4-5 Yaş Grubu Çocuklarına Yönelik Çok Amaçlı Erken Müdahale Programı nın Etkililiğinin Belirlenmesi *

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "4-5 Yaş Grubu Çocuklarına Yönelik Çok Amaçlı Erken Müdahale Programı nın Etkililiğinin Belirlenmesi *"

Transkript

1 Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Educational Sciences: Theory & Practice 14(5) Eğitim Danışmanlığı ve Araştırmaları İletişim Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. DOI: /estp Yaş Grubu Çocuklarına Yönelik Çok Amaçlı Erken Müdahale Programı nın Etkililiğinin Belirlenmesi * Özlem ÇELEBİOĞLU MORKOÇ a Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Ebru AKTAN ACAR b Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Öz Bu araştırmada sosyoekonomik açıdan risk altında bulunan ailelerin 4-5 yaş grubu (48-60 ay) çocuklarına yönelik olarak hazırlanmış Çok Amaçlı Sınıf Erken Müdahale Programı nın, programa katılan çocukların gelişim alanları üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırmanın deseni, deneysel araştırma modellerinden biri olan ön test son test kontrol gruplu deneme modelidir. Araştırmanın evrenini, öğretim yılında Çanakkale ili Kepez Beldesi nde oturan 2006 doğumlu çocuklar oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma grubu, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi ÇABA Çok Amaçlı Erken Çocukluk Eğitimi Sınıfı nda öğrenim gören 14, Kepez Belediyesi Okul Öncesi Eğitim Sınıfı nda öğrenim gören 14 olmak üzere, toplam 28 çocuktan oluşmaktadır. Gruplar, Çocuk ve Aile Tanıma Anketi, Raven Progresif Matrix Test, Denver II, Aylık Çocuklar İçin Gelişim Değerlendirme Gözlem Formu ön test sonuçları dikkate alınarak eşitlenmiş ve verilerin çözümlenmesinde non-parametrik teknikler kullanılmıştır. Deney grubunda, birinci araştırmacı tarafından 13 hafta boyunca, haftada 4 yarım gün Çok Amaçlı Sınıf Erken Müdahale Programı; kontrol grubunda ise MEB Okul Öncesi Eğitim Programı, geleneksel yöntemlerle uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda Çok Amaçlı Sınıf Erken Müdahale Programı nın çocukların genel gelişim düzeylerini, bilişsel ve psikomotor gelişimlerini, öz bakım becerilerini desteklemekte etkili, dil ve kişisel-sosyal gelişimlerini desteklemede ise kısmen etkili olduğu ortaya konmuştur. Hazırlanan Çok Amaçlı Sınıf Erken Müdahale Programı nın geliştirilerek alt sosyoekonomik düzeydeki ailelerden gelen çocukların eğitiminde alternatif bir model olarak kullanılması ve yaygınlaştırılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler Çok Amaçlı Sınıf Erken Müdahale Programı, Dezavantajlı Çocuklar, Erken Çocukluk Eğitimi, Erken Müdahale Programları, Risk Altındaki Çocuklar. 0-6 yaşı kapsayan, hayatın temelini oluşturan erken çocukluk eğitimi insan gelişiminin başlangıç noktası ve çocuğun en hızlı geliştiği dönemdir. Bu yıllarda çocuğun daha sonraki gelişimini etkileyen öğrenme ve davranış örüntülerinin temelleri atılmaktadır. Dil becerileri ile zihinsel, sosyal, duygusal ve motor becerilerin kazanılması bu kritik dönemde gerçekleşmektedir. Bu yüzden çocuğun bu dönemde yeterli beslenmesi ve etkileşimde bulunabildiği, onun gelişimini destekleyen bir ortamda bulunması çok önemlidir. * Bu çalışma Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri kapsamında desteklenen (Proje No: 2010/107) 4-5 Yaş Grubu Çocuklarına Yönelik Hazırlanan Erken Müdahale Programı nın Etkililiğinin Belirlenmesi: Çanakkale İli Örneği adlı yüksek lisans tezinden yararlanılarak hazırlanmıştır. a b Özlem ÇELEBİOĞLU MORKOÇ Okul öncesi eğitimi alanında araştırma görevlisidir. İletişim: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü, Anafartalar Yerleşkesi, 17100, Çanakkale. Elektronik posta: Sorumlu Yazar: Dr. Ebru AKTAN ACAR Okul öncesi eğitimi alanında doçenttir. Çalışma alanları arasında okul öncesi eğitimde okuma-yazmaya hazırlık çalışmaları, erken çocukluk eğitimi modelleri, barış eğitimi ve farklılıklara saygı gibi temalar yer almaktadır. İletişim: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü, Anafartalar Yerleşkesi, 17100, Çanakkale. Elektronik posta:

2 KURAM VE UYGULAMADA EĞİTİM BİLİMLERİ Erken çocukluk dönemindeki çocukların erken çocukluk eğitimi ve bakımı almaları gelişimleri açısından çok önemli olmanın yanı sıra temel insan hakkıdır. Ancak çocukların hepsi aynı şartlarda dünyaya gelmemektedir. Bazıları sağlıksız doğmakta, bazıları yeterli sağlık hizmetinden yararlanamamakta ya da yeterli beslenme şartlarına sahip olamamakta, bazıları bir aileye bile sahip değilken bazıları da yetersizliklerle/engellerle doğarak savunmaz hâlde dünyaya gözlerini açmaktadır. Erken müdahale de işte bu noktada çocukları ve ailelerini geliştirici bir misyon edinmektedir. Elverişsiz bir durum geliştirme riski olan ya da olduğu tespit edilen, gelişimini etkileyen özel bir ihtiyacı olan okul çağındaki ya da daha küçük çocukların belirlenerek bu durumlarını önleyici çalışmalar yapılması, Erken Müdahale olarak tanımlanmaktadır. Erken müdahale programları, çocuğu yapılandırılmış deneyimlerle doğrudan, çocuğa ilgi gösteren çevreyi geliştirerek de dolaylı şekilde etkileyerek çocukların gelişimlerini destekler ve fiziksel, bilişsel, duygusal sınırlılıklar ve kaynak sınırlılıklarının etkilerini en aza indirmeyi amaçlar (Erdiller, 2010; Karoly, Kilburn ve Cannon, 2005). Bu programlar bir sorunu çözümlemekten daha ziyade çocuğa, aileye ve dolayısıyla topluma, sosyal ve ekonomik yönden uzun vadede yararlı olmaya odaklanmış uygulamalardır. Her yıl dünyaya gelen bebeklerin 1/5 i gelişim geriliği riski taşımaktadır. Bu bebeklerin 1/4 ü 5 yaşında önemli gelişimsel gecikmelerle karşı karşıya kalmakta, %20-30 u ise uyaran eksikliği gibi sosyal ya da ailesel nedenlerle özel eğitim servislerinden yararlanmaktadır (Haber, 1991 den akt., Derrington, Shapiro ve Smith, 1999). Ülkemizde ise her yıl yaklaşık olarak 1,5 milyon bebek dünyaya gelmektedir (Sola ve Diken, 2008; TÜİK, 2010). Bu bebeklerin %3,7 sinin gelişim ile ilgili bir problemi olduğu ve %10 unun düşük doğum ağırlığı ve benzeri nedenlerle gelişim geriliği riski taşıdığı saptanmıştır (Yeşinel, 2006). Düşük doğum ağırlığı, prematüre olma, yoksulluk ve benzeri biyolojik ve/veya çevresel nedenlerle gelişim açısından oldukça önemli ve kritik olan bu yıllardan yeterince faydalanamayan çocuklar bilişsel, dil, sosyal, motor gelişimleri ile öz bakım, iletişim, okula uyum becerilerinde akranlarına göre yetersizlikler gösterebilmektedirler (Bruder, 2010; Reynolds, Mann, Miedel ve Smokowski, 1997). Araştırmalar, bazı çocukların normal gelişim gösterirken bazı çocukların neden davranışsal ve gelişimsel problemlerinin olduğu üzerinde yoğunlaşmakta ve çocuğun erken yaşlardaki tecrübeleri ile gelecekteki bilişsel ve davranışsal gelişimi arasında ilişki olduğunu ortaya koymaktadır. Çocuğun erken yaştaki tecrübeleri ise yoksulluk, ebeveynlerin eğitim düzeyi, tek ebeveynlik, ebeveynlik stilleri, ev ortamı, beslenme ve sağlık koşulları ile aile ve yakın çevredeki şiddetten etkilenmektedir (Illig, 1998). Çocukların yetersiz oldukları alanlar ise çoğunlukla ilköğretimden yararlanmaya başladıklarında akademik başarısızlık şeklinde kendini göstermektedir. Ancak gelişimsel yetersizlik ortaya çıktıktan sonra değil, erken müdahale programlarının önleyicilik ilkesinden yola çıkılarak özellikle erken dönemde gerçekleştirilmesi gerekmektedir (Erdiller, 2010). Yoksulluk ve diğer çevresel faktörler dolayısıyla gelişimsel açıdan risk altında bulunan çocukların desteklenmelerini amaçlayan erken müdahale programları, genel olarak iki temel düşünceye dayanmaktadır. Birincisi psikolojik açıdan ilk deneyim, sonraki yetenekler üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Doğumdan 3 yaşa kadar olan dönem, gelişmede kritik dönemdir ve yaygın olarak kabul edildiği üzere, zekâ sabit olmayıp daha çok yumuşak veya esnektir. Ancak çocuklar için gerekli olan uyaranlar sağlanmadığında, ulaşmaları beklenen potansiyel gelişimlerine ulaşamamaktadırlar. İkincisi ise yoksul anneler, çocuklarının bilişsel ve dil gelişimini uyarmada, modellemede ve desteklemede dolayısıyla da çocuklarını okula hazırlamada yetersiz kalmaktadırlar (Diefendorf ve Goode, 2005; Halperen, 2009). Sosyoekonomik düzey genellikle aile bireylerinin eğitim düzeylerinin, gelirlerinin ve mesleklerinin kombinasyonuyla belirlenmekte ve düşük sosyoekonomik düzey, düşük eğitim düzeyi, yoksulluk, düşük sağlık düzeyi gibi etmenleri gündeme getirmektedir. Yapılan araştırmalar çocukların ilk beş yılki tecrübelerinin gelecekteki bilişsel, davranışsal, eğitimsel ve ekonomik durumlarını belirlemede önemli olduğunu, yoksulluk içinde ve/veya stresli ortamlarda büyüyen çocukların bilişsel, entelektüel ve davranışsal gelişimlerinde gecikmelerin olabileceğini ortaya koymaktadır. Stresli ortamların kaynağı ise evde ve mahallede var olan şiddet, yoksulluk, uyuşturucu ve alkol kullanımı ve/veya ruhsal bozuklukları olan ebeveynlerdir. Ayrıca erken dönemde maruz kalınan bu durumlar uzun vadede ele alındığında çocukların okul tamamlama, işsizlik, genç hamilelik ve doğum yapma, madde bağımlılığı ve suç içeren davranışlar sergileme oranlarını da etkilemektedir (Illig, 1998). Araştırmalar ayrıca sosyoekonomik düzey ile evdeki öğrenme ortamı, akademik beceriler ve stres düzeyi arasında (Foster, Shim, Mccarthy, Franze ve Lambert, 2005); ev ortamı ve kurum merkezli eğitimin 1836

