OKB TEDAVİSİNDE BDT. Dr. Nergis LAPSEKİLİ Psikiyatri Uzmanı

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "OKB TEDAVİSİNDE BDT. Dr. Nergis LAPSEKİLİ Psikiyatri Uzmanı"

Transkript

1 OKB TEDAVİSİNDE BDT Dr. Nergis LAPSEKİLİ Psikiyatri Uzmanı

2

3 OKB nin tedavisinde iki etkin yöntem tanımlanmıştır:bilişsel davranışçı tedavi ve farmakoterapi. Yol gösterici olarak değerlendirilen iki tedavi klavuzunda vurgulanan noktalar şunlardır.

4 The Expert Consensus Guidelines for Treatment of OCD (March, Frances, Carpenter, & Kahn, 1997): Başlangıç Tedavi Stratejisinin Seçimi: Bilişsel davranışçı tedavi, özellikle genç hastalar için birincil tedavi seçeneği olarak gösterilmektedir. Ancak hangi yaşta olursa olsun, şiddet arttıkça BDT ye ilaç tedavisini eklemek, çok ciddi durumlarda ise öncelikle ilaçlarla başlamak ilk tedavi seçeneğidir. BDT ye haftalık seanslarla başlanması önerilmektedir seans birçok hasta için yeterli olacaktır ancak bazı hastalar daha az ya da daha çok seansa ihtiyaç duyabilirler.

5 APA Practise Guideline 2007: OKB için ilk seçenek tedavi yöntemleri, BDT ve SGİ dir. Başlangıç tedavi şeklinin seçimi kişiye özgüldür ve aşağıdaki faktörlere dayanmaktadır: Hastanın semptomlarının doğası ve şiddeti. Eşlik eden psikiyatrik ve genel tıbbi durumlar. BDT nin ulaşılabilirliği Hastanın geçmiş tedavi öyküsü, mevcut tedavileri, kapasitesi ve tercihleri. Tek başına BDT; şiddetli depresyonu ya da anksiyetesi olmayan, tedaviye koopere olmasını engelleyecek bir tıbbi durumu olmayan ya da ilaç tedavisi uygulanmamasını tercih eden hastalarda tavsiye edilmektedir. Tek başına SGİ ise daha önce bir ilaca iyi cevap vermiş olan ya da SGİ ile tedavi seçeneğini tercih eden hastalar için önerilmektedir. Kombine tedavi bazı hastalarda monoterapiden daha etkilidir fakat tüm hastalarda gerekli değildir.

6 FARMAKOTERAPILERI PLASEBO ILE KARŞıLAŞTıRAN ÇOK MERKEZLI BIR METAANALIZIN (GREIST ET AL., 1995) SONUÇLARı ŞÖYLE; farmakoterapide iyileşme plaseboya göre belirgin olarak daha iyi olduğu halde halen yeterli değil. OKB şiddetindeki azalma %20 40 arasında değişmekte, uygun doz ve sürede tedavilerden sonra bile klinik olarak belirgin olan rezidüel semptomlar kalıyor, ayrıca SRI tedavisi kesildiğinde OKB semptomlarının hızlı bir şekilde tekrar ortaya çıktığı da çalışmalarla gösterilen sonuçlardan.

7 Diğer bir etkin tedavi şekli ise ERP tekniklerini içeren BDT dir. BDT den sonra semptom şiddetinde azalma ortalama %60 tır (Franklin ve ark., 2000). Hastaların takiplerde de iyilik hallerinin devam ettiği gözlemlenmiştir (Foa & Kozak, 1996). Bununla birlikte hastalarda anksiyete uyandıran uygulamaları nedeniyle hastaların bir kısmı bu tedaviyi reddetmekte ya da bir kısmı da tedaviyi bırakmaktadırlar (Kozak, Liebowitz & Foa, 2000).

8

9

10 Etkili bir tedavi uygulayabilmek, hastalığın ve klinik görünümünün, her bir bireyde, tam ve dikkatli bir şekilde anlaşılmasıyla olur. Tedavi planlaması, ayrıntılı, kapsamlı ve bireysel değerlendirme stratejisine dayalı olmalıdır. Tedavi arayışında olan her birey için bir vaka formülasyonu geliştirilmelidir.

11 OKB HASTASıNı DEĞERLENDIRIRKEN HASTADAN VEYA HASTALıĞıN DOĞASıNDAN KAYNAKLANABILEN GÜÇLÜKLER OLACAKTıR. Belirsizliğe tahammülsüzlük, kesinlik, hata yapmakla ilgili kaygılar, patolojik şüphe ve kararsızlık gibi obsesyonel özellikler, değerlendirme sürecindeki engellerdir.

12 Değerlendirme güçlüklerini aşmak için ipuçları: 1. Bu sürecin senin için çok zorlu bir süreç olduğunu biliyorum. Karar vermekte güçlük çekeceğinin farkındayım. Bir test verince; bu anketi doldurmanın senin için rahatsızlık verici olduğunun farkındayım. 2. Değerlendirme bu süreç için çok önemli. Neden değerlendirmenin çok önemli olduğunu anlat. Bunun tedavi sürecini planlamak için önemli olduğunu anlat. 3. Değerlendirme sürecinde çok fazla test verme. Mmpı ve projektif testler hiç verme. Hastaya değerlendirme ölçekleri için ilave zaman verebilir hatta testteki maddeleri biz okuyabiliriz. 4. Terapinin anlamı hakkında hastanın değerlendirmesini de ele al. 5. Doğru cevap verir miyim diye endişe etme. Çünkü sen cevap verdiğinde, bunu anlamak, tedavi için gereken bilgiyi edinmek benim işim.

13 ****FORMÜLASYON: 1. Obsesyonlar 2. Kompulsiyonlar/Mental kontrol stratejileri 3. Değerlendirmeler (Appraisal) 4. Hastayı korkutan düşünce: **obsesif düşünceyle katastrofi yaratan düşünce birbirinden farklıdır. 5. Tetikleyiciler 6. Baş etme stratejileri ne kadar etkin? Etkinlikle ilgili algısı ne? 7. Bunları kontrol edemediğinde ne olacağından korkuyor?

14 Obsesyonların değerlendirilmesi: obsesyonu tetikleyen durumların ortaya konması. hastanın günün yaklaşık olarak ne kadarı hangi obsesyonla geçiyor? hastanın obsesyonlarını nasıl değerlendirdiğinin belirlenmesi (appraisal) hastanın olacağından korktuğu olumsuz sonuçlar Kompulsiyonları değerlendirilmesi: davranışsal kaçınmanın ölçülmesi obsesyonu kontrol stratejileri güvenlik sağlayıcı davranışların sorgulanması.

15 Örneğin ölümle ilgili obsesif ruminasyonları olan genç hasta. Kişi için ölümün korkunç olmasından öte olasılığının yüksek olması önemli. Hasta genç ölmeyeceğine kanıt/güvence istiyor. Burada tehlike güvence veren olarak doktorun kullanılması. Doktorun bu döngüye girmemesi önemli.

16 ) Standart tanısal ve psikiyatrik değerlendirme Semptom temelli değerlendirme (ölçekler) Obsesyonların değerlendirilmesi Kompulsiyonların değerlendirilmesi Bilişsel davranışçı vaka formülasyonu

17 Düşünceyi çok önemseme bu nedenle düşünceyi çok monitorize etmek OKB PSİKOPATOLOJİSİ İntrüziv düşünceyi yorumlamak olası sonuçlarını yordamak OKB (tam da rachmanın söylediği nokta) Bu tedavi, obsesyonların kişinin istenmeyen intruziv düşünce, imge ya da dürtülerinin olmasını katastrofik yanlış yorumlamaları nedeniyle oluştuğu bilişsel teorisi üstüne kurulmuştur (Rachman 1997, 1998). Sonuç olarak; (a) yanlış yorumlamalar devam ettiği sürece obsesyonlar sürer, (b) yanlış yorumlamalar ortadan kalktığında ya da zayıfladığında obsesyonlar da azalır ya da ortadan kalkar.

18 Örneğin; metro istasyonunda önünde bekleyen yolcuyu raylara itmek şeklinde bir intrüzyonu olan hasta. Hasta deli olduğuna inanarak gelir. Neden bu düşüncelere sahibim ve neden bunları kontrol edemiyorum. Bende yanlış giden bir şey olmalı. Fakat herkesin intrüzyonu olduğunu hastaya göstermek gerekir. Örneğin dışarıda tuvalete girecek herhangi biri de tuvaletin kirli olduğunu ve hasta olabileceğini düşünebilir. 1. NOKTA: NEYDEN KORKTUĞUNU GÖSTER 2. NOKTA: HERKESİN OBSESYONU OLABİLİR.

