METALLERİN TEMEL MEKANİK ÖZELLİKLERİ Malzemelerin mekanik özelliklerinin belirlenmesi: İkizlenme mekanizması

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "METALLERİN TEMEL MEKANİK ÖZELLİKLERİ Malzemelerin mekanik özelliklerinin belirlenmesi: İkizlenme mekanizması"

Transkript

1 METALLERİN TEMEL MEKANİK ÖZELLİKLERİ Malzemelerin mekanik özelliklerinin belirlenmesi: İkizlenme mekanizması Kaymanın zor olduğu deformasyon şartlarında mesela, yüksek deformasyon hızları ve düşük deformasyon sıcaklıkları gibi hallerde kübik metallerde görülen plastik şekil değiştirme mekanizmasıdır. Bunun yanında kristal yapısında kayma sitemi sayısı yetersiz olan SDH yapılı metallerde görülür. Örn: Zn, Mg, Ti İkiz düzlemleri Kayma Düzlemleri İkizlenmiş Atom grubu

2 METALLERİN TEMEL MEKANİK ÖZELLİKLERİ Malzemelerin mekanik özelliklerinin belirlenmesi: İkizlenme mekanizmasının gerçekleşmesi durumunda kristal doğrultuları Yandaki şekilden de görüleceği gibi, elde ikizlenmiş bölgedeki atomların doğrultuları ikizlenmemiş bölgelere göre değişim sergilemektedir. İkiz sınırları ise, atom doğrultularındaki değişimlerin simetri eksenini oluşturmaktadır. Bu yön değişimi, kaymanın kolay gerçekleşebileceği doğrultuların ortaya çıkmasını sağlayarak deformasyona katkıda bulunmaktadır. İkizlenme mekanizması yükleme altında ortaya çıkabileceği gibi sıcaklık değişimleri ile de oluşabilir.

3 ÇOK KRİSTALLİ METALLERİN PLASTİK DEFORMASYONU: Plastik deformasyonun metallerin mekanik özelliklerine etkileri: Mühendislik uygulamalarında kullanılan metaller çok sayıda taneden oluşmaktadır. Bu taneler, farklı kristalografik yönelimlere sahiptir. Bu durum, çok kristalli bir malzemenin herbir tanesinde kayma mekanizmasının farklı sistemlerde gerçekleşmesini gerektirir. Bu nedenle, kayma ilk önce, yüklemenin doğrultusuna göre en uygun kristalografik yönelime sahip olan tanede başlar. Sonra diğer tanelerde her bir tanenin kristalografik yönelimine göre devam eder. Yandaki şekilde farklı tanelerde farklı kayma sistemlerinde ortaya çıkan kayma çizgileri görüntülenmektedir. Kayma çizgilerinin yönlenmelerinin farklı olduğuna dikkat edelim.

4 Çekme yönü METALLERDE MUKAVEMET ARTTIRICI MEKANİZMALARI Plastik deformasyonun metallerin mekanik özelliklerine etkileri: Plastik deformasyonun miktarı arttıkça taneler uygulanan kuvvete göre şekil değiştirirler. Yukarıdaki resimde çekme gerilmelerine maruz kalmış bakırın çekme öncesinde ve sonrasındaki tane morfolojisi gösterilmiştir. Tanelerin deformasyon ile nasıl şekil değiştirdiğine dikkat edelim.

5 Plastik deformasyonun metallerin mekanik özelliklerine etkileri: Metallerde mukavemet, deformasyona karşı malzemenin gösterdiği direnç olarak tanımlanabilir. Metallerin plastik deformasyonunun ağırlıkla dislokasyonların hareketi ile gelişen KAYMA mekanizması ile gerçekleştiğini öğrendik. O zaman dislokasyonların hareketlerini zorlaştıracak yada engelleyecek karakterdeki her etki mukavemet değerlerinin de artmasına neden olacaktır. Bunlardan sırası geldikçe bahsedeceğiz. Şimdiye kadar öğrendiğimiz bilgiler ile önemli iki sertleşme mekanizmasını biraz daha detaylı olarak inceleyelim: Pekleşme Tane sınırı sertleşmesi

6 METALLERDE MUKAVEMET ARTTIRICI MEKANİZMALARI Pekleşme: Deformasyon sertleşmesi Plastik deformasyona maruz bırakılan metallerin mukavemetlerinde bir artış ortaya çıkar. Plastik deformasyon nedeniyle gelişen bu artışa, pekleşme denir. Pekleşme mekanizması: Plastik deformasyonun gerçekleşmesi için dislokasyonların hareket etmesi gerekmektedir. Ancak plastik deformasyonda elde edilmek istenen şekil değişimlerinin sağlanabilmesi, çok sayıda dislokasyonun ortak katkısını gerektirmektedir. Çünkü bir dislokasyon ile elde edilebilecek şekil değişimi miktarı atom boyutu mertebesindedir. Örneğin, metal bir çubuğun çekme deneyinde kopması için kendi boyunun en az yarısı kadar uzamaya karşılık gelen yani 0,5 lik bir şekil değişimine ihtiyaç vardır. Bunun sağlanması ancak çok sayıda dislokasyonun üretilmesi ve hareket ettirilmesi ile mümkündür. Öte yandan, plastik deformasyona dahil olan her bir dislokasyon, kristalografik düzgünlüğün bozulmasına neden olacaktır. Bu nedenle oluşturulan dislokasyonların hareket ettirilmesi zorlaşacak, bu da mukavemetin artmasına sebebiyet verecektir.

7 Akma dayanımı (MPa) Çekme dayanımı (MPa) Kopma uzaması (%) METALLERDE MUKAVEMET ARTTIRICI MEKANİZMALARI Pekleşmenin mekanik özelliklere etkileri: Metallerin Kelvin cinsiden ergime noktasının yarsından daha düşük sıcaklıklarda şekillendirilmesine «Soğuk Şekil Değiştirme» denir. Uygulanan Soğuk şekillendirmenin mertebesinin belirlenmesi için «Yüzde Soğuk Şekil Değişimi (%SŞD)» kavramı kullanılır. %SŞD= ( A 0 A D A 0 )X100 A 0 : Deformasyondan önceki kesit alanı A D : Deformasyona uğramış durumdaki kesit alanı Çelik Çelik Prinç Prinç Prinç Bakır Bakır Çelik % SŞD % SŞD Bakır % SŞD

8 Gerilme (MPa) METALLERDE MUKAVEMET ARTTIRICI MEKANİZMALARI Pekleşmenin mekanik özelliklerin gerilme-birim uzama eğrisi etkileri: Birim uzama

9 METALLERDE MUKAVEMET ARTTIRICI MEKANİZMALARI Tane sınır sertleşmesi: Tane sınırı Kayma düzlemi Tane A Tane B Tane sınırları dislokasyonların hareketini engelleyen bariyerler gibi davranır. Çünkü, tane sınırlarının ayıtdığı taneler farklı kristalografik oryantasyona sahiptir. Bu durum, dislokasyonun tane sınırına geldiğinde, diğer tane geçebilmesi için yön değiştirmesini gerektirir. Diğer bir sebep, tane sınırlarındaki atomların kristalografik diziliminin düzensiz olmasıdır. Bu nedenle, dislokasyonun tane sınırında ilerleme çok daha zor olacaktır. Yapıdaki tane sınır miktarının artması ile dislokasyon hareketlerini engelleyici nitelikteki bariyerlerinde sayısı arttırılmış olur. Böylece, metalin plastik deformasyona olan direnci yani mukavemeti artmış olur.

10 Akma dayanımı (MPa) METALLERDE MUKAVEMET ARTTIRICI MEKANİZMALARI Tane sınır sertleşmesi: Metallerin tane büyüklüğü ile mukavemetleri arasındaki ilişki HALL-PETCH bağıntısı ile belirlenmektedir: Akma dayanımı Malzemeye ait sabitler Tane boyutu

11 Soğuk Şekil Değiştirmeye Uğramış Metallerin Tavlanması: Toparlanma ve Yeniden Kristalleşme: Soğuk Şekil Verilmiş Yapının Genel Mikroyapısal Özellikleri: 1. Tane içi bölgelerde yüksek dislokasyon yoğunluğu 2. Deformasyona neden olan gerilmelere göre şekil değiştirmiş (Çarpılmış) taneler 3. Ortalama tane boyutunda azalma Mikroyapısal hataların artması Dislokasyon hareketlerinin daha zor (yüksek gerilme gereksinimi ile) gerçekleşmesi Kristal hatalarının deformasyon sırasında bir araya gelmesi ile ortaya çıkan mikroçatlakların kırılma (hasar) oluşumunu kolaylaştırması Mukavemetin artışı Sünekliğin (Şekillendirilebilirlik) azalması

12 Soğuk Şekil Değiştirmeye Uğramış Metallerin Tavlanması: Toparlanma ve Yeniden Kristalleşme: Soğuk şekillendirilmiş metallerin deformasyon öncesindeki özelliklerin yeniden kazanılması amacıyla, tavlama uygulanır. Tavlama işleminde, şekillendirilmiş metal yüksek sıcaklıkta bulunan bir ortamda bir süre bekletilir. Böylece soğuk şekillendirme nedeniyle mikroyapıda birikmiş durumdaki hatalar ortadan kaldırılmış olur. Hataların ortadan kaldırılarak soğuk şekillendirme öncesindeki mikroyapısal özelliklerin yeniden elde edilmesi iki aşamalı bir mekanizma ile ortaya çıkar: 1. TOPARLANMA 2. YENİDEN KRİSTALLEŞME

13 Soğuk Şekil Değiştirmeye Uğramış Metallerin Tavlanması: Toparlanma ve Yeniden Kristalleşme: 1. TOPARLANMA MEKANİZMASI Deforme edilmiş durumdaki yapıdaki kristal hataları tane içi bölgelerdeki homojensizliklere neden olur. Bu homojensizlikler tane iç enerjinin yüksek olmasını ve tane içerisindeki dağılımının dengesiz olmasına neden olur. Tavlama ortamında yüksek sıcaklık nedeniyle atomların hareketleri kolaylaşır. Bu da iç enerjinin düşürülebilmesi için karmaşık bir dağılıma sahip olan dislokasyonların hücreler oluşturacak biçimde yeniden organize olmalarına neden olur.