3 ÇELEBİOĞLU MORKOÇ, AKTAN ACAR / 4-5 Yaş Grubu Çocuklarına Yönelik Çok Amaçlı Erken Müdahale Programı nın Etkililiğinin... kalitesi ile çocuğun dil ve okuryazarlık becerileri arasında (Pinto, Pessenha ve Aguiar, 2013); ailenin geliri ve sosyodemografik özellikleri (etnik köken, annenin istihdamı, aile yapısı, ebeveynlerin eğitim düzeyleri vb.) ile çocukların 3 ve 4 yaşta erken eğitim programlarına katılım oranları arasında (Bainbridge, Meyers, Tanaka ve Waldfogel, 2005); sosyoekonomik düzey ile ailenin çocuğa sağladığı kaynaklar arasında (Aikens ve Barbarin, 2008) anlamlı ilişkiler olduğunu ortaya koymaktadır. Türkiye nüfus bakımından Avrupa nın en hızlı büyüyen ülkelerinden biridir yılı itibariyle toplam nüfusun %10,12 si 5 yaş ve altındadır. Bu çocukların yaklaşık %63 ü kentte, %37 si ise kırsal kesimde yaşamaktadır. Ayrıca 2008 yılı verilerine göre de 0-19 yaş arasındaki yoksul çocukların %28,8 i okul öncesi çağa denk gelen 0-5 yaş arasındadır (UNICEF, 2013). Ancak eğitim-öğretim yılında okul öncesi 5 yaş düzeyindeki çağ nüfusunun yalnızca %62 si okullaşmış; bu çocukların da sadece %48 i okul öncesi eğitime katılmış, %14 ü ise velilerinin isteğiyle ilkokula kaydolmuştur. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından uygulamaya konulan düzenlemesi sonucunda ortaya çıkan bu durum geriye kalan %38 lik dilimin önümüzdeki eğitim-öğretim döneminde okul öncesi eğitim almadan ilkokula başlayacağı anlamına gelmektedir (ERG ve AÇEV, 2013). Dezavantajlı gruptaki çocukların gelişimlerinin akranlarının gerisinde olduğu göz önüne alındığında, okul öncesi eğitimden yararlanmadan ilkokula başlayan çocuklarda bu fark daha da artacaktır. Erken çocukluk döneminde uygulanan müdahale programlarının hepsi çocukların ihtiyaçlarını gözetmektedir. Bu programlar ortak bir amacı paylaşmalarına rağmen çocuklara ve ailelere sunacakları hizmetlere göre ve her programın geliştirmeyi hedeflediği sonuçlara dayanan tasarıma göre farklılık göstermektedir. Bazı programlar yalnızca çocukları okula hazırlamak için eğitimsel hizmetler sağlarken bazıları doğumdan önce, hamile anneyi hedeflemekte; bazıları da ailenin bütünsel işlevi ile ilgilenerek çocuklara ve ailelerine birlikte hizmet sağlamaktadır (Karoly ve ark., 2005). Erken müdahale programlarının hedef kitlenin özelliklerine göre hazırlanması programın etkililiği açısından önem taşımaktadır. Müdahalenin hedef kitlesi belirlenirken tek ebeveynliğe, etnik kökene, sosyoekonomik düzeye, düşük eğitim düzeyine, madde bağımlılığına, annenin yaşına ya da diğer özelliklerine göre farklı türde aileler tespit edilebileceği gibi gelişimsel açıdan yüksek riske sahip (düşük IQ gibi), düşük doğum ağırlığı ile dünyaya gelmiş ya da gelişimsel yetersizlikleri olan çocuklar da tespit edilebilir (Karoly ve ark., 2005; Ramey ve Ramey, 1992). Erken müdahale programları bu hedefler doğrultusunda; (a) kurum merkezli, (b) aile merkezli, (c) kurumaile-toplum merkezli ve (d) iki jenerasyonlu programlar olmak üzere genel olarak dört modelde gerçekleşmektedir. Kurum merkezli programlar daha yoğun geçen bir dönemi kapsarken ev ziyaretlerine dayalı programlar da uzun süreye yayılmaktadır. Dünyada ve Türkiye de uygulanan erken müdahale programlarının bazıları kurum merkezli olarak sadece çocukları hedef alırken bazıları da ebeveynleri hedef alarak ev merkezli olarak yürütülmektedir. Örneğin Head Start gibi kurum merkezli bir okul öncesi eğitimi programı yılın büyük bir kısmında, haftada beş gün ve günde dört ile sekiz saat arasında uygulanabilirken bir ev ziyareti programı ayda bir kez gerçekleştirilen bir ile iki saatlik veya buna yakın bir süredeki ziyareti mümkün kılabilir. Etkili bir erken müdahale programı çocuklara, aileye ve topluma önemli ekonomik ve sosyal faydalar sağlar. Bu olumlu etkilerin bir kısmı programın hemen bitiminden sonra, bir kısmı da ergenliğe ve yetişkinliğe geçişte ortaya çıkmaktadır. Erken müdahale programlarının kısa vadede etkilerini inceleyen araştırmalar müdahaleden yararlanan çocukların bilişsel, motor ve sosyal gelişimlerinin, iletişim becerilerinin, okula uyumlarının, okul olgunluklarının, IQ düzeylerinin erken müdahale programlarından yararlanmayan çocuklardan daha ileride olduğunu ortaya koymaktadır (Baker, Piotrkowski ve Brooks-Gunn, 1999; Erdiller, 2010; Karoly ve ark., 1998; Ramey ve Ramey, 1998; Wagner ve Clayton, 1999). Ayrıca ebeveynlerin çocuk gelişimi ile ilgili bilgilerinin, tutumlarının ve davranışlarının, ebeveyn-çocuk ilişkisinin geliştiğini ve olumsuz ebeveyn davranışları üzerinde etkili olduğu da belirlenmiştir (Rafe, 2006; Wagner ve Clayton, 1999). Erken müdahale programlarının uzun vadede etkilerini inceleyen araştırmalar ise programa katılan çocukların sınıf tekrarlama, suç işleme ve çocuk mahkemelerinde yargılanma oranlarının, özel eğitim kurumlarına yerleşme oranlarının ve özel eğitimde geçirdikleri sürenin, aileye sağlanan sosyal yardımın maliyetinin azaldığını ortaya koymaktadır. Ayrıca akademik becerilerinin ve başarılarının, eğitim performanslarının ve vergi gelirlerinin arttığı; liseye devam etme ve üniversiteye gitme, bilgisayar, kredi kartı sahibi olma olasılıklarının daha yüksek olduğu; daha yüksek statülü işlerde çalıştıkları, ekonomik gelişimlerine katkı sağladığı da tespit edilmiştir (Diefendorf ve Goode, 2005; Illig, 1998; Kağıtçıbaşı, Sunar, Bekman ve Cemalcılar, 2005; Schweinhart, 2003). 1837

4 KURAM VE UYGULAMADA EĞİTİM BİLİMLERİ İstihdam oranlarını ve toplumsal refahı arttırmak için ebeveynleri çalışan ya da çeşitli sebeplerle bakım ihtiyacı bulunan bebekler ve küçük çocuklar için bakım hizmeti sağlayan programlarda da yüksek kalitede hizmet sağlandığında çocukların özellikle bilişsel ve sosyal gelişimlerinin etkilendiği, kurumda geçirilen süre arttıkça da bu etkilerin daha da arttığı ortaya konmuştur. Yaşamlarının ilk 3 yılında bakım hizmetlerinden yararlanan, alt sosyoekonomik düzeydeki ailelerden gelen çocuklar, 5-6 yaşlarına geldiklerinde okuma ve matematik testlerinden, programdan yararlanmayan yaşıtlarına göre daha yüksek puan almaktadırlar. Bu programlara 1 yaş civarında giren çocukların ise 8 yaşta başarı testlerinden yüksek puan aldıkları ve okula uyumlarının daha yüksek olduğu da bir diğer araştırma bulgusudur (Illig, 1998). Goodson, Layzer, St. Pierre, Bernstein ve Lopez in (2000) Kapsamlı Çocuk Gelişimi Programı nın (Comprehensive Child Development Program - CCDP) etkilerini boylamsal olarak 5 yıl boyunca inceledikleri bir araştırmada iki jenerasyonlu müdahale yaklaşımından yararlanmışlardır. Programa katılan dezavantajlı gruptaki ailelere gerekli durumlarda istihdam imkânı yaratılmış ve ev ziyaretleri gerçekleştirilerek alt sosyoekonomik düzeydeki çocukların ve ailelerinin eğitim, sağlık ve sosyal servis hizmetlerinden yararlanmaları sağlanmıştır. Nievar, Jacobson, Chen, Johnson ve Dier (2011) tarafından yapılan bir araştırmada ise ev merkezli bir müdahale programı olarak gerçekleştirilen HIPPY nin İspanyolca konuşan Latin aileleri ve 3-4 yaşlarındaki çocuklarının evdeki öğrenme ortamları üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırma sonucunda programa katılan ebeveynlerin, öz yeterliliklerinin daha yüksek ve ev ortamlarının daha zenginleştirilmiş olduğu ortaya konmuştur. Malmberg, Mwaura ve Sylva (2010) tarafından gerçekleştirilen bir diğer araştırmada ise Madrasa Kaynak Merkezi nde (Madrasa Resource Center-MRC) çocuk merkezli olarak gerçekleştirilen müdahale programının Doğu Afrikalı (Kenya, Zanzibar ve Uganda) okul öncesi çocuklarının bilişsel gelişimleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Okul öncesi dönemde üç ayrı zaman diliminde (çocuklar ortalama 4,3, 6,0 ve 7,1 yaşlarındayken) verilerin toplandığı ve çapraz sıralı bir yöntemin uygulandığı deneysel araştırmada müdahale programına katılan çocukların bilişsel kazanımlarının, kontrol grubundaki çocuklardan daha yüksek düzeyde olduğu ve bu merkezde gözlemlenen okul öncesi eğitimin kalitesinin bilişsel gelişim üzerinde diğer kurumlardan daha etkili olduğu saptanmıştır. Perry Okul Öncesi Eğitimi Projesi nde ise çocuklar için harcanan her bir ABD dolarının, 29 yaşına geldiklerinde sekiz dolar olarak geri döndüğü; bu kazanımın ise özel eğitim hizmetlerinden yararlanma oranlarında düşüş ve okula devamlılıklarında artıştan, adalet masraflarında azalmadan ve yetişkin olduklarında kendi çocukları için yeterli kazancı sağlamalarından kaynaklandığı ortaya konmuştur (Schweinhart, 2003). Kandır ve Orçan (2009), okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden farklı sosyoekonomik düzeydeki ailelerin beş-altı yaş çocuklarının erken öğrenme becerilerini incelemişlerdir. Araştırmalarında ana sınıfına devam eden alt ve üst sosyoekonomik düzeydeki ailelerin çocuklarının okul öncesi eğitime başlama yaşı düştükçe Erken Öğrenme Becerileri Toplam Puanı (EÖBTP), Düşünme, Dil ve Sayı Becerileri alt boyutu toplam puanlarının arttığına; üst sosyoekonomik düzeydeki ailelerin çocuklarının devam ettiği okullarda çocukların okul öncesi eğitime başlama yaşının anlamlı derecede düşük olduğuna, yaş küçüldükçe Dil ve Sayı Becerileri puanlarının anlamlı düzeyde yükseldiğine ilişkin bulgular elde etmişlerdir. Kağıtçıbaşı ve arkadaşları (2005) ise İstanbul ilinde geliri ve eğitim düzeyi düşük ailelerden gelen çocuklara uygulanan kurum merkezli ve ev merkezli iki tip müdahale çalışmasını irdelemişlerdir. Araştırmadan elde edilen bulgular hem ev merkezli, hem de kurum merkezli erken desteğin çocukların birer erişkin olarak yaşamlarında uzun vadeli katkılarının olduğunu göstermiştir. Destek almış olanların yetişkinlikte üniversiteye gitme, bilgisayar ve kredi kartı sahibi olma olasılıklarının daha yüksek olduğu, dil becerilerinin daha gelişmiş olduğu, daha yüksek statülü işlerde çalıştıkları ve daha geç yaşta çalışmaya başladıkları belirlenmiştir. Bu iki tür müdahale çalışmasının etkileri ayrı ayrı incelendiğinde ise anaokuluna gidenlerin gitmeyenlere oranla öğrenimlerini daha uzun yıllar sürdürdükleri ve daha yüksek statülü işlerde çalıştıkları tespit edilmiştir. Alan yazın incelendiğinde risk altındaki çocuklarının gelişimlerinin desteklenmesine yönelik olarak farklı müdahale stratejileriyle çeşitli programların geliştirildiği ve çeşitli açılardan etkililiklerinin saptanmaya çalışıldığı görülmektedir. Bu araştırmalar içerisinde kurum merkezli olarak gerçekleştirilen müdahale yaklaşımlarında yaygın olarak çeşitli nedenlerle risk altında bulunan, normal gelişim gösteren okul öncesi dönemdeki çocukların çeşitli gelişim alanlarının, erken okuryazarlık becerilerinin geliştirilmesine ya da agresif davranışların, anksiyetenin, obezitenin önlenmesine yönelik çalışmaların yapıldığı görülmektedir (Neil ve Christensen, 2009; Stoltz ve ark., 2013; VanDerHeyden, Snyder, Brous- 1838

