TEKNİK BÜLTEN NO: 37

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TEKNİK BÜLTEN NO: 37"

Transkript

1

2 Bakanlık Yayın No : 332 Müdürlük Yayın No : 50 ASİT PASTA METODU İLE REÇİNE ÜRETİMİNİN HACİM ARTIMI VE ÜRÜN ÇEŞİTLERİ DAĞILIMINA ETKİSİ The Effects of Acid-Paste Method on Volume Increment and Product Distribution in Resin Production (ODC: ) Dr. Mustafa BATUR Özgür KİRACIOĞLU Musa AKKAYA TEKNİK BÜLTEN NO: 37 T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI EGE ORMANCILIK ARAŞTIRMA MÜDÜRLÜĞÜ EGE FORESTRY RESEARCH INSTITUTE İZMİR - TÜRKİYE

3 Yayın Kurulu Editorial Board Başkan Head Dr. Fevzi BİLGİN Üyeler Members M. Emin AKKAŞ Dr. Mehmet SAYMAN H. Handan ÖNER Hadiye BAŞAR Yayınlayan Ege Ormancılık Araştırma Müdürlüğü Mustafa Kemal Bulvarı No: 75 Zeytinalanı Urla İzmir TÜRKİYE Published by Ege Forestry Research Institute Mustafa Kemal Bulvarı No: 75 Zeytinalanı Urla İzmir TURKEY Yayın Kabul Tarihi: 2008 Tel : Faks: E-posta: Web: Baskı T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı Ege Ormancılık Araştırma Müdürlüğü 2008 ISSN

4 ÖNSÖZ Asit Pasta Metodu ile Reçine Üretiminin Hacim Artımı ve Ürün Çeşitleri Dağılımına Etkisi konulu bu çalışma İzmir Orman Bölge Müdürlüğü, İzmir İşletme Müdürlüğü, Bornova İşletme Şefliği sınırları içinde yapılmıştır. Bu çalışmanın başladığı yıllarda ormanlardan reçine üretimi birçok tartışmaya sebep olmuştur. Ormanlardan reçine üretimi milli ekonomiye katkısı sebebiyle özel kuruluşlar tarafından savunulmuştur. Buna karşılık sivil toplum örgütleri tarafından orman ağaçlarına zarar verdiği gerekçesiyle karşı çıkılan bir uygulama olmuştur. Yarar ve zarar ikileminde oluşan fikirlerin doğrultusunda ve araştırma müdürlüğümüze gelen talepler değerlendirilerek projenin araştırma programına alınmasına karar verilmiştir. Her ne kadar son yıllarda ormanlardan reçine üretimine talep fazla olmasa da; ileride herhangi bir politika değişikliği ile tekrar gündeme gelebileceği düşünülürse, araştırmanın sonuçlarının yol gösterici olacağı inancındayız. Dr. Mustafa BATUR Özgür KİRACIOĞLU Musa AKKAYA I

5 ÖZ Bu çalışmanın amacı orman ağaçlarından reçine üretiminin hacim artımı ve gövdedeki ürün çeşitleri dağılımına etkisinin incelenmesidir. Çalışma Bornova İşletme Şefliği sınırları içindeki kızılçam meşcerelerinde yapılmıştır. Deneme alanlarında OGM nin reçine üretim talimatnamesine uygun olarak üç yıl boyunca asit pasta metodu ile reçine üretimi yapılmıştır. Reçine üretiminden sonra üç yıl beklenmiştir. Toplam altı yıllık deneme sonucunda ağaçlardaki hacim artımları ve ürün çeşidi oranları incelenmiştir. Sonuçlara göre; reçine üretimi VI. yaş sınıfından sonra önemli bir artım kaybına neden olmamaktadır. Bununla birlikte gövdeden çıkacak ürün çeşitleri dağılım oranlarında önemli değişiklikler olmaktadır. Reçine üretimi yapılan bir ağaçta hacimsel olarak tomruk oranında % 11, sanayi odununda % 3 oranında kayıp olurken, kağıtlık odunda % 14 lük artış belirlenmiştir. Fiyatı pahalı olan tomruk ve sanayi odununun bir kısmı kağıtlık oduna dönüşmektedir. Anahtar kelimeler: Reçine üretimi, asit pasta metodu, hasılat, kızılçam ABSTRACT The aim of the study is examination of the effects of resine production on volume increment and product distribution. Project was carried out Pinus brutia Ten. stand in Bornova Forest Subdistrict boundries. Resin was produced with acid-paste method for three years appropriate to the regulations of General Directarate of Forest. Sample trees were examined for three years after the resin production. The volume increment and product distribution of stem were examined after prouduction. According to results; resin production is not caused volume increment after IV. age classes. After all, it has an effect on product distribution. In the used for resin production, log class is decreased by 11 %, industry wood 3 %, but pulp wood is increased 14 %. Some part of log class and industrial wood are transfered to pulp wood. Keywords: Resin production, acid-paste method, growth and yield, turkish red pine (pinus brutia) II

6 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... I ÖZ... II ABSTRACT... II İÇİNDEKİLER... III ÇİZELGELER-ŞEKILLER DİZİNİ... IV 1.GİRİŞ GENEL BİLGİLER Reçine ve Önemi Geçmişten Günümüze Reçine Üretimi Reçine Üretim Yöntemleri Mazek Yöntemi Oyma Delik Yöntemi Asit Pasta Metodu Proje Gerekçeleri ve Amaçları LİTERATÜR ÖZETİ MATERYAL VE YÖNTEM Materyal Yöntem BULGULAR Reçine Verimi ve Gözlemsel Bulgular Artıma Yönelik Bulgular Reçine Üretiminin Ürün Çeşitleri Dağılımına Etkisi Reçine Üretiminden Meydana Gelen Kayıpların Muhammen Bedele Yansıtılması TARTIŞMA VE SONUÇ ÖZET SUMMARY KAYNAKLAR EKLER III

7 ÇİZELGELER DİZİNİ Çizelge 1. Türkiye de yıllara göre reçine üretimi ve fiyat durumu... 3 Çizelge 2. Deneme alanındaki sağlık ve reçine verim değerleri Çizelge 3 Deneme ağaçlarına ait ölçülen ve hesaplanan artım değerleri Çizelge: 4 Deneme alanındaki ağaçlarda ürün çeşidi dağılım oranları Çizelge 5. Ürün çeşitlerine dağılımın korelasyon katsayıları matris tablosu Çizelge 6 Reçine verimi ve buna karşılık gelen hacimsel değerler ŞEKİLLER DİZİNİ Şekil 1. Mazek yöntemi... 4 Şekil 2. Asit pasta yöntemi... 6 Şekil 3.Reçine veriminin aylara göre değişimi Sekil 4. Üretim süresine bağlı ağaç başına düşen yıllık ortalama verimler Şekil 5. Deneme alanındaki ağaçlarda ürün çeşitleri dağılımı (%) IV

8 1.GİRİŞ Ülkemizde özel sektörde boya üretiminde kullanılan reçine hammaddesinin bir kısmı orman ağaçlarından elde edilmektedir. Reçine üretimi Orman Genel Müdürlüğü (OGM) tarafından ihale (alivreli satış) ile özel sektöre verilmektedir. Reçine üretilecek sahalar belirlendikten sonra 3 yıllık üretim sezonu için üretime açılmaktadır. Reçine üretiminde mazek ve asit pasta metodları kullanılmaktadır. Mazek yöntemi ile yapılan üretimler üzerine bir çok kritik yapılmış, ancak ağaçlarda aşırı tahribat yapması nedeniyle bu metod şu anda tamamen terk edilmiştir. Asit pasta yöntemi ise dünyada ve ülkemizde halen kullanılmaktadır. Asit pasta metodu dünyada 1959 dan beri, ülkemizde ise 1986 yılından bu yana uygulanan bir yöntemdir. Asit pasta metodunun ağaçların artımını ve üretim yapılan meşcerelerden çıkan ürün çeşitlerinin dağılımını etkilediği sıkça tartışılmaktadır (Batur, 1999). Daha onceleri sadece gençleştirme periyodunda üretime izin verilirken, son uygulamalarda bakım sahalarında da üretim yapılabilmektedir. Üretim metodları genel bilgiler bölümünde detaylarıyla açıklanacaktır. Reçineden elde edilen gelir ile odun ürünlerindeki kayıpların karşılanıp karşılanamayacağı konusu ekonomik merkezli bir tartışmadır. Bu açıklamalara göre projenin konusunu; asit pasta yöntemi ile reçine üretiminin kızılçam ormanlarındaki artıma ve kesimden sonra gövdeden çıkan ürün çeşitleri dağılımına etkisi olarak tanımlayabiliriz. Reçinenin yan sanayi kollarında değerlendirilmesinden kaynaklanan katma değer ile ülke ekonomisine katkı gibi unsurlar ilk etapta OGM yi etkilemediğinden değerlendirmeye alınmayacaktır. Çünkü; ilk etapta eğer varsa, reçine üretiminden kaynaklanan kayıpların reçine üretimi için belirlenen muhammen bedellere yansıtılması gerekmektedir. OGM nin reçine üretimi için ortaya koyacağı muhammen bedel aynı zamanda reçinenin maliyeti anlamını taşır. Konu hakkındaki tartışmalardan reçine üretiminden dolayı iki tür kayıp olabileceği düşünülmektedir. Bunlardan birincisi direk kayıplar, ikincisi de dolaylı kayıplar olarak adlandırılabilir. Doğrudan Kayıplar: Bu kayıplara hesaplanabilir kayıplar da denebilir. Aynı zamanda projenin kapsamı dahilindedir. Bunlar artım kaybı ile odundaki kalite bozulmasından kaynaklanan değer kaybıdır. 1

9 Dolaylı Kayıplar: Meşcere estetiğinin bozulması, yangına duyarlılığın artma ihtimali ve sekonder zararlıların artmasından kaynaklanan kayıplar olarak tartışılmaktadır. Bu tip kayıpların hesaplanması farklı bir yöntem ve uzmanlık alanı gerektirdiğinden bu çalışma içinde değerlendirilmeyecektir. 2.GENEL BİLGİLER 2.1.Reçine ve Önemi Reçine özellikle kimya endüstrisinin ihtiyaç duyduğu bir orman yan ürünüdür. Reçine yerine sentetik mamullerin kullanılması reçineye olan ihtiyacı ortadan tam olarak kaldıramamıştır. Çünkü bu sentetiklerde reçinenin içinde bulunan bir çok madde bulunmamaktadır. Reçinenin temel iki bileşeninden birisi olan terebentinden; parfüm, koku maddeleri, sıcak yapıştırıcı, izolasyon ve basınca hassasiyet özellikli politerpen reçineleri, insektisitler, zamklar, temizlik kimyasalları, tekstil katkı kimyasalları, dezenfektanlar, yüzdürme floating ayıraçları, lübrikantlat, otomobil transmisyon yağları; kolofandan ise sizing agentler, emülsiyon polimerizasyon kimyasalları, esterleri ve polimerleri ile yapıştırıcılar, matbaa mürekkebi kimyasalları, sakızlar, kaplama kimyasalları, izolasyon maddeleri elde edilmektedir (İçli 1998). İbreli ağaç türlerinden kızılçam ve karaçam yoğun reçine içeriği olan türlerdir. Karaçam odununun kızılçama göre daha değerli olması nedeniyle üretim kızılçam türünde yapılmaktadır (Önal 1995). 2.2.Geçmişten Günümüze Reçine Üretimi Reçine üretimi üç değişik biçimde yapılmaktadır: Ağaç gövdelerini yaralayarak ormanlardan elde edilen reçine akma reçine olarak adlandırılır. Ormanlardan eski köklerin sökülerek ekstrakte edilmesiyle elde edilen reçineye ekstrakte reçine adı verilir. Kağıt endüstrisi ile entegre edilerek üretilen veya ham tal yağından elde edilen reçineye de sülfat reçinesi adı verilmektedir (Acar, 1989). Bu çalışmada ise akma reçine üretimi ele alınmıştır. Ülkemizde akma reçine üretimi 1986 dan önce mazek yöntemiyle yapılmakta iken, daha sonra verimi artırdığı ve ağaçlardaki yaralanmaları en aza indirdiği gerekçesiyle asit pasta yöntemiyle yapılmaya başlanmıştır. Ormanlardan reçine üretimi 1982 yılından itibaren özel teşebbüse ihale edilerek alivreli satışlara başlanmıştır. Bu uygulamada alıcı, idarenin 2

10 belirlediği yöntemle üretimini yapmakta ve elde edilen ürünü ihalede belirlenen fiyatla almak zorundadır (Örs, 1999). Çizelge 1. Türkiye de yıllara göre reçine üretimi ve fiyat durumu 1 Table 1. Resin production and price according to years in Turkiye YIL Üretimdeki Ağaç Ağaç Başına Verimlilik Muhammen Bedel (kg/ Üretim Miktarı Değeri (ABD$) Adedi (kg/yıl) ABD$) (ton/yıl) ,274 0, ,00 0, ,610 0, ,832 0, ,826 0, ,130 0, ,368 0, ,421 0, ,170 0, ,306 0, ,248 0, , , , Çizelge 1. incelendiğinde fiili olarak üretimde yıllık reçine veriminin ağaç başına ortalama 0,562 kg. olduğu gözlenmektedir. 1 Üretim rakamları OGM Tali Ürünler Şube Müdürlüğü nden, döviz kurları T.C. Merkez Bankası yıllık ortalamalarından alınmıştır. 3

11 Dünya piyasasında reçine üretimi yılda toplam ton civarındadır. Bunun yalaşık tonu Çin de üretilmektedir (Song, 1998). Özellikle Çin in piyasaya girmesinden sonra reçine fiyatlarında önemli bir düşüş olmuştur Reçine Üretim Yöntemleri Mazek Yöntemi Bu yöntemde reçine üretilecek ağaç Nisan ayında üretime hazırlanır ve viyana rendesi ile kabuk her dört günde bir çizilerek gövde yaralanır (Şekil 1). Bir üretim yılında yaklaşık 50 çift çizgi çizilerek ortalama 50 cm. yüksekliğinde yara açılmaktadır. Çizikler kabuğu ve kambiyumu geçerek öz oduna kadar ulaşır. Çizik sayısı ve tipine göre dört farklı şekli bulunmaktadır. Çiziklere reçine akışını tahrik etmesi amacıyla asit karışımı tatbik edilebilmektedir (Berkel ve ark., 1956). Bu yöntemde üretim süresi yaranın bir veya iki yüzlü açılmasına göre bir ya da iki yıl olarak değişmektedir. Yöntem ülkemizde ağaçta ağır tahribata yol açtığı gerekçesiyle 1986 dan sonra uygulanmamıştır. Şekil 1. Mazek yöntemi Figure 1. Mazek method 4