19 AMA nasıl normal bir düşünce obsesyona dönüşür? Bu şeyleri düşündüğün ama bunlara takıntı demediğin ve bunlardan rahatsız olmadığın dönemler olmadı mı? 3. NOKTA: hastalık öncesinde viewed as meaningless hastalık sonrasında viewed as meaningfull BİLİŞSEL TEDAVİDE ANLAM ÜZERİNDE DURULUR (APPRAİSAL)

20 **** COGNİTİVE THERAPY NEVER TREATS OBSESSİONAL FEAR. HASTAYA KORKUSUNUN İRRASYONEL OLDUĞUNU GÖSTERMEYE ÇALIŞMAK ETKİLİ DEĞİLDİR. YAPILACAK ŞEY BUNUN ANLAMI ÜZERİNE KONUŞMAKTIR. BUNUN OLACAĞI İLE İLGİLİ KANITLARIN VAR MI DEĞİL; BU YORUMUN DOĞRU OLDUĞUNA DAİR KANITIN VAR MI DEMEK GEREKİR.****

21 OKB de hatalı değerlendirmeler (Faulty appraisals): 6 tane 1. ABARTILMIŞ TEHDİT ALGISI: tüm anksiyete bozukluklarında. 2. BELİRSİZLİĞE TAHAMMÜLSÜZLÜK: hayatında kesinlikle tamamen emin olarak yaptığın neler var. Hastaya bunu göstermek gerekir. Hasta çok ufak, çok önemsiz şeylerden bile emin olmaya çalışıyor. hastaya belirsizlikle yaşamayı öğretmek gerekir 3. ABARTILMIŞ SORUMLULUK: olumsuz sonuçları engelleyebilecek gücünün olduğunu düşünme. Yaptığı şeylerden sorumluluk duyma şeklinde değil; olabilecek şeylerden sorumlu olma duygusu. 4. DÜŞÜNCENİN ÖNEMİNİ ABARTMAK (DÜŞÜNCEYLE EYLEMİ EŞ GÖRMEK /THOUGHT ACTİON FUSİON) 5. DÜŞÜNCEYİ KONTROL ETME: düşünceyi kontrol edebilirim ve etmeliyim. OKB hastası herkesin düşüncesini kontrol edebileceğini zanneder ve bunu onlara öğretebilmemiz için bize gelirler. Hastaya problemin kontrol edememesi değil, çok fazla kontrol etmesi olduğunu göstermeliyiz. 6. DUYGUSAL ÇIKARIMSAMA (EMOTIONAL REASONİNG): düşünce kişiyi çok fazla endişelendiriyor. Bu nedenle de çok fazla önem atfediyor.

22 **Tedavide iki şey yapılır: 1. Değerlendirmeyi değiştir 2. Kompulsiyon/Nötralizasyonu ortadan kaldır **Bu amaçla yapılan BDT nin bileşenleri: 1. Psikoeğitim (OKB nin bilişsel modeli ve tedavisi ile ilgili eğitmek) 2. Bilişsel yeniden yapılandırma 3. Maruz bırakma 4. ERP ile bilişsel yeniden yapılandırma

23 HASTAYI BDT İLE İLGİLİ OLARAK EĞİTMEK Düşünce sürecinin doğasını açıkla, Obsesyonları normalize et, Tedavinin temel mantığını açıkla, camel effect i göster : Deve egzersizini hastanın anksiyetesinin azaldığı Seanslarda yapmak gerekir. Hasta hayal etmekte zorlanıyorsa, önce bir resim gösterilip sonra aklında tutması istenebilir. Tüm tedavi modelini ve tedavi hedeflerini ele al.

24 BİLİŞSEL YENİDEN YAPILANDIRMA: *Üç amacı var Kendi değerlendirmesi: bu obsesyona yapılabilecek değerlendirmelerden sadece biridir. Kendi değerlendirmesi sadece kendisinin düşündüğü/hayal ettiği bir olasılıktır imagined consequences Değerlendirme ve ona verilen tepki çok seçici.

25 tanımlanan her bir false appraisal için ABARTILMIŞ TEHDİT ALGISI BELİRSİZLİĞE TAHAMMÜLSÜZLÜK ABARTILMIŞ SORUMLULUK OVERİMPORTANCE OF THOUGHT DÜŞÜNCEYİ KONTROL ETME EMOTIONAL REASONİNG kullanılabilecek teknikler var

26 Örneğin abartılmış tehdit algısı nı ele almak için; olasılık hesaplaması (Van Oppen and Arntz s (1994)) derine inme tekniği (Beck et al. (1979) and J. S. Beck (1995)) Bu müdahalenin amacı; hastanın, durumun aşırı derecede tehlikeli ve tehdit edici olduğuna dair yapmış olduğu değerlendirmenin abartılmış bir değerlendirme olduğunu kabul etmesidir.

27 H: KİTABA ELLERSEM KİRLİ HİSSEDERİM. D: KİRLİLİKLE İLGİLİ KÖTÜ OLAN NEDİR? H: DİĞER İNSANLAR DA ONA DOKUNMUŞTUR. D: BUNUNLA İLGİLİ KÖTÜ OLAN NE? H: EĞER BU İNSANLARDAN BİRİ HASTAYSA D: BU İNSANLARDAN BİRİNİN HASTA OLMASIYLA İLGİLİ SENİ KORKUTAN NEDİR? H: BEN BU KİTABA DOKUNUNCA MİKROPLAR BANA GEÇER. D: EĞER MİKROPLAR SANA GEÇERSE SONRASINDA NE OLACAĞĞINI DÜŞÜNÜYORSUN? H: ÇOK HASTALANABİLİRİM. D: SENİN İÇİN YAKALANABİLECEĞİN EN KÖTÜ HASTALIK NEDİR? H: AİDS OLABİLİR VE ÖLEBİLİRİM.

28 BURADA EN ÖNEMLİ NOKTA İYİ BİR ÖZET YAPMAKTIR Kitapçıdaki kitaplara dokunursam hastalanırım ve ölürüm. Yani kitapçıdaki kitaplara dokunmak bir insanı öldürebilir. Gerçekten kitaplara dokunmanın ölüme yol açabileceğine inanıyor musunuz? Devlet sizce kitapların üstüne dikkat, ellersen ölürsün yazmalı mı? Kitaplara dokunduğu için kaç kişi ölmüştür? Burada amaç, hasta olmayacağına dair güvence vermeye çalışmak değil; hasta olma olasılığını olduğundan büyük gördüğünü göstermeye çalışmaktır. Hastaya kanda hücreler var. Seni korur dememek gerekir. O zaman korkusunu ele almış olursun. Ama önemli olan yorumunu ele almaktır. AYRICA O ZAMAN GÜVEN ARAMA DÖNGÜSÜNE GİRMİŞ OLURSUN.

29 Eğer, bu noktada hasta, tehditle ilgili değerlendirmesinin gerçek dışı olduğu ile ilgili hemfikir olursa, artık ERP müdahalelerine geçilebilir. ERP tehdit değerlendirmesini test etmenin bir yolu olarak sunulur.

30 Eğer hasta tehdit değerlendirmesinin abartılı olduğunu kabul etmiyorsa, o zaman ERP için hazır değildir. Bu noktada abartılmış tehdit algısı ile ilgili bilişsel müdahalelere devam etmek gerekir. double column evidence gathering (reality testing) introduced by Beck et al. (1979) and popularized by Christine Padesky

31 Hastalık için bilinen, korunmasız cinsel ilişki, ortak enjektör kullanılması, kanla temas gibi belli başlı risk faktörleri için olasılık ve tehditin ciddiyetiyle ilgili tahminler yapılması ve bu yapılan tahminlerin kitaba dokunma ile ilgili olasılık tahminleriyle kıyaslanması. Kaç kişi kitaplara dokunduğu için AİDSten ölmüştür? İnsanlar ne kadar sıklıkla AİDS bulaşmaksızın kitaplara dokunuyordur? Sen kaç kere kitaplara dokundun ve kaçında AİDS bulaştı AİDS in gerçek risk faktörleriyle ilgili bu bilgilerin ışığında, acaba başlangıçta kitaplara ellemekle ilgili riski olduğundan daha fazla görme eğiliminde olduğunu söyleyebilir miyiz?

32 ÖRNEĞİN SORUMLULUĞUN ABARTILMASINI ELE ALMAK İÇİN; Sorumluluk pasta grafiği kullanılabilir (Salkovskis &Wahl, 2003). Korkulan duruma yol açabilecek tüm nedenler listelenir. Önce diğer nedenlerin % kaç yer tutacağı sorulur. Sonra EN SON senin sorumluluğun bu pastada %kaç yer tutar diye sorulur. KENDİ SORUMLULUĞUNU EN SONA SAKLAMAK EN ÖNEMLİ NOKTA. Sonra hastaya, bu obsesyon aklına geldiğinde siz hiç *****nin ** lik payını aklınıza getirdiniz mi denir.

33 Rachman (2003): ana sorumluluklar kısmi ya da paylaşılmış sorumluluklar minimal sorumluluklar Yine, bu müdahalede amaç, sorumluluk algısını abartma eğilimini hastaya göstermektir.

34 Hatalı değerlendirme ve inançları hedef alan bilişsel ve davranışçı müdahalelerin üzerinde çok durulduğundan, BDT de hastayla işbirliği içinde alternatif, daha işlevsel ve uyum sağlayıcı olan bir yorum geliştirmek için çalışmanın önemi gözden kaçırılmaktadır (Clark, 1999). Oysa ki; alternatif açıklama getirebilmek, tedavi başarısı için kritik öneme sahiptir. Obsesyonlarla ilgili yorum ve inançlarının hatalı olabileceğini kabul ediyorsa, semptomlarının devamını anlayabilmek için farklı bir açıklama geliştirmek zorundadır.