5 ÇELEBİOĞLU MORKOÇ, AKTAN ACAR / 4-5 Yaş Grubu Çocuklarına Yönelik Çok Amaçlı Erken Müdahale Programı nın Etkililiğinin... sard ve Ramsdell, 2008). Ancak var olan araştırmalar içerisinde sosyodemografik özellikleri açısından risk altında bulunan çocukların tüm gelişim alanlarını desteklemeye yönelik, kurum merkezli olarak gerçekleştirilen müdahale çalışmalarının çok az olduğu; var olan araştırmalarda ise farklı erken çocukluk eğitimi modellerinden yararlanılmadığı, aile katılımına ve eğitimine çok az yer verildiği ya da hiç yer verilmediği görülmektedir. Bu çalışmada Dünyada ve Türkiye de uygulanan çeşitli erken müdahale programları incelenerek araştırmacılar tarafından kurum merkezli olarak geliştirilen Çok Amaçlı Sınıf Erken Müdahale Programı (ÇASEMP) uygulanmıştır. Buna ek olarak program süresince zaman zaman aileler de aile katılımı ve eğitimi çalışmalarıyla sürece dâhil edilmiştir. Çalışmada kurum merkezli bir müdahale yaklaşımının benimsenmesinin nedeni, alt sosyoekonomik düzeydeki ailelerden gelen çocukların tüm gelişim alanlarının desteklenerek anasınıfına hazır hâle gelmelerinin sağlanmasıdır. Bu araştırmanın genel amacı; sosyoekonomik açıdan risk altında bulunan ailelerin, 4-5 yaş grubu çocuklarının tüm gelişimlerini destekleyici yönde hazırlanan erken müdahale programının çocukların gelişimleri üzerindeki etkisini belirlemektir. Bu temel amaca bağlı olarak aşağıdaki sorulara yanıt aranmıştır: 1. Deney Grubu nun ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir fark var mıdır? 2. Kontrol Grubu nun ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir fark var mıdır? 3. Deney ve Kontrol Grubu nun son test puanları arasında anlamlı bir fark var mıdır? Çalışma Grubu Bu araştırmanın evrenini Çanakkale il merkezi ve Kepez Beldesi nde yaşayan 2006 doğumlu çocuklar oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu ise öğretim yılında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Fakültesi bünyesinde yer alan Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) ÇABA Çok Amaçlı Erken Çocukluk Eğitimi Sınıfı nda ve Çanakkale ili Kepez Belediyesi Gençlik Eğitim ve Kültür Merkezi bünyesinde yer alan Okul Öncesi Eğitim Sınıfı nda eğitim gören 2006 doğumlu çocuklar oluşturmaktadır. Çalışma grubunu belirlemek amacıyla Kepez Belediyesi tarafından gerçekleştirilmiş olan Sokak Kimliği Projesi verileri ve Kepez Sağlık Ocağı kayıtları incelenerek 2006 doğumlu çocukların kimlik ve adres bilgileri tespit edilmiştir. Bu kayıtlardan tespit edilen 2006 doğumlu 140 çocuğa anketörler yardımı ile 2010 yılı Temmuz ayı içerisinde Çocuk ve Aile Tanıma Formu uygulanmış, bu formlar tek tek incelenerek alt sosyoekonomik düzeydeki 62 aile belirlenmiştir. Belirlenen aileler proje hakkında bilgilendirilmiş ve gönüllü olan 42 aile seçilmiştir. Ancak uygulama sürecinde ve okullar açıldığında farklı nedenlerden dolayı 14 ailenin projeye devam edemeyeceğini belirtmesinden dolayı çalışma grubu 28 çocuk ile sınırlandırılmıştır. Çalışma gruplarının belirlenen değişkenler açısından denk olup olmadığını belirlemek amacıyla 2010 yılı Eylül ayı başında, araştırmanın birinci yazarı tarafından ön test olarak Raven Progresif Matrisler Testi, Denver II ve Gelişim Değerlendirme Gözlem Formu () uygulanmıştır. Uygulanan test sonuçları dikkate alınarak da çalışma grubu iki denk gruba ayrılmıştır. Analiz sonuçları Tablo 1 de sunulmuştur. Yöntem Model Çok Amaçlı Sınıf Erken Müdahale Programı nın sosyoekonomik açıdan risk altında bulunan ailelerin, 4-5 yaş grubu çocuklarının gelişimleri üzerindeki etkisini belirlemeye yönelik olarak gerçekleştirilen bu araştırma, deneme modellerinden ön testson test kontrol gruplu modele göre desenlenmiş ve gerçekleştirilmiştir. Karasar a (2005, s. 97) göre ön test ve son test kontrol gruplu model; yansız atama yolu ile oluşturulmuş, biri deney, öteki kontrol olmak üzere her iki grupta da deney öncesi ve deney sonrası ölçmelerin yapıldığı modeldir. Tablo 1 Grupların Ön Testleri İçin Yapılan Shapiro-Wilks Testi Sonuçları N Shapiro-Wilk p Raven Progresif Matrisler Testi 28,953,343 Denver II - Kişisel Sosyal 28,865,010** Denver II - İnce Motor 28,935,106 Denver II Dil 28,951,312 Denver II- Kaba Motor 28,878,010** *p <,05 **p <,01 ***p <,001 Çalışma grubunu oluşturan 28 çocuğun 14 ü deney, 14 ü ise kontrol grubunda yer almıştır. Deney grubunda yer alan 14 çocuk (6 kız, 8 erkek) ÇABA Çok Amaçlı Erken Çocukluk Eğitimi Sınıfı nda; kontrol grubunda yer alan 14 çocuk (4 kız, 10 erkek) ise Kepez Belediyesi Okul Öncesi Eğitim Sınıfı nda eğitim almıştır. 1839

6 KURAM VE UYGULAMADA EĞİTİM BİLİMLERİ Yapılan analizler sonucunda Raven Progresif Matrisler Testi ön test sonuçlarında istatistiksel açıdan anlamlı sonuç bulunamamıştır. Elde edilen bu sonuca göre deney ve kontrol gruplarının ön test soyut düşünme ortalamalarının karşılaştırılması için parametrik istatistik tekniklerinden olan ilişkisiz grup t-testi kullanılmasına karar verilmiştir. Ancak Denver II için yapılan analizler sonucunda, Kişisel Sosyal ve Kaba Motor alt boyutlarında istatistiksel açıdan farklılık elde edilmesi üzerine, araştırma bütünlüğünü sağlamak üzere non-parametrik tekniklerin kullanılmasına karar verilmiştir. Araştırma modeli gereği ilk etapta deney ve kontrol gruplarının Raven Progresif Matrisler Testi ön test puan ortalamaları için ilişkisiz grup t-testi gerçekleştirilmiş ve sonuçlar Tablo 2 de sunulmuştur. Tablo 2 Deney ve Kontrol Gruplarının Ön-test Raven Progresif Matrisler Testi Puanları için Yapılan İlişkisiz Grup t-testi Sonuçları Grup N Art. Ort Std. Sapma Std. Hata t sd p Deney 14 12,2857 2,7854,7444-1,314 26,200 Kontrol 14 13,7857 3,2387,8656 *p <,05 **p <,01 ***p <,001 Tablo 2 de verilen sonuçlara göre deney ve kontrol gruplarının uygulama öncesinde Raven Progresif Matrisler Testi puanları için yapılan ilişkisiz grup t-testinde istatistiksel açıdan anlamlı farklılıklar bulunmamıştır (p >,05). Deney ve kontrol gruplarının ön test soyut düşünme eğilimleri birbirine eşit düzeydedir. Tablo 3 te verilen sonuçlara göre, Denver II ve Gelişim Değerlendirme Gözlem Formu nun alt boyutlarında istatistiksel açıdan anlamlı farklılıklar bulunamamıştır. Elde edilen bu sonuçlara dayalı olarak, deney ve kontrol gruplarının gelişimsel özellikleri açısından birbirine eşit olduğu söylenebilir. Denver II nin puanlama yönergesine göre, son aşamada çocukların genel gelişimsel özellikleri üç genel kategorik değişkene dönüştürülerek yorumlanmaktadır. Çalışma grubunu oluşturan çocukların genel gelişimsel durumları belirlendikten sonra, deney ve kontrol gruplarının bu değişken açısından farklılıklarını saptamak üzere Ki-kare analizi yapılmış ve sonuçları Tablo 4 te sunulmuştur. Tablo 3 Deney ve Kontrol Gruplarının Ön Test Denver II ve Gelişim Değerlendirme Gözlem Formu () Puanları İçin Yapılan Mann Whitney U Testi Sonuçları Alt Boyut Grup N Sıralamalar Toplamı Sıralamalar Ortalaması U z p Denver II Kişisel - Sosyal Denver II İnce Motor Denver II Dil Denver II Kaba Motor Psikomotor Sosyal Dil Öz bakım Bilişsel Deney 14 14,64 205,00 96,000 -,097,923 Kontrol 14 14,36 201,00 Deney 14 16,61 232,50 68,500-1,374,169 Kontrol 14 12,39 173,50 Deney 14 14,79 207,00 94,000 -,188,851 Kontrol 14 14,21 199,00 Deney 14 14,25 199,50 94,500 -,166,868 Kontrol 14 14,75 206,50 Deney 14 15,86 222,00 79,000 -,899,368 Kontrol 14 13,14 184,00 Deney 14 16,68 233,50 67,500-1,427,153 Kontrol 14 12,32 172,50 Deney 14 14,00 196,00 91,000 -,327,744 Kontrol 14 15,00 210,00 Deney 14 13,36 187,00 82,000 -,750,453 Kontrol 14 15,64 219,00 Deney 14 14,96 209,50 91,500 -,299,765 Kontrol 14 14,04 196,50 *p <,05 **p <,01 ***p <,

