IKTI Mayıs, 2010 Gazi Üniversitesi-İktisat Bölümü

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "IKTI 102 25 Mayıs, 2010 Gazi Üniversitesi-İktisat Bölümü"

Transkript

1 DERS NOTU 10 (Rviz Edildi, kısaltıldı!) ENFLASYON İŞSİZLİK PHILLIPS EĞRİSİ TOPLAM ARZ (AS) EĞRİSİ TEORİLERİ Bugünki drsin içriği: 1. TOPLAM ARZ, TOPLAM TALEP VE DENGE TOPLAM ARZ EĞRİSİNDE (AS) KAYMA ENFLASYON TALEP ENFLASYONU MALİYET ENFLASYONU ENFLASYON İLE İLGİLİ DİĞER NOKTALAR İŞSİZLİK VE PHİLLİPS EĞRİSİ İŞSİZLİK TÜRLERİ PHİLLİPS EĞRİSİ POZİTİF EĞİMLİ TOPLAM ARZ EĞRİSİ (AS) TEORİLERİ YAPIŞKAN ÜCRET MODELİ NOKSAN BİLGİ MODELİ YAPIŞKAN FİYAT MODELİ ÖZET VE İMLENİMLER AS EĞRİSİ VE PHİLLİPS EĞRİSİ ARASINDAKİ İLİŞKİ TOPLAM ARZ EĞRİSİ İLE PHİLLİPS EĞRİSİ ARASINDAKİ İLİŞKİ KAYNAKÇA Not: Bu drs notu ağırlıklı bir şkild Mankiw (2002) y dayanmaktadır. 1. Toplam Arz, Toplam Talp v Dng Dng fiyat düzyi Toplam talp (AD) v toplam arz (AS) ğrilrinin ksiştiği noktada oluşan fiyat düzyi. 1

2 Şkil 1 Dng Fiyat Düzyi 1.1 Toplam Arz Eğrisind (AS) Kayma Maliyt şoku vya arz şoku Maliytlrd toplam arz (AS) ğrisini kaydıran bir dğişim. Şkil 2 Toplam Arz Eğrisind (AS) Kaymalar 2

3 Şkil 3 Toplam Arz Eğrisini Kaydıran Etknlr Potansiyl çıktı (Tam istihdam düzyi vya Doğal Çıktı Düzyi) Çvrimsl işsizliğin (bakınız: bölüm 3.1.İşsizlik türlri) olmadığı v uzun dönmd nflasyona sbp olmadan dvam ttirilbilck olan toplam çıktı düzyi. 2. Enflasyon nflasyon gnl fiyat düzyindki bir yükslmdir. Enflasyonun iki tml sbbi vardır; (1) AD ğrisinin sağa kayması (talp nflasyonu) v (2) AS ğrisinin sola kayması (maliyt nflasyonu) Vya ikisi birdn Talp Enflasyonu Talp nflasyonu toplam talpt mydana gln bir artış (AD ğrisinin sağa kayması) il oluşan nflasyondur. (Bakınız Şkil 4). 3

4 Şkil 4 Talp Enflasyonu Şkil 5 Ekonomi AS Eğrisinin Nrdys-Yatay Kısmındaykn Toplam Talp Eğrisind Mydana Gln Bir Kaymanın Etkilri Şkil 6 Ekonomi Nrdys-Maksimum-Kapasitdykn Toplam Talp Eğrisind Mydana Gln Bir Kaymanın Etkilri 4

5 2.2 Maliyt Enflasyonu Maliyt nflasyonu Maliytlrdki artış il oluşan nflasyondur (Bakınız Şkil 7). o Girdi maliytind oluşan artışlar. Ptrol fiyatlarındaki bir artış Döviz kurunun yükslmsi il ara malların fiyatlarının (ürtim maliytlrinin) artması, vb. Şkil 7 Maliyt Enflasyonu Şkil 8 Talp v Maliyt Enflasyonlarının Brabr Olması 5

6 2.3 Enflasyon il İlgili Diğr Noktalar Stagflasyon Fiyatlar yükslirkn aynı zamanda ürtimin d düşmsi durumu. o Şkil 7 d görüldüğü gibi stagflasyonun olası bir sbbi maliytlrdki bir artıştır. Bir maliyt şoku dönmini takibn (yani AS ğrisi sola kaymıştır), dvlt gnişltici politika izlm yoluna gidbilir: o Dvlt harcamalarında (G) artış vya vrgilrd (T) azaltma. o Ya da para arzında (M s ) gnişlm. Bu durumda AD ğrisi sağa kayar, yni AD ğrisi sola kaymış olan AS ğrisinin daha yüksk bir fiyattan (P 1 dn d yüksk bir fiyattan, Şkil 9) Bu tür bir politika gliri bir miktar artırabilir fakat fiyatlar daha da yükslir. Şkil 9 Maliyt artışları v Maliy Politikası Bklntilr v nflasyon Enflasyonist bklntilrd (nflasyon olacağına dair bklnti vya düşünclrd) artış olması, AS ğrisinin sola kaymasına v firmaların fiyatları artırmalarına v sbp olur. (Şkil 7) 6

7 Para v nflasyon Para arzındaki bir artış fiyat düzyini artırır. Para arzının artması toplam talp (AD) ğrisini sağa kaydırır. Sonuçta talp-nflasyonu oluşur. Sönümsüz nflasyon 1 (vya dvamlı nflasyon)gnl fiyat düzyinin yükslmsinin çok uzun bir dönm boyunca dvam tmsi durumu. Sönümsüz nflasyonun oluşmasında para arzı rol oynayabilir. Dvlt harcamalarında (G) bir artışın olduğunu düşünlim, fakat para arzı (M s ) dğişmsin. Para arzı dğişmdiği için, G d yapılan artış Mrkz Bankasının uyumlu (para) politikası il uyumlanmamıştır. G dki artış AD ğrisinin sağa kaydırır v fiyat düzyi yükslir. Fiyat düzyi artınca nlr olabilir? o Daha yüksk fiyat düzyi para talbini artıracaktır. Para arzında bir artış olmadığı için faiz oranı yükslir. o Faiz oranında mydana gln artış il planlanan yatırımlar düşr. (Faiz oranındaki artış planlanan yatırımların bir kısmını dışlar dışlama tkisi) Eğr Mrkz Bankası, para arzını (M s ) artırarak, faiz oranını sabit tutmak (yükslmmsini sağlamak) istrs, AD ğrisi daha v daha sağa kayar. o Sonuç sönümsüz nflasyondur, blki d hiprnflasyon oluşabilir (Bakınız Şkil 10). Dolayısıyla, gnllikl, sönümsüz nflasyonun oluşması için Mrkz Bankasının para arzını artırarak uyumlu politika izlmsi (mrkz bankasının uyumlaması) grktiği düşünülür. 1 İngilizcd sustaind inflation şklind ifad diln kavrama Türkç olarak sönümsüz nflasyon karşılığını önriyoruz (O. Eruygur) 7

8 Şkil 10 Dvlt Harcamalarındaki bir Artış (G) v Mrkz Bankasının Uyumlu Para Politikası sonucu Oluşan Sönümsüz Enflasyon hiprnflasyon Fiyat düzyi artışlarının çok yüksk vya astronomik olduğu dönm. 3. İşsizlik v Phillips Eğrisi 3.1 İşsizlik Türlri Friksiyonl İşsizlik (vya Gçici İşsizlik, Arızi İşsizlik) Gçici işsizliktir. İşgücün yni katılarak iş arayanları, daha iyi iş bulmak istği il işindn ayrılarak iş arayanları v şirkt iflasları sonucu işsiz kalarak iş arayanları kapsar. Yapısal İşsizlik (vya Uyumsuzluk İşsizliği) İşçilr tarafından arz diln işgücü ytnklri il işgücü piyasasında talp diln işgücü ytnklri arasında uyuşmazlık olduğu zaman oluşur. o Örnğin, bilgisayar bilgisin sahip lman ihtiyacı günümüzd çok yaygın bir durumdur. Bilgisayar kullanma bilgisin sahip olmayan kişilrin yaşadığı işsizlik yapısal işsizliktir. 8

9 Konjonktürl İşsizlik (vya Çvrimsl İşsizlik) Konjonktür dvri (vya iş çvrimi) dalgalanmaları sonucu oluşan işsizlik türüdür. Ytrsiz talp sonucu ürtimd bir daralma vya durgunluk olduğunda birçok işçi işini kaybdr. Canlanma oluşana kadar bu işçilr işsiz kalırlar. o Makrokonomik analizlrd asıl üzrind durulan bu tip işsizliktir. Friksiyonl işsizlik il yapısal işsizliğin konomid hr zaman olacağı düşünüldüğü için, önmli olan konjonktürl işsizliğin yok dilmsidir. o Klasik iktisatçılar bu tür işsizliğin varlığını kabul tmzlr. o Kynzyn analizd bu işsizlik önmli yr tutar: Kynzyn anlamda işsizlik, konjonktürl işsizliktir. Doğal İşsizlik Oranı Uzun dönm makrokonomik dngsind var olacağı tahmin diln işsizlik oranı. o Friksiyonl işsizlik il yapısal işsizliğin toplamıdır, çünkü friksiyonl işsizlik il yapısal işsizliğin konomid hr zaman olacağı düşünülür. Tam İstihdam Düzyi (vya Doğal Çıktı Düzyi) Friksiyonl işsizlik il yapısal işsizliğin toplamı kadar olan işsizlik düzyi: konjonktürl işsizliğin olmadığı durum. o Diğr bir dyişl, doğal işsizlik oranı kadar işsizliğin olduğu, onun dışında işsizliğin olmadığı durum vya ürtim düzyi. 3.2 Phillips Eğrisi 1958 d Profsör A.W. Phillips, yılları vrisini kullanarak, nominal ücrt büyüm oranı il işsizlik arasındaki ilişkiyi incldi v bu yıllar için nominal ücrt büyüm oranı il işsizlik arasında istatistiksl bir ilişki buldu. Nominal ücrtlrin büyüm oranı, nflasyon oranı gibi düşünülbilir. Bu çalışma nflasyon il işsizlik arasında trs yönlü ilişki (ödünlşim) olduğunu söylyn bir toriy dönüştü. 9