35 MARUZ BIRAKMA: Obsesyonla ilgili hiyerarşi oluşturulur (En az tetikleyenden en çok tetikleyene doğru bir hiyerarşi) Bunu yaparken tetikleyicilerin listesini göz önünde bulundurulur. Ortalama kaygı oluşturan düşünceden başlanır. ***********EXPOSURE TO SİTUATİONS THAT TRİGGER THOUGHTS: obsesif düşünceyi tetikleyen durumlara maruz bırakılır. Düşüncelerini ve değerlendirmelerini yazması istenir. Bu seans esnasında role play le de yapılabilir.

36 Etkili olabilmesi için hasta ne kadar maruz bırakılmalı? 90 dak. Haftada 5 gün. Ne yapacağı hasta ile beraber seçilmeli ve önce yeniden yapılandırma yapılmalı. Maruz bırakmanın amacı; Davranışçılar anksiyeteye habitüasyon için maruz bırakmayı kullanırlar. Bilişselde maruz bırakmanın amacı obsesyonla ilgili değerlendirmeleri (APPRAİSAL) uyandırmaktır.

37 ERP İLE BİLİŞSEL YENİDEN YAPILANDIRMA (COGNİTİVE REFRAİNİNG OF ERP): ERP hatalı değerlendirmeleri test etmek için kullanılır. ERP hatalı değerlendirmeleri destekleyen bir şeyle mi sonuçlandı yoksa reddeden bir şeyle mi

38

39 DİRENÇLİ OKB?

40 Direnç, genel tıpta tedaviye cevap vermeyen bir hastalık için kullanılan bir terimdir (e.g., Rasmussen & Risen, 1997; Stein, Seedat, Shapira, & Goodman, 2001). Psikoterapide ise direnç hastanın tedaviye katılıma isteksiz olması ya da tedaviyi reddetmesine verilen addır.

41 Dirençli OKB nin nedenleri? 1. Yanlış tanı 2. BDT nin uygun bir şekilde uygulanmaması 3. Hastanın BDT yi reddetmesi ya da uyumsuz olması TED Yüklü düşünce

42 Tabi ki hastanın dirençli OKB olarak tanımlanabilmesi için öncelikle OKB tanısı almış olması gerekir. OKB tanısı genellikle açık olmakla birlikte, OKB gibi tekrarlayan düşünce ve hareketlerle karakterize; obsesyonel ruminasyonlarla giden duygudurum bozuklukları, intruziv endişelerle (örn. YAB) ya da anılarla (örn. PTSB) giden anksiyete bozuklukları, mükemmeliyetçilikle giden kişilik bozuklukları, stereotipik davranışlar görülen yaygın gelişimsel bozukluklar ve ritüellerle giden psikotik bozukluklar gibi diğer birçok durumu OKB olarak yanlış tanımlamak mümkün olabilmektedir

43 OKB de bilişsel davranışçı tedavinin etkinliği kanıtlandığı için, bir hastaya BDT uygulanmaksızın dirençli demek de mümkün görünmemektedir. Hastaya uygulamanın mantığının açık olarak anlatılıp anlatılmadığı, exposure talimatlarının açık ve anlaşılır olarak verilip verilmediği ve tedavi süresince yeterli exposure yapılıp yapılmadığı, tedavi süresinin yeterli olup olmadığı konularının da açıklığa kavuşturulması önemlidir.

44 BDT ye alınan hastaların yaklaşık % u BDT tedavisini reddeder (Foa, Steketee, Grayson, & Doppelt, 1983; Kozak, Liebowitz, & Foa, 2000) ve Benzer oranda hasta tedaviye başladıktan sonra erken dönemde drop olur (Kozak et al., 2000).

45 OKB nin doğası ve şiddetini değerlendirmenin yanı sıra doktor, hastanın tedaviye hazır olup olmadığını da değerlendirmelidir. 4 değerlendirme sorusu özellikle sorulmalıdır: (a) Hasta OKB ve BDT modelini ne kadar iyi anladı? (b) Hastanın tedaviden beklentileri ne kadar gerçekçi? (c) Hastanın değişme motivasyonunun derecesi nedir? (d) Tedaviye engel başka herhangi bir durum var mı?

46 Hastanın tedavi hedeflerini açık seçik anlaşılır bir şekilde ifade edebiliyor olması, değişmeye olan motivasyonu ile ilgili önemli bir bilgi kaynağıdır. Hastaların hem uzun dönem (üniversiteye gitmek, evlenmek, bir iş bulmak ve devamlılığını sağlayabilmek vb.) ve hem de kısa dönem (normal bir şekilde okuyabilmek ve yazabilmek, normal bir süre içinde işleri yapabilmek, diğerlerinin temas ettiği objelere değebilmek vb.) hedeflerini açıklaması istenir. Bu hedeflerin açık bir şekilde ifadesinde zorlanıyor olması, hastanın motivasyonel müdahalelere ihtiyacı olduğunun göstergesidir.

47 Hastanın tedaviye hazır olup olmadığını değerlendirmede diğer bir kaynak da kuşkusuz gözlenebilen davranışlarıdır: TED. TED lar tedavinin erken safhasında da bulunabilirler ve hatta ilk görüşmeden önce bile var olabilirler; örneğin görüşmeyi bir başkasına ayarlatıyor olmak, görüşmeleri kaçırmak ya da saatini değiştirmek, değerlendirme ölçeklerini doldurmamak gibi.

48 Tedaviyi engelleyici davranış (TED): (treatmentinterfering behavior) (VanDyke & Pollard, 2005) Tedaviye etkili kartılım ile uyumlu olmayan, tedavi sürecini bozan davranışlardır. Ödev yapmamak, başlıca TED olarak gösterilebilir. Görüşmeye gelmemek, gerçekle uyumlu olmayan bilgiler vermek, doktorla tartışmaya girmek yine TED lara örnek olarak verilebilir.

49 1. Bir problemi olduğunu kabul etmemek. 2. Yeterli düzeyde ya da sürekli olarak problemin şiddetini ya da diğerleri üzerindeki etkisini kabul etmemek. 3. Tedavi için açık hedefler belirlememek. 4. Tekrarlayan sorularla tartışmalara girmek ya da doktorun problemin doğası ile ilgili yaptığı açıklamaları ya da tedavi planını kabul etmemek. (bu durum genellikle tedavi, hastanın korkuya olan cevabı değil de obsesyonel korkuyu hedef aldığında meydana gelir) 5. Tedavinin odağını tedavi planında bulunmayan konulara kaydırma çabaları. 6. Tedavi planını ya da arkasında yatan mantığı açıklamada güçlük çekmek. 7. Soruyla ilgili olmayan bilgiler verecek cevaplar vermek ya da çok fazla detaya girmek. 8. Genellikle geç kalıyor olmak ya da görüşmeye gelmemek. 9. Tedavi planını takip etmede zorluk çekmek (ödev yapmamak, reçete edildiği şekilde ilaçlarını almamak) 10. Tedavi ekibine doğru olmayan, çelişkili ya da yanıltıcı bilgiler vermek (önemli detayları atlamak, zorluklarını tam olarak anlatmamak, farklı doktorlara farklı bilgiler vermek vb.) 11. kendine zarar verici davranışlarda bulunmak, bunu ima etmek ya da bununla tehdit etmek. 12. Diğerlerinin fiziksel olarak tehdit altında olduklarını hissettirecek şekilde konuşmak ya da davranmak, 13. Diğer:

50 Tedaviden fayda görmeyi imkansızlaştıran, belirgin ve ısrarlı TED varlığı, dirence işaret eder. Bu çizginin tam tersi ucunda, tedaviye yardım edici davranış ve tutum içinde bulunma vardır. TED ın da yokluğuyla, bu hastanın tedaviye hazır olduğu kabul edilir. Ambivalans, TED ların makul miktarda bulunduğu ve modifiye edilmesinin kolay olduğu bir ara durumu temsil eder.

51 Ambivalansın üstesinden gelmek: Literatürde, birçok yazar, OKB hastalarının tedavi katılımını arttırmak için neler yapılabileceğini tartışmıştır (Abramowitz, Franklin, & Cahill, 2003; Clark, 2004; Maltby & Tolin, 2003; Rachman, 2003). Tanımladıkları stratejiler şöyle özetlenebilir; OKB ya da BDT ile ilgili uygun içgörüyü yavaş yavaş öğretmek, Tedavi ve iyileşme süreci ile ilgili gerçeğe uygun beklentiler geliştirmek ve Değişmek için motivasyonu arttırmak amaçlı girişimler

52 OKB semptomları ve doğasıyla ilgili tam bilgi vermek. Bu bilgi, suçluluk ve utanç duygularını da ortadan kaldırmaya yönelik olmalıdır. BDT modelini hastanın kolaylıkla anlayabileceği şekilde sunmak. Hasta kavramları kavrayamadığı ve hatırlayamadığı sürece, karışık modellerin klinik yararlılığı çok azdır. Bu model hastaya OKB belirtilerini anlaması için çok daha kullanışlı bir yol sunmalıdır ve takip edecekleri BDT uygulamaları için bir rasyonel sağlamalıdır.