12 Oyma Delik Yöntemi Bu yöntemde toprak seviyesinden cm. yüksekte ve 120 O lik açılarla ve gövdeye dikey veya 30 O lik açılarla değişik çap ve derinlikte özel bir matkapla delikler açılmaktadır. Açılan deliklere asit içerikli çözeltiler püskürtülerek ağaç tahrik edilir. Açılan deliklere plastik bir adaptör takılır. Adaptörün diğer ucuna da akan reçinenin toplanacağı bir torba takılır. Sistem dışı etkilere kapalı olup reçine akışını tahrik eden uyarıcının etkisi 180 gün kadar sürmektedir (Hodges, 1995). Metodun pratiğe aktarılmasında zorluklar yaşandığından ülkemizde denemeler dışında pratik uygulaması görülmemiştir Asit Pasta Metodu Dar yara ve geniş yara olmak üzere iki tipi bulunan metot 1950 li yıllarda Amerika da denenmeye başlamıştır. Bu metodun dar yara biçiminde olan uygulaması 1982 yılından itibaren ülkemizde kullanılmaya başlanmıştır (Önal, 1995). Reçine üretiminde son zamanlarda uygulanan ve kabul gören en iyi yöntemdir. Bu yöntemde hava sıcaklığının ilkbaharda 18 0 ye geldiği (Nisan- Mayıs) ve sonbaharda ise 18 0 ye düştüğü (Eylül-Ekim) dönemler üretim periyodu olarak alınır. Üretim yapılacak saha belirlendikten sonra vejetasyon mevsiminden önce Şubat-Mart aylarında sahada diri örtü bakımı yapılarak ağaçlar işaretlenir. Üretimde kullanılacak alet ve ekipman hazırlanarak üretim yapacak işçilere eğitim verilir. Ağaçlara su yürümeden yaklaşık bir ay önce (Mart) kızıllatma rendeleri ile ağaçlarda kızıllatma işlemi yapılır. 5

13 Kızıllatma işlemi üretim sezonu boyunca üretim yapılacak yüzeydeki kabuğun inceltilmesidir. Kızıllatma işleminde üst kabuk kambiyuma zarar vermeyecek düzeyde yüzeysel olarak kazınır. Üretime ortalama hava sıcaklığının 18 O C ye gelmesiyle (üç dört hafta sonra) başlanır. Kızıllatma yapılan yerin en altından başlanarak kabuk kambiyum ile beraber 10x3 cm. lik bir alan halinde kaldırılır. Üst taraftaki yaranın kabuk ile birleşim yerine enjektör ile asit pasta içeriği sürülür. Yaranın alt tarafına toplama kabı tutturulur. Ege ve AkdenizBölgesinde her 10 günde bir yaranın üst kısmı yukarıya doğru 2,5-3 cm. genişletilerek biriken reçineler toplanır (Şekil 2.). 6 Şekil 2. Asit pasta yöntemi Figure 2. Acid-paste method 2.4.Proje Gerekçeleri ve Amaçları Bu proje İzmir Orman Bölge Müdürlüğü nün 15/02/1999 tarihli ve TMMOB Ege Şubesi nin 27/05/1998 tarihinde Ege Ormacılık Araştırma Enstitüsü ne göndermiş olduğu talepler doğrultusunda 1999 yılında araştırma çalışma programına alınmıştır. Gerekli literatür taraması ve ön hazırlıktan sonra projeli çalışma olarak alınması uygun görülerek, teknik kurul ve çalışma gruplarında onaylanmıştır. Projenin birinci amacı asit pasta metodu ile ağaçlarda artım kaybının olup olmadığına karar vermektir. Projenin ikinci amacı asit pasta metodu ile yapılan reçine üretiminin gövde kalitesi üzerindeki etkisi sebebiyle gövdeden çıkacak ürün çeşidi oranlarını değiştirip değiştirmediğinin tespitidir.

14 3.LİTERATÜR ÖZETİ Hodges, (1998), dünyada reçine üretiminin onbir çam türünde yapıldığını, uygulanan yönteme göre odun kalitesi ve ağaç servet artımı üzerinde kayıpların meydana gelebileceğinden bahsetmektedir. Öktem ve ark., (1996), yaptıkları çalışmada altı adet reçine yarası olan ve üç adet reçine yarası olmayan toplam dokuz adet örnek ağaçta odun kalitesine yönelik testler yapmışlardır. Bu testlerde mekanik özelliklerden, basınç ve eğilme direncini incelemişlerdir. Reçine üretiminin uygun metotlar dahilinde yapılması durumunda odun kalitesi üzerinde önemli sayılabilecek olumsuz etki yaratmadığı vurgulanmıştır. Artım yönünden değerlendirmelerinde ise reçine üretimi yapılan ağaçlarda yıllık halka genişliğinin ve yaz odunu iştirakinin arttığı sonucuna varmışlardır. Nix, (1979), çalışmasında paraquat uygulaması ile ağaçlardaki artım, dal büyümesi, gövdedeki renklenme ve böcek arızlarını iki yıl boyunca incelemiştir. Veracion, (1977), tarafından Filipinler de Benquet çamında yapılan bir çalışmada 5 yıl boyunca reçine üretimi yapılan ve yapılmayan ağaçlardaki çap gelişmelerini incelemiştir. Frommhold et.al.., (1995), Doğu Almanya daki reçine üretimi yapılmış sarıçam meşcerelerindeki gövde hacimlerini ve kaliteleri inceleyerek bu materyallerin satışında izlenecek stratejileri saptamaya çalışmıştır. Bu çalışmada yara yüzeyini ölçme teknikleri ile reçine üretiminin hacme ve satışlara etkisi açıklanmıştır. Yapılan anketlere verilen cevaplardan gövdedeki reçine üretilen bölgenin ortalama 88 mm. derinliğindeki kısımda kalite düşmesinden kaynaklanan fiyat düşüşü görülmüştür. Kovelenko, (1981), yaptığı çalışmada delik metodunun değişik uyarıcı ortamlarında artıma ve reçine verimine etkisini dört yıl boyunca gözlemlemiştir. Acar, (1989), çalışmasında reçine konusundaki genel bilgilerden yola çıkarak bir model plan ortaya koymuştur. Önal, (1995), Karaçam ve Kızılçam türleri üzerinde beş üretim metodunu dört uyarıcı ile iki yıl süreyle denemiştir. Reçine üretim metodlarına göre ağacın göğüs çapı, taç yüzdesi, ağaç boyu ile yara genişliği arasındaki ilişkileri incelemiştir. En yüksek verimi % 50 lik sülfirik asit çözeltisi ile Amerikan kabuk yontma metodundan elde edilmiştir. Selik, (1965), kızılçamda reçine oluşması ve buna etki eden iç ve dış faktörleri incelemiştir. Reçine üretimi yapılacak ağaçlarda ağacın 7

15 hayatiyetini devam ettirebilmesi bakımından yara genişliğinin ağaç çapının 1/3 ünü geçmemesi gerektiğini vurgulamıştır. Acar ve ark., (1996), asit pasta metodunda reçine veriminin yükselti, bonitet, bakı, çap ve bireylerin genetik özelliklerine göre değişip değişmediğini incelemişlerdir. Alınan sonuçlara göre; düşük yükseltide, 1-2 kapalılığında ve d çağındaki, boniteti yüksek meşcerelerde verim daha yüksektir. Verimin populasyon içi genetik çeşitlilikten etkilendiği vurgulanmıştır. Göker ve ark. (1999), değişik yöntemlerde reçine verimini incelemişlerdir. Mevsimlik verimler; çizgi yöntemlerinde 3.68 kg, kabuk yontmada 5.33 kg, oyma delik metodunda 1.80 kg dır. En yüksek verimi % 15 Etherel + % 25 H 2 SO 4 karışımı çözelti ile işlem başına kg olmak üzere, bir üretim periyodunda toplam 8 işlem için 7.34 kg ile asit pasta metodundan elde etmişlerdir. Berkel (1962), reçineli dip kütük ve köklerin ekstraksiyonda kullanılması bakımından reçine içeriklerini incelemiş ve 4-10 yıl arasında toprakta beklemiş dip kütüklerin reçine içeriğinin daha yoğun olduğunu saptamıştır. Eler ve ark. (1991), yaptıkları araştırma sonucunda reçine üretiminin meşcere kozalak verimi üzerinde hem miktar hem de çimlenme yüzdesi bakımından önemli bir etkisinin olmadığı kanaatine varmışlardır. Sun ve ark. (1977), yaptıkları çalışmada Türkiye deki temel ağaç türlerinden oluşan ormanların ürün çeşitleri oransal dağılımlarını ortaya koymuşlardır. 8

16 4. MATERYAL VE YÖNTEM 4.1. Materyal Bornova Orman İşletme Şefliği nde kurulan iki deneme alanında toplam 60 ağaçta reçine üretimi yapılmıştır. Üretim malzemeleri asit pasta, rendeler, toplama kaplarıdır. Üç yıl boyunca süren üretim çalışmalarında Ege Ormancılık Araştırma Müdürlüğü işçileri, ağaçların kesiminde kurum makinaları ve traktörü, ulaşımda kurumun resmi araçları kullanılmıştır Yöntem Çalışmada kullanılan asit pasta, üretim için gerekli alet ve ekipman DYO (Doğuş Yaşar Ortaklığı) tarafından proje desteği olarak verilmiştir. Çalışmada kullanılan deneme metodu tesadüf blokları yöntemi olup tek faktör (üretim şekli), üç işlem seviyesi (üretim süresi), ve 10 yinelemelidir (3x10=30). Çalışmanın iş yoğun olması ve yetişme ortamı, bonitet, yaş gibi faktörlerin arazi üzerinde değişkenlik göstermesi sebebiyle deneme ağaçları minimum sayıda tutulmuştur. Bu yüzden denemeler 30 birey üzerinden kurgulanmıştır. Çalışmada 2000 yılında İzmir Orman İşletmesi Bornova İşletme Şefliği nde II. ve III. bonitet, VI. yaş sınıfından kızılçam meşcerelerinde iki adet deneme alanı kurulmuştur. Aynı yaşlı iki adet kızılçam meşceresinde çapları ve boyları birbirine yakın (36-40 cm) 30 ar adet birey alınmıştır. Her iki deneme alanında da % 40 sülfirik asit konsantrasyonlu Portekiz kökenli asit pasta kullanılarak üç yıl boyunca ( ) reçine üretimi yapılmıştır. Uygulamalar OGM (1995) nin Reçine Üretim Esasları tebliğine ve asit pasta ile reçine üretim tekniğine uygun olarak yapılmıştır. Çiçekli mevkiinde bulunan deneme alanından reçine üretim işlemi bitirildikten sonra OGM nin izni ile tarafımıza bilgi verilmeden doğalgaz boru hattı geçirildiği tespit edilmiştir. Boru hattının geçirilmesi nedeniyle deneme alanında bulunan bazı ağaçlar kesilmiş ve meşcere yapısı bozulmuştur. Bu yüzden bu deneme alanı sadece reçine üretim miktarları değerlendirilmek üzere denemelerden çıkarılmış ve 2005 yılı ARA çalışma gruplarında projenin Yakaköy mevkiinde bulunan deneme alanı üzerinden devamı onaylanmıştır. Otuz adet bireyin onu kontrol amaçlı alınmıştır. Diğer bireylerin ise onunda bir yıl (bir gövde yarası), onunda üç yıl üretim (üç gövde yarası açılacak şekilde) yapılmıştır. Üretim yapılacak ağaçlar kura ile tesadüfi olarak dağıtılmıştır. 9

17 periyodunu kapsayan üretim sezonunda (haziran-eylül) ağaçlarda kızıllatma ile başlayan üretim prosedürüne göre her 10 günde bir deneme ağaçlarının kabukları sıyrılarak asit pasta sürülmüş ve reçine kapları toplanarak yenilenmiştir. Toplanan reçine miktarları verileri ilgili tablolara kaydedilmiştir. Reçine üretimleri üç yıl sonunda tamamlanarak bireylerdeki artımın gözlenebilmesi için üç yıllık bir bekleme periyoduna geçilmiştir. Toplam altı yıllık denemeler sonunda ağaçlar kesilip soyularak OGM standardizasyon uygulamalarına göre boylanmıştır. Reçine üretimi yapılmış olan ağaç gövdeleri, reçine yarası yokmuş gibi ayrıca ölçülüp ürün çeşitlerine dağıtılmıştır. Ağaçlarda reçine üretiminden kaynaklanan artım kaybının olup olmadığına son 6 yıllık çap artımlarındaki değişmelere ve reçine üretim yaraları ile çap artımı arasındaki ilişkilere bakılarak karar verilmiştir. Artıma ilişkin değerlendirmeler hem doğrudan çap artımları üzerinden hem de artım üzerinde etkili diğer faktörlerin (hava halleri, ışıklanma, toprak vb.) azaltılması düşüncesiyle çap artım yüzdeleri üzerinden araştırılmıştır. Varsayımlar: 1-Reçine üretiminin ağaçların artımına etkisi yoktur (H 0 ). 2-Reçine üretiminin gövdeden çıkan ürün çeşitleri dağılımına etkisi yoktur (H 0 ). 10

18 5. BULGULAR Deneme alanı amenajman planlarında VI. yaş sınıfı II. bonitet ve Çzcd-3 meşceresi olarak görülmektedir. Deneme ağacı olarak alınan ağaçların başlangıçtaki çap dağılımı cm arasındadır. Değerlendirmelerdeki hatanın en aza indirilmesi bakımından deneme ağaçlarının çapları 5 cm lik bir aralıkta mümkün olduğunca birbirine yakın seçilmiştir Denemelerin son yılı olan 2006 da 1.30 cm den kesit alınarak ölçülen yaş dağılımı yıl arasındadır. Ağaçların 1.30 cm ye 8 yılda geldikleri varsayılarak bu kesitte ölçülen halka sayısına 8 halka eklenmiştir. Başlangıçta ağaçların tamamı sağlıklıdır yılı mayıs ayında reçine üretimine başlanan deneme alanında her 10 günde bir Portekiz kökenli % 40 lık sülfürik asit çözeltili asit pasta uygulaması yapılmıştır. Ağaçların başlangıçtaki sağlık durumları ve 1.30 cm. deki çapları ilgili cetvellere işlenmiştir. Deneme ağaçlarına ait verim değerleri Çizelge 2 de özetlenmiştir. 11

19 5.1. Reçine Verimi ve Gözlemsel Bulgular Ağaç No Çizelge 2. Deneme alanındaki sağlık ve reçine verim değerleri 1 Table 2. Resin yields and healts of trees in sample area Başlangıç Çapı (cm) Üretim Yapılan Yıl Sayısı Başlangıç Sağlık Durumu Üretim Sonundaki Sağlık Durumu Toplam Verim (g) Yıllık Ortalama Verim(g) Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı B+M Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı KÇ Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı B+M Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı B Sağlıklı B Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı KÇ Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı Sağlıklı B B: böcek zararı, M: mantar zararı, KÇ: kabuk çatlağı 12