14 Soğuk Şekil Değiştirmeye Uğramış Metallerin Tavlanması: Toparlanma ve Yeniden Kristalleşme: Soğuk deformasyona uğramış metalde oluşan dislokasyon hücreleri

15 Soğuk Şekil Değiştirmeye Uğramış Metallerin Tavlanması: Toparlanma ve Yeniden Kristalleşme: 2. YENİDEN KRİSTALLEŞME MEKANİZMASI Yeniden kristalleşme sırasında, deformasyona uğramış bölgelerde hata içermeyen yeni taneler çekirdeklenir. Çekirdeklenen taneler büyüyerek, yapının bütününe yayılırlar. Böylece yapıda deformasyona dayalı olarak ortaya çıkan ve yüksek oranda hata içeren yapı ortadan kaldırılmış olur.

16 Tane boyutu (mm) Çekme dayanımı (MPa) Süneklik Soğuk Şekil Değiştirmeye Uğramış Metallerin Tavlanması: Toparlanma ve Yeniden Kristalleşme: Deformasyon sonrasında toparlanmış taneler Çekme dayanımı Süneklik Toparlanma Yeniden kristalleşme Tane büyümesi Yeni taneler 2. YENİDEN KRİSTALLEŞME MEKANİZMASI Toparlanma sırasında mekanik özelliklerde çok önemli bir değişiklik olmaz Yeniden kristalleşmede ise, yeni taneler oluştukça mukavemet değerleri azalırken süneklik değerleri artar. Yeniden kristalleşme tamamlandıktan sonra tavlamanın sürdürülmesi durumunda tane büyümesi ortaya çıkar. Bu süreçte mekanik özelliklerde önemli bir değişim ortaya çıkmaz. Tavlama sıcaklığı

17 Tane boyutu (mm) Çekme dayanımı (MPa) Süneklik Soğuk Şekil Değiştirmeye Uğramış Metallerin Tavlanması: Toparlanma ve Yeniden Kristalleşme: Çekme dayanımı 2. YENİDEN KRİSTALLEŞME MEKANİZMASI Yeniden kristalleşmenin bir saatte tamamlanması için gerekli olan tavlama sıcaklığı değerine «Yeniden kristalleşme sıcaklığı» denir. Deformasyon sonrasında toparlanmış taneler Süneklik Toparlanma Yeniden kristalleşme Tane büyümesi Yeni taneler Bu değer tavlama öncesinde uygulanmış olan soğuk şekil değiştirme oranı arttıkça azalır. Yeniden krsitalleşme saf metallerde daha kolay gerçekleşir. Alaşımlar ise,yeniden kristallşemeye daha fazla direnç gösterir. Tavlama sıcaklığı

18 Yeniden kristalleşme sıcaklığı Yeniden kristalleşme sıcaklığı Soğuk Şekil Değiştirmeye Uğramış Metallerin Tavlanması: Toparlanma ve Yeniden Kristalleşme: 2. YENİDEN KRİSTALLEŞME MEKANİZMASI Yeniden kristalleşmenin bir saatte tamamlanması için gerekli olan tavlama sıcaklığı değerine «Yeniden kristalleşme sıcaklığı» denir. Yeniden kristalleşme mekanizmasının gerçekleşebilmesi için kritik bir deformasyon oranının aşılmış olması gerekmektedir. Kritik deformasyon oranı %SŞD Bu değer tavlama öncesinde uygulanmış olan soğuk şekil değiştirme oranı arttıkça azalır. Yeniden krisitalleşme saf metallerde daha kolay gerçekleşir. Alaşımlar yeniden kristalleşemeye daha fazla direnç gösterir.

19 Soğuk Şekil Değiştirmeye Uğramış Metallerin Tavlanması: Toparlanma ve Yeniden Kristalleşme: Tane sınırında Atomik difüzyon 3. TANE BÜYÜME MEKANİZMASI Yeniden kritalleşmenin tamamlanmasının ardından tavlamaya devam edilmesi durumunda yeni oluşan tanelerin boyutları artar. Bu durum tane büyümesi olarak adlandırılır. Tane büyümesi mekanizması komsü iki tane arasında difüzyon ile atom transferi ile gerçekleşir. Bu nedenle tane büyümesinin ortaya çıkması durumunda, bir tane büyüken diğer tanede küçülme gerçekleşir. Tane sınırı hareketi doğrultusu Tane büyümesini gerçekleşmesi durumunda mikroyapının ortalama tane boyutu matematiksel olarak artış sergiler.

20 Atom konsantrasyonu Atom konsantrasyonu Difüzyon Pozisyon Pozisyon

21 Difüzyonun makine imalat Sektöründeki uygulamaları ve önemi 1. Çeliklere uygulanan ısıl işlemler 2. Metal ve alaşımlarının yüksek sıcaklıklardaki mekanik özellikleri 1. Motor gövdeleri 2. Türbin kanatları 3. Isı makineleri 3. Yüzey sertleştirme işlemleri Karbürleme Nitrürleme

22 Difüzyon ve difüzyon kuralları: Difüzyon mekanizması Difüzyonun gerçekleşmesinde geçerli görülen en yalın mekanizma, yapıdaki boş nokta hatalarının atomların hareket edebilecekleri yerler olarak davranmasıdır. Çözen yada çözünen atomun hareketi Boş nokta Boş nokta

23 Difüzyon ve difüzyon kuralları: Difüzyon mekanizması Atomik çapı küçük olan ara-yer atomlarının boş noktaya ihtiyaç olmadan gerçekleşir. Bu durum arayer hacminin artan tavlama sıcaklığı nedeniyle artmasından kaynaklanmaktadır. Arayer atomunun difüzyondan önceki pozisyonu Arayer atomunun difüzyondan sonraki pozisyonu

24 A Atom yüzdesi Difüzyon ve difüzyon kuralları: Difüzyon mekanizması Difüzyon birinci ve ikinci Fick kanunu olarak bilinen iki matematiksel bağıntı ile ifade edilmektedir. Birinci Fick kanunu: Bir difüzyon isteminde, yüksek konsantrasyonlu bölgeden düşük konsantrasyonlu bölgeye atom transferi olur. Bu transfer sırasında birim alandan birim zamanda geçen atom sayısı difüzyon akısı olarak adlandırılır. Difüzyon akısı aşağıdaki bağıntı ile ifade edilebilir: J: Difüzyon akısı D: Difüzyon katsayısı C: Konsatrasyon x: Difüzyon mesafesi Birim alan

25 Difüzyon ve difüzyon kuralları: Difüzyon mekanizması Difüzyon katsayısını etkileyen faktörler: D: Difüzyon katsayısı (m 2 /s) D 0: 1/T=0 olduğunda, difüzyon katsayısının değeri Q d : Difüzyon için aktivasyon enerjisi Her difüzyon çifti için (Karbonun demir içerisinde) belirlenmiş bir karakteristik değer j/mol R: Gaz sabiti (8,314 kj/(mol.k)) T: Sıcaklık (Kelvin)

26 Difüzyon ve difüzyon kuralları: Difüzyon mekanizması İkinci Fick kanunu: Bir malzeme kesitindeki atom konstrasyonunun zaman ve difüzyon mesafesine göre nasıl değiştiğini ifade eder. Bu değişim aşağıdaki eşitlikle ifade edilebilir:

27 Difüzyon ve difüzyon kuralları: Difüzyon mekanizması Örnek: %0.1 oranında C içeren bir çelikten dişli çark üretilmiştir. Bu çarkın yüzey mukavemetini arttırabilmek için yüzeyden 2 mm derinlikte %0.45 oranında C konsantrasyonu istenmektedir. Bunun sağlanması için dişli çark C konsantrasyonu %1.2 olan bir atmosferde tutulacaktır. İstenen değerlerin elde edilmesini sağlayacak bir ısıl işlem prosedürü oluşturalım.