10 Şkil 11 Phillips Eğrisi (İlk Hali) Phillips Eğrisinin ilk halin gör, dvlt ğr işsizliği düşürmk istiyorsa bir miktar yüksk nflasyonu bunun karşılığında kabul tmk durumundaydı (Şkil 11). Fakat daha sonra bir sorun ortaya çıktı. o Sorun şu idi: 1970 lrd nflasyon il işsizlik bir arada yükslmy başladı v bu duruma stagflasyon (stagnation+inflation) adı vrildi. o Bu durum Phillips Eğrisin gör olmaması grkn bir durumdu. İktisat yazınında: Acaba Phillips Eğrisi Torisi yanlış mı, Yoksa Phillips Eğrisi harkt mi diyor, vya Nlr oluyor? şklind sorular sorulmaya başlandı. Parasalcı (Montarist) olan M. Fridman, 1968 yılında Phillips Eğrisini lştirrk Philllips Eğrisinin (ilk halinin) sadc kısa dönmd gçrli olacağını söyldi. Uzun dönmd Fridman'a gör nflasyon il işsizlik arasında bir ödünlşim (vya trs ilişki) yoktu. Philllips Eğrisinin nflasyon v işsizlik düzlmindki yri insanların nflasyon hakkındaki bklntilri il blirlniyordu. 10

11 Grçklşn nflasyon oranı, bklnn nflasyon oranından daha yüksk (düşük) olursa Philllips Eğrisi yukarı (aşağı) doğru kayıyordu. Böylc Bklyişlr Eklntili Phillips Eğrisi doğmuş oldu. Kısa dönmd, bklnn nflasyon il grçklşn nflasyon birbirlrin şit dğildi, bu durumda orijinal Phillips Eğrisi (ilk hali) ilişkisi oluşuyordu. Uzun dönmd is grçklşn nflasyon bklnn nflasyona şit oluyor v bu durum is diky bir uzun dönm Phillips ğrisin sbp oluyordu. o Aşağı doğru ğimli (ngatif ğimli) Phillips Eğrisi (yani ğrinin ilk hali) yalnızca kısa dönm bir durumu yansıtmaktaydı. o Uzun dönmd nflasyon il işsizlik arasında bir trs ilişki (vya ödünlşim, dğiş tokuş) yoktu. Bu şkild uzun v kısa dönm Phillips Eğrisi ilişkilri, Bklyişlr Eklntili Phillips Eğrisi adı altında tk bir Phillips Eğrisi olarak birlştirilmiş oldu. Bklyişlr Eklntili Phillips Eğrisi nin gnl olarak kabul diln biçimi şöyldir: π = π n β (u u ) + υ Enflasyon Bklnn Enflasyon Çvrimsl İşsizlik Arz Şoku n Burada, u : doğal işsizlik oranı, u : grçklşn işsizlik oranıdır. n Dikkat dilirs, burada (u u ) trimi çvrimsl işsizliktir. Uzun dönm Phillips Eğrisi, doğal işsizlik oranı (bkz. aşağıda) düzyind (yani tam istihdam düzyind) tam diky olarak yüksln bir ğridir. Örnk Varsayalım ki konomi ilk başta % 1 düzyind bir nflasyona v %7 oranında bir işsizliğ sahip. Dvlt, işsizliği düşürmk üzr, gnişltici bir maliy politikasına girişir v AD ğrisi sağa kayar. 11

12 İşsizlik düzyind, daha yüksk bir nflasyona sbp olan, kısa dönmli bir düşm olur (u düşr). İnsanlarda, daha sonraki dönmd daha yüksk bir nflasyon olacağı yönünd bir bklnti oluşur v ücrt sözlşmlrini ynilrlrkn bu yüksk oranı tml alırlar ( π yükslir, sonunda uzun dönmd, π = π halin glir). Daha yüksk ücrtlr ld dildiğind, firmaların maliytlri artar (AS ğrisi sola kayar) v çalışan sayısını azaltırlar. Sonuçta gn %7 işsizlik oranına gri n dönülür ( u = u y gri dönülür). Tk dğişn daha yüksk nflasyondur (%2). Şkil 12 Uzun v Kısa Dönm Phillips Eğrilri v Uzun Dönm Ayarlanma İşsizlikt mydana gln bu artışı yok tmk üzr dvlt ynidn gnişltici politikalar izlr: sonuç gn işsizlikt kısa dönmli bir düşm fakat daha yüksk nflasyondur. Bu daha yüksk nflasyon, sonraki dönmd daha yüksk nflasyon olacağı yönünd insanlardaki bklntilri artırır v sürç bu şkild dvam dr. Sonuçta, uzun dönmd, doğal işsizlik oranına (%7) gri dönülür, fakat nflasyon daha yükslmiştir (%3). 12

13 Yukarıda Phillips ğrisinin uzun dönm v kısa dönm vrsiyonları üzrindn anlattığımız durumu aşağıda bir d AS- AD ğrilri üzrindn inclylim. o Talbi gnişltici politka sonucunda AD ğrisi sağa kayar; A noktasından B noktasına glinir, toplam çıktı, doğal çıktı düzyinin (tam istihdam düzyinin) üstün çıkar, v işsizlik azalır. o AD nin sağa kayması il görüldüğü gibi, kısa dönmd, fiyatlar P 0 dan P 1 yükslir, yani nflasyon artar. o İnsanlarda, daha sonraki dönmd daha yüksk bir nflasyon olacağı yönünd bir bklnti oluşur v ücrt sözlşmlrini ynilrlrkn bu yüksk oranı tml alırlar ( π yükslir, sonunda uzun dönmd, π = π halin glir). Daha yüksk ücrtlr ld dildiğind, firmaların maliytlri artar (AS ğrisi sola kayar) v çalışan sayısını azaltırlar. Sonuçta gn %7 işsizlik oranına gri dönülür n ( u = u y gri dönülür). Tk dğişn daha yüksk nflasyondur (%2). Şkil 13 Sürcin AS-AD Eğrilriyl Göstrilmsi 13

14 Enflasyonu Hızlandırmayan İşsizlik Oranı (NAIRU) Uzun Dönm Phillips Eğrisi yatay ksni, nflasyonun artmadığı bir işsizlik düzyi olan doğal işsizlik oranında (Friksiyonl İşsizlik+Yapısal İşsizlik) ksr. Bu noktadaki işsizlik oranı Enflasyonu Hızlandırmayan İşsizlik Oranı (NAIRU) olarak gçr. NAIRU Torisi şunu söylr: ğr işsizlik bu oranın (NAIRU) altına inrs, nflasyon hızlanır. Son yılarda histrsiz hipotzin gör doğal işsizlik oranı il NAIRU nun birbirlrindn farklı olduğu görüşü ilri sürülmktdir. 4. Pozitif Eğimli Toplam Arz Eğrisi (AS) Torilri Daha öncdn d blirttiğimiz gibi, kısa dönmd fiyatların dğişmdiği durum, tam snk (yani tam yatık) bir toplam arz (AS) ğrisi anlamına glir. Standard IS/LM analizind, hrhangi bir politika dğişimi sonucu başlayan sürçt fiyatlar dğişmiyorsa; bu analiz örtük olarak tam yatık vya tam snk bir kısa dönm AS ğrisi (SRAS) öngörmktdir. Fakat kısa dönm ars ğrisi hr zaman tam yatık (bu durum tam Kynzyn durumdur) olmak durumunda dğildir. Kısa dönmd AS ğrisi pozitif ğimli bir ğri şklini d alabilir, ki gnld d bu şkild olduğu düşünülür. Pozitif ğimli arz ğrisi (AS) hakkında üç tml toridn bahsdilbilir: 1. Yapışkan Ücrt Modli 2. Noksan-Bilgi Modli 2 3. Yapışkan Fiyat Modli 2 Tam-olmayan-bilgi, ksik-bilgi, kusurlu-bilgi modli. 14

15 Bu üç torinin üçü d pozitif ğimli bir kısa dönm arz ğrisi (SRAS) öngörürlr. Gnl olaral SRAS ın dnklmi şu şklid yazılabilir: Y = Y + α( P P ) Burada, Y : toplam çıktı Y : doğal ürtim miktarı (doğal çıktı düzyi) α : pozitif dğr alan bir paramtr P : güncl fiyat düzyi P : bklnn fiyat düzyi Burada α paramtrsi pozitif bir paramtr olduğu için, bu dnklm gör Y il P arasında pozitif bir ilişki vardır. Bu durum pozitif ğimli bir SRAS ğrisi anlamına glir. 4.1 Yapışkan Ücrt Modli Bu modl firmaların v işçilrin ücrtlri hakkında bir sözlşm üzrind pazarlık ttiklrini v fiyat düzyi oluşmadan önc nominal ücrtlrini sabitldiklri varsayımına dayanır. 4.2 Noksan Bilgi Modli Pozitif ğimli kısa dönm toplam arz ğrisi (pozitif ğimli SRAS) için yapılan bir diğr açıklama is noksan-bilgi modli olarak adlandırılır. Bu modl, yapışkan ücrt vya yapışkan fiyat modllrinin trsin, piyasalrın dngd olduğuu varsayar. Diğr bir dyişl; ücrt v 15

16 fiyatlar arz v talbin dngy glmsini sağlayacak şkild inip çıkmakta srbsttirlr. Noksan-bilgi modlin gör; kısa dönm v uzun dönm toplam arz ğrilri (SRAS v LRAS), fiyatlar hakkındaki uzun sürmyn yanlış algılamalar yüzündn farklılaşırlar. Modlin varsayımları şöyl öztlnbilir: Bütün piyasalardaki ücrtlr v fiyatlar tam olarak (kusursuz bir şkild) snktir, yani bütün piyasalar hr zaman tmizdir (yani, dngddir) Hrbir mal arzdici piyasaya sadc tk bir mal arztmktdir ama birçok mal tüktmktdir. Hrbir mal arzdici ürttiği malın nominal fiyatını bilmktdir, fakat gnl fiyat düzyini (yani tükttiklri malların fiyatlarını) tam olarak takip dmmktdir. Hrhangi bir malın arz miktarı bu malın görli fiyatına bağlıdır: burada görli fiyat, malın nominal fiyatı bölü gnl fiyat düzyidir. Arzdici ürtim kararını aldığı dönmdykn, malı satarkn hüküm sürck olan gnl fiyat düzyini (P) bilmmktdir, bu yüzdn kararını vrirkn P yrin, bklnn fiyatı ( P ) dikkat alır. Şimdi varsayalım ki bklnn fiyat düzyi ( P ) artmamasına rağmn grçklşn fiyat düzyi (P) yükslsin. o Bu durumda kndi ürttiği malın fiyatı da artacaktır. o Arzdici diğr malların fiyatlarını tam olarak takip dmdiği v bklnn fiyat düzyind d bir artış olmadığı için, kndi ürttiği malın görli fiyatının arttığını düşünck v bunun sonucunda daha çok ürtmy başlayacaktır. 16