20 Üretim periyodu içinde aylara göre reçine verimi incelendiğinde Temmuz ve Ağustos aylarında reçine veriminin en yüksek seviyede seyrettiği görülmektedir (Şekil 3) Reçine Verimi (g)) VERİM (1Yıl Muamele) VERİM (3 Yıl Muamele 1. Yıl) 'VERİM (3 Yıl Muamele 2. Yıl) 'VERİM (3 Yıl Muamele 3. Yıl) 0 MAYIS 1 2 HAZİRAN TEMMUZ 7 8 AĞUSTOS EYLÜL Şekil 3.Reçine veriminin aylara göre değişimi Figure 3. Resin yield according to months Ağaç başına ortalama verim birinci yıl 0,71 kg, ikinci yıl 0,44 kg, üçüncü yıl 0,55 kg olarak gerçekleşmiştir. Ağaç başına üç yıllık toplam ortalama reçine verimi 1,70 kg, yıllık ortalama verim ise 0,566 kg olarak gerçekleşmiştir. En düşük verim 0.08 kg ile 15. ağaçtan, en yüksek yıllık ortalama verim ise 1.08 kg ile 26. ağaçtan elde edilmiştir. 3 yıllık toplamda ise en yüksek verim 26 nolu ağaçta 3.24 kg olarak saptanmıştır. Başlangıçta böcek, mantar veya herhangi bir fiziksel bozukluk görünmeyen bazı ağaçlarda (üretim yapılan ağaçların % 35 inde) deneme sonunda hafif şiddette böcek ve mantar zararlarının olduğu gözlenmiştir. Denemeler sonunda gözlemsel olarak tepe çatıları ve yapraklarda renk değiştirme, kuruma vs. herhangi bir bulguya rastlanmamıştır Denemelerde ilk yıl reçine veriminin sonraki yıllara göre daha yüksek olduğu gözlenmektedir (Şekil 4). 13

21 Yıllık Ortalama Reçine Verimi (Kg) 0,80 0,70 0,60 0,50 0,40 0,30 0,20 0,10 0,00 YILLAR Sekil 4. Üretim süresine bağlı ağaç başına düşen yıllık ortalama verimler Figure 4. The average yield yper trees depend on product duration 5.2. Artıma Yönelik Bulgular Deneme alanında reçine üretiminin başladığı yıl olan 2000 yılından 2006 yılına kadar olan yıllık artımlar incelenmiştir. Yıllık artımlar gövdenin 1.30 cm yüksekliğinden kesit alınarak milimetrenin onda bir hassaslığında ölçülmüş ve ilgili çizelgelere kaydedilmiştir. Ağaçlarda artım kaybı olup olmadığının tespiti için reçine üretimi yapılan ve yapılmayan ağaçlarda periyodik cari artım, periyodik ortalama artım, periyodik artım yüzdeleri karşılaştırılmıştır. Bilindiği gibi artımı etkileyen birçok faktör bulunmaktadır. Ancak bu etkiler deneme kurulurken mümkün olduğunca aza indirilmiştir. Bununla birlikte bilimsel kaynaklarda bu karşılaştırmanın direk artımlar üzerinden değil 5-10 yıllık bir periyot içinde ve artım yüzdesi ile karşılaştırılmasının doğru sonuç vereceği belirtilmektedir (Kalıpsız, 1984). Sayılan nedenlerden dolayı deneme alanındaki ağaçların üretim yapılmadan önceki ve sonraki altışar yıllık periyodik artım yüzdesinin karşılaştırması esas alınmıştır. Artım yüzdesinin hesaplanmasında aşağıdaki formül uygulanmıştır: 14

22 A/n P = 100 B Formülde P: artım yüzdesi, A: periyodik artım, n: periyot uzunluğu (yıl), B: periyodik cari artım. Çizelge 3. Deneme ağaçlarına ait ölçülen ve hesaplanan artım değerleri Table 3. The volume increment of sample trees Ağaç No Üretim Süresi (Yıl) Genel Cari Artım (cm) (B) Üretimden SonrakiPeriyodik Cari Artım (cm) (A) Üretimden Sonraki Periyodik Ortalama Artım A/n (mm) Üretimden Sonraki Çap Artım Yüzdeleri (%) (P) Artım Yüzdesindeki Değişiklikler (%) ,96 3,98 0,66 0,13 0, ,54 2,96 0,49 0,13 0, ,68 2,38 0,40 0,11 0, ,1 1,06 0,18 0,04 0, ,62 2,16 0,36 0,09-0, ,14 2,34 0,39 0,09 0, ,7 1,56 0,26 0,07-0, ,06 1,06 0,18 0,04 0, ,1 1,42 0,24 0,07-0, ,18 0,36 0,10 0, ,26 3,08 0,51 0,13-0, ,14 1,46 0,24 0,07-0, ,44 1,8 0,30 0,08 0, ,8 1,72 0,29 0,07 0, ,66 1,94 0,32 0,09 0, ,56 1,2 0,20 0,05 0, ,58 1,72 0,29 0,08 0, ,4 2,82 0,47 0,12-0, ,66 1,1 0,18 0,05 0, ,16 0,19 0,05 0, ,38 1,44 0,24 0,06-0, ,4 1,94 0,32 0,08 0, ,36 2,58 0,43 0,10 0, ,16 3,76 0,63 0,11-0, ,9 1,2 0,20 0,05 0, ,68 0,28 0,08-0, ,94 1,62 0,27 0,07 0, ,22 3,42 0,57 0,12-0, ,98 3,58 0,60 0,16-0, ,6 1,84 0,31 0,08 0,08 15

23 Üretim yapılan ve yapılmayan ağaçlardaki periyodik cari artımlar, periyodik ortalama artımlar, artım yüzdeleri ve artım yüzdelerindeki değişiklikler normallik testi yapıldıktan sonra TARIST te varyans analizi ile karşılaştırılmıştır. Kontrol bireyleri ile bir ve üç yıl üretim yapılan ağaçların periyodik cari artım, periyodik ortalama artım, periyodik artım yüzdesi ve artım yüzdelerindeki değişikliklerin varyans analizi ile karşılaştırılmasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bu yüzden varsayımlardaki 1. H 0 varsayımımız kabul edilmiştir. VI. Yaş sınıfı ve üzerindeki bireyler için üç yıla kadar reçine üretiminin ağacın artımını önemli derecede etkilemediği sonucuna varılmıştır Reçine Üretiminin Ürün Çeşitleri Dağılımına Etkisi Ürün çeşitlerine dağılım oranları ortalama bonitet (II) ve III. çap sınıfı üzerinden değerlendirilmiştir. Deneme alanı II. bonitet ve III. çap sınıfından oluşmaktadır. II. Ortalama bonitet olup çap sınıfı III. çap sınıfının en alt kademesi olduğundan ortalama kabul edilmiştir. Deneme alanındaki reçine üretimi yapılmış ağaçlar reçine üretimi yapılmamış gibi ayrıca boylanmış ve ürün çeşitleri dağılımı oranları çıkarılmıştır (Çizelge 4). Ölçümler ve boylama işlemleri OGM standardizasyonuna göre yapılmıştır. Ölçümlemelerde lif yonga ve yakacak odunlar ürün çeşitleri dağılımını etkilemediğinden değerlendirmeye alınmamıştır. 16

24 Çizelge 4. Deneme alanındaki ağaçlarda ürün çeşidi dağılım oranları 1 Table 4. The percentages of product distribution in sample area AĞAÇ NO REÇİNE ALINMA DURUMU Tomruk (m 3 ) Maden Direk (m 3 ) Sanayi (m 3 ) Kbsz. Kağıtlık (m 3 ) TOPLAM (m 3 ) 1 ALINMIŞ 0,17-0,15 0,29 0,62 ALINMAMIŞ 0,25-0,24 0,12 0,61 2 ALINMIŞ - - 0,17 0,21 0,38 ALINMAMIŞ 0,12-0,09 0,17 0,39 3 ALINMIŞ 0,46-0,40 0,26 1,12 ALINMAMIŞ 0,63-0,40 0,11 1,14 4 ALINMIŞ 0,34-0,30 0,19 0,83 ALINMAMIŞ 0,48-0,34 0,03 0,85 10 ALINMIŞ 0,12 0,09 0,12 0,23 0,57 ALINMAMIŞ 0,12 0,09 0,12 0,26 0,59 15 ALINMIŞ - 0,21 0,21 0,43 ALINMAMIŞ - - 0,21 0,21 0,43 19 ALINMIŞ 0,37-0,14 0,15 0,67 ALINMAMIŞ 0,53-0,07 0,07 0,66 20 ALINMIŞ 0,37-0,17 0,08 0,62 ALINMAMIŞ 0,53-0,08 0,61 23 ALINMIŞ 0,00 0,09 0,19 0,21 0,49 ALINMAMIŞ 0,00 0,09 0,29 0,10 0,49 27 ALINMIŞ 0,09-0,29 0,26 0,65 ALINMAMIŞ 0,27-0,21 0,18 0,66 6 ALINMIŞ 0,54-0,23 0,22 0,99 ALINMAMIŞ 0,39-0,46 0,10 0,95 7 ALINMIŞ 0,50-0,04 0,17 0,70 ALINMAMIŞ 0,50-0,15 0,05 0,70 8 ALINMIŞ 0,56-0,22 0,21 0,98 ALINMAMIŞ 0,56-0,35 0,07 0,98 13 ALINMIŞ 0,31 0,07 0,09 0,12 0,59 ALINMAMIŞ 0,31 0,07 0,19 0,02 0,59 18 ALINMIŞ - - 0,38 0,19 0,56 ALINMAMIŞ 0,19 0,29 0,09 0,56 1 Üretim yapılan ve yapılmayan ağaçlardaki 0,11 m 3 lük fark boylamadaki değişiklikten kaynaklanmakta olup hata olarak değerlendirilmemiştir. 17

25 Çizelge 4. (Devam) 24 ALINMIŞ 0,34 0,06 0,04 0,12 0,57 ALINMAMIŞ 0,34 0,06 0,11 0,05 0,57 25 ALINMIŞ 0,23-0,34 0,19 0,76 ALINMAMIŞ 0,42-0,24 0,09 0,76 26 ALINMIŞ 0,53-0,04 0,18 0,76 ALINMAMIŞ 0,57-0,11 0,06 0,74 29 ALINMIŞ 0,15-0,38 0,26 0,80 ALINMAMIŞ 0,17-0,43 0,14 0,74 30 ALINMIŞ 0,09-0,23 0,44 0,76 ALINMAMIŞ 0,33-0,13 0,26 0,72 TOPLAM ALINMIŞ 5,19 0,31 4,13 4,20 13,84 ALINMAMIŞ 6,71 0,31 4,53 2,18 13,73 % ALINMIŞ OLARAK ALINMAMIŞ FARKLAR Gövdedeki ürün çeşitlerine dağılım oranlarının reçine üretimi ile olan ilişkisi korelasyon analizi ile test edilmiştir (Çizelge 5). Çizelge 5. Ürün çeşitlerine dağılımın korelasyon katsayıları matris tablosu Table 5. The matrix table of corelation coefficients of product distribution ÜRÜN GURUBU Reçine Üretimi Tomruk Maden Sanayi Kağıt Reçine Üretimi ns 0.000ns 0.035ns ** Tomruk 0.214ns ns ns ** Maden D ns ns * ns Sanayi 0.035ns ns * ns Kağıt ** ** ns 0.108ns Korelasyon tablosuna göre reçine üretimi yapıldığında kağıtlık odun miktarı artmaktadır. Reçine üretimi ile tomruk ve sanayi odunu üretiminde ters ilişki vardır. Projenin varsayımlarından 2. varsayım (H 0 hipotezi) reddedilmiş olup reçine üretimi ürün çeşitleri dağılım oranlarını etkilemektedir. 18

26 Her ne kadar korelasyon tablosunda tomruk ve sanayi odunu miktarlarının reçine üretimi ile ilişkisi önemsiz gibi görünse de bu ürünlerin fiyat olarak daha pahalı olmasından dolayı değerlendirmelerimizde dikkate alınması gerekmektedir. Çizelge 5 e göre göre reçine alınan ağaçların ürün çeşitlerine dağılımında gövdeden çıkan tomruk % 11, sanayi odunu % 3 azalırken kabuksuz kağıtlık odunda % 14 artış olmaktadır. Maden direği oranlarında bir değişiklik olmamıştır. Bu da yaralamadan dolayı gövdenin alt kısmındaki reçine yarası olan kısmın tomruk ve sanayi odunundan kağıtlık oduna kaydığını göstermektedir Reçine Alınmış Reçine Alınmamış 10 0 Tomruk Maden Direk Sanayi Odunu Kağıtlık Şekil 5. Deneme alanındaki ağaçlarda ürün çeşitleri dağılımı (%) Figure 5. The product distribution of trees in sample area (%) Ürün çeşitlerinini kendi içinde tomrukta % 23, sanayide % 9 azalma olurken kağıtlık odunda % 93 artış meydana gelmiştir. Bu oranlar temel alınarak ürün çeşitlerinin genel servetteki bulunuş oranlarına göre meydana gelebilecek değişim oranları orantı yöntemiyle hesaplanarak Ek Çizelge: 1 de verilmiştir. Ürün çeşitlerine dağılımın değişmesi nedeniyle ortaya çıkacak yeni parasal değerin üzerinde ürün çeşidi hacmi ve kendi içlerindeki değişim miktarı etkili olacağından hesaplarımızda bu değişim oranları kullanılacaktır. 19

27 Bu durumda eğer sahadaki servetin ürün çeşitlerine dağılım oran ve miktarları biliniyor ise reçine alınması durumunda ortaya çıkacak değer kaybı aşağıdaki formüller yardımıyla hesaplanabilir. Tomrukta meydana gelen kayıp : A = X T * %Y TDO * Z TF Formülde A : Tomruk sınıfında meydana gelen değer kaybı (TL), X T : Toplam servetteki tomruk miktarı (servet = tomruk + sanayi + kbsz. kağıtlık olarak), Y TDO : Tomruk miktarındaki değişim oranı, Z TF = Bir önceki yılın ortalama tomruk fiyatı. Sanayi odununda meydana gelen kayıp : B = X S * %Y SDO * Z SF Formülde B : sanayi odunu sınıfında meydana gelen değer kaybı (TL), X S : toplam servetteki sanayi odunu miktarı (servet = tomruk + sanayi + kbsz. kağıtlık olarak), Y SDO : sanayi odunu miktarındaki değişim oranı, Z SF = Bir önceki yılın ortalama sanayi odunu fiyatı. Kağıtlık odunda meydana gelen artış : C = X K * %Y KDO * Z KF Formülde C : Kağıtlık odun sınıfında meydana gelen değer kaybı (TL), X K : Toplam servetteki kağıtlık odun miktarı (servet = tomruk + sanayi + kbsz. kağıtlık olarak), Y KDO : Kağıtlık odun miktarındaki değişim oranı, Z KF = Bir önceki yılın ortalama kağıtlık odun fiyatı. Ürün çeşitlerinden tomruk, sanayi ve kabuksuz kağıtlık odunu oranlarında değişiklik olduğundan sadece bu ürün çeşitleri formüllerde kullanılmıştır. Toplam servet olarak da bu üç ürün çeşidinin toplamı ifade edilmektedir. Buna göre toplam değer kaybı (TDK) aşağıdaki formül yardımıyla bulunabilecektir. TDK= (A+B)-C Toplam Değer Kaybını servete (S) bölmemiz halinde ise m 3 başına meydana gelen değer kaybını bulabiliriz. Bu durumda m 3 başına Ortalama Değer Kaybı (ODK) = TDK/S olacaktır. 20 cm kabuksuz çaptan aşağı olan odunlar tomruk ve sanayi olarak değerlendirilmediğinden değer kaybı hesaplarında arazi üzerindeki 26 cm. nin altındaki kabuklu çaplar (kabuk oranı düşüldüğünde) hesaplara girmeyecektir. Bu nedenle formülde hataya sebep olmayacağı varsayılmıştır. 20