53 Bilişsel modele direnç gösteren hastalar için beyin ve davranış arasındaki karşılıklı ilişkiyi anlatmak faydalı olacaktır. Hasta ve doktorun rol ve görevlerini anlaşılır bir şekilde açıklanmalıdır. Hastalar, kendilerinden neler beklendiğini bilmelidirler (ödevlerini yapmak gibi). ERP ye başlamadan önce hastaya her hafta, tedavi için ayırmak istediği vaktin ne kadar olduğunu, ödevlerini yapmak için geçici olarak askıya alabileceği iş ve sorumluluklarının neler olduğunu ve hangi gün veya zaman dilimlerini bu ödevleri yapmak için ayırmak istediğini belirlemesi istenir.

54 Maltby ve Tolin (2003), tedaviye uyumu (readiness) arttırmak için kullandıkları tedavi paketinde iki müdahaleye yer vermektedirler; ERP ile ilgili görüntü kayıtlarını izlemek ve daha önce bu tedaviyi almış olan hastalarla konuşmak. Maltby ve Tolin (2003), bu yöntemle, bekleme listesindeki hastaların yalnızca %20 si ERP yi kabul ederken, uyum arttırmak amaçlı müdahaleler yaptıkları hastaların %60 ının ERP yi kabul ettiklerini rapor etmişlerdir. Bu sonuçlar, tedavi öncesi müdahalelerin ERP ile ilgili olarak hastanın tedaviye istekliliğini arttıracağını düşündürmektedir.

55 Martin Antony de kitabında benzer bir program uyguladıklarından bahsetmektedir: "hasta işbirliği programı ". Bu programda OKB hastaları sorularını ve tedaviyle ilgili kaygılarını, BDT yi başarıyla tamamlayan hastalarla tartışmaktadırlar. impact analysis

56 Dirençle baş etmek için VanDyke & Pollard ın önerdiği yöntem (2005), TED ları değiştirmek amaçlı müdahalelerin geliştirilmesini öngören tamamlayıcı bilişsel davranışçı modeldir. Bunu readiness treatment olarak adlandırmışlardır. VanDyke & Pollard, yaptıkları çalışmada, tedaviye dirençli 11 OKB hastasının 7 sinde bu yöntemin başarılı olduğunu göstermişlerdir. Bu tedavideki bilişsel müdahaleler, direk olarak OKB ile ilgili olan inançlara değil, TED ile ilgili inançlara yöneliktir.

57 Readiness treatment, altı basamaktan oluşur: 1. Tedavi engelleyici davranışın tanımlanması, 2. Hedef TED ın seçilmesi, 3. Uyumla ilgili amaçları koymak, 4. Hedef davranışa katkıda bulunan faktörlerin tanımlanması, 5. Katkıda bulunan faktörleri hedef alan müdahaleler tasarlamak ve uygulamak, 6. OKB tedavisine yeniden başlamak.

58 Bazı vakalarda, tedavinin erken safhasında TED belirgin olmayabilir fakat örneğin ERP planlandığında ortaya çıkabilir. TED ne zaman tespit edilirse edilsin, tedaviye devam edilmemelidir. Burada kasıt tedaviye son vermek değildir fakat bu noktada tedavinin hedefi, hastaya bu TED in üstesinden nasıl gelebileceği konusunda yardım etmek olmalıdır.

59 YÜKLÜ DÜŞÜNCELER (OVIS): DSM IV te yüklü düşünce şöyle tanımlanmaktadır: Sanrısal yoğunlukta olmayan, mantıksız ve ısrarcı inanç (hasta bu inancın doğru olmayabileceğini sorgulayabilmektedir). Kişinin dahil olduğu kültürel grup ya da alt grubun inancı değildir.

60 ERP ya da BDT tedavisi planlanmış 4 vaka serisinde yüklü düşüncenin ya da inancın şiddetinin kötü prognoz göstergesi olduğu gösterilmiştir; Foa, 1979; Foa, Abramowitz, Franklin, & Kozak, 1999; Neziroglu, Stevens, Yaryura Tobias, & McKay, 2000; Salkovskis & Warwick, 1985.

61 YÜKLÜ DÜŞÜNCENİN ÜSTESİNDEN GELMEK İÇİN Alternatif Hipotez (The competing hypotheses) Salkovskis, Forrester, Richards ve Morrison (1998) tarafından tanımlanmıştır. Burada amaç, pragmatismi kullanarak, hastanın korktuğu sonuçların tam da uyguladığı çözümler nedeniyle başına geliyor olabileceğini hastaya göstermektir. Yine de, inançları değerlendirmek her zaman mümkün olmayabilir. Örneğin, korkulan sonuçlar, gelecekte yıllar sonra ortaya çıkabilecekse ya da test edilemeyecekse.

62 Yaratıcı Çaresizlik (Creative Hopelessness): Hayes tarafından 1999 da tanımlanmış olan bir yöntemdir. Bu metod genellikle mantık ya da kanıt kullanmaktan daha faydalıdır.

63 Sağlıklı değerlerin tanımlanması: Hastanın unuttuğu ya da OKBden önce önemsediği değerler ve hedefler üzerine odaklanılır. Hayes ve ark. (1999): hastanın kendi cenazesi metaforu kullanılarak, istedikleri değerlere ulaşabilmek için atılabilecek somut adımlar üzerine odaklanır.

64 Kendiliği değerlerden ayırmak (Disentangling the Self From the Value): Kendiliği önem verdiği değerden ayırma stratejisi, kendi ile bu değeri bir tutmanın doruluğunu sorgulamayı içerir. Bir yüklü düşüncede temel düşünce hatası aşırı genellemedir, yani hasta kendisini o değer ile tanımlar ve kimliğinin tüm diğer yönleri göz ardı edilir. Doktor, hastaya bu durumun mantığını sorgulamak suretiyle yardım eder. Big I ve Little i kavramları faydalı olabilir (Dryden, 1998; Lazarus, 1977).

PANİK BOZUKLUĞU SİZ OLSAYDINIZ NE YAPARDINIZ?

PANİK BOZUKLUĞU SİZ OLSAYDINIZ NE YAPARDINIZ? PANİK BOZUKLUĞU SİZ OLSAYDINIZ NE YAPARDINIZ? Prof. Dr. Aylin Ertekin Yazıcı Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Olgu 1 32 yaşında, kadın Sınıf öğretmeni Evli Bir kızı var Yakınması Toplu taşıma

Detaylı

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Doç. Dr. Özen Önen Sertöz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Bilim Dalı Ankara,

Detaylı

Doğum sonrası anksiyete bozukluğu için riskli dönem. Sıklığı?? Klinik seyir??

Doğum sonrası anksiyete bozukluğu için riskli dönem. Sıklığı?? Klinik seyir?? Doğum sonrası anksiyete bozukluğu için riskli dönem Sıklığı?? Klinik seyir?? Çocuğun ilk travmatik yaşam olayı emzirme bağlanma olumsuz sağlık koşulları yetersiz bakım Doğum Değişim İyi anne olabilecek

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindekipayı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 Akılcı İlaç Kullanımı;

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindeki payı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 DSÖ tahminlerine

Detaylı

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLARIN TEDAVİSİ. PSİ154-PSİ162 Psikolojiye Giriş II

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLARIN TEDAVİSİ. PSİ154-PSİ162 Psikolojiye Giriş II PSİKOLOJİK BOZUKLUKLARIN TEDAVİSİ Psikolojik bozukluklar nasıl iyileştirilir? Tedavi için uygun kişi kimdir? En mantıklı tedavi yaklaşımı hangisidir? Bir terapi biçimi diğerlerinden daha iyi midir? Herhangi

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

SOSYAL FOBİ. Sosyal fobide karşılaşılan belirtiler şu şekilde sıralanabilir.

SOSYAL FOBİ. Sosyal fobide karşılaşılan belirtiler şu şekilde sıralanabilir. SOSYAL FOBİ Sosyal ortamlarda başkaları tarafından inceleme altında tutulduğu korkusu performans gösterilmesi gereken durumlarda eleştirilme yada küçük düşme korkusunun yaşanmasıdır. Ve kişi bu korkunun

Detaylı

Klinik Psikoloji: Ruh Hali Rahatsızlıkları. Psikolojiye Giriş. Günümüz Kriterleri. Anormallik nedir?