17 o Diğr bütün arzdicilr d (yani ürticilr d) aynı şkild düşüncklr v onlar da ürtimlrini artıracaklardır, bu da toplam çıktının artmasına sbp olacaktır. o Görüldüğü gibi, P n zaman çıktı (Y) artacaktır. P nin üstün çıkarsa, toplam 4.3 Yapışkan Fiyat Modli Pozitif ğimli kısa dönm arz ğrisinin varlığı için n son torik açıklama olarak Yapışkan Fiyat torisindn bahsdcğiz. Bu tori, talpt mydana gln dğişimlr cvabn firmaların fiyatlarını o kadar çabuk dğiştirmdiklri grçğini vurgular. Başka bir ifad il, bu modl fiyatların yapışkan olduğunu öngörür (yani fiyatlar o kadar kolay inip çıkmazlar) Fiyat yapışkanlığının olası sbplri şu şkild sıralanabilir: o Firmalar il müştrilri arasında yapılan uzun dönmli sözlşmlr, anlaşmalar. o Mnü maliytlri (vya tikt maliytlri, katalog maliytlri) 3 o Firmalar fiyatlarda çok sık dğişiklik yaparak müştrilrini sıkmak istmzlr. 3 Firmalar hr fiyat dğişimind hazırladıkları tiktlri (v/vya mnülri), katalogları, hr türlü wb sayfası içriğini, rklam afişlrini, vb., dğiştirmk zorunda kalacaklar bu da onlara k bir maliyt gtircktir. Bu maliytlr mnü maliytlri (vya tikt maliytlri, katalog maliytlri) dnir. Mnü maliytlri yüzündn dğmyck düzydki fiyat dğişimlrini yansıtmayabilirlr. 17

18 4.4 Özt v İmlnimlr 4 Yukarıda; toplam arz ğrisi için gliştirilmiş olan üç tml modli kısaca gördük. Hrbir modlin, toplam arz ğrisinin kısa dönmd ndn pozitif ğimli olduğunu açıklarkn başvurdukları piyasa aksaklıkları nlrdir bunlara kısaca dğinmiş olduk. Modllrdn birincisi nominal ücrtlrin yapışkan olduğunu varsayarkn, ikinci modl fiyatlar hakkındaki bilgilrin kusurlu olduğunu farzdiyordu. Son modl is fiyatların yapışkan olduğunu varsayıyordu. Burada gördüğümüz gibi bu modllrin hiçbiri birbiri il bağdaşmayan modllr dğildir. Yani; hrhangi birini kabul tmk, diğrlrini rddtmmizi grktirmz. Dünya, yani grçk hayat, bu üç piyasa aksaklığının üçünü birdn içrbilir v hpsi birdn pozitif ğimli kısa dönm arz ğrisi davranışına sbp olabilir. Toplam arza ilişkin bu üç modl; varsayımlarında v vurgularında ayrışmalarına rağmn, üçünün d toplam çıktı için olan imlnimlri bnzrdir. Bu imlnimlrin hpsi aşağıdaki dnklm il öztlnbilir: Y = Y + α( P P ) Bu matmatiksl ifady gör; çıktı nın doğal düzyindn olan sapmaları, fiyat düzyinin bklnn fiyat düzyindn olan sapmaları il ilişkilidir. Eğr fiyat düzyi, bklnn fiyat düzyindn yüksk grçklşirs, çıktı düzyi, çıktının normal düzyini aşmaktadır. Eğr 4 İngilizcdki implication klimsin Türkç karşılık olarak imlnim klimsini önrmktyiz (O. Eruygur) 18

19 fiyat düzyi, bklnn fiyat düzyinin altında grçklşirs, çıktı düzyi, normal düzyindn daha düşük bir düzyd kalacaktır. Şkil 14 bu dnklmi grafik olarak göstrmktdir. Dikkat dilirs, kısa dönm arz ğrisi vri bir bklnn fiyat düzyi (P ) için çizilmktdir. Dolayısıyla, bklnn fiyat düzyindki bir dğişm arz ğrisini kaydıracaktır. Şkil 14. Kısa Dönm Arz Eğrisi Eğr grçklşn gnl fiyat düzyi (P), bklnn fiyat düzyindn (P ) saparsa (farklı olursa); toplam çıktı, doğal çıktı düzyindn farklı bir düzyd grçklşir. Şimdi istrsniz, toplam arz ğrisi il toplam talp ğrisini aynı grafikt göstrlim. Şkil 15, konominin, toplam talpt bklnmyn bir yükslm olduğunda (örnğin, gnişltici para politikasından kaynaklanan) nasıl cvap vrcğini göstrmk için toplam arz dnklmindn faydalanmaktadır. Farzdlim ki, mrkz bankası tarafından, piyasaların bklmdiği bir gnişltici para politikası yapılsın. Kısa dönmd, parasal gnişlm sonucu toplam talp yükslir v dng, A noktasından B noktasına 19

20 kayar. Toplam talptki yükslm, güncl fiyat düzyini P 1 dn P 2 y yüksltir. İnsanlar bu fiyat artışını bklmdiklri için, bklnn fiyat düzyi P d kalır, v çıktı Y 1 dn Y 2 y yükslir. Dikkat dilirs bu düzy çıktı doğal düzyinin üstünd bir düzydir. Görüldüğü gibi, bu şkild, toplam talptki bklnmyn bir gnişlm konominin patlamasına vya canlanmasına (ürtim artışına) sbp olur. Şkil 15 Ekonomi Doğal Çıktı Düzyindykn Gnişltici Maliy Politikasının Kısa v Uzun Dönm Etkilri Fakat bu patlama durmaksızın dvam tmz. Yüksk grçklşn fiyat düzyi sonucu, uzun dönmd, bklnn fiyat düzyi artar. Bklnn fiyat düzyinin artması, kısa dönm arz ğrisinin yukarı doğru kaymasına sbp olur. Bklnn fiyat düzyi P 2 dn P 3 y yüksldikç, konomi B noktasından C noktasına doğru harkt tmy başlar. Güncl fiyat düzyi P 2 dn P 3 yükslir v toplam çıktı Y 2 dn Y 3 düşr. Diğr bir dyişl, konomi doğal çıktı düzyin gri dönr fakat gnl fiyat düzyi daha yükslmiştir. 20

21 Bu analiz yukarıda anlattığımız üç farklı toplam arz modli için d tutan önmli bir ilkyi biz göstrmktdir: paranın uzun dönm yansızlığı (nutrality) il kısa dönm yanlılığı (non-nutrality) birbiri il bağdaşmaz kavramlar dğildir. Bu örnkt, kısa dönm yanlılık, A noktasından B noktasına harkt il göstrilmiştir. Diğr taraftan, uzun dönm para yansızlığı is, A noktasından, uzun dönmd C noktasına glmk il göstrilmiştir. Burada, paranın kısa dönm v uzun dönm tkilri fiyat düzyi hakkındaki bklntilrin uyarlanması (adjustmnt) sürcinin bir sonucu olarak birbiri il bağdaşır hal glmktdir. 5. AS Eğrisi v Phillips Eğrisi Arasındaki İlişki Ekonomik politika blirlyicilrinin gnld iki amacı olur: düşük nflasyon v düşük işsizlik oranı. Fakat gllikl bu iki amaç birbiri il çlişir vya bağdaşmaz. Örnğin, farzdlim ki, bu konomik politika blirlyicilri toplam talbi gnişltmk için para vya maliy politikası uyguluyor olsunlar. Bu gnişltici politika (maliy vya para politkası) konomiyi kısa dönm arz ğrisi boyunca daha yüksk bir çıktı v fiyat düzyin doğru harkt ttircktir (Şkil 15 d vriln grafikt bu durum. A noktasından B noktasına harkt il göstrilmişti). Daha yüksk çıktı, daha düşük bir işsizlik dmktir, çünkü firmalar daha fazla ürtmk için daha fazla işgücü kullanacaklardır. Daha yüksk bir fiyat düzyi, gçn snnin fiyatları vri ikn, daha yüksk bir nflasyon dmktir. Böylc, politika blirlyicilri konomiyi toplam arz ğrisi boyunca yukarı harkt ttirdiklrind, işsizliği azaltır v nflasyon oranını arttırmış olurlar. 21

22 Trsi durumda, yani toplam talbi daralttıkları v konomiyi toplam arz ğrisi boyunca aşağı harkt ttirdiklrind is işsizlik artar v nflasyon düşr. İşsizlik il nflasyon arasındaki bu trs ilişkiy (ödünlşim) Phillips ğrisi dnildiğini gördük. Phillips ğrisi aslında kısa dönm arz ğrisinin bir yansımasıdır: politika blirlyicilr konomiyi toplam arz ğrisi boyunca harkt ttirdikç, işsizlik v nflasyon trs yönlü olarak harkt dr. 5.1 Toplam Arz Eğrisi il Phillips Eğrisi Arasındaki İlişki Modrn biçimi il Phillips ğrisi, nflasyon oranının üç faktör bağlı olduğunu söylr: Bklnn nflasyon; İşsizliğin doğal düzyindn olan sapma, ki buna çvsimsl işsizlik (vya konjonktürl işsizlik) diyoruz; v Arz şokları. Bu üç tkn, aşağıdaki dnklmd göstrilbilir: (u u ) n π = π β + υ Enflasyon Bklnn Çvrimsl İşsizlik Arz Şoku Enflasyon Burada β paramtrsi, nflasyonun, çvrimsl işsizliğ olan duyarlığının (cvabının) ölçütü olan bir paramtrdir. Dikkat dilirs, 22

23 çvrimsl işsizlik trimin önünd bir ngatif işarati vardır: yüksk (çvrimsl) işsizliğin, nflasyonu düşürücü tkisi vardır. Bu dnklm nflasyon il işsizlik arasındaki ilişkiyi öztlmktdir. Kısa dönm arz ğrisinin dnklmi olan Y = Y + α( P P ) il biraz oynanırsa, Phillips ğrisinin n π π β(u u ) υ = + dnklmi ld dilbilir. Dolayısıyla, pozitif ğimli kısa dönm arz ğrisi il Phillips ğrisi aslında aynı madalyonun iki farklı yüzüdür: aynı düşünc dizgisin sahiptirlr. Yani, iki dnklm d; rl v nominal dğişknlr arasında bir link kurarak, iktisat litratüründ klasik ikilik (classical dichotomy) diy bilinn rl dğişknlr il nominal dğişknlr arasında bir ilişkinin olmadığı düşüncsini, n azından kısa dönmd yıkmaktadırlar. Kısa dönm arz ğrisi dnklmin gör; çıktı düzyi, fiyat düzyindki bklnmyn dğişimlr bağlı olarak dğişmktdir. Phillips ğrisi dnklmin gör is; işsizlik, nflasyon oranındaki bklnmyn dğişimlr bağlı olarak dğişmktdir. Eğr çıktı v fiyat düzyi ilişkisi üzrin çalışıyorsak toplam arz ğrisini kullanmak, ğr işsizlik v nflasyon ilişkisi üzrin çalışıyorsak is Phillips ğrisini kullanmak daha uygun yollardır. Ama şu grçk hp aklımızda olmalıdır: Phillips ğrisi il toplam arz ğrisi aslında aynı madalyonun iki farklı yüzüdür. KAYNAKÇA Mankiw, G. 2002, Macroconomics, 5. Baskı, Worth Publishrs, Nw York. Cas, K. E. and Fair, R. C., 2007, Principls of Economics, 8. Baskı, Prntic Hall, Nw Jrsy. 23