7 ÇELEBİOĞLU MORKOÇ, AKTAN ACAR / 4-5 Yaş Grubu Çocuklarına Yönelik Çok Amaçlı Erken Müdahale Programı nın Etkililiğinin... Tablo 4 Grup ve Ön Test Denver II Gelişim Düzeyi Değişkeni için Yapılan Ki-Kare Analiz Sonuçları Gelişimsel Düzey Toplam Normal Şüpheli Anormal Grup Deney f % 50,0 35,7 14,3 100,0 Kontrol f % 42,9 35,7 21,4 100,0 Toplam f % 46,4 35,7 17,9 100,0 Ki-kare:,277; sd: 2; p :,871 Tablo 4 te görüldüğü üzere grup ve gelişimsel düzey için yapılan Ki-kare analizinde istatistiksel açıdan anlamlı bir sonuç bulunamamıştır. Elde edilen bu sonuca göre; deney ve kontrol gruplarının gelişimsel düzey dağılımlarının birbirine eşit olduğu söylenebilir. Veri Toplama Araçları Araştırmanın amacını gerçekleştirmek için üç tür veri toplama aracının kullanılmasına ihtiyaç duyulmuştur. Ailelerin sosyokültürel ve ekonomik durumları Çocuk ve Aile Tanıma Anketi; çocukların soyut düşünme becerileri Raven Prograsif Matrisler Testi ve gelişim düzeyleri Denver II Gelişimsel Tarama Testi ile Gelişim Değerlendirme Gözlem Formu kullanılarak belirlenmiştir. Çocuk ve Aile Tanıma Anketi: Ailelerin sosyodemografik ve kültürel özelliklerini tespit etmek üzere araştırmacılar tarafından geliştirilen Çocuk ve Aile Tanıma Anketi kullanılmıştır. Bu ankette toplam 35 soru yer almakta ve anket genel olarak üç bölümden oluşmaktadır. Anketin ilk bölümü; çocuğun cinsiyeti, yaşı, kardeş durumu, doğum şekli, geçirdiği önemli hastalıklar gibi çocukları geniş kapsamlı tanımaya yönelik sorulardan oluşmaktadır. Anketin ikinci ve üçüncü bölümünde ise; çocuğun anne ve babasının yaşı, eğitim durumu, mesleği, çalışma durumu ve aylık kazancı gibi özellikleri belirlemeye yönelik sorular yer almaktadır. Çocuk ve Aile Tanıma Anketi çalışmaya katılan çocukların ve ailelerinin sosyodemografik özelliklerini belirlemek amacıyla hazırlandığından, yalnızca ön test uygulamalarında kullanılmıştır. Raven Progresif Matrisler Testi (Düşünme Gücü Ölçeği) (Raven s Standart Progressive Matrices Test): John Carlyle Raven tarafından, 1936 yılında İngiltere de geliştirilen The Progressive Matrices Test ; farklı dil ve kültür seviyelerinde yaşayan insanların soyut düşünme becerilerini ölçmek için hazırlanmıştır (Mutlu, 2010). Test, 60 maddeden ve A, B, C, D, E harfleriyle işaretlenmiş 5 bölümden oluşmaktadır. Her bölümün içerisinde giderek artan zorlukta 12 desen bulunmakta ve her bölümün içerdiği desenler kendi aralarında aynı ancak bölümler arasında farklı ilkelere dayanmaktadır (Öner, 2008, s. 160). Test maddeleri anlamsız şekillerden oluşmaktadır. Her maddede bir kısmı eksik olan problem şekil ve bir tanesi bu eksik kısmı tamamlayan seçenek şekiller vardır. Çocuğun, her desende eksik olarak verilen şekli 6 ya da 8 alternatif arasından seçmesi gerekmektedir. Testte her set için bir puan, puanlarının toplamından bir toplam puan hesaplanmaktadır. Testten alınabilecek en yüksek puan 60 dır. Raven Progresif Matrisler Testi nin, çocuk normlarının verildiği ilk baskı 1938 de, yetişkin normlarının verildiği 2. baskısı da 1940 ta yapılmıştır yılında İngiltere de ilk standardizasyonu yapılmış ve 1992 yılında kişilik çok geniş bir örneklem üzerinde çalışılmıştır. Testin alt testleri için hesaplanan test tekrar test güvenirlik katsayıları.55 ve.93 aralığında değişmektedir. Testin Türkiye deki 6-15 yaş aralığındaki standardizasyonu 2777 Türk çocuğu ile 1993 yılında Şahin ve Düzen tarafından, yaş aralığı da 1995 yılında 59 denek üzerinden Karakaş, Eski ve Bahar tarafından yapılmıştır yaş için iki yarım güvenirliği tüm örneklem için.91 olarak, yaş aralığı içinde test tekrar test güvenirliği.79 olarak bulunmuştur (akt., Kiriş ve Karakaş, 2004). Çocukların bilişsel gelişimlerine yönelik, soyut düşünme becerilerini ölçen bu test ile programın etkinliğini etkileyebilecek olan bilişsel gelişimleri kontrol altına alınmak istendiğinden Raven Progresif Matrisler Testi sadece ön testte kullanılmıştır. Denver II Gelişimsel Tarama Testi (Denver Developmental Screening Test): Denver Gelişimsel Tarama Testi çocuklarda bulunabilecek gelişimsel sorunları yakalamada sağlık personeline yardımcı olması amacıyla Frankenburg, Dodds, Fandal, Kazuk ve Cohrs (1967) tarafından geliştirilmiştir. Test 1990 yılında yeniden gözden geçirilerek Denver II oluşturulmuştur. Türkiye de Denver Gelişimsel Tarama Testi nin ilk standardizasyonu 1987 yılında Yalaz ve Epir tarafından yapılmıştır. Testin Türkçe formunun test tekrar test güvenirliği %89 ve puanlayıcılar arası güvenirliği %95 tir (akt., Öner, 2008). Denver II, çocukların Kişisel-Sosyal, İnce Motor, Dil ve Kaba Motor olmak üzere 4 gelişim alanını değerlendirmekte olup 121 maddeden oluşmaktadır. Testin sonunda doldurulan 5 adet Test Davranışı maddesi testörün, çocuğun davranışlarını ve yeteneklerini nasıl kullandığını değerlendirmesine yardım eder. Maddelere temel bakım veren kişinin verdiği bilgiler, çocuğun değerlendirilmesi ve gözlemi birleştirilerek puan verilir. Çocuklar test sonucunda aldıkları toplam puana göre normal, 1841

OYUN TEMELLİ BİLİŞSEL GELİŞİM PROGRAMININ 60-72 AYLIK ÇOCUKLARIN BİLİŞSEL GELİŞİMİNE ETKİSİ

OYUN TEMELLİ BİLİŞSEL GELİŞİM PROGRAMININ 60-72 AYLIK ÇOCUKLARIN BİLİŞSEL GELİŞİMİNE ETKİSİ T.C. SELÇUK ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ÇOCUK GELİŞİMİ VE EV YÖNETİMİ EĞİTİMİ ANABİLİM DALI ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ BİLİM DALI OYUN TEMELLİ BİLİŞSEL GELİŞİM PROGRAMININ 60-72 AYLIK ÇOCUKLARIN

Detaylı

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK EYLÜL-2013 Bilgisayar, uzun ve çok karmaşık hesapları bile büyük bir hızla yapabilen, mantıksal (lojik) bağlantılara

Detaylı

İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN MÜZİK DERSİNE İLİŞKİN TUTUMLARI

İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN MÜZİK DERSİNE İLİŞKİN TUTUMLARI www.muzikegitimcileri.net Ulusal Müzik Eğitimi Sempozyumu Bildirisi, 26-28 Nisan 2006, Pamukkale Ünv. Eğt. Fak. Denizli GİRİŞ İLKÖĞRETİM ÖĞRENCİLERİNİN MÜZİK DERSİNE İLİŞKİN TUTUMLARI Arş. Gör. Zeki NACAKCI

Detaylı

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN BRANŞLARINA KARŞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN BRANŞLARINA KARŞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ FEN BİLGİSİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ FEN BRANŞLARINA KARŞI TUTUMLARININ İNCELENMESİ Sibel AÇIŞLI 1 Ali KOLOMUÇ 1 1 Artvin Çoruh Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü Özet: Araştırmada fen bilgisi

Detaylı

NEDEN OKUL ÖNCESİ EĞİTİM? OKUL ÖNCESİ EĞİTİM PROGRAMI PROGRAMIN TEMEL ÖZELLİKLERİ ÖĞRENME MERKEZLERİ AYLIK EĞİTİM PLANI GÜNLÜK EĞİTİM AKIŞI GÜNE

NEDEN OKUL ÖNCESİ EĞİTİM? OKUL ÖNCESİ EĞİTİM PROGRAMI PROGRAMIN TEMEL ÖZELLİKLERİ ÖĞRENME MERKEZLERİ AYLIK EĞİTİM PLANI GÜNLÜK EĞİTİM AKIŞI GÜNE NEDEN OKUL ÖNCESİ EĞİTİM? OKUL ÖNCESİ EĞİTİM PROGRAMI PROGRAMIN TEMEL ÖZELLİKLERİ ÖĞRENME MERKEZLERİ AYLIK EĞİTİM PLANI GÜNLÜK EĞİTİM AKIŞI GÜNE BAŞLAMA ZAMANI OYUN ZAMANI ETKİNLİK ZAMANI GÜNÜ DEĞERLENDİRME

Detaylı

Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı

Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı 292 Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 18 (2012) 292-297 KİTAP İNCELEMESİ Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı Editör Doç. Dr. Şener BÜYÜKÖZTÜRK Dilek SEZGİN MEMNUN 1 Bu çalışmada,

Detaylı

BÖLÜM 5 SONUÇ VE ÖNERİLER. Bu bölümde araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan sonuçlara ve geliştirilen önerilere yer verilmiştir.

BÖLÜM 5 SONUÇ VE ÖNERİLER. Bu bölümde araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan sonuçlara ve geliştirilen önerilere yer verilmiştir. BÖLÜM 5 SONUÇ VE ÖNERİLER Bu bölümde araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan sonuçlara ve geliştirilen önerilere yer verilmiştir. 1.1. Sonuçlar Araştırmada toplanan verilerin analizi ile elde edilen

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ A u ok na lu ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - MART 2014 ANAOKULLARI BÜLTENİ ARKADAŞLIK İLİŞKİLERİ Okul öncesi dönem, gelişimin hızlı olması ve

Detaylı

BÖLÜM 5 SONUÇ VE ÖNERİLER. Bu bölümde araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan sonuçlara ve geliştirilen önerilere yer verilmiştir.

