Tanıtım ve Değerlendirme

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Tanıtım ve Değerlendirme"

Transkript

1 Günümüz İngiltere sinde Din Eğitimi, Recep Kaymakcan, İstanbul: Dem Yayınları, 2004, 227 s., ISBN: Bilindiği gibi çağımızın en önemli özelliklerinden biri, bilgi ve iletişim alanındaki gelişmeler olduğu kadar, çoğulcu bir toplum yapısına sahip olmasıdır. Her ne kadar çoğulculuk milletimiz için çok yeni bir kavram olmasa da, çoğu milletler için bu oldukça yeni bir kavram ve uygulama alanıdır. Çoğulculuk birçok batı ülkesi için 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren oldukça önemli bir yer tutmaya başlamış ve sadece o ülkeleri değil, aynı zamanda İslâm ülkelerini ve halklarını da yakından ilgilendiren bir durum olmuştur. Artık günümüzde geçmişte olduğu gibi, belirli coğrafi sınırlar içerisinde ve aynı dine inanan ve aynı kültürü benimseyen bir topluluk hemen hemen kalmamış gibidir. Elbette çoğulculuğun pratik olarak yaşandığı ülkelerin başında da bugün A.B.D. ve batı Avrupa ülkeleri gelmektedir. İşte bir taraftan sanayileşmenin doğurduğu sonuçlara bağlı olarak işçi göçmenler, diğer taraftan eğitim ve öğretim amacıyla giden öğrenci sayılarındaki artışlar ya da siyasi amaçlı sığınmalar sonucu insanlar, farklı kültür ve dine mensup insanlarla birlikte yaşamak durumunda kalmışlardır. Elbette bu birlikte yaşama, beraberinde pek çok sorunu da getirmiştir. Bunların başında sahip olunan dini gelenekler doğrultusunda eğitim ve öğretim işi gelmektedir. Günümüzde zor da olsa her din mensubu kendi dinini ve geleneğini sürdürme çabası içindedir. Bu da başta din eğitimcilerini olduğu kadar genel olarak tüm eğitim ve öğretim işleriyle ilgilenen kurumları ilgilendirmektedir.

2 Türkiye nin Avrupa Birliği ne girmeye hazırlandığı bir noktada, muhtemelen en zor uyum sağlayacağımız konulardan biri olan din eğitimi ve öğretimi konusunda, Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi öğretim üyelerinden Recep Kaymakcan ın hazırladığı Günümüz İngiltere sinde Din Eğitimi konulu araştırması sanırım büyük açılımlar sağlayacaktır. Bu titiz çalışmanın bu anlamda önemli bir boşluğu dolduracağına ve bundan sonra yapılacak olan çalışmalara iyi bir örnek oluşturacağına inanmaktayım. Şimdi bu kıymetli eseri ana hatlarıyla kısaca tanıtmaya çalışalım. Çalışma beş bölüm ve bir ekten oluşmaktadır. Sayın Kaymakcan, eserin birinci bölümünde İngiltere deki din eğitiminin tarihsel gelişimi ve hukuki durumunu incelemektedir. Yazarın verdiği bilgilere göre, İngiltere de zorunlu eğitim 5-16 yaşları arasını kapsamakta olup, dört kademeye ayrılmaktadır. Eğitim bizdeki eğitim sisteminin aksine merkezi olmayan bir idare sistemine sahip olup, yaklaşık olarak okulların dörtte birini kilise ve dini nitelikli okullar oluşturmaktadır. Kaymakcan, İngiltere deki din eğitiminin 1870 ten önce büyük ölçüde kilise merkezli ve belli bir mezhebe dayalı din eğitimi olduğunu, ancak ilk olarak 1870 ten itibaren devlet okullarında din eğitiminin hukuki bir zemin kazandığını ve bu tarihten itibaren de önceki dönemlerin aksine mezhebe dayalı olmayan bir din eğitimi anlayışının hâkim olmaya başladığını belirtmektedir. Ancak İngiltere de eğitime ilişkin en önemli yasa 1944 eğitim yasasıdır. Bu hukuki düzenlemenin getirdiği en büyük yenilik zorunlu eğitim yaşının 11 den 16 ya çıkarmış olmasıyla, bütün devlet ve kilise okullarında din öğretiminin zorunlu hale getirilmesidir. Eğitimle ilgili diğer önemli bir yasa ise, 1988 eğitim yasasıdır. Kaymakcan a göre bu yasanın önemi, din öğretimi ders adının din eğitimi olarak değiştirilmesidir. Ayrıca bu eğitim reformuna göre, Büyük Britanya nın temel dini geleneği olan Hıristiyanlıkla birlikte ülkede temsil edilen diğer dinlerin öğreti ve uygulamalarının da dikkate alınması ve müfredata yansıtılması öngörülmüştür. Böylece Hıristiyanlıkla birlikte ülkede temsil edilen, İslâmiyet, Yahudilik, Hinduizm ve Sihizm gibi dinlerin öğretimi de söz konusu olmuştur. Devlet okullarında haftalık ders süresinin yalnızca % 5 inin din eğitimi dersine tahsis edilmesinin (bu da yaklaşık olarak haftada bir ders saati anlamına gelmektedir) yeterli olmadığını belirten Kaymakcan, din eğitiminin okullarda en problemli branşlardan biri olduğunu ileri sürmektedir (s.46). İkinci bölümde İngiltere Okullarında Toplu İbadet konusu üzerinde durulmaktadır. Kaymakcan bu bölümde temel olarak toplu ibadetin hukuki 178

3 dayanakları, toplu ibadet uygulamasındaki sorumluluk, toplu ibadete katılma, toplu ibadetin özelliği, eğitimdeki amacı, yeri ve uygulanması ile, toplu ibadet hakkında yapılan tartışmaları incelemektedir. Kaymakcan bizlerin de zaman zaman duyduğu ancak gerçek mahiyeti hakkında yeterli bilgiye sahip olmadığımız bu toplu ibadet konusu hakkında oldukça doyurucu bilgiler sunmaktadır. Kaymakcan, İngiliz eğitim sisteminin bu toplu ibadet geleneğini asırlar boyu devam ettirdiğini, son 1944 eğitim yasasıyla okullarda zorunlu hale getirildiğini ve 1988 Eğitim Reformu Yasasında da bazı değişikliklerle birlikte varlığını koruduğunu belirtmektedir Eğitim Yasasındaki, Devlet ve kilise okullarında okuyan öğrenciler her gün eğitime sabahleyin toplu ibadetle başlayacaklardır. (s.50) ifadesiyle, Kaymakcan a göre uzun zamandır okullarda uygulanan toplu ibadet resmiyet kazanmış ve hukuki olarak zorunlu hale getirilmiştir Eğitim Yasası toplu ibadetin muhtevasının ne olacağı konusunda her hangi bir düzenleme getirmezken, 1988 Eğitim yasası bu konuya açıklık getirmiş ve toplu ibadetin tamamen veya çoğunlukla genel Hıristiyanlık karakterini yansıtacağı belirtilmiştir (s. 50). Kaymakcan, toplu ibadetin okullarda genellikle öğle yemeği öncesi ve eğitim bitmeden önceki vakitlerde yapıldığını, kesin bir kural olmamakla beraber okul müdürü ya da onun önereceği bir kişi tarafından yaptırıldığını ve süre olarak da dakika sürdüğünü belirtmektedir (s.53). Kaymakcan bu toplu ibadet uygulamalarına birtakım eleştiriler yapıldığını, bunların başında da toplu ibadet uygulamalarının zorunlu olması, içeriği ve her gün yapılması olduğunun geldiğini belirtmektedir. Ancak Kaymakcan, her ne kadar toplu ibadet zorunlu olsa bile, devlet okullarından % 80 inin bu konuya yeterince ilgi göstermediklerini, orta dereceli okullarda ise neredeyse kanunlarda belirtildiği şekliyle toplu ibadete uyan hiçbir devlet okulunun olmadığını belirtmektedir (s ). Tüm bu olumsuzluklara rağmen, Kaymakcan açıkça ifade edilmese bile, toplu ibadetin amacının devlet okullarında liberal bir yorumla da olsa, Hıristiyan değerlerinin İngiliz okul sistemi içinde varlığını devam ettirmesine fırsat vermek olduğunu ileri sürmektedir (s. 73). Üçüncü bölümün konusunu Din Eğitimine Yaklaşımlar oluşturmaktadır. Kaymakcan bu bölümde temel olarak çoğulcu bir toplum olan İngiltere eğitim sisteminde mevcut olan iki yaklaşımdan bahsetmektedir: Fenomenolojik Din Eğitimi Yaklaşımı ve Yorumlayıcı Din Eğitimi Yaklaşımı. Kaymakcan, Fenomenolojik Din Eğitimi yaklaşımının temel nedenlerin- 179

4 den birisinin İngiltere nin özellikle İkinci Dünya Savaşından sonra farklı din ve kültürlere mensup insanların göç etmesiyle çoğulcu bir toplum arz etmesi ve bir de İngiliz din eğitiminde Hıristiyanlığın savunuculuğunu yapan ve pedagojik yönden öğrencilerin ihtiyaçlarını karşılamaktan uzak olan geleneksel din eğitimi anlayışının yetersiz olduğundan kaynaklandığını ileri sürmektedir. Fenomenoloji, dinle ilgili olgular üzerinde yoğunlaşıp, bu dini fenomenlerin tarafsız ve önyargısız bir şekilde incelenmesini öngörmektedir (s.86). Bu yaklaşımın en önemli özelliği, her hangi bir dinin savunuculuğunu yapmaması ve yalnızca bilgi vermeyi amaçlaması, çoğunluğun mensup olduğu din dışında diğer dinlerin öğretimi yapılırken, o din mensubunun bakış açısı ile öğretilmesi gerektiğini savunmasıdır. Bu da ancak empati ile gerçekleşecektir. Elbette her ne kadar bu metot birçok İngiliz okullarında uygulansa da, bazı eleştirilere maruz kaldığı da bir gerçektir. Belki de bu metoda yöneltilen eleştirilerin en önemlisi, dersi veren hocanın diğer dinler hakkındaki objektifliği ve tarafsızlığı meselesidir. Kaymakcan ikinci bir yaklaşım olarak da Yorumlayıcı din eğitimi yaklaşımını incelemektedir. Bu yaklaşıma göre, bir kişi mensubu olduğu inanç dışındaki dinleri de öğrenmesi gerekir ki, bu durum kişinin kendi dinini daha iyi öğrenmesine ve manevi bakımdan da daha iyi gelişmesine katkı sağlasın. Elbette her iki metodun artı ve eksi yönleri vardır. Ancak burada dikkat çeken husus, Kaymakcan ın da vurguladığı gibi, İngiltere Devletinin kendi eğitim sisteminde daha iyi bir din eğitimi vermeyi sağlamak için bu yaklaşımları maddi olarak desteklemesi ve bir araştırma içinde olmasıdır. Kaymakcan dördüncü bölümde, Kilise Okulları ve Din Eğitimi konusunu incelemektedir. İngiltere deki okulları ana hatlarıyla kilise ve devlet okulları diye ikiye ayırmanın mümkün olduğunu belirten Kaymakcan, Kilise okulu kavramından kesinlikle din eğitimi yetiştirmek için kurulmuş ve okul müfredatının oldukça önemli sayılabilecek bölümünün dini nitelikli konular için ayrılmış okullar olarak anlaşılmaması gerektiğini belirtmektedir (s. 116). O halde kilise okulları nedir? Kaymakcan a göre kilise okulları, eğitimde devletle uzun geçmişe dayalı ortaklığın sonucu olarak kiliseler tarafından açılan, yönetilen ve genel eğitim veren okullardır (s.116). Kaymakcan, kilise okullarını devlet yardımı alan kilise okulları ile devlet tarafından kontrol edilen kilise okulları olmak üzere ikiye ayırarak ele almaktadır. Devlet yardımı alan kilise okullarında kilise daha etkin bir konumda iken, devlet kontrolündeki kilise okullarında yerel ida- 180

5 reler daha etkin konumdadır. Sayı olarak da, (1998) kilise okullarının ilk ve orta dereceli okul seviyesinde eğitim içerisindeki payı ¼ civarındadır (s. 120). Her ne kadar hukuki statü bakımından din eğitimi devlet ve kilise okulu ayrımı yapılmaksızın İngiltere deki bütün ilk ve orta dereceli okullarda zorunlu olmasına rağmen, kilise okullarının din eğitimine devlet okullarına göre özel bir önem verdiğini belirtmektedir. Kilise okullarına yönelik olarak birtakım eleştiriler yapılsa da, Kaymakcan a göre günümüz İngiltere sinde, kiliselerin en başarılı olduğu faaliyet kilise okullarıdır (s.148). Beşinci bölümün konusunu İngiltere de Müslümanlar ve Din Eğitiminde İslâm konusu oluşturmaktadır. Kaymakcan, İngiltere de İslâmiyet in Hıristiyanlıktan sonra en çok mensubu bulunan bir din olduğunu ve farklı rakamlar verilse de yaklaşık 1.5 milyon Müslüman ın yaşadığını belirtmektedir. (s. 157). Müslümanların varlığı İngiltere de her ne kadar 18. yüzyılın ortalarına kadar dayansa da, daha çok İkinci Dünya savaşı sonrası ciddi bir artış görülmeye başlamıştır. Kaymakcan bu bölümde, temel olarak Müslümanların eğitim konusundaki taleplerinden ve İslâm dininin müfredatlarında nasıl yer aldığından bahsetmektedir. Kaymakcan a göre, Müslümanların eğitimle ilgili beklentilerinin başında, Müslümanlar tarafından açılan okulların devlet tarafından desteklenmesi gelmektedir. Müslümanların bu haklı talebi uzun süre benimsenmemiş, ancak 1998 yılında İşçi Partisinin iktidara geçmesiyle ülkedeki etnik azınlıklara karşı daha olumlu bir politika izlenmiş ve bunun bir yansıması olarak da birisi Londra diğeri de Birmingham olmak üzere iki özel Müslüman okuluna devlet yardımı alan okul statüsü verilmiştir (s.162). Kaymakcan, Müslümanların genel okullarla ilgili dini nitelikli isteklerini de, okullarda namaz kılma imkânının verilmesi, alternatif toplu ibadete fırsat verilmesi, dini bayramlarda Müslüman öğrencilere izin verilmesi, okul yemeğinde İslâm ın konuyla ilgili duyarlılığının dikkate alınması ve okul elbisesi gibi konular olarak sıralamaktadır (s. 165). Bu istekler konusunda da ciddi anlamda olumlu adımların atıldığını belirtmektedir. İngiltere din eğitimindeki İslâm konusuna gelince, Kaymakcan, her ne kadar geçmişe oranla bir düzelme görülse de, yine de Hz. Muhammed, İslâm ve şiddet ile İslâm da kadın konularında hala bazı yanlış ve yanlışın da ötesinde bazı olumsuz imajlara ve önyargılara sahip olduklarını tespit etmektedir. Kaymakcan kitabın bu beş bölümünde şimdiye kadar kısaca tanıtmaya çalıştığımız gibi daha çok ilk ve orta öğretimi kapsayan örgün ve zorunlu 181