28 Sıcaklık (C) Alaşımlar ve Faz Diyagramları Çözünebilirlik sınırı Su-şeker sıvı çözeltisi Su-şeker çözeltisi+ katı şeker Şeker Su Bileşim (% ağırlık) Şekerin su içerisindeki çözünürlüğü artan sıcaklık ile birlikte artış sergiliyor. Çözülebilirlik sınırı altındaki bileşim oranlarında homojen bir su-şeker çözeltilisi elde edilebilirken, bu sınırın üzerindeki bileşim oranlarında çözünemeyen şeker katı bir şekilde çökeliyor.

29 Sıcaklık (C) Alaşımlar ve Faz Diyagramları Çözünme sınırı Su-şeker sıvı çözeltisi Su-şeker çözeltisi+ katı şeker Şeker Su Bileşim (% ağırlık) Karışım halinde bulunan bir sistemde, karışım sonrasında ortaya çıkan ve YAPISAL, FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLER açısından farklılıklar gösteren parçalarına FAZ adı verilir. Yukarıdaki diyagramda, sistemin bütünü düşünüldüğünde kaç tane faz bulunmaktadır? Tek fazlı sistemlere homojen sistemler, Çok fazlı sistemlere heterojen sistemler denir.

30 Sıcaklık (C) Alaşımlar ve Faz Diyagramları Çözünebilirlik sınırı Su-şeker sıvı çözeltisi Su-şeker çözeltisi+ katı şeker Şeker Su Bileşim (% ağırlık) Bir karışım sistemindeki fazların birbiri ile ile denge halinde bulunmasına faz dengesi denir. Su şeker çözeltisi, sıcaklığın sabit tutulduğu şartlarda faz dengesi halinde bulunur. Sıcaklıktaki ani bir değişiklik faz dengesinin geçici olarak bozulmasına neden olur. Yeni sıcaklık değerinde faz dengesinin yeniden sağlanması için belirli bir zamanın geçmesi gerekir. Faz diyagramları faz dengesinin kurulması için gereken zaman parametresini göz ardı eder. Katılar arasında gerçekleşen karışımlarda faz dengelerinin kurulması nispeten daha uzun zaman aralıklarında gerçekleşecektir. Bu nedenle, kimi zaman denge halinde bulunması çok uzun zaman alan yarı kararlı fazlar oluşabilir.

31 Basınç (KPa) Alaşımlar ve Faz Diyagramları: Bir bileşenli faz diyagramları Katı (Buz) Sıvı (Su) Gaz (Buhar) Sıcaklık Faz diyagramları karışım halinde bulunan bir sistemde oluşması muhtemel fazların oluşacağı şartların çevresel koşullara göre nasıl değiştiğini ifade eder. Bu çevresel şartlar SICAKLIK BASINÇ ve Kimyasal bileşimdir. Bir bileşenli faz diyagramlarında sadece bir bileşen bulunduğundan, kimyasal bileşim faz diyagramında yer almamaktadır. Dyagramdaki kırmızı çizgiler Oa, Ob ve Oc, fazların birbirlerine dönüştükleri çevresel parametrelerin bütününü ifade eder ve faz sınırları olarak adlandırılırlar. Bu çizgilerin üzerinde seçilen herhangi bir noktada, sınırın ayırdığı her iki fazın denge halinde bir arada bulunduğu anlamı çıkar. Bu noktaya «değişmez nokta» denir. Diyagramdaki O noktası üç fazıda dengede bulunduğu bir NOKTAYI belirtir. Dolayısı ile üç fazın bir arada buluna bilmesi ancak belirli bir sıcaklı ve belirli bir basınç değerinde mümkündür. Bu değerlerin herhangi birindeki değişim fazlarıdan en az birisinin yok olmasına neden olur.

32 Alaşımlar ve Faz Diyagramları: Bir bileşenli faz diyagramları İki bileşenden oluşan sistemlerin yorumlanabilmesi için basınç sabit tutulurken sıcaklık ve kimyasal değişime göre fazlar arasındaki çözünme sınırları (faz sınırları) deneysel olarak belirlenir. Metaller özelinde değerlendirildiğinde, metaller arasında çzöünme davranışına göre ikili faz diyagramları üç farklı kategoriye ayrılabilir: Birbiri içerisinde hem katı halde sıvı halde her oranda çözünebilen metallere ait faz diyagramları Birbirleri sıvı durumda her oranda, katı durumda kısmen çözünebilen metallere ait faz diyagramları. Birbirleri ile sıvı durumda her oranda, katı durumda hiç çözünmeyen metallere ait faz diyagramları.

33 Sıcaklık Alaşımlar ve Faz Diyagramları: Birbiri içerisinde hem katı halde sıvı halde her oranda çözünebilen metallere ait faz diyagramları: İzomorfik diyagramlar Liküdüs çizgisi: Tam sıvı karışım bölgesi ile sıvı+a- fazı bölgesini ayırıyor. Sıvı Solüdüs çizgisi: sıvı+a- fazı ile a- fazı bölgesini ayırıyor. Liküdüs çizgisi Solüdüs çizgisi a- fazı Nikel ile bakırın karışması ile ortaya çıkan katı faz. Bu karşım yer alan mekanizması ile gerçekleşiyor: Bileşim

34 Sıcaklık ( C) Alaşımlar ve Faz Diyagramları: Birbiri içerisinde hem katı halde sıvı halde her oranda çözünebilen metallere ait faz diyagramları: İzomorfik diyagramlar Sıvı Bağ çizgisi a+sıvı B noktasının ifade ettiği bileşim ve sıcaklıkta iki faz bulunuyor, bunlar sıvı karşım ve a- fazıdır. A noktasının ifade ettiği bileşim ve sıcaklıkta ise sadece a- fazı bulunuyor. a+sıvı Bileşim (%)

35 Sıcaklık ( C) Alaşımlar ve Faz Diyagramları: Birbiri içerisinde hem katı halde sıvı halde her oranda çözünebilen metallere ait faz diyagramları: Fazların kimyasal bileşimlerinin belirlenmesi Sıvı Bağ çizgisi a+sıvı a+sıvı Bileşim (%) A noktasının kimyasal bileşimi: %65 Ni-%35Cu B noktasının kimyasal bileşimi: Bu bölgede sıvı ve a- fazı bulunmaktadır. Sıvının nikel oranı %C L =31,5 a- fazının nikel oranı %C a =42.5

36 Sıcaklık ( C) Alaşımlar ve Faz Diyagramları: Birbiri içerisinde hem katı halde sıvı halde her oranda çözünebilen metallere ait faz diyagramları: Faz oranlarının belirlenmesi B noktasında fazların oranı: Sıvı Bağ çizgisi a+sıvı a+sıvı B noktasındaki alaşımın %68 i sıvı fazından oluşmaktadır. %32 si ise, a- fazından oluşmaktadır. Yada: Bileşim Ni (%)

37 Alaşımlar ve Faz Diyagramları: Birbiri içerisinde hem katı halde sıvı halde her oranda çözünebilen metallere ait faz diyagramları: Dengeli soğumada (katılaşmada) mikroyapı oluşumu. Sıcaklık ( C) Bileşim %Ni

38 Sıcaklık ( C) Alaşımlar ve Faz Diyagramları: Birbiri içerisinde hem katı halde sıvı halde her oranda çözünebilen metallere ait faz diyagramları: Dengesiz soğumada (katılaşmada) mikroyapı oluşumu. Katılaşma sırasında sıcaklıkları daha hızlı bir şekilde düşürülmesi durumunda, yada hızlı soğutma durumunda fazların dengeli kimyasal koşullara sahip olması için gerekli olan difüzyon mekanizması tam manasıyla işleyemez. Bu durum dengesiz soğuma olarak nitelendirilir. Söz konusu yüksek soğutma hızları nedeniyle, solüdüs eğrisi yüksek nikel oranlarına doğru kayar. Bu durum elde edilecek a- fazı tanelerinin tane merkezi ile tane sınırları arasında bir konsantrasyon gradyanı oluşmasına neden olur. Bu durumun ortadan kaldırılması için katılaştırılan alaşımın yeniden tavlanması gerekmektedir. Bileşim %Ni

39 Alaşımlar ve Faz Diyagramları: Birbiri içerisinde hem katı halde sıvı halde her oranda çözünebilen metallere ait faz diyagramları: Alaşımlamanın mekanik özelliklere etkisi: Çekme dayanımı (MPa) Kopma uzaması (%) Bileşim %Ni Bileşim %Ni

Dislokasyon hareketi sonucu oluşan plastik deformasyon süreci kayma olarak adlandırılır.

Dislokasyon hareketi sonucu oluşan plastik deformasyon süreci kayma olarak adlandırılır. Dislokasyon hareketi sonucu oluşan plastik deformasyon süreci kayma olarak adlandırılır. Bütün metal ve alaşımlarda bulunan dislokasyonlar, katılaşma veya plastik deformasyon sırasında veya hızlı soğutmadan

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY.

MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY. MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net GEÇEN HAFTA KIRILMANIN TEMELLERİ KIRILMA ÇEŞİTLERİ KIRILMA TOKLUĞU YORULMA S-N EĞRİSİ SÜRÜNME GİRİŞ Basınç (atm) Katı Sıvı Buhar

Detaylı

Yeniden Kristalleşme

Yeniden Kristalleşme Yeniden Kristalleşme Soğuk şekillendirme Plastik deformasyon sonrası çarpıtılmış ise o malzeme soğuk şekillendirilmiş demektir. Kafes yapısına göre bütün özelikler değişir. Çekme gerilmesi, akma gerilmesi

Detaylı

MUKAVEMET ARTIRICI İŞLEMLER

MUKAVEMET ARTIRICI İŞLEMLER MUKAVEMET ARTIRICI İŞLEMLER Malzemenin Mukavemeti; a) Kimyasal Bileşim b) Metalurjik Yapı değiştirilerek arttırılabilir Malzemelerin Mukavemet Arttırıcı İşlemleri: 1. Martenzitik Dönüşüm 2. Alaşım Sertleştirmesi

Detaylı

MALZEMELERİN MUKAVEMETİNİ ARTIRICI İŞLEMLER

MALZEMELERİN MUKAVEMETİNİ ARTIRICI İŞLEMLER MALZEMELERİN MUKAVEMETİNİ ARTIRICI İŞLEMLER Malzemelerin mekanik özelliği başlıca kimyasal bileşime ve içyapıya bağlıdır. Malzemelerin içyapısı da uygulanan mekanik ve ısıl işlemlere bağlı olduğundan malzemelerin

Detaylı

Doç.Dr.Salim ŞAHİN SÜRÜNME

Doç.Dr.Salim ŞAHİN SÜRÜNME Doç.Dr.Salim ŞAHİN SÜRÜNME SÜRÜNME Malzemelerin yüksek sıcaklıkta sabit bir yük altında (hatta kendi ağırlıkları ile bile) zamanla kalıcı plastik şekil değiştirmesine sürünme denir. Sürünme her ne kadar

Detaylı

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları 1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları Sol üstte yüzey seftleştirme işlemi uygulanmış bir çelik

Detaylı

şeklinde, katı ( ) fazın ağırlık oranı ise; şeklinde hesaplanır.

şeklinde, katı ( ) fazın ağırlık oranı ise; şeklinde hesaplanır. FAZ DİYAGRAMLARI Malzeme özellikleri görmüş oldukları termomekanik işlemlerin sonucunda oluşan içyapılarına bağlıdır. Faz diyagramları mühendislerin içyapı değişikliği için uygulayacakları ısıl işlemin

Detaylı

MMT407 Plastik Şekillendirme Yöntemleri

MMT407 Plastik Şekillendirme Yöntemleri K O C A E L İ ÜNİVERSİTESİ Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü MMT407 Plastik Şekillendirme Yöntemleri 3 Şekillendirmenin Metalurjik Esasları Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2012-2013 Güz Yarıyılı 3. Şekillendirmenin

Detaylı

Faz dönüşümleri: mikroyapı oluşumu, faz dönüşüm kinetiği

Faz dönüşümleri: mikroyapı oluşumu, faz dönüşüm kinetiği Faz dönüşümleri: mikroyapı oluşumu, faz dönüşüm kinetiği Faz dönüşümleri 1. Basit ve yayınma esaslı dönüşümler: Faz sayısını ve fazların kimyasal bileşimini değiştirmeyen basit ve yayınma esaslı ölçümler.

Detaylı

Malzemelerin Deformasyonu

Malzemelerin Deformasyonu Malzemelerin Deformasyonu Malzemelerin deformasyonu Kristal, etkiyen kuvvete deformasyon ile cevap verir. Bir malzemeye yük uygulandığında malzeme üzerinde çeşitli yönlerde ve çeşitli şekillerde yükler

Detaylı

Boya eklenmesi Kısmen karışma Homojenleşme

Boya eklenmesi Kısmen karışma Homojenleşme DİFÜZYON 1 Katı içerisindeki atomların hareketi yüksek konsantrasyon bölgelerinden düşük konsantrasyon bölgelerine doğrudur. Kayma olayından farklıdır. Kaymada hareketli atom düzlemlerindeki bütün atomlar

Detaylı

BASMA DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. 1. Basma Deneyinin Amacı

BASMA DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. 1. Basma Deneyinin Amacı 1. Basma Deneyinin Amacı Mühendislik malzemelerinin çoğu, uygulanan gerilmeler altında biçimlerini kalıcı olarak değiştirirler, yani plastik şekil değişimine uğrarlar. Bu malzemelerin hangi koşullar altında

Detaylı

Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan

Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan ISIL İŞLEMLER Isıl işlem, katı haldeki metal ve alaşımlarına belirli özellikler kazandırmak amacıyla bir veya daha çok sayıda, yerine göre birbiri peşine uygulanan ısıtma ve soğutma işlemleridir. İşlem

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 11 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net

MALZEME BİLGİSİ DERS 11 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net MALZEME BİLGİSİ DERS 11 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net GEÇEN HAFTA DEMİR ESASLI ALAŞIMLAR DEMİR DIŞI ALAŞIMLAR METALLERE UYGULANAN İMALAT YÖNTEMLERİ METALLERE UYGULANAN ISIL İŞLEMLER

Detaylı

Faz ( denge) diyagramları

Faz ( denge) diyagramları Faz ( denge) diyagramları İki elementin birbirleriyle karıştırılması sonucunda, toplam iç enerji mimimum olacak şekilde yeni atom düzenleri meydana gelir. Fazlar, İç enerjinin minimum olmasını sağlayacak

Detaylı

BÖLÜM 3 DİFÜZYON (YAYINIM)

BÖLÜM 3 DİFÜZYON (YAYINIM) BÖLÜM 3 DİFÜZYON (YAYINIM) 1 Mürekkebin suda yayılması veya kolonyanın havada yayılması difüzyona örnektir. En hızlı difüzyon gazlarda görülür. Katılarda atom hareketleri daha yavaş olduğu için katılarda

Detaylı

PLASTİK ŞEKİLLENDİRME YÖNTEMLERİ

PLASTİK ŞEKİLLENDİRME YÖNTEMLERİ PLASTİK ŞEKİLLENDİRME YÖNTEMLERİ Metalik malzemelerin geriye dönüşü olmayacak şekilde kontrollü fiziksel/kütlesel deformasyona (plastik deformasyon) uğratılarak şekillendirilmesi işlemlerine genel olarak

Detaylı

ATOM HAREKETLERİ ve ATOMSAL YAYINIM

ATOM HAREKETLERİ ve ATOMSAL YAYINIM ATOM HAREKETLERİ ve ATOMSAL YAYINIM 1. Giriş Malzemelerde üretim ve uygulama sırasında görülen katılaşma, çökelme, yeniden kristalleşme, tane büyümesi gibi olaylar ile kaynak, lehim, sementasyon gibi işlemler

Detaylı

ÇÖKELME SERTLEŞTİRMESİ

ÇÖKELME SERTLEŞTİRMESİ ÇÖKELME SERTLEŞTİRMESİ Prof. Dr. Ramazan YILMAZ Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Esentepe Kampüsü, 54187, SAKARYA ÇÖKELME SERTLEŞTİRMESİ (Yaşlandırma

Detaylı

MALZEME BİLİMİ (DERS NOTLARI)

MALZEME BİLİMİ (DERS NOTLARI) MALZEME BİLİMİ (DERS NOTLARI) Bölüm 4. Malzemelerde Atom ve İyon Hareketleri Doç.Dr. Özkan ÖZDEMİR Doç. Dr. Özkan ÖZDEMİR Hedefler Malzemelerde difüzyon uygulamalarını ve prensipleri incelemek. Difüzyonun

Detaylı

ELASTİK PLASTİK. İstanbul Üniversitesi

ELASTİK PLASTİK. İstanbul Üniversitesi ELASTİK PLASTİK HOMOJEN HETEROJEN dislokasyon birkristalideformeetmekiçinharcananenerji, teorik ve hatasız olan kristalden daha daha az! malzemelereplastikdeformasyonuygulandığında, deforme edebilmek için

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ. Katı Eriyikler

MALZEME BİLGİSİ. Katı Eriyikler MALZEME BİLGİSİ Dr.- Ing. Rahmi ÜNAL Konu: Katı Eriyikler 1 Giriş Endüstriyel metaller çoğunlukla birden fazla tür eleman içerirler, çok azı arı halde kullanılır. Arı metallerin yüksek iletkenlik, korozyona

Detaylı

BMM 205 Malzeme Biliminin Temelleri

BMM 205 Malzeme Biliminin Temelleri BMM 205 Malzeme Biliminin Temelleri Dislokasyonlar ve Güçlendirme Mekanizmaları Bölüm - 2 Dr. Ersin Emre Ören Biyomedikal Mühendisliği Bölümü Malzeme Bilimi ve Nanoteknoloji Mühendisliği Bölümü TOBB Ekonomi

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net

MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net MALZEME BİLGİSİ DERS 7 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net GEÇEN HAFTA KRİSTAL KAFES NOKTALARI KRİSTAL KAFES DOĞRULTULARI KRİSTAL KAFES DÜZLEMLERİ DOĞRUSAL VE DÜZLEMSEL YOĞUNLUK KRİSTAL VE

Detaylı

Faz Dönüşümleri ve Faz (Denge) Diyagramları

Faz Dönüşümleri ve Faz (Denge) Diyagramları Faz Dönüşümleri ve Faz (Denge) Diyagramları 1. Giriş Bir cisim bağ kuvvetleri etkisi altında en düşük enerjili denge konumunda bulunan atomlar grubundan oluşur. Koşullar değişirse enerji içeriği değişir,

Detaylı

İmal Usulleri. Döküm Tekniği

İmal Usulleri. Döküm Tekniği İmal Usulleri Döküm Tekniği Örnek Heterojen Çekirdeklenme Alışılmamış laboratuar deneyleri dışında, sıvı metal için homojen çekirdeklenme asla olmaz. Uygulamadaki sıvı metallerin içinde hemen her zaman

Detaylı

Faz kavramı. Kristal yapılı malzemelerin iç yapılarında homojen ve belirli özellikler gösteren bölgelere faz (phase) adı verilir.