Klinik Psikoloji: Ruh Hali Rahatsızlıkları. Psikolojiye Giriş. Günümüz Kriterleri. Anormallik nedir? Psikolojiye Giriş İşler Kötüye Gittiğinde Olanlar: Zihinsel Bozukluklar 1. Kısım Ders 18 Klinik Psikoloji: Ruh Hali Rahatsızlıkları Susan Noeln-Hoeksema Psikoloj Profesörü Yale Üniversitesi 2 Anormallik

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Dahili Servisler DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU Dahili Servisler Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHP) Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), her 10 çocuktan birinde görülmesi, ruhsal, sosyal

Detaylı

RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER

RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER RUH SAĞLIĞI ALANINDA ÇALIŞAN MESLEKLER Sağlık Dünya Sağlık Örgütü tanımlaması Biyolojik, ruhsal ve sosyal iyilik hali. Tıp Özgül bir kurama ve bu kuramdan biçimlenen yöntemle belirlenen uygulamalarla biyolojik,

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD Çalışmalarda birinci basamak sağlık kurumlarına başvuran hastalardaki psikiyatrik hastalık sıklığı, gerek değerlendirme ölçekleri kullanılarak

Detaylı

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi

Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Obsesif KompulsifBozukluk Hastalığının Yetişkin Ayrılma Anksiyetesiile Olan İlişkisi Dr. SiğnemÖZTEKİN, Psikolog Duygu KUZU, Dr. Güneş CAN, Prof. Dr. AyşenESEN DANACI Giriş: Ayrılma anksiyetesi bozukluğu,

Detaylı

ÇİFT PSİKOTERAPİSİNDE KADINLAR 16 19 Haziran 2010 Anadolu Psikiyatri Günleri Uz.Dr. Nuşin Sarımurat Baydemir İlişki Psikoterapileri Enstitüsü İstanbul Çift ilişkilerinde, özellikle evliliklerde, cinsiyet

Detaylı

ANKSİYETE BOZUKLUKLARINDA CİNSEL SORUNLAR. Dr. Özay Özdemir

ANKSİYETE BOZUKLUKLARINDA CİNSEL SORUNLAR. Dr. Özay Özdemir ANKSİYETE BOZUKLUKLARINDA CİNSEL SORUNLAR Dr. Özay Özdemir Anksiyete ve cinsellik arasındaki ilişki net değildir Bir süreklilik içinde zıt iki kutup olarak anksiyete kaçma, cinsel uyarılma ise yaklaşma

Detaylı

Melikgazi Rehberlik ve Araştırma Merkezi Filiz DOĞAN Psikolojik Danışman/Rehber Öğretmen

Melikgazi Rehberlik ve Araştırma Merkezi Filiz DOĞAN Psikolojik Danışman/Rehber Öğretmen Melikgazi Rehberlik ve Araştırma Merkezi Filiz DOĞAN Psikolojik Danışman/Rehber Öğretmen Kaygı, strese verilen normal bir tepkidir. Korku ve kaygılarla ortaya çıkan sıkıntı, gerginlik ve huzursuzluk küçük

Detaylı

ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI

ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI ERGENLERDE İNTERNET BAĞIMLILIĞI Bilgisayar ve internet kullanımı teknoloji çağı olarak adlandırabileceğimiz bu dönemde, artık hayatın önemli gereçleri haline gelmiştir. Bilgiye kolay, hızlı, ucuz ve güvenli

Detaylı

DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar

DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD 7 Ekim 2010 MADDE KULLANIM BOZUKLUKLARI DSM IV Madde bağımlılığı Madde

Detaylı

DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE

DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE Tiedot turkiksi DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE Çocukların oturup konsantre olmakta ve dürtülerini kontrol etmekte zorlanmaları normaldir. Ancak DEHB li (Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu)

Detaylı

DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE

DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE Information på turkiska DEHB GÜNLÜK YAŞAM KAOS HALİNE GELDİĞİNDE Çocukların oturup konsantre olmakta ve dürtülerini kontrol etmekte zorlanmaları normaldir. Ancak DEHB li (Dikkat Eksikliği Hiperaktivite

Detaylı

İnsomnia ve diğer uyku bozukluklarında bilişsel ve davranışcı tedavi

İnsomnia ve diğer uyku bozukluklarında bilişsel ve davranışcı tedavi İnsomnia ve diğer uyku bozukluklarında bilişsel ve davranışcı tedavi Prof. Dr. Hamdullah Aydın Uyku Tıbbı Hekimliği Sertifikasyon Kursu, 2013 www.uyku.gen.tr Kuramsal tanımlama-i Varsayım: Bireyin duygu

Detaylı

HASTA DEĞERLENDİRME FORMU

HASTA DEĞERLENDİRME FORMU HASTA DEĞERLENDİRME FORMU TÜRK ECZACILARI BİRLİĞİ ECZANE KONTROL VE İZLEM PROGRAMLARI 1. BAKIM GÖRÜŞMESİ Hasta Adı Soyadı: Eczane Kaşesi: Tarih: HASTALIK VE İLAÇ BİLGİ DÜZEYİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Size

Detaylı

Dersin adı: Elektif (Çocuk Psikiyatrisi) Görüşme Saatleri: Salı:14:00-15:00

Dersin adı: Elektif (Çocuk Psikiyatrisi) Görüşme Saatleri: Salı:14:00-15:00 Dersin adı: Elektif (Çocuk Psikiyatrisi) Dersin Kodu: TIP 517 AKTS Kredisi: 3 Dönem V Lisans Seçmeli 60 saat / 2 hafta Teorik: 20 saat / 2 hafta, lı: 40 saat / 2 hafta Dersin dili: Türkçe Dersin Koordinatörü,

Detaylı

TANI, TEDAVİ VE ARAŞTIRMA AÇISINDAN CİNSEL BOZUKLUKLAR VE DSM 5. Prof. Dr. Cem İncesu Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı

TANI, TEDAVİ VE ARAŞTIRMA AÇISINDAN CİNSEL BOZUKLUKLAR VE DSM 5. Prof. Dr. Cem İncesu Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı TANI, TEDAVİ VE ARAŞTIRMA AÇISINDAN CİNSEL BOZUKLUKLAR VE DSM 5 Prof. Dr. Cem İncesu Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Açıklama (2011-2013) Danışman: Pfizer Konuşmacı: Pfizer

Detaylı

Açıklama 2008 2010. Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur.

Açıklama 2008 2010. Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur. Açıklama 2008 2010 Araştırmacı, danışman, konuşmacı: Herhangi bir maddi ilişki yoktur. Gençlerde DEHB nin Öğrenim Hayatı Üzerine Etkileri Dr Aytül Karabekiroğlu Samsun Mehmet Aydın Eğitim ve Araştırma

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzman Dr. M. Yelda TAN

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzman Dr. M. Yelda TAN DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzman Dr. M. Yelda TAN DEHB başlıca 3 alanda bozulmayı içerir: 1) Dikkat eksikliği 2) Hiperaktivite 3) Dürtüsellik Dikkat eksikliği

Detaylı

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Hangi Böbrek Hastalarına Ruhsal Destek Verilebilir? Çocukluktan yaşlılığa

Detaylı

Hastalarla Ortaklık. Dikkat Eksikliği Sendromu. ESOGÜ Tıp Fak. Psikiyatri A.D. Dr.Ş.Soner ÖZDEMİR

Hastalarla Ortaklık. Dikkat Eksikliği Sendromu. ESOGÜ Tıp Fak. Psikiyatri A.D. Dr.Ş.Soner ÖZDEMİR Hastalarla Ortaklık Dikkat Eksikliği Sendromu ESOGÜ Tıp Fak. Psikiyatri A.D. Dr.Ş.Soner ÖZDEMİR Psikiyatrik sınıflandırma tanımlayıcıdır Yani hastalığın sebeplerine göre değil de görünümlerine, bulgularına

Detaylı

Prof.Dr. Hatice ÖZYILDIZ GÜZ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Psikiyatri ABD

Prof.Dr. Hatice ÖZYILDIZ GÜZ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Psikiyatri ABD Prof.Dr. Hatice ÖZYILDIZ GÜZ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Psikiyatri ABD İÇERİK ALT TİPLENDİRMEDEKİ SORUNLAR KLİNİĞE YANSIMASI ÇEKİNGEN KİŞİLİK BOZUKLUĞUNUN ETKİSİ Tanısal bakı Sosyal fobi DSM-I de "Fobik

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 1. Bölüm. 2. Bölüm. vii

İÇİNDEKİLER. 1. Bölüm. 2. Bölüm. vii İÇİNDEKİLER ön SÖZ xix 1. Bölüm klinik psikolog olmak Bölümün Hedefleri 1 Mesleği Tanımlama 1 Dört Farklı Psikoloğun Sorunları ve Sorumlulukları 2 Bir Klinik Psikoloji Öğrencisi 2 Klinik Psikolog A Genel

Detaylı

1. Bir süre için hayatınızdaki iyi şeylerin artık olmadığını varsayın.

1. Bir süre için hayatınızdaki iyi şeylerin artık olmadığını varsayın. MUTLULUĞU ARTTIRMAK İÇIN BILIMIN KANITLADIĞI ON BASIT FAALIYET Bilimsel çalışmaların sonuçlarına kulak verdiğimizde mutluluğunuzu arttırmak için yol gösterebilirler. Aşağıdaki faaliyetleri 10 gün düzenli

Detaylı

Hem. Dr. SONGÜL KAMIŞLI Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Prevantif Onkoloji A.B.D. Psikososyal Onkoloji Birimi

Hem. Dr. SONGÜL KAMIŞLI Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Prevantif Onkoloji A.B.D. Psikososyal Onkoloji Birimi Kanserli Hastalar Tarafından Sık Sorulan Sorular Hem. Dr. SONGÜL KAMIŞLI Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Prevantif Onkoloji A.B.D. Psikososyal Onkoloji Birimi Hastaların Soruları Tıbbi tedavi Otonomi

Detaylı

2014

2014 2014 DİKKAT EKSİKLİĞİ BOZUKLUĞU (DEB) ve MentalUP İçerik DEB e Klinik İlgi DEB Nedir? DEB in Belirtileri DEB in Zihinsel Sürece Etkileri DEB in Psikososyal Tedavisi MentalUP tan Faydalanma MentalUP İçeriği

Detaylı

SINAV KAYGISI KİTAPÇIĞI

SINAV KAYGISI KİTAPÇIĞI SINAV KAYGISI KİTAPÇIĞI HAZIRLAYAN MUHAMMED PAMUK DİĞER DÖKÜMANLARIMIZI REHBERLİK İÇİN YAPILMIŞ YAZILIMLARIMIZI GÖRMEK İÇİN FACEBOOK GRUBUMUZA BEKLERİZ. LİNK: https://www.facebook.com/groups/teknorehbe