IKTI Mayıs, 2012 Gazi Üniversitesi-İktisat Bölümü DERS NOTU 08

IKTI Mayıs, 2012 Gazi Üniversitesi-İktisat Bölümü DERS NOTU 08 DERS NOTU 08 TOPLAM ARZ EĞRİSİ (AS) VE DENGE ENFLASYON- İŞSİZLİK VE PHILLIPS EĞRİSİ TOPLAM ARZ (AS) EĞRİSİ TEORİLERİ Bugünki drsin içriği: 1. TOPLAM ARZ, TOPLAM TALEP VE DENGE... 1 1.1 TOPLAM ARZ EĞRİSİNDE

Detaylı

BÖLÜM 9. Ekonomik Dalgalanmalara Giriş

BÖLÜM 9. Ekonomik Dalgalanmalara Giriş BÖLÜM 9 Ekonomik Dalgalanmalara Giriş Çıktı ve istihdamdaki kısa dönemli dalgalanmalara iş çevrimleri diyoruz Bu bölümde ekonomik dalgalanmaları açıklamaya çalışıyoruz ve nasıl kontrol edilebileceklerini

Detaylı

DERS 9. Grafik Çizimi, Maksimum-Minimum Problemleri. 9.1. Grafik çiziminde izlenecek adımlar. y = f(x) in grafiğini çizmek için

DERS 9. Grafik Çizimi, Maksimum-Minimum Problemleri. 9.1. Grafik çiziminde izlenecek adımlar. y = f(x) in grafiğini çizmek için DERS 9 Grafik Çizimi, Maksimum-Minimum Problmlri 9.. Grafik çizimind izlnck adımlar. y f() in grafiğini çizmk için Adım. f() i analiz diniz. (f nin tanım kümsi, f() in tanımlı olduğu tüm rl sayıların oluşturduğu

Detaylı

DERS 9. Grafik Çizimi, Maksimum Minimum Problemleri

DERS 9. Grafik Çizimi, Maksimum Minimum Problemleri DERS 9 Grafik Çizimi, Maksimum Minimum Problmlri Bundan öncki drst bir fonksiyonun grafiğini çizmk için izlnbilck yol v yapılabilck işlmlr l alındı. Bu drst, grafik çizim stratjisini yani grafik çizimind

Detaylı

1. Yatırımın Faiz Esnekliği

1. Yatırımın Faiz Esnekliği DERS NOTU 08 YATIRIMIN FAİZ ESNEKLİĞİ, PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİKLERİ, TOPLAM TALEP (AD) EĞRİSİNİN ELDE EDİLİŞİ Bugünki dersin içeriği: 1. YATIRIMIN FAİZ ESNEKLİĞİ... 1 2. PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ

Detaylı

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ DERS NOTU 06 IS/LM EĞRİLERİ VE BAZI ESNEKLİKLER PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİKLERİ TOPLAM TALEP (AD) Bugünki dersin içeriği: 1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ... 1 2. LM EĞRİSİ VE PARA TALEBİNİN

Detaylı

Anaparaya Dönüş (Kapitalizasyon) Oranı

Anaparaya Dönüş (Kapitalizasyon) Oranı Anaparaya Dönüş (Kapitalizasyon) Oranı Glir gtirn taşınmazlar gnl olarak yatırım aracı olarak görülürlr. Alıcı, taşınmazı satın almak için kullandığı paranın karşılığında bir gtiri bklr. Bundan ötürü,

Detaylı

Günlük Bülten. Günlük Bülten

Günlük Bülten. Günlük Bülten 0 Oak 203 Prşmb Günlük Bültn İMKB vrilri İMKB 00 8,49. Piyasa Dğri-TÜM ($m) 320,064.6 Halka Açık Piyasa Dğri-TÜM ($m) 92,060.8 Günlük İşlm Hami-TÜM ($m) 2,046.97 Yurtdışı piyasalar Borsalar Kapanış % Dğ.

Detaylı

IS-LM MODELİNİN UYGULANMASI

IS-LM MODELİNİN UYGULANMASI IS-LM MODELİNİN UYGULANMASI IS ve LM eğrilerinin kesiştiği nokta milli geliri belirliyor. Birinin kayması kısa dönem dengeyi değiştiriyordu. Maliye politikası Hükümet harcamaları artışı IS eğrisi sağa

Detaylı

ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI

ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI ÇALIŞMA SORULARI TOPLAM TALEP I: MAL-HİZMET (IS) VE PARA (LM) PİYASALARI 1. John Maynard Keynes e göre, konjonktürün daralma dönemlerinde görülen düşük gelir ve yüksek işsizliğin nedeni aşağıdakilerden

Detaylı

Günlük Bülten. 27 Şubat 2013. TCMB, Şubat ayı PPK toplantısı özetini yayınladı

Günlük Bülten. 27 Şubat 2013. TCMB, Şubat ayı PPK toplantısı özetini yayınladı 27 Şuat 2013 Çarşama Günlük Bültn İMKB vrilri İMKB 100 77,514.3 Piyasa Dğri-TÜM ($m) 302,886.2 Halka Açık Piyasa Dğri-TÜM ($m) 86,403.0 Günlük İşlm Hacmi-TÜM ($m) 1,629.94 Yurtdışı piyasalar Borsalar Kapanış

Detaylı

TOPLAM TALEP I: IS-LM MODELİNİN OLUŞTURULMASI

TOPLAM TALEP I: IS-LM MODELİNİN OLUŞTURULMASI BÖLÜM 10 TOPLAM TALEP I: IS-LM MODELİNİN OLUŞTURULMASI IS-LM Modelinin Oluşturulması Klasik teori 1929 ekonomik krizine çare üretemedi Teoriye göre çıktı, faktör arzına ve teknolojiye bağlıydı Bunlar ise

Detaylı

AD AS MODELİ. Bilgin Bari İktisat Politikası 1

AD AS MODELİ. Bilgin Bari İktisat Politikası 1 AD AS MODELİ Bilgin Bari İktisat Politikası 1 Toplam talep ve toplam arz analizi ekonomide kısa dönemde ortaya çıkan dalgalanmaları anlamak toplam çıktı ve enflasyonun nasıl belirlendiğini anlamak için

Detaylı

Ekonomi II. 21.Enflasyon. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından

Ekonomi II. 21.Enflasyon. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından Ekonomi II 21.Enflasyon Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 2 21.1.Nedenlerine Göre Enflasyon 1.Talep Enflasyonu:

Detaylı

TÜRK EKONOMİSİNDE PARA İKAMESİNİN BELİRLEYİCİLERİNİN SINIR TESTİ YAKLAŞIMI İLE EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ

TÜRK EKONOMİSİNDE PARA İKAMESİNİN BELİRLEYİCİLERİNİN SINIR TESTİ YAKLAŞIMI İLE EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ TÜRK EKONOMİSİNDE PARA İKAMESİNİN BELİRLEYİCİLERİNİN SINIR TESTİ YAKLAŞIMI İLE EŞ-BÜTÜNLEŞME ANALİZİ Cünyt DUMRUL * ÖZ Bu çalışma ticarî dışa açıklık, bklnn döviz kuru, bklnn nflasyon oranı v Türkiy il

Detaylı

Günlük Bülten. 27 Aralık 2012. Merkez Bankası Baş Ekonomisti Hakan Kara 2012 yılının %6 civarında enflasyonla tamamlanacağını düşündüklerini söyledi

Günlük Bülten. 27 Aralık 2012. Merkez Bankası Baş Ekonomisti Hakan Kara 2012 yılının %6 civarında enflasyonla tamamlanacağını düşündüklerini söyledi 27 Aralık 2012 Prşmb Günlük Bültn İMKB vrilri İMKB 100 77,991.1 Piyasa Dğri-TÜM ($m) 304,387.4 Halka Açık Piyasa Dğri-TÜM ($m) 87,677.3 Günlük İşlm Hami-TÜM ($m) 1,243.42 Yurtdışı piyasalar Borsalar Kapanış

Detaylı

SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ

SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ Problem 1 (KMS-2001) Marjinal tüketim eğiliminin düşük olması aşağıdakilerden hangisini gösterir? A) LM eğrisinin göreli olarak yatık olduğunu B) LM eğrisinin göreli olarak dik

Detaylı

IS LM MODELİ ÇALIŞMA SORULARI

IS LM MODELİ ÇALIŞMA SORULARI IS LM MODELİ ÇALIŞMA SORULARI Soru KPSS 2001 Otonom tüketim harcamalarının artması aşağıdakilerin hangisine neden olur? a) Denge üretim düzeyinin artmasına, LM eğrisinin sağa doğru kaymasına b) Denge üretim

Detaylı

Modern Konjonktür Teorileri ve İktisat Politikası

Modern Konjonktür Teorileri ve İktisat Politikası Modern Konjonktür Teorileri ve İktisat Politikası Giriş Modern konjonktür teorileri : - Reel iş ÇevrimleriTeorisi - Yeni Keynesyen Model Modern konjonktür teorileri iktisat politikası analizlerine neler

Detaylı

8. DERS: IS/LM MODELİ

8. DERS: IS/LM MODELİ 8. DERS: IS/LM MODELİ 1 Mal Piyasası ve Para Piyasası...2 2. Faiz Oranı, Yatırım ve IS Eğrisi...2 A.IS eğrisi nin özellikleri:...3 B.Maliye Politikası IS Eğrisini Nasıl Kaydırır?...5 3. Para Piyasası ve

Detaylı

Bilgi Tabanı (Uzman) Karar Verme Kontrol Kural Tabanı. Bulanık. veya. Süreç. Şekil 1 Bulanık Denetleyici Blok Şeması

Bilgi Tabanı (Uzman) Karar Verme Kontrol Kural Tabanı. Bulanık. veya. Süreç. Şekil 1 Bulanık Denetleyici Blok Şeması Bulanık Dntlyicilr Bilgi Tabanı (Uzman) Anlık (Kskin) Girişlr Bulandırma Birimi Bulanık µ( ) Karar Vrm Kontrol Kural Tabanı Bulanık µ( u ) Durulama Birimi Anlık(Kskin) Çıkış Ölçklm (Normali zasyon) Sistm

Detaylı

Ekonomi II. 20.Para Teorisi ve Politikası. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından

Ekonomi II. 20.Para Teorisi ve Politikası. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından Ekonomi II 20.Para Teorisi ve Politikası Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 20.1.Para Teorisi Para miktarındaki

Detaylı

metal (bakır) metaloid (silikon) metal olmayan (cam) iletken yar ı iletken yalıtkan

metal (bakır) metaloid (silikon) metal olmayan (cam) iletken yar ı iletken yalıtkan 1 YARI İLETKENLER Enstrümantal Analiz ir yarı iltkn, iltknliği bir iltkn il bir yalıtkan arasında olan kristal bir malzmdir. Çok çşitli yarıiltkn malzm vardır, silikon v grmanyum, mtalimsi bilşiklr (silikon

Detaylı

BÖLÜM 7. Sürekli hal hatalarının değerlendirilmesinde kullanılan test dalga şekilleri: Dalga Şekli Giriş Fiziksel karşılığı. Sabit Konum.