Faz kavramı. Kristal yapılı malzemelerin iç yapılarında homojen ve belirli özellikler gösteren bölgelere faz (phase) adı verilir. Faz kavramı Kristal yapılı malzemelerin iç yapılarında homojen ve belirli özellikler gösteren bölgelere faz (phase) adı verilir. Fazlar; bu atom düzenlerinden ve toplam iç yapıda bu fazların oluşturdukları

Detaylı

Faz dönüşümünün gelişmesi, çekirdeklenme ve büyüme olarak adlandırılan iki farklı safhada meydana gelir.

Faz dönüşümünün gelişmesi, çekirdeklenme ve büyüme olarak adlandırılan iki farklı safhada meydana gelir. 1 Faz dönüşümlerinin çoğu ani olarak gerçekleşmediğinden, reaksiyon gelişiminin zamana bağlı, yani dönüşüm hızına bağlı olarak gelişen yapısal özelliklerini dikkate almak gerekir. Malzemelerin, özellikle

Detaylı

METALLERDE KATILAŞMA HOŞGELDİNİZ

METALLERDE KATILAŞMA HOŞGELDİNİZ METALLERDE KATILAŞMA Malzeme Malzeme Bilgisi Bilgisi PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ 1 /94 METALLERDE KATILAŞMA Metal ve alaşımlar, belirli bir sıcaklıktan sonra (ergime sıcaklığı) katı halden sıvı

Detaylı

Malzeme Bilgisi Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Mekanizma ve etkileyen faktörler Difüzyon

Malzeme Bilgisi Prof. Dr. Akgün ALSARAN. Mekanizma ve etkileyen faktörler Difüzyon Malzeme Bilgisi Prof. Dr. Akgün ALSARAN Mekanizma ve etkileyen faktörler Difüzyon İçerik Difüzyon nedir Difüzyon mekanizmaları Difüzyon eşitlikleri Difüzyonu etkileyen faktörler 2 Difüzyon nedir Katı içerisindeki

Detaylı

Gaz. Gaz. Yoğuşma. Gizli Buharlaşma Isısı. Potansiyel Enerji. Sıvı. Sıvı. Kristalleşme. Gizli Ergime Isısı. Katı. Katı. Sıcaklık. Atomlar Arası Mesafe

Gaz. Gaz. Yoğuşma. Gizli Buharlaşma Isısı. Potansiyel Enerji. Sıvı. Sıvı. Kristalleşme. Gizli Ergime Isısı. Katı. Katı. Sıcaklık. Atomlar Arası Mesafe İmal Usulleri DÖKÜM Katılaşma Döküm yoluyla üretimde metal malzemelerin kullanım özellikleri, katılaşma aşamasında oluşan iç yap ile belirlenir. Dolaysıyla malzeme özelliklerinin kontrol edilebilmesi

Detaylı

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK VE KIRILMA Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK Tokluk bir malzemenin kırılmadan önce sönümlediği enerjinin bir ölçüsüdür. Bir malzemenin kırılmadan bir darbeye dayanması yeteneği söz konusu olduğunda önem

Detaylı

MMT407 Plastik Şekillendirme Yöntemleri

MMT407 Plastik Şekillendirme Yöntemleri K O C A E L İ ÜNİVERSİTESİ Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü MMT407 Plastik Şekillendirme Yöntemleri 2 Malzemelerin Mekanik Davranışı Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2013-2014 Güz Yarıyılı 2. Malzemelerin

Detaylı

ÇÖKELME SERTLEŞMESİ (YAŞLANMA) DENEYİ

ÇÖKELME SERTLEŞMESİ (YAŞLANMA) DENEYİ 1. DENEYİN AMACI: Alüminyum alaşımlarında çökelme sertleşmesinin (yaşlanma) mekanik özelliklere etkisinin incelenmesi ve sertleşme mekanizmasının öğrenilmesi. 2. TEORİK BİLGİ Çökelme sertleşmesi terimi,

Detaylı

CALLİSTER - SERAMİKLER

CALLİSTER - SERAMİKLER CALLİSTER - SERAMİKLER Atomik bağı ağırlıklı olarak iyonik olan seramik malzemeler için, kristal yapılarının atomların yerine elektrikle yüklü iyonlardan oluştuğu düşünülebilir. Metal iyonları veya katyonlar

Detaylı

Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok

Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok parçaya ayırmasına "kırılma" adı verilir. KIRILMA ÇEŞİTLERİ

Detaylı

Malzemeler yapılarının içerisinde, belli oranlarda farklı atomları çözebilirler. Bu durum katı çözeltiler olarak adlandırılır.

Malzemeler yapılarının içerisinde, belli oranlarda farklı atomları çözebilirler. Bu durum katı çözeltiler olarak adlandırılır. KATI ÇÖZELTİ Malzemeler yapılarının içerisinde, belli oranlarda farklı atomları çözebilirler. Bu durum katı çözeltiler olarak adlandırılır. Katı çözeltilerin diğer bir ismi katı eriyiktir. Bir çözelti

Detaylı

İmal Usulleri. Fatih ALİBEYOĞLU -7-

İmal Usulleri. Fatih ALİBEYOĞLU -7- Fatih ALİBEYOĞLU -7- Giriş Malzemeler birçok imal yöntemiyle şekillendirilebilir. Bundan dolayı malzemelerin mekanik davranışlarını bilmemiz büyük bir önem teşkil etmektedir. Bir mekanik problemi çözerken

Detaylı

MALZEME BİLİMİ. Difüzyon

MALZEME BİLİMİ. Difüzyon MALZEME BİLİMİ Difüzyon Difüzyon D E R S N O T U Difüzyon; ısıl etkenlerle teşvik edilen atomsal mertebedeki parçacıkların (atom, iyon, küçük moleküller) kafes parametresinden daha büyük (ve tam katları

Detaylı

CALLİSTER FAZ DİYAGRAMLARI ve Demir-Karbon Diyagramı

CALLİSTER FAZ DİYAGRAMLARI ve Demir-Karbon Diyagramı CALLİSTER FAZ DİYAGRAMLARI ve Demir-Karbon Diyagramı Bileşen deyimi, çoğunlukla alaşımı oluşturan saf metaller ve/veya bileşikler için kullanılır. Örneğin bir bakır-çinko alaşımı olan pirinçte Cu ve Zn,

Detaylı

1.GİRİŞ. 1.1. Metal Şekillendirme İşlemlerindeki Değişkenler, Sınıflandırmalar ve Tanımlamalar

1.GİRİŞ. 1.1. Metal Şekillendirme İşlemlerindeki Değişkenler, Sınıflandırmalar ve Tanımlamalar 1.GİRİŞ Genel olarak metal şekillendirme işlemlerini imalat işlemlerinin bir parçası olarak değerlendirmek mümkündür. İmalat işlemleri genel olarak şu şekilde sınıflandırılabilir: 1) Temel şekillendirme,

Detaylı

TOZ METALURJİSİ Prof.Dr. Muzaffer ZEREN

TOZ METALURJİSİ Prof.Dr. Muzaffer ZEREN . TEKNİK SEÇİMLİ DERS I TOZ METALURJİSİ Prof.Dr. Muzaffer ZEREN SİNTERLEME Sinterleme, partiküllerarası birleşmeyi oluşturan ısıl prosestir; aynı zamanda ham konumda gözlenen özellikler artırılır. . Sinterlemenin

Detaylı

2-C- BAKIR VE ALAŞIMLARININ ISIL İŞLEMLERİ 2-C-3 MARTENSİTİK SU VERME(*)

2-C- BAKIR VE ALAŞIMLARININ ISIL İŞLEMLERİ 2-C-3 MARTENSİTİK SU VERME(*) 2-C- BAKIR VE ALAŞIMLARININ ISIL İŞLEMLERİ 2-C-3 MARTENSİTİK SU VERME(*) Sınai bakırlı alaşımlar arasında sadece soğukta iki veya çok fazlı alüminyumlu bakırlar pratik olarak mantensitik su almaya yatkındırlar.

