ERGO EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU Enflasyonun aşındırıcı etkisinden korunarak birikimlere İMKB repo piyasası

Detaylı

EURO KAPİTAL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş 01.01.2013-30.06.2013 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU

EURO KAPİTAL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş 01.01.2013-30.06.2013 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU EURO KAPİTAL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş 01.01.2013-30.06.2013 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU EURO KAPİTAL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş NE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU A-TANITICI BİLGİLER: Euro Kapital Yatırım

Detaylı

FON YÖNETİMİ HAZİNE BİRİMİ

FON YÖNETİMİ HAZİNE BİRİMİ FON YÖNETİMİ HAZİNE BİRİMİ FON YÖNETİMİ HAZİNE NEDİR? Şirketin tüm para ve sermaye piyasası işlemlerini gerçekleştirmek, piyasaların yönü karşısında önlemlerini alıp şirketi mali riskten korumak ve bankalarla

Detaylı

Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı

Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı Ulusal Finans Sempozyumu Dr. İbrahim M. Turhan Başkan Yardımcısı 13 Ekim 2011 Malatya KÜRESEL KRİZ ORTAMINA NASIL GELİNDİ? Net Bugünkü Değer Yöntemi Varlık fiyatlarının indirgenmiş nakit akımları (Net

Detaylı

OSMANLI YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. E-ŞUBE DE BONO İŞLEMLERİ

OSMANLI YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. E-ŞUBE DE BONO İŞLEMLERİ OSMANLI YATIRIM MENKUL DEĞERLER A.Ş. E-ŞUBE DE BONO İŞLEMLERİ Bono ve Tahvil Nedir? Bonolar (vadesi 1 yıldan kısa süreli), tahviller (vadesi 1 yıldan uzun süreli); hazine veya özel şirketlerin ödünç para

Detaylı

Türk Bankacılık Sistemi. Eylül 2005

Türk Bankacılık Sistemi. Eylül 2005 Bankacılar Dergisi, Sayı 55, 2005 Türk Bankacılık Sistemi 2005 * 1. Genel Değerlendirme Bankacılık sisteminde, 2005 yılında en önemli gelişme, yabancı yatırımcıların bankacılık sistemine doğrudan veya

Detaylı

VOB da Kur Riskinin Yönetilmesi

VOB da Kur Riskinin Yönetilmesi Ocak 2012 VOB da Kur Riskinin Yönetilmesi ŞAMİL DEMİRKAN sdemirkan@vob.org.tr POKERDE KİM KAZANACAK? POKER MASASINDA KASA ŞİMDİLİK ABD MERKEZ BANKASI DİGER ÜLKELER ve MERKEZ BANKALARI RİSK YÖNETMEZSE BATARLAR

Detaylı

EURO KAPİTAL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş 01.01.2014-31.12.2014 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU

EURO KAPİTAL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş 01.01.2014-31.12.2014 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU EURO KAPİTAL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş 01.01.2014-31.12.2014 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU A-TANITICI BİLGİLER: EURO KAPİTAL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş NE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU Euro Kapital Yatırım

Detaylı