BÖLÜM 7. Sürekli hal hatalarının değerlendirilmesinde kullanılan test dalga şekilleri: Dalga Şekli Giriş Fiziksel karşılığı. Sabit Konum. 9 BÖLÜM 7 SÜRELİ HAL HATALARI ontrol itmlrinin analizind v dizaynında üç özlliğ odaklanılır, bunlar ; ) İtniln bir gçici hal cvabı ürtmk. ( T, %OS, ζ, ω n, ) ) ararlı olmaı. ıaca kutupların diky knin olunda

Detaylı

MENKUL KIYMET DEĞERLEMESİ

MENKUL KIYMET DEĞERLEMESİ MENKUL KIYMET EĞERLEMESİ.. Hiss Sdii Tk ömlik Gtirisii Hsaplaması Bir mkul kıymti gtirisi, bkl akit akımlarıı, şimdiki piyasa fiyatıa şitly iskoto oraıdır. Mkul kıymti özlliği gör bu akit akımları faiz

Detaylı

16.Bölüm:Gelir ve Fiyat Düzeyinin Belirlenmesi: Toplam Talep-Toplam Arz Modeli. Doç.Dr.Tufan BAL

16.Bölüm:Gelir ve Fiyat Düzeyinin Belirlenmesi: Toplam Talep-Toplam Arz Modeli. Doç.Dr.Tufan BAL Ekonomi II 16.Bölüm:Gelir ve Fiyat Düzeyinin Belirlenmesi: Toplam Talep-Toplam Arz Modeli Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır.

Detaylı

Bağımsızlığının 20. Yılında Azerbaycan

Bağımsızlığının 20. Yılında Azerbaycan Bağımsızlığının 20. Yılında Azrbaycan Dr. Ali ASKER* 1980 lrin ortalarından itibarn Sovytlr Birliğind uygulanan ynidn yapılanma v saydamlık politikalarının amacı (n azından sözd), dmokratiklşm yoluyla

Detaylı

Orta Vadede (Dönemde) Piyasa Dengesi:

Orta Vadede (Dönemde) Piyasa Dengesi: .E.. Orta Vadede (Dönemde) iyasa Dengesi: S e D n öyle bir dengede denge şartı noktasında gerçekleşmektedir. Üretim kadar piyasa fiyat düzeyi ise seviyesinde gerçekleşmektedir. Olaya S eğrisi açısında

Detaylı

FİYATLAR GENEL DÜZEYİ VE MİLLİ GELİR DENGESİ

FİYATLAR GENEL DÜZEYİ VE MİLLİ GELİR DENGESİ FİYATLAR GENEL DÜZEYİ VE MİLLİ GELİR DENGESİ Bu bölümde Fiyatlar genel düzeyi (Fgd) ile MG dengesi arasındaki ilişkiler incelenecek. Mg dengesi; Toplam talep ile toplam arzın kesiştiği noktada bulunacaktır.

Detaylı

1. Para Arzı Tanımları ve Açık Piyasa İşlemleri (APİ)

1. Para Arzı Tanımları ve Açık Piyasa İşlemleri (APİ) DERS NOTU 08 PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ - TOPLAM ARZ EĞRİSİ (AS) VE DENGE ENFLASYON- İŞSİZLİK VE PHILLIPS EĞRİSİ Bugünkü dersin içeriği: 1. PARA ARZI TANIMLARI VE AÇIK PİYASA İŞLEMLERİ

Detaylı

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA Problem 1 (KMS-2001) Kısa dönem toplam arz eğrisinin pozitif eğimli olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

Enerji Dönüşüm Temelleri. Bölüm 3 Bir Fazlı Transformatörler

Enerji Dönüşüm Temelleri. Bölüm 3 Bir Fazlı Transformatörler Enrji Dönüşüm Tmllri Bölüm 3 Bir Fazlı Transformatörlr Birfazlı Transformatorlar GİRİŞ Transformatörlrin grçk özllik v davranışlarını daha kolay anlamak için ilk aşamada idal transformatör üzrind durulacaktır.

Detaylı

DERS 7. Türev Hesabı ve Bazı Uygulamalar II

DERS 7. Türev Hesabı ve Bazı Uygulamalar II DERS 7 Türv Hsabı v Bazı Uygulamalar II Bu rst bilşk fonksiyonlarının türvi il ilgili zincir kuralını, üstl v logaritmik fonksiyonların türvlrini, ortalama v marjinal ortalama ğrlri; rsin sonuna oğru,

Detaylı

DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ

DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ Bugünki dersin içeriği: 1. MALİYE POLİTİKASI VE DIŞLAMA ETKİSİ... 1 2. UYUMLU MALİYE VE

Detaylı

IS-MP-PC: Kısa Dönem Makroekonomik Model

IS-MP-PC: Kısa Dönem Makroekonomik Model 1 Toplam Talep Toplam Talebin Elde Edilmesi 2 Para Politikası AD Eğrisi 3 4 Eğrisi Toplam Talep Toplam Talebin Elde Edilmesi Keynes (1936), The General Theory of Employment, Interest, and Money Toplam

Detaylı

Günlük Bülten. 26 Aralık 2012. Merkez Bankası Erdem Başçı 2013 Yılı Para ve Kur Politikası nı açıkladı

Günlük Bülten. 26 Aralık 2012. Merkez Bankası Erdem Başçı 2013 Yılı Para ve Kur Politikası nı açıkladı 26 Aralık 2012 Çarşamba Günlük Bültn İMKB vrilri İMKB 100 77,596.2 Piyasa Dğri-TÜM ($m) 302,542.1 Halka Açık Piyasa Dğri-TÜM ($m) 87,060.7 Günlük İşlm Hami-TÜM ($m) 976.12 Yurtdışı piyasalar Borsalar Kapanış

Detaylı

1. Mal Piyasası ve Para Piyasası

1. Mal Piyasası ve Para Piyasası DERS NOTU 06 IS/LM MODELİ Bugünki dersin içeriği: 1. MAL PİYASASI VE PARA PİYASASI... 1 2. MAL PİYASASI İLE PARA PİYASASININ İLİŞKİSİ... 1 3. FAİZ ORANI, YATIRIM VE IS EĞRİSİ... 2 IS EĞRİSİNİN CEBİRSEL

Detaylı

Kayıplı Dielektrik Cisimlerin Mikrodalga ile Isıtılması ve Uç Etkileri

Kayıplı Dielektrik Cisimlerin Mikrodalga ile Isıtılması ve Uç Etkileri Kayıplı Dilktrik Cisimlrin Mikrodalga il Isıtılması v Uç Etkilri Orhan Orhan* Sdf Knt** E. Fuad Knt*** *Univrsity of Padrborn, Hinz ixdorf Institut, Fürstnall, 3302 Padrborn, Almanya orhan@hni.upb.d **Istanbul

Detaylı

FARKLI SICAKLIKLARDAKİ GÖZENEKLİ İKİ LEVHA ARASINDA AKAN AKIŞKANIN İKİNCİ KANUN ANALİZİ

FARKLI SICAKLIKLARDAKİ GÖZENEKLİ İKİ LEVHA ARASINDA AKAN AKIŞKANIN İKİNCİ KANUN ANALİZİ FARKLI ICAKLIKLARDAKİ GÖZEEKLİ İKİ LEVHA ARAIDA AKA AKIŞKAI İKİCİ KAU AALİZİ Fthi KAMIŞLI Fırat Ünivrsit Mühndislik Fakültsi Kimya Mühndisliği Bölümü, 39 ELAZIĞ, fkamisli@firat.du.tr Özt Farklı sıcaklıklara

Detaylı

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ

PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ PARA, FAİZ VE MİLLİ GELİR: IS-LM MODELİ Bu bölümde faiz oranlarının belirlenmesi ile faizin denge milli gelir düzeyinin belirlenmesi üzerindeki rolü incelenecektir. IS LM modeli, İngiliz iktisatçılar John

Detaylı

TOPLAM TALEP TOPLAM ARZ AD-AS MODELİ

TOPLAM TALEP TOPLAM ARZ AD-AS MODELİ TOPLAM TALEP TOPLAM ARZ AD-AS MODELİ Yrd. Doç. Dr. Hasan GÖCEN MELİKŞAH ÜNİVERSİTESİ [AD-AS] modelinin amacı ekonomide milli gelir ile fiyat düzeyinin nasıl belirlendiğini ve milli gelir ile fiyat düzeyindeki

Detaylı

M2 Para Tanımı: M1+Vadeli ticari ve tasarruf mevduatları (resmi mevduatlar hariç)

M2 Para Tanımı: M1+Vadeli ticari ve tasarruf mevduatları (resmi mevduatlar hariç) PARA ARZI Dar tanımlı para arzı dolaşımdaki nakit ile bankacılık sisteminde vadesiz mevduatların toplamından oluşmakta, geniş tanımlı para arzı ise bu toplama bankacılık sistemindeki vadeli mevduatların

Detaylı

8.1 KLASİK (NEOKLASİK) MODEL Temel Varsayımlar: Rasyonellik; Para hayali yoktur; Piyasalar sürekli temizlenir.

8.1 KLASİK (NEOKLASİK) MODEL Temel Varsayımlar: Rasyonellik; Para hayali yoktur; Piyasalar sürekli temizlenir. 1 BÖLÜM 8: HASILA VE FİYAT DÜZEYİ: ALTERNATİF MAKRO MODELLER Bu bölümde AD ve farklı AS eğrileri birlikte ele alınarak farklı makro modellerde P ve Y düzeylerinin nasıl belirlendiği incelenecektir. 8.1