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ. Katılaşma, Kristal Kusurları

MALZEME BİLGİSİ. Katılaşma, Kristal Kusurları MALZEME BİLGİSİ Dr.- Ing. Rahmi ÜNAL Konu: Katılaşma, Kristal Kusurları 1 Saf Metallerde Katılaşma Metal ve alaşım malzemelerin kullanım özellikleri büyük ölçüde katılaşma sırasında oluşan iç yapı ile

Detaylı

TEKİL VE ÇOĞUL KRİSTALLERİN PLASTİK DEFORMASYONU

TEKİL VE ÇOĞUL KRİSTALLERİN PLASTİK DEFORMASYONU TEKİL VE ÇOĞUL KRİSTLLERİN PLSTİK DEFORMSYONU TEKİL KRİSTLERDE PLSTİK DEFORMSYONUN BŞLMSI Eğer bir tek kristal çekme/basma gerilmesine maruz bırakılırsa; dislokasyon hareketlerinin mümkün olduğu düzlemlerde

Detaylı

Paslanmaz Çelik Gövde. Yalıtım Sargısı. Katalizör Yüzey Tabakası. Egzoz Emisyonları: Su Karbondioksit Azot

Paslanmaz Çelik Gövde. Yalıtım Sargısı. Katalizör Yüzey Tabakası. Egzoz Emisyonları: Su Karbondioksit Azot Paslanmaz Çelik Gövde Yalıtım Sargısı Egzoz Emisyonları: Su Karbondioksit Azot Katalizör Yüzey Tabakası Egzoz Gazları: Hidrokarbonlar Karbon Monoksit Azot Oksitleri Bu bölüme kadar, açıkça ifade edilmese

Detaylı

Kayma Doğrultusu. Kayma Sistemi Sayısı YMK Cu, Al, Ni, Ag, Au (1 1 1) 12 Fe, W, Mo (1 1 0) HMK Fe, W (2 1 1) Fe, K (3 2 1)

Kayma Doğrultusu. Kayma Sistemi Sayısı YMK Cu, Al, Ni, Ag, Au (1 1 1) 12 Fe, W, Mo (1 1 0) HMK Fe, W (2 1 1) Fe, K (3 2 1) PLASTİK DEFORMASYON Mikr ölçekte plastik defrmasyn, uygulanan gerilme etkisiyle çk sayıdaki atmun kimyasal bağlarını kpararak hareket etmesi ve yeni bağlar kurmasıyla luşur. Kristal yapılı katı malzemelerde

Detaylı

METALLERDE KATILAŞMA

METALLERDE KATILAŞMA METALLERDE KATILAŞMA Prof. Dr. Ramazan YILMAZ Sakarya Üniversitesi, Teknoloji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Esentepe Kampüsü, 54187, SAKARYA METALLERDE KATILAŞMA Metal ve alaşımlar,

Detaylı

Metallerde Döküm ve Katılaşma

Metallerde Döküm ve Katılaşma 2015-2016 Güz Yarıyılı Metalurji Laboratuarı I Metallerde Döküm ve Katılaşma Döküm:Metallerin ısı etkisiyle sıvı hale getirilip uygun şekilli kalıplar içerisinde katılaştırılması işlemidir Döküm Yöntemi

Detaylı

PLASTİK ŞEKİL VERMENİN ESASLARI EÜT 231 ÜRETİM YÖNTEMLERİ. Metal Şekillendirmede Gerilmeler. Plastik Şekil Verme

PLASTİK ŞEKİL VERMENİN ESASLARI EÜT 231 ÜRETİM YÖNTEMLERİ. Metal Şekillendirmede Gerilmeler. Plastik Şekil Verme PLASTİK ŞEKİL VERMENİN ESASLARI EÜT 231 ÜRETİM YÖNTEMLERİ Doç.Dr. Murat VURAL İTÜ Makina Fakültesi 1 1. Plastik Şekil Vermeye Genel Bakış 2. Plastik Şekil Vermede Malzeme Davranışı 3. Plastik Şekil Vermede

Detaylı

27.10.2011. Plastik Şekil Verme MAK351 İMAL USULLERİ. Metal Şekillendirmede Gerilmeler PLASTİK ŞEKİL VERMENİN ESASLARI

27.10.2011. Plastik Şekil Verme MAK351 İMAL USULLERİ. Metal Şekillendirmede Gerilmeler PLASTİK ŞEKİL VERMENİN ESASLARI Plastik Şekil Verme MAK351 İMAL USULLERİ Doç.Dr. Turgut GÜLMEZ İTÜ Makina Fakültesi Metal parçaların şeklinin değiştirilmesi için plastik deformasyonun kullanıldığı büyük imalat yöntemleri grubu Genellikle

Detaylı

(A) Çekme. (B) Basınç. (C) Dengesiz İki eksenli çekme. (D) Dengeli İki eksenli çekme. (E) Hidrostatik Basınç. (F) Kayma Gerilmesi.

(A) Çekme. (B) Basınç. (C) Dengesiz İki eksenli çekme. (D) Dengeli İki eksenli çekme. (E) Hidrostatik Basınç. (F) Kayma Gerilmesi. İki eksenli gerilme Hidrostatik gerilme 1 (A) Çekme. (B) Basınç. (C) Dengesiz İki eksenli çekme. (D) Dengeli İki eksenli çekme. (E) Hidrostatik Basınç. (F) Kayma Gerilmesi. 2 Uygulamada yapı elemanları

Detaylı

DEMİR KARBON FAZ DİYAGRAMI

DEMİR KARBON FAZ DİYAGRAMI MARMARA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MALZEME BİLİMİ Demir, Çelik ve Dökme Demir Yrd. Doç. Dr. Abdullah DEMİR DEMİR KARBON FAZ DİYAGRAMI Saf demire teknolojik özellik kazandıran

Detaylı

KTÜ, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü

KTÜ, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü FAZ DİYAGRAMLARI DERS NOTLARI İçerik KTÜ, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Denge Dışı Reaksiyonlar ve Oluşan Yapılar (Martenzitik ve Beynitik Yapı) Bu güne kadar işlenen konularda denge veya yarı

Detaylı

Geleneksel Malzemelerdeki Gelişmeler

Geleneksel Malzemelerdeki Gelişmeler Yeni Malzemeler ve Üretim Yöntemleri Geleneksel Malzemelerdeki Gelişmeler Yrd.Doç.Dr. Aysun AYDAY İleri Teknoloji Ürünü Yüksek Mukavemetli Çelikler Otomobil endüstrisinde yüksek mukavemetli çeliklere önemli

Detaylı

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü

Mühendislik Mimarlık Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü ÇEKME DENEYİ 1. DENEYİN AMACI Mühendislik malzemeleri rijit olmadığından kuvvet altında deforme olup, şekil ve boyut değişiklikleri gösterirler. Malzeme özelliklerini anlamak üzere mekanik testler yapılır.

Detaylı

Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU

Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU Tozların Şekillendirilmesi Toz metalurjisinin çoğu uygulamalarında nihai ürün açısından yüksek yoğunluk öncelikli bir kavramdır.

Detaylı

MALZEME BİLİMİ. Mekanik Özellikler ve Davranışlar. Doç. Dr. Özkan ÖZDEMİR. (DERS NOTLARı) Bölüm 5.

MALZEME BİLİMİ. Mekanik Özellikler ve Davranışlar. Doç. Dr. Özkan ÖZDEMİR. (DERS NOTLARı) Bölüm 5. MALZEME BİLİMİ (DERS NOTLARı) Bölüm 5. Mekanik Özellikler ve Davranışlar Doç. Dr. Özkan ÖZDEMİR ÇEKME TESTİ: Gerilim-Gerinim/Deformasyon Diyagramı Çekme deneyi malzemelerin mukavemeti hakkında esas dizayn

Detaylı

ÇEKME DENEYİ. Şekil. a) Çekme Deneyi makinesi, b) Deney esnasında deney numunesinin aldığı şekiler

ÇEKME DENEYİ. Şekil. a) Çekme Deneyi makinesi, b) Deney esnasında deney numunesinin aldığı şekiler ÇEKME DENEYİ Çekme Deneyi Malzemenin mekanik özelliklerini ortaya çıkarmak için en yaygın kullanılan deney Çekme Deneyidir. Bu deneyden elde edilen sonuçlar mühendislik hesaplarında doğrudan kullanılabilir.