BÖLÜM 5 SONUÇ VE ÖNERİLER. Bu bölümde araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan sonuçlara ve geliştirilen önerilere yer verilmiştir. BÖLÜM 5 SONUÇ VE ÖNERİLER Bu bölümde araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan sonuçlara ve geliştirilen önerilere yer verilmiştir. 1.1.Sonuçlar Öğretmenlerin eleştirel düşünme becerisini öğrencilere

Detaylı

28.02.2011 1. Çocuk Hakları Kongresi, 25-27 Şubat 2011, Istanbul

28.02.2011 1. Çocuk Hakları Kongresi, 25-27 Şubat 2011, Istanbul Okulöncesi Eğitimde Fırsat Eşitliği Uzm. Dilek EROL SAHĐLLĐOĞLU MEB Öğretmenim Anaokulu Müdür Yardımcısı 1 Sunu Planı Okulöncesi Eğitimin Tanımı Okulöncesi Eğitimin Önemi Eğitim Hakkı Sayılarla Okulöncesi

Detaylı

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK

Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi. Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK Siirt Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yrd. Doç. Dr. H. Coşkun ÇELİK Arş. Gör. Barış MERCİMEK EYLÜL-2013 Temel olarak bir bilgisayar, çeşitli donanım parçalarını bir araya getirip uygun bir çalışma platformunu

Detaylı

Veri Toplama Teknikleri

Veri Toplama Teknikleri A. Gözlem Yoluyla Veri Toplama Teknikleri B. Soruşturma Yoluyla Nicel Veri Toplama Teknikleri Yazılı Soruşturma Tekniği Anket, Başarı Testi Yapılandırılmış Gözlem Önceden hazırlanmış göstergeler ve semboller

Detaylı

Kullanılacak İstatistikleri Belirleme Ölçütleri. Değişkenin Ölçek Türü ya da Yapısı

Kullanılacak İstatistikleri Belirleme Ölçütleri. Değişkenin Ölçek Türü ya da Yapısı ARAŞTIRMA MODELLİLERİNDE KULLANILACAK İSTATİSTİKLERİ BELİRLEME ÖLÇÜTLERİ Parametrik mi Parametrik Olmayan mı? Kullanılacak İstatistikleri Belirleme Ölçütleri Değişken Sayısı Tek değişkenli (X) İki değişkenli

Detaylı

EFA 2008 Küresel İzleme Raporu. 2015 e Kadar Başarabilecek miyiz? Önemli Noktalar

EFA 2008 Küresel İzleme Raporu. 2015 e Kadar Başarabilecek miyiz? Önemli Noktalar EFA 2008 Küresel İzleme Raporu 2015 e Kadar Başarabilecek miyiz? Önemli Noktalar EFA 2008 Raporu bir orta dönem değerlendirmesidir. 2000 yılından bu yana gerçekleşen önemli gelişmeler 1999-2005 yılları

Detaylı

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ 4-6 YAŞ ÇOCUK EĞİTİMİ VE ETKİNLİKLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ 4-6 YAŞ ÇOCUK EĞİTİMİ VE ETKİNLİKLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ 4-6 YAŞ ÇOCUK EĞİTİMİ VE ETKİNLİKLERİ MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2014 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin

Detaylı

HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME

HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI ÜZERĠNE BĠR DEĞERLENDĠRME Psi. Özge Kutay Sos.Yelda ġimģir Ġzmir,2014 HEMġEHRĠ ĠLETĠġĠM MERKEZĠ ÇALIġANLARIYLA STRES VE KAYGI DURUMLARI

Detaylı

İNSAN HAYATINI ŞEKİLLENDİRMEK: OKULÖNCESİ EĞİTİM

İNSAN HAYATINI ŞEKİLLENDİRMEK: OKULÖNCESİ EĞİTİM İNSAN HAYATINI ŞEKİLLENDİRMEK: OKULÖNCESİ EĞİTİM Bir bireyin eğitimi, doğumuyla birlikte başlar ve yaşam boyu sürer. Sosyal bilimciler tarafından yapılan pek çok araştırma, öğrenmenin önemli bir kısmının

Detaylı

GELİR VE YAŞAM KOŞULLARI ARAŞTIRMASI. Son Güncelleme

GELİR VE YAŞAM KOŞULLARI ARAŞTIRMASI. Son Güncelleme TÜRKİYE ŞEKER SANAYİİ İŞÇİLERİ SENDİKASI GENEL MERKEZİ GELİR VE YAŞAM KOŞULLARI ARAŞTIRMASI 2008 Son Güncelleme 29/07/2010 Şeker-İş Sendikası Genel Merkezi AR-GE(Araştırma Geliştirme) Birimi Karanfil Sokak,

Detaylı

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ EVDE ÇOCUK BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ EVDE ÇOCUK BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ EVDE ÇOCUK BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2013 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile karşı

Detaylı

BİREYSEL PLANLAMA MÜDAHALE HİZMETLERİ. Okula yeni başlayan. öğrencilere yönelik. gözlem çalışmaları yapılması.

BİREYSEL PLANLAMA MÜDAHALE HİZMETLERİ. Okula yeni başlayan. öğrencilere yönelik. gözlem çalışmaları yapılması. LÜLEBURGAZ REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ MÜDÜRLÜĞÜ 2013/2014 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI ANALARI REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA HİZMETLERİ YILLIK ÇERÇEVE PROGRAM TASLAĞI EYLÜL 23-27 EYLÜL 16-20 EYLÜL 9-13 EYLÜL

Detaylı

Çocuğunuz İlköğretime hazır mı

Çocuğunuz İlköğretime hazır mı Çocuğunuz İlköğretime hazır mı 444 OKAN / okankoleji.com Çocuğunuz İlköğretime Hazır mı? 1. sınıfa ya da Anaokuluna kimler devam edecekler? Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yayınlanan 2012/20 sayılı genelge

Detaylı

BİLGİ TOPLAMA YÖNTEMLERİ Bilgiyi çeşitli amaçlar için toplayabiliriz: Tanıtmak amacıyla, Betimlemek amacıyla, Açıklamak amacıyla, Bağıntı kurmak amacıyla, Yorumlamak amacıyla, Eğitim amacıyla (başlangıç

Detaylı

FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİN KİŞİLERARASI ÖZYETERLİK İNANÇLARININ BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİN KİŞİLERARASI ÖZYETERLİK İNANÇLARININ BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ FEN VE TEKNOLOJİ ÖĞRETMENLERİNİN KİŞİLERARASI ÖZYETERLİK İNANÇLARININ BAZI DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ AN INVESTIGATION OF SCIENCE TEACHERS INTERPERSONAL SELF-EFFICACY BELIEFS IN TERMS OF SOME VARIABLES

Detaylı

OKUL ÖNCESİ EĞİTİM KURUMLARINDA UYGULAMA - I

OKUL ÖNCESİ EĞİTİM KURUMLARINDA UYGULAMA - I OKUL ÖNCESİ EĞİTİM KURUMLARINDA UYGULAMA - I 1 1. ÖĞRETMENLİK UYGULAMASI PLANI 1.1. Uygulama Yeri: MEB e bağlı bağımsız anaokulu, ilköğretime bağlı anasınıfları ve özel anaokulları. 1.2. Uygulama Süresi:

Detaylı

Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetlerinin Amacı Nedir?

Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetlerinin Amacı Nedir? Rehberlik Nedir? Psikolojik danışma ve rehberlik hizmetleri; bireyin kendini tanıması, anlaması, sahip olduğu gizil güçleri keşfetmesi, geliştirmesi ve bulunduğu topluma aktif uyum sağlayarak kendini gerçekleştirmesi

Detaylı

MANİSA AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR İL MÜDÜRLÜĞÜ. Melek Arslan Serdaroğlu Sosyal Hizmet Uzmanı

MANİSA AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR İL MÜDÜRLÜĞÜ. Melek Arslan Serdaroğlu Sosyal Hizmet Uzmanı MANİSA AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR İL MÜDÜRLÜĞÜ Melek Arslan Serdaroğlu Sosyal Hizmet Uzmanı 80.YIL ÇOCUK VE GENÇLİK MERKEZİ 26.12.2003 tarihli Genel Müdürlük Onayı ile hizmete başlamıştır. Gündüzlü Kuruluştur.

Detaylı

AİLE EĞİTİM PROGRAMLARI (AÇEV)

AİLE EĞİTİM PROGRAMLARI (AÇEV) AİLE EĞİTİM PROGRAMLARI (AÇEV) Eylül, 2009 Çocuk İstismarını ve İhmalini Önleme Kongresi, Ankara Uzm. Seda YILMAZ İNAL AÇEV Ankara Temsilcisi Ailenin Önemi Anne-babalar, ilk eğiticiler olarak çocukların

Detaylı

Politika Notu 09/2 ÇALIŞAN ANNELERİN ÇOCUKLARI DAHA BAŞARILI. Yönetici Özeti

Politika Notu 09/2 ÇALIŞAN ANNELERİN ÇOCUKLARI DAHA BAŞARILI. Yönetici Özeti Politika Notu 09/2 20.03.2009 ÇALIŞAN ANNELERİN ÇOCUKLARI DAHA BAŞARILI Mehmet Alper Dinçer 1 ve Gökçe Uysal Kolaşin 2 Yönetici Özeti OECD, 2000 den beri üç senede bir OECD ülkeleri ve diğer katılımcı

Detaylı

GEDİZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

GEDİZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI GEDİZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI I. YARIYIL PSI 501 İleri İstatistik Zorunlu 3 0 3 8 Seçmeli Seçmeli 3 0 3 8 II. YARIYIL Seçmeli Seçmeli 3 0 3 8 Seçmeli Seçmeli 3 0 3 8 III. YARIYIL

Detaylı

İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları 1. İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları

İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları 1. İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları 1 İngilizce Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları İbrahim Üstünalp Mersin Üniversitesi İngilizce Öğretmen Adaylarının

Detaylı

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 ÇAĞDAŞ EĞİTİMDE ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİNİN YERİ VE ÖNEMİ BÖLÜM 2 EĞİTİM SÜRECİNDE REHBERLİK HİZMETLERİ

İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 ÇAĞDAŞ EĞİTİMDE ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİNİN YERİ VE ÖNEMİ BÖLÜM 2 EĞİTİM SÜRECİNDE REHBERLİK HİZMETLERİ İÇİNDEKİLER ÇAĞDAŞ EĞİTİMDE ÖĞRENCİ KİŞİLİK HİZMETLERİNİN YERİ VE ÖNEMİ BÖLÜM 1 Çağdaş Anlayışa Göre Eğitim...3 Eğitimin Amaçları...3 İşlevi....4 Okulun Yapısı...4 Öğrenci Kişilik Hizmetleri (Ö.K.H.)....5

Detaylı

BİREYSEL EĞİTİM PROGRAMI GÖRÜŞME FORMU

BİREYSEL EĞİTİM PROGRAMI GÖRÜŞME FORMU BİREYSEL EĞİTİM PROGRAMI GÖRÜŞME FORMU Formun Amacı: Bu form çocuğun sağlık durumu, psikomotor gelişimi, özbakım gelişimi, sosyal duygusal gelişimi ve davranışsal özelliklerine ilişkin bireysel gereksinimleri

Detaylı

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ EVDE ÇOCUK BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI)

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ EVDE ÇOCUK BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ EVDE ÇOCUK BAKIMI MODÜLER PROGRAMI (YETERLİĞE DAYALI) 2009 ANKARA ÖN SÖZ Günümüzde mesleklerin değişim ile

Detaylı

OKULÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

OKULÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI OKULÖNCESİ ÖĞRETMENLİĞİ TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI I. YARIYIL ALAN DERSLERİ ECE 641 Çocuk Eğitimi ve Yaratıcılık (3 0 3 / 10) Çocuk eğitiminde yaratıcılığın önemli bir yeri vardır. Derste bilişsel, dil

Detaylı

GİRİŞ. Bilimsel Araştırma: Bilimsel bilgi elde etme süreci olarak tanımlanabilir.