Detaylı

Rasyonel Beklentiler Teorisinin Politika Yansımaları ve Enflasyonla Mücadele

Rasyonel Beklentiler Teorisinin Politika Yansımaları ve Enflasyonla Mücadele Bölüm 12 Rasyonel Beklentiler Teorisinin Politika Yansımaları ve Enflasyonla Mücadele Geçen haftaki derste rasyonel beklentiler kavramını açıklamış ve bu kavramla birlikte ortaya çıkan Yeni Klasik ve Yeni

Detaylı

TOPLAM TALEP VE TOPLAM ARZ: AD-AS MODELİ

TOPLAM TALEP VE TOPLAM ARZ: AD-AS MODELİ TOLAM TALE VE TOLAM ARZ: AD-AS MODELİ AD-AS IS LM ve IS LM B modellerinde fiyatlar genel düzeyinin sabit olduğu varsayılırken, bu analizde fiyatlar genel düzeyi () ile reel milli gelir (Y) arasındaki ilişkiler

Detaylı

SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ

SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ SORU SETİ 7 IS-LM MODELİ Problem 1 (KMS-2001) Marjinal tüketim eğiliminin düşük olması aşağıdakilerden hangisini gösterir? A) LM eğrisinin göreli olarak yatık olduğunu B) LM eğrisinin göreli olarak dik

Detaylı

KANUN TOHUMCULUK KANUNU. Kanun No. 5553 Kabul Tarihi : 31/10/2006 BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam ve Tanımlar

KANUN TOHUMCULUK KANUNU. Kanun No. 5553 Kabul Tarihi : 31/10/2006 BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam ve Tanımlar 8 Kasım 2006 ÇARŞAMBA Rsmî Gazt Sayı : 26340 KANUN TOHUMCULUK KANUNU Kanun No. 5553 Kabul Tarihi : 31/10/2006 Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam v Tanımlar MADDE 1 Bu Kanunun amacı; bitkisl ürtimd vrim v

Detaylı

DESTEK DOKÜMANI. Mali tablo tanımları menüsüne Muhasebe/Mali tablo tanımları altından ulaşılmaktadır.

DESTEK DOKÜMANI. Mali tablo tanımları menüsüne Muhasebe/Mali tablo tanımları altından ulaşılmaktadır. Mali Tablolar Mali tablo tanımları mnüsün Muhasb/Mali tablo tanımları altından ulaşılmatadır. Mali tablolarla ilgili yapılabilc işlmlr ii gruba ayrılır. Mali Tablo Tanımları Bu bölümd firmanın ullanacağı

Detaylı

BÖLÜM FAİZ ORANI-MİLLİ GELİR DENGESİ. Bu bölümde, milli gelir ile faiz oranı arasındaki ilişkiler incelenecektir.

BÖLÜM FAİZ ORANI-MİLLİ GELİR DENGESİ. Bu bölümde, milli gelir ile faiz oranı arasındaki ilişkiler incelenecektir. BÖLÜM FAİZ ORANI-MİLLİ GELİR DENGESİ Bu bölümde, milli gelir ile faiz oranı arasındaki ilişkiler incelenecektir. IS-LM modeli ; J.M.KEYNES tarafından ortaya atılmıştır. Buna göre ekonomide; 1. MAL PİYASASI

Detaylı

A. IS LM ANALİZİ A.1. IS

A. IS LM ANALİZİ A.1. IS A. ANALZ A.. Analizi (Mal Piyasası) (Investment aving) (atırım Tasarruf) Eğrisi, faiz oranları ile gelir düzeyi arasındaki ilişkiyi gösterir. Analizin bu kısmında yatırımları I = I bi olarak ifade edeceğiz.

Detaylı

BAHAR DÖNEMİ MAKRO İKTİSAT 2 DERSİ KISA SINAV SORU VE CEVAPLARI

BAHAR DÖNEMİ MAKRO İKTİSAT 2 DERSİ KISA SINAV SORU VE CEVAPLARI 2015-2016 BAHAR DÖNEMİ MAKRO İKTİSAT 2 DERSİ KISA SINAV SORU VE CEVAPLARI 1. Toplam Talep (AD) doğrusunun eğimi hangi faktörler tarafından ve nasıl belirlenmektedir? Açıklayınız. (07.03.2016; 09.00) 2.

Detaylı

9. DERS : IS LM EĞRİLERİ: MALİYE VE PARA POLİTİKALARI

9. DERS : IS LM EĞRİLERİ: MALİYE VE PARA POLİTİKALARI 9. DERS : IS LM EĞRİLERİ: MALİYE VE PARA POLİTİKALARI 1. Maliye Politikası ve Dışlama Etkisi...2 A. Uyumlu Maliye ve Para Politikaları...4 2. Para Arzı ve Açık Piyasa İşlemleri...5 3. Klasik Para ve Faiz

Detaylı

Asenkron Makinanın Alan Yönlendirme Kontrolünde FPGA Kullanımı ALAN İ., AKIN Ö.

Asenkron Makinanın Alan Yönlendirme Kontrolünde FPGA Kullanımı ALAN İ., AKIN Ö. Asnkron Makinanın Alan Yönlndirm Kontrolünd FPGA Kullanımı ALAN İ., AKIN Ö. ABSTRACT In this study, th fasibility of usag of fild programmabl gat arrays (FPGA) in th fild orintd control (FOC) of induction

Detaylı

e sayısı. x için e. x x e tabanında üstel fonksiyona doğal üstel fonksiyon (natural exponential function) denir. (0,0)

e sayısı. x için e. x x e tabanında üstel fonksiyona doğal üstel fonksiyon (natural exponential function) denir. (0,0) DERS 4 Üstl v Logaritik Fonksionlar 4.. Üstl Fonksionlar(Eponntial Functions). > 0, olak üzr f ( ) = dnkli il tanılanan fonksiona taanında üstl fonksion (ponntial function with as ) dnir. Üstl fonksionun

Detaylı

ORTAM SICAKLIĞININ SOĞUTMA ÇEVRİMİNE ETKİSİNİN SAYISAL OLARAK MODELLENMESİ

ORTAM SICAKLIĞININ SOĞUTMA ÇEVRİMİNE ETKİSİNİN SAYISAL OLARAK MODELLENMESİ ORTAM SICAKLIĞININ SOĞUTMA ÇEVRİMİNE ETKİSİNİN SAYISAL OLARAK MODELLENMESİ Srkan SUNU - Srhan KÜÇÜKA Dokuz Eylül Ünivrsitsi Makina Mühndisliği Bölümü -posta: srhan.kuuka@du.du.tr Özt: Bu çalışmada, komprsör,

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI AÇISINDAN RÜZGAR ENERJİSİNİN TÜRKİYE DEKİ KAPASİTESİ ÖZET

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI AÇISINDAN RÜZGAR ENERJİSİNİN TÜRKİYE DEKİ KAPASİTESİ ÖZET YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI AÇISINDAN RÜZGAR ENERJİSİNİN TÜRKİYE DEKİ KAPASİTESİ LEVENT YILMAZ Istanbul Tknik Ünivrsitsi, İnşaat Fakültsi, Hidrolik v Su Yapıları Kürsüsü, 8626, Maslak, Istanbul. ÖZET

Detaylı

TANITIM ve KULLANIM KILAVUZU. Modeller UBA4234-R. Versiyon : KK_UBA_V3.0210

TANITIM ve KULLANIM KILAVUZU. Modeller UBA4234-R. Versiyon : KK_UBA_V3.0210 SAT-IF / CATV Ultra Gniş Bantlı Dağıtım Yükslticilri (UBA-Srisi) TANITIM v KULLANIM KILAVUZU Modllr UBA4234-R Vrsiyon : KK_UBA_V3.0210 1.Gnl Tanıtım UBA Srisi Dağıtım Yükslticilri, uydu (950-2150MHz) v

Detaylı

Günlük Bülten. 05 Mart 2013. Şubat ayında TÜFE %0.30 arttı, ÜFE %0.13 azaldı. Şubat ayında elektrik tüketimi %6 düşüş gösterdi

Günlük Bülten. 05 Mart 2013. Şubat ayında TÜFE %0.30 arttı, ÜFE %0.13 azaldı. Şubat ayında elektrik tüketimi %6 düşüş gösterdi XU 100 U SD /TR Y (S ağ taraf) 05 Mart 2013 Salı Günlük Bültn İMKB vrilri İMKB 100 80,612.2 Piyasa Dğri-TÜM ($m) 315,101.9 Halka Açık Piyasa Dğri-TÜM ($m) 89,968.2 Günlük İşlm Hacmi-TÜM ($m) 1,595.93 Şuat

Detaylı

Ekonomi II. 23.Uluslararası Finans. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından

Ekonomi II. 23.Uluslararası Finans. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından Ekonomi II 23.Uluslararası Finans Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 2 23.Uluslararası Finans 23.1.Dış Ödemeler

Detaylı

gerçekleşen harcamanın mal ve hizmet çıktısına eşit olmasının gerekmemesidir

gerçekleşen harcamanın mal ve hizmet çıktısına eşit olmasının gerekmemesidir BÖLÜM 5 Açık Ekonomi Açık Ekonomi Önceki bölümlerde kapalı ekonomi varsayımı yaptık Bu varsayımı terk ediyoruz çünkü ekonomilerin çoğu dışa açıktır. Kapalı ve açık ekonomiler arasındaki fark açık ekonomide

Detaylı

MAL VE PARA PİYASALARINDA EŞ ANLI DENGE. Mal ve para piyasalarında eşanlı denge; IS ile LM in kesiştiği noktada gerçekleşir.