28 Deneme alanlarından ağaç ve hacim başına elde elde edilen reçine verimleri kullanılarak bir kg reçine üretimi için gerekli olan hacim Çizelge 6 ya göre hesaplanabilir. Çizelge 6. Reçine verimi ve buna karşılık gelen hacimsel değerler Table 6. Resin yield and volume against to resin yield Üretim Süresi (Yıl) Deneme Alanındak Toplam Reçine Verimi (kg) Toplam Servet (m 3 ) m 3 başına Reçine Verimi 1 Kg. Reçine Üretimi İçin Gerekli Olan Hacim (m 3 ) 1 7,90 13,73 0,58 1, ,33 13,73 0,90 1, ,79 13,73 1,30 0, Reçine Üretiminden Meydana Gelen Kayıpların Muhammen Bedele Yansıtılması Reçine üretimi ihaleleri muhammen bedeller üzerinden yapılmaktadır. Muhammen bedel içine tarife bedeli, tevzii masrafları, satış giderleri, fiili masraflar, imar giderleri, maliyet bedeli dahil edilmektedir. Ancak alıcının üretimi kendisi yapması nedeniyle fiili masraflar ve maliyet bedeli muhammen bedele dahil edilmemektedir. Muhammen bedelin belirlenmesinde ayrıca reçine üretiminden kaynaklanan odundaki değer kayıplarının da karşılanması için muhammen bedele eklenmesi gerekmektedir. Daha önce deneme alanı verilerinden yola çıkarak hesapladığımız ürün çeşitlerindeki değişiklikleri baz alırsak 1 m 3 hacim başına ortalama değer kaybı (ODK) formülü açık olarak aşağıdaki şekilde hesaplanabilir : X ODK = T *%Y TDO * Z TF + XS*%Y S SDO * Z SF - %X K *Y KDO * Z KF Formülün 0 çıkması durumunda reçine üretiminden dolayı kaybın olmayacağı anlaşılır. Üretim yılı arttıkça hacim başına üretilen reçine miktarı da artmaktadır. Buna karşılık bir yıllık ya da üç yıllık üretimlerde ürün çeşitleri 21

29 dağılımına olan etki aynıdır. Bu nedenle üretim yılı sayısı arttıkça birim hacim başına, başka bir deyişle ağaç başına verim artacağından değer kaybında da bir azalma olacaktır. Bu durumda üretim yılı sayısına göre bir kg. reçine üretimi için gerekli olan hacim miktarları düzeltme katsayısı olarak kullanılabilir. Reçine üretiminden dolayı meydana gelebilecek ortalama değer kayıpları düzeltme katsayıları ile çarpılarak bir kg. akma reçine başına olan ortalama değer kaybı aşağıdaki formüller yardımı ile hesaplanabilecektir. 1 yıl reçine üretimi için: 1,74*ODK 2 yıl reçine üretimi için: 1,11*ODK 3 yıl reçine üretimi için: 0,77*ODK Bununla birlikte hedeflenen reçine üretiminin gerçekleşmesi bakımından üretici üretim yapacağı yıl karşılığı olan reçine miktarını garanti etmek zorundadır. Böylece uzun süreli (üç yıl) üretim vaadiyle düşük ücretten alınan ihalelerde sahadan daha kısa sürede çıkılarak, diğer bir deyişle düşük üretim yapılarak ortaya çıkacak olumsuzluklar da önlenmiş olacaktır. Buna göre üreticinin üretim yapacağı yıl sayısına göre garanti edeceği reçine üretim miktarları aşağıdak formüller yadımı ile hesaplanabilecektir. 1 yıl reçine üretimi için garanti miktarı (GM 1 ): GM 1 = S/1,77 2 yıl reçine üretimi için garanti miktarı (GM 2 ): GM 2 = S/1,11 3 yıl reçine üretimi için garanti miktarı (GM 3 ): GM 3 = S/0,77 Örnek Uygulama: Bir işletme müdürlüğünde 100 Ha. Çzc-2 meşceresi üç yıl reçine üretimi için alivreli açık artırma yoluyla ihale edilecektir. Alanda tahmin edilen toplam servet m 3 tür. Servetin ürün çeşitlerine dağılımı ise tomruk: 1000 m 3, sanayi odunu: 3000 m 3, kabuksuz kağıtlık: 6000 m 3 olarak tahmin edilmektedir. Reçine üretimi için muhammen bedele eklenecek değer kaybını hesaplayalım. Bir önceki yıla (2004) ait açık artırmalı adun ürünü satış ortalamaları ise tomruk: 123 TL, sanayi: 108 TL, kabuksuz. kağıtlık odun: 85 TL dir. Reçine üretimi için muhammen bedele eklenecek değer kayıplarını aşağıdaki şekilde hesaplayabiliriz: 22

30 Bir çizelge oluşturarak değerleri yerine koyarsak: Tomruk (m 3 ) Sanayi (m 3 ) Kağıtlık (m 3 ) Fiili Miktar Fiili Oranı Değişim Oranı 100 (1) 10 (0,1) 25 (0,25) 2004 Fiyatları Ürün çeşidinin kendi içindeki değişim oranları fiili oranların karşısındaki rakamlar olarak Çizelge Ek 1 den alınır. TDK = X T *%Y TDO *Z TF + X S *%Y SDO *Z SF - X K *%Y KDO * TDK = 1000*1* *0,1* *0,25*85 TDK = TL ODK = TDK/ = 27900/ = 2,79 TL. Çıkan sonuca göre bir kg reçine üretimi ortalama olarak 2.79 TL değer kaybına neden olmaktadır. Ancak üretimi OGM nin kendisi yaptığı varsayılırsa daha önce hesaplanmış olan düzeltme katsayıları kullanılarak yıl üretimler için muhammen bedellere eklenecek değer kayıpları aşağıdaki şekilde oluşacaktır. 1 m 3 servet başına hesaplanan değer kaybı 2,79 TL dir. 1 Reçine Kg. başına muhammen bedele eklenecek bedeller ise: 1 yıl reçine üretimi için: 1,74*ODK = 2,79*1,74 = 4,85 m 3 / TL 2 yıl reçine üretimi için: 1,11*ODK = 2,79*1,11 = 3,10 m 3 / TL 3 yıl reçine üretimi için: 0,77*ODK = 2,79*0,77 = 2,15 m 3 / TL 3 yıl reçine üretimi için garanti miktarı (GM 3 ): GM 3 = S/0,77 = /0,77 = Kg. Sonuç olarak üç yıllık reçine üretimi için muhammen bedele 2,15 TL değer kaybı eklenecek ve Kg. üretim garantisi alınacaktır. 23

31 6. TARTIŞMA VE SONUÇ Pratikte asit pasta dar yara metodu ile ağaç başına yıllık ortalama verim gr. arasındadır. Asit pasta metodu ile yapılan 1-3 yıl arasındaki üretimler VI. Yaş sınıfını geçmiş ve artımdan düşmüş meşcerelerde önemli bi artım kaybına neden olmamaktadır. Bu sonuç Öktem ve ark. (1996) tarafından da vurgulanmıştır. Buna karşılık daha genç ve boniteti yüksek ağaçlarda artım kaybı oluşabilir. Denemelerdeki ürün çeşitleri bazında reçine üretiminden sonra genel hacime göre tomrukta % 11, sanayide ise % 3 lük bir dilim kağıtlık odun sınıfına kaymaktadır. Bu nedenle genel hacimdeki kağıtlık odun oranı % 14 artmaktadır. Ürün çeşitleri kendi içinde ise tomruk % 23, sanayi odunu % 9 azalmakta, kağıtlık odun ise % 93 artmaktadır. Tomruk ve sanayi odunu kağıtlık oduna göre daha değerli bir üründür. Reçine üretiminden sonra gövdenin daha kalın çaplı ve değerli olan alt kısmı kağıtlık oduna kaymakta ve bir değer kaybı yaratmaktadır. Bu değer kaybı alivreli reçine satışlarında muhammen bedel hesabına dahil edilmelidir. Değer kaybının hesaplanmasında ise oluşan en yakın fiyat olması bakımından bir önceki yılın orman ürünlerine ait işletme bazındaki ortalama açık artırılmalı satış fiyatları kullanılmalıdır. Reçine üretimi için daha önceki yıllarda uygulanan muhammen bedellerin oldukça düşük kaldığı görülmektedir. Çalışmada verilen örnekte olduğu gibi değerli tomruk elde edilen meşcerelerde muhammen bedellere yansıyan değer kayıpları daha yüksek olacaktır. Bu nedenle I. Bonitet, genç ve tomruk değeri yüksek meşcerelerde reçine üretimi uygun görünmemektedir. Ancak; eğer reçine üretimi yapılacak meşcereler boniteti çok düşükse, tomruk ve sanayi odunu çıkmayacaksa muhammen bedele yansıtılacak kayıp değerleri de düşük olacaktır. Gövdeden çıkacak ürün çeşitlerinin dağılımı üretim yıl sayısı ile ilişkili değildir. Önemli olan gövdenin yaralanmasıdır. Yaralanan kısım genellikle kağıtlık olarak ayrıldığından, üretim yapacak firmadan üretimi yarıda bırakmaması ve zarar oluşmaması için teminat almakta fayda olacaktır. Reçine üretiminden dolayı gövde yaralandığından bu yaralardan ağaçlara böcek, mantar ve diğer zararlılar da arız olabilmektedir. Bu durum orman sağlığını da tehdit edebilecektir. 24

32 ÖZET ASİT PASTA METODU İLE REÇİNE ÜRETİMİNİN HACİM ARTIMI VE ÜRÜN ÇEŞİTLERİ DAĞILIMINA ETKİSİ Bu çalışmanın amacı orman ağaçlarından reçine üretiminin hacim artımı ve gövdedeki ürün çeşitleri dağılımına etkisinin incelenmesidir. Çalışma Bornova İşletme Şefliği sınırları içindeki kızılçam meşcerelerinde yapılmıştır. Deneme alanlarında OGM nin reçine üretim talimatnamesine uygun olarak üç yıl boyunca asit pasta metodu ile reçine üretimi yapılmıştır. Reçine üretiminden sonra üç yıl beklenmiştir. Toplam altı yıllık deneme sonucunda ağaçlardaki hacim artımları ve ürün çeşidi oranları incelenmiştir. Sonuçlara göre; reçine üretimi VI. yaş sınıfından sonra önemli bir artım kaybına neden olmamaktadır. Bununla birlikte gövdeden çıkacak ürün çeşitleri dağılım oranlarında önemli değişiklikler olmaktadır. Reçine üretimi yapılan bir ağaçta tomrukda % 11 sanayi odununda % 3 oranında kayıp oluşurken, kağıtlık odunda % 14 lük bir artış belirlenmiştir. Fiyatı pahalı olan tomruk ve sanayi odununun bir kısmı kağıtlık oduna dönüşmektedir. Ürün çeşitleri kendi içinde oran olarak tomrukta % 23, sanayi odununda % 9 azalmakta, kağıtlık odunda ise % 93 artmaktadır. Bu kayıplar çalışma sonucunda ortaya konan formüller ile hesaplanarak reçine üretiminde uygulanacak muhammen bedellere eklenebilecektir. 25

33 SUMMARY THE EFFECTS of ACID-PASTE METHOD on VOLUME INCREMENT and PRODUCT DISTRIBUTION in RESIN PRODUCTION The aim of the study is examination of the effects of resine production on volume increment and product distribution. Project was carried out Pinus brutia stand in Bornova Forest Subdistrict boundries. Resin was produced with acid-paste method for three years appropriate to the regulations of General Directarate of Forest. Sample trees were examined for three years after the resin production. The volume increment and product distribution of stem were examined after prouduction. According to results; resin production is not caused volume increment after IVth. age classes. After all, it has an effect on product distribution. In the trees which were used for resin production, log class is decreased by 11 %, industry wood 3 %, pulp wood is increased 14 %. Some part of log class and industrial wood are transfered to pulp wood. The changes inside the product distributon are calculated and results are decrement of log class 23 % and industrial wood 9 %. At the other side pulp wood decreased 93 %. Log class market price is higher than the others. Therefore it is appaired a loss as an economics. These losses are calculated via the formules which were exposed in this work and applicated to cost of the resin production. 26

34 KAYNAKLAR ACAR İ, GÜL S., ÖRTEL, F., Türkiye de Kızılçam Ormanlarından Akma Reçine Üretiminde Asit Pasta Tahrik Tekniğinin Uygulanması Esasları Üzerine Araştırmalar. Ege Or. Ar. En. Müd. Teknik Bülten No: 5. ACAR İ., Modern Tekniklerle Akma Reçine Üretimi İçin Bir Model Plan. Orm. Arş. Enst. Yayınları Der. Ser. Cilt: 35 Sayı: 1 No: 69. BATUR M., Reçine Üretim Yöntemleri ve Kullanım Alanlarındaki Yeni Gelişmeler Toplantısı,, Sempozyum Bildirileri, Aralık Ankara, s. BERKEL A., HUŞ S., Kızılçam (Pinus brutia) dan Meşcereyi ve Ağacın Teknik Vasıflarını Koruyan Modern Metodlarla Reçine İstihsali Araştırmaları. İ. Ü. Or. Fak Yay. Cilt 6, Sayı 2. BERKEL A., Reçine İstihsalinin Ağacın Teknik Özellikleri Üzerine Tesirleri ve Memleketimiz Reçineciliği Bakımından Bazı Esaslar, İ.Ü.Or. Fak. Der., Seri: B, Cilt: XII, Sayı:1 ELER Ü., ÖRTEL E., Antalya Bölgesi Doğal Kızılçam (Pinus brutia Ten.) Meşcerelerinde Reçine Üretiminin Tohum Verimine Etkileri, Ormancılık Araştırma Enstitüsü Yayınları, Teknik Bülten Serisi No: 226. FROMMHOLD H., TEMMEN H., Marketing opportunities for pine tapped for resin. AFZ-Der-Wald, Allgemeine-Forst-Zeitschrift-fur- Waldwirtschaft-und-Umweltvorsorge. 50:25, ; ref. GÖKER Y., GÖK R., Kızılçam da Oyma Delik ve Boru Yöntemi ile Reçine Üretimi, Orman Mühendisiliği Dergisi, Yıl: 36, Sayı:5, 4-7. s. HODGES A.W., Commercialization of Borehole Gum Resin Production from Salsh Pine Part I, Naval Stores Review, July/August. HODGES A., Türkiye 3. Çam Reçinesi Kimyasal Prosesleri ve İşletmeciliği Uluslararası Sempozyumu Tebliğleri. Çeşme, 1-3. s. İÇLİ S., Türkiye 3. Çam Reçinesi Kimyasal Prosesleri ve İşletmeciliği Uluslararası Sempozyum Tebliğleri s: 36, Çeşme- İZMİR. KALIPSIZ., Dendrometri Ders Kitabı, İ.Ü.Or. Fak., İ.Ü. Yayın No: 3194, O.F. Yayın No: 354, s. 27