6 din eğitimini incelemektedir. Dolayısıyla yüksek ve orta dereceli okullardaki din eğitimi ihmal edilmiş görülmektedir. Ancak bunu da yazar kitabının sonunda ek bir araştırma raporuyla tamamlamakta ve okuyucunun zihninde her hangi bir eksiliğin kalmasına meydan vermemektedir. Kaymakcan bu ek bölümde, İngiltere deki yüksek öğretim ve orta dereceli okullardaki din eğitimi ve Türkiye deki din öğretimine yönelik bazı öneriler başlığı altında doktora sonrası İngiltere de dört aylık bir dönemde yaptığı araştırma sonuçlarını sunmaktadır. Kaymakcan, İngiltere de yüksek öğretim düzeyindeki din eğitiminin ya üniversitelere bağlı ilahiyat fakülteleri veya bölümlerinde ya da Hıristiyan kiliselerinin ihtiyaç duydukları din adamı yetiştirmek için kurdukları papaz okullarında yapıldığını belirtmektedir (s. 205). İngiltere de tarihsel olarak İlahiyatların üniversite içerisinde varlıklarını kesintisiz bir şekilde sürdürdüğünü, hatta ülkede ilk kurulan üniversiteler olan Oxford ve Cambridge de ilk kurulan bölümlerin ilahiyat fakülteleri olduğunu belirtmektedir. Diğer önemli bir husus, 2000 yılı itibariyle İngiltere de 101 i devlet 1 i de özel olmak üzere 102 üniversite bulunduğunu, yaklaşık olarak üniversite sayısının yarısı kadar da (52) ilahiyat fakültesi ve bölümü bulunduğunu belirtmektedir. Öğretim üyelerinin maaşları ve her türlü eğitim giderlerinin üniversite bütçesi tarafından karşılandığını belirten Kaymakcan, ilahiyatların büyük çoğunluğunda Hıristiyanlık dışında diğer dünya dinleri sahasında uzman hocaların bulunduğunu ve eğitim programlarında da diğer dinlere yer verdiklerini belirtmektedir. Bu bağlamda İslâm dini de ilahiyatlarda öğretilen ve araştırma konusu yapılan dinlerden birisidir. Kaymakcan yüksek öğretim düzeyinde din eğitimi veren ikinci bir kurum olarak da papaz okullarını incelemektedir. Kaymakcan a göre, her Hıristiyan mezhebi kendi din adamını kendisi yetiştirmektedir. Papaz okuluna gitmek için gerekli koşulları anlatan Kaymakcan, akademik bilgilerle birlikte papaz adaylarının ahlâki ve manevi yönden din adamlığı görevine hazırlıklı olmasına yönelik programlar uygulanmasından bahsetmektedir (s.211). Kaymakcan, İngiltere deki bu yüksek öğretim ve orta dereceli okullardaki din eğitimini rapor olarak sunduktan sonra, Türkiye deki din eğitimine ilişkin olarak da, özellikle Avrupa Birliği ne giriş doğrultusunda birtakım öneriler sunmaktadır. Bir bütün olarak bakıldığında Kaymakcan ın hazırladığı bu eserin oldukça başarılı, kapsamlı ve bilgi ağırlıklı bir inceleme ve araştırma olduğu söylenebilir. Çalışmayı başarılı yapan temel unsurlardan birisi de 182

7 Kaymakcan ın sadece kaynaklara bağlı olarak değil, bizzat İngiltere de bulunarak konuya bir eğitimci gözüyle bakmasıdır. Bununla birlikte bir öneri olarak yazar, çalışmasının başında okuyucuya İngiltere hakkında (tarihi, siyasi, kültürel, ekonomik ve genel eğitim) bilgi verdikten sonra din eğitimini inceleseydi daha iyi olurdu diye düşünüyoruz. Yine, ağırlıklı olarak örgün din eğitimine yer verdiği çalışmasında, bizim yaygın din eğitimi dediğimiz cami eğitiminin karşılığı olarak kilisenin sunmuş olduğu din eğitiminden de biraz bahsetseydi belki daha kapsayıcı olurdu. Kapsamlı, bilgi ağırlıklı, özgün ve sistematik olması bakımından Recep Kaymakcan ın bu çalışması, bundan sonra değişik ülkelerin din eğitimini inceleyeceklere bir örnek teşkil edecek nitelikte olup, takdire şayandır. Mustafa KÖYLÜ, Prof. Dr. Ondokuz Mayıs Üniversitesi 11 ve 18. Yüzyıllar İslâm-Türk Medeniyeti ve Avrupa Uluslar Arası Sempozyumu (24-26 Kasım 2006, İstanbul) İnsanlık tarihinde farklı bölgelerde ortaya çıkan birçok medeniyetin birbirleriyle temas ederek geliştikleri bir gerçektir. Zira insanoğlu, gerek din gerekse siyasetin etkisiyle sürekli birbiri ile ilişki halinde olmuştur. Bu etkileşimlerin boyutları günümüzde yapılan birçok ilmî araştırmaya da konu olmaktadır. Söz konusu ilişkinin Türk-İslâm medeniyeti ve Avrupa arasındaki boyutu Kasım 2006 tarihinde İstanbul da gerçekleştirilen bir sempozyumla ele alındı. 11 ve 18. Yüzyıllar İslâm-Türk Medeniyeti ve Avrupa konulu uluslar arası sempozyum TDV İslâm Araştırmaları Merkezi (İSAM) ve Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi tarafından organize edilip, İSAM ın ev sahipliğinde gerçekleştirildi. Sempozyumun açılışında sırasıyla İSAM başkanı M. Âkif Aydın, M.Ü İlahiyat Fakültesi Dekanı Mustafa Fayda, Diyanet İşleri Başkanı Ali Bardakoğlu ve İKO Genel Sekreteri Ekmeleddin İhsanoğlu söz aldılar. Açılış konferansını veren Topkapı Sarayı Müzesi Başkanı İlber Ortaylı, İslâm geleneğinde anlaşıldığı şekliyle medeniyetlerin özgün olmayıp insanlığın birikiminin ürünü ve bir nevi sentez olduğunun altını çizdi. Bu bağlamda da İslâm medeniyetinin oluşumunda önceki medeniyetlerden etkilendiği 183

8 gibi, bu medeniyetin daha sonra kurulan medeniyetlere önemli katkılar sağladığını ve dolayısıyla Avrupa medeniyetini de çeşitli şekillerde etkilediğini belirtti. Üç gün devam eden sempozyumda otuz üçü Türkiye nin çeşitli üniversitelerinden, on altısı yurtdışından (İtalya, ABD, Macaristan, Kanada, İngiltere, Yunanistan, İsveç, İsrail, Bosna-Hersek, Avusturya, İspanya) olmak üzere toplam kırk yedi akademisyen bildiriler sundular. Felsefe, bilim ve teknoloji sahasında, Osmanlı Devleti ve Batı arasındaki etkileşimi konu edinen birinci oturumda üç tebliğ sunuldu. Gabor Agoston un Knowledge, Technology and Warfare in Europe and the Ottoman Empire ( ) adlı tebliğde Agoston, Osmanlı Devleti nin ve Batı dünyasının 1400 ve 1800 yılları arasındaki savaş tekniği, askerî teknoloji, bilim teknolojileri hakkında bilgi vererek birtakım karşılaştırmalar yaptı. İkinci tebliğde İhsan Fazlıoğlu, Kelâmi doğa felsefesinden mekanik doğa felsefesine giden yol: Evrenin ara-varlıklardan, doğanın da ruh tan arındırılması konusunu ele aldı. Fazlıoğlu, İslâm kelâm geleneğinin metafizikle iç içe dünya ve doğa tasavvuru ve Avrupa da Descartes, Spinoza, Leibniz ve Newton la başlayan mekanik doğa felsefesi hakkında bir karşılaştırma sundu. Üçüncü olarak ise James C. A. Redman, Osmanlı matbaa teknolojisinin evrimini ele aldığı bildirisinde Batı dünyasında matbaaya karşı ileri sürülen bazı görüşler üzerinde durarak Osmanlı Devleti ne matbaanın geç girmesinin sebeplerini inceledi. İkinci oturumda ise dört tebliğ sunuldu. Kutsal Kaygısı adlı tebliğinde Melissa Taylor, bazı belgelerden hareketle matbaanın ilk kullanılmaya başlandığı dönemde Avrupa nın ve Osmanlı Devleti içinde matbaaya karşı duruşta bazı ortak özelliklere ve endişelere değindi. Özellikle birtakım endişelerden dolayı ilk başlarda Avrupa da Kitab-ı Mukaddes in Osmanlı Devleti nde ise Kur ân-ı Kerim in basılmasına bir süre izin verilmediğini hatırlattı. İkinci tebliğ de Harun Anay, Makyavel in Türk siyaset felsefesinden etkilendiği noktalara değindi. Bu oturumda ayrıca, Fatma Bostan Ünsal tarafından, Aydınlanma Düşünürlerinin İslâm ve Türkiye hakkındaki Görüşleri ve Saira Malik tarafından The Rainbow in the 14th Century: Aristotle s Meteorologica to Theodoric s De İride adlı tebliğler sunuldu. Osmanlı Devleti ile Batı arasındaki sosyo-kültürel etkileşimleri konu edinen ikinci gün oturumlarının ilkinde Mustafa Daş, Müslüman ve Hıristiyan âlimlerin zaman zaman aralarında dinî içerikli tartışmalar yaptıkları- 184

9 nı belirterek, XIV. yüzyılda Bizans İmparatoru II. Manuel Palaiologos ve Hacı Bayrâm-ı Velî arasında Ankara da yapıldığı iddia edilen tartışmayı ele aldı. Bu tartışmaya Hıristiyanlar tarafından büyük önem atfedilmesine karşın Müslümanların günümüze kadar fazla ilgi göstermediklerini ifade eden Daş, konunun yeniden gündeme gelmesinde Papa 16. Benediktus un 15 Eylül 2006 tarihinde yaptığı konuşmada bu tartışmaya atıfta bulunmasının etkili olduğunu belitti. Bildiride aynı zamanda tartışma ile ilgili başvurulan birinci derece kaynaklardaki bilgilerin güvenilirliğinin sorgulanması gerektiğinin de altı çizildi. Bu oturumda ikinci olarak Cengiz Tomar Haçlılar Çağında Doğu-Batı Etkileşimi adlı tebliğini sundu yüzyıllar arasında gerçekleştirilen Haçlı seferlerinin amacını ve bu seferler esnasında Doğu ve Batı dünyasının ticaret ve kültürel açılardan birbirlerini nasıl etkilediğini ele aldığı bildirisinde Tomar, iki toplumun bir taraftan birbirlerinden nefret ederek kıyasıya mücadele ettiklerini, diğer taraftan ise karşılıklı olarak etkileşim içinde olduklarını tespitinde bulundu. Oturumun diğer bir konuşmacısı Barbara Karl, Avrupa da Prens Koleksiyonlarında İslâm Eserleri-Kültürel Transfer: yüzyıllarda Floransa Dükü Medici Âilesi başlıklı tebliğinde, tüccarlar vasıtasıyla İtalya ve Osmanlı Devleti içinde mal, eşya, model ve fikir aktarımları olduğundan ve bu sayede de Florence nın Osmanlı Devleti ile ticari alışverişte bulunan merkezlerden biri haline geldiğini belirtti. Avrupalı prensler tarafından birçok koleksiyon oluşturulduğunu ifade eden Barbara Karl, bildirisinde özellikle Medici Grand Dukes un koleksiyonu üzerinde durdu. Barbara Karl, bu koleksiyonun İtalya nın en önemli koleksiyonlardan biri olduğunu ve içersinde Osmanlı dünyasına ait çok değerli birçok eşya olduğunu vurguladı. Sosyo-kültürel etkileşimin ele alındığı ve Prof. Dr. İdris Bostan ın başkanlığını yaptığı oturumda da üç tebliğ sunuldu. İlk olarak Angelika Hartmann ın İslâm ve Avrupa: Tarihi Etkileşimi Yeniden Değerlendirmek konulu tebliğinde, Avrupa ile Doğu dünyasının birbirlerinden çok farklı olmakla birlikte birçok yönden de benzerlik gösterdiğinin altı çizildi; İslâm ve Avrupa nın haçlı ruhu, cihad anlayışı, kültürel gelenek, ticaret, diplomasi, siyaset, bilim gibi birçok yönden birbiriyle çok sıkı bir şekilde bağlantılı olduğunu vurgulandı. (Hartmann toplantıda hazır bulunamadığı için tebliği S. Kenan tarafından okundu.) İkinci olarak ise Mehmet Azimli Sicilya daki İslâm Medeniyetinin Avrupa ya Etkileri adlı tebli- 185