MAL VE PARA PİYASALARINDA EŞ ANLI DENGE. Mal ve para piyasalarında eşanlı denge; IS ile LM in kesiştiği noktada gerçekleşir. MAL VE PARA PİYASALARINDA EŞ ANLI DENGE Mal ve para piyasalarında eşanlı denge; IS ile LM in kesiştiği noktada gerçekleşir. DENGE GELİR DÜZEYİ VE FAİZ ORANINDA DEĞİŞMELERE YOL AÇAN FAKTÖRLER Genişletici

Detaylı

Ekonominin Genel Dengesi

Ekonominin Genel Dengesi Bölüm 8 Ekonominin Genel Dengesi Bu bölümde ekonomide kısa ve uzun dönemde fiyat genel düzeyi, faiz ve toplam hasıla düzeylerinin nasıl belirlendiğinden bahsedeceğiz. Bu amaçla, IS-LM ve AD- AS modellerini

Detaylı

Ayrım I. Genel Çerçeve 1

Ayrım I. Genel Çerçeve 1 İçindekiler Önsöz İçindekiler Ayrım I. Genel Çerçeve 1 Bölüm 1. Makro Ekonomiye Giriş 3 1.1. Ekonominin Tanımlanması ve Bir Bilim Olarak Ekonomi 4 1.2. Ekonomi Teorisi ve Politikası 5 1.3. Makro Ekonomi

Detaylı

ETİL ASETAT ÜRETİMİNİN YAPILDIĞI TEPKİMELİ DAMITMA KOLONUNUN AYIRIMLI ( DECOUPLING ) PID KONTROLÜ

ETİL ASETAT ÜRETİMİNİN YAPILDIĞI TEPKİMELİ DAMITMA KOLONUNUN AYIRIMLI ( DECOUPLING ) PID KONTROLÜ Onuncu Ulual Kimya Mühndiliği Kongri, 3-6 Eylül 2012, Koç Ünivriti, İtanbul ETİL ASETAT ÜRETİMİNİN YAPILDIĞI TEPKİMELİ DAMITMA KOLONUNUN AYIRIMLI ( DECOUPLING ) PID KONTROLÜ Abdulwahab GIWA, Sülyman KARACAN

Detaylı

GİRİŞİMCİ WEB SAYFALARININ DEĞERLENDİRİLMESİNDE BULANIK BİLİŞSEL HARİTALAMA YÖNTEMİNİN KULLANIMI

GİRİŞİMCİ WEB SAYFALARININ DEĞERLENDİRİLMESİNDE BULANIK BİLİŞSEL HARİTALAMA YÖNTEMİNİN KULLANIMI EKEV AKADEİ DERGİSİ Yıl: 14 Sayı: 44 (Yaz 2010) 335 GİRİŞİCİ WEB SAYFALARININ DEĞERLENDİRİLESİNDE BULANIK BİLİŞSEL HARİTALAA YÖNTEİNİN KULLANII. Dursun KAYA (*) A. Samt HAŞILOĞLU (**) Slçuk Burak HAŞILOĞLU

Detaylı

VOLEYBOLCULARIN FARKLI MAÇ PERFORMANSLARI İÇİN TEKRARLANAN ÖLÇÜMLER YÖNTEMİNİN KULLANILMASI

VOLEYBOLCULARIN FARKLI MAÇ PERFORMANSLARI İÇİN TEKRARLANAN ÖLÇÜMLER YÖNTEMİNİN KULLANILMASI 96 OLEBOLCULAIN FAKLI MAÇ PEFOMANSLAI İÇİN TEKALANAN ÖLÇÜMLE ÖNTEMİNİN KULLANILMASI ÖET Gürol IHLIOĞLU Süha KAACA Farklı yr, zaman v matryallr üzrind tkrarlanan dnylr il bir vya birdn fazla faktörün tkisi

Detaylı

Günlük Bülten. 06 Mart 2013. Merkez Bankası, Şubat Ayı Fiyat Gelişmelerini açıkladı. Yurtiçi otomotiv satışları Şubat ta geçen yıla göre %17 arttı

Günlük Bülten. 06 Mart 2013. Merkez Bankası, Şubat Ayı Fiyat Gelişmelerini açıkladı. Yurtiçi otomotiv satışları Şubat ta geçen yıla göre %17 arttı XU 100 US D/TRY (Sağ taraf) 06 Mart 2013 Çarşama Günlük Bültn İMKB vrilri İMKB 100 81,051.2 Piyasa Dğri-TÜM ($m) 318,088.0 Halka Açık Piyasa Dğri-TÜM ($m) 90,822.1 Günlük İşlm Hacmi-TÜM ($m) 1,695.51 Yurtdışı

Detaylı

NEM ALMALI SOĞUTMA SİSTEMLERİ

NEM ALMALI SOĞUTMA SİSTEMLERİ NEM ALMALI SOĞUTMA SİSTEMLERİ Alpr YILMAZ, Hüsamttin BULUT Çukurova Ünivrsitsi, Makina Mühndisliği Bölümü, 01330-ADANA ÖZET Son yıllarda iklimlndirm tknolojisind hızlı glişmlr yaşanmaktadır. Ozon tabakasına

Detaylı

SÜLFÜRİK ASİTLE DEHİDRATE EDİLEN BUĞDAY KEPEĞİ İLE Cu(II) İYONLARININ ADSORPSİYONU

SÜLFÜRİK ASİTLE DEHİDRATE EDİLEN BUĞDAY KEPEĞİ İLE Cu(II) İYONLARININ ADSORPSİYONU SÜLFÜRİK ASİTLE DEHİDRATE EDİLEN BUĞDAY KEPEĞİ İLE Cu(II) İYONLARININ ADSORPSİYONU A. ÖZER, D.ÖZER Fırat Ünivrsitsi, Mühndislik Fakültsi, Kimya Mühndisliği Bölümü. 23279-ELAZIĞ ÖZET Bu çalışmada, sülfürik

Detaylı

1 BÖLÜM 9: ENFLASYON ve HASILA-İŞSİZLİK

1 BÖLÜM 9: ENFLASYON ve HASILA-İŞSİZLİK 1 BÖLÜM 9: ENFLASYON ve HASILA-İŞSİZLİK Bu bölümde AD ve AS modeline ilişkin daha önceki açıklamalara dayanarak enflasyon ve hasıla-işsizlik arasındaki ilişkiler ele alınacaktır. 9.1 DİNAMİK TOPLAM ARZ

Detaylı

Farklı Kural Tabanları Kullanarak PI-Bulanık Mantık Denetleyici ile Doğru Akım Motorunun Hız Denetim Performansının İncelenmesi

Farklı Kural Tabanları Kullanarak PI-Bulanık Mantık Denetleyici ile Doğru Akım Motorunun Hız Denetim Performansının İncelenmesi Ahmt GANİ/APJES II-I (24) 6-23 Farklı Kural Tabanları Kullanarak PI-Bulanık Mantık Dntlyici il Doğru Akım Motorunun Hız Dntim Prformansının İnclnmsi * Ahmt Gani, 2 Hasan Rıza Özçalık, 3 Hakan Açıkgöz,

Detaylı

-MAKROEKONOMİ KPSS SORULARI- 1) Nominal faiz oranı artarsa, reel para talebi nasıl değişir?( KPSS 2006)

-MAKROEKONOMİ KPSS SORULARI- 1) Nominal faiz oranı artarsa, reel para talebi nasıl değişir?( KPSS 2006) -MAKROEKONOMİ KPSS SORULARI- 1) Nominal faiz oranı artarsa, reel para talebi nasıl değişir?( KPSS 2006) A) Artar, çünkü bireyler gelirlerinin daha büyük bir kısmını ödünç vermek ister. B) Artar, çünkü

Detaylı

Çelik. Her şey hesapladığınız gibi!

Çelik. Her şey hesapladığınız gibi! Çlik Hr şy hsapladığınız gibi! idyapi Bilgisayar Dstkli Tasarım Mühndislik Danışmanlık Taahhüt A.Ş. Piyalpaşa Bulvarı Famas Plaza B-Blok No: 10 Kat: 5 Okmydanı Şişli 34384 İstanbul Tl : (0212) 220 55 00

Detaylı

LOGARİTMA. Örnek: çizelim. Çözüm: f (x) a biçiminde tanımlanan fonksiyona üstel. aşağıda verilmiştir.

LOGARİTMA. Örnek: çizelim. Çözüm: f (x) a biçiminde tanımlanan fonksiyona üstel. aşağıda verilmiştir. LOGARİTMA I. Üstl Fonksiyonlr v Logritmik Fonksiyonlr şitliğini sğlyn dğrini bulmk için ypıln işlm üs lm işlmi dnir. ( =... = 8) y şitliğini sğlyn y dğrini bulmk için ypıln işlm üslü dnklmi çözm dnir.

Detaylı

Kamuoyuna, Emek Taşınmaz Değerleme ve Danışmanlık A.Ş. İstanbul, 5 Ocak 2015

Kamuoyuna, Emek Taşınmaz Değerleme ve Danışmanlık A.Ş. İstanbul, 5 Ocak 2015 Emk Taşınmaz Dğrlm v Danışmanlık A.Ş. İstanbul, 5 Ocak 2015 Kamuoyuna, Ektki rapor Bankacılık Düznlm v Dntlm Kurumu tarafından 1 Kasım 2006 tarih v 26333 sayılı Rsmi Gazt d yayımlanan Bankalara Dğrlm Hizmti

Detaylı

DOĞUŞ ÜNİVERSİTESİ MATEMATİK KLÜBÜ FEN LİSELERİ TAKIM YARIŞMASI 2007 SORULARI

DOĞUŞ ÜNİVERSİTESİ MATEMATİK KLÜBÜ FEN LİSELERİ TAKIM YARIŞMASI 2007 SORULARI DOĞUŞ ÜNİVERSİTESİ MATEMATİK KLÜBÜ FEN LİSELERİ TAKIM YARIŞMASI 007 SORULARI Doğuş Ünivrsitsi Matmatik Kulübü tarafından düznlnn matmatik olimpiyatları, fn lislri takım yarışması sorularından bazıları

Detaylı

Yuvarlakada Kavşakların Kapasiteleri Üzerine Bir Tartışma *

Yuvarlakada Kavşakların Kapasiteleri Üzerine Bir Tartışma * İMO Tknik Drgi, 21 4935-4958, Yazı 323 Yuvarlakada Kavşakların Kapasitlri Üzrin Bir Tartışma * Srhan TANYEL* Nadir YAYLA** ÖZ Çalışmada, İzmir d bulunan dört kavşağa ait gözlmlrdn yararlanılarak, çok şritli

Detaylı

BULANIK MANTIK KONTROLLÜ TERMOELEKTRİK BEYİN SOĞUTUCUSU

BULANIK MANTIK KONTROLLÜ TERMOELEKTRİK BEYİN SOĞUTUCUSU BULANIK MANIK KONROLLÜ ERMOELEKRİK BEYİN SOĞUUCUSU A.Hakan YAVUZ 1, Raşit AHISKA 2,Mahmut HEKİM 3 1Niksar Mslk Yükskokulu,Gaziosmanpaşa Ünivrsitsi Niksar,okat 2knik Eğitim Fakültsi,Elktronik Bilgisayar

Detaylı

Hizmet Kalitesinin Servqual Metodu İle Ölçümü ve Sonuçların Yapısal Eşitlik Modelleri İle Analizi: Öğretmen Evi Uygulaması