GİRİŞ. Bilimsel Araştırma: Bilimsel bilgi elde etme süreci olarak tanımlanabilir. VERİ ANALİZİ GİRİŞ Bilimsel Araştırma: Bilimsel bilgi elde etme süreci olarak tanımlanabilir. Bilimsel Bilgi: Kaynağı ve elde edilme süreçleri belli olan bilgidir. Sosyal İlişkiler Görgül Bulgular İşlevsel

Detaylı

0-6 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARIN GELİŞİM TAKİPLERİ PROGRAMI

0-6 YAŞ GRUBU ÇOCUKLARIN GELİŞİM TAKİPLERİ PROGRAMI 11-1 Mayıs 1, H.Ü. Kültür Merkezi, Ankara 12 Mayıs 1, Salı, Sözel Bildiriler XIV, 11-1 Yeşil Mayıs Salon, 1, Saat: Poster 17. - Bildiri 18.1 PS7 SS - YAŞ GRUBU ÇOCUKLARIN GELİŞİM TAKİPLERİ PROGRAMI Rabia

Detaylı

YENİ İLKÖĞRETİM TÜRKÇE PROGRAMININ GETİRDİKLERİ Hasan Basri DURSUN > hbdursun@gmail.com

YENİ İLKÖĞRETİM TÜRKÇE PROGRAMININ GETİRDİKLERİ Hasan Basri DURSUN > hbdursun@gmail.com YENİ İLKÖĞRETİM TÜRKÇE PROGRAMININ GETİRDİKLERİ Hasan Basri DURSUN > hbdursun@gmail.com Bilginin hızla yenilenerek üretildiği çağımızda birey ve toplumun geleceği, bilgiye ulaşma, bilgiyi kullanma ve üretme

Detaylı

AİLE EĞİTİMİ KURS PROGRAMI (0-18 YAŞ) UYGULAMALARI İLE İLGİLİ SIKÇA SORULAN SORULAR VE CEVAPLARI

AİLE EĞİTİMİ KURS PROGRAMI (0-18 YAŞ) UYGULAMALARI İLE İLGİLİ SIKÇA SORULAN SORULAR VE CEVAPLARI AİLE EĞİTİMİ KURS PROGRAMI (0-18 YAŞ) UYGULAMALARI İLE İLGİLİ SIKÇA SORULAN SORULAR VE CEVAPLARI 1.Neden aile eğitimi Cevap: Ailelerin bilgi beceri yoksunluğunun, çocukların gelişmelerinin önünde büyük

Detaylı

ÖZEL MANİSA ÜLKEM ANAOKULU KASIM AYI BÜLTENİ 3 YAŞ SINIFI

ÖZEL MANİSA ÜLKEM ANAOKULU KASIM AYI BÜLTENİ 3 YAŞ SINIFI ÖZEL MANİSA ÜLKEM ANAOKULU KASIM AYI BÜLTENİ 3 YAŞ SINIFI SINIF ETKİNLİKLERİ TÜRKÇE DİL Öğrencilerimiz kendilerini tanıtan oyuncaklar, giysiler, sevdiği eşyalarını anlatarak paylaşımlarda bulundular. Öğrenciler

Detaylı

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ ALAN TANITIMI

ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ ALAN TANITIMI ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİ ALAN TANITIMI ALANIN TANIMI:Çocuk gelişimi ve eğitimi alanı altında yer alan erken çocukluk eğitimi ve özel eğitim dallarının yeterliklerini Kazandırmaya yönelik eğitim ve öğretim

Detaylı

İlköğretim (İlkokul ve Ortaokul) Programları. Yrd.Doç.Dr.Gülçin TAN ŞİŞMAN

İlköğretim (İlkokul ve Ortaokul) Programları. Yrd.Doç.Dr.Gülçin TAN ŞİŞMAN İlköğretim (İlkokul ve Ortaokul) Programları Yrd.Doç.Dr.Gülçin TAN ŞİŞMAN Yakın Geçmiş... 1990 Eğitimi Geliştirme Projesi Dünya Bankası nın desteği - ÖME 1997 8 Yıllık Kesintisiz Eğitim 2000 Temel Eğitime

Detaylı

ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE "MESLEK BİLGİSİ" BAKIMINDAN FEN-EDEBİYAT VE EĞİTİM FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ

ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE MESLEK BİLGİSİ BAKIMINDAN FEN-EDEBİYAT VE EĞİTİM FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ ORTAÖĞRETİME ÖĞRETMEN YETİŞTİRMEDE "MESLEK BİLGİSİ" BAKIMINDAN FEN-EDEBİYAT VE EĞİTİM FAKÜLTELERİNİN ETKİLİLİĞİ Prof. Dr. Nuray SENEMOĞLU ve Prof. Dr. Durmuş Ali ÖZÇELİK Eğitim, geçerli öğrenmeleri oluşturma

Detaylı

TC KİMLİK NO 1-Adı ve Soyadı. 2-Cinsiyeti. 2-Doğum yeri ve tarihi

TC KİMLİK NO 1-Adı ve Soyadı. 2-Cinsiyeti. 2-Doğum yeri ve tarihi TED MERSİN ÖZEL ANAOKULU 2013-2014 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI ÖĞRENCİ TANIMA ANKETİ ÇOCUĞUN TC KİMLİK NO : 2-Cinsiyeti 3-Doğum yeri ve tarihi 4-Geldiği okul 5-Okula geliş nedeni 6-Velinin Adı-Soyadı ve Yakınlık

Detaylı

EĞİTİM İŞ ANNE BABALARIN ÖSS SINAVI SONRASI BEKLENTİ VE KAYGILARININ TESPİT EDİLMESİ ARAŞTIRMA NO:2 GENEL EĞİTİM SEKRETERLİĞİ 14.06.

EĞİTİM İŞ ANNE BABALARIN ÖSS SINAVI SONRASI BEKLENTİ VE KAYGILARININ TESPİT EDİLMESİ ARAŞTIRMA NO:2 GENEL EĞİTİM SEKRETERLİĞİ 14.06. 2009 EĞİTİM İŞ EĞİTİM VE BİLİM İŞGÖRENLERİ SENDİKASI ANNE BABALARIN ÖSS SINAVI SONRASI BEKLENTİ VE KAYGILARININ TESPİT EDİLMESİ ARAŞTIRMA NO:2 GENEL EĞİTİM SEKRETERLİĞİ 14.06.2009 ARAŞTIRMANIN AMACI Araştırmanın

Detaylı

OKUMA YAZMAYA HAZIRLIK ÇALIŞMASI

OKUMA YAZMAYA HAZIRLIK ÇALIŞMASI OYUN ETKİNLİĞİ Okul öncesi öğrencilerimiz bu ay; sınıflarında bulunan dramatik oyun, müzik, blok, kitap, kukla, fen-doğa, eğitici oyuncak ve sanat merkezlerinde serbest oyunlar oynadılar. Bu oyunlar, öğrencilerimizin

Detaylı

ÇOCUK GELİŞİMİ ALANI GENEL BİLGİLER

ÇOCUK GELİŞİMİ ALANI GENEL BİLGİLER ÇOCUK GELİŞİMİ ALANI GENEL BİLGİLER Çocuk gelişimi ve eğitimi ile ilgili hangi bilgi, beceri, tutum ve davranışların hangi yaş düzeyindeki çocuklara ve gençlere kazandırılacağı hakkında bilgi veren, çocuğun

Detaylı

EĞİTİMDE KAVRAMLAR, İLKELER, HİZMETLER VE SAYISAL BİLGİLER

EĞİTİMDE KAVRAMLAR, İLKELER, HİZMETLER VE SAYISAL BİLGİLER İÇİNDEKİLER 1. Bölüm ÖZEL EĞİTİMDE KAVRAMLAR, İLKELER, HİZMETLER VE SAYISAL BİLGİLER Giriş... 3 Türkiye de Özel Eğitim Gerektiren Bireylerle İlgili Sayısal Bilgiler...10 Özel Eğitimde İlkeler...11 Türkiye

Detaylı

Prof. Dr. Serap NAZLI

Prof. Dr. Serap NAZLI Prof. Dr. Serap NAZLI Eserler Listesi (2014) A. Uluslararası hakemli dergilerde yayımlanan makaleler: A1. Nazlı, S. (2006). Comprehensive Guidance and Counselling Programme Practices in Turkey. Mediterranean

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı.

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı Tablo 1. ve Kredi Sayıları I. Yarıyıl Ders EPO535 Eğitimde Araştırma Yöntemleri

Detaylı

3.SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (10 EYLÜL-19 EKİM 2012)

3.SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (10 EYLÜL-19 EKİM 2012) 3.SINIFLAR PYP VELİ BÜLTENİ (10 EYLÜL-19 EKİM 2012) Sayın Velimiz, Sizlerle daha önce paylaştığımız gibi okulumuzda PYP çalışmaları yürütülmektedir. Bu kapsamda 6 PYP disiplinler üstü teması ile ilgili

Detaylı

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri Zeka Geriliği nedir? Zeka geriliğinin kişinin yaşına ve konumuna uygun işlevselliği gösterememesiyle belirlidir. Bunun yanı sıra motor gelişimi, dili kullanma yeteneği bozuk, anlama ve kavrama yaşıtlarından

Detaylı

Zirve Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği ABD Ders Ġçerikleri

Zirve Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği ABD Ders Ġçerikleri Zirve Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği ABD Ders Ġçerikleri 5.DÖNEM 6.DÖNEM DERSLER T U K ECTS DERSLER T U K ECTS SNF 301 FEN VE TEK. ÖĞR. 4 0 4 6 SNF 304 TÜRKÇE ÖĞRETIMI 4 0 4 6 SNF 303

Detaylı

EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI EĞİTİM PROGRAMLARI VE ÖĞRETİM BİLİM DALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI

EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI EĞİTİM PROGRAMLARI VE ÖĞRETİM BİLİM DALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI EĞİTİM PROGRAMLARI VE ÖĞRETİM BİLİM DALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2011 2012 EĞİTİM ÖĞRETİM PLANI BİLİMSEL HAZIRLIK GÜZ YARIYILI DERSLERİ EGB501 Program Geliştirmeye Giriş

Detaylı

Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Kişisel ve Mesleki Gelişim Yeterlilikleri Hakkındaki Görüşleri. Merve Güçlü

Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Kişisel ve Mesleki Gelişim Yeterlilikleri Hakkındaki Görüşleri. Merve Güçlü Beden Eğitimi Öğretmenlerinin Kişisel ve Mesleki Gelişim Yeterlilikleri Hakkındaki Görüşleri Merve Güçlü GİRİŞ Öğretme evrensel bir uğraştır. Anne babalar çocuklarına, işverenler işçilerine, antrenörler

Detaylı

OYUN ETKİNLİĞİ Çocukların okula geldikleri ilk saatlerde ve günün farklı saatlerinde sınıflarda bulunan öğrenme merkezlerinde (evcilik, kitap, kukla,

OYUN ETKİNLİĞİ Çocukların okula geldikleri ilk saatlerde ve günün farklı saatlerinde sınıflarda bulunan öğrenme merkezlerinde (evcilik, kitap, kukla, OYUN ETKİNLİĞİ Çocukların okula geldikleri ilk saatlerde ve günün farklı saatlerinde sınıflarda bulunan öğrenme merkezlerinde (evcilik, kitap, kukla, blok, fen-doğa, yapılandırılmamış oyuncak, müzik, sanat)

Detaylı

wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq SERVİSİ

wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq wertyuiopgüasdfghjklsizxcvbnmöçq SERVİSİ ORTAKÖY ANADOLU LİSESİ PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK SERVİSİ 2012 ORTAKÖY ANADOLU LİSESİ PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK SERVİSİ Rehberlik, bireye kendini anlaması, çevredeki olanakları tanıması ve doğru

Detaylı

FEN ve TEKNOLOJİ ÖĞRETİMİNDE PERİYODİK TABLODA KÖŞE KAPMACA OYUNUN ETKİLİLİĞİ

FEN ve TEKNOLOJİ ÖĞRETİMİNDE PERİYODİK TABLODA KÖŞE KAPMACA OYUNUN ETKİLİLİĞİ FEN ve TEKNOLOJİ ÖĞRETİMİNDE PERİYODİK TABLODA KÖŞE KAPMACA OYUNUN ETKİLİLİĞİ Seher BAYAT 1 Hülya KILIÇASLAN 2 Şener ŞENTÜRK 3 1 Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Programları ve Öğretimi Bölümü Doktora

Detaylı

İZMİR İLİ MLO OKULLARINDA BİYOLOJİ DERSLERİNDE EĞİTİM TEKNOLOJİSİ UYGULAMALARININ (BİLGİSAYARIN) ETKİLİLİĞİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

İZMİR İLİ MLO OKULLARINDA BİYOLOJİ DERSLERİNDE EĞİTİM TEKNOLOJİSİ UYGULAMALARININ (BİLGİSAYARIN) ETKİLİLİĞİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA İZMİR İLİ MLO OKULLARINDA BİYOLOJİ DERSLERİNDE EĞİTİM TEKNOLOJİSİ UYGULAMALARININ (BİLGİSAYARIN) ETKİLİLİĞİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA Fulya USLU, Rıdvan KETE Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca Eğitim Fakültesi,

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU Dahili Servisler Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHP) Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), her 10 çocuktan birinde görülmesi, ruhsal, sosyal

Detaylı

Ulusal Eğitim Derneği Cumartesi Konferansları

Ulusal Eğitim Derneği Cumartesi Konferansları Ulusal Eğitim Derneği Cumartesi Konferansları PISA ARAŞTIRMALARI ve TÜRKİYE Yrd. Doç. Dr. Ergül Demir Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Ankara, 21 Kasım 2015 1 PISA Nedir? Uluslararası eğitim

Detaylı

Çocuğunuz ne kadar zeki?

Çocuğunuz ne kadar zeki? On5yirmi5.com Çocuğunuz ne kadar zeki? Psikolojik Danışman Yusuf Menki ile zeka testi konusunu konuştuk. Yayın Tarihi : 20 Aralık 2012 Perşembe (oluşturma : 1/4/2016) Gizem Gül'ün röportajı Hepimiz zeki

Detaylı

Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler

Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler Zihinsel Yetersizliği Olan Öğrenciler Zihinsel yetersizlik üç ölçütte ele alınmaktadır 1. Zihinsel işlevlerde önemli derecede normalin altında olma 2. Uyumsal davranışlarda yetersizlik gösterme 3. Gelişim

Detaylı

İngilizce Öğretmenliği Lisans Programı İnternet Destekli Açıköğretim Modelinin Değerlendirilmesi

İngilizce Öğretmenliği Lisans Programı İnternet Destekli Açıköğretim Modelinin Değerlendirilmesi İngilizce Öğretmenliği Lisans Programı İnternet Destekli Açıköğretim Modelinin Değerlendirilmesi Anadolu Üniversitesi memutlu@anadolu.edu.tr, ncetinoz@anadolu.edu.tr, snaydin@anadolu.edu.tr Özet: Bu çalışmada

Detaylı

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I

ÜNİTE PSİKOLOJİ İÇİNDEKİLER HEDEFLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I HEDEFLER İÇİNDEKİLER GELİŞİM PSİKOLOJİSİ I Gelişim Psikolojisinin Alanı Gelişim Psikolojisinin Temel Kavramları Gelişimi Etkileyen Faktörler Gelişimin Temel İlkeleri Fiziksel Gelişim Alanı PSİKOLOJİ Bu

Detaylı

Orta-Doğu Avrupa ve Avrasya da Erken Dönem Çocuk Eğitim ve Bakım (EÇEB) Kalitesi. Sarah Klaus Direktör Erken Çocukluk Programı

Orta-Doğu Avrupa ve Avrasya da Erken Dönem Çocuk Eğitim ve Bakım (EÇEB) Kalitesi. Sarah Klaus Direktör Erken Çocukluk Programı Orta-Doğu Avrupa ve Avrasya da Erken Dönem Çocuk Eğitim ve Bakım (EÇEB) Kalitesi Sarah Klaus Direktör Erken Çocukluk Programı Kaliteli EÇEB in Yararları Aynı zamanda hem hakkaniyeti ve sosyal adaleti yaygınlaştırıp

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikolojik Danışma ve Rehberlik RPD 201 Not II Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Eğitimde Rehberlik *Rehberlik, bireyin en verimli bir şekilde gelişmesini ve doyum verici

Detaylı

ANASINIFI PYP VELİ BÜLTENİ (8 Eylül 2014 17 Ekim 2014 )

ANASINIFI PYP VELİ BÜLTENİ (8 Eylül 2014 17 Ekim 2014 ) ANASINIFI PYP VELİ BÜLTENİ (8 Eylül 2014 17 Ekim 2014 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında; disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca her

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III

İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III İÇİNDEKİLER ÖN SÖZ...III Ünite:I Eğitim Psikolojisinde Bilimsel Araştırma Yöntem ve Teknikleri 13 Psikoloji ve Eğitim Psikolojisi 15 Eğitim Psikolojisi ve Bilim 17 Eğitim Psikolojisi ve Bilimsel Araştırma

Detaylı

ZİHİN ENGELLİLER SINIF ÖĞRETMENİ

ZİHİN ENGELLİLER SINIF ÖĞRETMENİ TANIM Çalıştığı eğitim kurumunda zihinsel engelli öğrencilere çeşitli bilgi, beceri ve tutumları kazandırmak üzere eğitim veren kişidir. A- GÖREVLER Zihin Engelliler Sınıf Öğretmeninin, zihin engelli öğrencilere

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖZEL EĞİTİM HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ. 573 Sayılı Özel Eğitim Hakkında KHK

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖZEL EĞİTİM HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ. 573 Sayılı Özel Eğitim Hakkında KHK T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖZEL EĞİTİM HİZMETLERİ YÖNETMELİĞİ 573 Sayılı Özel Eğitim Hakkında KHK Amaç Madde 1-Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin amacı; özel eğitim gerektiren bireylerin, Türk Millî Eğitiminin

Detaylı

13. ULUSAL PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK KONGRESİ BİLDİRİ ÖZETLERİ KİTABI. 07-09 Ekim, 2015 Mersin

13. ULUSAL PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK KONGRESİ BİLDİRİ ÖZETLERİ KİTABI. 07-09 Ekim, 2015 Mersin 13. ULUSAL PSİKOLOJİK DANIŞMA VE REHBERLİK KONGRESİ BİLDİRİ ÖZETLERİ KİTABI 07-09 Ekim, 2015 Mersin 2 İÇİNDEKİLER Davet Mektubu... 5 Genel Bilgiler... 7 Kurullar... 8 Davetli Konuşmacılar... 12 Paneller

Detaylı

Türkiye de Erken Çocukluk Eğitimi. Temel Eği)m Genel Müdürlüğü. Funda KOCABIYIK Genel Müdür

Türkiye de Erken Çocukluk Eğitimi. Temel Eği)m Genel Müdürlüğü. Funda KOCABIYIK Genel Müdür Türkiye de Erken Çocukluk Eğitimi Temel Eği)m Genel Müdürlüğü Funda KOCABIYIK Genel Müdür 2013 I. Türkiye de Geçmişten Günümüze Erken Çocukluk Eğitimi II. Türkiye de Erken Çocukluk Eğitiminin Yapısı III.

Detaylı

C. ÖĞRETİM ELEMANLARINA GÖRE NİCEL VE NİTEL ANALİZ SONUÇLARI

C. ÖĞRETİM ELEMANLARINA GÖRE NİCEL VE NİTEL ANALİZ SONUÇLARI RAPOR ÖĞRETİM ÜYELERİNİ DEĞERLENDİRME ANKETİ BULGULARI Bu rapor Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Anabilim Dalına ait dersleri okutan öğretim elemanları hakkında öğrenci görüşlerine

Detaylı

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Dr. SiğnemÖZTEKİN, Psikolog Duygu KUZU, Dr. Güneş CAN, Prof. Dr. AyşenESEN DANACI Giriş: Ayrılma anksiyetesi bozukluğu,

Detaylı

TÜRKİYE DE EV ZİYARETLERİ (HOME VISITING) VE BENZERİ HİZMETLER

TÜRKİYE DE EV ZİYARETLERİ (HOME VISITING) VE BENZERİ HİZMETLER TÜRKİYE DE EV ZİYARETLERİ (HOME VISITING) VE BENZERİ HİZMETLER Prof. Dr. İbrahim H. DİKEN Arş. Gör. Seçil ÇELİK Arş. Gör. Gözde TOMRİS Anadolu Üniversitesi Erken Özel Eğitim Hizmetleri Erken Özel Eğitim

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI SAKARYA ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM FAKÜLTESİ DÖRDÜNCÜ SINIF ÖĞRENCİLERİNİN ÖĞRETMENLİK MESLEĞİNE KARŞI TUTUMLARI Arş.Gör. Duygu GÜR ERDOĞAN Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi dgur@sakarya.edu.tr Arş.Gör. Demet

Detaylı

10 Mayıs 2009 tarihinde uygulanan Pep-r Gelişimsel Ölçeği Değerlendirme Sonuçları: Kronolojik Yaş : 3 yaş 9 ay

10 Mayıs 2009 tarihinde uygulanan Pep-r Gelişimsel Ölçeği Değerlendirme Sonuçları: Kronolojik Yaş : 3 yaş 9 ay C. C. 17 Ağustos 2005 doğumlu bir erkek çocuğudur. Eylül 2008 yılında Londra da bir anaokuluna başlamıştır. Annesi, yaşıtlarıyla kıyasladığında aynı iletişim becerilerini gösteremediğini düşündüğünden