10 ğinde haçlı seferleri ve Endülüs yanında, üçüncü bir yol olarak Ortaçağ İslâm dünyasının en önemli merkezlerinden biri olan Sicilya nın Batı dünyasına etkisini ele aldı ve burada Müslümanların kurduğu yapılanmanın Batı dünyasına etkisini siyaset, mimari, sanat, dil ve edebiyat, bilim, ziraat ve endüstri başlıklarında örneklendirerek ortaya koydu. Bu oturumda son olarak söz alan Antonella Cassia 18. Yüzyılda İslâm ve Tolerans: Hıristiyan Olmayanlara Karşı Geliştirilen Yeni Tutumların Temsilcileri Olarak Lessing ve Mozart başlıklı tebliğinde Aydınlanmanın iki önemli ismi G. E. Lessing ve W. A. Mozart ın Hıristiyan olmayanları karşı sempatik bakışından hareketle 18. yüzyılda İslâm ve hoşgörü konusunu ele aldı. İkinci gün gerçekleştirilen diğer iki oturumda ise edebiyatta ve sanatta Osmanlı imgesi tartışıldı. İlk oturumdaki konuşmacılardan Anthony Welch, Ambrosio Bembo nun Osmanlı İmparatorluğu Seyahati başlıklı tebliğinde, 17. yüzyılda Anadolu, Irak, İran ve Batı Hindistan a seyahat eden Venedikli zengin Ambrosio Bembo nun Osmanlı dünyasıyla ilgili izlenimlerini aktardı. Welch, Bembo nun iyi bir gözlemci olduğunu ifade ederek, onun Osmanlı dünyasındaki kültürel ve sosyal çeşitliliğe hayran kaldığını belirtti. İkinci olarak ise, Pablo M. Asuero İspanyolca Metinlerde Türklerin Yeni İmajı başlıklı bildirisinde, 18. yüzyıl sonunda İspanya krallığı ile Osmanlı Devleti arasında imzalanan ve Akdeniz de uzun zamandır devam eden savaşı sona erdiren anlaşmadan sonra İspanya metinlerinde Aydınlanma dönemi bakış açısı doğrultusunda Türk ve İslâm imajının olumlu yönde değiştiğini gösteren noktalara temas etti. Ardından Mirella Galletti, Palermo lu asil ailelere ait Mirto sarayında sergilenen ve 1514 te Osmanlı Devleti ile Safevîler arasında meydana gelen Çaldıran Savaşı nı tasvir eden bir tabloyu ele alan bildirisini sundu. Bu oturumda son olarak ise Federica Broilo 16. ve 17. yüzyıllarda İstanbul a gönderilen bazı Venedikli elçilerin seyahat esnasındaki izlenimlerini konu edindiği bildirisini sundu. Bu izlenimlerden hareketle de Osmanlı başkentinin görkemini betimledi. Edebiyat ve sanatta Osmanlı imgesi üst başlığında gerçekleştirilen diğer oturumda Fredrik Thomasson un Osmanlı İmparatorluğu nda Sanat Eserlerinin Götürülmesinde Birkaç Avrupalı Bilim İnsanı Seyyahın Takındığı Farklı Tutumlar ve arkasından Özlem Kumrular ın 16. Yüzyıl Avrupa sında Türk-Müslüman İmgesi: İslâm ın Kılıcı-Hıristiyanlığın Kalkanı, Bir Düşmanlığın Kökenleri başlıklı tebliğlerine yer verildi. Daha 186

11 sonra ise Sultanların Etkin Kılınmasında Yunan Kültürel Kahramanlarının Rolü adlı tebliği ile Yehoshua Frenkel e ve Osmanlı Bahçe Kültürünün Batılı Seyyahlar ve Sanatkârlara Etkileri başlıklı bildiri ile Candan Nemlioğlu na söz verildi. Siyaset, devlet ve bürokrasi üst başlığında düzenlenen iki oturumun ilkinde Brian N. Becker, Cenevizlilerin Akdeniz de kendi ticarî imparatorluklarını koruyabilmek amacıyla Osmanlılara ve Aragon krallığına karşı geliştirdikleri gizli mesajlaşma yöntemlerinden ve Osmanlılara karşı kendilerine ait Chios Adası nın savunması ile görevlendirilen Antonio De Montaldo ya 1477 de verilen cifrario adlı belgeden söz ettiği XVI. Yüzyıl Ceneviz Kriptografisinin Kanıtı: Antonio De Montaldo nun Cifrario su ve Osmanlılara karşı Chios un Savunması başlıklı tebliğini sundu. İkinci olarak Selma Zecevic, Doğu nun Kapısı Sayılan Osmanlı Bosnası nın Avrupa daki Algılanma Şekli adlı tebliğinde Avusturya-Macaristan baskısı altında Bosna örneğini inceleyerek, yüzyıl Osmanlı imgesi ile yükselen ve genişleyen yüzyıl Osmanlı imgesi arasındaki farklılığa dikkat çekti. Oturumda son olarak, Saint Thomas Aquinas ın Egemenlik Teorisi ve İslâm Hukuk Düşüncesindeki Muhtemel Temelleri Üzerine adlı tebliği ile Talip Türcan yer aldı. Türcan, Thomas Aquinas ın İslâm düşüncesinin Batı yı her açıdan etkilediği bir dönemde yaşadığını, bundan dolayı da önde gelen İslâm düşünürü ve ilim adamlarını yakından tanıdığını, eserlerinde bu âlimlerden alıntılar yaptığını ifade etti. Ayrıca, Thomas Aquinas ın geliştirdiği egemenlik teorisi ile İslâm hukuk düşüncesindeki iktidarın kaynağına ilişkin yaklaşımlar arasında ilgi kurulmasını haklı kılacak benzerlikler olduğunu belirtti. Bu bağlamda tebliğinde söz konusu teorinin İslâm hukuk düşüncesindeki muhtemel fikrî kaynaklarını ele aldı. Aynı konu alanındaki diğer oturumda Osmanlı Devleti nin Modernleşme Sürecinde Avrupalıların İstihdam Edilmesi ( ) başlığıyla Mehmet Alaaddin Yalçınkaya, Osmanlı Devleti nde Lâle devri ile başlayan Avrupalıların istihdam edilmesi meselesi üzerinde durarak, Osmanlı Devleti içinde, hangi ülke vatandaşının getirildiği, nerelerde ve nasıl istihdam edildikleri ve bu istihdam süresince hangi Avrupalı milletin ön plana çıktığı hususlarında detaylı bilgi verdi. Ayrıca Yalçınkaya, Osmanlı Devleti nde öncelikle askerî alanda Avrupalı uzman getirtilerek, teknik ve eğitim unsurlarına modern bilgiler katılmasının ve mühendislik alanların- 187

12 daki boşlukların doldurulmasının amaçlandığını ifade etti. İkinci tebliğin sahibi Kemal Sözen ise 18. yüzyıl Osmanlı-Batı ilişkisinin yazılı vesikası sayılan Yirmisekiz Mehmed Çelebi nin Paris Sefâretnâmesi adlı eserinden hareketle, Osmanlı Devleti nde 18. yüzyılda görülen Batılılaşma eğilimini ele aldı. Sözen, eserde yer alan Fransa nın siyasi durumu, sosyo-kültürel yapısı, şehir mimarisi, çevre düzenlemesi, sanat ve teknoloji konularındaki bazı gözlem ve değerlendirmelerden örnekler sunarak, Yirmisekiz Mehmed Çelebi nin Fransa ya elçi olarak gönderilmesi bakımından Paris Sefâretnâmesi adlı eserinin Batılılaşma eğiliminin ilk yazılı vesika sayılabileceğini belirtti. Bu oturumda son olarak, Endülüs ve Sicilya örneklerine göre Batı arşivciliğinde Doğu etkisi hakkındaki bildirisiyle İshak Keskin, İspanya ve Sicilya nın İslâm arşiv ve bürokratik geleneğinin Batı ya taşınmasında çok önemli bir rol üstlendiklerini belirtti ve köprü görevi gören bu iki merkezin öneminden ve işlevinden bahsetti. Din ve mistisizm başlığında sempozyumun son gününde iki oturuma yer verildi. Bu oturumların ilkinde Hıristiyan Batı Dünyasında Ötekine Yönelik Diyalog ve Uzlaşma Düşüncesinin Ortaya Çıkışı: Nikolas of Cusa ( ) Örneği adlı bildirisiyle Mahmut Aydın, Kardinal Cusalı Nikolas tan (ö. 1464) hareketle Hıristiyan Batı dünyasında ötekine yönelik diyalog ve uzlaşma düşüncesinin ortaya çıkışı ile ilgili bilgiler aktardı. İkinci olarak Şevket Yavuz Plethon Düşüncesi ve Süleyman Mabedini Atina da İnşa Etme başlıklı bildirisiyle, geç Bizans dönemi hümanist düşünür ve filozoflarından Gemistos Plethon (ö.1452) un görüşlerini temel alarak, İslâm medeniyetinin Batı medeniyetinin oluşum sürecine yaptığı etkiler hakkındaki görüşler ile ilgili bilgiler verdi. Üçüncü konuşmacı Özcan Hıdır, Lutherci Protestanlığın tarihi arkaplanı ve Martin Luther (ö. 1546) in Kur an, Hz. Muhammed ve İslâm-Türk kültürü hakkındaki görüşlerinin yer aldığı bildirisini sundu. Hıdır, M. Luther in Kur an, Hz. Muhammed ve İslâm-Türk kültürü hakkında birtakım olumlu düşünceleri olmakla birlikte, Osmanlı nın Viyana kapılarına dayanmasından kaynaklanan bazı olumsuz fikirlerinin bulunduğunu ve bunların günümüze kadar sürdüğünü dile getirdi. Oturumda son olarak, Dimitris Michalopoulos Aydınlanma, Bâb-ı Âli ve Rum Kilisesi: Balkan Tarihinin Bir Paradoksu adlı bildirisini sundu. Michalopoulos, bildirisinde, Fener Rum Patrikhanesi ni temel alarak, Bizans kilisesinin Aristo ve Eflatun un görüşleri karşısındaki tutumunu, Osmanlı fethinin etkisini ve Aydınlanma 188

13 dönemi tartışmaları hakkında bazı açıklayıcı örnekler vererek değerlendirmelerde bulundu. Aynı konu başlığındaki diğer oturumda ise Süleyman Derin, İslâm Kültürü ve Tasavvufun Tanıtılmasında İngiliz Seyyahlarının Rolü başlıklı bildirisiyle, 16. yüzyıldan itibaren İslâm dünyasına giden birçok İngiliz seyyah ve misyonerin kaleme aldığı seyahat notlarından söz etti. Derin, bu seyyah ve misyonerlerin, notlarında İslâm kültürü ve tasavvufu hakkında bazen gerçek bazen de yanlış birtakım tespitleri olduğunu ve bu izlenimleriyle birtakım önyargılara neden olduklarını ve dolayısıyla bu olumsuz önyargıların etkisinin de gönümüze kadar devam ettiğini belirtti. İkinci konuşmacı Osman Türer İslâm Tasavvufunun Ortaçağ Avrupa sındaki İzleri ve Tesirleri başlıklı tebliğinde, İslâm kültür ve medeniyetinin derunî boyutunu temsil eden tasavvuf geleneğinin 9. yüzyıldan itibaren Batı dünyasındaki birçok düşünür ve mistikleri üzerinde önemli ölçüde etkisinin olduğunu dile getirdi. Ayrıca Türer, bu etkinin Rönesans tan itibaren kısmen azaldığı görülse de 19. yüzyıldan itibaren Batı düşünürlerinin tasavvufla ilgilerinde hızlı bir artış olduğunu vurguladı. Son konuşmacı Süleyman Dönmez de, Hıristiyanlığın Rasyonel Yorumunda İslâm Düşüncesinin Etkisi: Aziz Thomas Örneği başlıklı tebliğini sundu. Dönmez bildirisinde İslâm filozofu İbn Rüşd ün Aziz Thomas a olan olumlu etkileri bağlamında Hıristiyanlığın rasyonel yorumunda İslâm düşüncesinin etkisini inceleyerek, Aziz Thomas ın İbn Rüşd e karşı olma gerekçeleri ve İbn Rüşd le paylaştıkları benzer görüşleri hakkında bilgiler verdi. Sempozyumun değerlendirme konuşmasını yapan Mehmet Genç sempozyumun İslâm ve Avrupa arasındaki çok yönlü etkileşimi daha ziyade İslâm ın Avrupa medeniyeti üzerindeki tesiri üzerinden tartışmayı hedeflediğini, irdelenmesi gereken bir sonraki boyutun ise Avrupa nın İslâm medeniyeti üzerindeki etkisi olduğuna işaret etti. Sonuç olarak, iki farklı medeniyet arasındaki etkileşimin boyutlarını felsefe-bilim, siyaset-devlet, askerlik, teknoloji, iktisat, sosyal hayat ve diledebiyat-sanat alanlarında konu edinen sempozyum, bu iki medeniyet arasındaki etkileri ele alacak yeni çalışmalara ışık tutmuştur. Hatice TOKSÖZ, Uzm. 189