Detaylı

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK

Açıklama 2008 2009. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK Açıklama 2008 2009 Araştırmacı: YOK Danışman: YOK Konuşmacı: YOK SİLAHLI ÇATIŞMA İLE İLİŞKİLİ TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞUNDA DİĞER BİYOLOJİK TEDAVİ SEÇENEKLERİ Dr. Cemil ÇELİK Sunumun hedefleri Silahlı

Detaylı

UZ. DR. GÖNÜL ERDAL DAĞISTANLI

UZ. DR. GÖNÜL ERDAL DAĞISTANLI GÜRÜLTÜ = HOŞA GİTMEYEN SES GÜRÜLTÜNÜN SÜRESİ ŞİDDETİ ZAMANI TÜRÜ GÜRÜLTÜ FİZYOLOJİK TEPKİLER RUHSAL TEPKİLER FİZYOLOJİK TEPKİLER ANĠ GÜRÜLTÜDE KAS GERĠLMELERĠ BAġ DÖNMESĠ YORGUNLUK ĠġĠTME KAYIPLARI METOBALĠZMA

Detaylı

KOÇLUK SATIN ALMA SÜRECİNİN YÖNETİLMESİ

KOÇLUK SATIN ALMA SÜRECİNİN YÖNETİLMESİ KOÇLUK SATIN ALMA SÜRECİNİN YÖNETİLMESİ Şirketle çalışacak koç veya koçlar seçildikten sonra, koçun şirketi anlamasını ve koçluk ilişkisinin mümkün olduğunca sorunsuz ilerlemesini sağlamak için İnsan Kaynakları

Detaylı

AKILCI İLAÇ KULLANIM PROSEDÜRÜ

AKILCI İLAÇ KULLANIM PROSEDÜRÜ 1. AMAÇ : Hastanedeki akılcı ilaç kullanımına yönelik uygulamaların belirlenmesi. 2. KAPSAM : Hastalara verilecek ilaç tedavilerinin uygunluğunu, bunun kontrolü için kurulan Akılcı ilaç kullanımı sorumlu

Detaylı

İçindekiler. xiii. vii

İçindekiler. xiii. vii Ön söz 1 Danışmaya davet 1 Giriş 1 Anlatı yaklaşımı 3 Bundan konuşmak için bir zemin ayırmak 5 Danışmanlık becerilerini öğrenmek 8 Sonuçlar 10 Okuma önerileri 10 2 Örtük danışmanlık modeli 11 Giriş 11

Detaylı

HAREKETLİ ÇOCUK DOÇ. DR.AYLİN ÖZBEK DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ AD. ÖĞRETİM ÜYESİ

HAREKETLİ ÇOCUK DOÇ. DR.AYLİN ÖZBEK DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ AD. ÖĞRETİM ÜYESİ HAREKETLİ ÇOCUK DOÇ. DR.AYLİN ÖZBEK DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ AD. ÖĞRETİM ÜYESİ SUNUM PLANI: Hareketli çocuk kime denir? Klinik ilgi odağı olması gereken çocuklar hangileridir?

Detaylı

Anadolu Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Merkezi SOSYAL FOBĐ

Anadolu Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Merkezi SOSYAL FOBĐ Anadolu Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Merkezi SOSYAL FOBĐ Sosyal fobi, bireyin sosyal ortamlarda herhangi bir eylem yaparken utanç duyacağı duruma düşeceğini düşünerek nedensiz kızarma,

Detaylı

TRSM de Rehabilitasyonun

TRSM de Rehabilitasyonun TRSM de Rehabilitasyonun Yeri Dr. Ayla Yazıcı BRSHH Gündüz Hastanesi ve Rehabilitasyon Merkezi Koordinatörü 7.10.2010 Şizofreni tedavisinde çok boyutlu yaklaşım Şizofreni tedavisinde çok boyutlu yaklaşım

Detaylı

MBA 507 (7) ALGILAMA VE KARAR ALMA

MBA 507 (7) ALGILAMA VE KARAR ALMA MBA 507 (7) ALGILAMA VE KARAR ALMA Algı Bireylerin çevrelerini anlamlandırabilmek adına duyumsal izlenimlerini düzenleme ve yorumlama sürecine verilen isimdir. davranışlarımız algıladığımız dünyaya göre

Detaylı

NetQues Proje Raporu Avrupa da Dil ve Konuşma Terapisi Eğitimi Çeşitliliklerin Bütünleşmesi

NetQues Proje Raporu Avrupa da Dil ve Konuşma Terapisi Eğitimi Çeşitliliklerin Bütünleşmesi NetQues Proje Raporu Avrupa da Dil ve Konuşma Terapisi Eğitimi Çeşitliliklerin Bütünleşmesi Avrupa da Dil ve Konuşma Terapisi / Logopedi Alanındaki Standartların ve Eğitim Programlarının Niteliklerinin

Detaylı

ŞİRKETLERDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNE YAPILAN YATIRIMLARIN GERİ DÖNÜŞÜ

ŞİRKETLERDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNE YAPILAN YATIRIMLARIN GERİ DÖNÜŞÜ ŞİRKETLERDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNE YAPILAN YATIRIMLARIN GERİ DÖNÜŞÜ A. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE HEDEF 1. İş sağlığı ve güvenliği (İSG) programlarının amacı, çalışanların maddi ve manevi yararı için

Detaylı

Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır.

Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır. Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır. Lohusalık döneminde ruhsal hastalıklar: risk etkenleri ve klinik gidiş Doç.Dr. Leyla Gülseren 25 Eylül 2013 49. Ulusal

Detaylı

Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi

Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi Nebile ÖZDEMİR Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Organ Nakli Merkezi TÜRKİYEDE BÖBREK NAKLİ 1975 yılında canlı 1978 yılında kadavra E.Ü.T.F Hastanesi Organ Nakli Uygulama ve Araştırma Merkezi 1988

Detaylı

ÇOCUK İHMAL VE İSTİSMARI RUHSAL DEĞERLENDİRME FORMU. Temel Yakınmalar. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi

ÇOCUK İHMAL VE İSTİSMARI RUHSAL DEĞERLENDİRME FORMU. Temel Yakınmalar. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi ÇOCUK İHMAL VE İSTİSMARI RUHSAL DEĞERLENDİRME FORMU Çocuğun Adı- Soyadı: Cinsiyeti: TC Kimlik No: Görüşmecinin Adı- Soyadı:

Detaylı

PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ

PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ Ahmet Zihni SOYATA Selin AKIŞIK Damla İNHANLI Alp ÜÇOK İ.T.F. Psikiyatri

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Psikiyatri Staj Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER Yrd. Doç. Dr. Oğuz GÜÇLÜ Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş

Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş Canlılar hayatta kalmak için güdülenmişlerdir İnsan hayatta kalabilmek

Detaylı

Doç. Dr. Fatih Öncü. Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Doç. Dr. Fatih Öncü. Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Doç. Dr. Fatih Öncü Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikolojik taciz Bedensel Ruhsal Bedensel ve ruhsal Çalışma hayatında mobbing veya psikolojik

Detaylı

EV HEMODİYALİZ SÜRECİ

EV HEMODİYALİZ SÜRECİ EV HEMODİYALİZ SÜRECİ Latife HAYDANLI İzmir Sevgi Diyaliz Merkezi SÜREÇ 1 Hasta seçimi 2 Eğitime başlanması 3 Ev keşfi 4 Cihazların talebi 5 Tesisatın hazırlanması 6 Cihazların kurulumu 7 8 9 10 11 Su

Detaylı

DEMANS. ÿ Bu bir Demans (bunama hastalığı) olabilir mi? ÿ Demans tam olarak nedir? ÿ Alzheimer tipi Demans nasıl cerayan eder?

DEMANS. ÿ Bu bir Demans (bunama hastalığı) olabilir mi? ÿ Demans tam olarak nedir? ÿ Alzheimer tipi Demans nasıl cerayan eder? Sağlık Dairesi Bilgilendiriyor. ÿ Bu bir Demans (bunama hastalığı) olabilir mi? ÿ Demans tam olarak nedir? ÿ Alzheimer tipi Demans nasıl cerayan eder? ÿ Demans nasıl tedavi edilebilir? ÿ Ne gibi önlem

Detaylı

SATIŞTA KOÇLUK BECERİLERİ EĞİTİMİ

SATIŞTA KOÇLUK BECERİLERİ EĞİTİMİ Eğitimin Amacı: Koçluk prensiplerini ve satış yöntemlerini bir arada kullanmak, yaratıcı sorularla ikna yöntemleri geliştirmek, satışı hedeflenen ölçüde ve istikrarlı bir biçimde arttırmak, doğru sorularla

Detaylı

RİSKLERİN SAPTANMASINDA ÖLÇME DEĞERLENDİRMENİN YERİ

RİSKLERİN SAPTANMASINDA ÖLÇME DEĞERLENDİRMENİN YERİ RİSKLERİN SAPTANMASINDA ÖLÇME DEĞERLENDİRMENİN YERİ Bu rapor T.C. Adalet Bakanlığı ve UNICEF tarafından yürütülen Etkin Hükümlü Yönetimi projesi kapsamında Kültegin Ögel ve Gülşah Karadayı tarafından hazırlanmıştır