Detaylı

Prof. Dr. HÜSEYİN UZUN KAYNAK KABİLİYETİ

Prof. Dr. HÜSEYİN UZUN KAYNAK KABİLİYETİ KAYNAK KABİLİYETİ Günümüz kaynak teknolojisinin kaydettiği inanılmaz gelişmeler sayesinde pek çok malzemenin birleştirilmesi artık mümkün hale gelmiştir. *Demir esaslı metalik malzemeler *Demirdışı metalik

Detaylı

SÜRÜNME DENEYİ MÜHENDİSLİK MEKANİĞİ DENEYLERİ ALİ AYDIN CAN

SÜRÜNME DENEYİ MÜHENDİSLİK MEKANİĞİ DENEYLERİ ALİ AYDIN CAN SÜRÜNME DENEYİ MÜHENDİSLİK MEKANİĞİ DENEYLERİ ALİ AYDIN CAN Sürünme Nedir? Bazı malzemeler yüksek sıcaklıklarda ve statik mekanik gerilmelerin altında çalışır. Malzemeler ağır çalışma koşullarında belirli

Detaylı

MMM291 MALZEME BİLİMİ

MMM291 MALZEME BİLİMİ MMM291 MALZEME BİLİMİ Yrd. Doç. Dr. Ayşe KALEMTAŞ Ofis Saatleri: Perşembe 14:00 16:00 ayse.kalemtas@btu.edu.tr, akalemtas@gmail.com Bursa Teknik Üniversitesi, Doğa Bilimleri, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi,

Detaylı

MMT310 Malzemelerin Mekanik Davranışı Mukavemet ve deformasyon özelliklerinin belirlenmesi - Sürünme, eğme ve burma deneyleri

MMT310 Malzemelerin Mekanik Davranışı Mukavemet ve deformasyon özelliklerinin belirlenmesi - Sürünme, eğme ve burma deneyleri MMT310 Malzemelerin Mekanik Davranışı Mukavemet ve deformasyon özelliklerinin belirlenmesi - Sürünme, eğme ve burma deneyleri Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2011-2012 Bahar Yarıyılı 2. Mukavemet ve deformasyon

Detaylı

TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ DENEYİ

TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ DENEYİ TAHRİBATLI MALZEME MUAYENESİ DENEYİ MAK-LAB15 1. Giriş ve Deneyin Amacı Bilindiği gibi malzeme seçiminde mekanik özellikler esas alınır. Malzemelerin mekanik özellikleri de iç yapılarına bağlıdır. Malzemelerin

Detaylı

2. Sertleştirme 3. Islah etme 4. Yüzey sertleştirme Karbürleme Nitrürleme Alevle yüzey sertleştirme İndüksiyonla sertleştirme

2. Sertleştirme 3. Islah etme 4. Yüzey sertleştirme Karbürleme Nitrürleme Alevle yüzey sertleştirme İndüksiyonla sertleştirme Isıl İşlem Isıl İşlem Isıl işlem, metal veya alaşımlarına istenen özellikleri kazandırmak amacıyla katı halde uygulanan kontrollü ısıtma ve soğutma işlemleri olarak tanımlanır. Çeliğe uygulanan temel ısıl

Detaylı

METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010

METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010 METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010 WEBSİTE www2.aku.edu.tr/~hitit Dersler İÇERİK Metalik Malzemelerin Genel Karakteristiklerİ Denge diyagramları Ergitme ve döküm Dökme demir ve çelikler

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 9 DR. FATİH AY.

MALZEME BİLGİSİ DERS 9 DR. FATİH AY. MALZEME BİLGİSİ DERS 9 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net GEÇEN HAFTA TANIMLAR VE TEMEL KAVRAMLAR İKİLİ FAZ DİYAGRAMLARI FAZ DİYAGRAMLARININ YORUMLANMASI DEMİR-KARBON SİSTEMİ BÖLÜM 7 FAZ

Detaylı

KRİSTAL KUSURLARI BÖLÜM 3. Bağlar + Kristal yapısı + Kusurlar. Özellikler. Kusurlar malzeme özelliğini önemli ölçüde etkiler.

KRİSTAL KUSURLARI BÖLÜM 3. Bağlar + Kristal yapısı + Kusurlar. Özellikler. Kusurlar malzeme özelliğini önemli ölçüde etkiler. KRİSTAL KUSURLARI Bağlar + Kristal yapısı + Kusurlar Özellikler Kusurlar malzeme özelliğini önemli ölçüde etkiler. 2 1 Yarıiletken alttaş üretiminde kullanılan silikon kristalleri neden belli ölçüde fosfor

Detaylı

KTÜ, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü

KTÜ, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü FAZ DİYAGRAMLARI DERS NOTLARI İçerik KTÜ, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Peritektik Alaşım Sistemleri Peritektik Dönüşüm: Peritektik dönüşüm; ötektik dönüşüm gösteren alaşım sistemlerine benzer

Detaylı

MMT310 Malzemelerin Mekanik Davranışı 1 Deformasyon ve kırılma mekanizmalarına giriş

MMT310 Malzemelerin Mekanik Davranışı 1 Deformasyon ve kırılma mekanizmalarına giriş MMT310 Malzemelerin Mekanik Davranışı 1 Deformasyon ve kırılma mekanizmalarına giriş Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2012-2013 Bahar Yarıyılı 1. Deformasyon ve kırılma mekanizmalarına giriş 1.1. Deformasyon

Detaylı

FRACTURE ÜZERİNE. 1. Giriş

FRACTURE ÜZERİNE. 1. Giriş FRACTURE ÜZERİNE 1. Giriş Kırılma çatlak ilerlemesi nedeniyle oluşan malzeme hasarıdır. Sünek davranışın tartışmasında, bahsedilmişti ki çekmede nihai kırılma boyun oluşumundan sonra oluşan kırılma nedeniyledir.

Detaylı

SÜPER ALAŞIMLAR Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER

SÜPER ALAŞIMLAR Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER Prof.Dr.Ayşegül AKDOĞAN EKER Süper alaşım; ana yapısı demir, nikel yada kobalt olan nisbeten yüksek miktarlarda krom, az miktarda da yüksek sıcaklıkta ergiyen molibden, wofram, alüminyum ve titanyum içeren alaşım olarak tanımlanabilir.

Detaylı

Bölüm 4: Kusurlar. Kusurlar. Kusurlar. Kusurlar

Bölüm 4: Kusurlar. Kusurlar. Kusurlar. Kusurlar Bölüm 4: Kusurlar Malzemelerin bazı özellikleri kusurların varlığıyla önemli derecede etkilenir. Kusurların türleri ve malzeme davranışı üzerindeki etkileri hakkında bilgi sahibi olmak önemlidir. Saf metallerin

Detaylı

Kırılma nedir? Bir malzemenin yük altında iki veya daha fazla parçaya ayrılması demektir. Her malzemede kırılma karakteri aynı mıdır? Hayır.

Kırılma nedir? Bir malzemenin yük altında iki veya daha fazla parçaya ayrılması demektir. Her malzemede kırılma karakteri aynı mıdır? Hayır. KIRILMA İLE SON BULAN HASARLAR 1 Kırılma nedir? Bir malzemenin yük altında iki veya daha fazla parçaya ayrılması demektir. Her malzemede kırılma karakteri aynı mıdır? Hayır. Uygulanan gerilmeye, sıcaklığa

Detaylı

BA KENT ÜNİVERSİTESİ. Malzemeler genel olarak 4 ana sınıfa ayrılabilirler: 1. Metaller, 2. Seramikler, 3. Polimerler 4. Kompozitler.

BA KENT ÜNİVERSİTESİ. Malzemeler genel olarak 4 ana sınıfa ayrılabilirler: 1. Metaller, 2. Seramikler, 3. Polimerler 4. Kompozitler. MALZEMELER VE GERĐLMELER Malzeme Bilimi mühendisliğin temel ve en önemli konularından birisidir. Malzeme teknolojisindeki gelişim tüm mühendislik dallarını doğrudan veya dolaylı olarak etkilemektedir.

Detaylı

Malzeme Bilgisi ve Gemi Yapı Malzemeleri

Malzeme Bilgisi ve Gemi Yapı Malzemeleri Malzeme Bilgisi ve Gemi Yapı Malzemeleri Grup 1 Pazartesi 9.00-12.50 Dersin Öğretim Üyesi: Y.Doç.Dr. Ergün Keleşoğlu Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Davutpaşa Kampüsü Kimya Metalurji Fakültesi

Detaylı

METALİK MALZEMELERİN ÇEKME DENEYİ

METALİK MALZEMELERİN ÇEKME DENEYİ METALİK MALZEMELERİN ÇEKME DENEYİ Çekme deneyi, malzemelerin statik yük altında elastik ve plastik davranışını belirlemek amacıyla uygulanır. Çekme deneyi, asıl malzemeyi temsil etmesi için hazırlanan

Detaylı

ÇELİK YAPILAR 1. Hafta. Onur ONAT Munzur Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü, Tunceli

ÇELİK YAPILAR 1. Hafta. Onur ONAT Munzur Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü, Tunceli ÇELİK YAPILAR 1. Hafta Onur ONAT Munzur Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü, Tunceli 1 Hangi Konular İşlenecek? Çelik nedir, yapılara uygulanması ve tarihi gelişimi Çeliğin özellikleri

Detaylı

TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ. Öğr. Gör. Adem ÇALIŞKAN

TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ. Öğr. Gör. Adem ÇALIŞKAN TEKNOLOJİNİN BİLİMSEL İLKELERİ 3 Malzemelerin esnekliği Gerilme Bir cisme uygulanan kuvvetin, kesit alanına bölümüdür. Kuvvetin yüzeye dik olması halindeki gerilme "normal gerilme" adını alır ve şeklinde