14 Avrupa Birliği Sürecinde Dini Kurumlar ve Din Eğitimi Milletlerarası Tartışmalı İlmi Toplantı (17-19 Kasım 2006, İstanbul)* 1 İslâmî İlimler Araştırma Vakfı (İSAV) tarafından düzenlenen Avrupa Birliği Sürecinde Dini Kurumlar ve Din Eğitimi başlıklı sempozyum, yerli ve yabancı birçok bilim adamının katılımı ile Kasım 2006 tarihleri arasında İstanbul da yapıldı. Koordinatörlüğünü Prof. Dr. İlyas Çelebi nin yaptığı sempozyumda üç gün boyunca Avrupa Birliği sürecinde dini kurumların statüleri ve din eğitimi uygulamaları ile ilgili on tebliğ sunuldu ve tebliğler katılımcılar tarafından müzakere edildi. Sempozyumun amacı i. Avrupa Birliği üyesi ülkelerde dini kurumların yeri/yapılanması ve din eğitimi uygulamalarının incelenip ilim dünyasına takdim edilmesi, ii..avrupa Birliği ne tam üyelik sürecinde tarama ve müzakere safhalarında bulunan ülkemizin, dini kurumlar ve din eğitim öğretiminde Avrupa Birliği mevzuatı ve normlarından da istifade edilerek yapılanmasına yardımcı olmak için Avrupa Birliği ndeki farklı uygulamaların incelenmesi ve iii. ülkemiz koşulları için en uygun model arayışına katkıda bulunmak veya en azından bu konuyu ilim adamlarıyla tartışmak olarak açıklanmıştır. Sempozyumun açılış konuşmalarını İSAV başkanı Prof. Dr. Ali Özek, koordinatör Prof Dr. İlyas Çelebi, İstanbul Vali Yardımcısı Hamza Duygun, Diyanet İşleri Eski Başkanı Lütfü Doğan, Din İşleri Yüksek Kurulu Üyesi Prof. Dr. M. Saim Yeprem, İ. Ü. İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Fahri Kayadibi, M.Ü. İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mustafa Fayda, Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı M. Şevki Aydın ve İstanbul Milletvekili Nevzat Yalçıntaş yapmışlardır. Prof. Dr. İlyas Çelebi sempozyumun amaçlarını ve çerçevesini içeren açılış konuşmasında tarama ve müzakere sürecinden geçtiğimiz ve yeni yapılanmalar içinde bulunduğumuz günümüzde din eksenli düzenlemelerin nasıl olması gerektiği konusunda çeşitli spekülasyonlar yapıldığını, çoğu zaman kişilerin kendi plan ve projelerini AB talepleriymiş gibi takdim ettiklerini, bu toplantı ile zikredilen tarzda spekülasyonların önüne geçmeyi, doğru analizler yapma imkanına kavuşmayı, fırsat ve tehditleri görmeye yardımcı olmayı hedeflediklerini belirtti. 1* Toplantıda sunulan tebliğlerin, değerlendirmelerin ve konuşmaların tamamı Ensar Toplantıda sunulan tebliğlerin, değerlendirmelerin ve konuşmaların tamamı Ensar Neşriyat tarafından Avrupa Birliği Sürecinde Dini Kurumlar ve Din Eğitimi (İstanbul 2007) adıyla kitap olarak yayımlanmıştır. 190

15 Türkiye nin Avrupa Birliğine üye diğer ülkelerle kıyas edilemeyecek kadar dini ve kültürel farklılığa sahip olduğunu, dolayısıyla Türkiye nin Avrupa Birliği ne girdiği taktirde din eksenli olarak karşılaşacağı sorunların, diğer ülkelerin karşılaştığı sorunlardan daha zor olacağını belirten Çelebi, bu konuda karşılaşılabilecek sorunları; müktesebat uyumu, temsil sorunu, din eğitimi sorunu, laikliğin tanımı ve kapsamı, din siyaset ilişkisi, din hizmetlerinin verildiği alanlar, din hizmetlerine kamu bütçesinden finans sağlanması meselesi, misyonerlik ve doktriner tartışmalar şeklinde sıralamaktadır. Açılış konuşmalarının ardından Modern Kamusal Alanda Din ve Dini Kurumlar adlı ilk tebliğ, Prof. Dr. Michael Cromartie tarafından sunulmuştur. Cromartie, tebliğinde kamusal alanda din ve dini kurumlar meselesini Amerikan iç perspektifinden değerlendirerek mevcut durumu daha da geliştirmek gerektiğini belirtmiştir. Tebliğinde dini inancın demokratik siyasal sisteme ne kazandırdığını sorarak, dini inancın düzeni ve ahlâki değerleri teşvik ettiğini, insanın günlük hayatı için kaçınılmaz imkânlar sunduğunu ve dinin, kanunları ve politik görüşleri doğrudan etkilemese de, gelenekleri ve ev hayatını etkileyerek ve düzenleyerek devlet düzenine yardım ettiğini bildirmektedir. 11 Eylül 2001 saldırılarından sonra pek çok çevrenin fanatizmi ve şiddeti katı dini bağlanmanın doğal bir meyvesi olarak değerlendirdiğini belirten Cromartie, bu süreçte dindarların acilen hem teorik hem de pratik anlamda erdem, şefkat, sosyal adalet, özverili hizmet ve hayırseverlik gibi değerler olarak sıraladığı sivil ideallerin bütününe bağlılıklarını yeniden canlandırmaları gerektiğini söylemektedir. Cromartie nin bildirisi Doç. Dr. Tahsin Görgün ve Prof. Dr. Ali Köse tarafından müzakere edilmiştir. Sempozyumda Avrupa da Kurumlar ve Din Öğreniminin Kamusal Alandaki Genel Eğitimine Katkısı adlı ikinci bildiri Prof. Dr. Robert Jackson tarafından sunulmuştur. Genel eğitimin bir parçası olarak din eğitiminin 11 Eylülden sonra uluslararası alanda konunun sadece uzmanları tarafından değil siyasetçiler, sosyal bilimciler, sivil toplum kuruluşları ve vatandaşlık eğitimi, kültürlerarası eğitim gibi eğitimin diğer alanlarının uzmanları tarafından da tartışılmaya başlandığını belirten Jackson, 11 Eylül ü, Avrupa genel siyasetinin yeni önceliği olarak din öğretiminin eğitime dahil olmaya başlamasının sembolü olarak değerlendirmektedir. Avrupa Konseyi nin 11 Eylül ü sosyal ve kültürel meselelerle alakalı olarak din öğretimi konusunda bir uyanma ağrısı olarak gördüğünü ve Avrupa 191

16 genelinde devlet eğitiminde din öğretiminin dahil edilmesine doğru hızlı bir gidişatın olduğunu belirtmektedir. Tebliğinde Avrupa ülkelerinde dinin eğitim ve öğretiminde tekdüze bir yapının olmadığını aksine hem yöntem hem de uygulamalar açısından pek çok farklılıkların bulunduğunu belirten Jackson, Avrupa eğitiminde son zamanlarda vatandaşlık ve kültürlerarası eğitim ders muhtevalarında dinin ya da dini geleneklerin öğretimini de içine alacak şekilde bir genişleme olduğunu belirtmekte ve Avrupa Konseyi nden bir grup tarafından geliştirilen Avrupa Din Eğitimi Merkezi projesinden bahsetmektedir. Jackson nun bildirisi, Dr. Seyfi Kenan ve Prof. Dr. Mustafa Köylü tarafından müzakere edilmiştir. Kamusal alanda dini kurumlar ve genel eğitim içinde din eğitiminin yeriyle ilgili genel teorik yaklaşımlardan sonra Doç. Dr. Hasan Nuri Yaşar ın Avrupa İnsan Hakları Sisteminde Din Eğitimi ve Öğretimi başlıklı tebliği ve Doç. Dr. Celina Beraud un sunduğu Avrupa Müesseseleri ve Dini Olguların Öğretimi (Güncel bir tartışma) konulu tebliğiyle konu ile ilgili Avrupa Birliği mevzuatı ve perspektifinin neler olduğu ülke farklılıkları da dikkate alınarak ortaya konmaya çalışılmıştır. Yaşar, Avrupa insan hakları sisteminde din eğitimi ve öğretimi ele alındığında iki sorunla karşılaşıldığını belirtmiştir. Bunların ilki devletten eğitim sağlamak amacıyla talepte bulunma ve bu eğitimi ana ve babanın dini ve felsefi inançlarına saygı içinde yapması beklentisidir. İkincisi ise dini ve felsefi inançlarını yayma anlamında herkese öğretme özgürlüğünün verilmesidir. Yaşar, din öğretiminin resmi yapılma talebinin birincisine, özel yapılma talebinin ise ikincisine girdiğini belirterek ek protokolün 2. maddesinin birinciye, sözleşmenin 9. maddesinin ise ikinciye genel olarak kaynaklık ettiğini söylemektedir. Bu maddelerin devletlere din eğitimi ve öğretimi konusunda iki önemli görev yüklediğini, yani i. eğitim hakkının temel bir hak olduğundan ve hiç kimsenin bu haktan mahrum edilemeyeceği ilkesinden doğan, her ne olursa olsun çocuklara eğitim imkanı sağlama ödevi ile ii. eğitimde ve eğitim kurumlarında çoğulculuk anlamına gelen ana ve babanın çocuklarını kendi dini ve felsefi inançlarına uygun olarak eğitme hakkına saygı gösterme ödevi olduğunu bildirmektedir. Sempozyumun bu tebliği Prof. Dr. Tülay Bumin tarafından müzakere edilmiştir. Doç. Dr. Celina Beraud ise din öğretiminde her devletin kendi iç hukukunun geçerli olduğunu, bu konudaki tarihi ve sosyal yapılar çok farklılık 192

17 arz ettiği için bu meselede Avrupa hukukunda tek tipleştirme ve tek bir modelin beklenmemesi gerektiğini bildirmektedir. Bununla birlikte Avrupa hukukunun din hürriyetine saygı, okul ortamı dahil azınlıktaki inanç mensuplarının ayrımcılığa tutulmaması gibi temel ilkeleri belirlediğini söylemektedir. Beraud a göre kamuya ait okullarda dinlerin öğretimi konusu Avrupa müesseselerinin ilgi gösterdikleri yeni bir alan olmuş, hatta meşru bir durum kazanmıştır. Din öğretimi çokkültürlü toplumlarda vatandaşlık eğitimi ve kültürlerarası eğitim ile yakından irtibatlı olarak düşünülmeye başlanmıştır. Avrupa Konseyi nin özel gayretleriyle yukarıdan yapılan din öğretimini Avrupalılaştırma süreci, aşağıdan gelen öğretmen ve araştırmacıların talepleri ile uyuşmaktadır. Dini kültürel bir vakıa olarak ele almak, dini farklılıkları dikkate almak, vatandaşlık eğitimi vermek gibi birkaç yaklaşım bu konuda kısmen de olsa bir konsensusu temsil etmektedir. Bu konuda yavaş yavaş özel olarak dinleri ele alan bir bölümün yer aldığı çokkültürlü ve çoğulcu toplumlarda insan haklarının öğretimi ile ilgilenen bir enstitünün kurulmasına doğru gidilmektedir. Beraud un bu bildirisinin müzakereleri ise Prof. Dr. Mehmet Zeki Aydın ve Doç. Dr. Talip Küçükcan tarafından yapılmıştır. Sempozyumda konunun teorik arkaplanını ele alan oturumlardan sonra Avrupa Birliği ülkelerinden Almanya, Fransa, İngiltere ve İtalya da mevcut dini kurumlar, bunların hukuki ve mali statüsü; dini eğitim ve öğretim faaliyetleri, bunların genel eğitimle ilişkisi, farklı inançlara sahip kişilerin söz konusu hakları kullanma şartları gibi konular ele alınmıştır. Avrupa Birliği Sürecinde Dini Kurumlar ve Din Eğitimi: Almanya Modeli adlı tebliğ Prof. Dr. Recai Doğan tarafından sunulmuştur. Doğan konuyla ilgili olarak bildirisinde Almanya da kiliselerin savaş sonrası yeni devletin ve sosyal düzenin yasallaşmasının mercii olarak kabul edildiğini, Nazizmin doğurduğu kimlik krizinin ortadan kalkmasına yardımcı olduklarını belirterek bu ülkedeki kiliselerin hastaneler, cezaevleri, huzurevleri ve diğer kamu kuruluşlarında ibadet ve maneviyatın güçlendirilmesi için faaliyetler yürüttüklerini, medyanın denetiminde yer aldıklarını, çocukların eğitimini bir görev ve sorumluluk olarak algıladıkları için eğitim ile içli dışlı olduklarını söylemektedir. Devlet yardımıyla vergi koyma haklarına sahip olan kiliselerin ana okullarının hemen hemen tamamına sahip olduklarını, ilk ve orta kademede kendilerine bağlı özel okullar açtıklarını 193