35 KOVALENKO M. P., Effect of Tapping Method on Tree Growth and Resin Yield. Lesovodstvo-i-Agrolesomelioratsiya. No.61, 43-48; 5 ref. NIX E. L., The Effects, of Paraquat Treatment on Height Growth, Branch Extension, And Cambical Activity of Loblolly Pine, Naval Stores, July-August, OGM, Orman Tali Ürünlerinin Üretim ve Satış Esasları, OGM İşletme ve Pazarlama Dairesi Başkanlığı Tebliğ No:283, Tasnif No:IV-134. ÖNAL S., Bazı Uyarıcı Maddelerle Kızılçam ve Karaçamlarda Reçine Üretimi. İç Anadolu Ormancılık Araştırma Enstitüsü Yayınları. Teknik Bülten No:249, ISBN: , s. ÖRS B., Reçine Üretim Yöntemleri ve Kullanım Alanlarındaki Yeni Gelişmeler Toplantısı,, Sempozyum Bildirileri, s: 33-34, Aralık Ankara. ÖKTEM E., SÖZEN R., Reçine Üretiminin Kızılçam (Pinus brutia Ten.) Odununun Fiziksel ve Mekaniksel Özellikleri Üzerine Etkisi. İç Anadolu Ormancılık Araştırma Enstitüsü, Teknik Bülten Serisi No:256. SELİK M., Kozolçam (Pinus brutia Ten.) da Reçine Teşekkülür, Salgılanması ve Bunlara Tesir Eden İç ve Dış Faktörler Üzerine Araştırmalar. T.C. Orman Bakanlığı, Orman Genel Müdürlüğü, Sıra No: 406, Seri No: 17, İSTANBUL. SONG Z., Çin de Çam Reçinesi Araştırması ve Üretimi, Çam Reçines Üretiminde Yeni Yaklaşımlar, Sempozyum Bildirileri s. Çeşme/İZMİR. SUN, O., EREN, M., ORPAK M., Temel Ağaç Türlerimizde Tek Ağaç ve Birim Alandaki Odun Çeşidi Oranlarının Hesaplanması. VERACION V. P., Diameter growth of tapped Benguet pine. Sylvatrop. 1977, 2:2, ; 8 ref. 28

36 EKLER EK Çizelge 1: Reçine üretimi yapılan meşcerelerde ürün çeşitlerinin kendi içindeki değişim oranları (%) Appendix 1: The change percentages of product distribution inside FO TDO SDO KDO FO TDO SDO KDO Not: FO; ürün çeşidinin genel servetteki (tomruk+sanayi+kağıtlık) fiili oranlar, TDO; tomruktaki değişim oranı, SDO; sanayi odunundaki değişim oranı, KDO; Kağıtlık odundaki değişim oranı. Vurgulu rakamlar metin içinde verilen örnek uygulamada kullanılan rakamlardır. 29

TOMRUK HACMİNİN TAHMİNİNDE KULLANILAN CENTROID METOD VE DÖRT STANDART FORMÜLÜN KARŞILAŞTIRILMASI

TOMRUK HACMİNİN TAHMİNİNDE KULLANILAN CENTROID METOD VE DÖRT STANDART FORMÜLÜN KARŞILAŞTIRILMASI Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi Seri: A, Sayı: 1, Yıl: 2002, ISSN: 1302-7085, Sayfa:115-120 TOMRUK HACMİNİN TAHMİNİNDE KULLANILAN CENTROID METOD VE DÖRT STANDART FORMÜLÜN KARŞILAŞTIRILMASI

Detaylı

ORMAN AMENAJMANI SEÇME ORMANLARINDA ANLAMA -XI hafta

ORMAN AMENAJMANI SEÇME ORMANLARINDA ANLAMA -XI hafta ORMAN AMENAJMANI SEÇME ORMANLARINDA ANLAMA -XI hafta KTÜ Orman Fakültesi Seçme Ormanı Değişik yaşlı ve düşey kapalı orman formuna seçme ormanı ve seçme işletmesi adı verilmektedir. Tabakalı seçme ormanında,

Detaylı

2. Karışımın Ağaç Türleri Meşcere karışımında çok değişik ağaç türleri bulunur. Önemli olan, ağaçların o yetişme ortamı özelliklerine uyum gösterip

2. Karışımın Ağaç Türleri Meşcere karışımında çok değişik ağaç türleri bulunur. Önemli olan, ağaçların o yetişme ortamı özelliklerine uyum gösterip 2. Karışımın Ağaç Türleri Meşcere karışımında çok değişik ağaç türleri bulunur. Önemli olan, ağaçların o yetişme ortamı özelliklerine uyum gösterip karışıma katılabilmeleridir. Karışımdaki ağaç türleri

Detaylı

Aksi durumda yabacı bir bölgeden getirilen ırk/ırklar o yöreye uyum sağlamış yerel ırklarla polen alışverişine giriştiklerinde genetik tabanda

Aksi durumda yabacı bir bölgeden getirilen ırk/ırklar o yöreye uyum sağlamış yerel ırklarla polen alışverişine giriştiklerinde genetik tabanda Ağaçlandırma çalışmalarına temel oluşturacak tohum sağlanmasını emniyetli hale getirebilmek için yerel ırklardan elde edilen tohum kullanılması doğru bir yaklaşımdır. Aynı türde de olsa orijin denemeleri

Detaylı

ORMAN AMENAJMANI. Optimal Kuruluş 6/7.Hafta. Emin Zeki BAŞKENT KTÜ Orman Fakültesi. Şubat 2006, Trabzon, EZB

ORMAN AMENAJMANI. Optimal Kuruluş 6/7.Hafta. Emin Zeki BAŞKENT KTÜ Orman Fakültesi. Şubat 2006, Trabzon, EZB ORMAN AMENAJMANI Optimal Kuruluş 6/7.Hafta Emin Zeki BAŞKENT KTÜ Orman Fakültesi 80 60 40 20 0 20 40 60 80 Konu Başlıkları Optimal Kuruluşun Belirlenmesi Optimal Kuruluş Kavramı Hasılat ve Büyüme Modelleri

Detaylı

SİLVİKÜLTÜREL PLANLAMA-4. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER

SİLVİKÜLTÜREL PLANLAMA-4. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER SİLVİKÜLTÜREL PLANLAMA-4 Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER Helsinki Konferansının I.Avrupa Ormanlarının Sürdürülebilir Yönetimi İçin Genel Esaslar kararı çerçevesinde Sürdürülebilir Orman Yönetimi tanımı yapılmış

Detaylı

TRAKYA ORMAN ALANLARİ İLE ORMANLARIN AĞAÇ SERVETİ DEĞİŞİMİ ÜZERİNE BİR İNCELENME

TRAKYA ORMAN ALANLARİ İLE ORMANLARIN AĞAÇ SERVETİ DEĞİŞİMİ ÜZERİNE BİR İNCELENME Trakya'da Sanayileşme ve Çevre Sempozyumu II 127 T.C. ORMAN BAKANLIĞI O.G.M.. Çanakkale Bölge Müdürlüğü Çalışma Programı TRAKYA ORMAN ALANLARİ İLE ORMANLARIN AĞAÇ SERVETİ DEĞİŞİMİ ÜZERİNE BİR İNCELENME

Detaylı

Antalya Korkuteli Yöresi Kızılçam Ağaçlandırmaları İçin Tek ve Çift Girişli Ağaç Hacim Tablosunun Düzenlenmesi ve Mevcut Tablolar ile Kıyaslanması

Antalya Korkuteli Yöresi Kızılçam Ağaçlandırmaları İçin Tek ve Çift Girişli Ağaç Hacim Tablosunun Düzenlenmesi ve Mevcut Tablolar ile Kıyaslanması II. ULUSAL AKDENİZ ORMAN VE ÇEVRE SEMPOZYUMU Akdeniz ormanlarının geleceği: Sürdürülebilir toplum ve çevre 22-24 Ekim 2014 - Isparta Antalya Korkuteli Yöresi Kızılçam Ağaçlandırmaları İçin Tek ve Çift

Detaylı

ODUN HAMMADDESİ ÜRETİM ÇALIŞMALARININ ODUN KALİTE SINIFLARI ÜZERİNE OLAN ETKİLERİ

ODUN HAMMADDESİ ÜRETİM ÇALIŞMALARININ ODUN KALİTE SINIFLARI ÜZERİNE OLAN ETKİLERİ Kafkas Üniversitesi Artvin Orman Fakültesi Dergisi 6 (1-2) (2005), 128-134 ODUN HAMMADDESİ ÜRETİM ÇALIŞMALARININ ODUN KALİTE SINIFLARI ÜZERİNE OLAN ETKİLERİ Saliha ÜNVER H. Hulusi ACAR KTÜ Orman Fakültesi,

Detaylı

TRABZON İLİ SÜRMENE İLÇESİ ÇAMBURNU YÖRESİNDE ÇIKAN ORMAN YANGINI HAKKINDA RAPOR

TRABZON İLİ SÜRMENE İLÇESİ ÇAMBURNU YÖRESİNDE ÇIKAN ORMAN YANGINI HAKKINDA RAPOR TRABZON İLİ SÜRMENE İLÇESİ ÇAMBURNU YÖRESİNDE ÇIKAN ORMAN YANGINI HAKKINDA RAPOR 1. Giriş Türkiye Ormancılar Derneği genel merkezinin talebi ve görevlendirmesi üzerine TOD KTÜ Orman Fakültesi temsilcisi

Detaylı

BİTKİ SU TÜKETİMİ 1. Bitkinin Su İhtiyacı

BİTKİ SU TÜKETİMİ 1. Bitkinin Su İhtiyacı BİTKİ SU TÜKETİMİ 1. Bitkinin Su İhtiyacı Bitki, yapraklarından sürekli su kaybeder; bünyesindeki su oranını belirli seviyede tutabilmesi için kaybettiği kadar suyu kökleri vasıtasıyıla topraktan almak

Detaylı

Normal (%) 74 59 78 73 60. Bozuk (%) 26 41 22 27 40. Toplam (Ha) 889.817 192.163 354.526 1.436.506 17.260.592. Normal (%) - - - - 29

Normal (%) 74 59 78 73 60. Bozuk (%) 26 41 22 27 40. Toplam (Ha) 889.817 192.163 354.526 1.436.506 17.260.592. Normal (%) - - - - 29 1.1. Orman ve Ormancılık Türkiye yaklaşık olarak 80 milyon hektar (ha) yüzölçümüyle dağlık ve eko-coğrafya bakımından zengin bir çeşitliliğe sahiptir. Bu ekolojik zenginliğe paralel olarak ormanlar da

Detaylı

Silvikült Temel Esasları

Silvikült Temel Esasları Silvikült ltürün Temel Esasları (Klasör - 5) Prof. Dr. Musa GENÇ Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Orman Mühendisliği Bölümü Silvikültür Anabilim Dalı 32260 Isparta musagenc@sdu.edu.tr http://kisisel.sdu.edu.tr/akademik/musagenc

Detaylı

Mersin Yöresi Saf Kızılçam (Pinus brutia Ten.) Meşcerelerinde Tek Girişli Odun Ürün Çeşitleri Tablosunun Düzenlenmesi

Mersin Yöresi Saf Kızılçam (Pinus brutia Ten.) Meşcerelerinde Tek Girişli Odun Ürün Çeşitleri Tablosunun Düzenlenmesi Kastamonu Uni., Orman Fakültesi Dergisi, 17,17 (1): 23-35 Doi: 1.17475/kastorman.295737 Araştırma Makalesi Mersin Yöresi Saf Kızılçam (Pinus brutia Ten.) Meşcerelerinde Tek Girişli Odun Ürün Çeşitleri

Detaylı

KSÜ. Fen ve Mühendislik Dergisi, 7(2)-2004 60 KSU. Journal of Science and Engineering 7(2)-2004

KSÜ. Fen ve Mühendislik Dergisi, 7(2)-2004 60 KSU. Journal of Science and Engineering 7(2)-2004 KSÜ. Fen ve Mühendislik Dergisi, 7(2)-2004 60 KSU. Journal of Science and Engineering 7(2)-2004 Kahramanmaraş Yöresinde Kızılçamlarda (Pinus brutia Ten.) Çam Keseböceği, Thaumetopoea pityocampa (Schiff.)