Hizmet Kalitesinin Servqual Metodu İle Ölçümü ve Sonuçların Yapısal Eşitlik Modelleri İle Analizi: Öğretmen Evi Uygulaması 19 Hizmt Kalitsinin Srvqual Mtodu İl Ölçümü v Sonuçların Yapısal Eşitlik Modllri İl Analizi: Öğrtmn Evi Uygulaması Sülyman Ersöz, Mhmt Pınarbaşı, A.Kürşad TÜRKER, Mustafa YÜZÜKIRMIZI Endüstri Mühndisliği

Detaylı

Dengede; sızıntılar ve enjeksiyonlar eşit olacaktır:

Dengede; sızıntılar ve enjeksiyonlar eşit olacaktır: Sızıntılar: Harcama akımından çıkanlar olup, kapalı ekonomide tasarruflar (S) ve vergilerden (TA) oluşmaktadır. Enjeksiyonlar: Harcama akımına yapılan ilaveler olup, kapalı bir ekonomide yatırımlar (I),

Detaylı

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120

Makro İktisat II Örnek Sorular. 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Makro İktisat II Örnek Sorular 1. Tüketim fonksiyonu ise otonom vergi çarpanı nedir? (718 78) 2. GSYİH=120 Tüketim harcamaları = 85 İhracat = 6 İthalat = 4 Hükümet harcamaları = 14 Dolaylı vergiler = 12

Detaylı

ÇAPRAZ AKIŞLI ISI DEĞİŞTİRİCİ

ÇAPRAZ AKIŞLI ISI DEĞİŞTİRİCİ ÇAPRAZ AKIŞLI ISI DEĞİŞTİRİCİ MAK-LAB012 1. DENEY DÜZENEĞİNİN TANITILMASI Düznk sas olarak dikdörtgn ksitli bir kanaldan ibarttir. 1 hp gücündki lktrik motorunun çalıştırdığı bir vantilatör il kanal içind

Detaylı

Ruppert Hız Mekanizmalarında Optimum Dişli Çark Boyutlandırılması İçin Yapay Sinir Ağları Kullanımı

Ruppert Hız Mekanizmalarında Optimum Dişli Çark Boyutlandırılması İçin Yapay Sinir Ağları Kullanımı Makin Tknolojilri Elktronik Drgisi Cilt: 6, No: 2, 2009 (-8) Elctronic Journal of Machin Tchnologis Vol: 6, No: 2, 2009 (-8) TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.tknolojikarastirmalar.com -ISSN:304-44 Makal (Articl)

Detaylı

NOKTASAL KAYNAKLI TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

NOKTASAL KAYNAKLI TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar NOKTASAL KAYNAKLI TOPRAK KİRLİLİĞİNİN KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak v Tanımlar MADDE 1 Bu Yöntmliğin amacı; alıcı ortam olarak toprağın kirliliktn korunması, noktasal kaynaklı

Detaylı

Para Piyasasında Denge: LM (Liquit Money) Modeli

Para Piyasasında Denge: LM (Liquit Money) Modeli 11. Hafta Para Piyasasında Denge: LM (Liquit Money) Modeli Para piyasasının dengede olduğu (reel para arzının, reel para talebine eşit olduğu) faiz ve reel gelir düzeylerini gösteren eğriye, LM eğrisi

Detaylı

1 TEMEL İKTİSADİ KAVRAMLAR

1 TEMEL İKTİSADİ KAVRAMLAR ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 TEMEL İKTİSADİ KAVRAMLAR 11 1.1. İktisat Biliminin Temel Kavramları 12 1.1.1.İhtiyaç, Mal ve Fayda 12 1.1.2.İktisadi Faaliyetler 14 1.1.3.Üretim Faktörleri 18 1.1.4.Bölüşüm

Detaylı

Tufan Samet ÖZDURAK THEMIS MAKRO İKTİSAT

Tufan Samet ÖZDURAK THEMIS MAKRO İKTİSAT Tufan Samet ÖZDURAK THEMIS MAKRO İKTİSAT İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... VII BİRİNCİ BÖLÜM Makro İktisat 1. MAKRO İKTİSATIN ANLAMI... 1 2. MAKRO İKTİSATTA KARAR BİRİMLERİ (SEKTÖRLER)... 2 3. MAKRO İKTİSATTA PİYASA

Detaylı

Bölüm-5: Para ve Maliye Politikalarının Etkileşimi ve Politika Karması

Bölüm-5: Para ve Maliye Politikalarının Etkileşimi ve Politika Karması Bölüm-5: Para ve Maliye Politikalarının Etkileşimi ve Politika Karması Ders Notları: Dr. Murat ASLAN Bu notlar aşağıdaki kaynak ekseninde hazırlanmıştır: Prof.Dr. Abuzer Pınar, Maliye Politikası Teorisi

Detaylı

Geleneksel Devlet Anlayışından e-devlete: Türkiye ve Irak e- devlet Algısı Karşılaştırması

Geleneksel Devlet Anlayışından e-devlete: Türkiye ve Irak e- devlet Algısı Karşılaştırması BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ DERGİSİ, CİLT: 7, SAYI: 3, EYLÜL 214 21 Glnksl Dvlt Anlayışından -dvlt: Türkiy v Irak - dvlt Algısı Karşılaştırması Wadullah Majd FADHIL 1, Alptkin SÖKMEN 2, Emr Burak EKMEKÇİOĞLU

Detaylı

8. BÖLÜM STAGFLASYONLA MÜCADELEDE MALİYE POLİTİKASI. Dr. Süleyman BOLAT

8. BÖLÜM STAGFLASYONLA MÜCADELEDE MALİYE POLİTİKASI. Dr. Süleyman BOLAT 8. BÖLÜM STAGFLASYONLA MÜCADELEDE MALİYE POLİTİKASI 1 STAGFLASYON Stagflasyon: Üretimde görülen durgunluk ve fiyatlarda yaşanan artışın bir araya gelmesidir. - Durgunluk içinde enflasyon: Reel ekonomik

Detaylı

A İKTİSAT KPSS-AB-PS / 2008 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli nedeni aşağıdakilerden

A İKTİSAT KPSS-AB-PS / 2008 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli nedeni aşağıdakilerden 1. Her arz kendi talebini yaratır. şeklindeki Say Yasasını aşağıdaki iktisatçılardan hangisi kabul etmiştir? A İKTİSAT 5. Mikroiktisadi analizde, esas olarak reel ücretlerin dikkate alınmasının en önemli

Detaylı

N VE PARA ARZININ ÖZELL

N VE PARA ARZININ ÖZELL PARANIN MAKRO EKONOMİDEKİ ROLÜ 1-PARA TALEBİ, PARA ARZI VE FAİZ HADDİ (KEYNESYEN FAİZ TEORİSİ) Klasik ve neoklasik ekonomistlerce öne sürülen faiz teorisinde, faiz haddi, tasarruf arzı ve yatırım talebinin

Detaylı

Makine Öğrenmesi 4. hafta

Makine Öğrenmesi 4. hafta ain Öğrnmsi 4. hafta Olasılı v Koşullu Olasılı ays Tormi Naïv ays Sınıflayıcı Olasılı Olasılı ifadsinin birço ullanım şli vardır. Rasgl bir A olayının hrhangi bir olaydan bağımsız olara grçlşm ihtimalini

Detaylı

Çay Atıklarından Aktif Karbon Üretimi ve Adsorpsiyon Proseslerinde Kullanımı

Çay Atıklarından Aktif Karbon Üretimi ve Adsorpsiyon Proseslerinde Kullanımı ÖZET Çay Atıklarından Aktif Karbon Ürtimi v Adsorpsiyon Prosslrind Kullanımı Mrym OZMAK a, Işıl Gürtn b, Emin YAĞMUR b, Zki AKTAŞ b a DSİ Gn.Md. TAKK Dairsi Başkanlığı, Ankara, 61 b Ankara Ünivrsitsi Mühndislik

Detaylı

- BANT TAŞIYICILAR -

- BANT TAŞIYICILAR - - BANT TAŞIYICILAR - - YAPISAL ÖZELLİKLER Bir bant taşıyıcının nl örünümü aşağıdaki şkild vrilmiştir. Bant taşıyıcıya ismini vrn bant (4) hm taşınacak malzmyi için alan bir kap örvi örn, hm d harkt için

Detaylı

Malzeme Güvenliği Bilgi Formu (EC) No. 1907/2006 (REACH) Düzenlemesi ile uyumludur Hazırlandığı tarih: 02/03/09 Revize edildiği tarih: 12/11/12

Malzeme Güvenliği Bilgi Formu (EC) No. 1907/2006 (REACH) Düzenlemesi ile uyumludur Hazırlandığı tarih: 02/03/09 Revize edildiği tarih: 12/11/12 BÖLÜM 1. MADDENİN/KARIŞIMIN VE FİRMANIN/İŞLETMENİN TANIMI 1.1 Ürün kimliği: EB25SS Ticari isim: Ekstra Güçlü Pisuar Kapakları 1.2 Maddnin vya karışımın blirtiln ilgili kullanımları v blirtiln kullanımlara

Detaylı

2009 VS 4200-1. Gayri Safi Yurt içi Hasıla hangi nitelikte bir değişkendir? ) Dışsal değişken B) Stok değişken C) Model değişken D) kım değişken E) içsel değişken iktist TEORisi 5. Kısa dönemde tam rekabet

Detaylı

Birleştirilmiş E-Öğrenme Tasarımı Modeli ve Hızlı Öğretim Tasarımı Stratejileri

Birleştirilmiş E-Öğrenme Tasarımı Modeli ve Hızlı Öğretim Tasarımı Stratejileri Özt Birlştirilmiş E-Öğrnm Tasarımı Modli v Hızlı Öğrtim Tasarımı Stratjilri Doç.Dr. İsmail İpk & Yrd. Doç. Dr. Ömr Faruk Sözcü Fatih Ünivrsitsi Bilgisayar v Öğrtim Tknolojilri Eğitimi Bölümü 34500 Büyükçkmc-İstanbul

Detaylı

BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ

BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ İÇİNDEKİLER BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ Giriş... 1 1. Makroekonomi Kuramı... 1 2. Makroekonomi Politikası... 2 2.1. Makroekonomi Politikasının Amaçları... 2 2.1.1. Yüksek Üretim ve Çalışma Düzeyi...

Detaylı

PARA POLİTİKASI AMAÇLARI VE ARAÇLARI TÜRKİYE UYGULAMASI

PARA POLİTİKASI AMAÇLARI VE ARAÇLARI TÜRKİYE UYGULAMASI 1 PARA POLİTİKASI AMAÇLARI VE ARAÇLARI TÜRKİYE UYGULAMASI Para Politikasının Amaçları 2 1. Fiyat İstikrarı: Enflasyonu yıllık yüzde 1-2 seviyelerinde devam ettirmek. TCMB nin şu an izlediği politika enflasyon

Detaylı