18 ve yüksek din eğitim ve öğretim kurumlarının kendilerine bağlı olduğunu bildirmektedir. Din dersinin okulda yer alması gerektiği fikrinin Alman toplumu ve resmi makamlarının ortak anlayışı olduğunu belirten Doğan, Almanya da temelde din dersi yaklaşımının mezhebe dayalı model olmasına rağmen son on, on beş yıldaki değişimler ve gelişmeler çerçevesinde okulda verilen din dersi modelinde farklı yaklaşımların bulunduğunu söylemektedir. Doğan nın bu tebliği, Prof. Dr. Cemal Tosun ve Prof. Dr. M. Emin Köktaş tarafından müzakere edilmiştir. Doç. Dr. Ahmet Kavas ise Fransa da Dini Kurumlar ve Din Eğitimi adlı bildirisinde, Fransa daki Katolik kilisesi, kilise teşkilatı, Katolik okullar, kamu ve Katolik okullarındaki din dersleri ile bu ülkedeki müslümanların durumu hakkında bilgi vermiştir. Kavas, 1905 yılında çıkarılan ayırım kanunu ile devlet ile dinin kesin olarak birbirinden ayrıldığı Fransa da, kamu okullarında doğrudan din dersi olmamakla birlikte tarih dersi müfredatında dinler hakkında genel bilgiler verildiğini, Katolik okullarında ise öğrencin dini kimliğine bağlı olarak mecburi özel din eğitiminin olduğunu bildirmektedir. Kavas, Fransız halkının nazarında Arap olmakla Müslüman olmanın hemen hemen aynı manaya geldiğini söylemekte ve 2002 yılında İçişleri bakanı Nicolas Sarkozy tarafından Fransız Müslümanları temsil makamı olarak dernek statüsünde bir İslâm konseyinin kurulduğunu bildirmektedir. Fransa nın artık kendi müslümanına sahip çıkmaya başladığını belirterek son yıllarda sayıları az da olsa İslâm okullarının açıldığını haber vermektedir. Sempozyumun bu bildirisi, Prof. Dr. Ömer Faruk Harman ve Semra Meral tarafından müzakere edilmiştir. Sempozyumun yedinci tebliği Avrupa da Din Eğitiminde Kuşatıcı Bir Yaklaşıma Doğru: Birleşik Krallık İçerisinde İngiltere Örneği adıyla Prof. Dr. Brain E. Gates tarafından sunulmuştur. Gates, Din eğitiminin sadece dinlerin tekeline bırakılamayacak kadar önemli bir konu olduğunu ve aynı şekilde temel eğitim müfredatının dışında tutularak yerine ahlâk veya kültürün konulamayacağı tespitinde bulunmaktadır. İngiltere nin 1960 lardan sonra göçler sonrası çok inançlı bir yapıya sahip olduğunu buna bağlı olarak din eğitimi programlarında ve yaklaşımlarında da önemli değişikliklere gidildiğini bildiren Gates, İngiltere nin bugün geldiği noktada din eğitimindeki bu yaklaşımıyla sadece Türkiye ye değil Avrupa Birliği ne de alternatif model sunduğunu belirtmektedir. 194

19 Gates bildirisinde, tarihi süreç içerisinde kilise ve devletin eğitim konusunda birlikte uzlaşı ile hareket ettiklerini ve kilise okullarının devlet bütçesinden yardım aldıklarını bildirmektedir. İngiltere de eğitimin devlet bütçesinden karşılanmaya başladığı 1870 den bu yana bütün okullarda din eğitimi verildiğini, müfredatın hristiyan ağırlıklı yanının 1975 ten bu yana oluşan çoğulcu yapı nedeniyle diğer dinleri de kapsadığını belirtmektedir. Din eğitimi konusunda 1944 ten miras kalan en tartışmalı uygulamanın ise toplu ibadet uygulaması olduğunu, ancak bunun ise yasal olarak bütün okullarda günlük yapılması istense de pratikte pek uygulanmadığını söylemektedir. Gates in bildirisinin müzakereleri Doç. Dr. Recep Kaymakcan ve Dr. Nuri Tınaz tarafından yapılmıştır. Prof. Dr. Alessandro Ferrari ise Avrupa Birliği nde Dini Kurumlar ve Din Eğitimi: İtalyan Modeli adlı tebliğinde, İtalya da dinin rolünün ayırıcı bir unsur olarak değil bütünleştirici bir unsur olarak görüldüğünü, bunun laiklik algılayışını da etkilediğini ve Fransız laikliğinin aksine İtalyan laikliğinin devletin dinlere saygılı olması ve dinin kendini ifade etmesine yardımcı olması şeklinde yorumlandığını bildirmektedir. Ferrari, günümüzde ya kültürel çeşitliliklere duyarlı olan Avrupa ve milletlerarası müktesebattan ya da toplumların çokkültürlü yapılarından dolayı devlet okullarındaki confessionnel dini modelin tartışılmaya başlandığını belirterek, İtalya bağlamında bu sürecin aşılmasının, ya Katolikleri kaybetmeden confessionel modelin sorgulanması ile, ya da gelecekte Katolik olmayan özel dini okulların sayısının çoğalmasının kabullenilmesi ile mümkün olacağına değinmektedir tarihinde İtalya ile Vatikan arasında yapılmış konkordatayla devlet okullarında anaokullarından liselere kadar zorunlu olmayan Katolik din eğitimi verildiğini belirten Ferrari, son dönemlerde ise ortak bir vatandaşlığın inşasında sunabileceği katkılardan dolayı devlet okullarında dinin çoğulcu varlığının bir modeline doğru gidildiğine değinmektedir. Bu tebliğ Yrd. Doç. Dr. İsmail Taşpınar tarafından müzakere edilmiştir. Avrupa Birliği üye ülkelerin incelenmesinden sonra Türk Hukuk Mevzuatında Dini Kurumların Yeri ve Uygulama adlı bildirisini sunan Prof. Dr. Mehmet Görmez ise, konuyu özellikle Diyanet İşleri Başkanlığı nın statüsü açısından incelemiştir. Görmez bildirisinde, Cumhuriyet döneminin dini alanla ilgili kurumlarının kendine özgü kurumlar olduğunu bildirmekte, Cumhuriyetin Osmanlı geleneği üzerine kurduğu önemli bir projesi olan Diyanet İşleri Başkanlığı nı, bürokratik işleyiş ve yapısı, sun- 195

20 duğu hizmetin kamu hizmeti niteliğinde olması yönüyle bir kamu kurumu ve devlet organı; toplumu din konusunda aydınlatırken kullandığı dini bilgiyi bilimsel metodolojiye bağlı olarak ürettiği ve laiklik gereği bu konuda yetkin ve bağımsız olduğu için de bilimsel özerkliğe sahip bir kurum olarak nitelemektedir. Ancak bugün gelinen noktada Diyanet İşleri Başkanlığı nın yeterli olmadığını belirterek, değişen dünya şartlarında günümüzde nasıl bir diyanet modelinin olabileceğinin tartışılmasını önermektedir. Görmez in tebliği Prof. Dr. İştar Gözaydın ve Doç. Dr. Kemaleddin Taş tarafından değerlendirilmiştir. Sempozyumun son tebliği ise Türk Hukuk Mevzuatında Din Eğitimi ve Öğretiminin Yeri ve Uygulama Biçimi adlı bildirisiyle Yrd. Doç. Dr. Mustafa Öcal tarafından sunulmuştur. Öcal, Tevhid-i Tedrisat kanunundan başlayarak tarihi süreç içerisinde din eğitimi ve öğretimi faaliyetlerini inceledikten sonra, Türkiye de hiçbir eğitim kurumunun din eğitimi ve öğretimi yaptıran İmam Hatip Liseleri ve İlahiyat Fakülteleri kadar, okullarda okutulan hiçbir dersin de Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi dersi kadar hukuki temeli ve dayanağı olmamasına rağmen Cumhuriyet dönemi boyunca din eğitimi ve öğretimi faaliyetlerinin büyük mücadelelerle gerçekleştirildiğini bildirmektedir. Halkın kahir ekseriyetinin din eğitimi ve öğretimi alanında yapılan her türlü gelişmeyi desteklemesine rağmen, bir kesimin konuyu sürekli laiklik tartışmasına dönüştürdüğünü bildiren Öcal, tebliğinin sonunda bu konudaki bütün problemlerin ele alınacağı bir Din Eğitimi Şurası nın organize edilmesini önermektedir. Sempozyumun son bildirisinin müzakereleri Prof. Dr. İsmail Kara ve Prof. Dr. Mehmet Faruk Bayraktar tarafından yapılmıştır. Sempozyum Prof. Dr. Ali Özek başkanlığındaki değerlendirme oturumuyla tamamlanmıştır. Oturumda Prof. Dr. Halis Ayhan, Prof. Dr. Sönmez Kutlu, Prof. Dr. M. Şevki Aydın, Prof. Dr. Michael Cromartie ve Prof. Dr. Ömer Faruk Harman değerlendirmeleriyle yer almışlardır. Ayhan, Türkiye de meselelerin konuşarak, tartışarak çözülebileceğini, din eğitimi ve öğretimi konusunda bizim gibi düşünmeyen, düşüncemize en uzak olan kimselere dahi ısrarla, sabırla, hikmetle ve güzel konuşmayla düşüncelerimizi anlatmamız gerektiğine değinirken; Prof. Dr. Sönmez Kutlu da yaptığı değerlendirmede, Cumhuriyeti kuran iradenin dinin inanç, ibadet ve ahlâk kısmıyla barışık olduğunu ve bu konudaki hizmetlerin belli grupların tekeline girmemesi için kurumlar ihdas ettiğini 196

DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI

DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI HOŞGELDİNİZ DÜNYADA DİN EĞİTİMİ UYGULAMALARI Prof. Dr. Mehmet Zeki AYDIN Marmara Üniversitesi EMAİL:mza@mehmetzekiaydin.com TEL:0506.3446620 Problem Türkiye de din eğitimi sorunu, yaygın olarak tartışılmakta

Detaylı

DİNÎ SÖYLEMİN ÖNEMİ. Tartışmalı İlmî Toplantı PROGRAM - DAVETİYE 16/18 EKİM 2015 TOPLUMSAL BİRLİĞİN GÜÇLENDİRİLMESİNDE

DİNÎ SÖYLEMİN ÖNEMİ. Tartışmalı İlmî Toplantı PROGRAM - DAVETİYE 16/18 EKİM 2015 TOPLUMSAL BİRLİĞİN GÜÇLENDİRİLMESİNDE TOPLUMSAL BİRLİĞİN GÜÇLENDİRİLMESİNDE DİNÎ SÖYLEMİN ÖNEMİ Tartışmalı İlmî Toplantı PROGRAM - DAVETİYE 16/18 EKİM 2015 CUMA-CUMARTESİ-PAZAR GAZİANTEP ÜNİVERSİTESİ KONGRE ve KÜLTÜR MERKEZİ KAMPÜS / GAZİANTEP

Detaylı

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri)

Tefsir, Kıraat (İlahiyat ve İslâmî ilimler fakülteleri) ARAŞTIRMA ALANLARI 1 Kur an İlimleri ve Tefsir Kur an ilimleri, Kur an tarihi, tefsir gibi Kur an araştırmalarının farklı alanlarına dair araştırmaları kapsar. 1. Kur an tarihi 2. Kıraat 3. Memlükler ve

Detaylı

2005, yıl:1, sayı:4, ss.62-64 de yayımlanmıştır.

2005, yıl:1, sayı:4, ss.62-64 de yayımlanmıştır. AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE DİN ÖĞRETİMİ VE TÜRKİYE İLE KARŞILAŞTIRILMASI 1 Prof. Dr. Mehmet Zeki Aydın 2 Bu yazıda, önce Avrupa Birliği ülkelerindeki din öğretimi uygulamaları hakkında bilgi verilecek

Detaylı

HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI AKTS KODU

HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI AKTS KODU HİTİT ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAÜLTESİ 2007 VE SONRASI MÜFREDAT PROGRAMI T U : Teorik ders saati : Uygulamalı ders saati : Dersin redisi : Avrupa redi Transfer Sistemi 1.SINIF 1.SINIF ODU I. YARIYIL/GÜZ

Detaylı

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ VE YAYIN LİSTESİ

AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ VE YAYIN LİSTESİ AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ VE YAYIN LİSTESİ 1. Adı Soyadı : İsmail Kıllıoğlu İletişim Bilgileri Adres : Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi Telefon : (0212) 521 81 00 Mail : ikillioglu@fsm.edu.tr 2. Doğum -

Detaylı

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ I.SINIF I.YARIYIL FL 101 FELSEFEYE GİRİŞ I Etik, varlık, insan, sanat, bilgi ve değer gibi felsefenin başlıca alanlarının incelenmesi

Detaylı

Bu durum, aşağıdakilerden hangisin gösteren bir kanıt olabilir?

Bu durum, aşağıdakilerden hangisin gösteren bir kanıt olabilir? DÜNYA GÜCÜ OSMANLI 1. Anadolu Selçuklu Devleti zamanında ve Osmanlı İmparatorluğu nun Yükselme döneminde Anadolu daki zanaatkarlar lonca denilen zanaat gruplarına ayrılarak yöneticilerini kendileri seçmişlerdir.