Detaylı

ORMAN YANGINLARININ KIZILÇAM (Pinus brutia Ten.) ODUNUNUN BAZI FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE ETKİSİ ÖZET ABSTRACT

ORMAN YANGINLARININ KIZILÇAM (Pinus brutia Ten.) ODUNUNUN BAZI FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE ETKİSİ ÖZET ABSTRACT III. Ulusal Karadeniz Ormancılık Kongresi 20-22 Mayıs 2010 Cilt: V Sayfa: 1703-1711 ORMAN YANGINLARININ KIZILÇAM (Pinus brutia Ten.) ODUNUNUN BAZI FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE ETKİSİ Yeliz AYDIN 1, Nurgül

Detaylı

Sarıçam dan Üretilen Masif Panellerin Bazı Özellikleri

Sarıçam dan Üretilen Masif Panellerin Bazı Özellikleri II. ULUSAL AKDENİZ ORMAN VE ÇEVRE SEMPOZYUMU Akdeniz ormanlarının geleceği: Sürdürülebilir toplum ve çevre 22-24 Ekim 2014 - Isparta Sarıçam dan Üretilen Masif Panellerin Bazı Özellikleri Süleyman KORKUT

Detaylı

OPEN-END İPLİKÇİLİĞİNDE FARKLI ÇAPTA ROTOR KULLANIMININ İPLİK KALİTESİNE ETKİLERİNİN İNCELENMESİ

OPEN-END İPLİKÇİLİĞİNDE FARKLI ÇAPTA ROTOR KULLANIMININ İPLİK KALİTESİNE ETKİLERİNİN İNCELENMESİ Uludağ Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt 9, Sayı 1, 2004 OPEN-END İPLİKÇİLİĞİNDE FARKLI ÇAPTA ROTOR KULLANIMININ İPLİK KALİTESİNE ETKİLERİNİN İNCELENMESİ Remzi GEMCİ * Ahmet KAPUÇAM

Detaylı

ORMAN AMENAJMANI. Optimal Kuruluş 6/7.Hafta. Emin Zeki BAŞKENT KTÜ Orman Fakültesi. Şubat 2015, Trabzon, SK/EZB

ORMAN AMENAJMANI. Optimal Kuruluş 6/7.Hafta. Emin Zeki BAŞKENT KTÜ Orman Fakültesi. Şubat 2015, Trabzon, SK/EZB ORMAN AMENAJMANI Optimal Kuruluş 6/7.Hafta Emin Zeki BAŞKENT KTÜ Orman Fakültesi 80 60 40 20 0 20 40 60 80 Konu Başlıkları Optimal Kuruluşun Belirlenmesi Optimal Kuruluş Kavramı Hasılat ve Büyüme Modelleri

Detaylı

ORMAN KAYNAKLARININ TURİZM AMAÇLI TAHSİSİNE İLİŞKİN SORUNLAR VE ÇÖZÜMLERİ ODC: 906

ORMAN KAYNAKLARININ TURİZM AMAÇLI TAHSİSİNE İLİŞKİN SORUNLAR VE ÇÖZÜMLERİ ODC: 906 ISBN: 978-605-4610-19-8 ORMAN KAYNAKLARININ TURİZM AMAÇLI TAHSİSİNE İLİŞKİN SORUNLAR VE ÇÖZÜMLERİ ODC: 906 The Determinition of The Problems and Solution ways, Interested in Allocated Forest Resources

Detaylı

İş Yatırım Menkul Değerler ULUSOY ELEKTRİK. 2. Değerlendirme Raporu

İş Yatırım Menkul Değerler ULUSOY ELEKTRİK. 2. Değerlendirme Raporu İş Yatırım Menkul Değerler ULUSOY ELEKTRİK 2. Değerlendirme Raporu 21 Eylül 2015 ULUSOY ELEKTRİK 2. DEĞERLENDİRME RAPORU EYLÜL 2015 1 Raporun Amacı Sermaye Piyasası Kurulu ( SPK, Kurul ) tarafından yayınlanan

Detaylı

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.org ISSN:1304-4141 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 005 (3) 59-63 TEKNOLOJİK ARAŞTIRMALAR Teknik Not Düzlemsel Güneş Kolektörlerinde Üst Yüzeyden Olan Isıl Kayıpların

Detaylı

University of Applied Sciences (Uygulamalı Bilimler Üniversitesi) Research Institute of Horticulture (Bahçecilik Araştırma Enstitüsü)

University of Applied Sciences (Uygulamalı Bilimler Üniversitesi) Research Institute of Horticulture (Bahçecilik Araştırma Enstitüsü) University of Applied Sciences (Uygulamalı Bilimler Üniversitesi) Research Institute of Horticulture (Bahçecilik Araştırma Enstitüsü) Institute of Horticulture (Bahçecilik Enstitüsü) Test Raporu FLL yöntemine

Detaylı

İÇİNDEKİLER. Çizelgelerin ele alınışı. Uygulamalı Örnekler. Birim metre dikiş başına standart-elektrod miktarının hesabı için çizelgeler

İÇİNDEKİLER. Çizelgelerin ele alınışı. Uygulamalı Örnekler. Birim metre dikiş başına standart-elektrod miktarının hesabı için çizelgeler ELEKTROD SARFİYAT ÇİZELGELERİ İÇİNDEKİLER Kısım A Genel bilgiler Kısım B Çizelgelerin ele alınışı Kısım C Uygulamalı Örnekler Kısım D Birim metre dikiş başına standart-elektrod miktarının hesabı için çizelgeler

Detaylı

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI Bosad Genel Sekreterliği SEKTÖR ANALİZİ Otomotiv OEM boyaları dünyanın en büyük boya segmentlerinden biridir. Otomotiv OEM boyaları, 2011 yılında toplam küresel boya

Detaylı

5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI

5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI h 1 h f h 2 1 5. BORU HATLARI VE BORU BOYUTLARI (Ref. e_makaleleri) Sıvılar Bernoulli teoremine göre, bir akışkanın bir borudan akabilmesi için, aşağıdaki şekilde şematik olarak gösterildiği gibi, 1 noktasındaki

Detaylı

İ.Ü. Orman Fakültesi 30/12/2015 Orman Mühendisliği Bölümü ORMANCILIKTA DEĞER BELİRLEME Bitirme Sınavı Yanıtları

İ.Ü. Orman Fakültesi 30/12/2015 Orman Mühendisliği Bölümü ORMANCILIKTA DEĞER BELİRLEME Bitirme Sınavı Yanıtları İÜ Orman Fakültesi 30/12/2015 Orman Mühendisliği Bölümü 9 30-10 15 ORMANCILIKTA DEĞER BELİRLEME Bitirme Sınavı Yanıtları Doç Dr Sultan BEKİROĞLU (Z) Soru 1: Ormancılıkta bileşik faiz türünün neden dolayı

Detaylı

BAŞABAŞ NOKTASI ANALİZİ

BAŞABAŞ NOKTASI ANALİZİ BAŞABAŞ NOKTASI ANALİZİ Herhangi bir işe girişirken, genellikle o iş için harcanacak çaba ve kaynaklarla, o işten sağlanacak fayda karşılaştırılır. Bu karşılaştırmada amaç, kaynaklara (üretim faktörlerine)

Detaylı

SİLVİKÜLTÜREL PLANLAMA AMAÇLARI VE ANA İLKELERİ

SİLVİKÜLTÜREL PLANLAMA AMAÇLARI VE ANA İLKELERİ SİLVİKÜLTÜREL PLANLAMA AMAÇLARI VE ANA İLKELERİ Prof. Dr. İBRAHİM TURNA Orman Mühendisliği Bölümü Silvikültür ABD, TRABZON MEŞCERE KURULUŞ AMACI BAKIM AMACI GENÇLEŞTİRME AMACI SİLVİKÜLTÜREL AMAÇLAR VEYA

Detaylı

En ideali ağaçların tamamının tohum tuttuğu dönemdir.

En ideali ağaçların tamamının tohum tuttuğu dönemdir. Ormancılıkta yaygın olarak kullanılan kabule göre, tohum verimi itibariyle beş durum söz konusudur. Bunlar; 1- zengin, 2- iyi, 3- orta, 4- zayıf (serpili tohum yılı) ve 5- tohumsuz yıl olmak üzere adlandırılır.

Detaylı

TRAKYA DA VEJETASYON DEVRESİ VE BU DEVREDEKİ YAĞIŞLAR. Vegetation period and rainfalls during in this time in Trakya (Thrace)

TRAKYA DA VEJETASYON DEVRESİ VE BU DEVREDEKİ YAĞIŞLAR. Vegetation period and rainfalls during in this time in Trakya (Thrace) Ocak 2010 Cilt:18 No:1 Kastamonu Eğitim Dergisi 227-232 TRAKYA DA VEJETASYON DEVRESİ VE BU DEVREDEKİ YAĞIŞLAR Özet Duran AYDINÖZÜ Kastamonu Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü, Kastamonu

Detaylı

Madenlerde Yaşanan İş Kazaları ve Sonuçları Üzerine Bir Değerlendirme Selin Arslanhan Araştırmacı

Madenlerde Yaşanan İş Kazaları ve Sonuçları Üzerine Bir Değerlendirme Selin Arslanhan Araştırmacı Madenlerde Yaşanan İş Kazaları ve Sonuçları Üzerine Bir Değerlendirme Selin Arslanhan Araştırmacı Hüseyin Ekrem Cünedioğlu Araştırmacı TEPAV Değerlendirme Notu Temmuz 2010 Özet Türkiye maden sektörünün

Detaylı

SİLVİKÜLTÜREL PLANLAMA-7. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER

SİLVİKÜLTÜREL PLANLAMA-7. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER SİLVİKÜLTÜREL PLANLAMA-7 Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER SILVIKÜLTÜRÜN AMACı: Koru ormanı İşletmelerinin Silvikültürel Planlaması Tıraşlama İşletmesi: Bir alan üzerinde yaşlı ağaçların aynı zamanda kesilmesi

Detaylı

AKM 205 BÖLÜM 8 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ

AKM 205 BÖLÜM 8 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ AKM 205 BÖLÜM 8 - UYGULAMA SORU VE ÇÖZÜMLERİ Doç.Dr. Ali Can Takinacı Ar.Gör. Yük. Müh. Murat Özbulut 1. Yoğunluğu 850 kg/m 3 ve kinematik viskozitesi 0.00062 m 2 /s olan yağ, çapı 5 mm ve uzunluğu 40

Detaylı

DİYARBAKIR MERMER TOZ ARTIKLARININ TAŞ MASTİK ASFALT YAPIMINDA KULLANILABİLİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI

DİYARBAKIR MERMER TOZ ARTIKLARININ TAŞ MASTİK ASFALT YAPIMINDA KULLANILABİLİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI DİYARBAKIR MERMER TOZ ARTIKLARININ TAŞ MASTİK ASFALT YAPIMINDA KULLANILABİLİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI 1.GİRİŞ Mermer üretiminde ülkemiz dünyada önemli bir yere sahiptir. Mermer ocak işletmeciliği ve işleme

Detaylı

KÖPRÜLÜ KANYON MİLLİ PARKI BALLIBUCAK SERİSİ NİN KONUMSAL ve ZAMANSAL DEĞİŞİMİNİN COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ İLE İNCELENMESİ

KÖPRÜLÜ KANYON MİLLİ PARKI BALLIBUCAK SERİSİ NİN KONUMSAL ve ZAMANSAL DEĞİŞİMİNİN COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ İLE İNCELENMESİ KÖPRÜLÜ KANYON MİLLİ PARKI BALLIBUCAK SERİSİ NİN KONUMSAL ve ZAMANSAL DEĞİŞİMİNİN COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ İLE İNCELENMESİ Arş. Gör. Uzay KARAHALİL Arş. Gör. Ali İhsan KADIOĞULLARI Prof. Dr. Selahattin

Detaylı

Tohum Bahçeleri. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER

Tohum Bahçeleri. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER Tohum Bahçeleri Tohum bahçeleri irsel (genetik) bakımdan daha yüksek nitelikli tohum elde etmek üzere, bir anlamda damızlık olarak seçilen üstün ağaçlardan alınan aşı kalemleriyle aşılanan fidanlardan

Detaylı

KOMPRESÖR SEÇİMİ. Ümit ÇİFTÇİ ÖZET

KOMPRESÖR SEÇİMİ. Ümit ÇİFTÇİ ÖZET 105 KOMPRESÖR SEÇİMİ Ümit ÇİFTÇİ ÖZET Günümüzde, basınçlı havanın otomasyonda kullanılması hayli yaygındır. Hemen her işletmede bir kompresör bulunması mümkündür. Üretimi arttırmak ve işgücü kullanımını

Detaylı

PREFABRİKE AHŞAP YAPILAR ve UYGULAMA OLANAKLARI

PREFABRİKE AHŞAP YAPILAR ve UYGULAMA OLANAKLARI PREFABRİKE AHŞAP YAPILAR ve UYGULAMA OLANAKLARI Ahşap malzeme, sahip olduğu özellikler nedeni ile yapı malzemesi olarak önemli bir yere sahiptir. Günümüz teknolojik olanakları çerçevesinde yapay ahşap

Detaylı

YGS Yönetimine Ormancılık Perspektifinden Bakmak. (Ormancılıkta Yaban Hayatına Yer Vermek) I. Bölüm

YGS Yönetimine Ormancılık Perspektifinden Bakmak. (Ormancılıkta Yaban Hayatına Yer Vermek) I. Bölüm YGS Yönetimine Ormancılık Perspektifinden Bakmak (Ormancılıkta Yaban Hayatına Yer Vermek) I. Bölüm YGS yönetimi; Hedef, prensipler,araçlar,gerekli şartlar ve detaylar Hedef: EtkinYGS yönetimi Prensip:

Detaylı

Herhangi bir oranın belli bir değere eşit olmadığını test etmek için kullanılır.

Herhangi bir oranın belli bir değere eşit olmadığını test etmek için kullanılır. Hipotez testleri-oran testi Oran Testi Herhangi bir oranın belli bir değere eşit olmadığını test etmek için kullanılır Örnek: Yüz defa atılan bir para 34 defa yazı gelmiştir Paranın yazı gelme olasılığının

Detaylı

Hafif Eğimli Arazilerde Benzinli El Vinci ile Bölmeden Çıkarma Çalışmalarının Verim Açısından Değerlendirilmesi

Hafif Eğimli Arazilerde Benzinli El Vinci ile Bölmeden Çıkarma Çalışmalarının Verim Açısından Değerlendirilmesi II. ULUSAL AKDENİZ ORMAN VE ÇEVRE SEMPOZYUMU Akdeniz ormanlarının geleceği: Sürdürülebilir toplum ve çevre 22-24 Ekim 2014 - Isparta Hafif Eğimli Arazilerde Benzinli El Vinci ile Bölmeden Çıkarma Çalışmalarının

Detaylı

BARTIN ORMAN FAKÜLTESİ NİN DİĞER ORMAN FAKÜLTELERİ İLE BAZI KRİTERLERE GÖRE KARŞILAŞTIRILMASI

BARTIN ORMAN FAKÜLTESİ NİN DİĞER ORMAN FAKÜLTELERİ İLE BAZI KRİTERLERE GÖRE KARŞILAŞTIRILMASI BARTIN ORMAN FAKÜLTESİ NİN DİĞER ORMAN FAKÜLTELERİ İLE BAZI KRİTERLERE GÖRE KARŞILAŞTIRILMASI Alper AYTEKİN ZKÜ Bartın Orman Fakültesi 74100 BARTIN ÖZET Bu çalışmada Bartın Orman Fakültesi nin diğer orman

Detaylı

BOR ÜRÜNLERİ VE TÜRK FRİT SEKTÖRÜNE ETKİLERİ

BOR ÜRÜNLERİ VE TÜRK FRİT SEKTÖRÜNE ETKİLERİ BOR ÜRÜNLERİ VE TÜRK FRİT SEKTÖRÜNE ETKİLERİ ÖZEL BOR KİMYASALLARI TOPLANTISI 06 Ağustos 2003 ETİ HOLDİNG A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ANKARA BOR ÜRÜNLERİ VE TÜRK FRİT SEKTÖRÜNE ETKİLERİ Bor mineral ve ürünleri,

Detaylı

Dicle Vadisinde Pamuk Üretimi Yapan İşletmelerin Mekanizasyon Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Çalışma