Detaylı

SAĞLIK YÜKSEKOKULU ÇOCUK GELİŞİMİ TEZLİ YÜKSEK LİSANS DERSLERİ YÜKSEK LİSANS BİLİMSEL HAZIRLIK DERSLERİ YÜKSEK LİSANS ZORUNLU/SEÇMELİ DERSLERİ

SAĞLIK YÜKSEKOKULU ÇOCUK GELİŞİMİ TEZLİ YÜKSEK LİSANS DERSLERİ YÜKSEK LİSANS BİLİMSEL HAZIRLIK DERSLERİ YÜKSEK LİSANS ZORUNLU/SEÇMELİ DERSLERİ SAĞLIK YÜKSEKOKULU ÇOCUK GELİŞİMİ TEZLİ YÜKSEK LİSANS DERSLERİ YÜKSEK LİSANS BİLİMSEL HAZIRLIK DERSLERİ ÇOCUK GELİŞİMİ VE EĞİTİMİNE GİRİŞ EĞİTİMSEL YAKLAŞIMLAR GELİŞİM PSİKOLOJİSİ Z 2 0 2 6 ÇOCUĞU TANIMA

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARINDA ÖĞRENME TARZLARI VE ETKİ EDEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ

HEMODİYALİZ HASTALARINDA ÖĞRENME TARZLARI VE ETKİ EDEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ HEMODİYALİZ HASTALARINDA ÖĞRENME TARZLARI VE ETKİ EDEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ Şengül Özdemir¹Esma Iravul¹,Ayşegül Temizkan Kırkayak¹,Fatma Kaban²,Filiz Akdeniz ²,Tevfik Ecder²,Asiye Akyol³ 1-Diaverum

Detaylı

KUYUMCULUK VE TAKI TASARIMI PROGRAMI ÖĞRENCĐLERĐNĐN OKULDAN BEKLENTĐLERĐ VE MESLEKĐ GELECEKLERĐNĐN DEĞERLENDĐRĐLMESĐ

KUYUMCULUK VE TAKI TASARIMI PROGRAMI ÖĞRENCĐLERĐNĐN OKULDAN BEKLENTĐLERĐ VE MESLEKĐ GELECEKLERĐNĐN DEĞERLENDĐRĐLMESĐ MYO-ÖS 2010- Ulusal Meslek Yüksekokulları Öğrenci Sempozyumu 21-22 EKĐM 2010-DÜZCE KUYUMCULUK VE TAKI TASARIMI PROGRAMI ÖĞRENCĐLERĐNĐN OKULDAN BEKLENTĐLERĐ VE MESLEKĐ GELECEKLERĐNĐN DEĞERLENDĐRĐLMESĐ Pınar

Detaylı

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER

TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER TİP 2 DİYABETLİ BİREYLERDE UYKU KALİTESİ, GÜNDÜZ UYKULULUK HALİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER Doç.Dr. Belgüzar Kara*, Özge KILIÇ** *GATA Hemşirelik Yüksekokulu, **GATA Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları

Detaylı

YIL BOYU REHBERLİK FAALİYETLERİ

YIL BOYU REHBERLİK FAALİYETLERİ YIL BOYU REHBERLİK FAALİYETLERİ Öğrenci profilini belirlemek amacıyla 1.sınıfa başlayacak öğrencilerimize metropolitan (okul olgunluğu) testleri uygulandı. 1. Sınıf velilerine hoş geldiniz söyleşisi yapıldı.

Detaylı

ÇAĞDAŞ EĞİTİM KOOPERATİFİ ÖZEL 3 MART İLKÖĞRETİM OKULU

ÇAĞDAŞ EĞİTİM KOOPERATİFİ ÖZEL 3 MART İLKÖĞRETİM OKULU ÇAĞDAŞ EĞİTİM KOOPERATİFİ ÖZEL 3 MART İLKÖĞRETİM OKULU Uyguladığı kooperatif modeli ile eğitimde ülkemizde tek ve örnek bir kurum olan Çağdaş Eğitim Kooperatifi, kurulduğu tarihten bu yana hep eğitimin

Detaylı

Düşüncelerimizi, duygularımızı ve kültürümüzü oyunlar aracılığı ile ifade ederiz.

Düşüncelerimizi, duygularımızı ve kültürümüzü oyunlar aracılığı ile ifade ederiz. ANASINIFI PYP VELİ BÜLTENİ (8 Aralık 2014-23 Ocak 2015 ) Sayın Velimiz, Okulumuzda yürütülen PYP çalışmaları kapsamında; disiplinler üstü temalarımız ile ilgili uygulama bilgileri size tüm yıl boyunca

Detaylı

H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü BBY 208 Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri II (Bahar 2012) SPSS Ders Notları III (3 Mayıs 2012)

H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü BBY 208 Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri II (Bahar 2012) SPSS Ders Notları III (3 Mayıs 2012) H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü BBY 208 Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri II (Bahar 2012) Parametrik Olmayan Testler Binom Testi SPSS Ders Notları III (3 Mayıs 2012) Soru 1: Öğrencilerin okul

Detaylı

SINIF ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN MATEMATİĞE YÖNELİK TUTUMLARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ

SINIF ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN MATEMATİĞE YÖNELİK TUTUMLARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ Ekim 2005 Cilt:13 No:2 Kastamonu Eğitim Dergisi 427-436 SINIF ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN MATEMATİĞE YÖNELİK TUTUMLARININ ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ Halil Coşkun ÇELİK, Recep BİNDAK Dicle

Detaylı

FİZİKSEL AKTİVİTENİN ENGELLİ BİREYLER ÜZERİNDEKİ KATKILARI

FİZİKSEL AKTİVİTENİN ENGELLİ BİREYLER ÜZERİNDEKİ KATKILARI FİZİKSEL AKTİVİTENİN ENGELLİ BİREYLER ÜZERİNDEKİ KATKILARI Dilara Özer Akdeniz Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksek Okulu ÖZEL GEREKSİNİMİ OLAN ÇOCUKLAR Bedensel Engel İşitme Engeli Zihinsel Engel

Detaylı

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü Anka Çocuk Destek Programı Uygulama Yönergesi

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü Anka Çocuk Destek Programı Uygulama Yönergesi Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü Anka Çocuk Destek Programı Uygulama Yönergesi BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Tanımlar Amaç MADDE 1-(1) Bu Yönergeninin amacı; suça sürüklenmesi,

Detaylı

Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Ders İçerikleri

Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Ders İçerikleri Sınıf Öğretmenliği Anabilim Dalı Yüksek Lisans Ders İçerikleri Okuma-Yazma Öğretimi Teori ve Uygulamaları ESN721 1 3 + 0 7 Okuma yazmaya hazıroluşluk, okuma yazma öğretiminde temel yaklaşımlar, diğer ülke

Detaylı

Template. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklar İçin Teknoloji Temelli Müdahale Yöntemleri: Bir Betimsel Analiz Çalışması

Template. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklar İçin Teknoloji Temelli Müdahale Yöntemleri: Bir Betimsel Analiz Çalışması WINTER Template Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklar İçin Teknoloji Temelli Müdahale Yöntemleri: Bir Betimsel Analiz Çalışması Doç.Dr.Serhat ODLUYURT Arş.Gör. Melih ÇATTIK Anadolu Üniversitesi Engelliler

Detaylı

Açıklama 2008 2010. Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur.

Açıklama 2008 2010. Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur. Açıklama 2008 2010 Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur. Gençlerde DEHB nin Öğrenim Hayatı Üzerine Etkileri Dr Aytül Karabekiroğlu Samsun Mehmet Aydın Eğitim ve Araştırma

Detaylı

Matematik Başarısı ve Anne Baba Eğitim Düzeyi 1 - doi: 10.17932/ IAU.IAUD.m.13091352.2015.7/25.19-36

Matematik Başarısı ve Anne Baba Eğitim Düzeyi 1 - doi: 10.17932/ IAU.IAUD.m.13091352.2015.7/25.19-36 Matematik Başarısı ve Anne Baba Eğitim Düzeyi 1 - doi: 10.17932/ IAU.IAUD.m.13091352.2015.7/25.19-36 Orhan ÇANAKÇI 2 Ahmet Ş. ÖZDEMİR 3 Özet Bu çalışmanın amacı; öğrencilerin matematik başarısı ve matematik

Detaylı

DANS TERAPİ. Dokuz Eylül Üniversitesi

DANS TERAPİ. Dokuz Eylül Üniversitesi DANS TERAPİ MSc Sevinç RENKVER Dokuz Eylül Üniversitesi 1 Dans terapi nedir? Tarihçesi İlkeleri Yaratıcı süreç Kimler yararlanabilir? Nerelerde uygulanabilir? Türk halk danslarıyla meditasyon, Meditatif

Detaylı

Türk Bakış Açısından Pisa Araştırma Sonuçları. Prof. Dr. Giray Berberoğlu

Türk Bakış Açısından Pisa Araştırma Sonuçları. Prof. Dr. Giray Berberoğlu Türk Bakış Açısından Pisa Araştırma Sonuçları Prof. Dr. Giray Berberoğlu Bilindiği gibi PISA 2003 şu üç soruya cevap aramaktadır. 1. Onbeş yaş öğrencileri bilgi toplumunda karşılaşacakları sorunlarla ne

Detaylı

OYUN VE ÇOCUK. Oyunun Aşamaları:

OYUN VE ÇOCUK. Oyunun Aşamaları: OYUN VE ÇOCUK Çocuklar oyunla dünyayı keşfederler, diğer kişilerle kuracakları ilişkileri öğrenirler, kendi yeteneklerini ve güçlerini test ederler, yeni fikirleri denerler ve farklı aktiviteleri deneyecek

Detaylı

MİLLÎ EĞİTİM UZMAN YARDIMCILIĞI GÜNCELLENMİŞ TEZ KONULARI LİSTESİ

MİLLÎ EĞİTİM UZMAN YARDIMCILIĞI GÜNCELLENMİŞ TEZ KONULARI LİSTESİ MİLLÎ EĞİTİM UZMAN YARDIMCILIĞI GÜNCELLENMİŞ TEZ KONULARI LİSTESİ (Not: Tez konuları listesi 25 yeni tez konusu da ilave edilerek güncellenmiştir.) 1. Öğretmen yetiştirme sisteminde mevcut durum analizi

Detaylı

BEYİN GELİŞİMİNİN HİKAYESİ

BEYİN GELİŞİMİNİN HİKAYESİ BEYİN GELİŞİMİNİN HİKAYESİ Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları

Detaylı

CAN KARDEŞ KREŞİ REHBERLİK SERVİSİ

CAN KARDEŞ KREŞİ REHBERLİK SERVİSİ CAN KARDEŞ KREŞİ REHBERLİK SERVİSİ EKİM 2014 AYLIK REHBERLİK BÜLTENİ Çocuğumla Nasıl Oyun Oynayacağım? Oyun nedir? Oyun, çocukların dünyayı algılamalarını, hayal ile gerçek dünya arasında köprü kurmalarını

Detaylı