Detaylı

Erken Bo alma. (Prematür ejakülasyon) ile ilgili Bilgilendirme Bro ürü. www.späterkommen.de

Erken Bo alma. (Prematür ejakülasyon) ile ilgili Bilgilendirme Bro ürü. www.späterkommen.de Erken Bo alma (Prematür ejakülasyon) ile ilgili Bilgilendirme Bro ürü www.späterkommen.de Erken bo alma sorununuz var ml test edin Erken boşalma riskinizi, aşağıdaki uzman kişilerce hazırlanmış sorulara

Detaylı

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ SİGARA BIRAKMA SÜRECİ Dr Pınar Pazarlı Göğüs Hastalıkları ve TB uzmanı Sakarya Üniversitesi SAÜ SİGARA BIRAKMA POLİKLİNİĞİ 2006 Bağlasan Durur mu? Fotoğraf: FİTNAT ÇİMŞİT SAÜ Tütün Kontrolü Koordinasyon

Detaylı

Kanserli Hasta Yönetiminde Danışman Hemşirenin Rolü

Kanserli Hasta Yönetiminde Danışman Hemşirenin Rolü Kanserli Hasta Yönetiminde Danışman Hemşirenin Rolü Yük. Hem. Gül Şav Özaydemir Danışman Hemşire EUKAM E.Ü.T.F. Radyasyon Onkolojisi ABD XIX. Ege Onkoloji Günleri 6-7 Nisan 2015 İzmir «Kanserle mücadele

Detaylı

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ İnsomni Dr. Selda KORKMAZ Uykuya başlama zorluğu Uykuyu sürdürme zorluğu Çok erken uyanma Kronik şekilde dinlendirici olmayan uyku yakınması Kötü kalitede uyku yakınması Genel populasyonda en sık görülen

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

Tartışma ve olgularla Yaşamboyu DEHB

Tartışma ve olgularla Yaşamboyu DEHB Tartışma ve olgularla Yaşamboyu DEHB Dr.Umut Mert AKSOY Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi Erişkin DEHB Polikliniği Kurs Öncesi Değerlendirme Soruları Çocukluk çağında DEHB tanısı alan olgular

Detaylı

Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri

Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri Lityum psikiyatri 1950 1980lerde lityum bazı antikonvülzanlara benzer etki Ayrı ayrı ve yineleyen nöbetler şeklinde ortaya çıkan manik depresyon ve epilepsi Böylece

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ SİGARA BIRAKMA SÜRECİ DOÇ DR ZEYNEP AYFER SOLAK EÜTF GÖĞÜS HASTALIKLARI AD Çevresel ve sosyal faktörler. Medya, merak, aile. Sosyoekonomik yapı. Kültürel yapı Davranışsal ve psikolojik faktörler. Öğrenme.

Detaylı

Hasta Merkezli Standartlar - Hastaların Bakımı (COP)

Hasta Merkezli Standartlar - Hastaların Bakımı (COP) Hasta Merkezli Standartlar - Hastaların Bakımı (COP) Bir sağlık kuruluşunun temel hedefi hasta bakımıdır. Hastaların benzersiz ihtiyaçlarını destekleyen ve bunlara cevap veren bir ortamda en uygun bakımın

Detaylı

Vaka Çalışması Prostat Kanseri. Kılavuzu

Vaka Çalışması Prostat Kanseri. Kılavuzu Vaka Çalışması Prostat Kanseri Şubat 2008 te basılmıştır Kılavuzu Teşhis ve tedaviyi kapsar Kılavuzu geliştirenler, yeni maliyet etkinlik analizi için hangi başlıkların uygun olduğunu göz önünde bulundurmak

Detaylı

Bizi Zorlayan Çocuklarımızla İletişim. Prof. Dr. Ayşegül Ataman Lefke Avrupa Üni. TÜZYEKSAV Mütevelli Heyet İkinci Başkanı

Bizi Zorlayan Çocuklarımızla İletişim. Prof. Dr. Ayşegül Ataman Lefke Avrupa Üni. TÜZYEKSAV Mütevelli Heyet İkinci Başkanı Bizi Zorlayan Çocuklarımızla İletişim Prof. Dr. Ayşegül Ataman Lefke Avrupa Üni. TÜZYEKSAV Mütevelli Heyet İkinci Başkanı Ana babaları zorlayan özellikler Soruları ile sizi çıldırtıyor mu? Sizin unutmak

Detaylı

PSK 271 Öfke Yönetimi (2015-2016 Güz Dönemi) Yrd. Doç. Dr. Nilay PEKEL ULUDAĞLI. Öfke Yönetimi: Duyguları İfade Edebilmek ve Duygularla Başa Çıkmak

PSK 271 Öfke Yönetimi (2015-2016 Güz Dönemi) Yrd. Doç. Dr. Nilay PEKEL ULUDAĞLI. Öfke Yönetimi: Duyguları İfade Edebilmek ve Duygularla Başa Çıkmak PSK 271 Öfke Yönetimi (2015-2016 Güz Dönemi) Yrd. Doç. Dr. Nilay PEKEL ULUDAĞLI Öfke Yönetimi: Duyguları İfade Edebilmek ve Duygularla Başa Çıkmak Öfkenin Gerçek Nedeni Ne? ÖFKE kıskançlık, üzüntü, merak,

Detaylı

YÖNETİCİLER İÇİN LİDERLİK EĞİTİMİ

YÖNETİCİLER İÇİN LİDERLİK EĞİTİMİ SİRKÜLER (G-2014) YÖNETİCİLER İÇİN LİDERLİK EĞİTİMİ Sayın Üyemiz, OAİB bünyesinde Dale Carnegie Training aracılığıyla Yöneticiler için Liderlik eğitimi düzenlenmesi planlanmaktadır. Söz konusu eğitim için

Detaylı

BİLİMSEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ. Anket

BİLİMSEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ. Anket BİLİMSEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ Anket Anket yoluyla bilgi toplama (Collecting Primary Data Through Questionnaires) Anket, sistematik bir veri toplama yöntemidir. Veriler, önceden belirlenmiş insanlara bir

Detaylı

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ

REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK BÖLÜMÜ Psikolojik Danışma ve Rehberlik RPD 201 Not II Uz. Gizem ÖNERİ UZUN Eğitimde Rehberlik *Rehberlik, bireyin en verimli bir şekilde gelişmesini ve doyum verici

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem VI Ön Hekimlik Psikiyatri (Seçmeli) Uygulama Dilimi Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Doç.

Detaylı

İş Yerinde Ruh Sağlığı

İş Yerinde Ruh Sağlığı İş Yerinde Ruh Sağlığı Yeni bir Yaklaşım Freud a göre, bir insan sevebiliyor ve çalışabiliyorsa ruh sağlığı yerindedir. Dünya Sağlık Örgütü nün tanımına göre de ruh sağlığı, yalnızca ruhsal bir rahatsızlık

Detaylı

Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600

Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600 Acil Durum Yönetim Sistemi ICS 785 - NFPA 1600 Başlarken Acil Durum Yönetim Sistemi Kendilerini acil durumlarda da çalışmaya hedeflemiş organizasyon ve kurumların komuta, kontrol ve koordinasyonunu sağlama

Detaylı

Esnek Altıgenle Teşhis ve Değerlendirme

Esnek Altıgenle Teşhis ve Değerlendirme Esnek Altıgenle Teşhis ve Değerlendirme Yaşantısal Kaçınma Kaçınılan içeriği değerlendir? Kaçınma repertuarını değerlendir? Kabul kapasitesini değerlendir (evet veya hayır cevabıyla karıştırılmamalı) K:

Detaylı

BASKIDA. Obsesif Kompülsif Bozuklukta Bilişsel Davranışçı Grup Psikoterapisinin Etkinliğinin Değerlendirilmesi

BASKIDA. Obsesif Kompülsif Bozuklukta Bilişsel Davranışçı Grup Psikoterapisinin Etkinliğinin Değerlendirilmesi Türk Psikiyatri Dergisi 2013;2( ): Obsesif Kompülsif Bozuklukta Bilişsel Davranışçı Grup Psikoterapisinin Etkinliğinin Değerlendirilmesi BASKIDA Dr. Yasir ŞAFAK 1, Dr. Mehmet Emrah KARADERE 2, Dr. Kadir

Detaylı

Diyabette Hasta Uyumu Nasıl Artırılabilir? Depresyonda Tedaviye Uyum

Diyabette Hasta Uyumu Nasıl Artırılabilir? Depresyonda Tedaviye Uyum Diyabette Hasta Uyumu Nasıl Artırılabilir? Depresyonda Tedaviye Uyum Doç. Dr. Eylem Şahin Cankurtaran Dışkapı Y.B.Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Kliniği Konu Akışı Depresyon-DM Birlikteliği Diabete

Detaylı

Obsesif Kompulsif Bozuklukta Bilişsel Davranışçı Grup Psikoterapisinin Etkinliğinin Değerlendirilmesi

Obsesif Kompulsif Bozuklukta Bilişsel Davranışçı Grup Psikoterapisinin Etkinliğinin Değerlendirilmesi Türk Psikiyatri Dergisi 2014;25(4):225-33 Obsesif Kompulsif Bozuklukta Bilişsel Davranışçı Grup Psikoterapisinin Etkinliğinin Değerlendirilmesi Dr. Yasir ŞAFAK 1, Dr. Mehmet Emrah KARADERE 2, Dr. Kadir