Dicle Vadisinde Pamuk Üretimi Yapan İşletmelerin Mekanizasyon Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Çalışma Dicle Vadisinde Pamuk Üretimi Yapan İşletmelerin Mekanizasyon Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Çalışma Abdullah SESSİZ 1, M. Murat TURGUT 2, F. Göksel PEKİTKAN 3 1 Dicle Üniversitesi, Ziraat Fakültesi,

Detaylı

Tek Ağaçta Çap Artımı Tahmini Üzerine Artımın Ölçüldüğü Periyot Süresi ve Meşcere Sıklığının Etkisinin İncelenmesi

Tek Ağaçta Çap Artımı Tahmini Üzerine Artımın Ölçüldüğü Periyot Süresi ve Meşcere Sıklığının Etkisinin İncelenmesi II. ULUSAL AKDENİZ ORMAN VE ÇEVRE SEMPOZYUMU Akdeniz ormanlarının geleceği: Sürdürülebilir toplum ve çevre 22-24 Ekim 2014 - Isparta Tek Ağaçta Çap Artımı Tahmini Üzerine Artımın Ölçüldüğü Periyot Süresi

Detaylı

SARIÇAM MEŞCERELERİNDE DENEME ALANLARININ 10 KOMŞU AĞAÇ YÖNTEMİNE GÖRE BELİRLENMESİ. Sarıyer İstanbul,

SARIÇAM MEŞCERELERİNDE DENEME ALANLARININ 10 KOMŞU AĞAÇ YÖNTEMİNE GÖRE BELİRLENMESİ. Sarıyer İstanbul, III. Ulusal Karadeniz Ormancılık Kongresi 0- Mayıs 010 Cilt: I Sayfa: 81-87 SARIÇAM MEŞCERELERİNDE DENEME ALANLARININ 10 KOMŞU AĞAÇ YÖNTEMİNE GÖRE BELİRLENMESİ Muammer ŞENYURT 1, Ömer SARAÇOĞLU 1 1 İstanbul

Detaylı

REHABİLİTASYON VE RESTORASYON PROJESİ YAPIM ESASLARI. Muharrem MARAZ Orman Mühendisi 24/05/2016 ANKARA 1

REHABİLİTASYON VE RESTORASYON PROJESİ YAPIM ESASLARI. Muharrem MARAZ Orman Mühendisi 24/05/2016 ANKARA 1 REHABİLİTASYON VE RESTORASYON PROJESİ YAPIM ESASLARI Muharrem MARAZ Orman Mühendisi 24/05/2016 ANKARA 1 1. GİRİŞ 1.1- Projenin Amacı ve Kapsamı Projesi yapılacak sahanın programa alınma nedenleri, yapılacak

Detaylı

Hipotez Testleri. Mühendislikte İstatistik Yöntemler

Hipotez Testleri. Mühendislikte İstatistik Yöntemler Hipotez Testleri Mühendislikte İstatistik Yöntemler Hipotez Testleri Parametrik Testler ( z ve t testleri) Parametrik Olmayan Testler (χ 2 Testi) Hipotez Testleri Ana Kütle β( µ, σ ) Örnek Kütle b ( µ

Detaylı

FINDIK VE FINDIK MAMULLERİ SEKTÖRÜ

FINDIK VE FINDIK MAMULLERİ SEKTÖRÜ FINDIK VE FINDIK MAMULLERİ SEKTÖRÜ DÜNYA ÜRETİMİ Dünya Fındık Üretimi Dünya fındık üretimine ilişkin veriler incelendiğinde, son 15 yıllık süreçte dünya üretimi ortalama 800 bin ton civarında gerçekleştiği

Detaylı

www.saitkaygusuz.com skaygusuz@uludag.edu.tr STOKLAR TMS-2

www.saitkaygusuz.com skaygusuz@uludag.edu.tr STOKLAR TMS-2 1 STOKLAR TMS-2 Üretim İşletmelerinde Stoklar 2 Stoklar aynı zamanda işletme tarafından üretilen mamulleriya da üretimde olan yarı mamulleri ve üretim sürecinde kullanılmak üzere bekleyen ilk madde ve

Detaylı

Ferhan Hoştürk Kaygısız * The Intermediar Margins of Slaughtered Cattles and Cattle Meat at İstanbul Livestock Market

Ferhan Hoştürk Kaygısız * The Intermediar Margins of Slaughtered Cattles and Cattle Meat at İstanbul Livestock Market İSTANBUL DA KASAPLIK SIĞIR VE SIĞIR ETİ PAZARLAMASINDA ARACI MARJLARI Ferhan Hoştürk Kaygısız * The Intermediar Margins of Slaughtered Cattles and Cattle Meat at İstanbul Livestock Market Summary: In this

Detaylı

Aydın İlindeki Bazı Süt Sağım Tesislerinin Teknik Özellikleri. Technical Properties of Some Milking Parlours in Aydın Province

Aydın İlindeki Bazı Süt Sağım Tesislerinin Teknik Özellikleri. Technical Properties of Some Milking Parlours in Aydın Province Aydın İlindeki Bazı Süt Sağım Tesislerinin Teknik Özellikleri Türker SARAÇOĞLU, Nurettin TOPUZ, Cengiz ÖZARSLAN Adnan Menderes Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Makinaları Bölümü, Aydın turksar@hotmail.com

Detaylı

TOHUM. Pof. Dr. İbrahim TURNA

TOHUM. Pof. Dr. İbrahim TURNA TOHUM Pof. Dr. İbrahim TURNA Orman Alanları: 4 milyar ha. DÜNYA DA DURUM Üretilen Odun Hammaddesi: 3.4 milyar m 3 Yakın gelecekteki arz açığı: 800-900 milyon m 3 2050 yılında dünya nüfusunun 10 milyara

Detaylı

UZAYSAL VE DOLU GÖVDELİ AŞIKLARIN ÇELİK ÇATI AĞIRLIĞINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ

UZAYSAL VE DOLU GÖVDELİ AŞIKLARIN ÇELİK ÇATI AĞIRLIĞINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ UZAYSAL VE DOLU GÖVDELİ AŞIKLARIN ÇELİK ÇATI AĞIRLIĞINA ETKİSİNİN İNCELENMESİ Mutlu SEÇER* ve Özgür BOZDAĞ* *Dokuz Eylül Üniv., Müh. Fak., İnşaat Müh. Böl., İzmir ÖZET Bu çalışmada, ülkemizde çelik hal

Detaylı

Muhasebe ve Ürün Fiyatlandırma

Muhasebe ve Ürün Fiyatlandırma Muhasebe ve Ürün Fiyatlandırma İçindekiler - Muhasebede Uzmanlık Alanları - Satış Fiyatı Tespitinde Maliyetlerin Kullanılması - Satış Fiyatı Tespit Yöntemleri 1) Üretim Maliyetine Dayanan Satış Fiyatı

Detaylı

AĞAÇLANDIRMALARDA UYGULAMA ÖNCESİ ÇALIŞMALAR

AĞAÇLANDIRMALARDA UYGULAMA ÖNCESİ ÇALIŞMALAR AĞAÇLANDIRMALARDA UYGULAMA ÖNCESİ ÇALIŞMALAR Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER 1 Ağaçlandırma çalışmalarında amaç tespiti ile işe başlamak ilk hedeftir. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER 2 Amaç tespiti ülkemizin ormancılık

Detaylı

Stem analysis program (GOAP) for evaluating of increment and growth data at individual tree

Stem analysis program (GOAP) for evaluating of increment and growth data at individual tree JOURNAL OF THE FACULTY OF FORESTRY ISTANBUL UNIVERSITY İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ ORMAN FAKÜLTESİ DERGİSİ ISSN: 0535-8418 e-issn: 1309-6257 Online available at / Çevrimiçi erişim http://dergipark.ulakbim.gov.tr/jffiu

Detaylı

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI T.. TRIM VE KÖYİŞLERİ KNLIĞI KORUM VE KONTROL GENEL MÜÜRLÜĞÜ TOHUMLUK TESİL VE SERTİFİKSYON MERKEZİ MÜÜRLÜĞÜ TRIMSL EĞERLERİ ÖLÇME ENEMELERİ TEKNİK TLİMTI KOLZ (rassica napus oleifera L.) 2001 TRIMSL EĞERLERİ

Detaylı

Kuraklıkta Son Durum. Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr

Kuraklıkta Son Durum. Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr Ağustos 2014 2013-2014 kış döneminde ülke genelinde etkisi hissedilen meteorolojik kuraklık, 2014 ün ilk yarısında bölgesel olarak devam etti. Türkiye

Detaylı

Porsuk. Şube : Gymospermae Sınıf : Coniferae Takım : Taxoideae Familya : Taxaceae Cins : Taxus L. Tür : Taxus baccata L.

Porsuk. Şube : Gymospermae Sınıf : Coniferae Takım : Taxoideae Familya : Taxaceae Cins : Taxus L. Tür : Taxus baccata L. Porsuk Şube : Gymospermae Sınıf : Coniferae Takım : Taxoideae Familya : Taxaceae Cins : Taxus L. Tür : Taxus baccata L. Genel olarak 15-20 m boylanır. 2-2.5 m çap yapabilir. Yenice - Karakaya (Karabük)

Detaylı

YANGIN HASSASİYET DERECESİNİN BELİRLENMESİ: TAŞKÖPRÜ ORMAN İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ ÖRNEĞİ

YANGIN HASSASİYET DERECESİNİN BELİRLENMESİ: TAŞKÖPRÜ ORMAN İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ ÖRNEĞİ Kafkas Üniversitesi Artvin Orman Fakültesi Dergisi 6 (1-2) (2005), 28-34 YANGIN HASSASİYET DERECESİNİN BELİRLENMESİ: TAŞKÖPRÜ ORMAN İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ ÖRNEĞİ Ömer KÜÇÜK Sabri ÜNAL Gazi Üniversitesi, Kastamonu

Detaylı

KOMPOZİT SANAYİCİLERİ DERNEĞİ KOMPOZİT DÜNYASI

KOMPOZİT SANAYİCİLERİ DERNEĞİ KOMPOZİT DÜNYASI KOMPOZİT SANAYİCİLERİ DERNEĞİ KOMPOZİT DÜNYASI SEKTÖRÜN DÜNYADA GELİŞMESİ Kompozit sektörü, tüm dünyada, ikame malzemelerden de pay alarak büyümektedir ve geçen 30 yıl içerisinde global ekonomik büyümeye

Detaylı

GIS ORTAMINDA HARİTA OGM ORMAN İDARESİ VE PLANLAMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI

GIS ORTAMINDA HARİTA OGM ORMAN İDARESİ VE PLANLAMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI GIS ORTAMINDA HARİTA OGM ORMAN İDARESİ VE PLANLAMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI MESCERE HARİTASI OGM ORMAN İDARESİ VE PLANLAMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI Amenajmanda İş Akışı Hava Fotoğrafı veya Uydu Görüntüsü İşletme Müdürlüğü

Detaylı

Her işletmenin amacı, müşterilerin satın almaya istekli olduğu mal ve hizmet üretmektir. Ancak, müşteri ihtiyaçlarının ve tercihlerinin sürekli

Her işletmenin amacı, müşterilerin satın almaya istekli olduğu mal ve hizmet üretmektir. Ancak, müşteri ihtiyaçlarının ve tercihlerinin sürekli 1 2 Her işletmenin amacı, müşterilerin satın almaya istekli olduğu mal ve hizmet üretmektir. Ancak, müşteri ihtiyaçlarının ve tercihlerinin sürekli olarak değişmesinin yanında, rekabet ve üretim teknolojilerindeki

Detaylı

TEKSTİL SEKTÖRÜNDE ENTEGRE KİRLİLİK ÖNLEME VE KONTROL TEBLİĞİ

TEKSTİL SEKTÖRÜNDE ENTEGRE KİRLİLİK ÖNLEME VE KONTROL TEBLİĞİ TEKSTİL SEKTÖRÜNDE ENTEGRE KİRLİLİK ÖNLEME VE KONTROL TEBLİĞİ Tebliğ; 14 Aralık 2011 tarih ve 28142 sayılı R.G. EK 1. TESİS İÇİ MEVCUT EN İYİ TEKNİK (MET) UYGULAMALARI EK 2. TEKSTİL ENDÜSTRİSİ ATIKSULARI

Detaylı

Hastane İklimlendirme Sistemleri İçin Filtre Seçim Kriterleri

Hastane İklimlendirme Sistemleri İçin Filtre Seçim Kriterleri 93 TESKON / KLÎ023 MMÖ f bu makaledeki ifadelerden, fikirlerden, toplantıda çıkan sonuçlardan ve basım hatalarından sorumlu değildir* Hastane İklimlendirme Sistemleri İçin Filtre Seçim Kriterleri ESER

Detaylı

MTA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NE AİT İLK PATENT ÇİMENTOSUZ HAFİF YAPI MALZEMESİ ÜRETİM YÖNTEMİ

MTA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NE AİT İLK PATENT ÇİMENTOSUZ HAFİF YAPI MALZEMESİ ÜRETİM YÖNTEMİ MTA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ NE AİT İLK PATENT ÇİMENTOSUZ HAFİF YAPI MALZEMESİ ÜRETİM YÖNTEMİ TR 2009/00643 B Abdulkerim YÖRÜKOĞLU * ve Günnur ULUSOY ** MTA Genel Müdürlüğü MAT Dairesi Endüstriyel Hammaddeler ve

Detaylı

Universal Tip Susturucu Yuvarlak Şekil

Universal Tip Susturucu Yuvarlak Şekil Universal Tip Susturucu Yuvarlak Şekil ÖZET ÜRÜN BİLGİSİ EGSAN ürünü Üniversal Tip Susturucu: olumsuz iç ve dış etkenlere ve korozif koşullara dayanıklı, tamamen alüminyum kaplı sac gövde ve borudan oluşur.