Detaylı

PLASTİK ŞEKİL VERMEDE METALURJİK ESASLAR

PLASTİK ŞEKİL VERMEDE METALURJİK ESASLAR PLASTİK ŞEKİL VERMEDE METALURJİK ESASLAR METALLERİN KRİSTAL YAPISI Metallerde en sık rastlanan üç çeşit kristal kafes yapısı : Kayma Düzlemleri Metaller, ya kocaman tek kristalden ya da çok taneli çok

Detaylı

T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ M-220 ÇEKME DENEYİ

T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ M-220 ÇEKME DENEYİ T.C. KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ M-220 ÇEKME DENEYİ 2017 ÇEKME DENEYİ Çekme Deneyi Malzemenin mekanik özelliklerini ortaya çıkarmak için en yaygın kullanılan deney

Detaylı

MMT440 Çeliklerin Isıl İşlemi 2 Sertleştirme Isıl İşlemi ve Sertleşebilirlik

MMT440 Çeliklerin Isıl İşlemi 2 Sertleştirme Isıl İşlemi ve Sertleşebilirlik MMT440 Çeliklerin Isıl İşlemi 2 Sertleştirme Isıl İşlemi ve Sertleşebilirlik Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2011-2012 Bahar Yarıyılı 2. Sertleştirme Isıl İşlemi ve Sertleşebilirlik 2.1. Tanımlar 2.2. Su verme

Detaylı

DOĞAL KURŞUN METALİK KURŞUN PLAKALAR

DOĞAL KURŞUN METALİK KURŞUN PLAKALAR KURŞUN ve ALAŞIMLARI DOĞAL KURŞUN METALİK KURŞUN PLAKALAR 1 KURŞUN ve ALAŞIMLARI Romalılar kurşun boruları banyolarda kullanmıştır. 2 KURŞUN ve ALAŞIMLARI Kurşuna oda sıcaklığında bile çok düşük bir gerilim

Detaylı

Metallerde Özel Kırılganlıklar HASAR ANALİZİ

Metallerde Özel Kırılganlıklar HASAR ANALİZİ Metallerde Özel Kırılganlıklar HASAR ANALİZİ Prof. Dr. Akgün ALSARAN 11 Giriş Hidrojen gevrekliği Sıvı metal kırılganlığı Temper gevrekliği Ana Hatlar 22 Malzemelerin servis koşullarında performanslarını;

Detaylı

Bölüm 3 SAF MADDENİN ÖZELLİKLERİ

Bölüm 3 SAF MADDENİN ÖZELLİKLERİ Bölüm 3 SAF MADDENİN ÖZELLİKLERİ 1 Amaçlar Amaçlar Saf madde kavramının tanıtılması Faz değişimi işleminin fizik ilkelerinin incelenmesi Saf maddenin P-v-T yüzeylerinin ve P-v, T-v ve P-T özelik diyagramlarının

Detaylı

DARBE DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. 1. Metalik Malzemelerin Darbe Deneyi

DARBE DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. 1. Metalik Malzemelerin Darbe Deneyi 1. Metalik Malzemelerin Darbe Deneyi Darbe deneyi gevrek kırılmaya neden olabilecek şartlar altında çalışan malzemelerin mekanik özelliklerinin saptanmasında kullanılır. Darbe deneyinin genel olarak amacı,

Detaylı

MalzemelerinMekanik Özellikleri II

MalzemelerinMekanik Özellikleri II MalzemelerinMekanik Özellikleri II Doç.Dr. Derya Dışpınar deryad@istanbul.edu.tr 2014 Sünek davranış Griffith, camlarileyaptığıbuçalışmada, tamamengevrekmalzemelerielealmıştır Sünekdavranışgösterenmalzemelerde,

Detaylı

Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER. Elektriksel Kutuplaşma. Dielektrik malzemeler. Kutuplaşma Türleri 15.4.2015. Elektronik kutuplaşma

Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER. Elektriksel Kutuplaşma. Dielektrik malzemeler. Kutuplaşma Türleri 15.4.2015. Elektronik kutuplaşma Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER Dielektrik malzemeler; serbest elektron yoktur, yalıtkan malzemelerdir, uygulanan elektriksel alandan etkilenebilirler. 1 2 Dielektrik malzemeler Elektriksel alan

Detaylı

BÖLÜM 2. Kristal Yapılar ve Kusurlar

BÖLÜM 2. Kristal Yapılar ve Kusurlar BÖLÜM 2 Kristal Yapılar ve Kusurlar 1- ATOMİK VE İYONİK DÜZENLER Kısa Mesafeli Düzenler-Uzun Mesafeli Düzenler Kısa Mesafeli Düzenler (SRO): Kısa mesafede atomların tahmin edilebilir düzenlilikleridir.

Detaylı

Sürünme ; Yüksek sıcaklıklara dayanıklı malzemelerde görülen hasar dır. Yük veya gerilme altında zamanla meydana gelen plastik deformasyona sürünme

Sürünme ; Yüksek sıcaklıklara dayanıklı malzemelerde görülen hasar dır. Yük veya gerilme altında zamanla meydana gelen plastik deformasyona sürünme SÜRÜNME HASARLARI 1 Sürünme ; Yüksek sıcaklıklara dayanıklı malzemelerde görülen hasar dır. Yük veya gerilme altında zamanla meydana gelen plastik deformasyona sürünme denir. 2 Günümüzde yüksek sıcaklık

Detaylı

Geometriden kaynaklanan etkileri en aza indirmek için yük ve uzama, sırasıyla mühendislik gerilmesi ve mühendislik birim şekil değişimi parametreleri elde etmek üzere normalize edilir. Mühendislik gerilmesi

Detaylı

Ayrıca, bu kitapta sunulan bilgilerin İnşaat Mühendislerine de meslek yaşamları boyunca yararlı olacağı umulmaktadır.

Ayrıca, bu kitapta sunulan bilgilerin İnşaat Mühendislerine de meslek yaşamları boyunca yararlı olacağı umulmaktadır. Önsöz Dokuz Eylül Üniversitesi Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü, İNŞ 2023 Yapı Malzemesi I (3+0) dersinde kullanılmak üzere hazırlanan bu kitap, İNŞ 2024 Yapı Malzemesi II dersinde kullanılan

Detaylı

ÇEKME DENEYİ (1) MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 1. DENEYİN AMACI:

ÇEKME DENEYİ (1) MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 1. DENEYİN AMACI: 1. DENEYİN AMACI: Malzemede belirli bir şekil değiştirme meydana getirmek için uygulanması gereken kuvvetin hesaplanması ya da cisme belirli bir kuvvet uygulandığında meydana gelecek şekil değişiminin

Detaylı

Kristalleşme ve Kusurlar

Kristalleşme ve Kusurlar Kristalleşme ve Kusurlar 1 Kristalleşme mekanizması Kristalleşme, sıvı halden katı hale geçiş olup, çekirdeklenme ve çekirdeklerin büyümesi aşamalarından meydana gelir. Sıvı içerisinde atomlar belirli

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net

MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net BÖLÜM IV METALLERİN MEKANİK ÖZELLİKLERİ GERİLME VE BİRİM ŞEKİL DEĞİŞİMİ ANELASTİKLİK MALZEMELERİN ELASTİK ÖZELLİKLERİ ÇEKME ÖZELLİKLERİ

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ VE MALZEME MÜHENDİSLİĞİ MALZEME LABORATUARI I DERSİ ISIL İŞLEM (NORMALİZASYON, SU VERME, MENEVİŞLEME) DENEY FÖYÜ DENEYİN ADI: Isıl İşlem(Normalizasyon,

Detaylı

formülü zamanı da içerdiği zaman alttaki gibi değişecektir.

formülü zamanı da içerdiği zaman alttaki gibi değişecektir. Günümüz endüstrisinde en yaygın kullanılan Direnç Kaynak Yöntemi en eski elektrik kaynak yöntemlerinden biridir. Yöntem elektrik akımının kaynak edilecek parçalar üzerinden geçmesidir. Elektrik akımına

Detaylı

KRİSTAL MALZEMELERİN DAYANIMLARININ ARTIRILMASI. Turgut GÜLMEZ

KRİSTAL MALZEMELERİN DAYANIMLARININ ARTIRILMASI. Turgut GÜLMEZ KRİSTAL MALZEMELERİN DAYANIMLARININ ARTIRILMASI Turgut GÜLMEZ DAYANIMIN ARTIRILMASI Kristal malzemelerin dayanımların artırılması için dislokasyon hareketinin (kaymasının) engellenmesi gerekir. Bu amaçla

Detaylı

FAZ DİYAGRAMLARI ve DÖNÜŞÜMLERİ HOŞGELDİNİZ

FAZ DİYAGRAMLARI ve DÖNÜŞÜMLERİ HOŞGELDİNİZ FAZ DİYAGRAMLARI ve DÖNÜŞÜMLERİ Malzeme Malzeme Bilgisi Bilgisi HOŞGELDİNİZ 1 /94 2 /94 ÇÖZÜNEN ve ÇÖZEN İki maddeyi birbirleri ile karıştırarak bir bileşik veya alaşım yapmak istediğimiz zaman, bileşik

Detaylı