Detaylı

V. Din Şûrası Programı

V. Din Şûrası Programı T.C. BAŞBAKANLIK Diyanet İşleri Başkanlığı V. Din Şûrası Programı Günümüzde Yeni Dini Anlayışlar; Dini Bilgi, Eğitim ve Din Hizmetleri 08-10 Aralık 2014 Ankara Bilkent Otel ve Konferans Merkezi 1. GÜN:

Detaylı

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Bu bildiri UNESCO Genel Konferansı nın 35. oturumunda onaylanmıştır. IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Çok Kültürlü Kütüphane Hizmetleri: Kültürler Arasında İletişime Açılan Kapı İçinde yaşadığımız

Detaylı

İslam Ahlâk Düşüncesi Projesi

İslam Ahlâk Düşüncesi Projesi Ahlâk Düşüncesi Projesi İSLAM İSLAMAHLÂK AHLÂKDÜŞÜNCESİ DÜŞÜNCESİ PROJESİ PROJESİ düşüncesi düşüncesiiçerisinde içerisindepek pekçok çokdisiplin disiplintarafından tarafındantartıtartışılagelmiş şılagelmiş

Detaylı

T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ GÖNEN MESLEK YÜKSEKOKULU TURİZM VE OTELCİLİK BÖLÜMÜ İNANÇ TURİZMİ

T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ GÖNEN MESLEK YÜKSEKOKULU TURİZM VE OTELCİLİK BÖLÜMÜ İNANÇ TURİZMİ T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ GÖNEN MESLEK YÜKSEKOKULU TURİZM VE OTELCİLİK BÖLÜMÜ İNANÇ TURİZMİ DANIŞMAN:Özer YILMAZ HAZIRLAYAN: Erşad TAN,Tacettin TOPTAŞ İÇİNDEKİLER GİRİŞ I-İNANÇ TURİZMİ A- İnanç Kavramı

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE ÖZEL OKULLAR Murat YALÇIN > muratmetueds@yahoo.com

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE ÖZEL OKULLAR Murat YALÇIN > muratmetueds@yahoo.com AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE ÖZEL OKULLAR Murat YALÇIN > muratmetueds@yahoo.com Özel okul anlayışı, tüm dünyada olduğu gibi Avrupa Birliği ülkelerinde de farklı uygulamalar olmakla birlikte vardır ve yaygınlık

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ (H. Mehmet Bayraktar İlahiyat Fakültesi) TANITIM KİTAPÇIĞI (2014-2015) KAPAK İLAHİYAT FAKÜLTESİ Tarihçe 16 Aralık 1965 tarihinde Yüksek İslam Enstitüsü adıyla Milli

Detaylı

T.C. İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DEKANLIĞI DİN VE TRAFİK SEMPOZYUM

T.C. İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DEKANLIĞI DİN VE TRAFİK SEMPOZYUM T.C. İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ DEKANLIĞI DİN VE TRAFİK SEMPOZYUM BİRİNCİ DUYURU Çağımızda trafik, fert ve toplum hayatının bir parçası haline gelmiştir. Bu zorunluluktan hareketle nakil ve

Detaylı

2015 YILI KUTLU DOĞUM HAFTASI SEMPOZYUMU. Hz. Peygamber ve Birlikte Yaşama Hukuku

2015 YILI KUTLU DOĞUM HAFTASI SEMPOZYUMU. Hz. Peygamber ve Birlikte Yaşama Hukuku 2015 YILI KUTLU DOĞUM HAFTASI SEMPOZYUMU Hz. Peygamber ve Birlikte Yaşama Hukuku DÜZENLEYEN Diyanet İşleri Başkanlığı Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü SEMPOZYUMUN AMACI VE GEREKÇESİ Etnik, dini ve siyasi

Detaylı

ISSN 2146-7846 ISSN 2146-7846

ISSN 2146-7846 ISSN 2146-7846 ISSN 2146-7846 J ISSN 2146-7846 J Yayınlayan Kurum / Publishing Institution: Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi / Bozok University Revelation Faculty Dil/Language: Türkçe, İngilizce, Arapça, Almanca,

Detaylı

VEFEYÂT. Doç. Dr. Musa Süreyya Şahin

VEFEYÂT. Doç. Dr. Musa Süreyya Şahin İslâm Araştırmaları Dergisi, Sayı 22, 2009, 155-181 VEFEYÂT Doç. Dr. Musa Süreyya Şahin Doç. Dr. M. Süreyya Şahin i 24 Ocak 2008 tarihinde Hakk ın rahmetine tevdi ile ebedî yolculuğuna uğurladık. Akademik

Detaylı

ORGANİZATÖR Prof. Dr. Halit ÇALIŞ Konya Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi halitcalis@hotmail.com (+90332) 323 82 50 /80 72

ORGANİZATÖR Prof. Dr. Halit ÇALIŞ Konya Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi halitcalis@hotmail.com (+90332) 323 82 50 /80 72 DÜZENLEME ve BİLİM KURULU Prof. Dr. Ahmet Saim ARITAN Prof. Dr. Ali ÖZEK Prof. Dr. Halit ÇALIŞ Prof. Dr. Bedreddin ÇETİNER Prof. Dr. Orhan ÇEKER Prof. Dr. H. Tekin GÖKMENOĞLU Prof. Dr. Saffet KÖSE Prof.

Detaylı

Bülent Ecevit Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü

Bülent Ecevit Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Bülent Ecevit Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Tarih geçmiş hakkında eleştirel olarak fikir üreten bir alandır. Tarih; geçmişteki insanların yaşamlarını, duygularını, savaşlarını, yönetim

Detaylı

DERS ÖĞRETİM PLANI. Prof. Dr. Yaşar AYDINLI

DERS ÖĞRETİM PLANI. Prof. Dr. Yaşar AYDINLI DERS ÖĞRETİM PLANI TÜRKÇE 1 Dersin Adı: Ortaçağ ve Rönesans ta Felsefe 2 Dersin Kodu: FLS 1012 3 Dersin Türü: Zorunlu 4 Dersin Seviyesi: Lisans 5 Dersin Verildiği Yıl: 6 Dersin Verildiği Yarıyıl: 7 Dersin

Detaylı

Türkiye ve Avrupa Birliği

Türkiye ve Avrupa Birliği Türkiye ve Avrupa Birliği Türkiye ve Avrupa Birliği İlişkisi Avrupa Birliği 25 Mart 1957 tarihinde imzalanan Roma Antlaşması'yla Avrupa Ekonomik Topluluğu adı altında doğdu. Türkiye 1959 yılında bu topluluğun

Detaylı

İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği YÖNERGESİ

İstanbul İmam Hatip Liseliler Derneği YÖNERGESİ AKADEMİ BİRLİĞİ YÖNERGESİ Birinci Bölüm Genel Hükümler Amaç Madde 1 tarafından yürürlüğe konan bu yönergenin amacı, Akademi Birliği nin amacını, görev, yetki ve çalışma alanlarını düzenlemektir. Tanımlar

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI

YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI YILDIRIM BEYAZIT ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ TARİH BÖLÜMÜ LİSANSÜSTÜ PROGRAMLARI TARİH TEZLİ YÜKSEK LİSANS Tezli yüksek lisans programında eğitim dili Türkçedir. Programın öngörülen süresi 4

Detaylı

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu v TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ÖNSÖZ Yirmi birinci yüzyılı bilgi teknolojisi çağı olarak adlandırmak ne kadar yerindeyse insan hakları çağı olarak adlandırmak da o kadar doğru olacaktır. İnsan

Detaylı

GENÇLİK ŞÛRASI ÖN KOMİSYON RAPORU DEMOKRASİ BİLİNCİ VE KATILIM 14 18 MAYIS 2012

GENÇLİK ŞÛRASI ÖN KOMİSYON RAPORU DEMOKRASİ BİLİNCİ VE KATILIM 14 18 MAYIS 2012 14 18 MAYIS 2012 GENÇLİK ŞÛRASI ÖN KOMİSYON RAPORU DEMOKRASİ BİLİNCİ VE KATILIM ANKARA - 2012 D E M O K R A S İ B İ L İ N C İ V E K A T I L I M GİRİŞ İ nsana yatırımı öncelemek, gelecek nesilleri güvence

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE DİN EĞİTİMİ

AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE DİN EĞİTİMİ AVRUPA BİRLİĞİ ÜLKELERİNDE DİN EĞİTİMİ VE TÜRKİYE İLE KARŞILAŞTIRILMASI 1 Doç. Dr. Mehmet Zeki AYDIN 2 Bu tebliğde, önce Avrupa Birliği ülkelerindeki din öğretimi uygulamaları hakkında bilgi verilecek

Detaylı

(DEÜ Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Bölümü Anayasa Hukuku Anabilim Dalı)

(DEÜ Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Bölümü Anayasa Hukuku Anabilim Dalı) GAU AKADEMİK PERSONEL AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU Prof.Dr. Meltem DİKMEN CANİKLİOĞLU Kastamonu 01/08/1962 Profesör 07/12/2010 (DEÜ Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Bölümü Anayasa Hukuku Anabilim Dalı) İzmir Ekonomi

Detaylı

HASAN KALYONCU ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ ANABİLİM DALI DERSİN TANIMI VE UYGULAMASI

HASAN KALYONCU ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ ANABİLİM DALI DERSİN TANIMI VE UYGULAMASI HASAN KALYONCU ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ ANABİLİM DALI DERSİN TANIMI VE UYGULAMASI Ders ismi Ders kodu Dönem Teori+Pratik Kredi AKTS EĞİTİM FELSEFESİ SNF114 1 2+0 2 3 Ön Şartlı Ders(ler)

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI

KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI SİYASAL DÜŞÜNCELER TARİHİ YARD. DOÇ. DR. MUSTAFA GÖRKEM DOĞAN 7. ERKEN MODEN DÖNEMDE SİYASAL DÜŞÜNCE 7 ERKEN MODEN DÖNEMDE

Detaylı

YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ

YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ Yıldız Teknik Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü, 24 Kasım 2011 Perşembe günü Üniversitemiz Merkez Kampüsü Hünkar Salonu nda, hem Üniversitemizin

Detaylı

T.C. CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ DIŞ İLİŞKİLER BİRİMİ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

T.C. CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ DIŞ İLİŞKİLER BİRİMİ YÖNERGESİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar T.C. CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ DIŞ İLİŞKİLER BİRİMİ YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve kapsam MADDE 1 Bu Yönerge, Cumhuriyet Üniversitesi nin ulusal ve uluslararası akademik

Detaylı

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma

1-Anlatım 2-Soru ve Cevap 3-Sunum 4-Tartışma DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS ARAP DİLİ VE EDEBİYATI I İLH 103 1 2+0 2 3 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu

Detaylı

11.12.2015 Cuma İzmir Basın Gündemi. Edebiyattan sinemaya, sinemadan sosyolojiye Türkiye de sosyal bilimler

11.12.2015 Cuma İzmir Basın Gündemi. Edebiyattan sinemaya, sinemadan sosyolojiye Türkiye de sosyal bilimler 11.12.2015 Cuma İzmir Basın Gündemi Edebiyattan sinemaya, sinemadan sosyolojiye Türkiye de sosyal bilimler İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi, Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi, Akademik Düşünce Konferansları

Detaylı

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ

ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ 209 ULUSAL VEYA ETNİK, DİNSEL VEYA DİLSEL AZINLIKLARA MENSUP OLAN KİŞİLERİN HAKLARINA DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 20 Aralık 1993 tarihli ve 47/135 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma

Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma İÇİNDEKİLER Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma 1. FELSEFE NEDİR?... 2 a. Felsefeyi Tanımlamanın Zorluğu... 3 i. Farklı Çağ ve Kültürlerde Felsefe... 3 ii. Farklı Filozofların Farklı Felsefe Tanımları... 5 b.

Detaylı

Türkiye de Zorunlu Din Dersi Uygulaması

Türkiye de Zorunlu Din Dersi Uygulaması Türkiye de Zorunlu Din Dersi Uygulaması Derya Kap* Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi nin (AİHM)16 Eylül 2014 tarihli zorunlu din dersinin mevcut içerikle uygulanamayacağına dair hükmü, Türkiye de din dersi

Detaylı

Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir.

Bu bağlamda katılımcı bir demokrasi, hukukun üstünlüğü ve insan hakları alanındaki çalışmalarımız, hız kesmeden devam etmektedir. İçişleri Bakanı Sayın İdris Naim ŞAHİN nin Entegre Sınır Yönetimi Eylem Planı Aşama 1 Eşleştirme projesi kapanış konuşması: Değerli Meslektaşım Sayın Macaristan İçişleri Bakanı, Sayın Büyükelçiler, Macaristan

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ KADIN ARAŞTIRMALARI VE UYGULAMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ KADIN ARAŞTIRMALARI VE UYGULAMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ KADIN ARAŞTIRMALARI VE UYGULAMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Uludağ Üniversitesi Kadın Araştırmaları

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

Skolastik Dönem (8-14.yy)

Skolastik Dönem (8-14.yy) Skolastik Felsefe Skolastik Dönem (8-14.yy) Köklü eğitim kurumlarına sahip olma avantajı 787: Fransa da Şarlman tüm kilise ve manastırların okul açması için kanun çıkardı. Üniversitelerin çekirdekleri

Detaylı

BİLGESAM GENÇLİK PLATFORMU TÜZÜĞÜ

BİLGESAM GENÇLİK PLATFORMU TÜZÜĞÜ BİLGESAM GENÇLİK PLATFORMU TÜZÜĞÜ Madde 1: Topluluğun Adı Ve Merkezi a)topluluğun Adı : Bilgesam Gençlik Platformu dur. b)topluluğun Merkezi : İstanbul dur. Madde 2: Topluluğun Kurulma Amacı 1-BİLGESAM

Detaylı

AVUSTURYA DA DĐN EĞĐTĐMĐ

AVUSTURYA DA DĐN EĞĐTĐMĐ AVUSTURYA DA DĐN EĞĐTĐMĐ Eğitim Uzmanı ŞABAN KARAKÖSE AVUSTURYA (Österreich, Nemçe) Genel Bilgiler Başkent: Viyana Resmi dil: Almanca Bağımsızlık: 1955 AB ye kabul: 1995 Nüfus: 8,3 milyon (2007) Para birimi:

Detaylı

KİŞİSEL BİLGİLER. İlyas CANİKLİ. Yrd. Doç. Dr. Temel İslam Bilimleri

KİŞİSEL BİLGİLER. İlyas CANİKLİ. Yrd. Doç. Dr. Temel İslam Bilimleri KİŞİSEL BİLGİLER Adı-Soyadı: İlyas CANİKLİ Unvan: Yrd. Doç. Dr. Doğum Yeri ve Yılı: Samsun-Terme/ 1966 Bölüm: Temel İslam Bilimleri Tel: 0530 9576891 E-Posta: icanikli@mynet.com; ilyascanikli@gmail.com

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ SİGORTA MÜKTESEBAT REHBERİ

AVRUPA BİRLİĞİ SİGORTA MÜKTESEBAT REHBERİ AVRUPA BİRLİĞİ SİGORTA MÜKTESEBAT REHBERİ Hazırlayan: Berna Özşar Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği AB, Mevzuat ve Projeler Birimi Uzmanı AVRUPA BİRLİĞİ SİGORTA MÜKTESEBAT REHBERİ TSRŞB Yayın

Detaylı

6322 SAYILI YASA ile GELİR VERGİSİ KANUNU NUN 89 UNCU ve 5520 SAYILI KURUMLAR VERGİSİ KANUNU NUN 10 UNCU MADDESİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER

6322 SAYILI YASA ile GELİR VERGİSİ KANUNU NUN 89 UNCU ve 5520 SAYILI KURUMLAR VERGİSİ KANUNU NUN 10 UNCU MADDESİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER 6322 SAYILI YASA ile GELİR VERGİSİ KANUNU NUN 89 UNCU ve 5520 SAYILI KURUMLAR VERGİSİ KANUNU NUN 10 UNCU MADDESİNDE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER Bir insan taraf tutmaya başlar başlamaz, dünyada da gerçekleri

Detaylı

\.- s o, q \ İSLAMi İLİMLER FAKÜLTESi ------.ATATÜRK.ÜNİVERSİTESİ. 1. Sayı, Aralık 1975 / ----------- ----~-----... --.. - ----...