Detaylı

Sodyum Hipoklorit Çözeltilerinde Aktif Klor Derişimini Etkileyen Faktörler ve Biyosidal Analizlerindeki Önemi

Sodyum Hipoklorit Çözeltilerinde Aktif Klor Derişimini Etkileyen Faktörler ve Biyosidal Analizlerindeki Önemi Sodyum Hipoklorit Çözeltilerinde Aktif Klor Derişimini Etkileyen Faktörler ve Biyosidal Analizlerindeki Önemi Umut ŞAHAR Ege Üniversitesi EgeMikal Çevre Sağlığı Birimi 19.03.2014 Ulusal Biyosidal Kongresi

Detaylı

Odun Hammaddesinin Bölmeden Çıkarılmasında Alternatif bir Yöntem: Kollu El Vinci

Odun Hammaddesinin Bölmeden Çıkarılmasında Alternatif bir Yöntem: Kollu El Vinci II. ULUSAL AKDENİZ ORMAN VE ÇEVRE SEMPOZYUMU Akdeniz ormanlarının geleceği: Sürdürülebilir toplum ve çevre 22-24 Ekim 2014 - Isparta Odun Hammaddesinin Bölmeden Çıkarılmasında Alternatif bir Yöntem: Kollu

Detaylı

Iğdır İlinin Hayvansal Atık Kaynaklı Biyogaz Potansiyeli. Biogas Potential from Animal Waste of Iğdır Province

Iğdır İlinin Hayvansal Atık Kaynaklı Biyogaz Potansiyeli. Biogas Potential from Animal Waste of Iğdır Province Araştırma Makalesi / Research Article Iğdır Üni. Fen Bilimleri Enst. Der. / Iğdır Univ. J. Inst. Sci. & Tech. 2(1): 61-66, 2012 Iğdır İlinin Hayvansal Atık Kaynaklı Biyogaz Potansiyeli Iğdır Üniversitesi

Detaylı

REHABİLİTASYON PROJE DİSPOZİSYONU

REHABİLİTASYON PROJE DİSPOZİSYONU REHABİLİTASYON PROJE DİSPOZİSYONU 1- GİRİŞ : 1.1- Projenin Amacı ve Kapsamı : Projesi yapılacak sahanın programa alınma nedenleri, yapılacak faaliyet şekilleri, tesiste ulaşılmak istenilen amaç ve tesisi

Detaylı

AĞAÇ VE ORMAN ÜRÜNLERİ RAPORU

AĞAÇ VE ORMAN ÜRÜNLERİ RAPORU İçindekiler 1.DÜNYA AĞAÇ VE ORMAN ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ... 2 1.1.DÜNYA TİCARETİ... 2 2.TÜRKİYE AĞAÇ VE ORMAN ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ... 4 2.1.Üretim... 4 2.1.1.Endüstriyel Odun (Kereste) Üretimi... 4 2.1.2.Ahşap Kaplama

Detaylı

VATANDAŞA SUNULAN HİZMETLERDE İSTENİLEN BELGELER ve İŞ BİTİRME SÜRELERİ

VATANDAŞA SUNULAN HİZMETLERDE İSTENİLEN BELGELER ve İŞ BİTİRME SÜRELERİ VATANDAŞA SUNULAN HİZMETLERDE İSTENİLEN BELGELER ve İŞ BİTİRME SÜRELERİ ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İŞLETME VE PAZARLAMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI SIRA NO HİZMETİN ADI BAŞVURUDA İSTENİLEN BELGELER HİZMETİN TAMAMLANMA

Detaylı

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu B - Zeminlerin Geçirimliliği Giriş Darcy Kanunu Geçirimliği Etkileyen Etkenler Geçirimlilik (Permeabilite) Katsayısnın (k) Belirlenmesi * Ampirik Yaklaşımlar ile * Laboratuvar deneyleri ile * Arazi deneyleri

Detaylı

ŞEKER PİLİÇ VE YEM SAN. TİC. A.Ş.

ŞEKER PİLİÇ VE YEM SAN. TİC. A.Ş. ŞEKER PİLİÇ VE YEM SAN. TİC. A.Ş. SERİ:XI NO:29 SAYILI TEBLİĞE İSTİNADEN HAZIRLANMIŞ 01.01.2010-31.12.2010 FAALİYET RAPORU İçindekiler Yönetim Kurulu... 2 Denetim Kurulu.. 2 Sermaye Yapısı.. 2 Temettü

Detaylı

Büro : Bölüm Sekreterliği Adana, 22 / 04 /2014 Sayı : 46232573/

Büro : Bölüm Sekreterliği Adana, 22 / 04 /2014 Sayı : 46232573/ Büro : Bölüm Sekreterliği Adana, 22 / 04 /2014 ACADİA MADENCİLİK İNŞ. NAK. SAN. TİC. LTD. ŞTİ. TARAFINDAN GETİRİLEN KAYAÇ NUMUNESİNİN ÇEŞİTLİ ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİNE YÖNELİK RAPOR İlgi: ACADİA Madencilik

Detaylı

ABSTRACT Pinus brutia Ten.

ABSTRACT Pinus brutia Ten. ÖNSÖZ Ege Ormancılık Araştırma Enstitüsünün 1987 yılı Çalışma Proğramında Yeni Başlanacak Projeler bölümünde yer alan ve 1991 yılında tamamlanması öngörülen bu çalışma çeşitli nedenlerle öngörülen süre

Detaylı

Ergonomi Uygulamaları ile Kâr Etmenin Yolları

Ergonomi Uygulamaları ile Kâr Etmenin Yolları Ergonomi ile Verimlilik Paneli Ergonomi Uygulamaları ile Kâr Etmenin Yolları Uludağ Üniversitesi Endüstri Müh. Böl. 13.05.2010 BURSA ERGONOMİ Çalışan ile teknik sistem arasındaki ilişkiyi inceleyen; bilimsel

Detaylı

ÖLÇME BİLGİSİ ALANLARIN ÖLÇÜLMESİ

ÖLÇME BİLGİSİ ALANLARIN ÖLÇÜLMESİ ÖLÇME BİLGİSİ ALANLARIN ÖLÇÜLMESİ Doç. Dr. Alper Serdar ANLI 5.Hafta ALANLARIN ÖLÇÜLMESİ Genel bir deyişle herhangi bir arazi parçasının şeklini ve büyüklüğünü belirtecek planın çıkarılabilmesi için gereken

Detaylı

MIM 802 ŞANTİYE İ YÖNETİM İ İ M MALİYET YÖNETİMİ

MIM 802 ŞANTİYE İ YÖNETİM İ İ M MALİYET YÖNETİMİ MIM 802 ŞANTİYE YÖNETİMİ MALİYET YÖNETİMİ Maliyet Yönetimi Belirlenen bütçe sınırları içinde kalmak amacıyla, planlama, tasarım ve yapım süreçlerindeki tüm veya kısmi maliyetlerin yönetimi. Maliyet Yönetimi

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER İsmail Güvenç* I. Kahramanmaraş'ta Sebze Tarımı 1Giriş Ülkemiz nüfusu, son sayıma göre 67 milyon

Detaylı

TOMRUK ÜRETİMİNDE BİLGİSAYAR DESTEKLİ OPTİMUM BOYLAMA YÖNTEMİNİN KULLANILMASI ÖZET USING COMPUTER-ASSISTED OPTIMUM BUCKING METHOD IN PRODUCING LOG

TOMRUK ÜRETİMİNDE BİLGİSAYAR DESTEKLİ OPTİMUM BOYLAMA YÖNTEMİNİN KULLANILMASI ÖZET USING COMPUTER-ASSISTED OPTIMUM BUCKING METHOD IN PRODUCING LOG III. Ulusal Karadeniz Ormancılık Kongresi 20-22 Mayıs 2010 Cilt: II Sayfa: 598-607 TOMRUK ÜRETİMİNDE BİLGİSAYAR DESTEKLİ OPTİMUM BOYLAMA YÖNTEMİNİN KULLANILMASI Abdullah E. AKAY 1, Hasan SERİN, Mehmet

Detaylı

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI

TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI T.C. TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI KORUMA VE KONTROL GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkezi Müdürlüğü TARIMSAL DEĞERLERİ ÖLÇME DENEMELERİ TEKNİK TALİMATI YEMLİK PANCAR (HAYVAN PANCARI)

Detaylı

T.C ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI AĞAÇLANDIRMA VE EROZYON KONTROLÜ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

T.C ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI AĞAÇLANDIRMA VE EROZYON KONTROLÜ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ T.C ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI AĞAÇLANDIRMA VE EROZYON KONTROLÜ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İL ÇEVRE VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ.. ORMAN BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ. ORMAN İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ. ÇOK AMAÇLI UYGULAMA PROJESİ 201 (BU KAPAK SAYFASI

Detaylı

RİSK DEĞERLENDİRMESİ PROCEDÜRÜ. İçindekiler. Sayfa. Doküman NO Yayın Tarihi Revizyon No Revizyon Tarihi KRY

RİSK DEĞERLENDİRMESİ PROCEDÜRÜ. İçindekiler. Sayfa. Doküman NO Yayın Tarihi Revizyon No Revizyon Tarihi KRY İçindekiler 1. GİRİŞ... 2 2. AMAÇ... 2 3. METOT... 2 4. TANIMLAR... 2 5. RİSK ANALİZİNİN YAPILMASI... 4 5.1. Bilgilendirme... 5.2. Tehlike Kaynaklarının Belirlenmesi... 4 5.2.1. İşin Düzenlenmesi ve Organizasyona

Detaylı

AŞINMAYA KARŞI DAYANIKLI DALGIÇ POMPALAR

AŞINMAYA KARŞI DAYANIKLI DALGIÇ POMPALAR AŞINMAYA KARŞI DAYANIKLI DALGIÇ POMPALAR A. FUNDA ETAN 1970 yılında Đstanbul'da doğdu. 1988 yılında Highschool'u, 1992 yılında ise Đstanbul Teknik Üniversitesi, Đnşaat Fakültesi, Çevre Mühendisliği bölümünü

Detaylı

Bakanlar Medya A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna İlişkin 2. Değerlendirme Raporu

Bakanlar Medya A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna İlişkin 2. Değerlendirme Raporu Bakanlar Medya A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna İlişkin 2. Değerlendirme Raporu Neta Yatırım Menkul Değerler A.Ş. 28.04.2014 1. Değerlendirme Raporu nun Amacı Sermaye Piyasası Kurulu nun ( SPK ) 22.06.2013

Detaylı

ORMANCILIK POLİTİKASI AMAÇ VE ARAÇLARI

ORMANCILIK POLİTİKASI AMAÇ VE ARAÇLARI ORMANCILIK POLİTİKASI AMAÇ VE ARAÇLARI ORMANCILIK POLİTİKASI AMAÇLARI Politikalar, hükümet, birey ya da kurumların herhangi bir alanda izlediği ve belli bir amaç taşıyan bir amaç taşıyan yol ve yöntemler

Detaylı

ENDÜSTRİYEL AĞAÇLANDIRMALARDA FİDAN ÜRETİM VE DİKİM ÇALIŞMALARI. Prof.Dr. Ali Ömer Üçler 1

ENDÜSTRİYEL AĞAÇLANDIRMALARDA FİDAN ÜRETİM VE DİKİM ÇALIŞMALARI. Prof.Dr. Ali Ömer Üçler 1 ENDÜSTRİYEL AĞAÇLANDIRMALARDA FİDAN ÜRETİM VE DİKİM ÇALIŞMALARI Prof.Dr. Ali Ömer Üçler 1 Temel Kabuller Endüstriyel ağaçlandırmalarda genellikle topraksız (çıplak köklü) fidanlar dikilmektedir (türe göre

Detaylı

3. ORMAN YOLLARININ ÖNEMİ

3. ORMAN YOLLARININ ÖNEMİ 3. ORMAN YOLLARININ ÖNEMİ Ormancılık faaliyetlerinin gerçekleşebilmesi için alt yapı tesisi olan orman yolları olmalıdır. Orman Yollarının Özelliği Orman yolu bir bilgisayar programı gibidir. Nasıl ki

Detaylı

Türkiye nin Elektrik Üretimi ve Tüketimi

Türkiye nin Elektrik Üretimi ve Tüketimi Türkiye nin Elektrik Üretimi ve Tüketimi -Çimento Sanayinde Enerji Geri Kazanımı Prof. Dr. İsmail Hakkı TAVMAN Dokuz Eylül Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Enerji Kaynakları Kullanışlarına Göre

Detaylı

PAGEV TÜRKİYE PLASTİK İNŞAAT MAMÜLLERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU Ay

PAGEV TÜRKİYE PLASTİK İNŞAAT MAMÜLLERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU Ay TÜRKİYE PAGEV PLASTİK İNŞAAT MAMÜLLERİ SEKTÖR İZLEME RAPORU 201-9 Ay 1 2 YÖNETİCİ ÖZETİ Plastiklerin tüm uygulama alanları arasında, % 20 2 bir hacme sahip olan yapı ve inşaat; ambalaj uygulamalarından

Detaylı

SU ÜRÜNLERİNDE MEKANİZASYON

SU ÜRÜNLERİNDE MEKANİZASYON SU ÜRÜNLERİNDE MEKANİZASYON 8 Yrd.Doç.Dr. Mehmet Ali Dayıoğlu Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları & Teknolojileri Mühendisliği Bölümü Su Ürünleri Teknolojileri Su temini Boru parçaları

Detaylı

ZEMİN MEKANİĞİ DENEYLERİ

ZEMİN MEKANİĞİ DENEYLERİ ZEMİN MEKANİĞİ DENEYLERİ Konsolidasyon Su muhtevası Dane dağılımı Üç eksenli kesme Deneyler Özgül ağırlık Serbest basınç Kıvam limitleri (likit limit) Geçirgenlik Proktor ZEMİN SU MUHTEVASI DENEYİ Birim

Detaylı

REHABİLİTASYON PROJE DİSPOZİSYONU

REHABİLİTASYON PROJE DİSPOZİSYONU REHABİLİTASYON PROJE DİSPOZİSYONU 1- GİRİŞ : 1.1- Projenin Amacı ve Kapsamı : Projesi yapılacak sahanın programa alınma nedenleri, yapılacak faaliyet şekilleri, tesiste ulaşılmak istenilen amaç ve tesisi

Detaylı

YURTİÇİ DENEME RAPORU

YURTİÇİ DENEME RAPORU YURTİÇİ DENEME RAPORU PERLA VİTA A+ UYGULAMASININ MARUL VERİM VE KALİTE ÖZELLİKLERİ ÜZERİNE ETKİSİ GİRİŞ Marul ve marul grubu sebzeler ülkemizde olduğu gibi dünyada geniş alanlarda üretilmekte ve tüketilmektedir.

Detaylı

SAF DOĞU LADİNİ MEŞCERELERİNDE MEŞCERE TİPİ AYRIMININ İSTATİSTİKSEL OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET

SAF DOĞU LADİNİ MEŞCERELERİNDE MEŞCERE TİPİ AYRIMININ İSTATİSTİKSEL OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET III. Ulusal Karadeniz Ormancılık Kongresi 20-22 Mayıs 2010 Cilt: I Sayfa: 419-430 SAF DOĞU LADİNİ MEŞCERELERİNDE MEŞCERE TİPİ AYRIMININ İSTATİSTİKSEL OLARAK DEĞERLENDİRİLMESİ Turan SÖNMEZ 1, Uzay KARAHALİL

Detaylı

SİLVİKÜLTÜREL PLANLAMA-2. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER

SİLVİKÜLTÜREL PLANLAMA-2. Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER SİLVİKÜLTÜREL PLANLAMA-2 Prof. Dr. Ali Ömer ÜÇLER Marjinal ekolojik şartlardaki gevşek kapalı bir Ardıç ormanı, ana amacı odun üretimi ise bu orman verimsiz kabul edilmektedir. Ancak işletme amacı

Detaylı