Detaylı

G Ü V E N L İ K H O G A NR A P O R L A R İŞ ORTAMINDA GÜVENLİKLE İLGİLİ DAVRANIŞLAR. Rapor: Jane Doe ID: HB290793. Tarih: Ağustos 02, 2012 S E Ç İ M

G Ü V E N L İ K H O G A NR A P O R L A R İŞ ORTAMINDA GÜVENLİKLE İLGİLİ DAVRANIŞLAR. Rapor: Jane Doe ID: HB290793. Tarih: Ağustos 02, 2012 S E Ç İ M S E Ç İ M G E L İ Ş İ M L İ D E R L İ K H O G A NR A P O R L A R G Ü V E N L İ K İŞ ORTAMINDA GÜVENLİKLE İLGİLİ DAVRANIŞLAR Rapor: Jane Doe ID: HB290793 Tarih: Ağustos 02, 2012 2 0 0 9 H O G A N A S S

Detaylı

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit

Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit www.printo.it/pediatric-rheumatology/tr/intro Romatizmal Ateş ve Streptokok Enfeksiyonu Sonrası Gelişen Reaktif Artrit 2016 un türevi 2. TEŞHİS VE TEDAVİ 2.1 Nasıl teşhis edilir? Klinik belirtiler ve araştırmalar

Detaylı

Niçin değişmek zorundayız?

Niçin değişmek zorundayız? Niçin değişmek zorundayız? Niçin değişmek zorundayız? Zorunlu olunduğu için Kaynaklarını verimli kullanmak için Rekabet edebilmek için Kurumların kendileri ile yarışmaları için Farklı olabilmek için Hızlı

Detaylı

İç denetim birimleri, risk değerlendirme çalışmalarına ilişkin hususları bu rehbere uygun olarak kendi iç denetim birim yönergelerinde düzenlerler.

İç denetim birimleri, risk değerlendirme çalışmalarına ilişkin hususları bu rehbere uygun olarak kendi iç denetim birim yönergelerinde düzenlerler. KAMU İÇ DENETİMİNDE RİSK DEĞERLENDİRME REHBERİ I. GİRİŞ Bu rehber, iç denetim birimlerince hazırlanacak risk değerlendirme çalışmalarının temel esaslarını belirlemek üzere, İç Denetçilerin Çalışma Usul

Detaylı

Özgüven Nedir? Özgüven Eksikliği Nedir?

Özgüven Nedir? Özgüven Eksikliği Nedir? Özgüven Nedir? Özgüven; kendimiz ve yeteneklerimiz hakkında pozitif ve gerçekçi bir anlayışa sahip olduğumuz anlamına gelmektedir. Diğer taraftan, özgüven eksikliği ise; kendinden şüphe duymak, pasiflik,

Detaylı

2011$ Çocuklu'Yaşam'Merkezi'' İlkiz&Özcan&Sönmez&

2011$ Çocuklu'Yaşam'Merkezi'' İlkiz&Özcan&Sönmez& Çocuklu'Yaşam'Merkezi'' İlkiz&Özcan&Sönmez& 2011$ Sahip&olduğunuz&ebeveynlik&değerlerinize&uygun,&size&özgü& koçluk& alın,& hayalini& kurduğunuz& mutlu& aile& hayatının& tadına&çıkarın&&& $ ÇOCUKLU$YAŞAM$MERKEZİ$

Detaylı

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi DİYABET HASTALARININ HASTALIK ALGI DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi Amaç: TURDEP-2

Detaylı

aslolan kendine zarar vermemek Horace Wells in ayak izleri sağlık çalışanlarının sağlığı ve refahı

aslolan kendine zarar vermemek Horace Wells in ayak izleri sağlık çalışanlarının sağlığı ve refahı Ruhsal sorunlar söz konusu olduğunda anestezistler nasıl davranmalı? Dr. Mustafa Sercan Mesleki geçmiş Bakırköy RSHH Abant İzzet Baysal Üniversitesi Örgütsel geçmiş Türkiye Psikiyatri Derneği (2. Başkan)

Detaylı

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE SUNUM PLANI 1. RİSK VE RİSK YÖNETİMİ: TANIMLAR 2. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ 3. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ DÖNÜŞÜM SÜRECİ

Detaylı

Yaşam Sonu Bakımda Kültürel Yetkinlik, Bakım Vericinin Desteklenmesi. Nesibe YEŞİLÇAM

Yaşam Sonu Bakımda Kültürel Yetkinlik, Bakım Vericinin Desteklenmesi. Nesibe YEŞİLÇAM Yaşam Sonu Bakımda Kültürel Yetkinlik, Bakım Vericinin Desteklenmesi Nesibe YEŞİLÇAM Sunu İçeriği Yaşam Sonu Bakım Yaşam sonu bakımda, bakım verici Kültürel Etkinlik Kültürel Yeterlilik Modelleri Vaka

Detaylı

ERGENİM BEN!!! Nereden Çıktı Bu Sınav?

ERGENİM BEN!!! Nereden Çıktı Bu Sınav? Uzm Psk. Nuray ÖZBEN AVŞAR ERGENİM BEN!!! Nereden Çıktı Bu Sınav? Çocuklar hızla büyüyor, çocukluk dönemini bitirip ilk erişkinlik olan ergenlik dönemine adımlarını atıyorlar. Ergenlik çağında fiziksel

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Aile Hekimliği Seçmeli Staj Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER Yrd. Doç. Dr. Oğuz GÜÇLÜ Yrd.

Detaylı

Gebelere Antenatal Dönemde Verilen Eğitimin Fetal Bağlanma, Doğum Algısı ve Anksiyete Düzeyine Etkisi. Ebe Huriye Güven

Gebelere Antenatal Dönemde Verilen Eğitimin Fetal Bağlanma, Doğum Algısı ve Anksiyete Düzeyine Etkisi. Ebe Huriye Güven Gebelere Antenatal Dönemde Verilen Eğitimin Fetal Bağlanma, Doğum Algısı ve Anksiyete Düzeyine Etkisi Ebe Huriye Güven Gebelik dönemi fizyolojik, psikolojik ve sosyal değişimlerin yaşandığı ve bu değişimlere

Detaylı

KAMU İÇ DENETİMİNDE RİSK DEĞERLENDİRME REHBERİ

KAMU İÇ DENETİMİNDE RİSK DEĞERLENDİRME REHBERİ KAMU İÇ DENETİMİNDE RİSK DEĞERLENDİRME REHBERİ I. GİRİŞ Bu rehber, iç denetim birimlerince hazırlanacak risk değerlendirme çalışmalarının temel esaslarını belirlemek üzere, İç Denetçilerin Çalışma Usul

Detaylı

Doğuş Üniversitesi, KLİNİK PSİKOLOJİ İstanbul 2011 2015 ( % 100 Burslu)

Doğuş Üniversitesi, KLİNİK PSİKOLOJİ İstanbul 2011 2015 ( % 100 Burslu) 1 UZMAN KLİNİK PSİKOLOG ŞEBNEM YÜKSEL 2007 yılında çalışma hayatıma başladım ve yetişkin, aile, çift, çocuk ve ergenlerle klinik psikolog olarak çalışmaktayım. Bilişsel-Davranışçı Terapi ve Virginia Satir

Detaylı

Kadına Yönelik Şiddet mi? Aile İçi Şiddet mi? Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet

Kadına Yönelik Şiddet mi? Aile İçi Şiddet mi? Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet Kadına Yönelik Şiddet mi? Aile İçi Şiddet mi? Kadına Yönelik Aile İçi Şiddet TEMEL Kadına yönelik şiddetin tanımlanması: Fiziksel şiddet? Duygusal şiddet? Ekonomik şiddet? Cinsel şiddet? İhtiyaç- Hizmet

Detaylı

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak PARKİNSON HASTALIĞI Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND

Detaylı

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005 Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005 Travma Nedir? Günlük rutin işleyişi bozan, Aniden beklenmedik bir şekilde gelişen, Dehşet, kaygı ve panik yaratan, Kişinin anlamlandırma

Detaylı

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLAR. PSİ154 - PSİ162 Doç.Dr. Hacer HARLAK

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLAR. PSİ154 - PSİ162 Doç.Dr. Hacer HARLAK PSİKOLOJİK BOZUKLUKLAR BU DERSTE ŞUNLARı KONUŞACAĞıZ: Anormal davranışı normalden nasıl ayırırız? Ruh sağlığı uzmanları tarafından kullanılan belli başlı anormal davranış modelleri nelerdir? Anormal davranışı

Detaylı

TRANSFÜZYON EKİBİ VE HASTANE TRANSFÜZYON KOMİTELERİ. Uz Dr Nil Banu PELİT

TRANSFÜZYON EKİBİ VE HASTANE TRANSFÜZYON KOMİTELERİ. Uz Dr Nil Banu PELİT TRANSFÜZYON EKİBİ VE HASTANE TRANSFÜZYON KOMİTELERİ Uz Dr Nil Banu PELİT Tarihçe Bock AV. Use and abuse of blood transfusion. N Engl J Med. 1936 ; 215: 421-425. Fantus B. The therapy of Cook Country Hospital

Detaylı