\.- s o, q \ İSLAMi İLİMLER FAKÜLTESi ------.ATATÜRK.ÜNİVERSİTESİ. 1. Sayı, Aralık 1975 / ----------- ----~-----... --.. - ----... /).tu. / ----------- ----~-----... --.. - ----... --- ------.ATATÜRK.ÜNİVERSİTESİ İSLAMi İLİMLER FAKÜLTESi \.- s o, q \ '-'..... - -~. Sayı, Aralık 975 Atatürk Üniversitesi Basımevi-ERZURUM, 976 LAİK FRANSA'DA

Detaylı

6. Uluslararası Sosyal Güvenlik Sempozyumu İzmir de Başladı

6. Uluslararası Sosyal Güvenlik Sempozyumu İzmir de Başladı 6. Uluslararası Sosyal Güvenlik Sempozyumu İzmir de Başladı Sosyal Güvenlik Kurumu(SGK) ve Uluslararası Sosyal Güvenlik Teşkilatı(ISSA) işbirliği ile Stratejik İnsan Kaynakları Politikaları ve İyi Yönetişim

Detaylı

Diyalog İçin Halk Bilimi Projesi Ankara Etkinlik Haftası Çerçevesinde BALKANLAR VE TÜRKİYEDE HALK KÜLTÜRÜ KONFERANSI

Diyalog İçin Halk Bilimi Projesi Ankara Etkinlik Haftası Çerçevesinde BALKANLAR VE TÜRKİYEDE HALK KÜLTÜRÜ KONFERANSI Bu proje AB tarafından desteklenmektedir. Diyalog İçin Halk Bilimi Projesi Ankara Etkinlik Haftası Çerçevesinde BALKANLAR VE TÜRKİYEDE HALK KÜLTÜRÜ KONFERANSI Türkiye & AB Sivil Toplum Diyaloğu II Kültür

Detaylı

KAMU MALİ YÖNETİMİNDE SAYDAMLIK VE HESAP VEREBİLİRLİĞİN SAĞLANMASINDAKİ GÜÇLÜKLER VE SAYIŞTAYLARIN ROLÜ: EUROSAI-ASOSAI BİRİNCİ ORTAK KONFERANSI

KAMU MALİ YÖNETİMİNDE SAYDAMLIK VE HESAP VEREBİLİRLİĞİN SAĞLANMASINDAKİ GÜÇLÜKLER VE SAYIŞTAYLARIN ROLÜ: EUROSAI-ASOSAI BİRİNCİ ORTAK KONFERANSI KAMU MALİ YÖNETİMİNDE SAYDAMLIK VE HESAP VEREBİLİRLİĞİN SAĞLANMASINDAKİ GÜÇLÜKLER VE SAYIŞTAYLARIN ROLÜ: EUROSAI-ASOSAI BİRİNCİ ORTAK KONFERANSI Berna ERKAN Sunuş ASOSAI (Asya Sayıştayları Birliği) ve

Detaylı

YÖNETMELİK. İzmir Üniversitesinden: İZMİR ÜNİVERSİTESİ KADIN ÇALIŞMALARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM

YÖNETMELİK. İzmir Üniversitesinden: İZMİR ÜNİVERSİTESİ KADIN ÇALIŞMALARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM 8 Ağustos 2011 PAZARTESİ Resmî Gazete Sayı : 28019 İzmir Üniversitesinden: YÖNETMELİK İZMİR ÜNİVERSİTESİ KADIN ÇALIŞMALARI UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

Detaylı

T.C. ANTALYA MÜFTÜLÜĞÜ Aile İrşad ve Rehberlik Bürosu HUZUR AİLEDE BAŞLAR AİLE HUZURU, KADINA ŞİDDET

T.C. ANTALYA MÜFTÜLÜĞÜ Aile İrşad ve Rehberlik Bürosu HUZUR AİLEDE BAŞLAR AİLE HUZURU, KADINA ŞİDDET T.C. ANTALYA MÜFTÜLÜĞÜ Aile İrşad ve Rehberlik Bürosu HUZUR AİLEDE BAŞLAR AİLE HUZURU, KADINA ŞİDDET PROJE KOORDİNATÖRÜ: Mustafa TOPAL İlçe Müftüsü PROJE SORUMLUSU: Mesut ÖZDEMİR Vaiz PROJE GÖREVLİLERİ:

Detaylı

İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ SİYASET AKADEMİSİ ANKARA DEMOKRATİKLEŞME SÜRECİNDE KÜRT VE ERMENİ MESELELERİNİ TARTIŞTI!

İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ SİYASET AKADEMİSİ ANKARA DEMOKRATİKLEŞME SÜRECİNDE KÜRT VE ERMENİ MESELELERİNİ TARTIŞTI! İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ SİYASET AKADEMİSİ ANKARA DEMOKRATİKLEŞME SÜRECİNDE KÜRT VE ERMENİ MESELELERİNİ TARTIŞTI! Türkiye nin önemli toplumsal ve politik konularının tartışıldığı İstanbul Aydın Üniversitesi

Detaylı

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ Yazar : Erdem Denk Yayınevi : Siyasal Kitabevi Baskı : 1. Baskı Kategori : Uluslararası İlişkiler Kapak Tasarımı : Gamze Uçak Kapak

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

Uluslararası Sempozyum Duyurusu KADIN ESERLERİ KÜTÜPHANESİ VE BİLGİ MERKEZİ VAKFI VE YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TARİH BÖLÜMÜ

Uluslararası Sempozyum Duyurusu KADIN ESERLERİ KÜTÜPHANESİ VE BİLGİ MERKEZİ VAKFI VE YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TARİH BÖLÜMÜ Uluslararası Sempozyum Duyurusu KADIN ESERLERİ KÜTÜPHANESİ VE BİLGİ MERKEZİ VAKFI VE YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ TARİH BÖLÜMÜ 19 20 Nisan 2014/İstanbul /Yeditepe Üniversitesi KADIN HAYATLARINI YAZMAK: OTO/BİYOGRAFİ,

Detaylı

21. Yüzyılda Aile Sempozyumu 14-16 Kasım 2014

21. Yüzyılda Aile Sempozyumu 14-16 Kasım 2014 21. Yüzyılda Aile Sempozyumu 14-16 Kasım 2014 1. Amaç ve Gerekçe İnsanlık tarihi kadar köklü bir geçmişe sahip olan aile kurumu, tüm dünyada birtakım kırılmalar yaşamaktadır. Mutlu aile fotoğrafının yerini

Detaylı

İfade Özgürlüğü ve Nefret Söylemi ikileminde Azınlıklar ve Sosyal Medya

İfade Özgürlüğü ve Nefret Söylemi ikileminde Azınlıklar ve Sosyal Medya İfade Özgürlüğü ve Nefret Söylemi ikileminde Azınlıklar ve Sosyal Medya konferansı yapıldı Yeniköy Panayia Rum Ortodoks Kilisesi ve Mektebi Vakfı nın yürütücülüğünü yaptığı Sosyal Medya ve Azınlıklar projesi

Detaylı

Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi

Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi Türkiye de Sivil Toplumu Geliştirme ve Sivil Toplum-Kamu Sektörü Diyaloğunu Güçlendirme Projesi Uluslararası Konferans Sivil Toplum-Kamu Sektörü İşbirliği 25-26 Nisan 2013, İstanbul 2 nci Genel Oturum

Detaylı

İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER

İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER Fowler ın kuramını oluşturma sürecinde, 300 kişinin yaşam hikayelerini dinlerken iki şey dikkatini çekmiştir: 1. İlk çocukluğun gücü. 2. İman ile kişisel

Detaylı

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İlahiyat Atatürk Üniversitesi 1979 Y. Lisans Tarih Atatürk Üniversitesi 1981 Doktora Tarih Atatürk Üniversitesi 1985

Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İlahiyat Atatürk Üniversitesi 1979 Y. Lisans Tarih Atatürk Üniversitesi 1981 Doktora Tarih Atatürk Üniversitesi 1985 1. Adı Soyadı : MEHMET ÇELİK 2. Doğum Tarihi: 05 Haziran 195. Unvanı : Prof.Dr.. Öğrenim Durumu Derece Alan Üniversite Lisans İlahiyat Atatürk Üniversitesi 1979 Y. Lisans Tarih Atatürk Üniversitesi 1981

Detaylı

Page 1 of 6. Öncelikle, Edirne de yaşanan sel felaketi için çok üzgünüz. Tüm Edirne halkına, şahsım ve üniversitem adına geçmiş olsun demek istiyorum.

Page 1 of 6. Öncelikle, Edirne de yaşanan sel felaketi için çok üzgünüz. Tüm Edirne halkına, şahsım ve üniversitem adına geçmiş olsun demek istiyorum. Page 1 of 6 Edirne Valisi Sayın Dursun Ali Şahin, Edirne Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Sayın Recep Zıpkınkurt, Edirne Ticaret ve Sanayi Odası nın değerli üyeleri ve temsilcileri, Bilgi birikimi ve üslubunu,

Detaylı

BASIN YAYIN BİRLİĞİ OCAK-ŞUBAT 2015 ETKİNLİK BÜLTENİ

BASIN YAYIN BİRLİĞİ OCAK-ŞUBAT 2015 ETKİNLİK BÜLTENİ BASIN YAYIN BİRLİĞİ OCAK-ŞUBAT 2015 ETKİNLİK BÜLTENİ 1. 2014 Türkiye Kitap Pazarı İstatistikleri Açıklandı. Kültür ve Turizm Bakanlığı ISBN Ajansı, Telif Hakları ve Sinema Genel Müdürlüğü ve Yayımcı Meslek

Detaylı

Sayın Konuklar; Saygıdeğer konuklar,

Sayın Konuklar; Saygıdeğer konuklar, Türkiye Büyük Millet Meclisinin Sayın Başkanı; Yüksek Yargı Kurumlarının çok değerli Başkanları; Sayın Büyükelçiler; Avrupa Konseyinin çok değerli temsilcileri; Uluslararası Kuruluşların değerli temsilcileri

Detaylı

SORU ve CEVAPLARLA 12 YILLIK (4+4+4) ZORUNLU EĞİTİM SİSTEMİ

SORU ve CEVAPLARLA 12 YILLIK (4+4+4) ZORUNLU EĞİTİM SİSTEMİ SORU ve CEVAPLARLA 12 YILLIK (4+4+4) ZORUNLU EĞİTİM SİSTEMİ SORU 1: Bu yasal değişikliğe neden gerek duyuldu? CEVAP 1 Dünya genelindeki ortalama eğitim süresi 11-12 yıl veya daha üzerindedir. Türkiye de

Detaylı

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi tarafından tam algılanmadığı, diğer bir deyişle aynı duyarlılıkla değerlendirilmediği zaman mücadele etmek güçleşecek ve mücadeleye toplum desteği sağlanamayacaktır.

Detaylı

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ

DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ 215 DİN VEYA İNANCA DAYANAN HER TÜRLÜ HOŞGÖRÜSÜZLÜĞÜN VE AYRIMCILIĞIN TASFİYE EDİLMESİNE DAİR BİLDİRİ Birleşmiş Milletler Genel Kurulu nun 25 Kasım 1981 tarihli ve 36/55 sayılı Kararıyla ilan edilmiştir.

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

BİRLİKTE YAŞAMA(KASIM-ARALIK)

BİRLİKTE YAŞAMA(KASIM-ARALIK) BİRLİKTE YAŞAMA(KASIM-ARALIK) Özel Ata Anadolu Lisesi Müdürü Bahriye Aksoy un başkanlığında Sosyal ve Fransızca Bölüm öğretmenleri Değerler Eğitimi nde yapacakları görevleri ve kendilerine yardımcı olacak

Detaylı

Elveda Rumeli Merhaba Rumeli. İsmail Arslan, Kitap Yayınevi, İstanbul, 2013, 134 Sayfa.

Elveda Rumeli Merhaba Rumeli. İsmail Arslan, Kitap Yayınevi, İstanbul, 2013, 134 Sayfa. Elveda Rumeli Merhaba Rumeli İsmail Arslan, Kitap Yayınevi, İstanbul, 2013, 134 Sayfa. Hamdi Fırat BÜYÜK* Balkan Savaşları nın 100. yılı anısına Kitap Yayınevi tarafından yayınlanan Elveda Rumeli Merhaba

Detaylı

Bu evrak güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. http://evraksorgu.meb.gov.tr adresinden 8d28-1222-330b-9b07-d4e1 kodu ile teyit edilebilir.

Bu evrak güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. http://evraksorgu.meb.gov.tr adresinden 8d28-1222-330b-9b07-d4e1 kodu ile teyit edilebilir. Bu evrak güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır. http://evraksorgu.meb.gov.tr adresinden 8d28-222-330b-9b07-d4e kodu ile teyit edilebilir. EK - MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Din Öğretimi Genel Müdürlüğü Din

Detaylı

OLGUN AKBULUT ANAYASAL DİNSEL ÇOĞULCULUK

OLGUN AKBULUT ANAYASAL DİNSEL ÇOĞULCULUK OLGUN AKBULUT ANAYASAL DİNSEL ÇOĞULCULUK İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... V GİRİŞ...1 BİRİNCİ BÖLÜM DİNSEL ÇOĞULCULUK ve BENZER KAVRAMLAR I. Vatandaşlık...7 A. Sosyal Bilimlerde Vatandaşlık Kavram(lar)ı...8

Detaylı

Giresun/Bulancak Sarayburnu Camii

Giresun/Bulancak Sarayburnu Camii GİRESUN 2014 İslami İlimler Fakültesi; 08 Eylül 2012 tarih ve 28405 Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Bakanlar Kurulu nun 25 Temmuz 2012 tarih ve 2012/3527 Sayılı Kararı ile Giresun Üniversitesi

Detaylı

AK PARTİ YURT DIŞINDAKİ

AK PARTİ YURT DIŞINDAKİ AK PARTİ YURT DIŞINDAKİ... GENÇLERIMIZIN YANINDA 1 Kasım 2015 Genel Seçimleri Yurt Dışı Gençler Seçim Beyannamesi ... IÇINDEKILER MUSTAFA YENEROĞLU SUNUS 04 --------------------------------- YURT DIŞINDAKİ

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ

------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ ------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ İslam Ülkeleri Düşünce Kuruluşları Platformu (İSTTP); TASAM öncülüğünde İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi devletlerin temsilcileri ile dünyanın

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS EKONOMİYE GİRİŞ I ECON 111 1 3 + 0 3 7. Yrd. Doç. Dr. Alper ALTINANAHTAR

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS EKONOMİYE GİRİŞ I ECON 111 1 3 + 0 3 7. Yrd. Doç. Dr. Alper ALTINANAHTAR DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS EKONOMİYE GİRİŞ I ECON 111 1 3 + 0 3 7 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili İngilizce Dersin Seviyesi Lisans Dersin Türü Dersin Koordinatörü Dersi Verenler

Detaylı

COĞRAFYACILAR DERNEĞİ ULUSLARARASI KONGRESİ Avrupa Coğrafyacılar Derneği-EUROGEO Kongresi İle Ortak Olarak

COĞRAFYACILAR DERNEĞİ ULUSLARARASI KONGRESİ Avrupa Coğrafyacılar Derneği-EUROGEO Kongresi İle Ortak Olarak COĞRAFYACILAR DERNEĞİ ULUSLARARASI KONGRESİ Avrupa Coğrafyacılar Derneği-EUROGEO Kongresi İle Ortak Olarak International Congress of the Turkish Association of Geographers as a joint event with the EUROGEO

Detaylı

Uluslararası Yükseköğretim Hareketliliği ve Türkiye nin Konumu temalı Toplantı İstanbul TOBB Plaza da Gerçekleşti

Uluslararası Yükseköğretim Hareketliliği ve Türkiye nin Konumu temalı Toplantı İstanbul TOBB Plaza da Gerçekleşti Uluslararası Yükseköğretim Hareketliliği ve Türkiye nin Konumu temalı Toplantı İstanbul TOBB Plaza da Gerçekleşti Uluslararası Yükseköğretim Hareketliliği ve Türkiye nin Konumu Toplantısı TOBB Plaza da

Detaylı

PROGRAMLAR. Türk Din Musikisi Lisans Programı

PROGRAMLAR. Türk Din Musikisi Lisans Programı PROGRAMLAR Türk Din Musikisi Lisans Programı Konservatuvarımız Türk Müziği Bölümü kapsamında açılmış olan program genel amacıyla, ülkemiz topraklarındaki tarihsel müzik geleneklerinin inceliklerini kavramış,

Detaylı

OSMANLICA öğrenmek isteyenlere kaynaklar

OSMANLICA öğrenmek isteyenlere kaynaklar OSMANLICA öğrenmek isteyenlere kaynaklar Eda Yeşilpınar Hemen her bölümün kuşkusuz zorlayıcı bir dersi vardır. Öğrencilerin genellikle bu derse karşı tepkileri olumlu olmaz. Bu olumsuz tepkilerin nedeni;

Detaylı

20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010

20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010 T.C. BAŞBAKANLIK AVRUPA BİRLİĞİ GENEL SEKRETERLİĞİ Siyasi İşler Başkanlığı 20. RİG TOPLANTISI Basın Bildirisi Konya, 9 Nisan 2010 - Reform İzleme Grubu nun (RİG) 20. Toplantısı, Devlet Bakanı ve Başmüzakerecimiz

Detaylı

YERELYÖNETİM TARKANOKTAY

YERELYÖNETİM TARKANOKTAY YERELYÖNETİM REFORMUSONRASINDA İLÖZELİDARELERİ Dünyadayaşananküreseleşme,sanayitoplumundanbilgitoplumuna geçiş,şehirleşmeninartışı,ekonomikvesosyaldeğişimleryönetim paradigmalarınıveyapılarınıdaetkilemektedir.çevrefaktörlerinde

Detaylı

"Medeniyet" Üsküdar'da tartışılacak

Medeniyet Üsküdar'da tartışılacak On5yirmi5.com "Medeniyet" Üsküdar'da tartışılacak Bağlarbaşı Kültür Merkezi 9-10 Şubat tarihlerinde 'Yüceltme ve Reddiye Arasında Medeniyeti Anlamak' başlıklı uluslararası bir sempozyum yapılacak. Yayın

Detaylı

T.C. Resmî Gazete. Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğünce Yayımlanır BAKANLIKLARA VEKÂLET ETME İŞLEMİ

T.C. Resmî Gazete. Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğünce Yayımlanır BAKANLIKLARA VEKÂLET ETME İŞLEMİ Resmî Gazete Başbakanlık Mevzuatı Geliştirme ve Yayın Genel Müdürlüğünce Yayımlanır 21 Ekim 2014 SALI YÜRÜTME VE İDARE BÖLÜMÜ Sayı : 29152 Mükerrer BAKANLIKLARA VEKÂLET ETME İŞLEMİ BAŞBAKANLIK 17 Ekim

Detaylı

STRATEJİK PLAN (2010-2014)

STRATEJİK PLAN (2010-2014) STRATEJİK PLAN (2010-2014) Stratejik Öncelik Alanı 1: Araştırma Odaklılık Stratejik 1,1: YDY O ndaki akademisyenleri, sosyal davranışlar ve insan davranışlarını anlama konularındaki araştırmalarında desteklemek.

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikolojik Danışma ve Rehberlik RPD 201 Not II Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Eğitimde Rehberlik *Rehberlik, bireyin en verimli bir şekilde gelişmesini ve doyum verici

Detaylı

Adı Soyadı : AHMET GÜÇ. Akademik Unvanı : PROF. DR.

Adı Soyadı : AHMET GÜÇ. Akademik Unvanı : PROF. DR. Kişisel Bilgiler Adı Soyadı : AHMET GÜÇ Akademik Unvanı : PROF. DR. Doğum Yeri / Doğum Tarihi : TOSYA /98 Uyruğu : T.C. Cinsiyet : ERKEK Yabancı Diller : ARAPÇA, İNGİLİZCE Tel (İş) : 0 () 0000 (70) Faks

Detaylı

MehMet Kaan Çalen, 07.04.1981 tarihinde Edirne nin Keşan ilçesinde doğdu. İlk ve orta öğrenimini Keşan da tamamladı. 2004 yılında Trakya

MehMet Kaan Çalen, 07.04.1981 tarihinde Edirne nin Keşan ilçesinde doğdu. İlk ve orta öğrenimini Keşan da tamamladı. 2004 yılında Trakya ÖTÜKEN MehMet Kaan Çalen, 07.04.1981 tarihinde Edirne nin Keşan ilçesinde doğdu. İlk ve orta öğrenimini Keşan da tamamladı. 2004 yılında Trakya Üniversitesi, Tarih Bölümü nden mezun oldu. 2008 yılında

Detaylı

T.C. RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ KARADENİZ STRATEJİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

T.C. RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ KARADENİZ STRATEJİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar T.C. RECEP TAYYİP ERDOĞAN ÜNİVERSİTESİ KARADENİZ STRATEJİK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ YÖNETMELİĞİ Amaç BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Recep Tayyip

Detaylı

ERASMUS KOORDİNATÖRLÜĞÜ ULUSAL HAREKETLİLİK KONSORİSYUMU 2014/2015 FAALİYET RAPORU

ERASMUS KOORDİNATÖRLÜĞÜ ULUSAL HAREKETLİLİK KONSORİSYUMU 2014/2015 FAALİYET RAPORU ERASMUS KOORDİNATÖRLÜĞÜ ULUSAL HAREKETLİLİK KONSORİSYUMU 2014/2015 FAALİYET RAPORU Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu Ulusal Konsorsiyum Projesi Kapsamında Berlin Wildau Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu Ziyaret

Detaylı

@ DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIGI YAYlNLARI

@ DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIGI YAYlNLARI @ DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIGI YAYlNLARI ~ if 1'LER\,,_.. TURKIYE'NIN ' t\jt AVRUPA BIRLIGI'NE GIRIŞININ DINBOYUTU (SEMPOZYUM) 17-19 Eylül 2001 DÜZENLEYEN DİYANET İŞLERi BAŞKANLIGI İŞBİRLİGİ İLE ÇANAKKALE

Detaylı

Trans Terapi ve Dayanışma Grubu Toplantılarının Yedincisi Gerçekleşti. SPoD CHP Beyoğlu Belediyesi Başkan Aday Adayı Gülseren Onanç ile görüştü

Trans Terapi ve Dayanışma Grubu Toplantılarının Yedincisi Gerçekleşti. SPoD CHP Beyoğlu Belediyesi Başkan Aday Adayı Gülseren Onanç ile görüştü Trans Terapi ve Dayanışma Grubu Toplantılarının Yedincisi Gerçekleşti SPoD un ve Uzman Psikiyatrist Dr. Seven Kaptan ın gönüllü işbirliğiyle düzenlenen Trans Terapi Toplantısı nın yedincisi 4 Eylül Çarşamba

Detaylı

ELMALILI M. HAMDİ YAZIR SEMPOZYUMU

ELMALILI M. HAMDİ YAZIR SEMPOZYUMU AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ ELMALILI M. HAMDİ YAZIR SEMPOZYUMU 02 04 Kasım 2012, Antalya P r o g r a m 1. Gün (2 Kasım 2012 Cuma): Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Konferans Salonu, Kampüs

Detaylı

Sahibi. Afyon Kocatepe Üniversitesi adına Rektör Prof. Dr. Ali ALTUNTAŞ. Editörler Prof. Dr. A.İrfan AYPAY Doç. Dr. Mehmet KARAKAŞ

Sahibi. Afyon Kocatepe Üniversitesi adına Rektör Prof. Dr. Ali ALTUNTAŞ. Editörler Prof. Dr. A.İrfan AYPAY Doç. Dr. Mehmet KARAKAŞ 1992 SOSYAL BİLİMLER DERGİSİ Cilt IX, Sayı 2, Aralık 2007 Afyon Kocatepe University Journal of Social Sciences Vol. IX, Issue 2, December 2007 Sahibi adına Rektör Prof. Dr. Ali ALTUNTAŞ Editörler Prof.

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Abdullah DURMUŞ

Yrd. Doç. Dr. Abdullah DURMUŞ Yrd. Doç. Dr. Abdullah DURMUŞ Tel (İş) : (04) 74458 Faks : (04) 06889 E-posta : durmusabdullah@yahoo.com Yazışma Adresi : Akdeniz Üniversitesi ahiyat Fakültesi Dumlupınar Bulvarı 07058 Kampüs ANTALYA Öğrenim

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Arşivcilik İstanbul Üniversitesi 1996. Ortadoğu Enstitüsü. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Arşivcilik İstanbul Üniversitesi 1996. Ortadoğu Enstitüsü. Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Nurdan Şafak 2. Doğum Tarihi ve Yeri:. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Arşivcilik İstanbul Üniversitesi 1996 Yüksek Siyasi Tarih ve Marmara

Detaylı

AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere,

AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere, COĞRAFİ KEŞİFLER 1)YENİ ÇAĞ AVRUPASI AVRUPA DA MEYDANA GELEN TEKNİK GELİŞMELER : 1)BARUTUN ATEŞLİ SİLAHLARDA KULLANILMASI: Çinliler tarafından icat edilen barut, Çinlilerden Türklere, Türklerden Müslüman

Detaylı

YEREL ENERJİ FORUMLARI

YEREL ENERJİ FORUMLARI Mezopotamya Enerji Forumuna Giderken YEREL ENERJİ FORUMLARI Enerji hayatımızı devam ettirmemiz için gerekli temel unsurlardan biridir. Endüstriyel ve ticari faaliyetlerin gerçekleştirilebilmesi ve günlük

Detaylı